1. ஸங்க³ஹவாரஅத்த²விபா⁴வனா

தத்த² யஸ்ஸ ஸிக்க²த்தயஸங்க³ஹஸ்ஸ நவங்க³ஸ்ஸ ஸத்து²ஸாஸனவரஸ்ஸ அத்த²ஸம்வண்ணனம் யம் நேத்திப்பகரணம் காதுகாமோ, தஸ்ஸ நேத்திப்பகரணஸ்ஸ நிஸ்ஸயம் விஸயபூ⁴தம் ஸம்வண்ணேதப்³ப³ஸஹிதம், ஸம்வண்ணேதப்³ப³ம் ஏவ வா ஸலோகபாலேன திலோகேன ஸதா³ பூஜேதப்³ப³ஸ்ஸ சேவ நமஸ்ஸிதப்³ப³ஸ்ஸ ச நருத்தமஸ்ஸ ஸத்து²னோ ஸாஸனவரம் விதூ³ஹேவ ஞாதப்³ப³ம். ஏதம் ஸாஸனவரம் தாவ த³ஸ்ஸேந்தோ தம்ஜனகேன, தம்விஜானகவிதூ³ஹி ச நியமேதும், ரதனத்தயகு³ணபரிதீ³பனஞ்ச காதும் –

‘‘யம் லோகோ பூஜயதே, ஸலோகபாலோ ஸதா³ நமஸ்ஸதி ச;

தஸ்ஸேத ஸாஸனவரம், விதூ³ஹி ஞேய்யம் நரவரஸ்ஸா’’தி. – பட²மகா³த²மாஹ;

இமாய ஹி பட²மகா³தா²ய ‘‘ஏதம் ஸாஸனவரம் ஞேய்ய’’ந்தி ஏத்தகமேவ ஏகந்ததோ கரணவிஸேஸபா⁴வேன அதி⁴ப்பேதம். ஏதேனேவ விஸேஸகரணேன ஏகந்தாதி⁴ப்பேதனேத்திவிஸயஸாஸனவரஸ்ஸ த³ஸ்ஸிதத்தா. ஏகந்தாதி⁴ப்பேதஸாஸனவரமேவ நேத்திஸம்வண்ணனாய ஸம்வண்ணேதப்³ப³த்தா விஸயம் தேனேவ வக்க²தி அட்ட²கதா²சரியோ –

‘‘ஏதம் இதா³னி அம்ஹேஹி விப⁴ஜிதப்³ப³ஹாரனயபட்டா²னவிசாரணவிஸயபூ⁴தம் ஸாஸனம் ஆதி³கல்யாணதாதி³கு³ணஸம்பத்தியா வரம் அக்³க³ம் உத்தமம் நிபுணஞாணகோ³சரதாய பண்டி³தவேத³னீயமேவா’’தி (நேத்தி. அட்ட². ஸங்க³ஹவாரவண்ணனா) ச,

‘‘ஏதம் திவித⁴ம்பி ‘ஸாஸனவர’ந்தி பதே³ன ஸங்க³ண்ஹித்வா தத்த² யம் பட²மம், தம் இதரேஸம் அதி⁴க³மூபாயோதி ஸப்³ப³ஸாஸனமூலபூ⁴தம், அத்தனோ பகரணஸ்ஸ ச விஸயபூ⁴தம் பரியத்திஸாஸனமேவா’’தி (நேத்தி. அட்ட². ஸங்க³ஹவாரவண்ணனா) ச,

‘‘இதா³னி யம் வுத்தம் ‘ஸாஸனவரம் விதூ³ஹி ஞேய்ய’ந்தி, தத்த² நேத்திஸம்வண்ணனாய விஸயபூ⁴தம் பரியத்தித⁴ம்மமேவ பகாரந்தரேன நியமேத்வா த³ஸ்ஸேது’’ந்தி (நேத்தி. அட்ட². ஸங்க³ஹவாரவண்ணனா) ச.

தத்த² பரியத்திஸாஸனஸ்ஸாபி மூலம் ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘ஸப்³ப³ஸாஸனமூலபூ⁴த’’ந்தி. ஏதேன கம்மஸாத⁴னேனபி அதி⁴ப்பேதத்தே² ஸித்³தே⁴ நானாவித⁴ஸாத⁴கவசனம் நானாவாதா³னம் அனோகாஸகரணத்தா²ய கதம். ஸ்வாக்கா²ததாதி³த⁴ம்மகு³ணா பன ஸாஸனஸ்ஸ விஸேஸதே³ஸகனரவரஸத்³தே³ன வா பரிதீ³பகத்த²பா⁴வேன வா தீ³பிதா அவினாபா⁴வதோ. ஸாஸனவரஸ்ஸ பன ஜனகஸம்ப³ந்தி⁴பேக்க²த்தா ‘‘நரவரஸ்ஸா’’தி வுத்தம். தேன ச அக்³க³புக்³க³லோ ஸாஸனவரஜனகோ வாசகத்த²ஸம்ப³ந்தி⁴பா⁴வேன வுத்தோ. அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணமஹாகருணாஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணாதி³கு³ணவிஸேஸா பன ஜனகஸம்ப³ந்தி⁴பூ⁴தஸ்ஸ நரஸ்ஸ விஸேஸகேனவரஸத்³தே³ன வா பரிதீ³பகத்த²பா⁴வேன வா தீ³பிதோ.

கிம் நு ஸோ ஸாஸனவரஜனகோ நரவரோ பரமத்தோ²வ, உதா³ஹு பூஜனீயோ சேவ நமஸ்ஸனீயோ சாதி வுத்தம் ‘‘யம் லோகோ…பே… நமஸ்ஸதி சா’’தி, தேன ஸாஸனவரஜனகோ நரவரோ பரமத்தோ²வ ந ஹோதி, அத² கோ² ஸலோகபாலேன லோகேன ஸதா³ ஸப்³ப³காலேஸு பூஜனீயோ சேவ நமஸ்ஸனீயோ சாதி விஸேஸிதோ தோ²மிதோதி.

ஏத்த² ச பூஜனனமஸ்ஸனசேதனாவாசகேன வா பூஜனனமஸ்ஸனஸத்³தே³ன ப²லூபசாரத்தோ² புஞ்ஞமஹத்தஸங்கா²தோ பூஜனீயபா⁴வோ சேவ ஆஸவக்க²யஞாணபத³ட்டா²னஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணாதி³கு³ணஸங்கா²தோ நமஸ்ஸனீயபா⁴வோ ச தீ³பகத்த²பா⁴வேன பரிக்³க³ஹேத்வா தீ³பிதோ. தேனாஹ அட்ட²கதா²சரியோ ‘‘ப⁴க³வதோ ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ பூஜனீயவந்த³னீயபா⁴வோ, அக்³க³புக்³க³லபா⁴வோ ச வுச்சமானோ கு³ணவிஸிட்ட²தம் தீ³பேதீ’’திஆதி³ (நேத்தி. அட்ட². ஸங்க³ஹவாரவண்ணனா).

தாதி³ஸஸ்ஸ நரவரஸ்ஸ தாதி³ஸம் ஸாஸனவரம் கிம் யேன கேனசி விஞ்ஞேய்யந்தி வுத்தம் ‘‘விதூ³ஹீ’’தி. தேன திபிடகத⁴ரா அரியபூ⁴தா பண்டி³தா வாசகத்த²பா⁴வேன க³ஹிதா, ஸுப்படிபன்னதாதி³ஸங்க⁴கு³ணா பன வந்த³தா⁴துவசனேன வா தீ³பகத்த²பா⁴வேன வா தீ³பிதாதி. ஏவம் பரிக்³க³ஹேத்வா தீ³பிதே ரதனத்தயகு³ணே ஸந்தா⁴ய ‘‘ஏவம் பட²மகா³தா²ய ஸாதிஸயம் ரதனத்தயகு³ணபரிதீ³பனம் கத்வா’’தி (நேத்தி. அட்ட². ஸங்க³ஹவாரவண்ணனா) வக்க²தி, ந கா³தா²ய நிரவஸேஸத்தே². தத்த² ஏவந்தி ஏவம் ஸாஸனவரத³ஸ்ஸனபூ⁴தாய பட²மகா³தா²யாதி அத்தோ²வ த³ட்ட²ப்³போ³. அபரே பனாசரியா ‘‘இமாய பட²மகா³தா²ய ஏகந்ததோ அதி⁴ப்பேதானாதி⁴ப்பேதவசனானி சேவ வாசகத்த²தீ³பகத்த²விஸேஸானி ச ஸுட்டு² அவிசாரேத்வா ‘ஏவம் பட²மகா³தா²ய ஸாதிஸயம் ரதனத்தயகு³ணபரிதீ³பனம் கத்வா’தி வசனச்சா²யம் நிஸ்ஸாய ஸாதிஸயம் ரதனத்தயகு³ணபரிதீ³பனம் காதும் ‘யம் லோகோத்யாதி³மாஹா’தி ச ஸாதிஸயரதனத்தயகு³ணே த³ஸ்ஸேந்தோ ‘யம் லோகோத்யாதி³மாஹா’தி’’ ச வத³ந்தி. தேஸம் வாதோ³ அம்ஹாகம் நக்க²மதி. காரணம் பன மயா ஹேட்டா² வுத்தானுஸாரேன ஞாதப்³ப³ந்தி அயம் பதா³னுக்கமானுரூபானுஸந்த்⁴யத்தோ².

