8. மஹாஸீஹனாத³ஸுத்தவண்ணனா

அசேலகஸ்ஸபவத்து²வண்ணனா

381. ஏவம் ஜாலியஸுத்தம் ஸம்வண்ணேத்வா இதா³னி மஹாஸீஹனாத³ஸுத்தம் ஸம்வண்ணேந்தோ யதா²னுபுப்³ப³ம் ஸம்வண்ணனோகாஸஸ்ஸ பத்தபா⁴வம் விபா⁴வேதும், ஜாலியஸுத்தஸ்ஸானந்தரம் ஸங்கீ³தஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ மஹாஸீஹனாத³ஸுத்தபா⁴வம் வா பகாஸேதும் ‘‘ஏவம் மே ஸுதம்…பே… உருஞ்ஞாயம் விஹரதீதி மஹாஸீஹனாத³ஸுத்த’’ந்தி ஆஹ. ஏததே³வ நாமந்தி யஸ்மிம் ரட்டே² தம் நக³ரம், தஸ்ஸ ரட்ட²ஸ்ஸபி யஸ்மிம் நக³ரே ப⁴க³வா விஹாஸி, தஸ்ஸ நக³ரஸ்ஸபி ‘‘உருஞ்ஞா’’த்வேவ நாமம், தஸ்மா உருஞ்ஞாயந்தி உருஞ்ஞானாமஜனபதே³ உருஞ்ஞானாமனக³ரேதி ஆவுத்திஆதி³னயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. இமினா இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி – ந ஸப்³ப³த்த² நியதபுல்லிங்க³புது²வசனாவ ஜனபத³வாசீ ஸத்³தா³, கத்த²சி அனியதபுல்லிங்க³புது²வசனாபி யதா² ‘‘ஆளவியம் விஹரதீ’’தி (பாசி. 84, 89) கேசி ஜனபத³மேவத்த²ம் வத³ந்தி, தம் அபனேதும் ‘‘ப⁴க³வா ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். ரமணீயோதி மனோஹரபூ⁴மிபா⁴க³தாய, சா²யூத³கஸம்பத்தியா, ஜனவிவித்ததாய ச மனோரமோ. மிகா³னம் அப⁴யம் தே³தி ஏத்தா²தி மிக³தா³யோ. தேனாஹ ‘‘ஸோ’’திஆதி³. சேலம் வத்த²ம், தம் நத்தி² அஸ்ஸாதி அசேலோதி வுத்தம் ‘‘நக்³க³பரிப்³பா³ஜகோ’’தி. நாமந்தி கோ³த்தனாமம். தபனம் ஸந்தபனம் காயஸ்ஸ கே²த³னம் தபோ, ஸோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி தபஸ்ஸீ. யஸ்மா ததா²பூ⁴தோ தபம் நிஸ்ஸிதோ, தபோ ச தம் நிஸ்ஸிதோ ஹோதி, தஸ்மா ‘‘தபனிஸ்ஸிதக’’ந்தி ஆஹ. முத்தாசாராதீ³தி ஏத்த² ஆதி³ஸத்³தே³ன பரதோ பாளிய (தீ³. நி. 1.397) மாக³தா ஹத்தா²பலேக²னாத³யோ ஸங்க³ஹிதா. லூக²ம் ப²ருஸம் ஸாது⁴ஸம்மதாசாரவிரஹதோ அபஸாத³னீயம் ஆஜீவதி வத்ததீதி லூகா²ஜீவீதி அட்ட²கதா²முத்தகனயோ. உப்பண்டே³தீதி உஹஸனவஸேன பரிபா⁴ஸதி. உபவத³தீதி அவஞ்ஞாபுப்³ப³கம் அபவத³தி. தேன வுத்தம் ‘‘ஹீளேதி வம்பே⁴தீ’’தி. ‘‘ஹேதும்ஹி ஞாணம் த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³’’திஆதீ³ஸு விய த⁴ம்மஸத்³தோ³ ஹேதுபரியாயோதி ஆஹ ‘‘காரணஸ்ஸ அனுகாரண’’ந்தி. ததா²வுத்தஸத்³த³த்தோ²யேவேத்த² காரணஸத்³த³ஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வதோ. அத்த²வஸா பயுத்தோ ஹி ஸத்³த³பயோகோ³. ஸோயேவ ச ஸத்³த³த்தோ² பரேஹி வுச்சமானோ அனுகாரணம் தத³னுரூபம் தஸ்ஸதி³ஸம் வா ததோ பச்சா² வா வுத்தகாரணபா⁴வதோ. பரேஹீதி யேஸம் தும்ஹேஹி இத³ம் வுத்தம், தேஹி பரேஹி. வுத்தகாரணேனாதி யதா² தேஹி வுத்தம், ததா² சே தும்ஹேஹி ந வுத்தம், ஏவம் ஸதி தேஹி வுத்தகாரணேன ஸகாரணோ ஹுத்வா தும்ஹாகம் வாதோ³ வா ததோ பரம் தஸ்ஸ அனுவாதோ³ வா கோசி அப்பமத்தகோபி விஞ்ஞூஹி க³ரஹிதப்³ப³ம் காரணம் டா²னம் நாக³ச்சே²ய்ய, கிமேவம் நாக³ச்ச²தீதி யோஜனா. ‘‘இத³ம் வுத்தம் ஹோதீ’’திஆதி³னா ததே³வத்த²ம் ஸங்கே²பதோ த³ஸ்ஸேதி.

382. இதா³னி யம் விப⁴ஜ்ஜவாத³ம் ஸந்தா⁴ய ப⁴க³வதா ‘‘ந மேதே வுத்தவாதி³னோ’’தி ஸங்கே²பேன வத்வா தம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இதா⁴ஹம் கஸ்ஸபா’’திஆதி³ வுத்தம், தம் விபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இதே⁴கச்சோ’’திஆதி³மாஹ. ப⁴க³வா ஹி நிரத்த²கம் அனுபஸமஸம்வத்தனிகம் காயகிலமத²ம் ‘‘அத்தகிலமதா²னுயோகோ³ து³க்கோ² அனரியோ அனத்த²ஸம்ஹிதோ’’திஆதி³னா (ஸம். நி. 5.1081; மஹாவ. 13). க³ரஹதி, ஸாத்த²கம் பன உபஸமஸம்வத்தனிகம் காயகிலமத²ம் ‘‘ஆரஞ்ஞிகோ ஹோதி, பம்ஸுகூலிகோ ஹோதீ’’திஆதி³னா (அ. நி. 5.181, 182; பரி. 325) வண்ணேதி. அப்பபுஞ்ஞதாயாதி அபுஞ்ஞதாய. அப்பஸத்³தோ³ சேத்த² ‘‘த்³வத்திச²த³னஸ்ஸ பரியாயம் அப்பஹரிதே டி²தேன அதி⁴ட்டா²தப்³ப³’’ந்திஆதீ³ஸு (பாசி. 135) விய அபா⁴வத்தோ². மிச்சா²தி³ட்டி²பா⁴வதோ கம்மப²லம் படிக்கி²பந்தேன ‘‘நத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.171; ம. நி. 1.445; 2.94, 225; 3.91, 116, 136; ஸம். நி. 3.210; அ. நி. 3.118; 10.176; த⁴. ஸ. 1221; விப⁴. 907) மிச்சா²தி³ட்டி²ம் புரக்க²த்வா ஜீவிதவுத்திஹேது ததா² ததா² து³ச்சரிதபூரணம் ஸந்தா⁴ய ‘‘தீணி து³ச்சரிதானி பூரேத்வா’’தி வுத்தம்.

பி⁴ய்யோஸோமத்தாயாதி மத்ததோ அதிரேகம். ‘‘பி⁴ய்யோஸோ’’தி ஹி இத³ம் பி⁴ய்யோஸத்³தே³ன ஸமானத்த²ம் நேபாதிகம். அனேஸனவஸேனாதி கோஹஞ்ஞே ட²த்வா அஸந்தகு³ணஸம்பா⁴வனிச்சா²ய யதா² ததா² தபம் கத்வா அனேஸிதப்³ப³மேஸனாவஸேன மிச்சா²ஜீவேனாதி அத்தோ². யதா²வுத்தனயேன ஜீவிதவுத்திஹேது தீணி து³ச்சரிதானி பூரேத்வா.இமே த்³வேதி ‘‘அப்பபுஞ்ஞோ, புஞ்ஞவா’’தி ச வுத்தே து³ச்சரிதகாரினோ த்³வே புக்³க³லே.

து³தியனயே இமே த்³வேதி ‘‘அப்பபுஞ்ஞோ, புஞ்ஞவா’’தி ச வுத்தே ஸுசரிதகாரினோ த்³வே புக்³க³லே.

பட²மது³தியனயேஸு வுத்தனயேனேவ ததியசதுத்த²னயேஸுபி யதா²க்கமம் அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. பட²மததியனயேஸு சேத்த² அஹேதுகஅகிரியவாதி³னோ. து³தியசதுத்த²னயேஸு பன கம்மகிரியவாதி³னோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அப்பது³க்க²விஹாரீதி அப்பகம் து³க்கே²ன விஹாரீ. பா³ஹிரகாசாரயுத்தோதி ஸாஸனாசாரதோ பா³ஹிரகேன தித்தி²யாசாரேன யுத்தோ. அத்தானம் ஸுகே²த்வாதி அத⁴ம்மிகேன அனேஸனாய லத்³த⁴பச்சயனிமித்தேன ஸுகே²ன அத்தானம் ஸுகே²த்வா ஸுக²ம் கத்வா, ‘‘ஸுகே² ட²பேத்வா’’தி அது⁴னா பாடோ².

‘‘ந தா³னி மயா ஸதி³ஸோ அத்தீ²’’திஆதி³னா தண்ஹாமானதி³ட்டி²ஸங்கா²தானம் திஸ்ஸன்னம் மஞ்ஞனானம் வஸேன து³ச்சரிதபூரணமாஹ. லாப⁴ஸக்காரம் வா உப்பாதே³ந்தோ தீணி து³ச்சரிதானி புரேத்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. மிச்சா²தி³ட்டி²வஸேனாதி ‘‘நத்தி² காமேஸு தோ³ஸோ’’தி ஏவம் பவத்தமிச்சா²தி³ட்டி²வஸேன. பரிப்³பா³ஜிகாயாதி பா³ஹிரபப்³ப³ஜ்ஜமுபக³தாய தாபஸதா³ரிகாய, ச²ன்னபரிப்³பா³ஜிகாய ச. ‘‘அபரோ’’தி ஏத்தா²பி ஹி ‘‘தாபஸோ வா ச²ன்னபரிப்³பா³ஜகோ வா’’தி அதி⁴காரோ. த³ஹராயாதி தருணாய. முது³காயாதி ஸுகு²மாலாய. லோமஸாயாதி தனுதம்ப³லோமதாய அப்பலோமவதியா. லோமம் ஏதிஸ்ஸா அத்தீ²தி லோமஸா. லிங்க³த்தயேபி ஹி ஸ-பச்சயேன பத³ஸித்³தி⁴மிச்ச²ந்தி ஸத்³த³விதூ³. காமேஸூதி வத்து²காமேஸு. பாதப்³ப³தந்தி பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். பரிபோ⁴க³த்தோ² ஹேத்த² பா-ஸத்³தோ³, தப்³ப³ஸத்³தோ³ ச பா⁴வஸாத⁴னோ. தா-ஸத்³தோ³ பன ஸகத்தே² யதா² ‘‘தே³வதா’’தி, பாதப்³ப³தந்தி வா பரிபு⁴ஞ்ஜனகதம், கத்துஸாத⁴னோ சேத்த² தப்³ப³ஸத்³தோ³ யதா² உபரிபண்ணாஸகே பஞ்சத்தயஸுத்தே ‘‘யே ஹி கேசி பி⁴க்க²வே ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா தி³ட்ட²ஸுதமுதவிஞ்ஞாதப்³ப³ஸங்கா²ரமத்தேன ஏதஸ்ஸ ஆயதனஸ்ஸ உபஸம்பத³ம் பஞ்ஞபேந்தீ’’தி (ம. நி. 3.24) ததா² ஹி தத³ட்ட²கதா²யம் வுத்தம் ‘‘விஜானாதீதி விஞ்ஞாதப்³ப³ம், தி³ட்ட²ஸுதமுதவிஞ்ஞாதமத்தேன பஞ்சத்³வாரிகஸஞ்ஞாபவத்திமத்தேனாதி அயஞ்ஹி ஏத்த² அத்தோ²’’தி, (ம. நி. அட்ட². 3.24) தட்டீகாயஞ்ச ‘‘யதா² நிய்யந்தீதி நிய்யானிகாதி ப³ஹுலம் வசனதோ கத்துஸாத⁴னோ நிய்யானிகஸத்³தோ³, ஏவம் இத⁴ விஞ்ஞாதப்³ப³ஸத்³தோ³தி ஆஹ ‘விஜானாதீதி விஞ்ஞாதப்³ப³’ந்தி,’’ தா-ஸத்³தோ³ பன பா⁴வே. அஸ்ஸாதி³யமானபக்கே² டி²தோ கிலேஸகாமோபி வத்து²காமபரியாபன்னோயேவ, தஸ்மா தேஸு யதா²ருசி பரிபு⁴ஞ்ஜந்தோதி அத்தோ².

