1. படிச்சவாரவண்ணனா
1. பச்சயானுலோமம்
(1) விப⁴ங்க³வாரவண்ணனா
53. திகபதா³னம் திகந்தரபதே³ஹி விஸதி³ஸதா பாகடாயேவாதி வுத்தம் ‘‘திகபத³னானத்தமத்தேன வினா’’தி. மூலாவஸானவஸேனாதி ‘‘ஏகமூலேகாவஸானம் நவா’’திஆதி³னா வுத்தமூலாவஸானவஸேன. ‘‘ந தாயேவ வேத³னாத்திகாதீ³ஸூ’’தி ஏத்த² யா ஸதி³ஸதா படிக்கி²த்தா, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸதி³ஸதம் ஸந்தா⁴ய ‘ந தாயேவா’தி வுத்த’’ந்தி ஆஹ. யாதி யா புச்சா². ஸப்³ப³புச்சா²ஸமாஹரணந்தி ஸப்³பா³ஸம் ஏகூனபஞ்ஞாஸாய புச்சா²னம் ஸமுச்சயனம் அனவஸேஸேத்வா கத²னம். இத⁴ இமஸ்மிம் படிச்சவாருத்³தே³ஸே கத்தப்³ப³ம். ஆதி³தோ ஹி அனவஸேஸதோ வுத்தே பச்சா² யதா²ரஹம் ததே³கதே³ஸவசனம் யுத்தம். ந ஹி தத்த² ஏகூனபஞ்ஞாஸ புச்சா² விஸ்ஸஜ்ஜனம் லப⁴ந்தீதி தத்த² தஸ்மிம் த⁴ம்மானுலோமபச்சனீயே பீதித்திகே ஏகூனபஞ்ஞாஸ புச்சா² விஸ்ஸஜ்ஜனம் ந ஹி லப⁴ந்தி, அட்ட²வீஸே பன லப⁴ந்தீதி அத்தோ².
தேன ஸஹஜாதபச்சயபூ⁴தேனாதி தேன வேத³னாதி³பே⁴தே³ன ஏகேன த⁴ம்மேன ஸஹஜாதபச்சயோ ஹோந்தேன, ஸஹஜாதபச்சயதம் வா பத்தேன பாபுணந்தேனாதி அத்தோ². அனுஞ்ஞாதம் விய ஹோதீதி யதி³பி அட்ட²கதா²யம் ‘‘யாவ நிரோத⁴க³மனா’’திஆதி³வசனேஹி க²ணத்தயஸமங்கீ³ உப்பஜ்ஜதீதி அனுஞ்ஞாதம் விய ஹோதி, உப்பாத³க்க²ணஸமங்கீ³யேவ பன உப்பஜ்ஜதீதி வுத்தோ படிச்சவாராதீ³னம் ச²ன்னம் வாரானம் உப்பாத³மேவ க³ஹேத்வா பவத்தத்தா. ததா² ஹி தேஸு பச்சா²ஜாதபச்சயோ அனுலோமதோ ந திட்ட²தி.
இத⁴ குஸலவசனேன க³ஹிதே க²ந்தே⁴ ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி இமஸ்மிம் படிச்சவாரே ‘‘குஸலம் த⁴ம்மம் படிச்ச குஸலோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதீ’’தி குஸலஸத்³தே³ன க³ஹிதே க²ந்தே⁴ ஸந்தா⁴ய வுத்தம் சதூஸுபி குஸலக²ந்தே⁴ஸு ஏகதோ உப்பஜ்ஜமானேஸு ஸாமஞ்ஞதோ வுத்தேஸு ஸஹஜாதாதி³ஸாதா⁴ரணபச்சயவஸேன அவிஸேஸதோ ஸப்³பே³ ஸப்³பே³ஸம் பச்சயாதி அயமேவ இமஸ்ஸ பச்சயோ, இமஸ்ஸேவ அயம் பச்சயோதி ச நியமேத்வா வத்தும் ந ஸக்கா. தேன வுத்தம் அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஏகஸ்ஸேவ த்³வின்னம்யேவ வா’’திஆதி³. ‘‘ஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தம் த⁴ம்மம் படிச்சா’’திஆதீ³ஸு பன விஸேஸனபா⁴வேன வேத³னாதீ³னம் விஸும் க³ஹிதத்தா ‘‘ஏகம் க²ந்த⁴ம் படிச்ச த்³வே க²ந்தா⁴’’திஆதி³ வத்தும் ஸக்கா. தேன வுத்தம் ‘‘வேத³னாத்திகாதீ³ஸு பனா’’திஆதி³. ததா²தி இமினா ‘‘ஏகேகஸ்ஸபி து³காதி³பே⁴தா³னஞ்சா’’தி இமம் அனுகட்³ட⁴தி.
ஏதஸ்மிந்தி ‘‘விபாகாப்³யாகதம் கிரியாப்³யாகத’’ந்தி ஏவம் விபாககிரியாப்³யாகதக்³க³ஹணே. ‘‘ஸப்³ப³ஸ்மிம் ந க³ஹேதப்³ப³’’ந்தி வுத்தம், கத்த² பன க³ஹேதப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘சித்தஸமுட்டா²னஞ்ச ரூபந்தி ஏத்தே²வா’’தி. ஏவம் பட²மே வாக்யே அதிப்³யாபிதம் பரிஹரித்வா து³தியே அப்³யாபிதம் பரிஹரிதும் ‘‘ந கேவல’’ந்திஆதி³ வுத்தம். ஏத்தா²தி ‘‘விபாகாப்³யாகதம் கிரியாப்³யாகத’’ந்தி ஏத்த² ந க³ஹேதப்³ப³ம் தஸ்ஸபி ஆருப்பே உப்பஜ்ஜமானஸ்ஸ ரூபேன வினா உப்பத்திதோ. ஏத்த² ச யதா² ஹேதுபச்சயக்³க³ஹணேனேவ அஹேதுகம் நிவத்திதம், ஏவம் சித்தஸமுட்டா²னஞ்ச ரூபந்தி ரூபக்³க³ஹணேனேவ ஆருப்பே விபாகோபி தத்த² உப்பஜ்ஜமானேன சித்துப்பாதே³ன ஸத்³தி⁴ம் ந க³ஹிதோ. தம் பனேதம் அத்த²ஸித்³த⁴மேவ அகத்வா ஸரூபதோ பாகடதரம் கத்வா த³ஸ்ஸேதும் அட்ட²கதா²யம் ‘‘விபாகாப்³யாகத’’ந்திஆதி³ வுத்தம். படிஸந்தி⁴பச்சி²மசித்தானி பனேத்த² ஸதிபி ரூபஸ்ஸ அனுப்பாத³னே வவத்தா²னாபா⁴வதோ ந க³ஹிதானீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.
பச்சயபூ⁴தஸ்ஸாதி க²ந்தா⁴னம் பச்சயபூ⁴தஸ்ஸ வத்து²ஸ்ஸ அக்³க³ஹிததாபத்திம் நிவாரேதும், கத²ம்? பச்சயுப்பன்னபா⁴வேன, கத்த²? ‘‘கடத்தா ச ரூப’’ந்தி ஏதஸ்மிம் ஸாமஞ்ஞவசனே ‘‘க²ந்தே⁴ படிச்ச வத்தூ²’’தி வுத்தம், ஏவஞ்ஹிஸ்ஸ பச்சயுப்பன்னதா த³ஸ்ஸிதா ஹோதீதி. அஞ்ஞமஞ்ஞாபேக்க²ம் வசனத்³வயந்தி ‘‘க²ந்தே⁴ படிச்ச வத்து², வத்து²ம் படிச்ச க²ந்தா⁴’’தி பத³த்³வயம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸாமஞ்ஞேன க³ஹிதந்தி ‘‘கடத்தா ச ரூப’’ந்தி இமினா ஸாமஞ்ஞவசனேன, கடத்தாரூபஸாமஞ்ஞேன வா க³ஹிதம்.
உபாதா³ரூபக்³க³ஹணேன வினா ‘‘உபாதா³ரூப’’ந்தி அக்³க³ஹேத்வா கேவலம் சித்தஸமுட்டா²னரூபம் ‘‘கடத்தாரூபம்’’இச்சேவ க³ஹேத்வாதி அத்தோ². ஏதஸ்மிம் பன த³ஸ்ஸனேதி ‘‘மஹாபூ⁴தேபி படிச்ச உப்பத்தித³ஸ்ஸனத்த²’’ந்தி வுத்தே ஏதஸ்மிம் அத்த²த³ஸ்ஸனே. க²ந்த⁴பச்சயஸஹிதந்தி படிஸந்தி⁴யம் கடத்தாரூபம், பவத்தியம் சித்தஸமுட்டா²னம் ரூபம் வத³தி. அஸஹிதந்தி பன பவத்தியம் கடத்தாரூபம் ஆஹாரஸமுட்டா²னம் உதுஸமுட்டா²னம் அனிந்த்³ரியப³த்³த⁴ம் அஸஞ்ஞப⁴வஸங்க³ஹிதஞ்ச ரூபம். படிஸந்தி⁴யம்பீதி பி-ஸத்³தே³ன பவத்தியம்பி கடத்தாரூபம் அஞ்ஞஞ்ச தத்த² உப்பஜ்ஜனகம் உபாதா³ரூபந்தி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. கத²ம் பனேத்த² பூ⁴தே படிச்ச உப்பஜ்ஜமானஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ ஹேதுபச்சயா உப்பஜ்ஜதீதி? ‘‘க²ந்தே⁴ படிச்ச ஹேதுபச்சயா உப்பஜ்ஜமானம் ரூபம் பூ⁴தேபி படிச்ச உப்பஜ்ஜதீ’’தி ஏவம் பத³மேதம், பூ⁴தானம் வா ஹேதுபச்சயதோ நிப்³ப³த்தத்தா ஏவம் வுத்தம். காரணகாரணம்பி ஹி காரணந்த்வேவ வுச்சதி யதா² ‘‘சோரேஹி கா³மோ த³ட்³டோ⁴’’தி.
பூ⁴தே படிச்ச உபாதா³ரூபந்தி பது³த்³தா⁴ரோ கதோ, ‘‘மஹாபூ⁴தே படிச்ச உபாதா³ரூப’’ந்தி பன பாடோ²தி அட்ட²கதா²யஞ்ச தமேவ வுத்தம். அயம் ஹேத்த²த்தோ² – ‘‘மஹாபூ⁴தே படிச்ச உபாதா³ரூப’’ந்தி இமஸ்மிம் பாடே² வுத்தனயேன உபாதா³ரூபம்பி குஸலே க²ந்தே⁴ மஹாபூ⁴தே ச படிச்ச உப்பஜ்ஜதீதி. கோ பன ஸோ நயோதி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மஹாபூ⁴தே…பே… ஸந்தா⁴யாஹா’’தி வுத்தம். தத்த² அத்த²தோ அயம் நயோ வுத்தோதி ‘‘மஹாபூ⁴தே படிச்ச சித்தஸமுட்டா²னம் ரூபம் கடத்தாரூபம் உபாதா³ரூப’’ந்தி இமினா அப்³யாகதே க²ந்தே⁴ மஹாபூ⁴தே ச படிச்ச உபாதா³ரூபானம் உப்பத்திவசனேன குஸலே க²ந்தே⁴ மஹாபூ⁴தே ச படிச்ச உபாதா³ரூபானம் உப்பத்தி அத்த²தோ வுத்தோ ஹோதீதி அத்தோ².
54. ரூபேன வினா பச்சயுப்பன்னம் ந லப்³ப⁴தீதி ஏதேன யா புச்சா² அரூபமிஸ்ஸகாவஸானா, தாபி இத⁴ ந க³ய்ஹந்தி, பகே³வ ரூபாவஸானாதி த³ஸ்ஸேதி.
57. தாய ஸமானலக்க²ணாதி பஞ்சக்க²ந்த⁴படிஸந்தி⁴தாய க³ப்³ப⁴ஸேய்யகபடிஸந்தி⁴யா ஸமானலக்க²ணா. பரிபுண்ணத⁴ம்மானந்தி பரியத்திவிபா⁴கா³னம் பஞ்சக்க²ந்த⁴த⁴ம்மானம். ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் ஸஹஜாதபச்சயனித்³தே³ஸே.
சித்தகம்மஸமுட்டா²னரூபந்தி சித்தஸமுட்டா²னரூபம் கம்மஸமுட்டா²னரூபஞ்ச. புன ஆஹாரஸமுட்டா²னந்தி ஏத்த² புனக³ஹணம் உதுஸமுட்டா²னாபேக்க²ம். ந ஹி தம் புப்³பே³ பா³ஹிரக்³க³ஹணேன அக்³க³ஹிதம், ஆஹாரஸமுட்டா²னம் பன அக்³க³ஹிதமேவ, உதுஸமுட்டா²னஸ்ஸ கஸ்மா புனக³ஹணந்தி ஆஹ ‘‘ஏதேஹீ’’திஆதி³. தத்தா²தி அஸஞ்ஞஸத்தேஸு. தஸ்ஸாதி உதுஸமுட்டா²னஸ்ஸ. ஆதி³ம்ஹீதி பா³ஹிரஆஹாரஸமுட்டா²னஉதுஸமுட்டா²னஅஸஞ்ஞஸத்தவஸேன ஆக³தவாரேஹி பட²மவாரே. அவிஸேஸவசனந்தி பா³ஹிராதி³விஸேஸம் அகத்வா வுத்தவசனம், அரூபம்பி பச்சயம் லப⁴ந்தம் அத்த²ம் ஹேதாதி³கே பச்சயே லப⁴ந்தம் ஸஹ ஸங்க³ண்ஹித்வாதி யோஜனா. தஸ்ஸாதி, தத்தா²தி ச பத³த்³வயேன யதா²வுத்தம் பட²மவாரமேவ பச்சாமஸதி. தம்ஸமானக³திகந்தி சித்தஸமுட்டா²னக³திகம். இதா⁴பீதி இமஸ்மிம் ஸஹஜாதபச்சயனித்³தே³ஸேபி. கம்மபச்சயவிப⁴ங்கே³ வியாதி நானாக்க²ணிககம்மபச்சயனித்³தே³ஸே விய. ததா² ஹி வுத்தம் அட்ட²கதா²யம் ‘‘தம்ஸமுட்டா²னந்தி இமினா படிஸந்தி⁴க்க²ணே கடத்தாரூபம்பி ஸங்க³ண்ஹாதீ’’தி. அயஞ்ச அத்த²விஸேஸோ ஏத்த² ஏகம்ஸேன இச்சி²தப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ந ஹி…பே… அத்தீ²’’தி ஆஹ.
அவிஸேஸேத்வாதி ‘‘உதுஸமுட்டா²ன’’ந்திஆதி³னா விஸேஸம் அகத்வா. உபாதா³ரூபந்தி விஸேஸேத்வாவ கஸ்மா பன வுத்தானீதி யோஜனா. ஹேதுபச்சயாதீ³ஸூதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸஹஜாதபச்சயாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ஸஹாதி சித்தஸமுட்டா²னரூபம் கடத்தாரூபந்தி ஏவம் ஏகதோ. விஸுந்தி சித்தஸமுட்டா²னம் ரூபம் கடத்தாரூபதோ விஸேஸேத்வா. தத்த² பா³ஹிரக்³க³ஹணாதீ³ஹி வியாதி யதா² ‘‘பா³ஹிரம் ஏகம் மஹாபூ⁴த’’ந்திஆதீ³ஸு பா³ஹிரஆஹாரஸமுட்டா²னஉதுஸமுட்டா²னக்³க³ஹணேஹி மஹாபூ⁴தானி விஸேஸிதானி, ஏவம் ஏத்த² ‘‘மஹாபூ⁴தே படிச்சா’’தி ஏதஸ்மிம் நித்³தே³ஸே மஹாபூ⁴தானம் கேனசி விஸேஸனேன அவிஸேஸிதத்தா சித்தஸமுட்டா²னரூபபா⁴வகடத்தாரூபபா⁴வேஹி விஸேஸேத்வாவ வுத்தானீதி யோஜனா.
இதா³னி அஞ்ஞேனபி காரணேன தேஸம் விஸேஸிதப்³ப³தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ந கோசி பச்சயோதி இத³ம் பட்டா²னே ஆக³தனியாமேன ரூபம் உபனிஸ்ஸயபச்சயம் ந லப⁴தீதி கத்வா வுத்தம். தேனாஹ ‘‘ஹேதாதீ³ஸூ’’தி. தத³வினாபா⁴வதோ பன தஸ்ஸ சித்தகம்மானம் காரணபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³, யதோ இத்³தி⁴சித்தனிப்³ப³த்தானி கம்மபச்சயானி சாதி வுத்தானி. நனு சித்தம் ஆஹாரஉதுஸமுட்டா²னானம் பச்சயோ ஹோதீதி? ஸச்சம் ஹோதி, ஸோ பன உபத்த²ம்ப⁴கத்தேன, ந ஜனகத்தேனாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஆஹார…பே… ஜனக’’ந்தி. கிம் பன தேஸம் ஜனகந்தி ஆஹ ‘‘மஹாபூ⁴தானேவ…பே… ஜனகானீ’’தி. சித்தேன கம்முனா ச வினா அபா⁴வே யதா²க்கமம் சித்தகம்மஸமுட்டா²னஉபாதா³ரூபானந்தி அத்தோ². சித்தஸமுட்டா²னரூபகடத்தாரூபபூ⁴தானேவாதி சித்தகம்மஸமுட்டா²னமஹாபூ⁴தனிப்³ப³த்தானேவ மஹாபூ⁴தானம் தேஸம் ஆஸன்னகாரணத்தா. அஞ்ஞானீதி உதுஆஹாரஸமுட்டா²னானி உபாதா³ரூபானி வத³தி. விஸேஸனம் கதம் ‘‘சித்தஸமுட்டா²னம் ரூபம் கடத்தாரூபம் உபாதா³ரூப’’ந்தி. ஸமானஜாதிகேன ரூபேன உதுனா ஆஹாரேன சாதி அத்தோ². பாகடவிஸேஸனானேவாதி இத³ம் யேஹி மஹாபூ⁴தேஹி தானி நிப்³ப³த்தானி, தேஸம் ‘‘ஆஹாரஸமுட்டா²னம் உதுஸமுட்டா²ன’’ந்தி விஸேஸிதத்தா வுத்தம். ந விஸேஸனம் அரஹந்தி ந விஸேஸிதப்³பா³னி காரணவிஸேஸனேனேவ விஸேஸஸ்ஸ ஸித்³த⁴த்தா, ‘‘மஹாபூ⁴தே படிச்ச உபாதா³ரூப’’ந்த்வேவ வத்தப்³ப³ந்தி அத்தோ². ஏதானி பன சித்தஜகம்மஜரூபானி.
ஸவிஸேஸேனாதி யேன விஸேஸேன விஸேஸிதா, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ சித்தம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஸஹஜாதாதி³பச்சயபா⁴வதோ’’தி, இதரம் பன ஸந்தா⁴ய ‘‘மூலகாரணபா⁴வதோ’’தி, கம்மூபனிஸ்ஸயபச்சயபா⁴வதோதி அத்தோ². இதரானீதி ஆஹாரஉதுஸமுட்டா²னானிபி உபாதா³ரூபானி. மஹாபூ⁴தவிஸேஸனேனேவ விஸேஸிதானீதி ‘‘ஆஹாரஸமுட்டா²னம் ஏகம் மஹாபூ⁴தம் படிச்ச உதுஸமுட்டா²னம் ஏகம் மஹாபூ⁴தம் படிச்சா’’தி மஹாபூ⁴தவிஸேஸனேனேவ ஜனகபச்சயேன ஆஹாரேன உதுனா ச விஸேஸிதானி. இதா⁴தி ‘‘சித்தஸமுட்டா²னம் ரூபம் கடத்தாரூபம் உபாதா³ரூப’’ந்தி இமஸ்மிம் வசனே. ஏத்த² ஹி உபாதா³ரூபானம் சித்தகம்மஸமுட்டா²னதாவசனேன தம்னிஸ்ஸயானம்பி தப்³பா⁴வோ பகாஸிதோதி. அஞ்ஞதரவிஸேஸனம் உப⁴யவிஸேஸனம் ஹோதி உப⁴யேஸம் அவினிப்³போ⁴கே³ன பவத்தனதோ.