அத² வா ஏகம் ஸமயம் ஜம்பு³வனஸண்டே³ நிஸீதி³த்வா ஸிஸ்ஸானம் ஹிதம் சிந்தேந்தோ, அத்தனோ அபி⁴னீஹாரஸம்பத்திம் பஸ்ஸந்தோ, ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன பஸம்ஸிதோ, மஹாகச்சாயனோ ஸத்தா²ரா அனுமோதி³தம் ஸாஸனாயத்தம் நவங்க³ஸ்ஸத்த²வண்ணனம் ஸோளஸஹாராதி³அனேகத்த²வித⁴ம் நேத்திப்பகரணம் ஆரப⁴ந்தோ, ‘‘யம் லோகோ’’த்யாதி³மாஹ. யதி³ ஏவம் யதா²வுத்தப்பகாரம் நேத்திப்பகரணபூ⁴தம் ஸோளஸஹாராத்யாதி³கம் ஆரபி⁴தப்³ப³ம், தம் அனாரபி⁴த்வா கஸ்மா நேத்திப்பகரணதோ ப³ஹிபூ⁴தம் ‘‘யம் லோகோ’’த்யாதி³கம் ஆரபி⁴தப்³ப³ம், ஸேய்யதா²பி அம்ப³ம் புட்டோ² லபு³ஜம் ப்³யாகரேய்ய, லபு³ஜம் புட்டோ² அம்ப³ம் ப்³யாகரேய்ய, ஏவமேவ நேத்திப்பகரணமாரப⁴ந்தோ அஞ்ஞம் ஆரப⁴தீதி? ததா²பி யஸ்ஸ யதா²வுத்தஸ்ஸ ஸாஸனவரஸ்ஸ அத்த²ஸம்வண்ணனம் யம் நேத்திப்பகரணம் காதுகாமோ யஸ்ஸ நேத்திப்பகரணஸ்ஸ விஸயபூ⁴தம் ஸம்வண்ணேதப்³ப³ஸஹிதம், ஸம்வண்ணேதப்³ப³ம் ஏவ வா தம் ஸாஸனவரம் தாவ த³ஸ்ஸேந்தோ தம்ஜனகேன, தம்விஜானகவிதூ³ஹி ச நியமேதும், ரதனத்தயகு³ணபரிதீ³பனஞ்ச காதும் ‘‘யம் லோகோ’’த்யாதி³மாஹ. அயம் லீனந்தரசோத³னாஸஹிதோ அனுஸந்த்⁴யத்தோ².

‘‘யம் லோகோ பூஜயதே, ஸலோகபாலோ ஸதா³ நமஸ்ஸதி ச;

தஸ்ஸேத ஸாஸனவரம், விதூ³ஹி ஞேய்யம் நரவரஸ்ஸா’’தி. –

நிக்³க³ஹிதலோபம் கத்வா ரசிதா கா³தா² அரியாஸாமஞ்ஞலக்க²ணேன ஸம்பன்னா. கத²ம்? புப்³ப³ட்³டே⁴ திம்ஸ மத்தா, அபரட்³டே⁴ ஸத்தவீஸ மத்தா. ஸம்பிண்டி³தா ஸத்தபஞ்ஞாஸ மத்தாவ ப⁴வந்தி. அக்க²ரானம் பன இமிஸ்ஸம் கா³தா²யம் ஸத்ததிம்ஸ. தேஸு க³ருக்க²ரா வீஸதி, லஹுக்க²ரா ஸத்தரஸ ப⁴வந்தி. ‘‘தஸ்ஸேதம் ஸாஸனவர’’ந்தி பன ஸானுனாஸிகம் விருஜ்ஜ²தி.

தத்த² நித்³தே³ஸத்தோ² அட்ட²கதா²னுஸாரேன விஜானிதப்³போ³. ஸலோகபாலோ ஸப்³போ³ ஸத்தலோகோ ஸக்கச்சம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணாதி³அனேககு³ணானுஸ்ஸரணேன வா பூஜேதப்³ப³பூஜனேன வா படிபத்திபூஜனேன வா ஸதா³ ஸப்³ப³காலேஸு ஸக்கச்சம் யம் நரவரம் பூஜயதே சேவ நமஸ்ஸதி ச, தஸ்ஸ பூஜேதப்³ப³ஸ்ஸ சேவ நமஸ்ஸிதப்³ப³ஸ்ஸ ச ஸத்து²னோ நரவரஸ்ஸ திலோகக்³க³ஸ்ஸ மயா ஸம்வண்ணேதப்³ப³ஸஹிதம், ஸம்வண்ணேதப்³ப³ம் ஏவ வா விதூ³ஹேவ ஞேய்யம் ஞாதப்³ப³ம். நிபுணஞாணகோ³சரம் ஏதம் மயா பு³த்³தி⁴யம் ட²பிதம் ஸாஸனவரம் மயா ஆரபி⁴தப்³ப³ஸ்ஸ நேத்திப்பகரணஸ்ஸ விஸயந்தி பட²மம் ஜானிதப்³ப³ம் த³ஸ்ஸேத்வா தஸ்ஸ அத்த²ஸம்வண்ணனாபூ⁴தம் நேத்திப்பகரணம் அஹம் ஆரபி⁴ஸ்ஸாமி, தம் தும்ஹே ஸாத⁴வோ ஸுணாத² மனஸி கரோதா²தி ஸமுதா³யயோஜனா, அவயவயோஜனாபி காதப்³பா³.

கத²ம்? ‘‘ஸலோகபாலோ லோகோ’’தி விஸேஸனவிஸேஸிதப்³ப³பா⁴வேன யோஜனா. லோகபாலோ வஜ்ஜேத்வா அவஸேஸோ லோகோ ச ந ஹோதி, அத² கோ² லோகபாலஸஹிதோ லோகோதி விஸேஸேதி. ‘‘லோகோ பூஜயதே சேவ நமஸ்ஸதி சா’’தி கத்துகாரகஆக்²யாதகிரியாபா⁴வேன யோஜனா ‘‘யோ கரோதி, ஸ கத்தா’’தி வுத்தத்தா. யோ லோகோ காரகோ, ஸோ கத்தா ஹோது. யோ லோகோ பூஜயதே சேவ நமஸ்ஸதி ச, கத²ம் ஸோ கத்தாதி? ‘‘யோ கரோதி, ஸ கத்தா’’தி ஸுத்தஸ்ஸ ‘‘யோ கரோதி கிரியம் நிப்பா²தே³தி, ஸோ கிரியானிப்பா²த³கோ கத்தா’’தி அத்த²ஸம்ப⁴வதோ ஸயனபு⁴ஞ்ஜனாதி³ஸப்³ப³கிரியானிப்பா²த³கோ கத்தாயேவ ஹோதி. அயஞ்ச லோகோ பூஜனனமஸ்ஸனகிரியானிப்பா²த³கோயேவாதி. கத²ம் அயம் லோகோ கிரியானிப்பா²த³கோதி? ‘‘லோகோ’’தி ஸத்தபஞ்ஞத்தியா பரமத்த²தோ அவிஜ்ஜமானாயபி பஞ்ஞாபேதப்³போ³ ஸந்தானே பவத்தமானோ ஹத³யவத்து²னிஸ்ஸிதோ சித்துப்பாதோ³ க³ஹேதப்³போ³, ஸோ யதா²ரஹம் ஹேதாதி⁴பதிஸஹஜாதாதி³பச்சயேன பச்சயோ நிப்பா²த³கோ ப⁴வே. ஏவம் லோகஸ்ஸ கத்துகாரகபா⁴வோ விஜானிதப்³போ³தி பச்சயபச்சயுப்பன்னபா⁴வேன யோஜனா. ஏஸ நயோ தீஸு பிடகேஸுபி ஏவரூபேஸு டா²னேஸு.

‘‘யம் நரவரம் பூஜயதே சேவ நமஸ்ஸதி சா’’தி கம்மகாரகஆக்²யாதகிரியாபா⁴வேன யோஜனா ‘‘யம் கரோதி, தம் கம்ம’’ந்தி வுத்தத்தா. யம் காதப்³ப³ம், தம் கம்மம் ஹோது. யம் பூஜயதி சேவ நமஸ்ஸதி ச, கத²ம் தம் கம்மந்தி? ‘‘யம் கரோதி, தம் கம்ம’’ந்தி ஸுத்தஸ்ஸ ‘‘யம் கரோதி கிரியாய ஸம்ப³ஜ்ஜ²தி, கிரியாய ஸம்ப³ஜ்ஜி²தப்³ப³ம் கம்ம’’ந்தி அத்த²ஸம்ப⁴வதோ கரணவாசகவசனீயாதி³ஸப்³ப³கிரியாய ஸம்ப³ஜ்ஜி²தப்³ப³ம் கம்மம் ஹோத்வேவ. அயஞ்ச நரவரோ பூஜனனமஸ்ஸனகிரியாய வாசகவசனீயபா⁴வேன ஸம்ப³ஜ்ஜி²தப்³போ³யேவாதி. கத²ம் அயம் நரவரோ வசனீயோதி? பூஜனனமஸ்ஸனசேதனாய ஆரம்மணகரணவஸேன நரவரோ வசனீயோ, சேதனா வாசகா, ஏவம் வாசகவசிதப்³ப³பா⁴வோ ஹோத்வேவ. ‘‘யம் நரவர’’ந்தி பஞ்ஞத்தியா பரமத்த²தோ அவிஜ்ஜமானாயபி பஞ்ஞாபேதப்³போ³ ஸந்தானவஸேன பவத்தமானோ லோகியலோகுத்தரகு³ணஸஹிதோ க²ந்த⁴பஞ்சகோ வுத்தோ, ஸோ ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ, சேதனா பச்சயுப்பன்னாதி பச்சயபச்சயுப்பன்னபா⁴வேன யோஜனா. ஏஸ நயோ தீஸு பிடகேஸு ஏவரூபேஸு டா²னேஸு.