இத³ந்தி நயசதுக்கவஸேன வுத்தம் அத்த²ப்பபே⁴த³விப⁴ஜனம். ‘‘தித்தி²யவஸேன ஆக³தம் அட்ட²கதா²யம் ததா² விப⁴த்தத்தா’’தி (தீ³. நி. டீ. 1.382) ஆசரியேன வுத்தம், ததா²யேவ பன பாளியம்பி விப⁴த்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஸாஸனேபீதி இமஸ்மிம் ஸாஸனேபி.

கத²ம் லப்³ப⁴தீதி ஆஹ ‘‘ஏகச்சோ ஹீ’’திஆதி³. யஸ்மா ந லப⁴தி, தஸ்மா அனேஸனம் கத்வாதிஆதி³னா யோஜேதப்³ப³ம். அரஹத்தம் வா அத்தனி அஸந்தம் ‘‘அத்தி² மே’’தி யதா²ருதம் படிஜானித்வா. ஸாமந்தஜப்பனபச்சயபடிஸேவனஇரியாபத²ஸன்னிஸ்ஸிதஸங்கா²தானி தீணி வா குஹனவத்தூ²னி படிஸேவித்வா.

தாதி³ஸோவாதி து⁴தங்க³ (விஸுத்³தி⁴. 1.22; தே²ரகா³. அட்ட². 2.844 ஆத³யோ) ஸமாதா³னவஸேன லூகா²ஜீவீ ஏவ. அனேஸனவஸேனாதி நித³ஸ்ஸனமத்தம். ‘‘அரஹத்தபடிஜானனேனா’’திஆதி³பி ஹி வத்தப்³ப³ம்.

து³ல்லப⁴ஸுகோ² ப⁴விஸ்ஸாமி து³க்³க³தீஸு உபபத்தியாதி அதி⁴ப்பாயோ. அஸக்கோந்தோதி ஏத்த² அந்தஸத்³தோ³ பா⁴வலக்க²ணே, அஸக்குணமானே ஸதீதி அத்தோ².

383. அஸுகட்டா²னதோதி அஸுகப⁴வதோ. ஆக³தாதி உபபத்திவஸேன இதா⁴க³தா. இதா³னி க³ந்தப்³ப³ட்டா²னஞ்சாதி உபபத்திவஸேனேவ ஆயதிம் க³மிதப்³ப³ப⁴வஞ்ச. ததோதி அதீதப⁴வதோ. புன உபபத்திந்தி ஆயதிம் அனந்தரப⁴வே புன உபபத்திம், ததோ அனந்தரப⁴வேபி புன உபபத்திந்தி புனப்புனம் நிப்³ப³த்திம். கேன காரணேன க³ரஹிஸ்ஸாமீதி ஏத்த² யதா²பூ⁴தமஜானந்தோ இச்சா²தோ³ஸவஸேன யம் கிஞ்சி க³ரஹேய்ய, ந ததா² சாஹம், அஹம் பன யதா²பூ⁴தம் ஜானந்தோ ஸப்³ப³ம்பேதம் கேன காரணேன க³ரஹிஸ்ஸாமி, ஸப்³ப³ஸ்ஸபேதஸ்ஸ தபஸ்ஸ க³ரஹாய காரணம் நத்தீ²தி இமமதி⁴ப்பாயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘க³ரஹிதப்³ப³மேவா’’திஆதி³மாஹ. ப⁴ண்டி³கந்தி புடப⁴ண்டி³கம். உபமாபக்கே² பரிஸுத்³த⁴தாய தோ⁴தம், ததா² அதோ⁴தஞ்ச, உபமேய்யபக்கே² பன பஸம்ஸிதப்³ப³கு³ணதாய தோ⁴தம் பரிஸுத்³த⁴ம், ததா² அதோ⁴தஞ்சாதி அத்தோ². தமத்த²ந்தி க³ரஹிதப்³ப³ஸ்ஸ சேவ க³ரஹணம், பஸம்ஸிதப்³ப³ஸ்ஸ ச பஸம்ஸனம்.

384. தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸ்ஸ, ஸம்பராயிகஸ்ஸ ச அத்த²ஸ்ஸ ஸாத⁴னவஸேன பவத்தியா க³ருகத்தா ந கோசி ந ஸாதூ⁴தி வத³தி. பஞ்சவித⁴ம் வேரந்தி பாணாதிபாதாதி³பஞ்சவித⁴வேரம். தஞ்ஹி பஞ்சவித⁴ஸ்ஸ ஸீலஸ்ஸ படிபக்க²பா⁴வதோ, ஸத்தானம் வேரஹேதுதாய ச ‘‘வேர’’ந்தி வுச்சதி, ததோ ஏவ ச தம் ந கோசி ‘‘ஸாதூ⁴’’தி வத³தி ததா² தி³ட்ட²த⁴ம்மிகாதி³அத்தா²னமஸாத⁴னதோ, ஸத்தானம் ஸாது⁴பா⁴வஸ்ஸ தூ³ஸனதோ ச. ந நிருந்தி⁴தப்³ப³ந்தி ரூபக்³க³ஹணே ந நிவாரேதப்³ப³ம். த³ஸ்ஸனீயத³ஸ்ஸனத்தோ² ஹி சக்கு²படிலாபோ⁴தி தேஸமதி⁴ப்பாயோ. அயமேவ நயோ ஸோதாதீ³ஸுபி. யத³க்³கே³ன தேஸம் பஞ்சத்³வாரே அஸம்வரோ ஸாது⁴, தத³க்³கே³ன தத்த² ஸம்வரோ ந ஸாதூ⁴தி அதி⁴ப்பாயோ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘புன…பே… அஸம்வர’’ந்தி.

அயமேத்த² அட்ட²கதா²தோ அபரோ நயோ – யம் தே ஏகச்சம் வத³ந்தி ‘‘ஸாதூ⁴’’தி தே ‘‘ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா’’தி வுத்தா தித்தி²யா யம் அத்தகிலமதா²னுயோகா³தி³ம் ‘‘ஸாதூ⁴’’தி வத³ந்தி, தம் மயம் ந ‘‘ஸாதூ⁴’’தி வதா³ம. யம் தே…பே… ‘‘ந ஸாதூ⁴’’தி யம் பன தே அனவஜ்ஜபச்சயபரிபோ⁴க³ம், ஸுனிவத்த²ஸுபாருதாதி³ஸம்மாபடிபத்திஞ்ச ‘‘ந ஸாதூ⁴’’தி வத³ந்தி, தம் மயம் ‘‘ஸாதூ⁴’’தி வதா³மாதி.

இதி யம் பரவாத³மூலகம் சதுக்கம் த³ஸ்ஸிதம், ததே³வ புன ஸகவாத³மூலகம் சதுக்கம் கத்வா த³ஸ்ஸிதந்தி விஞ்ஞாபேதும் ‘‘ஏவ’’ந்திஆதி³ வுத்தம். யஞ்ஹி கிஞ்சி கேனசி ஸமானம், தேனபி தம் ஸமானமேவ. யஞ்ச கிஞ்சி கேனசி அஸமானம், தேனபி தம் அஸமானமேவாதி ஆஹ ‘‘ஸமானாஸமானத’’ந்தி. ஏத்த² ச ஸமானதந்தி ஸமானதாமத்தம். அனவஸேஸதோ ஹி பஹாதப்³ப³த⁴ம்மானம் பஹானம், உபஸம்பாதே³தப்³ப³த⁴ம்மானம் உபஸம்பாத³னஞ்ச ஸகவாதே³வ தி³ஸ்ஸதி, ந பரவாதே³. தேன வுத்தம் ‘‘த்யாஹம் உபஸங்கமித்வா ஏவம் வதா³மீ’’திஆதி³. ஸகவாத³பரவாதா³னுரூபம் வுத்தனயேன பஞ்சஸீலாதி³வஸேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

ஸமனுயுஞ்ஜாபனகதா²வண்ணனா

385. அந்தமிதி ஆணத்தியம் பஞ்சமீஅத்தனோபத³ம். லத்³தி⁴ம் புச்ச²ந்தோதி ‘‘கிம் ஸமணோ கோ³தமோ ஸம்கிலேஸத⁴ம்மே அனவஸேஸம் பஹாய வத்ததி, உதா³ஹு பரே க³ணாசரியா, ஏத்த² தாவ அத்தனோ லத்³தி⁴ம் வதே³ஹீ’’தி ஏவம் படிஞ்ஞாதம் ஸித்³த⁴ந்தம் புச்ச²ந்தோ. காரணம் புச்ச²ந்தோதி ‘‘ஸமணோவ கோ³தமோ ஸம்கிலேஸத⁴ம்மே அனவஸேஸம் பஹாய வத்ததீ’’தி வுத்தே ‘‘காரணேனபி ஏதமத்த²ம் கா³ஹயா’’தி ஏவம் ஹேதும் புச்ச²ந்தோ. உப⁴யம் புச்ச²ந்தோதி ‘‘இத³ம் நாமேத்த² காரண’’ந்தி காரணம் வத்வா படிஞ்ஞாதே அத்தே² ஸாதி⁴யமானே அன்வயதோ, ப்³யதிரேகதோ ச காரணம் ஸமத்தே²தும் ஸதி³ஸாஸதி³ஸப்பபே⁴த³ம் உபமோதா³ஹரணத்³வயம் புச்ச²ந்தோ. அபிச ஹேதுபமோதா³ஹரணவஸேன திலக்க²ணஸம்பத்தியா யதா²படிஞ்ஞாதே அத்தே² ஸாதி⁴தே ஸம்மதே³வ அனு பச்சா² பா⁴ஸந்தோ நிக³மேந்தோபி ஸமனுபா⁴ஸதி நாமாதி வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘உபஸம்ஹரித்வா’’தி பாட²ஸேஸோ. ‘‘கிம் தே’’திஆதி³ உபஸம்ஹரணாகாரத³ஸ்ஸனம். து³தியபதே³பீதி ‘‘ஸங்கே⁴ன வா ஸங்க⁴’’ந்தி பதே³பி. வசனஸேஸம், உபஸம்ஹரணாகாரஞ்ச ஸந்தா⁴ய ‘‘ஏஸேவ நயோ’’தி வுத்தம்.

தமத்த²ந்தி தம் பஹாதப்³ப³த⁴ம்மானம் அனவஸேஸம் பஹாய வத்தனஸங்கா²தம், ஸமாதா³தப்³ப³த⁴ம்மானம் அனவஸேஸம் ஸமாதா³ய வத்தனஸங்கா²தஞ்ச அத்த²ம். யோஜேத்வாதி அகுஸலாதி³பதே³ஹி யோஜேத்வா. அகோஸல்லஸம்பூ⁴தாதி³அத்தே²ன அகுஸலா சேவ ததோயேவ அகுஸலாதி ச ஸங்கா²தா,ஸங்கா²தஸத்³தோ³ சேத்த² ஞாதத்தோ², கோட்டா²ஸத்தோ² ச யுஜ்ஜதீதி ஆஹ ‘‘ஞாதா, கோட்டா²ஸம் வா கத்வா ட²பிதா’’தி, புரிமேன சேத்த² பதே³ன ஏகந்தாகுஸலே வத³தி, பச்சி²மேன தம் ஸஹக³தே, தப்படிபக்கி²யே ச. ஏவஞ்ஹி கோட்டா²ஸகரணேன ட²பனம் உபபன்னம் ஹோதி. அகுஸலபக்கி²கபா⁴வேன ஹி வவத்தா²பனம் கோட்டா²ஸகரணம். அவஜ்ஜஸத்³தோ³ தோ³ஸத்தோ² கா³ரய்ஹபரியாயத்தா, அ-ஸத்³த³ஸ்ஸ ச தப்³பா⁴வவுத்திதோதி ஆஹ ‘‘ஸதோ³ஸா’’தி. அரியா நாம நித்³தோ³ஸா. இமே பன அகுஸலா கத²ஞ்சிபி நித்³தோ³ஸா ந ஹோந்தீதி நித்³தோ³ஸட்டே²ன அரியா ப⁴விதும் நாலம் அஸமத்தா².