58. புப்³பே³தி ஹேதுபச்சயாதீ³ஸு. விஸும் பச்சயபா⁴வேனாதி ‘‘படிஸந்தி⁴க்க²ணே விபாகாப்³யாகதம் ஏகம் க²ந்த⁴ம் படிச்ச தயோ க²ந்தா⁴ கடத்தா ச ரூப’’ந்திஆதி³னா வத்து²ஸ்ஸ விஸும் பச்சயபா⁴வேன. ஏத்த² ச விஸும்யேவ பச்சயபா⁴வேன த³ஸ்ஸிதானீதி ந ஸக்கா வத்தும், ‘‘க²ந்தே⁴ படிச்ச வத்து², வத்து²ம் படிச்ச க²ந்தா⁴’’தி பச்சயுப்பன்னபா⁴வோ விய க²ந்தா⁴னம் ஏகதோபி பச்சயபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ. தேனேவ ஹி தஸ்மிம் அத்தே² அத்தனோ அருசிம் விபா⁴வேந்தோ ஆஹ ‘‘இமினா அதி⁴ப்பாயேனாஹா’’தி. யோ பனத்தோ² அத்தனோ ருச்சதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘க²ந்தே⁴ படிச்ச வத்தூ²தி இத³ம் பனா’’திஆதி³ வுத்தம். க²ந்தா⁴னம் பச்சயபூ⁴தானம் படிச்சட்ட²ப²ரணதாத³ஸ்ஸனம், வத்து²ஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தஸ்ஸ படிச்சட்ட²ப²ரணதாத³ஸ்ஸனம், ந க²ந்தா⁴னந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இதே⁴வாதி இமஸ்மிம் அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயே ஏவ. ஹேதுபச்சயாதீ³ஸுபி அயமேவ நயோ, தத்த² ஹி படிச்சட்ட²ப²ரணஸ்ஸ ஸமானதா. த³ஸ்ஸிதாய படிச்சட்ட²த்³வயப²ரணதாய. க²ந்த⁴வத்தூ²னஞ்ச த³ஸ்ஸிதாயேவாதி க²ந்த⁴வத்தூ²னஞ்ச ஏகதோ படிச்சட்ட²ப²ரணதா த³ஸ்ஸிதாயேவ.
ஏவமாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘அகுஸலம் த⁴ம்மம் படிச்சா’’தி ஏவமாதி³ ஸங்க³ய்ஹதி. நனு ப⁴விதப்³ப³ந்தி யோஜனா. ஹேதுபச்சயாதீ³ஹி வியாதி ஸதி³ஸூதா³ஹரணந்தி தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³மாஹ. யம் ‘‘ஏகம், தயோ, த்³வே ச க²ந்தே⁴ படிச்சா’’தி வுத்தம் பச்சயஜாதந்தி அத்தோ². பச்சயட்டோ² ஹி படிச்சட்டோ². தேனாஹ ‘‘தே ஹேதுபச்சயபூ⁴தா ஏவ ந ஹோந்தீ’’தி. ஏதேன ந படிச்சட்ட²ப²ரணகஸ்ஸ ஏகந்திகோ ஹேதுஆதி³பச்சயபா⁴வோதி த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘ஏஸ நயோ ஆரம்மணபச்சயாதீ³ஸூ’’தி. ந ஹி ஆரம்மணபச்சயபூ⁴தோ த⁴ம்மோ படிச்சட்ட²ம் ப²ரதி. வுத்தஞ்ச ‘‘குஸலம் த⁴ம்மம் படிச்ச குஸலோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி ஆரம்மணபச்சயா’’தி.
பச்சயந்தரேனபி உபகாரகதாமத்தம்பி க³ஹேத்வா படிச்சவாரே வாரந்தரே ச ஹேதுஆதி³பச்சயா த³ஸ்ஸிதாதி உபசயேன யதா²வுத்தம் விபா⁴வேந்தோ ‘‘பச்சயவாரே சா’’திஆதி³மாஹ. தம்பச்சயாதி வத்து²பச்சயா, யதா²ரஹம் பச்சயபூ⁴தம் வத்து²ம் லபி⁴த்வாதி அத்தோ². தேதி குஸலே க²ந்தே⁴ படிச்ச. தேஸந்தி மஹாபூ⁴தானம் க²ந்தா⁴னம். பச்சயபா⁴வாபா⁴வதோதி இத³ம் க²ந்தா⁴னம் ஹேதுஸஹஜாதாதி³பச்சயபா⁴வஸ்ஸ மஹாபூ⁴தேஸு தி³ட்ட²த்தா வுத்தம். யதி³ ஏவம் அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயாபி தே தேஸம் ப⁴வேய்யுந்தி பரஸ்ஸ ஆஸங்கனிராஸங்கம் கரோந்தோ ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞஸத்³தோ³ ஹீ’’திஆதி³மாஹ. நிரபேக்கோ²தி அஞ்ஞனிரபேக்கோ². ந ஹி ஹேதுத⁴ம்மோ த⁴ம்மந்தராபேக்கோ² ஹுத்வா ஹேதுபச்சயோ ஹோதி, ஸத்³த³ஸீஸேனேத்த² அத்தோ² வுத்தோ. அஞ்ஞதராபேக்கோ²தி அத்தனா ஸஹகாரிகாரணபூ⁴தம், இதரம் வா யம் கிஞ்சி அஞ்ஞதரம் அபேக்க²தீதி அஞ்ஞதராபேக்கோ². யதா²வுத்தேதரேதராபேக்கோ²தி அரூபக்க²ந்தா⁴தி³பே⁴த³ம் பாளியம் வுத்தப்பகாரம் இதரேதரம் மிது² பச்சயபூ⁴தம் அபேக்க²தீதி இதரேதராபேக்கோ². பச்சயபச்சயுப்பன்னா ச க²ந்தா⁴ மஹாபூ⁴தா இத⁴ யதா²வுத்தா ப⁴வேய்யுந்தி கஸ்மா வுத்தம். ந ஹி க²ந்தா⁴ மஹாபூ⁴தா அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயபா⁴வேன வுத்தா, அத² க²ந்தா⁴ ச மஹாபூ⁴தா சாதி விஸும் விஸும் க³ய்ஹேய்யும், ஏவம் ஸதி ‘‘மஹாபூ⁴தா க²ந்தா⁴னம் ந கோசி பச்சயோ’’தி ந வத்தப்³ப³ம்.
யஸ்ஸ ஸயம் பச்சயோ, ததோ தேன தன்னிஸ்ஸிதேன வாதி யஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஸயம் அத்தனா பச்சயோ ஹோதி, ததோ த⁴ம்மதோ ஸயம் உப்பஜ்ஜமானம் கத²ம் தேன த⁴ம்மேன தன்னிஸ்ஸிதேன வா அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயேன ஏவம்பூ⁴தம் தம் த⁴ம்மஜாதம் அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயா உப்பஜ்ஜதீதி வத்தப்³ப³தம் அரஹதீதி வுத்தமேவத்த²ம் உதா³ஹரணேன விபா⁴வேதி ‘‘யதா²’’திஆதி³னா. தத்த² ‘‘க²ந்தே⁴ படிச்ச க²ந்தா⁴’’தி இத³ம் ‘‘தேன அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயேன உப்பஜ்ஜமான’’ந்தி இமஸ்ஸ உதா³ஹரணம், ‘‘வத்து²ம் பச்சயா க²ந்தா⁴’’தி இத³ம் பன ‘‘தன்னிஸ்ஸிதேன அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயேன உப்பஜ்ஜமான’’ந்தி ஏதஸ்ஸ. தஸ்மாதி வுத்தமேவ அத்த²ம் காரணபா⁴வேன பச்சாமஸதி. அத்தனோ பச்சயஸ்ஸ பச்சயத்தாபா⁴வதோதி அத்தனோ பச்சயபூ⁴தஸ்ஸ அரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ பச்சயபா⁴வாபா⁴வதோ. ந ஹி மஹாபூ⁴தா யதோ க²ந்த⁴தோ உப்பன்னா, தேஸம் பச்சயா ஹோந்தி. தத³பேக்க²த்தாதி இதரேதரபச்சயபா⁴வாபேக்க²த்தா. க²ந்தே⁴ படிச்ச பச்சயா சாதி படிச்சவாரே வுத்தனியாமேனேவ க²ந்தே⁴ படிச்ச, பச்சயவாரே வுத்தனியாமேன க²ந்தே⁴ பச்சயா ச. நஅஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயா ச வுத்தாதி அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயதோ அஞ்ஞஸ்மா நிஸ்ஸயபச்சயாதி³தோ மஹாபூ⁴தானம் உப்பத்தி வுத்தா சாதி அத்தோ². வத்து²ம் பச்சயா உப்பஜ்ஜமானாதி வத்து²ம் புரேஜாதபச்சயம் கத்வா உப்பஜ்ஜமானா. தன்னிஸ்ஸிதேன ச அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயேனாதி தம் வத்து²ம் நிஸ்ஸிதேன க²ந்தே⁴ன அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயபூ⁴தேன உப்பஜ்ஜந்தி, தஸ்மா யதா²வுத்தேன காரணேன வத்து²ம் பச்சயா…பே… வுத்தா, இமினா பரியாயேன பன உஜுகம் பவத்தியம் வத்து²ஸ்ஸ அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயபா⁴வோதி அத்தோ².
59. ஸா ந க³ஹிதாதி யா ‘‘சக்கா²யதனம் நிஸ்ஸாயா’’திஆதி³னா சக்கா²யதனாதீ³னம் நிஸ்ஸயபச்சயதா வுத்தா, ஸா இத⁴ படிச்சவாரே ந வுத்தாதி அத்தோ² ஸஹஜாதத்தோ² படிச்சத்தோ²தி கத்வா. தேனாஹ ‘‘சக்கா²யதனாதீ³னி…பே… அதி⁴ப்பாயோ’’தி. யேஸம் பன அரூபக்க²ந்த⁴மஹாபூ⁴தனாமரூபசித்தசேதஸிகமஹாபூ⁴தரூபித⁴ம்மானம் வஸேன ச²தா⁴ நிஸ்ஸயபச்சயோ இச்சி²தோ, தேஸம் வஸேன இத⁴ விப⁴த்தோ ஏவ. கத²ம் ரூபிவஸேன விப⁴த்தோதி சே? ‘‘வத்து²ம் படிச்ச க²ந்தா⁴’’தி ஹத³யவத்து²வஸேன ஸரூபதோ த³ஸ்ஸிதோ ஏவ. இதரேஸம்பி வஸேன ‘‘அப்³யாகதம் த⁴ம்மம் படிச்ச அப்³யாகதோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி நிஸ்ஸயபச்சயா’’தி ஏத்த² த³ஸ்ஸிதோ. யதா² ஹி ‘‘குஸலம் த⁴ம்மம் படிச்ச குஸலோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி ஆரம்மணபச்சயா’’திஆதீ³ஸு ரூபாயதனாதீ³னம் அஸதிபி படிச்சட்ட²ப²ரணே ஆரம்மணபச்சயபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ ஹோதி, ஏவமிதா⁴பி சக்கா²யதனாதீ³னம் நிஸ்ஸயபச்சயபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘நிஸ்ஸய…பே… ந க³ஹிதானீ’’தி.
60. த்³வீஸு உபனிஸ்ஸயேஸூதி அனந்தரபகதூபனிஸ்ஸயேஸு. குஸலாபி பன மஹக்³க³தாதி பி-ஸத்³தே³ன அப்³யாகதே மஹக்³க³தே ஆகட்³ட⁴தி ‘‘குஸலாபி மஹக்³க³தா ஆரம்மணூபனிஸ்ஸயம் ந லப⁴ந்தி, பகே³வ அப்³யாகதா’’தி. கதா³சி ந லப⁴ந்தி, யதா³ க³ரும் கத்வா ந பவத்தந்தீதி அத்தோ².
61. அஞ்ஞத்த² ஹேதுபச்சயாதீ³ஸு. பச்சயம் அனித்³தி³ஸித்வாதி பச்சயம் த⁴ம்மம் ஸரூபதோ அனித்³தி³ஸித்வா. ந ஹி ஹேதுபச்சயனித்³தே³ஸாதீ³ஸு அலோபா⁴தி³குஸலாதி³ஸரூபவிஸேஸதோ ஹேதுஆதி³த⁴ம்மா த³ஸ்ஸிதா. குஸலாதீ³ஸூதி இத³ம் அலோபா⁴தி³விஸேஸனம். தேன யதா² அலோபா⁴தீ³ஸு அயமேவ பச்சயோதி நியமோ நத்தி², ஏவம் தப்³பி³ஸேஸேஸு குஸலாதீ³ஸூதி த³ஸ்ஸேதி. இத⁴ பன புரேஜாதபச்சயே. வத்து²னவத்து²த⁴ம்மேஸூதி நித்³தா⁴ரணே பு⁴ம்மம். புரேஜாதபச்சயா உப்பஜ்ஜமானானந்தி இமினா படிஸந்தி⁴க்க²ணே, ஆருப்பே உப்பஜ்ஜமானே ச க²ந்தே⁴ நிவத்தேதி. கஸ்மா பனேத்த² வத்து²புரேஜாதமேவ க³ஹிதம், ந ஆரம்மணபுரேஜாதந்தி சோத³னம் மனஸி கத்வா ஆஹ ‘‘ஆரம்மணபுரேஜாதம்பி ஹி வத்து²புரேஜாதே அவிஜ்ஜமானே ந லப்³ப⁴தீ’’தி. தஸ்ஸாதி படிஸந்தி⁴விபாகஸ்ஸ. ந உத்³த⁴டோதி வுத்தமேவத்த²ம் பாகடம் காதும் ‘‘நேவவிபாக…பே… தீணீதி வுத்த’’ந்தி வுத்தம். அலாப⁴தோதி யதி³ லப்³பே⁴ய்ய, ‘‘சத்தாரீ’’தி வத்தப்³ப³ம் ஸியாதி த³ஸ்ஸேதி. தத்தா²தி விபாகத்திகே. தீணீதி ‘‘விபாகம் த⁴ம்மம் படிச்ச விபாகோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி புரேஜாதபச்சயா, விபாகத⁴ம்மத⁴ம்மம், நேவவிபாகனவிபாகத⁴ம்மத⁴ம்மம் படிச்சா’’தி இமானி தீணி.
63. தது³பாதா³ரூபானந்தி தே மஹாபூ⁴தே நிஸ்ஸாய பவத்தஉபாதா³ரூபானம். வத³தீதி ஏகக்க²ணிகனானாக்க²ணிககம்மபச்சயம் வத³தி அவினிப்³போ⁴க³வஸேன பவத்தமானானம் தேஸம் பச்சயேன விஸேஸாபா⁴வதோ. பவத்தியம் கடத்தாரூபானந்தி விஸேஸனம் படிஸந்தி⁴க்க²ணே கடத்தாரூபானம் ஏகக்க²ணிகஸ்ஸபி கம்மபச்சயஸ்ஸ இச்சி²தத்தா. தேனேவ ஹி அட்ட²கதா²யம் ‘‘ததா² படிஸந்தி⁴க்க²ணே மஹாபூ⁴தான’’ந்தி து³விதோ⁴பி கம்மபச்சயோ வுத்தோ.
64. யம் யம் படிஸந்தி⁴யம் லப்³ப⁴தீதி சக்கு²ந்த்³ரியாதீ³ஸு யம் யம் இந்த்³ரியரூபம் படிஸந்தி⁴யம் லப்³ப⁴தி, தஸ்ஸ தஸ்ஸ வஸேன இந்த்³ரியரூபஞ்ச வத்து²ரூபஞ்ச ‘‘கடத்தாரூப’’ந்தி வுத்தம்.
69. கேஸஞ்சீதி பஞ்சவோகாரே படிஸந்தி⁴க்க²ந்தா⁴தீ³னம். தேஸஞ்ஹி வத்து² நியமதோ விப்பயுத்தபச்சயோ ஹோதி. ஸமானவிப்பயுத்தபச்சயாதி ஸதி³ஸவிப்பயுத்தபச்சயா. குஸலாகுஸலா ஹி க²ந்தா⁴ ஏகச்சே ச அப்³யாகதா யஸ்ஸ விப்பயுத்தபச்சயா ஹோந்தி, ந ஸயம் ததோ விப்பயுத்தபச்சயம் லப⁴ந்தி சித்தஸமுட்டா²னானம் விப்பயுத்தபச்சயாபா⁴வதோ வத்து²னாவ விப்பயுத்தபச்சயேன உப்பஜ்ஜனதோ. ஏகச்சே பன அப்³யாகதா யஸ்ஸ விப்பயுத்தபச்சயா ஹோந்தி, ஸயம்பி ததோ விப்பயுத்தபச்சயம் லப⁴ந்தி யதா² படிஸந்தி⁴க்க²ணே வத்து²க்க²ந்தா⁴. தேன வுத்தம் ‘‘கேஸஞ்சி க²ந்தா⁴…பே… நானாவிப்பயுத்தபச்சயாபீ’’தி. பச்சயம் பச்சயம் கரோதீதி பச்சயத⁴ம்மம் வத்து²ம் க²ந்தே⁴ ச அத்தனோ பச்சயபூ⁴தம் கரோதி, யதா²வுத்தம் பச்சயத⁴ம்மம் பச்சயம் கத்வா பவத்ததீதி அத்தோ². தம்கிரியாகரணதோதி விப்பயுத்தபச்சயகிச்சகரணதோ. படிச்ச உப்பத்தி நத்தீ²தி படிச்சட்ட²ப²ரணம் நத்தி² ஸஹஜாதட்டோ² படிச்சட்டோ²தி கத்வா. ‘‘படிச்ச உப்பஜ்ஜந்தீ’’தி ஏத்தகமேவாஹ, கிம் படிச்ச? க²ந்தே⁴தி பாகடோயமத்தோ²தி. தேனாஹ ‘‘கிம் பன படிச்சா’’திஆதி³. பச்சாஸத்திஞாயேன அனந்தரஸ்ஸ விதி⁴ படிஸேதோ⁴ வா ஹோதீதி க³ண்ஹேய்யாதி தம் நிவாரேதும் வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அனந்தரத்தா…பே… வுத்தம் ஹோதீ’’தி ஆஹ.
71-72. ஸங்கி²பித்வா த³ஸ்ஸிதானம் வஸேனேதம் வுத்தந்தி ஸங்கி²பித்வா த³ஸ்ஸிதானம் பச்சயானம் வஸேன ஏதம் ‘‘இமே தேவீஸதி பச்சயா’’திஆதி³வசனம் வாசனாமக்³க³ம் த³ஸ்ஸேந்தேஹிபி பாளியம் வுத்தந்தி அட்ட²கதா²யம் வுத்தம். ஏகேனபீதி குஸலாதீ³ஸு ச பதே³ஸு ஏகேனபி பதே³ன, தஸ்மிம் தஸ்மிம் வா பச்சயனித்³தே³ஸே வாக்யஸங்கா²தேன ஏகேனபி பதே³ன. தயோ பச்சயாதி ஹேதுஆரம்மணாதி⁴பதிபச்சயா. தே சத்தாரோ பச்சா²ஜாதஞ்ச வஜ்ஜேத்வாதி ஏத்த² யதா²வுத்தே சத்தாரோ பச்சயே வித்தா²ரிதத்தா ‘‘வஜ்ஜேத்வா’’தி வுத்தம், பச்சா²ஜாதம் பன ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அக்³க³ஹிதத்தா. ஏத்தகா ஹி ஏகூனவீஸதி பச்சயா யதா²வுத்தே பச்சயே வஜ்ஜேத்வா அவஸிட்டா². யே பனாதி பத³காரகே வத³தி. ஸங்கி²பித்வாதி பத³ஸ்ஸ ‘‘பாளியம் வித்தா²ரிதம் அவித்தா²ரிதஞ்ச ஸப்³ப³ம் ஸங்க³ஹேத்வா வுத்த’’ந்தி அத்த²ம் வத³ந்தி. ‘‘தேவீஸதி பச்சயா’’தி பாடே²ன ப⁴விதப்³ப³ம் ‘‘ஸப்³ப³ம் ஸங்க³ஹேத்வா’’தி வுத்தத்தா. பச்சா²ஜாதபச்சயோயேவ ஹி வஜ்ஜேதப்³போ³தி. ஏவம் வாத³ந்தரே வத்தப்³ப³ம் வத்வா இதா³னி பாளியா அவிபரீதம் அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஆதி³ம்ஹி பனா’’திஆதி³ வுத்தம்.
விப⁴ங்க³வாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
(2) ஸங்க்²யாவாரவண்ணனா
73. யதா² அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயே விஸேஸோ விப⁴ங்கே³ அத்தீ²தி இத³ம் ஹேதுபச்சயாதி³விப⁴ங்க³தோ விஸேஸபா⁴வஸாமஞ்ஞேன வுத்தம். ந ஹி யாதி³ஸோ அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயவிப⁴ங்கே³ விஸேஸோ, தாதி³ஸோ புரேஜாதபச்சயவிப⁴ங்கே³. ததா² ஹி அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயே படிஸந்தி⁴ லப்³ப⁴தி, ந புரேஜாதபச்சயே. ‘‘விபாகாப்³யாகதம் ஏகம் க²ந்த⁴ம் படிச்சா’’திஆதி³கே விப⁴ங்கே³தி இமினா யஸ்மிம் பச்சயே விபாகாப்³யாகதம் உத்³த⁴டம், தம் நித³ஸ்ஸனவஸேன த³ஸ்ஸேதி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யதா² ஹேதுபச்சயாதீ³ஸு ‘‘விபாகாப்³யாகதம் ஏகம் க²ந்த⁴ம் படிச்சா’’திஆதி³னா விப⁴ங்கே³ விபாகாப்³யாகதம் உத்³த⁴டம் அத்தி², ஏவம் விபாகாப்³யாகதாபா⁴வம் ஆஸேவனபச்சயே விஸேஸம் த³ஸ்ஸேதீதி.