‘‘தஸ்ஸ நரவரஸ்ஸா’’தி விஸேஸனவிஸேஸிதப்³ப³பா⁴வேன யோஜனா. நரவரோ நாம நிமந்திதப்³பா³தி³கோ ந ஹோதி, அத² கோ² பூஜேதப்³போ³ நமஸ்ஸிதப்³போ³ ஏவாதி விஸேஸேதி. தஸ்ஸ பூஜேதப்³ப³ஸ்ஸ சேவ நமஸ்ஸிதப்³ப³ஸ்ஸ ச நரவரஸ்ஸ ஸாஸனவரந்தி ஜஞ்ஞஜனகபா⁴வேன யோஜனா. ஸாஸனவரம் நாம பச்சேகபு³த்³த⁴ஸாவகபு³த்³த⁴ராஜராஜாதீ³னம் ஸாஸனவரம் ந ஹோதி, பூஜேதப்³ப³ஸ்ஸ சேவ நமஸ்ஸிதப்³ப³ஸ்ஸ ச நரவரஸ்ஸ திலோகஸ்ஸேவ ஸாஸனவரந்தி நியமேதி.

‘‘விதூ³ஹி ஞேய்ய’’ந்தி கத்துகாரககிதகிரியாபா⁴வேன யோஜனா. கத்துபா⁴வோ ஹேட்டா² வுத்தோவ. ‘‘விதூ³ஹீ’’தி ஸத்தபஞ்ஞத்தியா பரமத்த²தோ அவிஜ்ஜமானாயபி பஞ்ஞாபேதப்³போ³ ஸந்தானே பவத்தமானோ ஸாஸனவரே ஸம்மோஹத⁴ம்ஸகஞாணஸஹிதோ ஹத³யவத்து²னிஸ்ஸிதோ சித்துப்பாதோ³ வுத்தோ, ஸோ யதா²ரஹம் ஹேதாதி⁴பதிஸஹஜாதாதி³பச்சயேன பச்சயோ நிப்பா²த³கோ ப⁴வே. ஞா-இதிதா⁴துயா அத்த²பூ⁴தம் ஞாணம் பச்சயுப்பன்னம் நிப்பா²தே³ய்யம் ப⁴வே, ஏவம் பச்சயபச்சயுப்பன்னபா⁴வேன யோஜனா.

‘‘ஞேய்யம் ஸாஸனவர’’ந்தி விஸேஸனவிஸேஸ்யபா⁴வேன யோஜனா. ஸாஸனவரம் நாம ந யேன கேனசி ஞேய்யம், அத² கோ² விதூ³ஹேவ ஸண்ஹஸுகு²மஞாணேன ஞேய்யம் ஸாஸனவரந்தி விஸேஸேதி.

‘‘ஏதம் ஸாஸனவர’’ந்தி விஸேஸனவிஸேஸ்யபா⁴வேன யோஜனா. ஸாஸனவரம் நாம மயா பு³த்³தி⁴யம் அட்ட²பிதம் அப்பவத்தேதப்³ப³ம் ஹோதி, மயா இதா³னி நேத்திப்பகரணஸ்ஸ விஸயபா⁴வேன பு³த்³தி⁴யம் விபரிவத்தமானம் ட²பேதப்³ப³ம் பவத்தேதப்³ப³ம் ஸாஸனவரந்தி விஸேஸேதி. ஏதம் ஸாஸனவரம் நேத்திப்பகரணஸ்ஸ விஸயந்தி யோஜனா காதப்³பா³. தேனாஹ ‘‘ஏதம் இதா³னி அம்ஹேஹி விப⁴ஜிதப்³ப³ஹாரனயபட்டா²னவிசாரணவிஸயபூ⁴தம் ஸாஸன’’ந்தி (நேத்தி. அட்ட². ஸங்க³ஹவாரவண்ணனா). இச்சேவம் நேத்தியா பட²மகா³தா²ய ஸங்கே²பேன யோஜனத்தோ² ஸமத்தோ.

தத்த² யந்தி அனியமனரவரஸ்ஸ ஸத்து²னோ வாசகம் பயோக³வந்தஸப்³ப³னாமம். அனியமோ ச பூஜனனமஸ்ஸனகிரியாய அனியமிதத்தா வுத்தோ, ந நரவரதோ அஞ்ஞஸத்தஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோதி. ஏஸ நயோ ஸேஸானியதேஸுபி தீஸு பிடகேஸு. லோகியந்தி ஏத்த² புஞ்ஞாபுஞ்ஞானி, தப்³பி³பாகோ சாதி லோகோ.ஏத்த² ஸத்தனிகாயே புஞ்ஞாபுஞ்ஞானி லோகியந்தி பவத்தந்தி, தப்³பி³பாகோ ச லோகியதி பவத்ததி, இதி ஸத்தனிகாயஸ்ஸ புஞ்ஞாபுஞ்ஞானம், தப்³பி³பாகஸ்ஸ ச பவத்தனஸ்ஸ ஆதா⁴ரபா⁴வதோ ‘‘ஏத்தா²’’திபதே³ன நித்³தி³ட்டோ² ஸத்தனிகாயோ லோகோநாம. பூஜயதேதி விக்³க³ஹவிரஹிதம் ஆக்²யாதபத³ம், ஸக்கச்சம் பூஜனம் கரோதி.

லோகம் பாலேந்தீதி லோகபாலா, புஞ்ஞாபுஞ்ஞானஞ்சேவ தப்³பி³பாகஸ்ஸ ச பவத்தனாதா⁴ரத்தா லோகா ச. கே தே? சத்தாரோ மஹாராஜானோ, இந்த³யமவருணகுவேரா வா, க²த்தியசதுமஹாராஜஸக்கஸுயாமஸந்துஸிதஸுனிம்மிதபரனிம்மிதவஸவத்திமஹாப்³ரஹ்மாத³யோ வா. பாலனஞ்சேத்த² இஸ்ஸரியாதி⁴பச்சேன தம்தம்ஸத்தலோகஸ்ஸ அஞ்ஞமஞ்ஞவிஹேஸனனிவாரணாதி³ஆணாபவத்தாபனயஸபரிவாரட்டா²னந்தராதி³னிய்யாத³னா, ஸஹ லோகபாலேஹி யோ வத்ததீதி ஸலோகபாலோ. அத² வா யே ஹிரோத்தப்பா லோகம் பாலேந்தி, இதி பாலனதோ தே ஹிரோத்தப்பா லோகபாலா. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘த்³வேமே, பி⁴க்க²வே, ஸுக்கா த⁴ம்மா லோகம் பாலேந்தீ’’தி (அ. நி. 2.9; இதிவு. 42). லோகபாலேஹி ஹிரோத்தப்பேஹி ஸமன்னாக³தோ லோகோ ஸலோகபாலோ நாம. ஹிரோத்தப்பஸம்பன்னோ ஹி ஸப்புரிஸோ லோகோ ஸக்கச்சம் ஸதா³ ஸப்³ப³காலேஸு பூஜயதி சேவ நமஸ்ஸதி ச பாபஹிரிஜிகு³ச்ச²னதோ, த⁴ம்மச்ச²ந்த³வந்ததாய ச.

அஞ்ஞே பன பூஜேந்தா நமஸ்ஸந்தாபி கதா³சியேவ பூஜேந்தி நமஸ்ஸந்தி, ந ஸப்³ப³தா³தி. ஸதா³தி பூஜனனமஸ்ஸனகாலவாசகவிக்³க³ஹவிரஹிதம் விகப்பனாமம், ஸப்³ப³னாமம் வா. நமஸ்ஸதீதி விக்³க³ஹவிரஹிதம் ஆக்²யாதபத³ம், ஸக்கச்சம் நமஸ்ஸனம் கரோதி. தஸ்ஸேதாதி ஏத்த² தஸ்ஸாதி நியமவாசகம் பயோக³வந்தஸப்³ப³னாமம் விக்³க³ஹவிரஹிதமேவ. நியமோ ச பூஜனனமஸ்ஸனகிரியாய விஸேஸிதோ. தஸ்மா தஸ்ஸ பூஜனனமஸ்ஸனகிரியாய நியமிதப்³ப³ஸ்ஸ பூஜேதப்³ப³ஸ்ஸ நமஸ்ஸிதப்³ப³ஸ்ஸ நரவரஸ்ஸாதி அத்தோ² யுத்தோவ. ஸேஸனியமேஸு அஞ்ஞேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏதந்தி ஆசரியேன விப⁴ஜிதப்³ப³ஹாரனயபட்டா²னவிசாரணவிஸயபூ⁴தஸ்ஸ ஸாஸனவரபராமஸனம் பயோக³வந்தஸப்³ப³னாமம் விக்³க³ஹவிரஹிதம்.

ஸாஸதி ஏதேனாதி ஸாஸனம், ஏதேன நவவித⁴ஸுத்தந்தேன, நவவித⁴ஸுத்தந்தஸஹிதேன வா வரேன ஸப்³பே³ன ஸமத்தே² வேனேய்யே தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகபரமத்தே²ஹி திவித⁴யானமுகே²ன யதா²ரஹம் ஸத்தே ஸாஸதி அனுஸாஸதி வினேதி. இதி ஸாஸனானுஸாஸனகிரியானுஸாரேன வேனேய்யஸத்தானம் ஜானனபடிபஜ்ஜனாதி⁴க³மஸ்ஸ காரணகரணத்தா ‘‘ஏதேனா’’தி பதே³ன நித்³தி³ட்ட²ம் நவவித⁴ஸுத்தந்தம், நவவித⁴ஸுத்தந்தஸஹிதம் வா வரம் ஸப்³ப³ம் ஸாஸனம் நாம. நவவித⁴ஸுத்தந்ததே³ஸனாய ஹி வேனேய்யானம் ஜானனம் புரிமஜானனேன பச்சி²மஜானனம், ஜானனேன படிபஜ்ஜனேன பச்சி²மபடிபஜ்ஜனேன அதி⁴க³மோ, புரிமாதி⁴க³மேன பச்சி²மாதி⁴க³மோ ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘ஸத்³தா⁴ ஸீலம் ஸுதம் சாகோ³ பஞ்ஞா ஸத்³தா⁴ய ஸீலஸ்ஸ ஸுதஸ்ஸ சாக³ஸ்ஸ பஞ்ஞாயா’’தி (பட்டா². 1.1.423) ச ‘‘பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ பரிகம்மம் பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ’’த்யாதி³ (பட்டா². 1.1.423) ச. ஸாஸதா⁴துயா தே³ஸனாஸத்³தோ³ ச தம்ஜனகோ தே³ஸனாஞாணஸம்பயுத்தசித்துப்பாதோ³ ச முக்²யத்தோ², தம்உபனிஸ்ஸயபச்சயா வேனேய்யானம் அத்த²ஜானனபடிபஜ்ஜனஅதி⁴க³மனாதி³ காரணூபசாரத்தோ², ‘‘ஏதேனா’’தி பதே³ன வுத்தாய ஸாஸனபூ⁴தாய நாமபஞ்ஞத்தியா கரணஸத்திஸங்கா²தா உபனிஸ்ஸயபச்சயஸத்தி ப²லூபசாரத்தோ². இதி-ஸத்³தோ³பி தமேவ நாமபஞ்ஞத்தியா உபனிஸ்ஸயபச்சயஸத்திம் ஹேதுபா⁴வேன பராமஸதி, தஸ்ஸா ஸத்தியா ஆதா⁴ரபூ⁴தா நாமபஞ்ஞத்தி யு-பச்சயத்தோ². ஏஸேவ நயோ தீஸு பிடகேஸு ஏவரூபேஸு டா²னேஸு.