386-392. ‘‘ய’’ந்தி ஏதம் காரணே பச்சத்தவசனந்தி த³ஸ்ஸேதி ‘‘யேனா’’தி இமினா. யம் வா பனாதி அஸம்பா⁴வனாவசனமேதம், யம் வா பன கிஞ்சீதி அத்தோ². பஹாய வத்தந்தீதி ச அத்த²வஸா புது²வசனவிபரிணாமோதி வுத்தம் ‘‘யம் வா தம் வா அப்பமத்தகம் பஹாய வத்தந்தீ’’தி. க³ணாசரியா சேத்த² பூரணமக்க²லிஆத³யோ. ஸத்து²பப⁴வத்தா ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸம்பத்தியாபி ஸத்து²ஸம்பத்தி விபா⁴வீயதீதி ஆஹ ‘‘ஸங்க⁴…பே… ஸித்³தி⁴தோ’’தி, ஸா பன பஸம்ஸா பஸாத³ஹேதுகாதி பஸாத³முகே²ன தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பஸீத³மானாபீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸம்பிண்ட³னத்தே²ன பி-ஸத்³தே³ன அப்பஸீத³மானாபி ஏவமேவ ந பஸீத³ந்தீதி ஸம்பிண்டே³தி. யதா² ஹி அன்வயதோ ஸத்து²ஸம்பத்தியா ஸாவகேஸு, ஸாவகஸம்பத்தியா ச ஸத்த²ரி பஸாதோ³ ஸமுச்சீயதி, ஏவம் ப்³யதிரேகதோ ஸத்து²விபத்தியா ஸாவகேஸு, ஸாவகவிபத்தியா ச ஸத்த²ரிஅப்பஸாதோ³தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘ததா² ஹீ’’திஆதி³ தப்³பி³வரணம். ஸரீரஸம்பத்திந்தி ரூபஸம்பத்திம், ரூபகாயபாரிபூரிந்தி அத்தோ². ரூபப்பமாணே ஸத்தே ஸந்தா⁴ய இத³ம் வுத்தம், ‘‘த⁴ம்மதே³ஸனம் வா ஸுத்வா’’தி இத³ந்து கோ⁴ஸப்பமாணே, த⁴ம்மப்பமாணே ச, ‘‘பி⁴க்கூ²னம் பனாசாரகோ³சர’’ந்திஆதி³ம் பன த⁴ம்மப்பமாணே, லூக²ப்பமாணே ச. ஆசாரகோ³சராதீ³ஹி த⁴ம்மோ, ஸம்மாபடிபத்தியா லூகோ² ச ஹோதி. தஸ்மா ‘‘ப⁴வந்தி வத்தாரோ’’தி பட²மபதே³ ரூபப்பமாணா, கோ⁴ஸப்பமாணா, த⁴ம்மப்பமாணா ச, து³தியபதே³ த⁴ம்மப்பமாணாவ யோஜேதப்³பா³. கீவரூபோதி கித்தகஜாதிகோ. யா ஸங்க⁴ஸ்ஸ பஸம்ஸாதி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴, அயமேவ வா பாடோ².

தத்த² யா பு³த்³தா⁴னம், பு³த்³த⁴ஸாவகானமேவ ச பாஸம்ஸதா, அஞ்ஞேஸஞ்ச தத³பா⁴வோ ஜோதிதோ, தம் விரதிப்பஹானஸம்வருத்³தே³ஸவஸேன நீஹரித்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அயமதி⁴ப்பாயோ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸேதுகா⁴தவிரதியா அரியமக்³க³ஸம்பயுத்தத்தா ‘‘ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் நத்தீ²’’தி வுத்தம். அட்ட²ஸமாபத்திவஸேன விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானமத்தம், விபஸ்ஸனாமத்தவஸேன தத³ங்க³ப்பஹானமத்தந்தி யதா²லாப⁴ம் யோஜேதப்³ப³ம். விபஸ்ஸனாமத்தவஸேனாதி ச ‘‘அனிச்ச’’ந்தி வா ‘‘து³க்க²’’ந்தி வா விவித⁴ம் த³ஸ்ஸனமத்தவஸேன, ந பன நாமரூபவவத்தா²னபச்சயபரிக்³க³ண்ஹனபுப்³ப³கம் லக்க²ணத்தயம் ஆரோபேத்வா ஸங்கா²ரானம் ஸம்மஸனவஸேன. நாமரூபபரிச்சே²தோ³, ஹி அனத்தானுபஸ்ஸனா ச பா³ஹிரகானம் நத்தி². இதரானி ஸமுச்சே²த³படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴னிஸ்ஸரணப்பஹானானி தீணி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் நத்தி² மக்³க³ப²லனிப்³பா³னத்தா. லோகியபஞ்சஸீலதோ அஞ்ஞோ ஸப்³போ³பி ஸீலஸம்வரோ, ‘‘க²மோ ஹோதி ஸீதஸ்ஸ உண்ஹஸ்ஸா’’திஆதி³னா (ம. நி. 1.24; 3.159; அ. நி. 4.114) வுத்தோ ஸுபரிஸுத்³தோ⁴ க²ந்திஸம்வரோ, ‘‘பஞ்ஞாயேதே பிதி⁴ய்யரே’’திஆதி³னா (ஸு. நி. 1041; சூளனி. 60) வுத்தோ கிலேஸானம் ஸமுச்சே²த³கோ மக்³க³ஞாணஸங்கா²தோ ஞாணஸம்வரோ, மனச்ச²ட்டா²னம் இந்த்³ரியானம் பித³ஹனவஸேன பவத்தோ ஸுபரிஸுத்³தோ⁴ இந்த்³ரியஸம்வரோ, ‘‘அனுப்பன்னானம் பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் அனுப்பாதா³யா’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 2.403; ம. நி. 1.135; ஸம். நி. 5.8; விப⁴. 205) வுத்தோ ஸம்மப்பதா⁴னஸங்கா²தோ வீரியஸம்வரோதி இமம் ஸம்வரபஞ்சகம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸேஸம் ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் நத்தீ²’’தி வுத்தம்.

‘‘பஞ்ச கோ² பனிமே பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸா’’திஆதி³னா யதா²வுத்தஸீலஸ்ஸேவ புன க³ஹணம் ஸாஸனே ஸீலஸ்ஸ ப³ஹுபா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா ததே³கதே³ஸே ஏவ பரேஸம் அவட்டா²னத³ஸ்ஸனத்த²ம். ‘‘உபோஸது²த்³தே³ஸா’’தி அது⁴னா பாடோ². பஞ்ஞாயதீதி பதிட்டி²தபா⁴வேன பாகடோ ஹோதி, தஸ்மா மயா ஹி…பே… நத்தீ²தி யோஜேதப்³ப³ம். ஸீஹனாத³ந்தி ஸேட்ட²னாத³ம், அபீ⁴தனாத³ம் கேனசி அப்படிவத்தியவாத³ம். யம் பன வத³ந்தி –

‘‘உத்தரஸ்மிம் பதே³ ப்³யக்³க⁴-புங்க³வோஸப⁴குஞ்ஜர;

ஸீஹஸத்³தூ³லனாகா³த்³யா, புமே ஸேட்ட²த்த²கோ³சரா’’தி.

தம் யேபு⁴ய்யவஸேனாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

அரியஅட்ட²ங்கி³கமக்³க³வண்ணனா

393. ‘‘அயம் பன யதா²வுத்தோ மம வாதோ³ அவிபரீதோவ, தஸ்ஸேவம் அவிபரீதபா⁴வோ இமம் மக்³க³ம் படிபஜ்ஜித்வா அபரப்பச்சயதோ ஜானிதப்³போ³’’தி ஏவம் அவிபரீதபா⁴வாவபோ³த⁴னத்த²ம். பாளியம் ‘‘அத்தி² கஸ்ஸபா’’திஆதீ³ஸு அயம் யோஜனா – யம் மக்³க³ம் படிபன்னோ ஸாமம்யேவ அத்தபச்சக்க²தோ ஏவம் ஞஸ்ஸதி த³க்க²தி ‘‘ஸமணோ கோ³தமோ வத³ந்தோ யுத்தபத்தகாலே தத²பா⁴வதோ பூ⁴தம், ஏகம்ஸேன ஹிதாவஹபா⁴வதோ அத்த²ம், த⁴ம்மதோ அனபேதத்தா த⁴ம்மம், வினயயோக³தோ, பரேஸஞ்ச வினயனதோ வினயம் வத³தீ’’தி, ஸோ மயா ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதி³தோ ஸகலவட்டது³க்க²னிஸ்ஸரணபூ⁴தோ அத்தி² கஸ்ஸப மக்³கோ³, தஸ்ஸ ச அதி⁴க³மூபாயபூ⁴தா புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³தி, தேன ‘‘ஸமணோ கோ³தமோ இமே த⁴ம்மே அனவஸேஸம் பஹாய வத்ததீ’’திஆதி³ நயப்பவத்தோ வாதோ³ கேனசி அஸம்பகம்பிதோ யதா²பூ⁴த ஸீஹனாதோ³தி த³ஸ்ஸேதி. த³க்க²தீதி சேத்த² ஸ்ஸதி-ஸத்³தே³ன பத³ஸித்³தி⁴ ‘‘யத்ர ஹி நாம ஸாவகோ ஏவரூபம் ஞஸ்ஸதி வா த³க்க²தி வா ஸக்கி²ம் கரிஸ்ஸதீ’’திஆதீ³ஸு விய.

‘‘ஏவமேதம் யதா²பூ⁴தம் ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதீ’’திஆதி³ ஸுத்தபதே³ஸு (அ. நி. 3.134) விய ச மக்³க³ஞ்ச படிபத³ஞ்ச ஏகதோ கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ. ‘‘அயமேவா’’தி ஸாவதா⁴ரணவசனம் மக்³க³ஸ்ஸ புது²பா⁴வபடிக்கே²பத்த²ம், ஸப்³ப³அரியஸாதா⁴ரணபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம், ஸாஸனே பாகடபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ச. தேனாஹ ‘‘ஏகாயனோ அயம் பி⁴க்க²வே மக்³கோ³ ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴யா’’தி (தீ³. நி. 2.373; ம. நி. 1.106; ஸம். நி. 5.367, 384).

‘‘ஏஸேவ மக்³கோ³ நத்த²ஞ்ஞோ, த³ஸ்ஸனஸ்ஸ விஸுத்³தி⁴யா’’தி, (த⁴. ப. 274) –

‘‘ஏகாயனம் ஜாதிக²யந்தத³ஸ்ஸீ,

மக்³க³ம் பஜானாதி ஹிதானுகம்பீ;

ஏதேன மக்³கே³ன அதரிம் ஸு புப்³பே³,

தரிஸ்ஸந்தி யே ச தரந்தி ஓக⁴’’ந்தி. (ஸம். நி. 5.384, 409; சூளனி. 107, 211; நேத்தி. 170) ச –

ஸப்³பே³ஸு சேவ ஸுத்தபதே³ஸேஸு, அபி⁴த⁴ம்மபதே³ஸேஸு (விப⁴. 355) ச ஏகோவாயம் மக்³கோ³ பாகடோதி.

தபோபக்கமகதா²வண்ணனா

394. தபோயேவ உபக்கமிதப்³ப³தோ, ஆரபி⁴தப்³ப³தோ தபோபக்கமாதி ஆஹ ‘‘தபாரம்பா⁴’’தி, ஆரம்ப⁴னஞ்சேத்த² தபகரணமேவாதி த³ஸ்ஸேதி ‘‘தபோகம்மானீ’’தி இமினா. ஸமணகம்மஸங்கா²தாதி ஸமணேஹி கத்தப்³ப³கம்மஸஞ்ஞிதா. ப்³ராஹ்மணகம்மஸங்கா²தாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. நிச்சோலோதி நிஸ்ஸட்ட²சோலோ ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் படிக்கி²த்தசோலோ. சேலம், சோலோதி ச பரியாயவசனம். கோசி சி²ன்னபி⁴ன்னபடபிலோதிகத⁴ரோபி த³ஸந்தயுத்தஸ்ஸ வத்த²ஸ்ஸ அபா⁴வதோ ‘‘நிச்சோலோ’’தி வத்தப்³ப³தம் லபே⁴ய்யாதி தம் நிவத்தேதும் ‘‘நக்³கோ³’’தி வுத்தம், நக்³கி³யவதஸமாதா³னேன ஸப்³ப³தா² நக்³கோ³தி அத்தோ². லோகியகுலபுத்தாசாரவிரஹிததாவ விஸ்ஸட்டா²சாரதாதி த³ஸ்ஸேதி ‘‘உச்சாரகம்மாதீ³ஸூ’’திஆதி³னா. கத²ம் விரஹிதோதி ஆஹ ‘‘டி²தகோவா’’திஆதி³, இத³ஞ்ச நித³ஸ்ஸனமத்தம் வமித்வா முக²விக்கா²லனாதி³ஆசாரஸ்ஸபி தேன விஸ்ஸட்ட²த்தா. அபலிக²தீதி உத³கேன அதோ⁴வனதோ அபலிஹதி. ஸோ கிர த³ண்ட³கம் ‘‘ஸத்தோ’’தி பஞ்ஞபேதி, தஸ்மா தம் படிபத³ம் பூரேந்தோ ஏவம் கரோதீதி வுத்தம் ‘‘உச்சாரம் வா’’திஆதி³. தத்த² அபலிக²தீதி அபகஸதி.