74. ஏதஸ்மிம் அனுலோமேதி இமஸ்மிம் படிச்சவாரே பச்சயானுலோமே. ஸுத்³தி⁴கனயேதி பட²மே நயே. த³ஸ்ஸிதக³ணனதோதி ‘‘நவ, தீணி, ஏக’’ந்தி ஏவம் ஸங்கே²பதோ த³ஸ்ஸிதக³ணனதோ. ததோ பரேஸு நயேஸூதி ததோ பட²மனயதோ பரேஸு து³தியாதி³னயேஸு. அஞ்ஞிஸ்ஸாதி நவாதி³பே⁴த³தோ அஞ்ஞிஸ்ஸா க³ணனாய. அப³ஹுக³ணனேன யுத்தஸ்ஸ ப³ஹுக³ணனஸ்ஸ பச்சயஸ்ஸ, தேன அப³ஹுக³ணனேன. ஸமானக³ணனதா சாதி ச-ஸத்³தோ³ ப்³யதிரேகோ. தேன பச்சனீயதோ அனுலோமே யோ விஸேஸோ வுச்சதி, தம் ஜோதேதி. தேனாஹ ‘‘அனுலோமேயேவ த³ட்ட²ப்³பா³’’தி. அனுலோமேயேவாதி அவதா⁴ரணேன நிவத்திதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பச்சனீயே…பே… வக்க²தீ’’தி வுத்தம்.
76-79. தே பன தேரஸமூலகாதி³கே நயே ஸாஸேவனஸவிபாகேஸு த்³வீஸு த்³வாவீஸதிமூலகேஸு ஸாஸேவனமேவ க³ஹேத்வா இதரம் பஜஹந்தோ ஆஹ ‘‘பச்சா²ஜாதவிபாகானம் பரிஹீனத்தா’’தி. விரோதா⁴பா⁴வே ஸதீதி இத³ம் ‘‘ஸியா குஸலம் த⁴ம்மம் படிச்ச அகுஸலோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜேய்யா’’திஆதீ³ஸு விய பரிகப்பவசனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தேனாஹ ‘‘புச்சா²ய த³ஸ்ஸிதனயேனா’’தி. தஸ்ஸ ச தேவீஸதிமூலகஸ்ஸ. நாமந்தி தேவீஸதிமூலகந்தி நாமம். த்³வாவீஸதி…பே… வுத்தந்தி ஏதேன த்³வாவீஸதிமூலகோவ பரமத்த²தோ லப்³ப⁴தி, ந தேவீஸதிமூலகோதி த³ஸ்ஸேதி.
அஞ்ஞபதா³னீதி ஹேதுஅதி⁴பதிபதா³தீ³னி. ஸுத்³தி⁴கனயோதி பட²மனயோ, யம் அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஏகமூல’’ந்தி வுத்தம். ஆரம்மணமூலகாதீ³ஸு ந லப்³ப⁴தீதி து³மூலகாதீ³ஸு தம் ந யோஜீயதி. ஹேட்டி²மம் ஹேட்டி²மம் ஸோதே⁴த்வா ஏவ ஹி அபி⁴த⁴ம்மபாளி பவத்தா, தஸ்மா ‘‘ஆரம்மணே…பே… பஞ்ஹா’’தி வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்தா²தி ‘‘தீணியேவ பஞ்ஹா’’தி பாடே². ‘‘வத்து அதி⁴ப்பாயானுவிதா⁴யீ ஸத்³த³ப்பயோகோ³’’தி கத்வா அதி⁴ப்பாயம் விபா⁴வேந்தோ ஆஹ ‘‘ததோ உத்³த⁴ம் க³ணனம் நிவாரேதி, ந அதோ⁴ படிக்கி²பதீ’’தி. க³ணனாய உபனிக்கி²த்தபஞ்ஞத்திபா⁴வதோ ஹேட்டா²க³ணனம் அமுஞ்சித்வாவ உபரிக³ணனா ஸம்ப⁴வதீதி ஆஹ ‘‘தீஸு ஏகஸ்ஸ அந்தோக³த⁴தாய ச ‘தீணியேவா’தி வுத்த’’ந்தி. அத்தனோ வசனந்தி ‘‘தத்ரித³ம் லக்க²ண’’ந்திஆதி³னா வுத்தம் அத்தனோ வசனம்.
80-85. அவிக³தா…பே… வுத்தேபி விபல்லாஸயோஜனம் அகத்வாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸா த³ஸ்ஸிதா ஹோதீதி ஸா விபல்லாஸயோஜனம் அகத்வா த³ஸ்ஸியமானா யதி³பி த³ஸ்ஸிதா ஹோதி, ந ஏவம் ஆவிகரணவஸேன த³ஸ்ஸிதா ஹோதி தாதி³ஸஸ்ஸ லிங்க³னஸ்ஸ அபா⁴வதோ யதா² விபல்லாஸயோஜனாயந்தி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘விபல்லாஸ…பே… ஹோதீ’’தி. ஏவமேவ அதி⁴ப்பாயோ யோஜேதப்³போ³தி ‘‘யே…பே… தம் த³ஸ்ஸேது’’ந்தி ஏத்த² ‘‘யதி³பி அவிக³தானந்தர’’ந்திஆதி³னா யதா² அதி⁴ப்பாயோ யோஜிதோ, ஏவமேவ ‘‘தேனேதம் ஆவிகரோதீ’’தி ஏத்தா²பி அதி⁴ப்பாயோ யோஜேதப்³போ³. கிம் வுத்தம் ஹோதி? யதா² தத்த² ‘‘ஊனதரக³ணனேஹி ஸமானக³ணனேஹி ச ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்த³னே ஊனதரா ஸமானா ச க³ணனா ஹோதீ’’தி அயமத்தோ² ஞாபனவஸேன த³ஸ்ஸிதோ, ஏவமிதா⁴பீதி. தேன வுத்தம் அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஆரம்மணபச்சயோ யேன யேன ப³ஹுதரக³ணனேன வா ஸமானக³ணனேன வா பச்சயேன ஸத்³தி⁴ம் திகது³காதி³பே⁴த³ம் க³ச்ச²தி, ஸப்³ப³த்த² தீணேவ பஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனானி வேதி³தப்³பா³னீ’’தி. ந கேவலமத்த²விஸேஸாவிகரணத்த²மேவேத்த² ததா² யோஜனா கதா, அத² கோ² தே³ஸனாக்கமோயேவ ஸோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பச்சனீயாதீ³ஸுபி பனா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² மூலபத³ந்தி ஆரம்மணபச்சயாதி³கம் தஸ்மிம் தஸ்மிம் நயே மூலபூ⁴தம் பத³ம். தத்தா²தி பச்சனீயாதீ³ஸு. ஏதம் லக்க²ணந்தி ‘‘தத்ரித³ம் லக்க²ண’’ந்திஆதி³னா வுத்தலக்க²ணம். தஸ்மாதி யஸ்மா புப்³பே³னாபரம் பாளி ஏவமேவ பவத்தா, தஸ்மா ஏவ. தேன மூலபத³ம் ஆதி³ம்ஹியேவ ட²பேத்வா தே³ஸனா ஞாயாக³தாதி த³ஸ்ஸேதி. யதி³ ஏவம் லிங்க³னேன அத்த²விஸேஸாவிகரணம் கத²ந்தி ஆஹ ‘‘ந ச விஞ்ஞாதே அத்தே² வசனேன லிங்கே³ன ச பயோஜனம் அத்தீ²’’தி.
பச்சயானுலோமவண்ணனா நிட்டி²தா.
படிச்சவாரோ
பச்சயபச்சனீயவண்ணனா
86-87. ரூபஸமுட்டா²பகவஸேனேவ வேதி³தப்³ப³ந்தி இத³ம் அட்ட²கதா²வசனம் அனந்தரம் ‘‘சித்தஸமுட்டா²னஞ்ச ரூப’’ந்தி பாளியம் ஆக³தத்தா வுத்தம், பஞ்சவிஞ்ஞாணானம் பன அஹேதுகபடிஸந்தி⁴சித்தானஞ்ச வஸேன யோஜனா ஸம்ப⁴வதீதி கத்வா வுத்தம் ‘‘ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகவஸேன பனேதம் ந ந ஸக்கா யோஜேது’’ந்தி.
93. ஸஹஜாதபுரேஜாதபச்சயாதி இத³ம் பச்சயேன பச்சயத⁴ம்மோபலக்க²ணந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸஹஜாதா ச ஹேதுஆத³யோ…பே… அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³’’தி வத்வா ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³னா தமேவத்த²ம் ஸமத்தே²தி.
94-97. ஸோ பச்சயோதி ஸோ படிச்சட்ட²ப²ரணகோ பச்சயோ.
99-102. சித்தஸமுட்டா²னாத³யோதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன பா³ஹிரரூபஆஹாரஸமுட்டா²னாத³யோ ரூபகோட்டா²ஸா ஸங்க³ய்ஹந்தி. தஸ்ஸாதி மக்³க³பச்சயம் லப⁴ந்தஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ. ஏவமேவ பனாதி இமினா யதா² நமக்³க³பச்சயே வுத்தம், ஏவமேவ நஹேதுபச்சயாதீ³ஸு யம் ஹேதுபச்சயம் லப⁴தி, தஸ்ஸ பரிஹீனத்தாதி இமமத்த²ம் உபஸம்ஹரதி. தேனாஹ ‘‘ஏகச்சரூபஸ்ஸ பச்சயுப்பன்னதா த³ட்ட²ப்³பா³’’தி.
107-130. ஸப்³ப³த்தா²தி பன்னரஸமூலகாதீ³ஸு ஸப்³பே³ஸு நயேஸு. காமம் ஸுத்³தி⁴கனயாதீ³ஸு விஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனா, இதா⁴தி⁴ப்பேதத்த²ம் பன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏகேஸூ’’திஆதி³ வுத்தம். இதா⁴தி ஏதேஸு நாஹாரமூலகாதி³னயேஸு. க³ணனாயேவ ந ஸரூபத³ஸ்ஸனந்தி ஸுத்³தி⁴கனயே விய க³ணனாய ஏவ ந ஸரூபத³ஸ்ஸனம் அதி⁴ப்பேதந்தி அத்தோ².
பச்சயபச்சனீயவண்ணனா நிட்டி²தா.
பச்சயானுலோமபச்சனீயவண்ணனா
131-189. திண்ணந்தி ஹேது அதி⁴பதி மக்³கோ³தி இமேஸம் திண்ணம் பச்சயானம். ஸாதா⁴ரணானந்தி யே தேஸம் திண்ணம் ஸாதா⁴ரணா பச்சயா பச்சனீகதோ ந லப்³ப⁴ந்தி, யஸ்மா தேஸம் ஸங்க³ண்ஹனவஸேன வுத்தம், தஸ்மா. மக்³க³பச்சயேதி மக்³க³பச்சயே அனுலோமதோ டி²தே. இதரேஹீதி ஹேதுஅதி⁴பதிபச்சயேஹி. ஸாதா⁴ரணா ஸத்தேவாதி மக்³க³பச்சயவஜ்ஜே ஸத்தேவ. ஹேதுபச்சயோபி பச்சனீயதோ ந லப்³ப⁴தீதி ஹேதுரஹிதேஸு அதி⁴பதினோ அபா⁴வா. ஸோ பனாதி ஹேதுபச்சயோ அஸாதா⁴ரணோதி கத்வா ந வுத்தோ ஸாதா⁴ரணானம் அலப்³ப⁴மானானம் வுச்சமானத்தா. ந ஹி ஹேதுபச்சயோ மக்³க³பச்சயஸ்ஸ ஸாதா⁴ரணோ. யேஹீதி யேஹி பச்சயேஹி. தேதி அனந்தரபச்சயாத³யோ. ஏகந்திகத்தாதி அவினாபா⁴வதோ. அரூபட்டா²னிகாதி அரூபபச்சயா அரூபத⁴ம்மானம்யேவ பச்சயபூ⁴தா அனந்தரபச்சயாத³யோ. தேனாதி ‘‘ஏகந்திகானம் அரூபட்டா²னிகா’’தி இதா⁴தி⁴ப்பேதத்தா. தேஹீதி புரேஜாதாஸேவனபச்சயேஹி. தேஸம் வஸேனாதி தேஸம் ஊனதரக³ணனானம் ஏககாதீ³னம் வஸேன. தஸ்ஸ தஸ்ஸாதி பச்சனீயதோ யோஜிதஸ்ஸ தஸ்ஸ தஸ்ஸ து³காதி³கஸ்ஸ ப³ஹுக³ணனஸ்ஸ. க³ணனாதி ஊனதரக³ணனா. அனுலோமதோ டி²தஸ்ஸபீதி பி-ஸத்³தே³ன அனுலோமதோ டி²தோ வா ஹோது பச்சனீயதோ யோஜிதோ வா, ஊனதரக³ணனாய ஸமானந்தி த³ஸ்ஸேதி. நயித³ம் லக்க²ணம் ஏகந்திகந்தி இமினா யதா²வுத்தலக்க²ணம் யேபு⁴ய்யவஸேன வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேதி.
பச்சயானுலோமபச்சனீயவண்ணனா நிட்டி²தா.
பச்சயபச்சனீயானுலோமவண்ணனா
190. ஸப்³பே³ஸுபீதி பச்சா²ஜாதம் ட²பேத்வா ஸப்³பே³ஸுபி பச்சயேஸு. ஸோ ஹி அனுலோமதோ அலப்³ப⁴மானபா⁴வேன க³ஹிதோ ‘‘ஸப்³பே³ஸூ’’தி ஏத்த² ஸங்க³ஹம் ந லப⁴தி. அரூபாவசரவிபாகஸ்ஸ ஆருப்பே உப்பன்னலோகுத்தரவிபாகஸ்ஸ ச புரேஜாதாஸேவனானம் அலப்³ப⁴னதோதி ‘‘கிஞ்சி நித³ஸ்ஸனவஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ’’தி ஆஹ.
அவஸேஸானம் லாப⁴மத்தந்தி அவஸேஸானம் ஏகச்சானம் லாப⁴ம். தேனாஹ ‘‘ந ஸப்³பே³ஸம் அவஸேஸானம் லாப⁴’’ந்தி. பச்சா²ஜாதே பஸங்கோ³ நத்தீ²தி பச்சா²ஜாதோ அனுலோமதோ திட்ட²தீதி அயம் பஸங்கோ³ ஏவ நத்தி². புரேஜா…பே… லப்³ப⁴தீதி இமினா விப்பயுத்தே பச்சனீயதோ டி²தே புரேஜாதோ லப்³ப⁴தீதி அயம்பி அத்த²தோ ஆபன்னோ ஹோதீதி தம் நித்³தா⁴ரேத்வா தத்த² யம் வத்தப்³ப³ம், தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘புரேஜாதோ பன விப்பயுத்தே பச்சனீயதோ டி²தே அனுலோமதோ லப்³ப⁴தீதி இத³ம்பீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ‘‘அவஸேஸா ஸப்³பே³பீதி அத்தே² க³ய்ஹமானே ஆபஜ்ஜேய்யா’’தி இத³ம் தஸ்ஸா அத்தா²பத்தியா ஸப்³பா⁴வத³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், அத்தோ² பன தாதி³ஸோ ந உபலப்³ப⁴தீதி அயமேத்த² அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘யம்பி கேசீ’’திஆதி³.
தத்த² கேசீதி பத³காரே ஸந்தா⁴யாஹ. தே ஹி ‘‘அரூபதா⁴துயா சவித்வா காமதா⁴தும் உபபஜ்ஜந்தஸ்ஸ க³தினிமித்தம் ஆரம்மணபுரேஜாதம் ஹோதீதி ஞாபேதும் ‘நவிப்பயுத்தபச்சயா புரேஜாதே’தி அயமத்தோ² நித்³தா⁴ரிதோ’’தி வத³ந்தி, தம் ந யுஜ்ஜதி ஆருப்பே ரூபம் ஆரப்³ப⁴ சித்துப்பாத³ஸ்ஸ அஸம்ப⁴வதோ. ததா² ஹேகே அஸஞ்ஞப⁴வானந்தரஸ்ஸ விய ஆருப்பானந்தரஸ்ஸ காமாவசரபடிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணஸ்ஸ புரிமானுபட்டி²தாரம்மணம் இச்ச²ந்தி. தேனேவாஹ ‘‘தம்பி தேஸம் ருசிமத்தமேவா’’திஆதி³. யுஜ்ஜமானகபச்சயுப்பன்னவஸேன வாதி யஸ்மிம் யஸ்மிம் பச்சயே அனுலோமதோ டி²தே யம் யம் பச்சயுப்பன்னம் ப⁴விதும் யுஜ்ஜதி, தஸ்ஸ தஸ்ஸ வஸேனாதி அத்தோ². ந விசாரிதம் ஸுவிஞ்ஞேய்யத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. நவாதி ஆரம்மணஅனந்தரஸமனந்தரூபனிஸ்ஸயபுரேஜாதாஸேவனஸம்பயுத்தனத்தி²விக³தபச்சயா. தம்பி தேஸம் நவன்னம் பச்சயானம் அனுலோமதோ அலப்³ப⁴மானதம்.
191-195. ந அஞ்ஞமஞ்ஞேன க⁴டிதஸ்ஸ மூலஸ்ஸாதி அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயேன பச்சனீயதோ டி²தேன யோஜிதஸ்ஸ ஸத்தமஸ்ஸ மூலஸ்ஸ வித்தா²ரிதத்தா. ஸப்³ப³ம் ஸதி³ஸந்தி ஸப்³ப³பாளிக³மனம் ஸதி³ஸம்.
இமஸ்மிம்…பே… வேதி³தப்³போ³தி ஏத்த² இமஸ்மிம் ஏத்தா²தி த்³வே பு⁴ம்மனித்³தே³ஸா. தேஸு பட²மஸ்ஸ விஸயோ பச்சனீயானுலோமேதி அட்ட²கதா²யமேவ த³ஸ்ஸிதோதி அத³ஸ்ஸிதஸ்ஸ விஸயம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏதேஸூ’’திஆதி³ வுத்தம். பி-ஸத்³தே³னாதி ‘‘இமேஸம்பீ’’தி ஏத்த² பி-ஸத்³தே³ன. கிஸ்மிஞ்சி பச்சயே. கம்மபச்சயம் லப⁴ந்தானிபி சக்கா²தீ³னி விபாகவிஞ்ஞாணாதீ³னி ச இந்த்³ரியம் ந லப⁴ந்தீதி கத்வா ‘‘யேபு⁴ய்யேனா’’தி வுத்தம், கதிபயம் ந லப⁴தீதி வுத்தம் ஹோதி. மக்³க³பச்சயந்திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. யதா²வுத்தானீதி பஞ்சவோகாரபவத்திஅஸஞ்ஞப⁴வபரியாபன்னானி கடத்தாரூபானேவ வத³தி, ந சித்தஸமுட்டா²னரூபானீதி அதி⁴ப்பாயோ. யே ரூபத⁴ம்மானம் பச்சயா ஹோந்தீதி யே ஹேதுஅதி⁴பதிஸஹஜாதாதி³பச்சயா ரூபத⁴ம்மானம் பச்சயா ஹோந்தி, ஏதேயேவ ஹேதுஅதி⁴பதிஆதி³கே ச² பச்சயே ந லப⁴ந்தி. ஏதேயேவாதி வசனேன அஞ்ஞே கதிபயே லப⁴ந்தீதி ஸித்³த⁴ம் ஹோதீதி தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பச்சா²ஜாதா…பே… லப⁴தீ’’தி ஆஹ. அயஞ்ச பச்சயலாபோ⁴ ந ஜனகவஸேன வேதி³தப்³போ³தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘லப்³ப⁴மானா…பே… த³ஸ்ஸன’’ந்தி வுத்தம். த⁴ம்மவஸேனாதி பச்சயுப்பன்னத⁴ம்மவஸேன. இந்த்³ரியந்தி இந்த்³ரியபச்சயம். யதி³ ஏவந்தி கடத்தாரூபம் யம் யம் ந லப⁴தி, தம் தம் யதி³ வத்தப்³ப³ம், ஏவம் ஸந்தே ரூபத⁴ம்மேஸு பூ⁴தரூபானியேவ அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயம் லப⁴ந்தீதி ஆஹ ‘‘உபாதா³ரூபானி…பே… வத்தப்³ப³’’ந்தி. தம் பன உபாதா³ரூபானம் அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயாலாப⁴வசனம். அரூபிந்த்³ரியாலாப⁴ந்தி அரூபீனம் இந்த்³ரியானம் வஸேன இந்த்³ரியபச்சயாலாப⁴ம்.