ஏகந்தனிய்யானட்டே²ன, அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணகு³ணதாய ச உத்தமட்டே²ன வரம் உத்தமம், பரியத்திஸாஸனம்ஹி ப²லனிய்யாத³னதோ, மக்³க³னிய்யானஹேதுபா⁴வதோ ச நிய்யானட்டே²ன, ஸாவகாதீ³ஹி அஜனியத்தா அஸாதா⁴ரணட்டே²ன ச உத்தமட்டே²ன வரம், வரிதப்³ப³ந்தி வா வரம். யதா²வுத்தஸ்ஸ ஸாஸனஸ்ஸ பண்டி³தேஹி அபி⁴பத்தி²தஸமித்³தி⁴ஹேதுதாய வரிதப்³ப³த்தா பத்தே²தப்³ப³த்தா ஸாஸனவரம் நாம, யதா²வுத்தட்டே²ன வா ஸாஸனஞ்ச தம் வரஞ்சாதி ஸாஸனவரம். ச-ஸத்³தே³ன ஸத்திபே⁴த³ம், தம்-ஸத்³தே³ன அத்தா²பே⁴த³ம் தே³ஸ்ஸேதி.

வித³ந்தீதி விதூ³. யே பண்டி³தா யதா²ஸபா⁴வதோ கம்மகம்மப²லானி, குஸலாதி³பே⁴தே³ ச த⁴ம்மே வித³ந்தி, இதி வித³னதோ தே பண்டி³தா விதூ³ நாம, தேஹி. ஞாதப்³ப³ந்தி ஞேய்யம். ஞா-தா⁴துயா நிப்பரியாயதோ ஆரம்மணிகம் ஞாணம் வுத்தம், டா²னூபசாரதோ ஸாஸனவரஸ்ஸ ஆரம்மணபச்சயபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ, இதி-ஸத்³தே³ன ஆரம்மணபச்சயபா⁴வோ பராமஸிதோ. தஸ்ஸ இதி-ஸத்³தே³ன பராமஸிதப்³ப³ஸ்ஸ ஆரம்மணபச்சயபா⁴வஸ்ஸ ஆதா⁴ரம் ஸாஸனவரம் ண்ய-பச்சயத்தோ²தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஞாணம் அரஹதீதி வா ஞேய்யம், விதூ³னம் ஞாணம் ஜானனம் ஆரம்மணபா⁴வேன அரஹதீதி அத்தோ². இமஸ்மிம் நயே தத்³தி⁴தபத³ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

நரதி நேதீதி நரோ. யோ புரிஸோ அத்தானம் இத்தீ²னம் உச்சட்டா²னம் நரதி நேதி, இதி நரனதோ நயனதோ ஸோ புரிஸோ நரோ நாம. ஸோ ஹி புத்தபூ⁴தோபி மாதுயா பிதுட்டா²னே திட்ட²தி, கனிட்ட²பா⁴துபூ⁴தோபி ஜேட்ட²ப⁴கி³னீனம் பிதுட்டா²னே திட்ட²தி. அத² வா நரிதப்³போ³ நேதப்³போ³தி நரோ. ஸோ ஹி ஜாதகாலதோ பட்டா²ய யாவ அத்தனோ ஸபா⁴வேன அத்தானம் தா⁴ரேதும் ஸமத்தோ² ந ஹோதி, தாவ பரேஹி நேதப்³போ³, ந ததா² அஞ்ஞோ திரச்சா²னாதி³கோதி. ஏத்த² பன ஸத்து²விஸயதாய நரதி வேனேய்யஸத்தேதி நரோதி அத்தோ² அதி⁴ப்பேதோ. ஸத்தா² ஹி ஸத்தே அபாயாதி³தோ ஸுக³திம் வா மக்³க³ப²லனிப்³பா³னம் வா நேதீதி. ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணாதி³அனேககு³ணஸமன்னாக³தத்தா வரோ உத்தமோ, வரிதப்³போ³ பத்தே²தப்³போ³தி வா வரோ, திலோகக்³கோ³. பகதியா உச்சட்டா²னட்டோ² நரோ கு³ணுத்தமேன ஸமன்னாக³தோ வரோ, நரோ ச ஸோ வரோ சாதி நரவரோ. ச-த-ஸத்³தா³னம் அத்த²பே⁴தோ³ வுத்தோவ, விஸேஸனபரபத³ஸமாஸோயம். யேன வுத்தம் ‘‘அக்³க³புக்³க³லஸ்ஸாதி அத்தோ²’’தி (நேத்தி. அட்ட². ஸங்க³ஹவாரவண்ணனா). அஞ்ஞே பன ‘‘நரானம், நரேஸு வா வரோதி நரவரோ’’தி வத³ந்தி, தம் வசனம் ‘‘அக்³க³புக்³க³லஸ்ஸாதி அத்தோ²’’தி (நேத்தி. அட்ட². ஸங்க³ஹவாரவண்ணனா) அட்ட²கதா²வசனேன விருஜ்ஜ²தி மஞ்ஞே. தஸ்ஸ நரவரஸ்ஸாதி. இச்சேவம் நேத்திப்பகரணஸ்ஸ ஆதி³கா³தா²ய ஸமாஸேன ச வசனத்தோ² ஸமத்தோ.

ஸரூபத்தோ² யோஜனத்த²வசனத்தா²னுஸாரேன விஜானிதப்³போ³. ததா²பி விஸும் ஸுட்டு² ஜானனத்தா²ய புன வத்தப்³போ³. ‘‘ய’’ந்தி பத³ஸ்ஸ அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணாதி³அனேககு³ணஸம்பன்னோ ஸலோகபாலேன லோகேன பூஜேதப்³போ³ சேவ நமஸ்ஸிதப்³போ³ ச ஸாஸனவரதே³ஸகோ திலோகக்³கோ³ ஸரூபத்தோ². ‘‘லோகோ’’தி பத³ஸ்ஸ யதா²வுத்தலோகபாலஸஹிதோ ஸத்³தா⁴சாகா³தி³ஸம்பன்னோ ஸப்³ப³ஸத்தலோகோ ஸரூபத்தோ². லோகஸத்³தோ³ ஏகவசனயுத்தோபி ஜாதிஸத்³த³த்தா நிரவஸேஸதோ ஸத்தே ஸங்க³ண்ஹாதி யதா² ‘‘மஹாஜனோ’’தி. காமஞ்சேத்த² லோகஸத்³தோ³ ‘‘லோகவிதூ³’’த்யாதீ³ஸு ஸங்கா²ரபா⁴ஜனேஸுபி பவத்தோ, பூஜனனமஸ்ஸனகிரியாஸாத⁴னத்தா பன ஸத்தலோகேவ வாசகபா⁴வேன பவத்தோதி. தேனாஹ ‘‘பூஜனகிரியாயோக்³யபூ⁴ததாவஸேனா’’தி (நேத்தி. அட்ட². ஸங்க³ஹவாரவண்ணனா).

பூஜயதேதி ஏத்த² பூஜனகிரியாய முக்²யதோ பூஜனஸங்கா²தோ பூஜேந்தானம் சித்துப்பாதோ³ ஸரூபத்தோ², ப²லூபசாரேன தம்சித்துப்பாத³ஸ்ஸ ஆரம்மணபகதூபனிஸ்ஸயபூ⁴தா வுத்தப்பகாரா ஸப்³பே³ பு³த்³த⁴கு³ணா ஸரூபத்தா². தே-விப⁴த்திபச்சயஸ்ஸ பூஜனகிரியாஸாத⁴கோ வுத்தப்பகாரோ லோகோ ச ஸரூபத்தோ², ஏவம் ஸதி அத்த²பே⁴தா³பா⁴வதோ த்³வீஸு வாசகேஸு ஏகோவ வாசகோ வத்தப்³போ³, கஸ்மா ஏகஸ்மிம் அத்தே² த்³வே வாசகா வுத்தாதி? நாயம் தோ³ஸோ த்³வின்னம் வாசகானம் ஸாமஞ்ஞவிஸேஸவாசகத்தா. லோகஸத்³தோ³ ஹி பூஜனகிரியாஸாத⁴கோ, அஞ்ஞகிரியாஸாத⁴கோ ச வத³தீதி ஸாமஞ்ஞவாசகோ ச ஹோதி. பூஜயதே-ஸத்³தோ³ லோகபூஜனஇத்தி²பூஜனபுரிஸபூஜனதிரச்சா²னபூஜனாதி³கிரியாஸாத⁴கஞ்ச வத³தீதி ஸாமஞ்ஞவாசகோ. தஸ்மா பூஜயதே-ஸத்³தோ³ லோகஸத்³த³ஸ்ஸ ஸரூபத்தோ², பூஜனகிரியாஸாத⁴கோ ச ந அஞ்ஞகிரியாஸாத⁴கோதி நியமேதி. லோகஸத்³தோ³ ச பூஜயதேஸத்³த³ஸ்ஸ ஸரூபத்தோ² பூஜனகிரியாஸாத⁴கோ. லோகோ பன பூஜனகிரியாஸாத⁴கோ இத்தி²புரிஸதிரச்சா²னாதி³கோதி நியமேதி. தீஸு பிடகேஸு அஞ்ஞேஸுபி ஏவரூபேஸு டா²னேஸு ஏஸேவ நயோ.