‘‘ஏஹி ப⁴த³ந்தோ’’தி வுத்தே உபக³மனஸங்கா²தோ விதி⁴ ஏஹிப⁴த்³த³ந்தோ, தம் சரதீதி ஏஹிப⁴த்³த³ந்திகோ, ருள்ஹிஸத்³தே³ன சேத்த² தத்³தி⁴தஸித்³தி⁴ யதா² ‘‘ஏஹிபஸ்ஸிகோ’’தி, (ம. நி. 1.74) தப்படிக்கே²பேன நஏஹிப⁴த்³த³ந்திகோ, ததே³வத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘பி⁴க்கா²க³ஹணத்த²’’ந்திஆதி³னா. ந ஏதீதி ந ஆக³ச்ச²தி. ஏவம் நதிட்ட²ப⁴த்³த³ந்திகோதி ஏத்தா²பி. ஸமணேன நாம ஸயம்வசனகரேனேவ ப⁴விதப்³ப³ம், ந பரவசனகரேனாதி அதி⁴ப்பாயேன தது³ப⁴யம்பி…பே… ந கரோதி. புரேதரந்தி தம் டா²னம் அத்தனா உபக³மனதோ பட²மதரம், தம் கிர ஸோ ‘‘பி⁴க்கு²னா நாம யாதி³ச்ச²கீ ஏவ பி⁴க்கா² க³ஹேதப்³பா³’’தி அதி⁴ப்பாயேன ந க³ண்ஹாதி. உத்³தி³ஸ்ஸகதம் பன ‘‘மம நிமித்தபா⁴வேன ப³ஹூ கு²த்³த³கா பாணா ஸங்கா⁴டமாபாதி³தா’’தி அதி⁴ப்பாயேன நாதி⁴வாஸேதி. நிமந்தனம்பி ‘‘ஏவம் தேஸம் வசனம் கதம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி அதி⁴ப்பாயேன ந ஸாதி³யதி. கும்பீ⁴தி பக்கபி⁴க்கா²பக்கி²த்தகும்போ⁴. உக்க²லீதி பி⁴க்கா²பசனகும்போ⁴. பச்சீ²தி பி⁴க்கா²பக்கி²த்தபிடகம். ததோபீதி கும்பீ⁴களோபிதோபி. கும்பீ⁴ஆதீ³ஸுபி ஸோ ஸத்தஸஞ்ஞீதி ஆஹ ‘‘கும்பீ⁴களோபியோ’’திஆதி³. ‘‘அயம் ம’’ந்திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அந்தரந்தி உபி⁴ன்னமந்தராளம்.

கப³ளந்தராயோதி ஆலோபஸ்ஸ அந்தராயோ. ஏத்தா²பி ஸோ ஸத்தஸஞ்ஞீ. புரிஸந்தரக³தாயாதி புரிஸஸமீபக³தாய. ரதிஅந்தராயோதி காமரதியா அந்தராயோ. கா³மஸபா⁴கா³தி³வஸேன ஸங்க³ம்ம கித்தேந்தி ஏதிஸ்ஸாதி ஸம்கித்தி. ததா² ஸம்ஹடதண்டு³லாதி³ஸஞ்சயோ தேன கதப⁴த்தமிதா⁴தி⁴ப்பேதந்தி வுத்தம் ‘‘ஸம்கித்தேத்வா கதப⁴த்தேஸூ’’தி. மஜ்ஜி²மனிகாயே மஹாஸீஹனாத³ஸுத்தந்தடீகாயம் பன ஆசரியேனேவ ஏவம் வுத்தம் ‘‘ஸம்கித்தயந்தி ஏதாயாதி ஸம்கித்தி, கா³மவாஸீஹி ஸமுதா³யவஸேன கிரியமானகிரியா, ஏத்த² பன ப⁴த்தஸம்கித்தி அதி⁴ப்பேதாதி ஆஹ ‘ஸம்கித்தேத்வா கதப⁴த்தேஸூ’தி’’. இத³ம் பன தஸ்ஸ உக்கட்ட²படிபதா³தி த³ஸ்ஸேதி ‘‘உக்கட்டோ²’’திஆதி³னா. யதா² சேத்த², ஏவம் ‘‘நஏஹிப⁴த்³த³ந்திகோ’’திஆதீ³ஸுபி உக்கட்ட²படிபதா³த³ஸ்ஸனம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸாஸத்³தோ³ ஸுனக²பரியாயோ. தஸ்ஸாதி ஸுனக²ஸ்ஸ. தத்தா²தி தஸ்மிம் டா²னே. ஸமூஹஸமூஹசாரினீதி ஸங்க⁴ஸங்க⁴சாரினீ. மனுஸ்ஸாதி வேய்யாவச்சகரமனுஸ்ஸா.

ஸோவீரகந்தி கஞ்ஜிகம். ‘‘லோணஸோவீரக’’ந்தி கேசி, தத³யுத்தமேவ, ‘‘ஸப்³ப³ஸஸ்ஸஸம்பா⁴ரேஹி கத’’ந்தி வுத்தத்தா. லோணஸோவீரகஞ்ஹி ஸப்³ப³மச்ச²மம்ஸபுப்ப²ப²லாதி³ஸம்பா⁴ரகதம். ஸுராபானமேவாதி மஜ்ஜலக்க²ணப்பத்தாய ஸுராய பானமேவ. மேரயம்பேத்த² ஸங்க³ஹிதம் லக்க²ணஹாரேன, ஏகஸேஸனயேன வா. ஸப்³பே³ஸுபீதி ஸாவஜ்ஜானவஜ்ஜேஸுபி கஞ்ஜிகஸுராதீ³ஸு. ஏகாகா³ரமேவ பி⁴க்கா²சரியாய உபக³ச்ச²தீதி ஏகாகா³ரிகோ. நிவத்ததீதி பச்சாக³ச்ச²தி, ஸதி பி⁴க்கா²லாபே⁴ தது³த்தரி ந க³ச்ச²தீதி வுத்தம் ஹோதி. ஏகாலோபேனேவ வத்ததீதி ஏகாலோபிகோ. தீ³யதி ஏதாயாதி த³த்தி, த்³வத்திஆலோபமத்தக்³கா³ஹி கு²த்³த³கம் பி⁴க்கா²தா³னபா⁴ஜனம். தேனாஹ ‘‘கு²த்³த³கபாதீ’’தி. அக்³க³பி⁴க்க²ந்தி அனாமட்ட²பி⁴க்க²ம், ஸமாபி⁴ஸங்க²ததாய வா உத்தமபி⁴க்க²ம். அபு⁴ஞ்ஜனவஸேன ஏகோ ஹோ ஏதஸ்ஸாதி ஏகாஹிகோ, ஆஹாரோ, தம் ஆஹாரம் ஆஹாரேதீதி அத்தோ². ஸோ பன அத்த²தோ ஏகதி³வஸலங்க⁴கோதி வுத்தம் ‘‘ஏகதி³வஸந்தரிக’’ந்தி. ஏஸ நயோ ‘‘த்³வாஹிக’’ந்திஆதீ³ஸுபி. அபிச ஏகாஹம் அபு⁴ஞ்ஜித்வா ஏகாஹம் பு⁴ஞ்ஜனம், ஏகாஹவாரோ வா ஏகாஹிகம். த்³வீஹம் அபு⁴ஞ்ஜித்வா த்³வீஹம் பு⁴ஞ்ஜனம், த்³வீஹவாரோ வா த்³வாஹிகம். ஸேஸத்³வயேபி அயம் நயோ. உக்கட்டோ² ஹி பரியாயப⁴த்தபோ⁴ஜனிகோ த்³வீஹம் அபு⁴ஞ்ஜித்வா ஏகாஹமேவ பு⁴ஞ்ஜதி. ஏவம் ஸேஸத்³வயேபி. மஜ்ஜி²மாக³மடீகாயம் பன ‘‘ஏகாஹம் அந்தரபூ⁴தம் ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ஏகாஹிகம். ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸ நயோ’’தி வுத்தம். ‘‘தே²ரா பி⁴க்கூ² பி⁴க்கு²னியோ ஓவத³ந்தி பரியாயேனா’’திஆதீ³ஸு விய வாரத்தோ² பரியாய ஸத்³தோ³. ஏகாஹவாரேனாதி ஏகாஹிகவாரேன. ‘‘ஏகாஹிக’’ந்திஆதி³னா வுத்தவிதி⁴மேவ படிபாடியா பவத்தபா⁴வேன த³ஸ்ஸேதும் பாளியம் ‘‘இதி ஏவரூப’’ந்திஆதி³ வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

395. ஸாமாகோ நாம கோ³து⁴மோ. ஸயம்ஜாதா வீஹிஜாதீதி அரோபிமவீஹிஜாதி. யதே³வ ‘‘வீஹீ’’தி வத³ந்தி. லிகி²த்வாதி கஸித்வா. ஸிலேஸோபீதி கணிகாராதி³ருக்க²னிய்யாஸோபி. குண்ட³கந்தி தனுதரம் தண்டு³லஸகலம், தண்டு³லக²ண்ட³கந்தி அத்தோ². ஓத³னேன கதம் கஞ்ஜியம் ஓத³னகஞ்ஜியம். ‘‘வாஸிதகேன பிஞ்ஞாகேன நஹாயேய்யா’’திஆதீ³ஸு (பாசி. 1203) விய பிஞ்ஞாக ஸத்³தோ³ திலபிட்ட²பரியாயோ. யதா²ஹ ‘‘பிஞ்ஞாகம் நாம திலபிட்ட²ம் வுச்சதீ’’தி. ‘‘தருணகத³லிக்க²ந்த⁴மேவ பிஞ்ஞாக’’ந்தி கேசி, ந க³ஹேதப்³ப³மேதம் கத்த²சிபி ததா² அவசனதோ.

396. ஸணேஹி ஸணவாகேஹி நிப்³ப³த்திதானி ஸாணானி, அஞ்ஞேஹி மிஸ்ஸகானி ஸாணானி ஏவ மஸாணானி நிருத்தினயேன, ந ச²சீவரபரியாபன்னானி ப⁴ங்கா³னி. கேசி பன ‘‘மஸாணானி நாம சோளவிஸேஸானீதி பரிகப்பேத்வா மஸ்ஸகசோளானீ’’தி பட²ந்தி, தத³யுத்தமேவ போராணேஹி ததா² அவுத்தத்தா. ஏரகதிணாதீ³னீதி ஏத்த² ஆதி³ஸத்³தே³ன அக்கமகசிகத³லிவாகாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ, ஏரகாதீ³ஹி கதானி ஹி ச²வானி லாமகானி து³ஸ்ஸானீதி வத்தப்³ப³தம் லப⁴ந்தி. ச²வஸத்³தோ³ ஹேத்த² ஹீனவாசகோ, புரிமவிகப்பே பன மதஸரீரவாசகோ. ச²ட்³டி³தனந்தகானீதி ச²ட்³டி³தபிலோதிகானி. அஜினஸ்ஸேத³ந்தி அஜினம், பகதிஅஜினமிக³சம்மம், ததே³வ மஜ்ஜே² பா²லிதகஞ்சே, அஜினஸ்ஸ கி²பம் பா²லிதமுபட்³ட⁴ந்தி அஜினக்கி²பம். ‘‘ஸகு²ரகந்திபி வத³ந்தீ’’தி (ம. நி. அட்ட². 1.155) பபஞ்சஸூத³னியம் வுத்தம், த்³வின்னம் திண்ணம் வா ஸமுதி³தஞ்சே, அஜினக்கி²பந்தி தேஸமதி⁴ப்பாயோ. வினயஸம்வண்ணனாஸு பன ‘‘அஜினமேவ அபே⁴த³தோ அஜினக்கி²ப’’ந்தி வுத்தம். கந்தி³த்வாதி உஜ்ஜவுஜ்ஜவேன கந்தி³த்வா. ‘‘க³ந்தே²த்வா’’திபி பாடோ², வட்டேத்வா ப³ந்தி⁴த்வாதி அத்தோ². ஏவஞ்ஹி ப²லகசீரே நித³ஸ்ஸனம் உபபன்னம் ஹோதி. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி அஜிதவாத³ஸ்ஸ படிகிட்ட²தரபா⁴வே உபமாத³ஸ்ஸனத்த²ம் யதே³வ கேஸகம்ப³லம் ஸந்தா⁴ய அங்கு³த்தராக³மே (அ. நி. 3.138) வுத்தம்.