196-197. ப³ஹுக³ணனம்பி ஊனதரக³ணனேன யோஜிதம் ஊனதரக³ணமேவ ஹோதீதி கத்வா வுத்தம் ‘‘யதி³பி திகாதீ³ஸு ‘ஹேதுயா பஞ்சா’தி இத³ம் நத்தீ²’’தி. அனுத்தானம் து³விஞ்ஞேய்யதாய க³ம்பீ⁴ரம். யதா² ச பூ⁴தரூபானி நாரம்மணபச்சயா அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயா உப்பஜ்ஜந்தி, ஏவம் படிஸந்தி⁴க்க²ணே வத்து²ரூபந்தி ஆஹ ‘‘வத்து²பி பன லப⁴தீ’’தி. யதா² ஹேட்டா² ஏகமூலகம் ‘‘து³மூலக’’ந்தி வுத்தம், ஏவம் இதா⁴பி து³மூலகம் ‘‘திமூலக’’ந்தி வத³ந்தி.
203-233. சேதனாமத்தஸங்கா³ஹகேதி சேதனாமத்தம்யேவ பச்சயுப்பன்னம் க³ஹேத்வா டி²தே பஞ்ஹே. தத்த² ஹி ‘‘நகம்மபச்சயா ஹேதுபச்சயா’’தி வத்தும் ஸக்கா. ஏவம்பகாரேதி இத³ம் ‘‘தீணீதிஆதீ³ஸூ’’தி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²வசனந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஆதி³-ஸத்³தோ³ ஹி பகாரத்தோ²வ ஹோதீ’’தி ஆஹ. ரூபம்பி லப்³ப⁴தி சேதனாமத்தமேவ அஸங்க³ண்ஹனதோ.
பச்சயபச்சனீயானுலோமவண்ணனா நிட்டி²தா.
படிச்சவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
2. ஸஹஜாதவாரவண்ணனா
234-242. ஸஹஜாதபச்சயகரணந்தி ஸஹஜாதம் பச்சயத⁴ம்மம் பச்சயம் கத்வா பவத்தி. ஸஹஜாதாயத்தபா⁴வக³மனந்தி ஸஹஜாதே பச்சயத⁴ம்மே ஆயத்தபா⁴வஸ்ஸ க³மனம் பச்சயுப்பன்னஸ்ஸ அத்தனா ஸஹஜாதபச்சயாயத்தவுத்திதா. ஏத்த² ச ஸஹஜாதபச்சயஸங்கா²தம் ஸஹஜாதம் கரோதீதி ஸஹஜாதோ, ததா²பவத்தோ பச்சயுப்பன்னத⁴ம்மோ. தத்த² பவத்தமானோ ஸஹஜாதஸத்³தோ³ யஸ்மா தஸ்ஸ பச்சயுப்பன்னஸ்ஸ அத்தனா ஸஹஜாதம் பச்சயத⁴ம்மம் பச்சயம் கத்வா பவத்திம் ததா³யத்தபா⁴வூபக³மனஞ்ச வத³தீதி வுச்சதி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஸஹஜாதஸத்³தே³ன…பே… வுத்த’’ந்தி. தஸ்ஸ கரணஸ்ஸ க³மனஸ்ஸ வாதி தஸ்ஸ யதா²வுத்தஸ்ஸ ஸஹஜாதபச்சயகரணஸ்ஸ ஸஹஜாதாயத்தபா⁴வூபக³மனஸ்ஸ வா. ‘‘குஸலம் த⁴ம்மம் ஸஹஜாதோ’’தி இமஸ்ஸ குஸலம் த⁴ம்மம் ஸஹஜாதம் தம்ஸஹபா⁴விதஞ்ச பச்சயம் கத்வாதி அயமத்தோ²தி ஆஹ ‘‘குஸலாதீ³னம் கம்மபா⁴வதோ’’தி. ஸஹஜாதபச்சயஸஹபா⁴வீனம் பச்சயானம் ஸங்க³ண்ஹத்த²ஞ்ஹேத்த² ‘‘ஸஹஜாதாயத்தபா⁴வக³மனம் வா’’தி வுத்தம்.
தம்கம்மபா⁴வதோதி தேஸம் யதா²வுத்தபச்சயகரணததா³யத்தபா⁴வக³மனானம் கம்மபா⁴வதோ. அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘குஸலம் த⁴ம்மம் ஸஹஜாதோதி குஸலம் த⁴ம்மம் படிச்ச தேன ஸஹஜாதோ ஹுத்வா’’தி படிச்சஸத்³த³ம் ஆஹரித்வா அத்தோ² வுத்தோ, தம் ‘‘படிச்சத்தோ² ஸஹஜாதத்தோ²’’தி கத்வா வுத்தம். ஸஹஜாதஸத்³த³யோகே³ குஸலம் த⁴ம்மந்தி உபயோக³வசனஸ்ஸ யுத்தி ந வுத்தா, ‘‘தேன ஸஹஜாதோ ஹுத்வா’’தி பன வுத்தத்தா கரணத்தே² உபயோக³வசனந்தி த³ஸ்ஸிதந்தி கேசி. நிஸ்ஸயவாரே பன குஸலம் த⁴ம்மம் நிஸ்ஸயத்தே²ன பச்சயம் கத்வாதி வத³ந்தேன இதா⁴பி ‘‘குஸலம் த⁴ம்மம் ஸஹஜாதத்தே²ன பச்சயம் கத்வா’’தி அயமத்தோ² வுத்தோயேவ ஹோதி, படிச்சஸத்³தா³ஹரணம்பி இமமேவத்த²ம் ஞாபேதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். உபாதா³ரூபம் கிஞ்சி பூ⁴தரூபஸ்ஸ அனுபாலகம் உபத்த²ம்ப⁴கஞ்ச ஹோந்தம்பி ஸஹஜாதலக்க²ணேன ந ஹோதி, தஸ்மா படிச்சத்த²ம் ந ப²ரதீதி ஆஹ ‘‘படிச்சாதி இமினா வசனேன தீ³பிதோ பச்சயோ ந ஹோதீ’’தி. நித³ஸ்ஸனவஸேன வுத்தந்தி உதா³ஹரணவஸேன வுத்தம், ந அனவஸேஸதோதி அத்தோ². யதா²வுத்தோதி படிச்சத்த²ப²ரணவஸேன வுத்தோ. யதா² ச உபாதா³ரூபம் பூ⁴தரூபஸ்ஸ உபாதா³ரூபஸ்ஸ ச பச்சயோ ந ஹோதி, ஏவம் ட²பேத்வா ச² வத்தூ²னி ஸேஸரூபானி அரூபத⁴ம்மானம் பச்சயோ ந ஹோதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘வத்து²வஜ்ஜானி ரூபானி ச அரூபான’’ந்தி ஆஹ.
ஸஹஜாதவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
3. பச்சயவாரவண்ணனா
243. பதி-ஸத்³தோ³ பதிட்ட²த்த²ம் தீ³பேதி ‘‘ஸாரே பதிட்டி²தோ’’திஆதீ³ஸு, அய-ஸத்³தோ³ க³திம் தீ³பேதி ‘‘ஏதி ஏத்தா²தி அயோ’’தி.
பூ⁴துபாதா³ரூபானி ஸஹ ஸங்க³ண்ஹித்வா வுத்தம் உபாதா³ரூபானம் விய பூ⁴தரூபானி நிஸ்ஸயோ ஹோதீதி கத்வா. யதி³ ஏவம் கஸ்மா அட்ட²கதா²யம் ‘‘மஹாபூ⁴தே நிஸ்ஸாய சித்தஸமுட்டா²னம் உபாதா³ரூப’’ந்தி உபாதா³ரூபம்யேவ த³ஸ்ஸிதந்தி ஆஹ ‘‘அட்ட²கதா²யம் பனா’’திஆதி³.
255. படிச்சவாரே ஸஹஜாதேதி படிச்சவாரே ஸஹஜாதபச்சயவண்ணனாயம், கம்மஉதுஜானந்தி கம்மஜானம் உதுஜானஞ்ச வஸேன அத்தோ² வுத்தோதி யோஜனா. ததா² ஹி தத்த² வுத்தம் ‘‘த்³விஸந்ததிஸமுட்டா²னபூ⁴தவஸேன வுத்த’’ந்தி (பட்டா². அட்ட². 1.57). கம்மே சாதி கம்மே ஜனககம்மபச்சயே க³ஹிதே. ஏகந்தானேகந்தகம்மஜானந்தி ஏகந்தேன கம்மஜானம் ந ஏகந்தகம்மஜானஞ்ச. தத்த² அஸஞ்ஞப⁴வே ஏகந்தகம்மஜம் நாம ஜீவிதிந்த்³ரியம், இதரம் உபாதா³ரூபம் பூ⁴தரூபஞ்ச ந ஏகந்தகம்மஜம், தது³ப⁴யம்பி தத்த² ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா வுத்தம், ‘‘மஹாபூ⁴தே படிச்ச கடத்தாரூப’’ந்தி இத³ம் பன கம்மஸமுட்டா²னவஸேனேவ வுத்தந்தி. ஸோ நாதி⁴ப்பேதோதி யோ யதா²த³ஸ்ஸிதோ படிச்சவாரே ஸஹஜாதபச்சயே அத்தோ² வுத்தோ, ஸோ இத⁴ ந அதி⁴ப்பேதோ. கஸ்மாதி சே, ஆஹ ‘‘கடத்தா…பே… க³ஹிதத்தா’’தி. தம் பஹாயாதி தம் படிச்சவாரே வுத்தமத்த²ம் பஹாய அக்³க³ஹேத்வா. யதா²க³ஹிதஸ்ஸாதி ‘‘அஸஞ்ஞ…பே… கடத்தாரூபம் உபாதா³ரூப’’ந்தி பாளியம் ஏவ க³ஹிதஸ்ஸ. படிச்ச பச்சயாதி இத³ம் த்³வின்னம் வாரானம் உபலக்க²ணம். படிச்சவாரே ஆக³தனயேன மஹாபூ⁴தே படிச்ச, பச்சயவாரே ஆக³தனயேன மஹாபூ⁴தே பச்சயா மஹாபூ⁴தானம் உப்பத்தி ந நிவாரேதப்³பா³, தஸ்மா ‘‘உபாதா³ரூபஸங்கா²தம் கடத்தாரூப’’ந்தி ஏவம் உபாதா³ரூபக்³க³ஹணேன கடத்தாரூபம் அவிஸேஸேத்வா உபாதா³ரூபானம் நிவத்தேதப்³பா³னம் உதுசித்தாஹாரஸமுட்டா²னானம் அத்தி²தாய கடத்தா…பே… விஸேஸனம் த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி ஏவமேத்த² யோஜனா வேதி³தப்³பா³.
286-287. ஏகச்சஸ்ஸ ரூபஸ்ஸாதி அஹேதுகசித்தஸமுட்டா²னஸ்ஸ. இதோ பரேஸுபி ஏகச்சரூபக்³க³ஹணே ஏஸேவ நயோ. சக்கா²தி³த⁴ம்மவஸேனாதி சக்கா²யதனாதி³ரூபத⁴ம்மவஸேன. சித்தஸமுட்டா²னாதி³கோட்டா²ஸவஸேனாதி சித்தஜாதி³ரூபத⁴ம்மபா⁴க³வஸேன. ஸப்³ப³ம் லப்³ப⁴தீதி ஸதிபி இமஸ்ஸ நயஸ்ஸ நஹேதுமூலகத்தே நோனத்தி²னோவிக³தேஸு ஏகந்தி க³ணனம் ஸப்³ப³ம் ரூபம் ஸப்³ப³ஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ வஸேன க³ணனா லப்³ப⁴தி சதுஸந்ததிவஸேன வத்தமானேஸு பஞ்சவீஸதியா ரூபத⁴ம்மேஸு வஜ்ஜிதப்³ப³ஸ்ஸ அபா⁴வா.
பச்சயவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
4. நிஸ்ஸயவாரவண்ணனா
329-337. நிஸ்ஸயபச்சயபா⁴வந்தி நிஸ்ஸயவாரே வுத்தஸ்ஸ ஸஹஜாதபுரேஜாதஸ்ஸ ச நிஸ்ஸயட்ட²ஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ பச்சயபா⁴வம் பச்சயவாரேன நியமேதுந்தி யோஜனா. ததா² பச்சயவாரே ‘‘பச்சயா’’தி வுத்தஸ்ஸ பச்சயத⁴ம்மஸ்ஸ ஸஹஜாதபுரேஜாதபா⁴வம் நிஸ்ஸயவாரேன நியமேதுந்தி யோஜனா. நியமனஞ்சேத்த² பச்சயட்ட²னிஸ்ஸயட்டா²னம் பரியாயந்தரேன பகாஸிதத்தா அத்த²தோ பே⁴தா³பா⁴வத³ஸ்ஸனந்தி வேதி³தப்³போ³. தேன வுத்தம் ‘‘பச்சயத்தம் நாம நிஸ்ஸயத்தம், நிஸ்ஸயத்தம் நாம பச்சயத்த’’ந்தி.
நிஸ்ஸயவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
5. ஸம்ஸட்ட²வாரவண்ணனா
351-368. ஸாதி ஸவத்து²கா படிஸந்தி⁴. இதா⁴பீதி இமஸ்மிம் ஸம்ஸட்ட²வாரேபி. அதி⁴பதிபுரேஜாதாஸேவனேஸு அனுலோமதோ நகம்மனவிபாகனஜா²னனவிப்பயுத்தேஸு பச்சனீயதோ டி²தேஸு ந லப்³ப⁴தி, அஞ்ஞேஸு ஸஹஜாதாதீ³ஸு அனுலோமதோ ஹேதுஆதீ³ஸு பச்சனீயதோ ச அனுலோமதோ ச டி²தேஸு லப்³ப⁴தீதி. தேனாஹ ‘‘லப்³ப⁴மானபச்சயேஸூ’’தி. இமஸ்ஸ விஸேஸஸ்ஸாதி இமஸ்ஸ யதா²வுத்தஸ்ஸ விஸேஸஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் உத்³த⁴டா, தஸ்மா தாதி³ஸஸ்ஸ விஸேஸஸ்ஸ த³ஸ்ஸேதப்³ப³ஸ்ஸ அபா⁴வதோ வத்து²விரஹிதா படிஸந்தி⁴ அனுத்³த⁴டா, ந விப்பயுத்தே பச்சனீயதோ டி²தே அபா⁴வதோதி அத்தோ². ஹேதுபச்சயவிரஹிதமத்தத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி இமினா பூ⁴தகத²னம் அஹேதுகக்³க³ஹணம் ந ப்³யபி⁴சாரனிவத்தனந்தி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘அஹேதுகவிபாககிரியவஸேனா’’தி ப⁴விதப்³ப³ம் ஹேதுபரியந்தத்தா மக்³க³ஸ்ஸ.
369-391. ‘‘ஹேதும்ஹி அனுலோமதோ டி²தே ஜா²னமக்³கா³ பச்சனீயதோ ந லப்³ப⁴ந்தீ’’திஆதி³ யம் இத⁴ அட்ட²கதா²யம் வுத்தம், தம் ஹேதுபச்சயாதி³வஸேன உப்பஜ்ஜமானோ த⁴ம்மோ சத்தாரோ ஸப்³ப³ட்டா²னிகா ஆஹாரிந்த்³ரியஜா²னமக்³கா³ சாதி இமே அட்ட² பச்சயே அலப⁴ந்தோ நாம நத்தீ²தி இமினா படிச்சவாரே அனுலோமபச்சனீயவண்ணனாயம் வுத்தேன நயேன வேதி³தும் ஸக்காதி ஆஹ ‘‘படிச்சவாரே…பே… நயேனா’’தி. ஸேஸேஸூதி அஹேதுகமோஹவஜ்ஜாஹேதுகேஸு பஞ்சவிஞ்ஞாணா…பே… ஜா²னபச்சயம் லப⁴ந்தி, தஸ்மா ‘‘அஹேதுகமோஹோவ ஜா²னமக்³க³பச்சயம் லப⁴தீ’’தி ந ஸக்கா வத்தும், கிஞ்ச பச்சனீயானுலோமே த்³வின்னம் பச்சயானம் அனுலோமேன அனுலோமவஸேன ஸஹ யோஜனா நத்தி² ஏகேகஸ்ஸேவ யோஜனாய ஆக³தத்தா, தஸ்மா அஹேதுகமோஹோவ மக்³க³பச்சயம் லப⁴தீதி ஏவமேத்த² யோஜனா வேதி³தப்³பா³.
ஸம்ஸட்ட²வாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
6. ஸம்பயுத்தவாரவண்ணனா
392-400. ஸதி³ஸம் ஸம்பயுத்தந்தி ‘‘யம் ஸதி³ஸம், தம் ஸம்ஸட்ட²’’ந்தி வுச்சமானம் ஸம்பயுத்தம் ந ஹோதி ‘‘ஸம்ஸட்டா² யோஜிதா ஹயா’’திஆதீ³ஸு. அஸம்ஸட்ட²ம் வோகிண்ணந்தி யம் ந ஸம்ஸட்ட²ம் அந்தரந்தரா உப்பஜ்ஜமானேன வோகிண்ணம்பி விமிஸ்ஸதாய ஸம்பயுத்தந்தி வுச்சமானம், தம் ஸம்ஸட்ட²ம் ந ஹோதி ‘‘யா ஸா வீமம்ஸா…பே… கோஸஜ்ஜஸம்பயுத்தா’’திஆதீ³ஸு. ஏவம் அஸம்பயுத்தஸ்ஸபி ஸம்ஸட்ட²பரியாயோ அஸம்ஸட்ட²ஸ்ஸ ச ஸம்பயுத்தபரியாயோ அத்தீ²தி தது³ப⁴யம் இதரேதரம் நியமேதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் வாரத்³வயதே³ஸனாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘உப⁴யம்…பே… நியாமகம் ஹோதீ’’தி, ஸம்ஸட்ட²ஸத்³தோ³ ஹி வோகிண்ணட்டோ² நத்தி², ஸம்பயுத்தஸத்³தோ³ ச ஸதி³ஸத்தோ², தஸ்மா யதா² ஸம்ஸட்ட²ஸத்³தோ³ ஸம்பயுத்தஸத்³தா³பேக்கோ² ஸதி³ஸத்த²தோ வினிவத்தித்வா ஏகுப்பாதா³தி³ஸபா⁴வமேவ அத்த²ம் போ³தே⁴தி, ஏவம் ஸம்பயுத்தஸத்³தோ³பி ஸம்ஸட்ட²ஸத்³தா³பேக்கோ² வோகிண்ணட்ட²தோ வினிவத்தித்வாதி அஞ்ஞமஞ்ஞாபேக்க²ஸ்ஸ ஸத்³த³த்³வயஸ்ஸ அஞ்ஞமஞ்ஞனியாமகதா வேதி³தப்³பா³.
ஸம்பயுத்தவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.
7. பஞ்ஹாவாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா
401-403. தே பச்சயேதி தே ஹேதுஆதி³கே பச்சயே. படிபாடியாதி ஏத்த² பச்சயபடிபாடியா குஸலாதி³பத³படிபாடியா வாதி ஆஸங்காயம் உப⁴யவஸேனபி அத்தோ² யுஜ்ஜதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ பட²மம் தாவ ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘யதா²க்கமேனா’’திஆதி³. தஸ்ஸத்தோ² – ‘‘ஹேதுபச்சயோ ஆரம்மணபச்சயோ’’திஆதி³னா நயேன தே³ஸனாக்கமேன யாய படிபாடியா படிச்சவாரே பச்சயா ஆக³தா, தத³னுரூபம் தே த³ஸ்ஸேதுந்தி. து³தியம் பன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘குஸலோ குஸலஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். ஸா பனாயம் பத³படிபாடி யஸ்மா ந குஸலபத³த³ஸ்ஸனமத்தேன த³ஸ்ஸிதா ஹோதி, தஸ்மா தம் ஏகதே³ஸேன ஸகலம் நயதோ த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘குஸலோ குஸலஸ்ஸாதி…பே… ஹோதீ’’தி. தேனாதி நித³ஸ்ஸனமத்தேன ‘‘குஸலோ குஸலஸ்ஸா’’தி பதே³ன. ஸப்³போ³ பபே⁴தோ³தி யம் தத்த² தத்த² பச்சயே ‘‘குஸலோ குஸலஸ்ஸா’’திஆதி³கோ யத்தகோ பபே⁴தோ³ விஸ்ஸஜ்ஜனம் லப⁴தி, ஸோ ஸப்³போ³ பபே⁴தோ³தி அத்தோ². தே பச்சயே படிபாடியா த³ஸ்ஸேதுந்தி தே ஹேதுஆதி³பச்சயே குஸலாதி³பத³படிபாடியா த³ஸ்ஸேதும்.