‘‘ஸலோகபாலோ’’தி பத³ஸ்ஸ யதா²வுத்தஸேட்ட²லோகபாலஸஹக³தோ, பூஜனனமஸ்ஸனகிரியாஸாத⁴கோ ச ஸத்தனிகாயோ ஸரூபத்தோ². ‘‘ஸதா³’’தி பத³ஸ்ஸ ரத்திதி³வஸகாலோ அதீதப⁴க³வதோ த⁴ரமானகாலோ ததோ பரகாலோ அபி⁴னீஹாரதோ யாவ ஸாஸனந்தரதா⁴னா காலோ ததோ பரகாலோ ஸரூபத்தோ². ஸோ பன அனாக³தபு³த்³து⁴ப்பஜ்ஜனகாலோ அதீதஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ இதா³னி பூஜயந்தி நமஸ்ஸந்தி விய பூஜயிஸ்ஸதி சேவ நமஸ்ஸிஸ்ஸதி ச. நமஸ்ஸதீதி ஏத்த² நமஸ்ஸனகிரியாய முக்²யதோ நமஸ்ஸனஸங்கா²தோ சித்துப்பாதோ³ ஸரூபத்தோ², ப²லூபசாரேன தம்சித்துப்பாத³ஸ்ஸ ஆரம்மணபகதூபனிஸ்ஸயபூ⁴தா வுத்தப்பகாரா ஸப்³பே³ பு³த்³த⁴கு³ணா ஸரூபத்தோ². தி-விப⁴த்திபச்சயஸ்ஸ நமஸ்ஸனகிரியாஸாத⁴கோ யதா²வுத்தஸத்தனிகாயோ லோகோ ச ஸரூபத்தோ², அத்த²பே⁴தா³பா⁴வேபி த்³வின்னம் வாசகானம் பவத்தபா⁴வோ ஹேட்டா² வுத்தோவ. ‘‘சா’’தி பத³ஸ்ஸ இதே⁴கச்சோ பூஜேந்தோபி ந நமஸ்ஸதி, நமஸ்ஸந்தோபி ந பூஜேதி ச, அயம் பன ஸத்தனிகாயோ லோகோ பூஜயதி சேவ நமஸ்ஸதி சாதி ஸமுச்சயத்தோ² ஸரூபத்தோ².

தஸ்ஸாதி ஏத்த² தம்-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணாதி³அனேககு³ணஸமன்னாக³தோ பூஜேதப்³போ³ நமஸ்ஸிதப்³போ³ திலோகக்³கோ³ ஸத்தா² ஸரூபத்தோ², ச²ட்டீ²விப⁴த்தியா ஜனகஸ்ஸ நரவரஸ்ஸ ஜஞ்ஞேன ஸாஸனவரேன ஸம்ப³ந்தோ⁴ பதா⁴னஸரூபத்தோ², ஜஞ்ஞஸாஸனவரஸ்ஸ ஜனகேன நரவரேன ஸம்ப³ந்தோ⁴ அபதா⁴னஸரூபத்தோ². தீஸு பிடகேஸு ஏவரூபேஸு அஞ்ஞேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

‘‘ஏத’’ந்தி பத³ஸ்ஸ ஆசரியேன விப⁴ஜிதப்³ப³ஹாரனயபட்டா²னவிசாரணவிஸயபூ⁴தம் ஸாஸனம் ஸரூபத்தோ². ‘‘ஸாஸனவர’’ந்தி பத³ஸ்ஸாபி தமேவ ஸரூபத்தோ², ஏதம் ஸாஸனவரம் பரியத்திபடிபத்திபடிவேத⁴பே⁴தே³ன திவித⁴ம்பி பரியத்திஸாஸனமேவ ஸப்³ப³ஸாஸனமூலபூ⁴தத்தா, நேத்திப்பகரணஸ்ஸ விஸயபூ⁴தத்தா ச விஸேஸதோ அதி⁴ப்பேதம் தஸ்ஸ மூலபூ⁴தபா⁴வதோ வினயஸம்வண்ணனாதீ³ஸு ப³ஹூபகாரேன த³ஸ்ஸிதோதி அம்ஹேஹி ந வத்தப்³போ³. வத³ந்தோபி அஞ்ஞம் ரசிதப்³ப³ம் ரசிதும் அஸமத்தோ²வ ஹுத்வா வத³தீதி க³ஹிதப்³போ³ வதே³ய்ய.

தம் பன பரியத்திஸாஸனம் விமுத்திரஸவஸேன ஏகவித⁴ம், த⁴ம்மவினயவஸேன து³வித⁴ம், வினயபிடகஸுத்தந்தபிடகஅபி⁴த⁴ம்மபிடகவஸேன திவித⁴ம், ஆணாதே³ஸனாவோஹாரதே³ஸனாபரமத்த²தே³ஸனாவஸேன திவித⁴ம், யதா²பராத⁴ஸாஸனாயதா²னுலோமஸாஸனாயதா²த⁴ம்மஸாஸனாபே⁴தே³னபி திவித⁴ம், ஸம்வராஸம்வரகதா²தி³ட்டி²வினிவேட²னகதா²னாமரூபபரிச்சே²த³கதா²பே⁴தே³னபி திவித⁴ம். ஏத்த² ச தே³ஸனா தே³ஸகாதீ⁴னா, ஸாஸனம் ஸாஸிதப்³பா³யத்தம், கதா² கதே²தப்³ப³த்தா²பேக்கா²தி விஸேஸோ. தீ³க⁴னிகாயோ, மஜ்ஜி²மனிகாயோ, ஸம்யுத்தனிகாயோ, அங்கு³த்தரனிகாயோ, கு²த்³த³கனிகாயோதி நிகாயபே⁴தே³ன பன பஞ்சவித⁴ம்; ஸுத்தகே³ய்யவேய்யாகரணகா³தா²உதா³னஇதிவுத்தகஜாதகஅப்³பு⁴தத⁴ம்மவேத³ல்லபே⁴தே³ன பன நவவித⁴ம்; த⁴ம்மக்க²ந்த⁴பே⁴தே³ன பன சதுராஸீதித⁴ம்மக்க²ந்த⁴ஸஹஸ்ஸவித⁴ம்; ‘‘ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யவாஸனாபா⁴கி³யனிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஅஸேக்க²பா⁴கி³யாதி அமிஸ்ஸானி சத்தாரி; ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யவாஸனாபா⁴கி³யஸம்கிலேஸபா⁴கி³யனிப்³பே³த⁴ பா⁴கி³யஸம்கிலேஸபா⁴கி³யஅஸேக்க²பா⁴கி³யவாஸனாபா⁴கி³யனிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யாதி மிஸ்ஸகது³கானி சத்தாரி; ஸம்கிலேஸபா⁴கி³யவாஸனாபா⁴கி³யஅஸேக்க²பா⁴கி³யஸம்கிலேஸபா⁴கி³யவாஸனா பா⁴கி³யனிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யாதி மிஸ்ஸகதிகானி த்³வே; தண்ஹாஸம்கிலேஸதி³ட்டி²ஸம்கிலேஸது³ச்சரிதஸம்கிலேஸதண்ஹாவோதா³னபா⁴கி³யதி³ட்டி²வ- உதா³னபா⁴கி³யது³ச்சரிதவோதா³னபா⁴கி³யாதிசா²’’தி (நேத்தி. 89) ஸோளஸன்னம் ஸுத்தானம் பே⁴தே³ன ஸோளஸவித⁴ம்; ‘‘லோகியலோகுத்தரலோகியலோகுத்தரஸத்தாதி⁴ட்டா²னத⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னஸத்தத⁴ம்மாதி⁴ட்டா²னஞாணஞேய்ய- ஞாணஞேய்யத³ஸ்ஸனபா⁴வனாத³ஸ்ஸனபா⁴வனாஸகவசனபரவசனஸகவசனபரவசன விஸ்ஸஜ்ஜனீயஅவிஸ்ஸஜ்ஜனீயவிஸ்ஸஜ்ஜனீயஅவிஸ்ஸஜ்ஜனீயகம்மவிபாககம்மவிபாககுஸல அகுஸலகுஸலாகுஸலஅனுஞ்ஞாதபடிக்கி²த்தஅனுஞ்ஞாதபடிக்கி²த்தத²வஸ்ஸ பே⁴தே³ன அட்ட²வீஸதிவித⁴’’ந்தி (நேத்தி. 112) ஏவமாதி³ப³ஹுவித⁴ம் பரியத்திஸாஸனம் நேத்திப்பகரணஸ்ஸ விஸேஸதோ விஸயம். தஸ்ஸ விஸயபா⁴வே ஸதி படிபத்திபடிவேத⁴ஸங்கா²தம் ஸாஸனத்³வயம்பி தம்மூலகத்தா விஸயம் ஹோதி பரியாயதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

‘‘விதூ³ஹீ’’தி பத³ஸ்ஸ யதா²வுத்தஸாஸனவரஸ்ஸ ஸபரஸந்தானபவத்தனபவத்தாபனாதி³வஸேன விஜானனஸமத்தோ² ஸண்ஹஸுகு²மஞாணாதி³கு³ணஸம்பன்னோ கல்யாணபுது²ஜ்ஜனஸோதாபன்னாதி³கோ புக்³க³லோ ஸரூபத்தோ². ‘‘ஞேய்ய’’ந்தி பத³ஸ்ஸ தாதி³ஸேஹி விதூ³ஹி ஸண்ஹஸுகு²மஞாணாதி³னா விஜானிதப்³ப³ம் ஸாஸனவரம் ஸரூபத்தோ². ‘‘நரவரஸ்ஸா’’தி பத³ஸ்ஸ ஏகவிதா⁴தி³பே⁴த³ஸ்ஸ ஸாஸனவரஸ்ஸ ஜனகோ அனேககு³ணஸம்பன்னோ திலோகக்³கோ³ ஸரூபத்தோ². இச்சேவம் நேத்தியா ஆதி³கா³தா²ய ஸரூபத்தோ² ஸங்கே²பேன விஜானிதப்³போ³.