தந்தாவுதானீதி தந்தம் பஸாரேத்வா வீதானி. படிகிட்டோ²தி ஹீனோ. கஸ்மாதி வுத்தம் ‘‘கேஸகம்ப³லோ’’திஆதி³. பாளியம் உப்³ப⁴ட்ட²கோ’’தி ஏதஸ்ஸ ‘‘உத்³த⁴ம் டி²தகோ’’தி அத்தோ² மஜ்ஜி²மாக³மட்ட²கதா²யம் மஹாஸீஹனாத³ஸுத்தவண்ணனாயம் (ம. நி. அட்ட². 1.215) வுத்தோ. உப்³ப⁴ஸத்³தோ³ ஹி உபரிஅத்தே² நேபாதிகோ யதா² ‘‘உப்³ப⁴ஜாணுமண்ட³ல’’ந்தி. அனேகபரிமாணா, ஹி நிபாதா, அனேகத்தா² ச.

மிச்சா²வாயாமவஸேனேவ உக்குடிகவதானுயோகோ³தி ஆஹ ‘‘உக்குடிகவீரியம் அனுயுத்தோ’’தி. ந கேவலம் நிஸின்னோயேவ உக்குடிகோ, அத² கோ² க³ச்ச²ந்தோபி…பே… க³ச்ச²தி. அயகண்டகேதி அயோமயகண்டகே. பகதிகண்டகேதி ஸலாககண்டகே. உச்சபூ⁴மியம் த²ண்டி³லஸத்³தோ³தி வுத்தம் ‘‘உச்சே பூ⁴மிட்டா²னே’’தி. அயம் அட்ட²கதா²தோ அபரோ நயோ – த²ண்டி³லந்தி ஸமாபகதிபூ⁴மி வுச்சதி ‘‘பத்த²ண்டி³லே பாதுரஹோஸீ’’திஆதீ³ஸு விய. அமரகோஸேபி ஹி நிக⁴ண்டுஸத்தே² வுத்தம் ‘‘வேதீ³ பரிக்க²தா பூ⁴மி, ஸமே த²ண்டி³லம் சாதுரே’’தி (ஸத்தரஸமவக்³கே³ 18 கா³தா²யம்) தஸ்மா த²ண்டி³லே அனந்தரஹிதாய பகதிபூ⁴மியம் ஸேய்யம்பி கப்பேதீதி அத்தோ². யம் ஸந்தா⁴ய தத்தே²வ நிக⁴ண்டுஸத்தே² வுத்தம் ‘‘யோ த²ண்டி³லே வத வஸா, ஸேதே த²ண்டி³லஸாயி ஸோ’’தி (ஸத்தரஸமவக்³கே³ 44 கா³தா²யம்) ரஜோ ஏவ ஜல்லம் மலீனம் ரஜோஜல்லம். தேன வுத்தம் ‘‘ஸரீர’’ந்திஆதி³. லத்³த⁴ம் ஆஸனந்தி நிஸீதி³தும் யதா²லத்³த⁴மாஸனம். அகோபேத்வாதி அஞ்ஞத்த² அனுபக³ந்த்வா. ததா² சாஹ ‘‘தத்தே²வ நிஸீத³னஸீலோ’’தி. ஏவம் நிஸீத³ந்தோ ஹி தம் அகோபேந்தோ நாம ஹோதி. சதூஸு மஹாவிகடேஸு கூ³த²மேவிதா⁴தி⁴ப்பேதந்தி வுத்தம் ‘‘கூ³த²ம் வுச்சதீ’’தி. தஞ்ஹி ஆஸயவஸேன விரூபம் கடத்தா ‘‘விகட’’ந்தி வுச்சதி. ஸாயம் ததியந்தி ஸாயன்ஹஸமயஸங்கா²தம் ததியஸமயம். அஸ்ஸாதி உத³கோரோஹனானுயோக³ஸ்ஸ. பாதோபத³மிவ ஸாயம்பத³ம் நேபாதிகம். அனுஸாரலோபேன பன ‘‘ஸாயததியக’’ந்திபி பாடோ² தி³ஸ்ஸதி.

ஏத்த² ச ‘‘அசேலகோ ஹோதீ’’திஆதீ³னி யாவ ‘‘து²ஸோத³கம் பிவதீ’’தி ஏதானி வதபதா³னி ஏகவாரானி, ‘‘ஏகாகா³ரிகோ வா ஹோதீ’’திஆதீ³னி பன நானாவாரானி, நானாகாலிகானி வா. ததா² ‘‘ஸாகப⁴க்கோ² வா ஹோதீ’’திஆதீ³னி, ‘‘ஸாணானிபி தா⁴ரேதி, மஸாணானிபி தா⁴ரேதீ’’திஆதீ³னி ச. ததா² ஹேத்த² வா-ஸத்³த³க்³க³ஹணம், பி-ஸத்³த³க்³க³ஹணஞ்ச கதம். பி-ஸத்³தோ³பி இத⁴ விகப்பத்தோ² ஏவ த³ட்ட²ப்³போ³. புரிமேஸு பன வதபதே³ஸு தது³ப⁴யம்பி ந கதம், ஏவஞ்ச கத்வா ‘‘அசேலகோ ஹோதீ’’தி வத்வா ‘‘ஸாணானிபி தா⁴ரேதீ’’திஆதி³வசனஸ்ஸ, ‘‘ரஜோஜல்லத⁴ரோபி ஹோதீ’’தி வத்வா ‘‘உத³கோரோஹனானுயோக³மனுயுத்தோ விஹரதீ’’தி வசனஸ்ஸ ச அவிரோதோ⁴ ஸித்³தோ⁴ ஹோதி. அத² வா கிமேத்த² அவிரோத⁴சிந்தாய. உம்மத்தகபச்சி²ஸதி³ஸோ ஹி தித்தி²யவாதோ³. அபிச ‘‘அசேலகோ ஹோதீ’’தி ஆரபி⁴த்வா தப்பஸங்கே³ன ஸப்³ப³ம்பி அஞ்ஞமஞ்ஞவிரோத⁴மேவ அத்தகிலமதா²னுயோக³ம் த³ஸ்ஸேந்தேன தேன அசேலகஸ்ஸபேன ‘‘ஸாணானிபி தா⁴ரேதீ’’திஆதி³ வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

தபோபக்கமனிரத்த²கதாவண்ணனா

397. ஸீலஸம்பதா³தீ³ஹீதி ஸீலஸம்பதா³, ஸமாதி⁴ஸம்பதா³, பஞ்ஞாஸம்பதா³தி இமாஹி லோகுத்தராஹி ஸம்பதா³ஹி. வினாதி விரஹிதத்தா, வினா வா தாஹி ந கதா³சிபி ஸாமஞ்ஞம் வா ப்³ரஹ்மஞ்ஞம் வா ஸம்ப⁴வதி, தஸ்மா தேஸம் தபோபக்கமானம் நிரத்த²கதம் த³ஸ்ஸேந்தோதி ஸபாட²ஸேஸயோஜனா. தோ³ஸவேரவிரஹிதந்தி தோ³ஸஸங்கா²தவேரதோ விரஹிதம். இத³ஞ்ஹி தோ³ஸஸ்ஸ மேத்தாய உஜுபடிபக்க²தோ வுத்தம். யம் பன ஆசரியேன வுத்தம் ‘‘தோ³ஸக்³க³ஹணேன வா ஸப்³பே³பி ஜா²னபடிபக்கா² ஸம்கிலேஸத⁴ம்மா க³ஹிதா. வேரக்³க³ஹணேன பச்சத்தி²கபூ⁴தா ஸத்தா. யத³க்³கே³ன ஹி தோ³ஸரஹிதம், தத³க்³கே³ன வேரரஹித’’ந்தி (தீ³. நி. டீ. 1.397), ததே³தம் பாளியம் வேரஸத்³த³ஸ்ஸேவ விஜ்ஜமானத்தா, அட்ட²கதா²யஞ்ச தத³த்த²மேவ த³ஸ்ஸேதும் தோ³ஸஸத்³த³ஸ்ஸ வுத்தத்தா விசாரேதப்³ப³ம்.

398. ஏத்தகமத்தந்தி நக்³க³சரியாதி³மத்தம். பாகடபா⁴வேன காயதி அத்த²ம் க³மேதீதி பகதி, லோகஸித்³த⁴வாதோ³. தேனாஹ ‘‘பகதிகதா² ஏஸா’’தி. ‘‘மத்தா ஸுக²பரிச்சாகா³’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ப. 290) விய மத்தாஸத்³தோ³ அப்பத்தம் அந்தோனீதம் கத்வா பமாணவாசகோதி ஆஹ ‘‘இமினா’’திஆதி³. தேன பன பமாணேன பஹாதப்³போ³ ஏவ படிபத்திக்கமோ பகரணப்பத்தோ. இமினா ‘‘தபோபக்கமேனா’’தி ஸத்³த³ந்தரேன வா அதி⁴க³தோதி த³ஸ்ஸேதி ‘‘படிபத்திக்கமேனா’’தி இமினா. ததோதி தஸ்மா ஸாமஞ்ஞப்³ரஹ்மஞ்ஞஸ்ஸ அப்பமத்தகேனேவ படிபத்திக்கமேன ஸுது³க்கரபா⁴வதோ. இமம் ஹேதுஸம்ப³ந்த⁴ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘பத³ஸம்ப³ந்தே⁴ன ஸத்³தி⁴’’ந்தி வுத்தம். ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³ப³வாரேஸு.

399. அஞ்ஞதா²தி யதி³ அசேலகபா⁴வாதி³னா ஸாமஞ்ஞம் வா ப்³ரஹ்மஞ்ஞம் வா அப⁴விஸ்ஸ, ஏவம் ஸதி ஸுவிஜானோவ ஸமணோ, ஸுவிஜானோ ப்³ராஹ்மணோ. யஸ்மா பன தும்ஹே இதோ அஞ்ஞதா²வ ஸாமஞ்ஞம், அஞ்ஞதா² ப்³ரஹ்மஞ்ஞம் வத³த², தஸ்மா து³ஜ்ஜானோவ ஸமணோ து³ஜ்ஜானோ ப்³ராஹ்மணோதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘இத³ம் ஸந்தா⁴யாஹா’’தி. தம் பகதிவாத³ம் படிக்கி²பித்வாதி யம் புப்³பே³ பாகதிகம் ஸாமஞ்ஞம், ப்³ரஹ்மஞ்ஞஞ்ச ஹத³யே ட²பேத்வா தேன அசேலகஸ்ஸபேன ‘‘து³க்கரம் ஸுது³க்கர’’ந்தி வுத்தம், ப⁴க³வதா ச தமேவ ஸந்தா⁴ய ‘‘பகதி கோ² ஏஸா’’திஆதி³ பா⁴ஸிதம், தமேவ இத⁴ பாகதிகஸாமஞ்ஞப்³ரஹ்மஞ்ஞவிஸயம் கத²ம் படிஸம்ஹரித்வா. ஸபா⁴வதோவ பரமத்த²தோ ஏவ ஸமணஸ்ஸ, ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ ச து³ஜ்ஜானபா⁴வம் ஆவிகரோந்தோ புனபி ‘‘பகதி கோ²’’திஆதி³மாஹ. தத்ராபீதி ஸமணப்³ராஹ்மணவாதே³பி. பத³ஸம்ப³ந்த⁴ந்தி ஹேதுபதே³ன ஸத்³தி⁴ம் புப்³பா³பரவாக்யஸம்ப³ந்த⁴ம்.

ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞாஸம்பதா³வண்ணனா

400-1. பண்டி³தோதி ஹேதுஸம்பத்திஸித்³தே⁴ன பண்டி³ச்சேன ஸமன்னாக³தோ. கத²ம் உக்³க³ஹேஸீதி பரிபக்கஞாணத்தா க⁴டே பதீ³பேன விய அப்³ப⁴ந்தரே ஸமுஜ்ஜலந்தேன பஞ்ஞாவேய்யத்தியேன தத்த² தத்த² ப⁴க³வதா தே³ஸிதமத்த²ம் பரிக்³க³ண்ஹந்தோ தம் தே³ஸனம் உபதா⁴ரேஸி. யஸ்மா உக்³க³ஹேஸி, தஸ்மா…பே… விதி³த்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தஸ்ஸ சாதி யோ அசேலகோ ஹோதி, யாவ உத³கோரோஹனானுயோக³மனுயுத்தோ விஹரதி, தஸ்ஸ ச. தஸ்ஸ சேதி வா பத³ச்சே²தோ³, அபா⁴விதா அஸச்சி²கதா ஹோதி சேதி யோஜனா. தா ஸம்பத்தியோ புச்சா²மி, யாஹி ஸமணோ ச ப்³ராஹ்மணோ ச ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸீலஸம்பதா³தி³விஜானனத்த²ந்தி ஸீலஸம்பதா³தி³விஜானனஹேது. ‘‘கஸ்மா புச்ச²தீ’’தி ஹி வுத்தம். அத²-ஸத்³தோ³ சேத்த² காரணே. ஏவமீதி³ஸேஸு. ஸீலஸம்பதா³யாதி ஏத்த² இதிஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ², உபலக்க²ணனித்³தே³ஸோ வாயம், தேன ‘‘சித்தஸம்பதா³ய, பஞ்ஞாஸம்பதா³யா’’தி பத³த்³வயம் ஸங்க³ண்ஹாதி. தேனாஹ ‘‘ஸீலசித்தபஞ்ஞாஸம்பதா³ஹி அஞ்ஞா’’தி. இமேஹி ச அஸேக்க²ஸீலாதி³க்க²ந்த⁴த்தயம் ஸங்க³ஹிதந்தி வுத்தம் ‘‘அரஹத்தப²லமேவா’’தி. தத்த² காரணம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘அரஹத்தப²லபரியோஸான’’ந்திஆதி³னா. இத³ஞ்ஹி காகோலோகனமிவ உப⁴யாபேக்க²வசனம்.

ஸீஹனாத³கதா²வண்ணனா

402. அனுத்தரந்தி அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணதாய, அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணத்த²விஸயதாய ச அனுத்தரம். மஹாஸீஹனாத³ந்தி மஹந்தம் பு³த்³த⁴ஸீஹனாத³ம். அதிவிய அச்சந்தவிஸுத்³த⁴தாய பரமவிஸுத்³த⁴ம். ‘‘பரமந்தி உக்கட்ட²ம். தேனாஹ ‘உத்தம’ந்தி’’ ஆசரியேன வுத்தம், உக்கட்ட²பரியாயோ ச பரமஸத்³தோ³ அத்தீ²தி தஸ்ஸாதி⁴ப்பாயோ. ஸீலமேவாதி லோகியஸீலமத்தத்தா ஸீலஸாமஞ்ஞமேவ. யதா² அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணம் ப⁴க³வதோ லோகுத்தரஸீலம் ஸவாஸனபடிபக்க²த⁴ம்மவித்³த⁴ம்ஸனதோ, ஏவம் லோகியஸீலம்பி அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணமேவ தத³னுச்ச²விகபா⁴வேன பவத்தத்தா. ஏவஞ்ஹி ‘‘நாஹம் தத்தா²’’தி பாளிவசனம் உபபன்னம் ஹோதி. ‘‘யாவதா கஸ்ஸப அரியம் பரமம் ஸீல’’ந்தி இத³ம் ‘‘ஸீலஸ்ஸ வண்ணம் பா⁴ஸந்தீ’’தி ஏத்த² ஆகாரத³ஸ்ஸனம். ‘‘யதி³த³ம் அதி⁴ஸீல’’ந்தி இத³ம் பன ‘‘தத்தா²’’தி பத³த்³வயே அனியமவசனம். ‘‘யதி³த³ம் அதி⁴ஸீல’’ந்தி ச லோகியலோகுத்தரவஸேன து³வித⁴ம்பி பு³த்³த⁴ஸீலம் ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா வுத்தம், தஸ்மா த-ஸத்³தே³னபி உப⁴யஸ்ஸேவ பராமஸனந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² ஸீலேபி பரமஸீலேபீ’’திஆதி³மாஹ. ஸமஸமந்தி ஸமேன விஸேஸனபூ⁴தேன ஸீலேன ஸமந்தி அத்த²ம் விஞ்ஞாபேதும் ‘‘மம ஸீலஸமேன ஸீலேன மயா ஸம’’ந்தி வுத்தம். தஸ்மிம் ஸீலேதி து³விதே⁴பி ஸீலே. இதி இமந்தி ஏவம் இமம் ஸீலவிஸயம். பட²மந்தி உப்பத்திக்கமதோ பட²மம் பவத்தத்தா பட²மபூ⁴தம்.

தபதீதி கிலேஸே ஸந்தப்பதி, வித⁴மதீதி அத்தோ². ‘‘ததே³வா’’தி இமினா துல்யாதி⁴கரணஸமாஸமாஹ. ஜிகு³ச்ச²தீதி ஹீளேதி லாமகதோ ட²பேதி. ஆரகா கிலேஸேஹீதி கத்வா நித்³தோ³ஸத்தா அரியா. ஆரம்ப⁴வத்து²வஸேனாதி அட்டா²ரம்ப⁴வத்து²வஸேன. விபஸ்ஸனாவீரியஸங்கா²தாதி விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தவீரியஸங்கா²தா. லோகியமத்தத்தா தபோஜிகு³ச்சா²வ. மக்³க³ப²லஸம்பயுத்தா வீரியஸங்கா²தா தபோஜிகு³ச்சா²தி அதி⁴காரவஸேன ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸப்³பு³க்கட்ட²பா⁴வதோ பரமா நாம. யதா² யுவினோ பா⁴வோ யோப்³ப³னம், ஏவம் ஜிகு³ச்சி²னோ பா⁴வோ ஜேகு³ச்ச²ம். யதி³த³ம் அதி⁴ஜேகு³ச்ச²ந்தி ஸீலே விய லோகியலோகுத்தரவஸேன து³வித⁴ம்பி பு³த்³த⁴ஜேகு³ச்ச²ம். தத்தா²தி ஜேகு³ச்சே²பி அதி⁴ஜேகு³ச்சே²பி. கம்மஸ்ஸகதாபஞ்ஞாதி ‘‘அத்தி² தி³ன்னம், அத்தி² யிட்ட²’’ந்திஆதி³ (ம. நி. 1.441; விப⁴. 793) நயப்பவத்தம் ஞாணம். யதா²ஹ விப⁴ங்கே³ –

‘‘தத்த² கதரம் கம்மஸ்ஸகதாஞாணம், அத்தி² தி³ன்னம், அத்தி² யிட்ட²ம், அத்தி² ஹுதம், அத்தி² ஸுகடது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ…பே… ட²பேத்வா ஸச்சானுலோமிகம் ஞாணம் ஸப்³பா³பி ஸாஸவா குஸலா பஞ்ஞா கம்மஸ்ஸகதாஞாண’’ந்தி (விப⁴. 793).

ஸப்³ப³ம்பி ஹி அகுஸலம் அத்தனோ வா ஹோது, பரஸ்ஸ வா, ந ஸகம் நாம. கஸ்மா? அத்த²ப⁴ஞ்ஜனதோ, அனத்த²ஜனனதோ ச. ததா² ஸப்³ப³ம்பி குஸலம் ஸகம் நாம. கஸ்மா? அனத்த²ப⁴ஞ்ஜனதோ, அத்த²ஜனனதோ ச. ஏவம் கம்மஸ்ஸகபா⁴வே பவத்தா பஞ்ஞா கம்மஸ்ஸகதாபஞ்ஞா நாம. விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாதி மக்³க³ஸச்சஸ்ஸ, பரமத்த²ஸச்சஸ்ஸ ச அனுலோமனதோ ஸச்சானுலோமிகஸஞ்ஞிதா விபஸ்ஸனாபஞ்ஞா, லோகியமத்ததோ பஞ்ஞாவ. இத்தி²லிங்க³ஸ்ஸ நபும்ஸகலிங்க³விபரியாயோ இத⁴ லிங்க³விபல்லாஸோ. யாயம் அதி⁴பஞ்ஞாதி ஸீலே விய லோகியலோகுத்தரவஸேன து³விதா⁴பி பு³த்³த⁴பஞ்ஞா. தத்தா²தி பஞ்ஞாயபி அதி⁴பஞ்ஞாயபி. யதா²ரஹம் பரித்தமஹக்³க³தபா⁴வதோ விமுத்தியேவ நாம. மக்³க³ப²லவஸேன கிலேஸானம் ஸமுச்சி²ந்த³னபடிப்பஸ்ஸம்ப⁴னானி ஸமுச்சே²த³படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விமுத்தியோ. அத² வா ஸம்மாவாசாதி³விரதீனம் அதி⁴ஸீலக்³க³ஹணேன, ஸம்மாவாயாமஸ்ஸ அதி⁴ஜேகு³ச்ச²க்³க³ஹணேன, ஸம்மாதி³ட்டி²யா அதி⁴பஞ்ஞாக்³க³ஹணேன க³ஹிதத்தா அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேன ஸம்மாஸங்கப்பஸதிஸமாத⁴யோ மக்³க³ப²லபரியாபன்னா ஸமுச்சே²த³படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விமுத்தியோ த³ட்ட²ப்³பா³. நிஸ்ஸரணவிமுத்தி பன நிப்³பா³னமேவ. யா அயம் அதி⁴விமுத்தீதி ஸீலே வுத்தனயேன து³விதா⁴பி அதி⁴விமுத்தி. தத்தா²தி விமுத்தியாபி அதி⁴விமுத்தியாபி.

403. யம் கிஞ்சி ஜனவிவித்தட்டா²னம் ஸுஞ்ஞாகா³ரமிதா⁴தி⁴ப்பேதம். தத்த² நத³ந்தேன வினா அஞ்ஞோ ஜனோ நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏககோவா’’திஆதி³ வுத்தம். அட்ட²ஸு பரிஸாஸூதி க²த்தியபரிஸா, ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிஸமணசாதுமஹாராஜிகதாவதிம்ஸமாரப்³ரஹ்மபரிஸாதி இமாஸு அட்ட²ஸு பரிஸாஸு.

தத³த்த²ம் மஜ்ஜி²மாக³மவரே மஹாஸீஹனாத³ஸுத்தபதே³ன (ம. நி. 1.150) ஸாதே⁴ந்தோ ‘‘சத்தாரிமானீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² வேஸாரஜ்ஜானீதி விஸாரத³பா⁴வா, ஞாணப்பஹானஅந்தராயிகனிய்யானிகத⁴ம்மதே³ஸனானிமித்தம் குதோசிபி அஸந்தஸ்ஸனபா⁴வா நிப்³ப⁴யபா⁴வாதி அத்தோ². ‘‘வேஸாரஜ்ஜ’’ந்தி ஹி சதூஸு டா²னேஸு ஸாரஜ்ஜாபா⁴வம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ உப்பன்னஸோமனஸ்ஸமயஞாணஸ்ஸேதம் நாமம். அஞ்ஞேஹி பன அஸாதா⁴ரணதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ததா²க³தஸ்ஸ ததா²க³தவேஸாரஜ்ஜானீ’’தி வுத்தம். ‘‘யதா² வா புப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் வேஸாரஜ்ஜானி புஞ்ஞுஸ்ஸயஸம்பத்தியா ஆக³தானி, ததா² ஆக³தவேஸாரஜ்ஜானீ’’தி வா து³தியஸ்ஸ ததா²க³தஸத்³த³ஸ்ஸ துல்யாதி⁴கரணத்தா ஏவம் வுத்தம். அயம் அட்ட²கதா²னயோ. நேருத்திகா பன வத³ந்தி ‘‘ஸமாஸே ஸித்³தே⁴ ஸாமஞ்ஞத்தா, ஸஞ்ஞாஸத்³த³த்தா ச ததா² வுத்த’’ந்தி. ஆஸப⁴ம் டா²னந்தி ஸேட்ட²ட்டா²னம் உத்தமட்டா²னம். ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் படிஜானனவஸேன அபி⁴முக²ம் க³ச்ச²ந்தி, அட்ட²பரிஸம் உபஸங்கமந்தீதி வா ஆஸபா⁴, பு³த்³தா⁴, தேஸம் டா²னந்திபி அத்தோ².