404. ப²லவிஸேஸம் ஆகங்க²ந்தா படிக்³கா³ஹகதோ விய தா³யகதோபி யதா² த³க்கி²ணா விஸுஜ்ஜ²தி, ஏவம் தா³னம் தே³ந்தீதி ஆஹ ‘‘விஸுத்³த⁴ம் கத்வா’’தி. தேஸந்தி வத்தப்³ப³தாரஹந்தி இமினா வோதா³னஸ்ஸ ஸகதா³கா³மிஆதீ³னம் ஆவேணிகதம் த³ஸ்ஸேதி. காமம் அக்³க³மக்³க³புரேசாரிகம்பி வோதா³னமேவ, அஸேக்கோ² பன ஹுத்வா தம் பச்சவேக்க²தீதி ந தம் இத⁴ க³ஹிதம். தந்தி வோதா³னம். கோ³த்ரபு⁴சித்தந்தி அட்ட²மகஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனகாலே ‘‘கோ³த்ரபூ⁴’’தி வத்தப்³ப³தாரஹம் சித்தம். கோ³த்ரபு⁴ஸதி³ஸந்தி வா ஸோதாபன்னாதி³கோ³த்ராபி⁴பா⁴வீதி வா கோ³த்ரபு⁴சித்தந்தி ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. பச்சயுப்பன்னம் பூ⁴மிதோ வவத்த²பேதி, ‘‘தேபூ⁴மககுஸலமேவா’’தி ஏத்த² விய ந பச்சயத⁴ம்மந்தி அத்தோ². தே³ஸனந்தரத்தாதி ‘‘குஸலசித்தஸமங்கி³ஸ்ஸா’’திஆதி³னா புக்³க³லாமஸனதே³ஸனதோ அஞ்ஞத்தா, அஞ்ஞதா² க³ஹிதம் புன ந க³ண்ஹேய்யாதி அதி⁴ப்பாயோ.
405. ராக³ரஹிதஸ்ஸ விய ஸோமனஸ்ஸரஹிதஸ்ஸ ச ராக³ஸ்ஸ ந ஆரம்மணே அஸ்ஸாத³னவஸேன பவத்தி அஜ்ஜு²பேக்க²னதோதி வுத்தம் ‘‘அஸ்ஸாத³னம்…பே… கிச்ச’’ந்தி. ஸஹஸாகாரப்பவத்தாய உப்பிலாவிதஸபா⁴வாய பீதியா ஆஹிதவிஸேஸாய தண்ஹாய தம் தண்ஹாபி⁴னந்த³னந்தி வுச்சதீதி தம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘பீதிகிச்சஸஹிதாய தண்ஹாய கிச்ச’’ந்தி. யதா² ச யதா²வுத்தகிச்சவிஸேஸாய பீதியா ஆஹிதவிஸேஸா தண்ஹா தண்ஹாபி⁴னந்த³னா, ஏவம் தி³ட்டா²பி⁴னந்த³னா வேதி³தப்³பா³. யஸ்மா பன ஸா அத்த²தோ பச்சயவிஸேஸவிஸிட்டா² தி³ட்டி²யேவ, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘தி³ட்டா²பி⁴னந்த³னா தி³ட்டி²யேவா’’தி. ஏத்த² பனாதி ‘‘அபி⁴னந்த³தீ’’தி பத³ஸ்ஸ தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேன வுத்தேஸு ஏதேஸு பன த்³வீஸு அத்தே²ஸு. அபி⁴னந்த³ந்தஸ்ஸாதி இத³ம் தி³ட்டா²பி⁴னந்த³னம்யேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘பச்சி²மத்த²மேவ க³ஹேத்வா’’தி வுத்தம். அபி⁴னந்த³ந்தஸ்ஸாதி பன அவிஸேஸதோ வுத்தத்தா தண்ஹாவஸேன தி³ட்டி²வஸேன அபி⁴னந்த³ந்தஸ்ஸாதி அயமேத்த² அத்தோ² அதி⁴ப்பேதோ, தஸ்மா ‘‘அபி⁴னந்த³னா…பே… ந ஸக்கா வத்து’’ந்தி இத³மித⁴ வசனமனோகாஸம். கஸ்மா? தி³ட்டி²ரஹிதேபி ஸந்தானே அபி⁴னந்த³னஸ்ஸ வுத்தத்தா. தண்ஹாவஸேன நந்த³தீதி தண்ஹாபி⁴னந்த³னவஸேனேவ வுத்தோ அத்தோ² புரிமோ அத்தோ². த்³வீஸு பன ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தசித்துப்பாதே³ஸூதி தி³ட்டி²ரஹிதானி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தசித்தானி ஸந்தா⁴யாஹ. யதா²வுத்தேனாதி ‘‘ஸராக³ஸ்ஸ ஸோமனஸ்ஸஸ்ஸா’’திஆதி³னா வுத்தேன ஸோமனஸ்ஸேன அஸ்ஸாதே³ந்தஸ்ஸ, ராகே³ன ச தேஸுயேவ யதா²வுத்தேஸு த்³வீஸு சித்தேஸு அஸ்ஸாதே³ந்தஸ்ஸ, சதூஸுபி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தசித்தேஸு ஸப்பீதிகதண்ஹாய அபி⁴னந்த³ந்தஸ்ஸ, சதூஸுபி தி³ட்டி²ஸம்பயுத்தேஸு தி³ட்டா²பி⁴னந்த³னாய அபி⁴னந்த³ந்தஸ்ஸ தி³ட்டி² உப்பஜ்ஜதீதி ஏவமேத்த² யோஜனா வேதி³தப்³பா³. தேன வுத்தம் ‘‘இதிபி ஸக்கா யோஜேது’’ந்தி. யதா² தி³ட்டூ²பனிஸ்ஸயதோ தி³ட்டா²பி⁴னந்த³னா ஸம்ப⁴வதி, ஏவம் தண்ஹூபனிஸ்ஸயதோ தண்ஹாபி⁴னந்த³னாபி ஸம்ப⁴வதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘அபி⁴னந்த³தி ராகோ³ உப்பஜ்ஜதீ’’தி வசனதோ ஸப்பீதிகதண்ஹாய அபி⁴னந்த³ந்தஸ்ஸ ராகு³ப்பத்திபி வத்தப்³பா³, ந வா வத்தப்³பா³ தண்ஹாபி⁴னந்த³னாய ஏவ ராகு³ப்பத்தியா வுத்தத்தா.
406. ‘‘ததா³ரம்மணதாயா’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘ததா³ரம்மணதா’’தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘விப⁴த்திலோபோ ஹேத்த² கதோ’’தி. ததா³ரம்மணதாதி ஏத்த² தா-ஸத்³தா³பி⁴தே⁴ய்யோ அத்தோ² பா⁴வோ நாம, ஸோ பன ததா³ரம்மணஸத்³தா³பி⁴தே⁴ய்யதோ அஞ்ஞோ நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘பா⁴வவந்ததோ வா அஞ்ஞோ பா⁴வோ நாம நத்தீ²’’தி. ஏதேன ஸகத்தே² அயம் தா-ஸத்³தோ³தி த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘விபாகோ ததா³ரம்மணபா⁴வபூ⁴தோதி அத்தோ²’’தி. ஏதஸ்மிஞ்சத்தே² ‘‘ததா³ரம்மணதா’’தி பச்சத்தேகவசனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். விஞ்ஞாணஞ்சாயதன…பே… ந வுத்தந்தி யதி³பி காமாவசரவிபாகானம்பி கம்மம் ஆரம்மணம் லப்³ப⁴தி, தம் பன விஞ்ஞாணஞ்சாயதனனேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனவிபாகானம் விய ந ஏகந்தேன இமஸ்ஸ விபாகசித்தஸ்ஸ இத³ம் கம்மம் ஆரம்மணந்தி வவத்தி²தம் காமாவசரவிபாகசித்தானம் ப³ஹுபே⁴த³த்தா, தஸ்மா தம் லப்³ப⁴மானம்பி ந வுத்தந்தி அத்தோ². யதி³ ஏவம் கிம் தம் லப்³ப⁴மானம்பி ந த³ஸ்ஸிதமேவாதி ஆஸங்காயம் ஆஹ ‘‘ததா³ரம்மணேன பனா’’திஆதி³. அனுலோமதோ ஸமாபஜ்ஜனே யேபு⁴ய்யேன ஆஸன்னஸமாபத்தியா ஆரம்மணபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ, அஞ்ஞதா² ‘‘படிலோமதோ வா ஏகந்தரிகவஸேன வா’’தி வசனம் நிரத்த²கம் ஸியாதி அதி⁴ப்பாயோ. ப⁴வேய்யாதி அனாஸன்னாபி ஸமாபத்தி ஆரம்மணம் ப⁴வேய்ய, ந ஸக்கா படிக்கி²பிதுந்தி அத்தோ². தேனேவ ஹி ‘‘யேபு⁴ய்யேனா’’தி வுத்தம். ஏவம் ஸதீதி யதி³ ஆவஜ்ஜனாய ஏவ ஆரம்மணபா⁴வேன குஸலானம் க²ந்தா⁴னம் அப்³யாகதாரம்மணதா அதி⁴ப்பேதா, ஏவம் ஸந்தே. வத்தப்³ப³ம் ஸியாதி ‘‘இத்³தி⁴வித⁴ஞாணஸ்ஸா’’தி ச பாளியம் வத்தப்³ப³ம் ஸியா தஸ்ஸாபி ஆவஜ்ஜனாய ஆரம்மணபா⁴வதோ. தம் ந வுத்தந்தி தம் அப்³யாகதம் இத்³தி⁴வித⁴ஞாணம் ‘‘குஸலா க²ந்தா⁴ இத்³தி⁴வித⁴ஞாணஸ்ஸா’’தி ந வுத்தம். ஹோந்தீதி ஆரம்மணம் ஹோந்தி. தானீதி சேதோபரியஞாணாதீ³னி. யாய காயசீதி சேதோபரியஞாணாதீ³னம் அஞ்ஞேஸஞ்ச குஸலானம் ஆரம்மணகரணவஸேன ஆவஜ்ஜந்தியா.
407-409. ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனேன ஸபா⁴வதோ ச அனிட்ட²தாமத்தவஸேன ச தோ³மனஸ்ஸஸ்ஸ உப்பத்தி வேதி³தப்³பா³தி யோஜேதப்³ப³ம். ஆகா⁴தவத்து²ஆதி³பே⁴தே³ன அக்க²ந்திபே⁴தா³ வேதி³தப்³பா³.
410. ஸப்³ப³ஸ்ஸாதி பகரணபரிச்சி²ன்னே க³ய்ஹமானே ஸப்³ப³ஸ்ஸ அப்³யாகதஸ்ஸ, அத்த²ந்தரவஸேன பன க³ய்ஹமானே ஸப்³ப³ஸ்ஸ ஞேய்யஸ்ஸாதி அத்தோ². அஸக்குணேய்யத்தாதி இத³ம் வத்தப்³ப³ஸ்ஸ அனந்தாபரிமேய்யதாய வுத்தம், ந அஞ்ஞாணபடிகா⁴ததோ.
417. வோதா³னஸங்கா²தம் வுட்டா²னம் அபுப்³ப³தோ ந ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘அபுப்³ப³தோ சித்தஸந்தானதோ வுட்டா²னம் ப⁴வங்க³மேவா’’தி. தஞ்ஹி யதா²லத்³த⁴ஸ்ஸ விஸேஸஸ்ஸ வோதா³பனம் பகு³ணபா⁴வாபாத³னம் அபுப்³ப³ம் நாம ந ஹோதி. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘ஹேட்டி²மம் ஹேட்டி²மஞ்ஹி பகு³ணஜ்ஜா²னம் உபரிமஸ்ஸ உபரிமஸ்ஸ பத³ட்டா²னம் ஹோதி, தஸ்மா வோதா³னம்பி வுட்டா²னந்தி வுத்த’’ந்தி. அவஜ்ஜேதப்³ப³த்தா வத்தப்³ப³ம் நத்தீ²தி குஸலபா⁴வேன ஸமானத்தா வஜ்ஜேதப்³ப³தாய அபா⁴வதோ விப⁴ஜித்வா வத்தப்³ப³ம் நத்தி², தஸ்மா யதே³த்த² விஸேஸனம் லப்³ப⁴தி, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம்…பே… ஸமாபத்தியா’’தி ஆஹ. சித்துப்பாத³கண்டே³ வுத்தமேவாதி பட்டா²னே பன ‘‘குஸலே நிருத்³தே⁴ விபாகோ ததா³ரம்மணதா உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதி³னா ‘‘கிரியானந்தரம் ததா³ரம்மணபா⁴வே’’தி யம் வத்தப்³ப³ம், தம் சித்துப்பாத³கண்ட³வண்ணனாயம் வுத்தமேவ.
தா உபோ⁴பீதி யா ‘‘குஸலவிபாகாஹேதுகஸோமனஸ்ஸஸஹக³தா உபேக்கா²ஸஹக³தா சா’’தி த்³வே மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயோ வுத்தா, தா உபோ⁴பி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துவஸேன வுத்தா. கஸ்மா? த³ஸன்னம் காமாவசரப⁴வங்கா³னம் அத்தனோ ததா³ரம்மணகாலே ஸந்தீரணகாலே ச வோட்ட²ப்³ப³னஸ்ஸ அனந்தரபச்சயபா⁴வதோ. உபேக்கா²ஸஹக³தா பன யதா²வுத்தானம் த³ஸன்னம் விபாகானம் மனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூனம் அத்தனோ ததா³ரம்மணாதி³காலே வோட்ட²ப்³ப³னகிரியஸ்ஸ ஸந்தீரணகாலே மனோதா⁴துகிரியஸ்ஸ ப⁴வங்க³காலேதி யோஜேதப்³ப³ம்.
423. படிவிஜ்ஜி²த்வாதி ஜானித்வா. த³ள்ஹம் ந க³ஹேதப்³ப³ந்தி த³ள்ஹக்³கா³ஹம் ந க³ஹேதப்³ப³ம். ப³லவதோ…பே… விபச்சனதோதி ஏதேன ப³லவதா து³ப்³ப³லதா ச அப்பமாணம், கதோகாஸதா பமாணந்தி த³ஸ்ஸேதி. கதோகாஸதா ச அவஸேஸபச்சயஸமவாயே விபாகாபி⁴முக²தாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யம் கிஞ்சீதி ச ப³லவம் து³ப்³ப³லம் வாதி அத்தோ². விபாகஜனகம்பி கிஞ்சி கம்மம் உபனிஸ்ஸயபச்சயோ ந ஹோதீதி ஸக்கா வத்தும். ஸதி ஹி கம்மஉபனிஸ்ஸயபச்சயானம் அவினாபா⁴வே விபாகத்திகே உபனிஸ்ஸயபச்சயே க³ஹிதே கம்மபச்சயோ விஸும் ந உத்³த⁴ரிதப்³போ³ ஸியா, வேத³னாத்திகே ச உபனிஸ்ஸயே பச்சனீயதோ டி²தே கம்மபச்சயேன ஸத்³தி⁴ம் அட்டா²தி ந வத்தப்³ப³ம் ஸியாதி அதி⁴ப்பாயோ. பச்சயத்³வயஸ்ஸ பன லப்³ப⁴மானதப்பராய தே³ஸனாய உபனிஸ்ஸயே க³ஹிதேபி கம்மபச்சயோ உத்³த⁴ரிதப்³போ³யேவாதி ஸக்கா வத்தும். லப்³ப⁴மானஸ்ஸ ஹி உத்³த⁴ரணம் ஞாயாக³தம், ததா² உபனிஸ்ஸயே பச்சனீயதோ டி²தேபி கம்மபச்சயோ வத்தப்³போ³வ உபனிஸ்ஸயஸ்ஸ அனேகபே⁴த³த்தா, விபாகம் ஜனேந்தம் கம்மம் விபாகஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ ந ஹோதீதி ந வத்தப்³ப³மேவாதி வேதி³தப்³ப³ம்.
பரஸ்ஸ பவத்தம் ஓமானந்தி பரஸந்தானே அத்தானம் உத்³தி³ஸ்ஸ பவத்தம் அவமானம். தேஸூதி யோ அனேன புப்³பே³ ஹதோ, தஸ்ஸ ஞாதிமித்தேஸு. மாதுகா⁴தனத்த²ம் பவத்திததாய புரிமசேதனாய மாதுகா⁴தகம்மேன ஸதி³ஸதா, யதா² ச ஆணத்தியம் பஹாரேபி ஏஸேவ நயோ. தேன வுத்தம் ‘‘ஏஸ நயோ த்³வீஹி பகாரேஹீதி ஏத்தா²பீ’’தி.
வட்டனிஸ்ஸிதோ தா³னாதி³வஸேன ஸத்³த⁴ம் உப்பாதே³ந்தோ ராக³ம் உபனிஸ்ஸாய தா³னாதி³வஸேன ஸத்³த⁴ம் உப்பாதே³தி நாம, ந விவட்டனிஸ்ஸிதோ அவிஸேஸேன வுத்தத்தாதி ஆஹ ‘‘இமினா அதி⁴ப்பாயேன வத³தீ’’தி. ஏதேஸந்தி காயிகஸுக²து³க்கா²னம். ஏகதோபீதி இத³ம் யதி³பி ஏகஸ்மிம் ஸந்தானே ஸுக²து³க்கா²னம் ஏகஸ்மிம் க²ணே உப்பத்தி நத்தி², பச்சயஸமாயோகோ³ பன தேஸம் ஏகஜ்ஜ²ம்பி ஹோதீதி கத்வா வுத்தம்.
425. புரிமவாரேஸு வியாதி படிச்சவாராதீ³ஸு புரிமேஸு விய. இமஸ்மிந்தி பஞ்ஹாவாரே. பச்சயேன உப்பத்தி வுச்சதீதி ஹேதுஆதி³னா தேன தேன பச்சயேன தம்தம்பச்சயுப்பன்னஸ்ஸ உப்பத்தி ந வுச்சதி. தேஸம் தேஸம் த⁴ம்மானந்தி ஹேதுஆதீ³னம் தேஸம் தேஸம் பச்சயத⁴ம்மானம். தம்தம்பச்சயபா⁴வோதி ஹேதுஆதீ³னம் தம்தம்பச்சயபா⁴வோ வுச்சதி. தேனேவ புரிமேஸு ச²ஸு வாரேஸு ‘‘குஸலோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதி³னா தத்த² தத்த² உப்பாத³க்³க³ஹணம் கதம், இத⁴ பன ‘‘குஸலஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ’’திஆதி³னா பச்சயபா⁴வோ க³ஹிதோ. தேனாதி உபத்த²ம்ப⁴கத்தேன பச்சயபா⁴வேன. இதா⁴தி பஞ்ஹாவாரே.
427. பதிட்டா²பூ⁴தஸ்ஸாதி நிஸ்ஸயபூ⁴தஸ்ஸ. கம்மபச்சயோதி ஸஹஜாதகம்மபச்சயோ. து³கமூலகது³காவஸானாதி ‘‘குஸலோ ச அப்³யாகதோ ச த⁴ம்மா குஸலஸ்ஸ ச அப்³யாகதஸ்ஸ ச த⁴ம்மஸ்ஸா’’தி ஏவம் து³கமூலகது³காவஸானா கத்வா வுத்தபஞ்ஹா. தத்தா²தி பச்சயவாரே. குஸலோ ச அப்³யாகதோ ச த⁴ம்மாதி குஸலாப்³யாகதப்பபே⁴தா³ பச்சயுப்பன்னா த⁴ம்மா. யதோ ததோ வாதி பச்சயத⁴ம்மனியமம் அகத்வா யதோ ததோ வா குஸலாப்³யாகதவஸேன உப⁴யபச்சயதோ உப்பத்திமத்தமேவ தத்த² பச்சயவாரே அதி⁴ப்பேதம், உப⁴யஸ்ஸ யதா²வுத்தஸ்ஸ பச்சயுப்பன்னஸ்ஸ உபி⁴ன்னம் யதா²வுத்தானம்யேவ பச்சயத⁴ம்மானம் பச்சயபா⁴வோ ந அதி⁴ப்பேதோ உப்பாத³பதா⁴னத்தா தஸ்ஸா தே³ஸனாயாதி அதி⁴ப்பாயோ. நிஸ்ஸயாதி³பூ⁴தாதி நிஸ்ஸயஅத்தி²அவிக³தபூ⁴தா பச்சயத⁴ம்மா ந லப்³ப⁴ந்தி, தஸ்மா குஸலோ ச…பே… ந வுத்தந்தி யோஜனா.
பஞ்ஹாவாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா நிட்டி²தா.
பஞ்ஹாவாரஸ்ஸ க⁴டனே அனுலோமக³ணனா
439. ஏத்தா²தி அப்³யாகதமூலகே. யதி³ ஏவந்தி யதி³ குஸலாகுஸலமூலேஹி அலப்³ப⁴மானம்பி லப்³ப⁴தி, ஏவம் ஸந்தே. க³ணனமத்தஸாமஞ்ஞதோ, ந பச்சயஸாமஞ்ஞதோதி அதி⁴ப்பாயோ.