ஏவம் தஸ்ஸா அனுஸந்த்⁴யாதீ³னம் ஜானிதப்³ப³பா⁴வே ஸதிபி அஜானந்தோ விய புச்சி²த்வா தோ³ஸம் ஆரோபேத்வா பரிஹாரவஸேனாபி க³ம்பீ⁴ராதி⁴ப்பாயஸ்ஸ அனாகுலஸ்ஸ விஸேஸஜானனம் ப⁴விஸ்ஸதி. தஸ்மா புச்சி²த்வா தோ³ஸம் ரோபேத்வா பரிஹாரவஸேன க³ம்பீ⁴ராதி⁴ப்பாயம் ஸம்பிண்டே³த்வா கத²யிஸ்ஸம். அம்ஹாகாசரிய கிமத்த²ம் ‘‘யம் லோகோ’’த்யாதி³மாஹ? நேத்திப்பகரணம் காதும். ஏவம் ஸதி நேத்திப்பகரணபூ⁴தம் ‘‘ஸோளஸஹாரா நேத்தி’’த்யாதி³கம் ஏவ வத்தப்³ப³ம், கஸ்மா தம் அவத்வா ததோ நேத்திப்பகரணதோ அஞ்ஞம் ‘‘யம் லோகோ பூஜயதே’’த்யாதி³மாஹ. ஸேய்யதா²பி ஸமுத்³த³ம் க³ச்ச²ந்தோ ஹிமவந்தம் க³ச்ச²தி, ஹிமவந்தம் க³ச்ச²ந்தோ ஸமுத்³த³ம் க³ச்ச²தி, ஏவமேவ நேத்திப்பகரணம் கரோந்தோ ஸாஸனவரத³ஸ்ஸனம் கரோதீதி? ஸச்சம், ததா²பி யஸ்ஸ ஸம்வண்ணனம் நேத்திப்பகரணம் காதுகாமோ தம் ஸாஸனவரம் பட²மம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யம் லோகோ’’த்யாதி³மாஹ. ஏவம் ஸதி ‘‘ஏதம் ஸாஸனவர’’ந்தி ஏத்தகமேவ வத்தப்³ப³ம், கஸ்மா ‘‘யம் லோகோ’’த்யாதி³ வுத்தந்தி? தம் ஸாஸனவரம் ஜனகேன நரவரேன நியமேத்வா தோ²மேதும் வுத்தம். ததா²பி ‘‘தஸ்ஸ நரவரஸ்ஸா’’தி ஏத்தகமேவ வத்தப்³ப³ம், கஸ்மா ‘‘யம் லோகோ’’த்யாதி³ வுத்தந்தி? தம் ஜனகம் நரவரம் லோகபாலேன லோகஸேட்டே²ன ஸத்³தி⁴ம் ஸப்³பே³ன லோகேன பூஜனீயனமஸ்ஸனீயபா⁴வேன தோ²மேதும் ‘‘யம் லோகோ’’த்யாதி³ வுத்தம். பூஜேந்தாபி வந்தி³த்வா பூஜேந்தி, தஸ்மா ‘‘பூஜயதே’’தி ஏத்தகமேவ வத்தப்³ப³ந்தி? ததா²பி கேசி கேஸஞ்சி பூஜாஸக்காராதீ³னி கரோந்தாபி தேஸம் அபாகடகு³ணதாய நமக்காரம் ந கரோந்தி. ஏவம் ப⁴க³வதோ யதா²பூ⁴தஅப்³பு⁴க்³க³தஸத்³த³தாய பன ப⁴க³வந்தம் பூஜேத்வாபி வந்த³தியேவாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நமஸ்ஸதி சா’’தி வுத்தம். பூஜேந்தோ, நமஸ்ஸந்தோ ச ந கதா³சியேவ, அத² கோ² ஸப்³ப³காலந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸதா³’’தி வுத்தம். தாதி³ஸஸ்ஸ நரவரஸ்ஸ தாதி³ஸம் ஸாஸனவரம் ஸண்ஹஸுகு²மஞாணஸம்பன்னேஹி விதூ³ஹேவ ஸுகு²மஞாணேனேவ ஞேய்யந்தி ஸாஸனவரம் தோ²மேதும் ‘‘விதூ³ஹி ஞேய்ய’’ந்தி வுத்தம்.

ஏத்த² ச ‘‘பூஜயதே, நமஸ்ஸதீ’’தி ஏதேஹி பூஜனனமஸ்ஸனகிரியாய ஹேதுபூ⁴தா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணாத³யோ அனேகே லோகியலோகுத்தரகு³ணா பகாஸிதா ஹோந்தி தே கு³ணே ஆக³ம்ம ஸப்³ப³லோகஸ்ஸ பூஜனனமஸ்ஸனசேதனாய பவத்தனதோ. தேஸு ஹி கிஞ்சி ஸரூபதோ, கிஞ்சி அனுமானதோ ஸாரிபுத்தத்தே²ராத³யோ அனுஸ்ஸரந்தி, பூஜேந்தி, நமஸ்ஸந்தி. தேன வுத்தம் ‘‘அனுஸ்ஸரேத² ஸம்பு³த்³த⁴’’ந்தி (ஸம். நி. 1.249). ஏகதே³ஸகு³ணாபி பூஜாரஹா நமஸ்ஸனாரஹா, கஸ்மா ஸப்³பே³பி கு³ணா பகாஸிதாதி? ஸப்³ப³கு³ணத³ஸ்ஸனேன போ³தி⁴ஸம்பா⁴ரஸம்ப⁴ரணமஹாகருணாயோக³ஸங்கா²தஹேதுஞாணபஹான- ஆனுபா⁴வரூபகாயஸம்பத்திஸங்கா²தப²லஹிதஜ்ஜா²ஸயிந்த்³ரிய- பாககாலாக³மனதே³ஸனாஞாணஸங்கா²தஸத்து- பகாரஸம்பதா³வஸேன தோ²மனா த³ஸ்ஸிதா. தேன அத்தஹிதபடிபத்தி, பரஹிதபடிபத்தி ச நிருபக்கிலேஸூபக³மனாபக³மனஞ்ச லோகஸமஞ்ஞானுபபவத்தி, தத³னதிதா⁴வனஞ்ச சரணஸம்பத்தி, விஜ்ஜாஸம்பத்தி ச அத்தாதி⁴பதிதா, த⁴ம்மாதி⁴பதிதா ச லோகனாத²அத்தனாத²தா ச புப்³ப³காரிகதஞ்ஞுதா ச அபரந்தபதா, அனத்தந்தபதா ச பு³த்³த⁴கரணத⁴ம்மபு³த்³த⁴பா⁴வஸித்³தி⁴ ச பரதாரணஅத்ததாரணஞ்ச ஸத்தானுக்³க³ஹசித்ததா, த⁴ம்மவிரத்தசித்ததா ச பகாஸிதா ப⁴வந்தி. தேன ஸப்³ப³ப்பகாரேன அனுத்தரத³க்கி²ணேய்யதாஉத்தமபூஜனீயனமஸ்ஸனீயபா⁴வபூஜனனமஸ்ஸனகிரியாய ச கே²த்தங்க³தபா⁴வம் பகாஸேதி. தேன பூஜனகனமஸ்ஸனகானம் யதி²ச்சி²தப்³ப³பயோஜனஸம்பத்தி பகாஸிதாதி ஸப்³ப³கு³ணா பகாஸிதாதி.

ஆதி³கல்யாணதாதி³கு³ணஸம்பத்தியா வரம் அக்³க³ம் உத்தமம், நிபுணஞாணகோ³சரதாய பண்டி³தவேத³னீயஞ்ச, தஸ்மா ‘‘வரம் ஞேய்ய’’ந்தி வசனேஹி ஸ்வாக்கா²ததாத³யோ ஸப்³பே³ த⁴ம்மகு³ணா பகாஸிதா. அரியஸச்சபடிவேதே⁴ன ஸமுக்³கா⁴தகிலேஸஸம்மோஹாயேவ பரமத்த²தோ பண்டி³தா பா³ல்யாதி³ஸமதிக்கமனதோ, தஸ்மா பா⁴விதலோகுத்தரமக்³கா³, ஸச்சி²கதஸாமஞ்ஞப²லா ச புக்³க³லா விஸேஸதோ ‘‘விதூ³’’தி வுச்சந்தி. தே ஹி யதா²வுத்தஸாஸனவரம் அவிபரீததோ ஞாதும், நேதுஞ்ச ஸபரஸந்தானே ஸக்குணந்தி. தஸ்மா யே ஸுப்படிபன்னதாத³யோ அனேகேஹி ஸுத்தபதே³ஹி ஸம்வண்ணிதா, தே அரியஸங்க⁴கு³ணாபி நிரவஸேஸதோ ‘‘விதூ³ஹீ’’தி பதே³ன பகாஸிதாதி. ஏவம் நேத்தியா பட²மகா³தா²ய ‘‘ஏதம் ஸாஸனவர’’ந்தி பதே³ன ஸாஸனத்தயம் ஸங்க³ண்ஹித்வா தத்த² இதரேஸம் த்³வின்னம் அதி⁴க³மூபாயபா⁴வதோ ஸப்³ப³ஸாஸனமூலபூ⁴தஸ்ஸ, அத்தனோ நேத்திப்பகரணஸ்ஸ ச விஸயபூ⁴தஸ்ஸ பரியத்திஸாஸனவரஸ்ஸ த³ஸ்ஸனமுகே²ன ஸப்³பே³ ரதனத்தயகு³ணாபி தோ²மனாவஸேன நயதோவ பகாஸிதா ஹோந்தி. நயதோ ஹி த³ஸ்ஸிதா ஸப்³பே³ கு³ணா நிரவஸேஸா க³ஹிதா ப⁴வந்தி, ந ஸரூபதோ. தேனாஹ ப⁴க³வந்தம் ட²பேத்வா பஞ்ஞவந்தானம் அக்³க³பூ⁴தோ த⁴ம்மஸேனாபதிஸாரிபுத்தத்தே²ரோபி பு³த்³த⁴கு³ணபரிச்சே²த³னமனுயுத்தோ ‘‘அபிச மே த⁴ம்மன்வயோ விதி³தோ’’தி (தீ³. நி. 2.146) ப⁴க³வதாபி –