அபிச தயோ புங்க³வா – க³வஸதஜேட்ட²கோ உஸபோ⁴, க³வஸஹஸ்ஸஜேட்ட²கோ வஸபோ⁴. வஜஸதஜேட்ட²கோ வா உஸபோ⁴, வஜஸஹஸ்ஸஜேட்ட²கோ வஸபோ⁴. ஏககா³மகே²த்தே வா ஜேட்டோ² உஸபோ⁴, த்³வீஸு கா³மகே²த்தேஸு ஜேட்டோ² வஸபோ⁴, ஸப்³ப³க³வஸேட்டோ² ஸப்³ப³த்த² ஜேட்டோ² ஸப்³ப³பரிஸ்ஸயஸஹோ ஸேதோ பாஸாதி³கோ மஹாபா⁴ரவஹோ அஸனிஸதஸத்³தே³ஹிபி அகம்பனீயோ நிஸபோ⁴தி. நிஸபோ⁴வ இத⁴ ‘‘உஸபோ⁴’’தி அதி⁴ப்பேதோ. இத³ம்பி ஹி தஸ்ஸ பரியாயவசனம். உஸப⁴ஸ்ஸ இத³ந்தி ஆஸப⁴ம், இத³ம் பன ஆஸப⁴ம் வியாதி ஆஸப⁴ம். யதே²வ ஹி நிஸப⁴ஸங்கா²தோ உஸபோ⁴ உஸப⁴ப³லேன ஸமன்னாக³தோ சதூஹி பாதே³ஹி பத²விம் உப்பீளேத்வா அசலட்டா²னேன திட்ட²தி, ஏவம் ததா²க³தோபி த³ஸததா²க³தப³லேன ஸமன்னாக³தோ சதூஹி வேஸாரஜ்ஜபாதே³ஹி அட்ட²பரிஸாபத²விம் உப்பீளேத்வா ஸதே³வகே லோகே கேனசி பச்சத்தி²கேன பச்சாமித்தேன அகம்பியோ அசலட்டா²னேன திட்ட²தி. ஏவம் திட்ட²மானோவ தம் ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிவிஜானாதி உபக³ச்ச²தி ந பச்சக்கா²தி அத்தனி ஆரோபேதி. தேன வுத்தம் ‘‘ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதீ’’தி.

ஸீஹனாத³ம் நத³தீதி ‘‘ஸேட்ட²னாத³ம் அபீ⁴தனாத³ம் நத³தீ’’தி வுத்தோவாயமத்தோ². அத² வா ஸீஹனாத³ஸதி³ஸம் நாத³ம் நத³தி. அயமத்தோ² க²ந்த⁴வக்³க³ஸம்யுத்தே ஆக³தேன ஸீஹனாத³ஸுத்தேன (ஸம். நி. 3.78) தீ³பேதப்³போ³. யதா² வா ஸீஹோ மிக³ராஜா பரிஸ்ஸயானம் ஸஹனதோ, கோ³ணமஹிம் ஸமத்தவாரணாதீ³னம் ஹனனதோ ச ‘‘ஸீஹோ’’தி வுச்சதி, ஏவம் ததா²க³தோ முனிராஜா லோகத⁴ம்மானம் ஸஹனதோ, பரப்பவாதா³னம் ஹனனதோ ச ‘‘ஸீஹோ’’தி வுச்சதி. ஏவம் வுத்தஸ்ஸ ஸீஹஸ்ஸ நாத³ம் நத³தி. தத்த² யதா² மிக³ஸீஹோ ஸீஹப³லேன ஸமன்னாக³தோ ஸப்³ப³த்த² விஸாரதோ³ விக³தலோமஹம்ஸோ ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ஏவம் ததா²க³தஸீஹோ த³ஸததா²க³தப³லேன ஸமன்னாக³தோ அட்ட²ஸு பரிஸாஸு விஸாரதோ³ விக³தலோமஹம்ஸோ ‘‘இதி ரூப’’ந்திஆதி³னா (ஸம். நி. 3.78; அ. நி. 8.2) நயேன நானாவித⁴தே³ஸனாவிலாஸஸம்பன்னம் ஸீஹனாத³ம் நத³தி. தேன வுத்தம் ‘‘பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தீ’’தி.

பஞ்ஹம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வாதி ஞாதுமிச்சி²தம் அத்த²ம் அத்தனோ ஞாணப³லானுரூபம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா. தங்க²ணஞ்ஞேவாதி புச்சி²தக்க²ணேயேவ டா²னுப்பத்திகபடிபா⁴னேன விஸ்ஸஜ்ஜேதி. அஜ்ஜா²ஸயானுரூபம், அத்த²த⁴ம்மானுரூபஞ்ச விஸ்ஸஜ்ஜனதோ சித்தம் பரிதோஸேதியேவ. அஸ்ஸாதி ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ. ஸோதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தீதி அட்ட²க்க²ணவஜ்ஜிதேன நவமேன க²ணேன லப்³ப⁴மானத்தா ‘‘யம் நோ ஸத்தா² ஸாஸதி, தம் மயம் ஸோஸ்ஸாமா’’தி ஆத³ரபா⁴வஜாதா மஹந்தேனேவ உஸ்ஸாஹேன ஸோதப்³ப³ம் ஸம்படிச்சி²தப்³ப³ம் மஞ்ஞதி. கல்லசித்தா முது³சித்தாதி பஸாதா³பி⁴வுத்³தி⁴யா விக³துபக்கிலேஸதாய கல்லசித்தா முது³சித்தா ஹோந்தி. முத்³த⁴ப்பஸன்னாதி துச்ச²ப்பஸன்னா நிரத்த²கப்பஸன்னா. பஸன்னாகாரோ நாம பஸன்னேஹி காதப்³ப³ஸக்காரோ, ஸோ து³விதோ⁴ த⁴ம்மாமிஸபூஜாவஸேன, தத்த² ஆமிஸபூஜம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பணீதானீ’’திஆதி³மாஹ. த⁴ம்மபூஜா பன பாளியமேவ ‘‘தத²த்தாய படிபஜ்ஜந்தீ’’தி இமினா த³ஸ்ஸிதா. ததா²பா⁴வாயாதி யதா²பா⁴வாய யஸ்ஸ வட்டது³க்க²னிஸ்ஸரணஸ்ஸ அத்தா²ய த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ, ததா²பா⁴வாய. ததே³வத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘த⁴ம்மானுத⁴ம்மபடிபத்திபூரணத்தா²யா’’தி வுத்தம். த⁴ம்மானுத⁴ம்மபடிபத்தி ஹி வட்டது³க்க²னிஸ்ஸரணபரியோஸானா, ஸா ச த⁴ம்மானுத⁴ம்மபடிபத்தி யாய அனுபுப்³பி³யா படிபஜ்ஜிதப்³பா³, படிபஜ்ஜந்தானஞ்ச ஸதி அஜ்ஜ²த்திகங்க³ஸமவாயே ஏகம்ஸிகா தஸ்ஸா பாரிபூரீதி தம் அனுபுப்³பி³ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கேசி ஸரணேஸூ’’திஆதி³மாஹ. யதா² பூரேந்தா பூரேதும் ஸக்கோதி நாம, ததா² பூரணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸப்³பா³காரேன பன பூரேந்தீ’’தி வுத்தம்.

இமஸ்மிம் பனோகாஸேதி ‘‘படிபன்னா ச ஆராதே⁴ந்தீ’’தி ஸீஹனாத³கிச்சபாரிபூரிட்ட²பனே பாளிபதே³ஸே. ஸமோதா⁴னேதப்³பா³தி ஸங்கலயிதப்³பா³. ஏகச்சம்…பே… பஸ்ஸாமீதி ப⁴க³வதோ ஏகோ ஸீஹனாதோ³ அஸாதா⁴ரணோ அஞ்ஞேஹி அப்படிவத்தியோ ஸேட்ட²னாதோ³ அபீ⁴தனாதோ³தி கத்வா. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. அபரம் தபஸ்ஸிந்தி அதி⁴காரோ. புரிமானம் த³ஸன்னந்தி ‘‘ஏகச்சம் தபஸ்ஸிம் நிரயே நிப்³ப³த்தம் பஸ்ஸாமீ’’தி வுத்தஸீஹனாத³தோ பட்டா²ய யாவ ‘‘விமுத்தியா மய்ஹம் ஸதி³ஸோ நத்தீ²’’தி வுத்தஸீஹனாதா³ புரிமகானம் த³ஸன்னம் ஸீஹனாதா³னம், நித்³தா⁴ரணே சேதம் ஸாமிவசனம். தேனாஹ ‘‘ஏகேகஸ்ஸா’’தி. ‘‘பரிஸாஸு ச நத³தீ’’தி ஆத³யோ ‘‘படிபன்னா ச மம் ஆராதே⁴ந்தீ’’தி பரியோஸானா த³ஸ த³ஸ ஸீஹனாதா³ பரிவாரா. ‘‘ஏகச்சம் தபஸ்ஸிம் நிரயே நிப்³ப³த்தம் பஸ்ஸாமீ’’தி ஹி ஸீஹனாத³ம் நத³ந்தோ ப⁴க³வா பரிஸாஸு நத³தி விஸாரதோ³ ஹுத்வா நத³தி, தத்த² ச பஞ்ஹம் புச்ச²ந்தி, பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜேதி, விஸ்ஸஜ்ஜனேன பரஸ்ஸ சித்தம் ஆராதே⁴தி, ஸுத்வா ஸோதப்³ப³ம் மஞ்ஞந்தி, ஸுத்வா ச ப⁴க³வதோ பஸீத³ந்தி, பஸன்னா ச பஸன்னாகாரம் கரோந்தி, யம் படிபத்திம் தே³ஸேதி, தத²த்தாய படிபஜ்ஜந்தி, படிபன்னா ச மம் ஆராதே⁴ந்தீதி ஏவம் பரிவாரேத்வா அத்த²யோஜனா ஸம்ப⁴வதி. அயமேவ நயோ ஸேஸேஸுபி நவஸு.

‘‘ஏவ’’ந்திஆதி³னா யதா²வுத்தானம் ஸீஹனாதா³னம் ஸங்கலயித்வா த³ஸ்ஸனம். தே த³ஸாதி ‘‘பரிஸாஸு ச நத³தீ’’தி ஆத³யோ த³ஸ ஸீஹனாதா³. புரிமானம் த³ஸன்னந்தி யதா²வுத்தானம் மூலபூ⁴தானம் புரிமகானம் த³ஸஸீஹனாதா³னம். பரிவாரவஸேனாதி மூலிம் கத்வா பச்சேகம் பரிவாரவஸேன யோஜியமானா ஸதம் ஸீஹனாதா³. புரிமா ச த³ஸாதி மூலமூலியோ கத்வா பரிவாரவஸேன அயோஜியமானா புரிமகா ச த³ஸாதி ஏவம் த³ஸாதி⁴கம் ஸீஹனாத³ஸதம் ஹோதி. அஞ்ஞஸ்மிம் பன ஸுத்தேதி மஜ்ஜி²மாக³மசூளஸீஹனாத³ஸுத்தாதி³ம்ஹி (ம. நி. 1.193) தேனாதி ஸங்க்²யாமஹத்தேன. மஹாஸீஹனாத³த்தா இத³ம் ஸுத்தம் ‘‘மஹாஸீஹனாத³’’ந்தி வுச்சதி, ந பன மஜ்ஜி²மனிகாயே மஹாஸீஹனாத³ஸுத்தமிவ சூளஸீஹனாத³ஸுத்தமுபாதா³யாதி அதி⁴ப்பாயோ.