440. நித³ஸ்ஸனவஸேன த³ட்ட²ப்³போ³ யேபு⁴ய்யேன இந்த்³ரியமக்³க³பச்சயானஞ்ச ஹேதுபச்சயஸ்ஸ விஸபா⁴க³த்தா. இந்த்³ரியமக்³க³பச்சயா ச விஸபா⁴கா³தி விஸேஸனேன யோ தத்த² ஸபா⁴க³பா⁴வோ, தம் நிவத்தேதி. ததா² பா⁴வாபா⁴வதோதி தஸ்மிம் ஹேதுபச்சயாகாரே ஸதி பா⁴வதோ, ஹேதுத⁴ம்மானம் ஹேதுபச்சயபா⁴வே ஸதி ஸஹஜாதாதி³பச்சயபா⁴வதோதி அத்தோ². அதி⁴பதிபச்சயாதீ³னந்தி அதி⁴பதிந்த்³ரியமக்³க³பச்சயானம். விஸபா⁴க³தா ஹேதுபச்சயஸ்ஸ. குஸலாதி³ஹேதூனந்தி குஸலாகுஸலகிரியாப்³யாகதஹேதூனம். ஹேதுபச்சயபா⁴வேதி ஹேதுபச்சயத்தே ஹேதுபா⁴வேன உபகாரகத்தே. விபாகபச்சயபா⁴வாபா⁴வதோதி விபாகபச்சயபா⁴வஸ்ஸ அபா⁴வதோ. ந ஹி விபாகானம் விபாகபச்சயதா அத்தி². விபாகஹேதூனம் இதரஹேதூஹி ஹேதுபச்சயதாய அத்தி² ஸபா⁴க³தாதி ஆஹ ‘‘ஹேதுவஜ்ஜான’’ந்தி. விபாகானம் விஸபா⁴க³தாய ப⁴விதப்³ப³ம், ந ஹி விபாகத⁴ம்மத⁴ம்மனேவவிபாகனவிபாகத⁴ம்மத⁴ம்மானம் விபாகேஹி ஸபா⁴க³தா அத்தி² ராஸந்தரபா⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ. உப⁴யபச்சயஸஹிதேதி ஹேதுவிபாகபச்சயஸஹிதே. ஹேதுபச்சயபா⁴வே விபாகம்ஹீதி ஹேதுபச்சயபா⁴வேன வத்தமானே விபாகத⁴ம்மே. விபாகபச்சயத்தாபா⁴வாபா⁴வதோதி விபாகபச்சயபா⁴வாபா⁴வஸ்ஸ அபா⁴வதோ. ந ஹி விபாகோ விபாகஸ்ஸ விபாகபச்சயோ ந ஹோதி, தஸ்மா நத்தி² ஹேதுவிபாகபச்சயானம் விஸபா⁴க³தாதி அதி⁴ப்பாயோ.
இதா³னி வுத்தமேவத்த²ம் உதா³ஹரணேன ஸமத்தே²ந்தோ ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³மாஹ. ஹேதுஸஹஜாதபச்சயஸஹிதேதி ஹேதுபச்சயஸஹஜாதபச்சயஸஹிதே, உப⁴யபச்சயயுத்தேதி அத்தோ². ஹேதூனந்தி இத³ம் ‘‘ஸஹஜாதபச்சயத்தாபா⁴வோ’’தி இமினாபி ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். ஹேதூனஞ்ஹி ஹேதுபச்சயஸஹிதே ராஸிம்ஹி ஹேதுபச்சயபா⁴வோ விய ஸஹஜாதபச்சயபா⁴வோபி அத்தீ²தி. தத்த² ஹேதுவஜ்ஜானம் ஸஹஜாதத⁴ம்மானம் ஹேதுத⁴ம்மஸ்ஸ ச ந ஸபா⁴க³தா வுச்சதி ஸஹஜாதபச்சயேன ஸபா⁴க³பா⁴வதோ. ஏவமிதா⁴பீதி யதா² ஹேதுஸஹஜாதபச்சயேஸு வுத்தப்பகாரேன நத்தி² விஸபா⁴க³தா, ஏவமிதா⁴பி ஹேதுவிபாகபச்சயேஸு நத்தி² விஸபா⁴க³தாதி அத்தோ². ஏஸ நயோ விப்பயுத்தபச்சயேபீதி ய்வாயம் நயோ ஹேதுஸஹஜாதபச்சயேஸு விஸபா⁴க³தாபா⁴வோ வுத்தோ, ஏஸ நயோ ஹேதுஸஹிதே விப்பயுத்தபச்சயேபீதி அத்தோ². தத்தா²பி ஹி ‘‘ஹேதுவிப்பயுத்தபச்சயஸஹிதே ராஸிம்ஹீ’’திஆதி³ ஸக்கா யோஜேதுந்தி. பச்சுப்பன்னோ ஏவ பச்சயுப்பன்னோ, பச்சயோ பன அதீதோபி அனாக³தோபி காலவினிமுத்தோபி ஹோதீதி பச்சுப்பன்னக்க²ணே ஹேதுபச்சயபா⁴வே ஸஹஜாதாதி³பச்சயபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய ததா²பா⁴வாபா⁴வவஸேன ஸபா⁴க³தாய வுச்சமானாய நானாக்க²ணிகானம் குஸலாதீ³னம் ஹேதூனம் விபாகானஞ்ச வஸேன விஸபா⁴க³தா தஸ்ஸேவ ஹேதுஸ்ஸ ந வத்தப்³பா³தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘அபிசா’’திஆதி³னா.
அக்³க³ஹிதவிஸேஸதோ ஸாமஞ்ஞதோ விஸேஸோ ந ஸுவிஞ்ஞேய்யோ ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘குஸலா வீமம்ஸாதி⁴பதீதி ஏவம் வத்தப்³ப³’’ந்தி.
441-443. ‘‘இதரானி த்³வே லப⁴தீ’’தி ஏவம் வத்தும் ந ஸக்கா, ஹேதாதி⁴பதிது³கேஹி த³ஸ்ஸிதானி யானி ‘‘குஸலோ த⁴ம்மோ குஸலஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ, குஸலோ த⁴ம்மோ அப்³யாகதஸ்ஸ, குஸலோ த⁴ம்மோ குஸலஸ்ஸ ச அப்³யாகதஸ்ஸ ச, அப்³யாகதோ த⁴ம்மோ அப்³யாகதஸ்ஸா’’தி சத்தாரி விஸ்ஸஜ்ஜனானி, தேஸு ஹேதுஸஹஜாதனிஸ்ஸயஅத்தி²அவிக³தஇந்த்³ரியமக்³க³பச்சயேஸு ஸம்பயுத்தபச்சயே பவிட்டே² ‘‘குஸலோ த⁴ம்மோ குஸலஸ்ஸ, அப்³யாகதோ த⁴ம்மோ அப்³யாகதஸ்ஸா’’தி இமானி த்³வே லப⁴தி. யம் ஸந்தா⁴ய அட்ட²கதா²யம் வுத்தம் ‘‘ஸசே தேஹி ஸத்³தி⁴ம்…பே… தானேவ த்³வே லப⁴தீ’’தி, தேஹி பன இதரானி நாம ‘‘குஸலோ த⁴ம்மோ அப்³யாகதஸ்ஸ, குஸலோ த⁴ம்மோ குஸலஸ்ஸ ச அப்³யாகதஸ்ஸ சா’’தி இமானி த்³வேபி ஸியும். ந ஹி குஸலோ த⁴ம்மோ குஸலஸ்ஸ விப்பயுத்தபச்சயேன பச்சயோ ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘இதரானி த்³வே லப⁴தீதி புரிமபாடோ²’’திஆதி³. இதரானி த்³வேதி வா அஞ்ஞானி த்³வே, யானி ஸம்பயுத்தபச்சயவஸேன த்³வே விஸ்ஸஜ்ஜனானி, விப்பயுத்தபவேஸே பன ததோ அஞ்ஞானி அஞ்ஞதா²பூ⁴தானி த்³வே விஸ்ஸஜ்ஜனானி. யானி ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘குஸலோ அப்³யாகதஸ்ஸ, அப்³யாகதோ அப்³யாகதஸ்ஸாதி த்³வே லப⁴தீதி பட²ந்தீ’’தி. தேஸூதி ஊனதரக³ணனாஹேதூஸு விபாகஅஞ்ஞமஞ்ஞாதீ³ஸு.
அனாமட்ட²விபாகானீதி அக்³க³ஹிதவிபாகபச்சயானி, க⁴டனம் அபேக்கி²த்வா அயம் நபும்ஸகனித்³தே³ஸோ. ந விபாகஹேதுரஹிதானி ஸாதா⁴ரணவஸேன வுத்தத்தா. தேன வுத்தம் அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸாமஞ்ஞதோ நவன்னம்பி ஹேதூனம் வஸேன வுத்தானீ’’தி, ‘‘விபாகஹேதுபி லப்³ப⁴தீ’’தி ச.
தத்தா²தி பஞ்சமக⁴டனதோ பட்டா²ய பஞ்சஸு க⁴டனேஸு. தேன விபாகேன ஸஹ, ஸமம் வா உட்டா²னம் ஏதஸ்ஸாதி ஸமுட்டா²னந்தி அயம்பி அத்தோ² ஸம்ப⁴வதீதி வுத்தம் ‘‘படிஸந்தி⁴யம் கடத்தாரூபம்பி தம்ஸமுட்டா²னக்³க³ஹணேனேவ ஸங்க³ண்ஹாதீ’’தி. ஏஸேவ நயோதி இமினா கடத்தாரூபம்பி தம்ஸமுட்டா²னக்³க³ஹணேனேவ ஸங்க³ண்ஹாதீதி இமமேவத்த²ம் அதிதி³ஸதி.
ஏவம்பீதி ‘‘ஏதேஸு பனா’’திஆதி³னா ஸங்கே²பதோ வுத்தப்பகாரேபீதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ஏதேஸு பன…பே… வுத்தனயேனபீ’’தி. யோ யோ பச்சயோதி யோ யோ ஹேதுஆதி³பச்சயோ மூலபா⁴வேன டி²தோ பரேஸம் பச்சயானம். தப்பச்சயத⁴ம்மானந்தி தேஹி ஹேதுஆதி³பச்சயேஹி பச்சயபூ⁴தானம் ஹேதுஆதி³த⁴ம்மானம். நிரவஸேஸஊனஊனதரஊனதமலாப⁴க்கமேனாதி தே த⁴ம்மா யேஸு விஸ்ஸஜ்ஜனேஸு யதா²ரஹம் நிரவஸேஸா லப்³ப⁴ந்தி, யேஸு ஊனா ஊனதரா ஊனதமா ச லப்³ப⁴ந்தி, தேன கமேன க⁴டனாவசனதோ பச்சயுப்பன்னாபி யதா²க்கமம் நிரவஸேஸாதி³க்கமேனேவ லப்³ப⁴ந்தி. தேனாஹ ‘‘நிரவஸேஸலாபே⁴ ச…பே… வேதி³தப்³போ³’’தி.
ஹேதுமூலகம் நிட்டி²தம்.
445. பஞ்சமே ஏகந்தி ஸனிஸ்ஸயதோ அப்³யாகதமூலம் அகுஸலந்தி இத³ம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘வத்து²வஸேன ஸனிஸ்ஸயம் வக்க²தீ’’தி. ந இத³ந்தி இத³ம் சதுத்த²ம் க⁴டனம் லப்³ப⁴மானஸ்ஸபி வத்து²ஸ்ஸ வஸேன க⁴டனம் ந ஹோதி தஸ்ஸ வக்க²மானத்தா, தஸ்மா ‘‘ஆரம்மணவஸேனேவா’’தி ஏகம்ஸோ க³ஹிதோதி அத்த²யோஜனா.
446. ஸஹஜாதபுரேஜாதா ஏகோ நிஸ்ஸயபச்சயோதி இமினா ஸதிபி பச்சயத⁴ம்மபே⁴தே³ பச்சயபா⁴வபே⁴தோ³ நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதி, ததா² ‘‘அத்தி²பச்சயோ’’தி இமினாபி. அவிக³தபச்சயோபேத்த² அத்தி²பச்சயேனேவ ஸங்க³ஹிதோதி த³ட்ட²ப்³போ³. ‘‘அத்தி²அவிக³தபச்சயோ’’தி பாடோ². ஸஹஜாதாரம்மணாதி⁴பதி பன ந கேவலம் பச்சயத⁴ம்மப்பபே⁴தோ³வ, அத² கோ² பச்சயபா⁴வபே⁴தோ³பி அத்தே²வாதி ஆஹ ‘‘ஏவம்…பே… அபா⁴வதோ’’தி. வுத்தமேவத்த²ம் பாகடதரம் காதும் ‘‘நிஸ்ஸயபா⁴வோ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸஹஜாதபுரேஜாதனிஸ்ஸயாதீ³னந்தி ஸஹஜாதனிஸ்ஸயபுரேஜாதனிஸ்ஸயாதீ³னம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸஹஜாதபுரேஜாதஅத்தி²அவிக³தபா⁴வே ஸங்க³ண்ஹாதி. ந பனேவந்திஆதி³னா வுத்தமேவத்த²ம் விவரந்தோ ‘‘ஸஹஜாதோ ஹீ’’திஆதி³மாஹ. பி⁴ன்னஸபா⁴வாதி ஸமானேபி அதி⁴பதிஸத்³த³வசனீயபா⁴வே பச்சயபா⁴வவிஸிட்டே²ன ஸபா⁴வேன பி⁴ன்னஸபா⁴வா, ந ஹேதுபச்சயாத³யோ விய ஸபா⁴வமத்தேன. தேனேவாதி பி⁴ன்னஸபா⁴வத்தா ஏவ. அஞ்ஞதா² ‘‘குஸலோ குஸலஸ்ஸ ஸஹஜாதவஸேன, அப்³யாகதோ ஆரம்மணவஸேன அதி⁴பதிபச்சயேன பச்சயோ ஹோதீ’’தி தது³ப⁴யம் ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா வத்தப்³ப³ம் ஸியா, ந ச வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘பஞ்ஹாவாரவிப⁴ங்கே³…பே… ந வுத்த’’ந்தி.
447-452. ஸாதா⁴ரணவஸேனாதி அதி⁴பதிந்த்³ரியபா⁴வஸாமஞ்ஞேன. ததா² சேவ ச² க⁴டனானி யோஜேத்வா த³ஸ்ஸேதி ‘‘அதி⁴பதீ’’திஆதி³னா. த்³வே பச்சயத⁴ம்மாதி வீரியவீமம்ஸானம் வஸேன த்³வே பச்சயத⁴ம்மா, ஏகோயேவ சித்தாதி⁴பதிவஸேன. ஸமக்³க³கானி புப்³பே³ வத்தப்³பா³னி ஸியும் அதி⁴பதிபடிபாடியாதி அதி⁴ப்பாயோ. பட²மஞ்ஹி வீரியாதி⁴பதி பச்சா² சித்தாதி⁴பதீதி. தேஸம் ஆஹாரமக்³க³பச்சயானம் பச்சா² வுத்தானி ஸமக்³க³கானி. ஸதி³ஸத்தாதி இத³ம் பரதோ ‘‘ஹேதுவஸேன வுத்தக⁴டனேஹி ஸதி³ஸத்தா’’திஆதி³வசனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.
457-460. து³மூலகந்தி குஸலாப்³யாகதமூலகம். தம் குஸலமூலகேஸு கஸ்மா வுத்தந்தி சோத³னாயம் ஆஹ ‘‘அப்³யாகதஸஹிதஸ்ஸ குஸலஸ்ஸ பச்சயபா⁴வத³ஸ்ஸனவஸேனா’’தி. ஏத்தா²தி அனுலோமக³ணனே. யதா²வுத்தேஸூதி ‘‘ஸஹஜாதஅஞ்ஞமஞ்ஞனிஸ்ஸயவிபாகஸம்பயுத்தவிப்பயுத்தஅத்தி²அவிக³தமூலகேஸூ’’தி ஏவம் வுத்தேஸு ஸஹஜாதாதி³மூலகேஸு. அத்தி²அவிக³தமூலகவஜ்ஜேஸூதி அத்தி²அவிக³தமூலகானி ட²பேத்வா அவஸேஸேஸு ஆஹாரேன ஆஹாரபச்சயேன க⁴டனானி ந யோஜிதானீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அதி⁴பதிந்த்³ரியேஹி ச நிஸ்ஸயாதி³வஜ்ஜேஸு ஸஹஜாதாதீ³ஸு க⁴டனானி ந யோஜிதானீதி யோஜனா. தேஸூதி ஹேதுகம்மஜா²னமக்³கே³ஸு ஆஹாரே அதி⁴பதிந்த்³ரியேஸு ச தம்தம்க⁴டனவஸேன யதா²வுத்தேஸு யோஜியமானேஸு. தேனாதி ஹேதுஆதி³அரூபத⁴ம்மானம்யேவ லப்³ப⁴னதோ. தேஹி க⁴டனானீதி ஹேதுஆதீ³ஹி யோஜியமானானி க⁴டனானி. ரூபமிஸ்ஸகத்தாபா⁴வேனாதி இத³ம் வுத்தஸதி³ஸதாய காரணவசனம். கஸ்மா பனேத்த² அத்தி²அவிக³தமூலகானி நிஸ்ஸயவிப்பயுத்தஅத்தி²அவிக³தானி தேஹி வஜ்ஜிதானீதி ஆஹ ‘‘அத்தி²அவிக³தேஹி பனா’’திஆதி³. நிஸ்ஸயாதீ³ஹி யோஜியமானானி அதி⁴பதிந்த்³ரியானி ரூபமிஸ்ஸகானி ஹோந்தீதி ந வுத்தானீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யதி³ ஏவம் கஸ்மா அத்தி²அவிக³தமூலகேஸு ஆஹாரேன, நிஸ்ஸயாதி³மூலகேஸு ச அதி⁴பதிந்த்³ரியேஹி யோஜனா கதாதி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘அதி⁴பதாஹாரிந்த்³ரியமூலகேஸூ’’திஆதி³.
473-477. ஏதி³ஸேஸு டா²னேஸு க²ந்த⁴-ஸத்³தோ³ அரூபேஸ்வேவ நிருள்ஹோதி கத்வா வுத்தம் ‘‘ந பவத்தே விய க²ந்தா⁴யேவ பச்சயுப்பன்னபா⁴வேன க³ஹேதப்³பா³’’தி. கடத்தாரூபம்பி பன லப்³ப⁴தீதி இமினா ‘‘ஏகக்க²ணிககம்மவஸேன வுத்தானீ’’தி வசனம் படிக்கி²பதி. யமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘கஸ்மா ந வுத்த’’ந்தி வுத்தம், தம் பாகடதரம் கரோந்தோ ‘‘நனூ’’திஆதி³ம் வத்வா புன தம் உதா³ஹரணேன விபா⁴வேதும் ‘‘யதா²சா’’திஆதி³ வுத்தம். ஆரம்மணனிஸ்ஸயபச்சயபா⁴வேனாதி ஆரம்மணபச்சயபா⁴வேன நிஸ்ஸயபச்சயபா⁴வேன ச. கம்மஸ்ஸ ச பச்சயபா⁴வோ பாகடோயேவாதி ஆஹ ‘‘கம்மம்பி ஆரம்மணபச்சயபா⁴வேன வத்தப்³ப³’’ந்தி. த்³வின்னம் பச்சயபா⁴வானந்தி கம்மாரம்மணபச்சயபா⁴வானம். அஞ்ஞமஞ்ஞபடிக்கே²பதோதி இமினா த்³வின்னம் பச்சயபா⁴வானம் பி⁴ன்னத்தா பவத்திஆகாரஸ்ஸ ஏகக்க²ணே ஏகஸ்மிம் பச்சயத⁴ம்மே அயுஜ்ஜமானதம் த³ஸ்ஸேதி. யதா²த³ஸ்ஸிதஸ்ஸ நித³ஸ்ஸிதப்³பே³ன அஸமானதம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பச்சுப்பன்னஞ்ஹி…பே… யுத்தம் வத்து’’ந்தி ஆஹ. கம்மம் பனாதிஆதி³னா கம்மாரம்மணபச்சயானம் பவத்திஆகாரஸ்ஸ பி⁴ன்னத்தா ஏகஜ்ஜ²ம் ஹுத்வா அப்பவத்திமேவ விபா⁴வேதி. யதோ தே அஞ்ஞமஞ்ஞம் படிக்கே²பகா வுத்தா, கஸ்மா பன தம்யேவ வத்து² ஆரம்மணபச்சயோ ஹோதி நிஸ்ஸயபச்சயோ ச, ந தம்யேவ கம்மம் ஆரம்மணபச்சயோ ச கம்மபச்சயோ சாதி? ந சோதே³தப்³ப³மேதம், த⁴ம்மஸபா⁴வோ ஏஸோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏஸ ச ஸபா⁴வோ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² வத்தமானானந்தி பச்சுப்பன்னானம். யந்தி இத³ம் ‘‘வத்தப்³ப³தா’’தி இமினா ஸம்ப³ந்தி⁴யமானம் ‘‘யா’’தி இத்தி²லிங்க³வஸேன விபரிணாமேதப்³ப³ம். யதா²திஆதி³னா தமேவத்த²ம் உதா³ஹரணத³ஸ்ஸனேன விபா⁴வேதி.