‘‘ஏவம் அசிந்தியா பு³த்³தா⁴, பு³த்³த⁴த⁴ம்மா அசிந்தியா;

அசிந்தியே பஸன்னானம், விபாகோ ஹோதி அசிந்தியோ’’தி. (அப. தே²ர 1.1.82; நேத்தி. 95) –

கா³தா² வுத்தா. தத்த² பு³த்³த⁴த⁴ம்மாதி பு³த்³த⁴கு³ணா. அம்ஹாகம் பன யாவஜீவம் ரதனத்தயகு³ணபரிதீ³பனே அதிஉஸ்ஸாஹந்தானம்பி ஸரூபதோ நீஹரித்வா த³ஸ்ஸேதும் அஸமத்த²பா⁴வோ பகே³வ பண்டி³தேஹி வேதி³தப்³போ³தி.

இச்சேவம் –

‘‘யம் லோகோ பூஜயதே, ஸலோகபாலோ ஸதா³ நமஸ்ஸதி ச;

தஸ்ஸேத ஸாஸனவரம், விதூ³ஹி ஞேய்யம் நரவரஸ்ஸா’’தி. –

நிக்³க³ஹிதலோபவஸேன வுத்தாய கா³தா²ய ஸங்கே²பேன கதி²தோ அனுஸந்த்⁴யாதி³கோ ஸமத்தோதி.

‘‘யம் லோகோ பூஜயதே, ஸ லோகபாலோ ஸதா³ நமஸ்ஸதி ச;

தம் தஸ்ஸ ஸாஸனவரம், விதூ³ஹி ஞேய்யம் நரவரஸ்ஸா’’தி. –

கா³த²ம் அபரே பட²ந்தி. தஸ்ஸாபி அனுஸந்த்⁴யத்தோ² வுத்தனயோவ. யோஜனத்தோ² பன விஸேஸோ. தத்த² ஹி ஸலோகபாலோ லோகோ யஸ்ஸ ஸத்து²னோ நரவரஸ்ஸ யம் ஸாஸனவரம் ஸம்வண்ணேதப்³ப³ஸஹிதம், ஸம்வண்ணேதப்³ப³ம் ஏவ வா பூஜயதே சேவ நமஸ்ஸதி ச, தஸ்ஸ லோகபாலஸ்ஸ ஸத்து²னோ தம் பூஜேதப்³ப³ம், நமஸ்ஸிதப்³ப³ஞ்ச விதூ³ஹேவ விஞ்ஞாதப்³ப³ம், ஏதம் ஸாஸனவரம் நேத்திப்பகரணஸ்ஸ விஸயந்தி க³ஹேதப்³ப³ந்தி யோஜனா. யோஜனாகாரோபி ஹேட்டா² வுத்தனயோவ.

விக்³க³ஹத்தோ²பி விஸேஸோ. இமஸ்மிஞ்ஹி நயே லோகம் பாலேந்தீதி லோகபாலா, யதா²வுத்தசதுமஹாராஜாத³யோ. தேஹி லோகபாலேஹி ஸஹிதம் ஸப்³ப³லோகம் பாலேதி லோகக்³க³னாயகத்தாதி லோகபாலோதி ப⁴க³வாபி லோகபாலஸத்³தே³ன வுத்தோ. ஸோ ஹி ‘‘தஸ்ஸா’’தி ஏத்த² தம்-ஸத்³தே³ன பராமஸீயதி, தஸ்மா தஸ்ஸ லோகபாலஸ்ஸ ஸத்து²னோ நரவரஸ்ஸாதி அத்தோ² க³ஹிதோ. யதி³ ஏவம் லோகபாலோ கு³ணீபூ⁴தோ அபதா⁴னோ பதா⁴னபூ⁴தம் லோகம் விஸேஸேத்வா வினிவத்தோ, கத²ம் தம்-ஸத்³தே³ன பராமஸீயதீதி? லோகவிஸேஸகோ ஸமானோபி ஸாஸனவராபேக்க²தாய ஜனகஸாமிபா⁴வேன ஸம்ப³ந்தி⁴விஸேஸபூ⁴தத்தா பதா⁴னபூ⁴தோ விய பராமஸீயதீதி. ப⁴க³வா ஸாஸனவரஸ்ஸ ஸாமிபா⁴வேன க³ஹிதோ. கத²ம் ஸாஸனவரஸ்ஸ ஸாமீ ப⁴க³வா ஸாஸனவரம் பூஜயதீதி? ந சாயம் விரோதோ⁴. பு³த்³தா⁴ ஹி ப⁴க³வந்தோ த⁴ம்மக³ருனோ, தே ஸப்³ப³காலம் த⁴ம்மமபசயமானாவ விஹரந்தீதி. பு³த்³தா⁴னஞ்ஹி த⁴ம்மக³ருத⁴ம்மாபசயமானபா⁴வோ ‘‘யம்னூனாஹம்…பே… தமேவ த⁴ம்மம் ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வா மானேத்வா பூஜேத்வா உபனிஸ்ஸாய விஹரேய்ய’’ந்தி (அ. நி. 4.21) வுத்தோ, தஸ்மா லோகபாலோ ப⁴க³வா ஸாஸனவரம் பூஜயதீதி த³ட்ட²ப்³போ³. ஏவம் ஸதி லோகபாலோ ப⁴க³வா ஸாஸனவரம் பூஜயதீதி அத்தோ² யுத்தோ ஹோது, கத²ம் லோகபாலோ ப⁴க³வா ஸாஸனவரம் நமஸ்ஸதீதி யுத்தோதி? யுத்தோவ ‘‘நமஸ்ஸதீ’’தி பத³ஸ்ஸ க³ருகரணேன தன்னின்னபோணபப்³பா⁴ரோதி அத்த²ஸ்ஸாபி லப்³ப⁴னதோ. ப⁴க³வா ஹி த⁴ம்மக³ருதாய ஸப்³ப³காலம் த⁴ம்மனின்னபோணபப்³பா⁴ரபா⁴வேன விஹரதீதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘யேன ஸுத³ம் நிச்சகப்பம் விஹராமீ’’திஆதி³. ஸேஸமேத்த² ஹேட்டா² வுத்தனயேன வா ஸம்வண்ணனாஸு வுத்தனயேன வா ஞாதப்³ப³ந்தி அம்ஹேஹி ந வித்தா²ரீயதி.

ஏவம் பட²மகா³தா²ய ‘‘ஸாஸனவர’’ந்தி பதே³ன திவித⁴ம்பி ஸாஸனம் ஸங்க³ண்ஹித்வா தத்த² பரியத்திஸாஸனமேவ அத்தனோ நேத்திப்பகரணஸ்ஸ விஸயம் நியமேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘த்³வாத³ஸ பதா³னி’’த்யாதி³மாஹ. அத² வா பட²மகா³தா²ய ரதனத்தயதோ²மனேன ஸஹ நேத்திப்பகரணதாவிஸயம் ஸாஸனவரம் ஆசரியேன த³ஸ்ஸிதம், ‘‘தஸ்ஸ ஸாஸனவரம் கிம் ஸப்³ப³ம்யேவ நேத்திப்பகரணஸ்ஸ விஸயம், உதா³ஹு பரியத்திஸாஸனமேவா’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா பரியத்திஸாஸனபூ⁴தம் ஸுத்தமேவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘த்³வாத³ஸ பதா³னி ஸுத்த’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ‘‘ஸாஸனவர’’ந்தி ஸாமஞ்ஞேன வுத்தம்பி பரியத்திஸுத்தமேவ ஸாஸனவரந்தி க³ஹேதப்³ப³ந்தி அத்தோ². ‘‘தம் பன கதிவித⁴’’ந்தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘த்³வாத³ஸ பதா³னீ’’தி வுத்தம், ஸங்கே²பதோ பபே⁴தே³ன த்³வாத³ஸவித⁴ந்தி அத்தோ². பபே⁴த³தோ த்³வாத³ஸவித⁴ம்பி ப்³யஞ்ஜனபத³அத்த²பத³தோ பன து³வித⁴மேவாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தம் ஸப்³ப³ம் ப்³யஞ்ஜனஞ்ச அத்தோ² சா’’தி வுத்தம். ‘‘தஸ்மிம் த்³வயே ஏகமேவ ஸரூபதோ நேத்திப்பகரணஸ்ஸ விஸயந்தி விஞ்ஞேய்யம், உதா³ஹு உப⁴ய’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³த்தா உப⁴யந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தம் விஞ்ஞேய்யம் உப⁴ய’’ந்தி வுத்தம். வசனவசனீயபா⁴வேன ஸம்ப³ந்தே⁴ யஸ்மிம் ப்³யஞ்ஜனே, அத்தே² ச ‘‘ஸுத்த’’ந்தி வோஹாரோ பவத்தோ, தம் உப⁴யம் ஸரூபதோ நேத்திப்பகரணஸ்ஸ விஸயந்தி விஞ்ஞேய்யந்தி அத்தோ². ‘‘கிந்தி விஞ்ஞேய்ய’’ந்தி வத்தப்³ப³த்தா ‘‘கோ அத்தோ², ப்³யஞ்ஜனம் கதம’’ந்தி வுத்தம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ச²ப்³யஞ்ஜனபத³ச²அத்த²பத³பே⁴தே³ன த்³வாத³ஸவித⁴ம் ப்³யஞ்ஜனபத³அத்த²பத³வஸேன து³வித⁴ம் ஸப்³ப³பரியத்திஸங்கா²தம் ஸுத்தம் மம நேத்திப்பகரணஸ்ஸ விஸயம் ஸாஸனவரந்தி ஞாதப்³ப³ம். ஸரூபதோ புச்சி²த்வா அத்த²பத³ம், ப்³யஞ்ஜனபத³ஞ்ச ஸரூபதோ ஞாதப்³ப³ந்தி.