தித்தி²யபரிவாஸகதா²வண்ணனா

404. படிஸேதே⁴த்வாதி ததா² பா⁴வாபா⁴வத³ஸ்ஸனேன படிக்கி²பித்வா. யம் ப⁴க³வா பாதி²கவக்³கே³ உது³ம்ப³ரிகஸுத்தே (தீ³. நி. 3.57) ‘‘இத⁴ நிக்³ரோத⁴ தபஸ்ஸீ’’திஆதி³னா உபக்கிலேஸவிபா⁴க³ம், பாரிஸுத்³தி⁴விபா⁴க³ஞ்ச த³ஸ்ஸேந்தோ ஸபரிஸஸ்ஸ நிக்³ரோத⁴பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ புரதோ ஸீஹனாத³ம் நத³தி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இதா³னீ’’திஆதி³ வுத்தம். நதி³தபுப்³ப³ந்தி உது³ம்ப³ரிகஸுத்தே ஆக³தனயேன புப்³பே³ நிக்³ரோத⁴பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ நதி³தம். தபப்³ரஹ்மசாரீதி உத்தமதபசாரீ, தபேன வா வீரியேன ப்³ரஹ்மசாரீ. இத³ந்தி ‘‘ராஜக³ஹே…பே… பஞ்ஹம் அபுச்சீ²’’தி பாளியம் ஆக³தவசனம். ஆசரியேன (தீ³. நி. டீ. 1.403) பன யதா²வுத்தம் அட்ட²கதா²வசனமேவ பச்சாமட்ட²ம். ஏத்த² ச காமம் யதா³ நிக்³ரோதோ⁴ பஞ்ஹமபுச்சி², ப⁴க³வா சஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜேஸி, ந ததா³ ப⁴க³வா கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே விஹரதி, ராஜக³ஹஸமீபேயேவ உது³ம்ப³ரிகாய தே³வியா உய்யானே விஹரதி தத்தே²வ ததா² புச்சி²தத்தா, விஸ்ஸஜ்ஜிதத்தா ச, ததா²பி கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே ப⁴க³வதோ விஹாரோ ந தாவ விச்சி²ன்னோ, தஸ்மா பாளியம் ‘‘தத்ர ம’’ந்திஆதி³வசனம், அட்ட²கதா²யஞ்ச ‘‘தத்ர ராஜக³ஹே கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே விஹரந்தம் ம’’ந்திஆதி³வசனம் வுத்தந்தி இமமத்த²ம்பி ‘‘யம் தம் ப⁴க³வா’’திஆதி³னா விஞ்ஞாபேதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘கி³ஜ்ஜ²கூடே பப்³ப³தே’’தி இத³ம் தத்த² கதவிஹாரம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேதி ‘‘கி³ஜ்ஜ²கூடே மஹாவிஹாரே’’தி இமினா. உது³ம்ப³ரிகாயாதி தன்னாமிகாய. உய்யானேதி தத்த² கதபரிப்³பா³ஜகாராமம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. நிக்³ரோதோ⁴ நாம ச²ன்னபரிப்³பா³ஜகோ. ஸந்தா⁴னோ நாம பஞ்சஉபாஸகஸதபரிவாரோ அனாகா³மிஉபாஸகோ. கதா²ஸல்லாபந்தி ‘‘யக்³கே⁴ க³ஹபதி ஜானேய்யாஸி, கேன ஸமணோ கோ³தமோ ஸத்³தி⁴ம் ஸல்லபதீ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 3.53) ஸல்லாபகத²ம். பரந்தி அதிஸயத்தே² நிபாதோ. வியாதி பத³பூரணமத்தே யதா² தம் ‘‘அதிவியா’’தி. அந்த⁴பா³லந்தி பஞ்ஞாசக்கு²னா அந்த⁴ம் பா³லஜனம். யோகே³தி நயே, து³க்க²னிஸ்ஸரணூபாயேதி அத்தோ².

405. அனேனாதி ப⁴க³வதா. க²ந்த⁴கேதி மஹாவக்³கே³ பப்³ப³ஜ்ஜக²ந்த⁴கே (மஹாவ. 96) யம் பரிவாஸம் பரிவஸதீதி யோஜனா. ‘‘புப்³பே³ அஞ்ஞதித்தி²யோ பூ⁴தோதி அஞ்ஞதித்தி²யபுப்³போ³’’தி (ஸாரத்த². டீ. 76) ஆசரியஸாரிபுத்தத்தே²ரேன வுத்தம். பட²மம் பப்³ப³ஜ்ஜம் க³ஹேத்வாவ பரிவஸதீதி ஆஹ ‘‘ஸாமணேரபூ⁴மியம் டி²தோ’’தி. தந்தி த்³வீஹி ஆகாரேஹி வுத்தம் பரிவாஸம். பப்³ப³ஜ்ஜந்தி ‘‘ஆகங்க²தி பப்³ப³ஜ்ஜம், ஆகங்க²தி உபஸம்பத³’’ந்தி ஏத்த² வுத்தம் பப்³ப³ஜ்ஜக்³க³ஹணம். ‘‘உத்தரிதி³ரத்ததிரத்தம் ஸஹஸேய்யம் கப்பேய்யா’’தி (பாசி. 51) ஏத்த² தி³ரத்தக்³க³ஹணம் விய வசனஸிலிட்ட²தாவஸேனேவ வுத்தம். யஸ்மா பன ஸாமணேரபூ⁴மியம் டி²தேனேவ பரிவஸிதப்³ப³ம், ந கி³ஹிபூ⁴தேன, தஸ்மா அபரிவஸித்வாயேவ பப்³ப³ஜ்ஜம் லப⁴தி. ந கா³மப்பவேஸனாதீ³னீதி ஏத்த² ஆதி³ஸத்³தே³ன நவேஸியாவித⁴வாது²ல்லகுமாரிகபண்ட³கபி⁴க்கு²னிகோ³சரதா, ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் கிம் கரணீயேஸு த³க்கா²னலஸாதி³தா, உத்³தே³ஸபரிபுச்சா²தீ³ஸு திப்³ப³ச்ச²ந்த³தா, யஸ்ஸ தித்தா²யதனதோ இதா⁴க³தோ, தஸ்ஸ அவண்ணப⁴ணனே அத்தமனதா, பு³த்³தா⁴தீ³னம் அவண்ணப⁴ணனே அனத்தமனதா, யஸ்ஸ தித்தா²யதனதோ இதா⁴க³தோ, தஸ்ஸ வண்ணப⁴ணனே அனத்தமனதா, பு³த்³தா⁴தீ³னம் வண்ணப⁴ணனே அத்தமனதாதி இமேஸம் ஸத்தவத்தானம் ஸங்க³ஹோ வேதி³தப்³போ³. பூரேந்தேன பரிவஸிதப்³ப³ந்தி யதா³ பரிவஸதி, ததா³ பூரமானேன பரிவஸிதப்³ப³ம். அட்ட²வத்தபூரணேனாதி யதா²வுத்தானம் அட்ட²ன்னம் வத்தானம் பூரணேன. ஏத்தா²தி பரிவாஸே, உபஸம்பதா³ய வா. க⁴ம்ஸித்வா கோட்டேத்வாதி அஜ்ஜா²ஸயவீமம்ஸனவஸேன ஸுவண்ணம் விய க⁴ம்ஸித்வா கோட்டேத்வா. பப்³ப³ஜ்ஜாயாதி நித³ஸ்ஸனமத்தம். உபஸம்பதா³பி ஹி தேன ஸங்க³ய்ஹதி.

‘‘க³ணமஜ்ஜே² நிஸீதி³த்வாதி உபஸம்பதா³கம்மஸ்ஸ க³ணப்பஹோனகானம் பி⁴க்கூ²னம் மஜ்ஜே² ஸங்க⁴த்தே²ரோ விய தஸ்ஸ அனுக்³க³ஹத்த²ம் நிஸீதி³த்வா’’தி (தீ³. நி. டீ. 1.405) ஆசரியேன வுத்தம், இதா³னி பன ப³ஹூஸுபி போத்த²கேஸு ‘‘தம் நிஸீதா³பேத்வா’’தி காரிதவஸேன பாடோ² தி³ஸ்ஸதி. அசிரமுபஸம்பன்னஸ்ஸ அஸ்ஸாதி அசிரூபஸம்பன்னோ, அத்த²மத்தம் பன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘உபஸம்பன்னோ ஹுத்வா நசிரமேவா’’தி ஆஹ. காயசித்தவிவேகாவ இதா⁴தி⁴ப்பேதா உபதி⁴விவேகத்த²ம் படிபஜ்ஜனாதி⁴காரத்தாதி வுத்தம் ‘‘காயேன சேவ சித்தேன சா’’தி. வூபகட்டோ²தி விவித்தோ. தாதி³ஸஸ்ஸ ஸீலவிஸோத⁴னே அப்பமாதோ³ அவுத்தஸித்³தோ⁴தி கம்மட்டா²னே அப்பமாத³மேவ த³ஸ்ஸேதி. பேஸிதசித்தோதி நிப்³பா³னம் பதி பேஸிதசித்தோ, தன்னின்னோ தப்போணோ தப்பப்³பா⁴ரோதி வுத்தம் ஹோதி, ஏவம்பூ⁴தோ ச ததா² அனபேக்க²தாய விஸ்ஸஜ்ஜிதகாயோ நாமாதி அதி⁴ப்பாயமாவிகாதும் ‘‘விஸ்ஸட்ட²அத்தபா⁴வோ’’தி வுத்தம். அத்தாதி சேத்த² சித்தம் வுச்சதி ரூபகாயஸ்ஸ அவிஸயத்தா. யஸ்ஸாதி அரஹத்தப²லஸ்ஸ. ஜாதிகுலபுத்தாபி ஆசாரஸம்பன்னா ஏவ அரஹத்தாதி⁴க³மாய பப்³ப³ஜ்ஜாபேக்கா² ஹோந்தீதி தேபி ஜாதிகுலபுத்தே தேஹேவ ஆசாரகுலபுத்தேஹி ஏகஸங்க³ஹே கரோந்தோ ‘‘ஆசாரகுலபுத்தா’’தி ஆஹ. இமினா ஹி ஆசாரஸம்பன்னா ஜாதிகுலபுத்தாபி ஸங்க³ஹிதா ஹோந்தி. ஆசாரஸம்பன்னானமேவாதி⁴ப்பேதபா⁴வோ ச ‘‘ஸம்மதே³வா’’தி ஸத்³த³ந்தரேன விஞ்ஞாயதி. ‘‘ஓதிண்ணோம்ஹி ஜாதியா’’திஆதி³னா நயேன ஹி ஸம்வேக³புப்³பி³கம் யதா²னுஸிட்ட²ம் பப்³ப³ஜ்ஜம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸம்மதே³வா’’தி வுத்தம். தேனாஹ ‘‘ஹேதுனாவ காரணேனேவா’’தி. தத்த² ஹேதுனாதி நயேன உபாயேன. காரணேனேவாதி தப்³பி³வரணவசனம். தந்தி அரஹத்தப²லம். ததே³வ ஹி ‘‘அனுத்தரம் ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸான’’ந்தி வத்துமரஹதி அஞ்ஞேஸம் ததா² அபா⁴வதோ. ‘‘யம்தம்ஸத்³தா³ நிச்சஸம்ப³ந்தா⁴’’தி ஸத்³த³னயேனபி தத³த்த²ம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘தஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³னா. ‘‘யஸ்ஸத்தா²ய…பே… பப்³ப³ஜ்ஜந்தீ’’தி புப்³பே³ வுத்தஸ்ஸ தஸ்ஸ அரஹத்தப²லஸ்ஸ அத்தா²ய குலபுத்தா பப்³ப³ஜந்தி, தஸ்மா அரஹத்தப²லமிதா⁴தி⁴ப்பேதந்தி விஞ்ஞாயதீதி அதி⁴ப்பாயோ. நத்தி² பரோ ஜனோ ததா² ஸச்சி²கரணே பச்சயோ யஸ்ஸாதி அபரப்பச்சயோ, தம். உப-ஸத்³தோ³ விய ஸம்-ஸத்³தோ³பி தா⁴துஸத்³தா³னுவத்தகோதி வுத்தம் ‘‘பாபுணித்வா’’தி, பத்வா அதி⁴க³ந்த்வாதி அத்தோ². உப-ஸத்³தோ³ வா தா⁴துஸத்³தா³னுவத்தகோ, ஸம்-ஸத்³தோ³ பன தா⁴துவிஸேஸகோதி ஆஹ ‘‘ஸம்பாதே³த்வா’’தி, அஸேக்கா² ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞாயோ நிப்பா²தே³த்வா, பரிபூரேத்வாவாதி அத்தோ².

நிட்டா²பேதுந்தி நிக³மனவஸேன பரியோஸாபேதும். ‘‘ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸானம்…பே… விஹாஸீ’’தி இமினா ஏவ ஹி அரஹத்தனிகூடேன தே³ஸனா பரியோஸாபிதா, தம் பன நிக³மேதும் ‘‘அஞ்ஞதரோ…பே… அஹோஸீ’’தி த⁴ம்மஸங்கா³ஹகேஹி வுத்தம். ஏகதோவ இத⁴ அஞ்ஞதரோ, ந பன நாமகோ³த்தாதீ³ஹி அபாகடதோ. அரஹந்தானந்தி உப்³பா³ஹனே சேதம் ஸாமிவசனம். ததா² உப்³பா³ஹிதத்தா ச தேஸமப்³ப⁴ந்தரோதி அத்தோ² ஆபன்னோதி அதி⁴ப்பாயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ப⁴க³வதோ’’திஆதி³மாஹ. கேசி பன ஏவம் வத³ந்தி – அரஹந்தானந்தி சேதம் ஸம்ப³ந்தே⁴யேவ ஸாமிவசனம், அதோ சேத்த² ஸஹ பாட²ஸேஸேன அதி⁴ப்பாயமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ப⁴க³வதோ’’திஆதி³ வுத்தந்தி. யம் பனேத்த² அத்த²தோ ந விப⁴த்தம், தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

இதி ஸுமங்க³லவிலாஸினியா தீ³க⁴னிகாயட்ட²கதா²ய பரமஸுகு²மக³ம்பீ⁴ரது³ரனுபோ³த⁴த்த²பரிதீ³பனாய ஸுவிமலவிபுலபஞ்ஞாவேய்யத்தியஜனனாய ஸாது⁴விலாஸினியா நாம லீனத்த²ப்பகாஸனியா மஹாஸீஹனாத³ஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²பகாஸனா.

மஹாஸீஹனாத³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.