ஏவம் பட²மகா³தா²ய ‘‘ஸாஸனவர’’ந்தி வுத்தஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ பரியத்திபா⁴வஞ்சேவ அத்த²பத³ப்³யஞ்ஜனபத³பா⁴வேன வேதி³தப்³ப³த்தஞ்ச த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ பவிசயூபாயம் நேத்திப்பகரணம் பத³த்த²விபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸோளஸஹாரா’’த்யாதி³மாஹ. அத² வா து³தியகா³தா²ய நேத்திப்பகரணஸ்ஸ விஸயம் ஸாஸனவரம் நியமேத்வா த³ஸ்ஸிதம், ‘‘நேத்தி நாம கதமா, கதிவிதா⁴’’தி புச்சி²தப்³ப³த்தா நேத்தினாம ஏத்திகாதி ஸங்கே²பதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸோளஸஹாரா’’த்யாதி³மாஹ. தத்த² தஸ்ஸ ஸாஸனஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ அத்த²பரியேட்டி² நேத்திஸம்வண்ணனா மயா மஹாகச்சாயனேன நித்³தி³ட்டா² நேத்தி நாம ஸோளஸஹாரஸமுதா³யா பஞ்சனயஸமுதா³யா அட்டா²ரஸமூலபத³ஸமுதா³யாதி விஜானிதப்³பா³தி.

தே ஹாராத³யோ கேனட்டே²ன நேத்தி நாம? வேனேய்யஸத்தே அரியத⁴ம்மம் நேதீதி நேத்தீதி ஏவமாதி³ அத்தோ² ஸம்வண்ணனாஸு (நேத்தி. அட்ட². க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²) வுத்தோவ. இமாய ததியகா³தா²யபி ‘‘மஹாகச்சானேன நித்³தி³ட்டா²’’தி பாடோ² ஸுந்த³ரோ. ‘‘மஹாகச்சாயனேன நித்³தி³ட்டா²’’தி வா பாடோ², ந ஸுந்த³ரோ. லக்க²ணஞ்ஹி மயா ஹேட்டா² வுத்தந்தி. ‘‘ஸோளஸஹாராதி³ஸமுதா³யா நேத்தீ’’தி வுத்தா, தே ஹாரா ஸுத்தஸ்ஸ ப்³யஞ்ஜனவிசயோ வா ஹோந்தி, அத்த²விசயோ வா, நயா ச ப்³யஞ்ஜனவிசயோ வா ஹோந்தி, அத்த²விசயோ வாதி விசாரணாயம் ஸதி ‘‘இமே இமஸ்ஸ விசயோ’’தி நியமேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஹாரா ப்³யஞ்ஜனவிசயோ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஹாரா ஸுத்தஸ்ஸ ப்³யஞ்ஜனவிசயோ ஹோந்தி, ந அத்த²விசயோ ஸோளஸஹாரானம் மூலபத³னித்³தா⁴ரணம் வஜ்ஜேத்வா ப்³யஞ்ஜனமுகே²னேவ ஸம்வண்ணனாபா⁴வதோ. தயோ பன நயா ஸுத்தஸ்ஸ அத்த²விசயோ ஹோந்தி, திண்ணம் நயானம் மூலபத³ஸங்கா²தஅவிஜ்ஜாதி³ஸபா⁴வத⁴ம்மனித்³தா⁴ரணமுகே²னேவ ஸுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸம்வண்ணனாபா⁴வதோதி.

‘‘தம் உப⁴யம் ஸுத்தே ஸம்வண்ணனாபா⁴வேன கேனசி கத்த²சியேவ யோஜேதப்³ப³ம், உதா³ஹு ஸப்³ப³தா² ஸப்³ப³த்த² யோஜித’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³பா⁴வதோ தம் உப⁴யம் ஸப்³ப³த்த² ஸுத்தேஸு ஸப்³ப³தா² யோஜிதந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘உப⁴யம் பரிக்³க³ஹீத’’ந்தி வுத்தம். ஹாரா சேவ நயா ச உப⁴யம் ஸுத்தஸ்ஸ அத்த²னித்³தா⁴ரணவஸேன பரிதோ ஸமந்ததோ க³ஹிதம் ஸப்³ப³தா² ஸுத்தேஸு யோஜிதந்தி.

‘‘ஹாராதி³ஸமுதா³யபூ⁴தம் நேத்திஸங்கா²தம் ஸுத்தம் கத²ம் ஸம்வண்ணேதப்³ப³ம் ஸுத்தம் ஸம்வண்ணேதீ’’தி வத்தப்³ப³பா⁴வதோ வுத்தம் ‘‘வுச்சதி ஸுத்தம் யதா²ஸுத்த’’ந்தி. நேத்திஸங்கா²தம் ஸம்வண்ணனாஸுத்தம் ஸம்வண்ணேதப்³ப³ஸுத்தானுரூபம் யதா² யேன யேன தே³ஸனாஹாரேன வா அஞ்ஞேன வா ஸம்வண்ணேதப்³ப³ம், தேன தேன வுச்சதி ஸம்வண்ணேதீதி அத்தோ². அத² வா ‘‘நேத்திஸங்கா²தம் ஸுத்தம் கித்தகம் ஸம்வண்ணேதப்³ப³ம் ஸுத்தம் ஸம்வண்ணேதீ’’தி வத்தப்³ப³பா⁴வதோ வுத்தம் ‘‘வுச்சதி ஸுத்தம் யதா²ஸுத்த’’ந்தி. தத்த² யதா²ஸுத்தம் யம் யம் ஸுத்தம் ப⁴க³வதா வுத்தம், தம் தம் ஸப்³ப³ம் ஸுத்தம் நேத்திஸங்கா²தம் ஸுத்தம் வுச்சதி வத³தி அஸ்ஸாதா³தீ³னவத³ஸ்ஸனவஸேன ஸம்வண்ணேதீதி. தேன வுத்தம் ‘‘நேத்தினயேன ஹி ஸம்வண்ணேதும் அஸக்குணேய்யம் நாம ஸுத்தம் நத்தீ²’’தி (நேத்தி. அட்ட². ஸங்க³ஹவாரவண்ணனா).

‘‘யம் யம் ப⁴க³வதா தே³ஸிதம் ஸுத்தம் நேத்திஸம்வண்ணனாய ஸம்வண்ணிதம், ஸா ஸம்வண்ணேதப்³பா³ தே³ஸனா ச விஞ்ஞேய்யா, உதா³ஹு தே³ஸிதப்³ப³ஞ்சா’’தி வத்தப்³ப³பா⁴வதோ ‘‘யா சேவ தே³ஸனா’’த்யாதி³மாஹ. யா சேவ தே³ஸனா பாளி ஸம்வண்ணிதா, ஸா ச, தாய தே³ஸனாய தே³ஸிதம் யம் த⁴ம்மஜாதம், தஞ்ச உப⁴யம் விமுத்தாயதனதே³ஸனாஸீஸேன பரிசயம் கரோந்தேஹி ஏகந்தேன விஞ்ஞேய்யம் உப⁴யஸ்ஸேவ அனுபாதி³ஸேஸபரினிப்³பா³னபரியோஸானானம் ஸம்பத்தீனம் ஹேதுபா⁴வதோ. ‘‘தஸ்ஸ உப⁴யஸ்ஸ விஜானனே ஸாதே⁴தப்³பே³ ஸாதே⁴தப்³ப³ஸ்ஸ விஜானனஸ்ஸ ஹேதுபூ⁴தா கதமா அனுபுப்³பீ³’’தி புச்சி²தப்³ப³பா⁴வதோ வுத்தம் ‘‘தத்ரா’’த்யாதி³. தத்த² தத்ர விஜானனே ஸாதே⁴தப்³பே³ ஸுத்தாதி³னவங்க³ஸ்ஸ ஸாஸனஸ்ஸ அத்த²பரியேஸனா அத்த²விசாரணா ஹாரனயானம் அயம் அனுபுப்³பீ³ விஜானனஸ்ஸ ஸாதே⁴தப்³ப³ஸ்ஸ ஹேதுபூ⁴தா அனுபுப்³பீ³ நாமாதி அத்தோ². அத² வா தஸ்ஸ உப⁴யஸ்ஸ விஜானனே ஸாதே⁴தப்³பே³ ஸுத்தாதி³னவங்க³ஸ்ஸ ஸாஸனஸ்ஸ அத்த²பரியேஸனாய அத்த²விசாரணாய அயம் அனுபுப்³பீ³ விஜானனஸ்ஸ ஸாதே⁴தப்³ப³ஸ்ஸ ஹேதுபூ⁴தா அனுபுப்³பீ³ நாமாதி. அத² வா வக்க²மானாய ஹாரனயானுபுப்³பி³யா நவவித⁴ஸுத்தந்தபரியேஸனா விஜானனஸ்ஸ ஹேதுபூ⁴தாதி வேதி³தப்³பா³. தேனாகாரேனேவ அட்ட²கதா²யம் திதா⁴ வுத்தாதி.

ஸங்க³ஹவாரஸ்ஸ அத்த²விபா⁴வனா நிட்டி²தா.