478-483. யம் விஞ்ஞாணம் அதி⁴பதிபச்சயோ ந ஹோதி, தம் அனாமட்டா²தி⁴பதிபா⁴வம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். வத்து²ஸ்ஸ வஸேனாதி ஹாபேதப்³ப³ஸ்ஸ வத்து²ஸ்ஸ வஸேன.
484-495. அரூபிந்த்³ரியானி ரூபானம் பச்சயத்தேன லப்³ப⁴ந்தீதி யோஜனா. யதி³பி ஏவம் வுத்தம் ரூபிந்த்³ரியானம் அரூபானம் பச்சயத்தஞ்ச லப்³ப⁴தீதி ஆஹ ‘‘சக்கா²தீ³னி ச பன சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் லப்³ப⁴ந்தீ’’தி. தம்ஸமானக³திகாதி வீரியேன ஸமானக³திகா மக்³க³பச்சயதாய.
511-514. விப்பயுத்தமூலகே ‘‘த³ஸமே குஸலாத³யோ சித்தஸமுட்டா²னான’’ந்தி இத³ம் பவத்திவஸேன அட்ட²கதா²யம் வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘படிஸந்தி⁴யம் பன ‘க²ந்தா⁴ கடத்தாரூபானம் வத்து² ச க²ந்தா⁴ன’ந்தி இத³ம்பி லப்³ப⁴தீ’’தி. தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனவஸேனாதி தஸ்ஸ வத்து²ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனவஸேன, ந அனவஸேஸதோ பச்சயத⁴ம்மஸ்ஸ த³ஸ்ஸனவஸேன. தேனாஹ ‘‘க²ந்தா⁴ ச வத்து²ஸ்ஸாதி இத³ம்பி பன லப்³ப⁴தேவா’’தி. ந வஜ்ஜேதப்³பா³னீதி தேஸம்பி பச்சயுப்பன்னபா⁴வேன யோஜேதப்³ப³த்தா.
515-518. அரூபவத்தா²ரம்மணமஹாபூ⁴தஇந்த்³ரியாஹாரானம் பச்சயத⁴ம்மானந்தி அத்தோ². ‘‘ஆஹாரிந்த்³ரியபச்சயா சா’’திபி பன வத்தப்³ப³ம். கஸ்மா? ந ஹி இந்த்³ரியாஹாரானம் வஸேன ஸஹஜாதாத³யோ லப்³ப⁴ந்தி, இந்த்³ரியாஹாரானம் பன வஸேன இந்த்³ரியாஹாரபச்சயாவ லப்³ப⁴ந்தி. ‘‘ஸஹஜாதம் புரேஜாதம் பச்சா²ஜாதம் ஆஹாரம் இந்த்³ரிய’’ந்தி ஹி உத்³தி³ஸித்வா அத்தி²பச்சயோ விப⁴த்தோதி. கேசி பனேத்த² ‘‘ஆஹாரக்³க³ஹணேன கப³ளீகாரோ ஆஹாரோவ க³ஹிதோ, இந்த்³ரியக்³க³ஹணேன ச ரூபஜீவிதிந்த்³ரியமேவ, ஸேஸாஹாரிந்த்³ரியானி ஸஹஜாதாதீ³ஸ்வேவ அந்தோக³தா⁴னி கதானி. யானி தத³ந்தோக³தா⁴னி, தே ஸந்தா⁴ய அட்ட²கதா²யம் ‘அரூபவத்தா²ரம்மணமஹாபூ⁴தஇந்த்³ரியாஹாரானம் வஸேனா’தி ஏத்த² இந்த்³ரியாஹாரக்³க³ஹணம் கதந்தி ‘ஸஹஜாதபுரேஜாதபச்சா²ஜாதபச்சயா லப்³ப⁴ந்தீ’தி வுத்த’’ந்தி வத³ந்தி.
தத்த² அரூபானம் ஸஹஜாதபச்சா²ஜாதாஹாரிந்த்³ரியபச்சயபா⁴வோ யதா²ரஹம் வேதி³தப்³போ³. வத்து² ஸஹஜாதம் புரேஜாதஞ்ச, ஆரம்மணம் புரேஜாதமேவ, அபி⁴ஞ்ஞாஞாணஸ்ஸ பன கதா³சி ஸஹஜாதம்பி ஆரம்மணபச்சயோ ஹோதியேவ. ஸஹஜாதக்³க³ஹணேன பனேத்த² ஸஹஜாதபச்சயபூ⁴தோவ க³ய்ஹதி, ஸோ ச ஏகுப்பாதா³தி³லக்க²ணயுத்தோவாதி யோ த⁴ம்மோ ஸஹஜாதோ ஹுத்வா ஆரம்மணம் ஹோதி, ந ஸோ இத⁴ அதி⁴ப்பேதோ. யதி³ ஸஹஜாதோபி ஆரம்மணம் ஹோதி, கஸ்மா பாளியம் ததா² ந விப⁴த்தந்தி? ஏககலாபபரியாபன்னஸ்ஸ ஏகுப்பாதா³தி³லக்க²ணயுத்தஸ்ஸ பி⁴ன்னகலாபபரியாபன்னதோ ஸங்கரமோசனத்த²ம். அபிச அப்பசுரபா⁴வதோ அபாகடபா⁴வதோ ச தம் ந க³ஹிதம். ததோதி நவமதோதி அத்தோ², ந த³ஸமதோதி அதி⁴ப்பாயோ. ந ஹி ஏகாத³ஸமே அதி⁴பதி அத்தீ²தி. ததா² சுத்³த³ஸமேதி ஏத்த² ததா²-ஸத்³தே³ன வத்து²க்³க³ஹணேன சக்கா²தி³வத்தூ²னிபி க³ஹிதானீதி இமமத்த²ம் உபஸம்ஹரதி. ததே³வாதி ஆரம்மணமேவ.
519. ஸஹஜாதானி வியாதி ஸஹஜாதபச்சயஸஹிதானி விய க⁴டனானி. ஸஹஜாதேனாதி ஸஹஜாதபச்சயேன. தானீதி ‘‘பகிண்ணகக⁴டனானீ’’தி வுத்தக⁴டனானி. யானி ஹி ஸஹஜாதபச்சயேன ந யோஜிதானி, தானேத்த² பகிண்ணகக⁴டனானீதி வுத்தானி. புரேஜாத…பே… வஸேனாதி ஏத்த² அயம் யோஜனா – புரேஜாதஸ்ஸ பச்சா²ஜாதஸ்ஸ ஆஹாரஸ்ஸ இந்த்³ரியஸ்ஸ ச ஸஹஜாதேன அஞ்ஞமஞ்ஞஞ்ச ஸாமஞ்ஞவஸேன, தேஸம்யேவ ஸஹஜாதேன அஞ்ஞமஞ்ஞஞ்ச அஸாமஞ்ஞவஸேன சாதி வுத்தம் ஹோதி. யதா² புரேஜாதஸ்ஸ பச்சா²ஜாதஸ்ஸ ச ஸஹஜாதேன அஸாமஞ்ஞம் பி⁴ன்னஸபா⁴வத்தா, ததோ ஏவ ஆஹாரிந்த்³ரியானம்பி தேன அஸாமஞ்ஞம், ஏவம் புரேஜாதாதீ³னம் சதுன்னம்பி அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஸாமஞ்ஞம் பி⁴ன்னஸபா⁴வத்தா. ஏவம் அஸாமஞ்ஞவஸேன அஸமானதாவஸேன யதா²வுத்தானி க⁴டனானி விப்பகிண்ணானி. யதா² பன ஸஹஜாதபச்சயத⁴ம்மா அரூபக்க²ந்தா⁴த³யோ தேனேவ ஸஹஜாதபச்சயதாஸங்கா²தேன மிதூ²னம் ஸமானபா⁴வேன அஞ்ஞேஹி அஸம்கிண்ணா அத்தனோ பச்சயுப்பன்னானம் பச்சயோ ஹோந்தீதி அஸாமஞ்ஞவஸேன தேஸம் பவத்தி, ஏவம் புரேஜாதாதி³பச்சயத⁴ம்மாபீதி தேஸம் ஸஹஜாதேன அஞ்ஞமஞ்ஞஞ்ச யதா²வுத்தஸ்ஸ ஸாமஞ்ஞஸ்ஸ அஸாமஞ்ஞஸ்ஸ ச வஸேன தானி க⁴டனானி விப்பகிண்ணானீதி பகிண்ணகானி வுத்தானி. ஏவம் ஸந்தே ஸஹஜாதானம்பி க⁴டனானம் பகிண்ணகபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதீதி? நாபஜ்ஜதி, தேஸம் ஸஹஜாததாய ஏவ அவிப்பகிண்ணபா⁴வஸித்³தி⁴தோ. தேன வுத்தம் ‘‘ஸஹஜாதம் அக்³க³ஹேத்வா வுத்தானி பகிண்ணகானி நாமா’’தி.
தானீதி பகிண்ணகக⁴டனானி. குஸலவிபாகாதி குஸலா ச விபாகா ச, யே அபி⁴ன்னலக்க²ணா ஹுத்வா குஸலஸபா⁴வா விபாகஸபா⁴வா சாதி அத்தோ². ஏவம்ஸபா⁴வஞ்ச ஏகம் அஞ்ஞிந்த்³ரியமேவாதி ஆஹ ‘‘இத³ம்…பே… லப்³ப⁴தீ’’தி. நனு ச ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாதி³வஸேனபி அயமத்தோ² லப்³ப⁴தீதி? தேஸம் கிரியஸபா⁴வதாபி அத்தே²வாதி. து³க்க²ந்தி சேதஸிகது³க்க²ம். தேனாஹ ‘‘அகுஸலமேவா’’தி. விபாகஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸாதி யோஜனா. தேன வுத்தம் ‘‘அஜா²னங்க³த்தா’’தி. அகுஸலவிபாககிரியாதி விசிகிச்சா²சித்தபஞ்சவிஞ்ஞாணகிரியாமனோதா⁴தூஸு பவத்தனதோ அகுஸலவிபாககிரியாவ ஹோதி சித்தட்டி²தீதி அத்தோ². யஸ்மா அகுஸலவிபாகாதி ஏவமத்தே² க³ய்ஹமானே து³க்க²ஸ்ஸ சித்தட்டி²தியா ச வஸேன யதா² ஜா²னேஸு, ஏவம் அஞ்ஞேஸம் வஸேன அஞ்ஞேஸு ச ந லப்³ப⁴தி, தஸ்மா அகுஸலஸ்ஸ விபாகாதி ஏவமத்தே² க³ய்ஹமானே து³க்கி²ந்த்³ரியஸ்ஸ வஸேன இந்த்³ரியேஸு லப்³ப⁴தீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அகுஸலஸ்ஸ…பே… லப்³பே⁴ய்யா’’தி. இமஸ்மிம் குஸலத்திகே விபாகோ விபாகாப்³யாகதமிச்சேவ க³ய்ஹதி, ந அகுஸலாதி³பதே³ஹி விஸேஸேத்வாதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘குஸலவிபாகா…பே… நத்தீ²’’தி ஆஹ.
பஞ்ஹாவாரஸ்ஸ க⁴டனே அனுலோமக³ணனா நிட்டி²தா.
பச்சனீயுத்³தா⁴ரவண்ணனா
527. நஹேதுபச்சயேனாதி ஏத்த² ந-காரோ அஞ்ஞத்தோ²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஹேதுபச்சயதோ அஞ்ஞேன பச்சயேனா’’தி ஆஹ. அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேனாஹி ஸஹஜாதாதி³ஸங்க³ஹவஸேன அக்³க³ஹிதானம் க³ஹணேன. அட்ட² ஹோந்தீதி இமிஸ்ஸா பாளியா ஆக³தா ஆரம்மணாத³யோ அட்ட² பச்சயா ஹோந்தி. தேஸூதி அட்ட²ஸு பச்சயேஸு. தீஹீதி ஆரம்மணஸஹஜாதஉபனிஸ்ஸயபச்சயேஹி. த்³வீஹீதி ஆரம்மணபச்சயஉபனிஸ்ஸயபச்சயேஹி. தஸ்மிம் தஸ்மிம் பச்சயேதி தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஹேதுஆதி³கே பச்சயே. ததோ ஹேதுஆதி³பச்சயதோ. யதா²யோக³ம் யோஜேதப்³பா³தி யஸ்மிம் பச்சயே பச்சனீயதோ டி²தே யே பச்சயா அனுலோமதோ யோஜனம் லப⁴ந்தி, தே யோஜேதப்³பா³தி அத்தோ².
த்³வின்னந்தி அனந்தரூபனிஸ்ஸயஸ்ஸ பகதூபனிஸ்ஸயஸ்ஸாதி இமேஸம் த்³வின்னம். வத்து²புரேஜாதஸ்ஸ வஸேன புரேஜாதம் ஆரம்மணபுரேஜாதஸ்ஸ ஆரம்மணேன ஸங்க³ஹிதத்தா. அஞ்ஞிஸ்ஸா சேதனாயாதி நானாக்க²ணிககம்மபச்சயபா⁴வேனேவ பவத்தாய சேதனாய. அரூபாஹாரா அபரிச்சத்தஸஹஜாதபா⁴வா ஏவ ஆஹாரபச்சயோ ஹோந்தி, ரூபாஹாரோ டி²திப்பத்தோயேவாதி வுத்தம் ‘‘ஸஹஜாததோ அஞ்ஞஸ்ஸ கப³ளீகாராஹாரஸ்ஸ வஸேன ஆஹாரோ’’தி. ஸஹஜாததோ அஞ்ஞஸ்ஸாதி ச இத³ம் அரூபாஹாரனிவத்தனத்த²ம் வுத்தம், ந கப³ளீகாராஹாரவிஸேஸனிவத்தனத்த²ம் தாதி³ஸஸ்ஸேவ தஸ்ஸ அபா⁴வதோ. ந ஹி ரூபாஹாரோ ஸஹஜாதபச்சயோ ஹோதி, நாபி புரேஜாதபச்சயோ ஹோதி. யதா² ஸஹஜாதானம் ஸஹஜாதபச்சயோ ந ஹோதி, ஏவம் புரேஜாதானம் பச்சா²ஜாதபச்சயோ ந ஹோதி, பச்சா²ஜாதானஞ்ச புரேஜாதபச்சயோ ந ஹோதி. கஸ்மா? தாதி³ஸஸ்ஸ பச்சயலக்க²ணஸ்ஸ அபா⁴வதோ. யேஸஞ்ஹி யோ ஜனகோ, ந தேஹி தஸ்ஸ ஸஹஜாததா அத்தி², நாபி புரேஜாததா புரேஜாதபச்சயலக்க²ணயுத்தா, பச்சா²ஜாதபச்சயதாய பன வத்தப்³ப³மேவ நத்தி² ரூபத⁴ம்மத்தா. உபத்த²ம்ப⁴கத்தேபி ஏஸேவ நயோ, தஸ்மா ஸஹஜாதாதி³விது⁴ரோ ஏவ தஸ்ஸ பச்சயபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. தேனேவ ஹி ‘‘ஸஹஜாதம் புரேஜாதம் பச்சா²ஜாதம் ஆஹாரம் இந்த்³ரிய’’ந்தி ஏத்த² ரூபஜீவிதிந்த்³ரியம் விய ரூபாஹாரோ விஸும் க³ஹிதோ. ததா² சாஹ ‘‘ரூபாஹாரோ…பே… ஆஹாரபச்சயோவ ஹோதீ’’தி. ஸஹஜாததோ புரேஜாததோ ச அஞ்ஞஸ்ஸ ரூபஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸாதி ஏத்த² ரூபாஹாரே வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.
ஏவஞ்ச கத்வாதி புரிமபுரிமேஹி அஸங்க³ஹிதஸங்க³ண்ஹனவஸேன பச்சி²மபச்சி²மானம் க³ஹிதத்தா ததா² ரூபாஹாரஸ்ஸ ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸ ச வஸேன இத⁴ ஆஹாரிந்த்³ரியபச்சயானம் க³ஹிதத்தாதி அத்தோ², அஞ்ஞதா² ‘‘ஆஹாரபச்சயேன பச்சயோ, இந்த்³ரியபச்சயேன பச்சயோ’’தி வத்தப்³ப³ம் ஸியாதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனேவாஹ ‘‘ஆரம்மண…பே… இச்சேவ வுத்த’’ந்தி. தத³ஞ்ஞாபா⁴வாதி ததோ ஆரம்மணாதி³பச்சயதோ அஞ்ஞஸ்ஸ இதா⁴தி⁴ப்பேதகம்மாதி³பச்சயஸ்ஸ குஸலே அபா⁴வா. தஸ்மாதி யஸ்மா ஆரம்மணதோ அஞ்ஞேஸம் த்³வின்னம் வஸேன உபனிஸ்ஸயோ வுத்தோ, தஸ்மா ‘‘ஆரம்மணாதி⁴பதி ஆரம்மணபச்சயே ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தீ’’தி வத்தப்³ப³ம், ந ஆரம்மணூபனிஸ்ஸயேதி அதி⁴ப்பாயோ. யதி³ ஏவம் கஸ்மா பரித்தத்திகபஞ்ஹாவாரபச்சனீயே ஆரம்மணம் ந வுத்தம். உபனிஸ்ஸயேன ஹி அஸங்க³ஹிதத்தே தம் வத்தப்³ப³மேவ ஸியாதி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘யம் பனா’’திஆதி³. தத்த² புரிமேஹி அஸங்க³ஹிதவஸேன வுத்தானந்தி புரிமேஹி பச்சயேஹி அஸங்க³ஹிதவஸேன வுத்தானம் பச்சி²மானம் பச்சயானம். ஸங்க³ஹிதவிவஜ்ஜனாபா⁴வதோதி அத்தனா ஸமானலக்க²ணதாய ஸங்க³ஹிதஸ்ஸ பச்சயஸ்ஸ விவஜ்ஜனாபா⁴வதோ, விவஜ்ஜனே காரணம் நத்தீ²தி அத்தோ². உபனிஸ்ஸயதோ அஞ்ஞாரம்மணாபா⁴வதோதி அப்பமாணோ த⁴ம்மோ அப்பமாணஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஆரம்மணம் ஹோந்தோ ஆரம்மணூபனிஸ்ஸயோவ ஹோதி ஆரம்மணாதி⁴பதிபா⁴வதோதி அத்தோ². யதா² ஆரம்மணே க³ஹிதே ஆரம்மணூபனிஸ்ஸயோ க³ஹிதோவ ஹோதி ப³லவாரம்மணபா⁴வதோ, ஏவம் ஆரம்மணூபனிஸ்ஸயே க³ஹிதே ஆரம்மணம் க³ஹிதமேவ ஹோதி தம்ஸபா⁴வத்தாதி தத்த² தம் விஸும் ந உத்³த⁴டந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘ந பன ஆரம்மணூபனிஸ்ஸயஸ்ஸ ஆரம்மணே அஸங்க³ஹிதத்தா’’தி.
பச்சா²ஜாதஆஹாரானந்தி அத்தனோ பச்சயுப்பன்னதோ புரேஜாதகாயதோ பச்சா²ஜாதானம் அரூபாஹாரானம். தே ஹி அத்தனா ஸஹஜாதஅரூபத⁴ம்மானம் தம்ஸமுட்டா²னரூபத⁴ம்மானம்பி ஸஹஜாதஅத்தி²பச்சயா ஹோந்தி, புரேஜாதானம் பன வத்தூ²னம் பச்சா²ஜாதஅத்தி²பச்சயோ. பச்சா²ஜாதிந்த்³ரியானந்தி பச்சா²ஜாதானம் அரூபிந்த்³ரியானம். ஸேஸம் ஆஹாரே வுத்தனயேன யோஜேதப்³ப³ம். யஸ்மா ஏதே ஆஹாரிந்த்³ரியா யஸ்மிம் க²ணே புரேஜாதஅத்தி²பச்சயம் லப⁴ந்தி, தஸ்மிம்யேவ க²ணே தம்தம்பச்சயுப்பன்னானம் ஸஹஜாதஅத்தி²பச்சயோ பச்சா²ஜாதஅத்தி²பச்சயோ ச ஹோந்தி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஸஹாபி அத்தி²அவிக³தபச்சயபா⁴வோ ஹோதீ’’தி. திண்ணந்தி ஸஹஜாதாதீ³னம் திண்ணம். ச²ஹி பே⁴தே³ஹீதி விஸும் க³ஹிதேஹி ஸஹஜாதாதீ³ஹி பஞ்சஹி யதா²ரஹம் ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹிதபே⁴தே³ன சாதி ச²ஹி அத்தி²பச்சயபே⁴தே³ஹி. ஏகேகம் ஸங்க³ஹேத்வாதி அத்தி²பச்சயலக்க²ணம் அவிக³தபச்சயலக்க²ணஞ்ச விஸும் விஸும் ச²ஹி பே⁴தே³ஹி ஸங்க³ஹேத்வா வுத்தம்.
அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரபே⁴த³தோதி வத்தப்³ப³ம் சக்கா²தீ³னம் ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸ ச அதி⁴ப்பேதத்தா, ஸபரஸந்தானிகானஞ்ச இந்த்³ரியானம் அனதி⁴ப்பேதத்தா. நிஸ்ஸயபுரேஜாதவிப்பயுத்தஅத்தி²அவிக³தானம் புரேஜாதபூ⁴தானந்தி அதி⁴ப்பாயோ. தேஸஞ்ஹி புரேஜாதே ஸங்க³ஹோ. ததே³கதே³ஸஸ்ஸாதி ஆரம்மணேகதே³ஸஸ்ஸ, ஆரம்மணாதி⁴பதிஆரம்மணூபனிஸ்ஸயானந்தி அத்தோ². தேஸந்தி நிஸ்ஸயாதீ³னம். உபனிஸ்ஸயாதீ³ஸூதி உபனிஸ்ஸயபுரேஜாதபச்சயாதீ³ஸு. தம் பன புரேஜாதபூ⁴தம் ஆரம்மணம். தத்தா²தி உபனிஸ்ஸயபச்சயஸங்க³ஹே. யதா²வுத்தனயோ சேத்த² ஏகந்தேன க³ஹேதப்³போ³தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத² பனா’’திஆதி³ வுத்தம்.
ஏவ-ஸத்³தோ³ ஆனேத்வா யோஜேதப்³போ³, அஞ்ஞதா² தேஸு பஞ்ஹேஸு ஏகஸபா⁴வதோவ பச்சயஸ்ஸ ஆக³மனம் வுத்தம் ஸியா. தேனாதி ‘‘ஏகோவா’’தி அவதா⁴ரணேன அக்³க³ஹிதேன. தேஸூதி ஸஹஜாதபுரேஜாதபச்சயேஸு. உக்கட்ட²வஸேனாதி ‘‘ஏகோ த்³வே’’திஆதி³னா வுத்தஉக்கம்ஸவஸேன. தே தே பச்சயே ஸங்க³ஹேத்வாதி தே ஹேதுஆதி³பச்சயே ஸஹஜாதாதி³பச்சயேஹி ஸங்க³ஹேத்வா. த³ஸ்ஸிதபச்சயபரிச்சே²தோ³தி ஸோளஸாதி³பே⁴தே³ன ஸங்க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸிதபச்சயபரிச்சே²தோ³.
பபே⁴த³பரிஹானீஸூதி ஸஹஜாதபச்சயாதீ³ஹி ஸங்க³ஹிதபச்சயப்பபே⁴தே³ தம்தம்பச்சயபடிக்கே²பே பஞ்ஹாபரிஹானியஞ்சாதி அத்தோ². நஹேதுபச்சயாதி இமினா ஹேதுபச்சயதோ அஞ்ஞே பச்சயா க³ஹிதாதி கத்வா வுத்தம் ‘‘நஹேதுபச்சயாதி ஏத்த² லப்³ப⁴மானபச்சயே ஸந்தா⁴ய வுத்த’’ந்தி. ஏவஞ்ச கத்வாதி ஸப்³ப³பச்சனீயஸாதா⁴ரணலக்க²ணவஸேன வுத்தத்தா ஏவ ந வத்தப்³ப³ம் ஸியா, ந ஹி ஹேதுபச்சயே பச்சனீயதோ டி²தே ஹேதுத⁴ம்மோ ஹேதுஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஸஹஜாதபச்சயேன பச்சயோதி ஸக்கா வத்தும். வீஸதி பச்சயாதி ஹேதுபச்சயேன ஸத்³தி⁴ம் வீஸதி பச்சயா. பரிஹானீயம் வித்தா²ரகத²ம் த³ஸ்ஸேந்தோதி யோஜனா.
528. தேஹி தேஹி பச்சயேஹீதி ஸஹஜாதபச்சயாதீ³ஹி தேஹி தேஹி ஸங்கா³ஹகபூ⁴தேஹி பச்சயேஹி. தே தே பச்சயாதி ஸங்க³ஹேதப்³பா³ அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயாத³யோ ஹேதுபச்சயாத³யோ வா தே தே பச்சயா. அஞ்ஞேஸம் அபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந தேஸம் ஸப்³பே³ஸம் ஸம்ப⁴வந்தி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³. தத்த² த்³வேயேவாதி ஆரம்மணாதி⁴பதிம் அபனேத்வா ஆஹ. அப்³யாகதஸ்ஸபீதி பி-ஸத்³தே³ன ந கேவலம் குஸலஸ்ஸேவ, அத² கோ² அப்³யாகதஸ்ஸபீதி குஸலம் ஸம்பிண்டே³தி.
530. தேன ஸத்³தி⁴ந்தி வத்து²னா ஸத்³தி⁴ம். ஸுத்³தா⁴னந்தி கேவலானம் வத்து²னா வினா ச க³ஹிதானம் குஸலக்க²ந்தா⁴னம். யதி³பி வத்து²னா ஸத்³தி⁴ம் ஸஹஜாதட்டோ² நத்தி², நிஸ்ஸயாதி³பா⁴வோ பன அத்தே²வாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘வத்து²னா பனா’’திஆதி³மாஹ.
ஸஹஜாதபுரேஜாதபச்சா²ஜாதஆஹாரிந்த்³ரியானம் அத்தி²பச்சயேன ஸங்க³ஹேதப்³ப³த்தா ஸஹஜாதாதீ³ஹி ஸங்க³ஹேதப்³பா³னம் தம்ஸங்க³ஹோ ஸுகரோதி த³ஸ்ஸேதும் உபனிஸ்ஸயேன ஸங்க³ஹேதப்³பா³னம் ஸங்க³ஹோ வுத்தனயோ ஏவாதி வுத்தம் ‘‘சதூஸு ஸப்³ப³பச்சயே ஸங்க³ண்ஹித்வா’’தி. கம்மம் பன ஸஹஜாதூபனிஸ்ஸயேஹி அஸங்க³ஹேதப்³ப³தாபி அத்தீ²தி ஸரூபதோ க³ஹிதம், அஞ்ஞதா² ‘‘தீஸு பச்சயேஸூ’’தி வத்தப்³ப³ம் ஸியா. மிஸ்ஸகாமிஸ்ஸகஸ்ஸாதி ஸஹஜாதபுரேஜாதாதி³பா⁴வேஹி மிஸ்ஸகஸ்ஸ ததா² அமிஸ்ஸகஸ்ஸ ச. வுத்தமேவத்த²ம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தேனாதி அத்தி²பச்சயவிபா⁴க³ஸங்கா³ஹகானம் ஸஹஜாதாதீ³னம் க³ஹணேன. ஸப்³ப³பச்சயானம்…பே… ஹோதீதி இமினா ‘‘இமஸ்மிம் பன பச்சயுத்³தா⁴ரே’’திஆதி³னா வுத்தோபி பச்சயஸங்க³ஹோ இத⁴ அத்த²தோ த³ஸ்ஸிதோயேவாதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி.
நிஸ்ஸயோ கஸ்மா ந வுத்தோ? ஸஹஜாதனிஸ்ஸயோ புரேஜாதனிஸ்ஸயோதி ஹி ஸக்கா விப⁴ஜிதுந்தி அதி⁴ப்பாயோ. விப்பயுத்தோ வா கஸ்மா ந வுத்தோ? புரேஜாதவிப்பயுத்தோ பச்சா²ஜாதவிப்பயுத்தோதி விப⁴ஜிதும் ஸக்காதி அத்தோ². யம் மிஸ்ஸகாமிஸ்ஸகபா⁴வம் மனஸி கத்வா ‘‘அவத்தப்³ப³த்தா’’தி வுத்தம், தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘நிஸ்ஸயோ தாவா’’திஆதி³மாஹ. விஸேஸிதப்³போ³ ‘‘விப்பயுத்தபச்சயேன பச்சயோ’’தி அவிஸேஸேன பாளியம் வுத்தத்தா. ஸோ வியாதி அத்தி²பச்சயோ விய, நிஸ்ஸயபச்சயோ விய வா அத்தி²பச்சயவிஸேஸாபா⁴வேன விப்பயுத்தபச்சயோ ந வத்தப்³போ³வ. த்³வின்னம் பச்சயானம் விய பபே⁴த³ஸப்³பா⁴வதோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸஹஜாதபுரேஜாதானஞ்சா’’திஆதி³மாஹ. ததா²திஆதி³னா வுத்தமத்த²ம் பாளியா ஸமத்தே²தும் ‘‘வக்க²தீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² மக்³க³ப²லத⁴ம்மானம் மக்³க³ப²லதம்ஸமுட்டா²னரூபவஸேன ஸஹஜாதஅத்தி²பச்சயோ தேஸம்யேவ புரேஜாதசதுஸந்ததிரூபவஸேன பச்சா²ஜாதஅத்தி²பச்சயோ வுத்தோ, ந பன விப்பயுத்தபச்சயபா⁴வோ வக்க²தீதி யோஜனா. ஸோதி விப்பயுத்தபச்சயோ.
ஹேதுஆதீ³னம் ஸஹஜாதந்தோக³த⁴த்தா ஹேதுஆத³யோ தப்³பி³ஸேஸா ஹோந்தீதி கத்வா வுத்தம் ‘‘ஸஹஜாதபச்சயோ ச ஹேதுஆதீ³ஹி விஸேஸேதப்³போ³’’தி. ஸோதி ஸஹஜாதபச்சயோ. விருத்³த⁴பச்சயேஹீதி ஸஹஜாதபுரேஜாதஸ்ஸ ஸஹஜாதாதி³பா⁴வேன விருத்³தே⁴ஹி பச்சயேஹி. தேனாஹ ‘‘உப்பத்திகாலவிருத்³தே⁴ஹி பச்சயேஹீ’’தி.
பச்சனீயுத்³தா⁴ரவண்ணனா நிட்டி²தா.
பச்சனீயக³ணனவண்ணனா
நஹேதுமூலகவண்ணனா
532. அதி⁴பதிபச்சயாதி³பூ⁴தோ ஆரம்மணபச்சயோதி ஆரம்மணஆரம்மணாதி⁴பதிஆரம்மணூபனிஸ்ஸயே வத³தி. தே ச யஸ்மா ஆரம்மணஸபா⁴வா ஏவ, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘பரிஹாயதியேவா’’தி. பன்னரஸஸூதி து³தியே ஸஹஜாதபச்சயே ‘‘ஹேதுபச்சயோ’’திஆதி³னா வுத்தேஸு பன்னரஸஸு. ஏகாத³ஸன்னம் வஸேனாதி ஸஹஜாதபச்சயோ, ஸஹஜாததாவிஸிட்டா² அதி⁴பதினிஸ்ஸயகம்மாஹாரிந்த்³ரியத்தி²அவிக³தஹேதுஜா²னமக்³கா³ சாதி இமேஸம் ஏகாத³ஸன்னம் வஸேன. ஸஹஜாதே அந்தோக³தா⁴ ஹேதுஆத³யோ. தஸ்மிம் படிக்கி²த்தேதி தஸ்மிம் ஸஹஜாதே படிக்கி²த்தே பச்சனீயதோ டி²தே. அனந்தோக³தா⁴ ஸஹஜாதே, கே பன தேதி ஆஹ ‘‘ஆரம்மணாதி⁴பதிபுரேஜாதனிஸ்ஸயாத³யோ’’தி. ஆரம்மணாதி³ஆகாரேனாதி ஆரம்மணபுரேஜாதனிஸ்ஸயனானாக்க²ணிககம்மாதி³ஆகாரேன.
தஸ்மிம் படிக்கி²த்தேதி தஸ்மிம் ஸஹஜாதபச்சயே படிக்கி²த்தே. இமே வாராதி ஸஹஜாதம் புரேஜாதந்தி விஸ்ஸஜ்ஜிதவாரா. ஏதே நிஸ்ஸயாத³யோதி ஸஹஜாததாவிஸிட்டே² நிஸ்ஸயாதி³கே வத³தி, ந இதரே. தேனாஹ ‘‘யஸ்மா ச…பே… படிக்கே²பேன படிக்கி²த்தா’’தி.
நிஸ்ஸயாதி³பூ⁴தஞ்ச ஸஹஜாதபச்சயம் ட²பேத்வாதி ஏதேன ‘‘ட²பேத்வா ஸஹஜாதபச்சய’’ந்தி ஏத்த² அந்தோக³த⁴னிஸ்ஸயாதி³பா⁴வோயேவ ஸஹஜாதபச்சயோ க³ஹிதோதி த³ஸ்ஸேதி. நிஸ்ஸயாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஹேதுஆதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயத⁴ம்மவஸேன பவத்திஸப்³பா⁴வதோதி அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயத⁴ம்மவஸேன ஸஹஜாதாதீ³ஹி பவத்திஸப்³பா⁴வதோ அஞ்ஞமஞ்ஞே படிக்கி²த்தே ‘‘குஸலோ குஸலாப்³யாகதஸ்ஸா’’தி வாரோ பரிஹாயதி. தேஸம் தேஸம் பச்சயுப்பன்னானந்தி இத³ம் ஸாமஞ்ஞவசனம்பி ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயஸங்க³ஹம் க³தா’’தி வசனதோ அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயலாபீ⁴னம்யேவ க³ஹணம் ஸியாதி ஆஸங்கம் நிவத்தேதும் ‘‘குஸலோ ச குஸலஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். ஸமுதா³யபூ⁴தோதி சதுக்க²ந்த⁴ஸமுதா³யபூ⁴தோ. ஏகதே³ஸபூ⁴தேஹீதி தஸ்ஸேவ ஏகதே³ஸபூ⁴தேஹி. ‘‘குஸலோ பனா’’திஆதி³ ‘‘நஅஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயேன…பே… பரிஹாயதீ’’தி இமஸ்ஸ அட்ட²கதா²வசனஸ்ஸ ஸமாதா⁴னவசனம்.
ரூபக்க²ந்தே⁴கதே³ஸோவ ஹோந்தி ரூபாஹாரரூபிந்த்³ரியவஸேன, ‘‘ஏகந்தேன விப்பயுத்தபச்சயத⁴ம்மேஹீ’’தி வுத்தத⁴ம்மா ‘‘தே’’தி பச்சாமட்டா²தி ஆஹ ‘‘தேதி தே விப்பயுத்தபச்சயத⁴ம்மா’’தி.
533. பச்சனீயக³ணனம் த³ஸ்ஸேதுந்தி வுத்தேபி நனு பச்சயக³ணனமேவ த³ஸ்ஸிதம் ஹோதீதி கஸ்ஸசி ஆஸங்கா ஸியாதி தம் நிவத்தேந்தோ ஆஹ ‘‘பச்சனீயவாரக³ணனா ஹி த³ஸ்ஸிதா’’தி. ப³லவகம்மம் விபாகஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ ஹோதி, இதரம் கம்மபச்சயோ ஏவாதி ஆஹ ‘‘விபாகஸ்ஸபி பன…பே… கம்மபச்சயோ ஹோதீ’’தி.
நஹேதுமூலகவண்ணனா நிட்டி²தா.
534. பரிச்சி²ன்னக³ணனானீதி இத³ம் ந க³ணனாபேக்க²ம், அத² கோ² விஸ்ஸஜ்ஜனாபேக்க²ந்தி ஆஹ ‘‘பரிச்சி²ன்னக³ணனானி விஸ்ஸஜ்ஜனானீ’’தி. பச்சனீயதோ டி²தோபி ஹேது நயானம் மூலபா⁴வேனேவ டி²தோதி ஆஹ ‘‘ஹேதுமூலகே’’தி, அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘நஹேதுமூலக’’மிச்சேவ வுத்தம்.
538. மூலம் ஸங்கி²பித்வாதி ஸத்தமூலகம் அட்ட²மூலகம் நவமூலகஞ்ச ஸங்கி²பித்வா. த்³வீஸூதி ‘‘தீணீ’’தி வுத்தேஸு தீஸு விஸ்ஸஜ்ஜனேஸு புரிமேஸு த்³வீஸு ‘‘குஸலோ த⁴ம்மோ அப்³யாகதஸ்ஸ, அகுஸலோ த⁴ம்மோ அப்³யாகதஸ்ஸா’’தி இமேஸு. தேனாஹ ‘‘விபாகோ பச்சயுப்பன்னோ ஹோதீ’’தி. ததியேதி ‘‘அப்³யாகதோ த⁴ம்மோ அப்³யாகதஸ்ஸா’’தி இமஸ்மிம். தேஸமுட்டா²னிககாயோதி உதுசித்தாஹாரானம் வஸேன தேஸமுட்டா²னிககாயோ.
545. ஏதம் த்³வயம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், யதா² அரூபம் அரூபஸ்ஸ, ஏவம் ரூபம்பி ரூபஸ்ஸ விப்பயுத்தபச்சயோ ந ஹோதீதி. ரூபாப்³யாகதோ அரூபாப்³யாகதஸ்ஸாதி இத³ம் வத்து²க²ந்தே⁴ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அரூபாப்³யாகதோ ரூபாப்³யாகதஸ்ஸாதி இத³ம் பன சித்தஸமுட்டா²னரூபஞ்சாதி தேஸம் ஏகந்திகோ விப்பயுத்தபச்சயபா⁴வோதி ஆஹ ‘‘ஸஹஜாத…பே… ஹோதியேவா’’தி. ஸஹஜாதாஹாரிந்த்³ரியவஸேனாதி ஸஹஜாதஅரூபாஹாரிந்த்³ரியவஸேன.
546. ஏகமூலகேகாவஸானா அனந்தரபகதூபனிஸ்ஸயவஸேன லப்³ப⁴ந்தீதி இத³ம் யதா²ரஹவஸேன வுத்தந்தி தம் யதா²ரஹம் படிக்கே²பாபடிக்கே²பவஸேனபி த³ஸ்ஸேதப்³ப³ந்தி ‘‘அத்தி²பச்சயே பனா’’திஆதி³ வுத்தம். புரிமேஸூதி நாரம்மணாதீ³ஸு. நவாதி ஏகமூலகாவஸானா நவ. த்³வேயேவாதி ‘‘குஸலோ த⁴ம்மோ அப்³யாகதஸ்ஸ, அகுஸலோ த⁴ம்மோ அப்³யாகதஸ்ஸா’’தி இமே த்³வேயேவ.
பச்சனீயவண்ணனா நிட்டி²தா.
அனுலோமபச்சனீயவண்ணனா
550. இமேஹேவாதி ‘‘குஸலோ குஸலஸ்ஸ, அகுஸலோ அகுஸலஸ்ஸா’’தி இமேஹி ஏவ ஸமானா ஹோந்தி குஸலாதி³தாஸாமஞ்ஞேன. தேன வுத்தம் ‘‘அத்தா²பா⁴வதோ பன ந அனுரூபா’’தி. ‘‘குஸலோ குஸலஸ்ஸா’’திஆதி³னா ஸதிபி உத்³தே³ஸதோ ஸாமஞ்ஞே யேபு⁴ய்யேன ஸியா விப⁴ங்கே³ விஸேஸோதி ஆஹ ‘‘யதா²யோக³ம் நித்³தே³ஸதோ சா’’தி.
551. ஹேதுனாமந்தி ஹேது ச தம் நாமஞ்சாதி ஹேதுனாமம். பச்சயந்தி தமேவ பச்சயபூ⁴தம் ஸந்தா⁴யாதி யோஜனா.
552. த்³வின்னம்பி அதி⁴பதீனந்தி ஸஹஜாதாரம்மணாதி⁴பதீனம் வஸேன, தம் ‘‘குஸலம் குஸலஸ்ஸ ஸஹஜாததோ சேவ ஆரம்மணதோ சா’’திஆதி³னா அட்ட²கதா²யம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். நாரம்மணே ஸத்தாதி ஸஹஜாதாதி⁴பதிஸ்ஸ வஸேன வுத்தம், ந ஸஹஜாதே ஸத்தாதி ஆரம்மணாதி⁴பதிஸ்ஸ வஸேன வுத்தந்தி யோஜனா. ஏவந்தி யதா² அதி⁴பதிம்ஹி வுத்தம், ஏவம் ஸப்³ப³த்த² ஸப்³ப³பச்சயேஸு. ‘‘தஸ்மிம் தஸ்மிம்…பே… உத்³த⁴ரிதப்³பா³’’தி வத்வா தஸ்ஸ க³ணனுத்³தா⁴ரஸ்ஸ ஸுகரதம் உபாயஞ்ச த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அனுலோமே…பே… விஞ்ஞாது’’ந்தி ஆஹ.
அனுலோமபச்சனீயவண்ணனா நிட்டி²தா.
பச்சனீயானுலோமவண்ணனா
631. பரிஹாபனக³ணனாயாதி பரிஹாபேதப்³ப³க³ணனாய ஸமானத்தஞ்ச ந ஏகந்திகம் ஊனதமபா⁴வஸ்ஸபி ஸம்ப⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘நஹேதுனாரம்மணது³கஸ்ஸா’’திஆதி³. தத்த² ஸத்³தி⁴ம் யோஜியமானேன ஊனதரக³ணனேன அதி⁴பதிபச்சயேன பரிஹீனாபீதி யோஜனா. ஸத்³தி⁴ம் பரிஹீனாபீதி வா இமஸ்மிம் பக்கே² ‘‘அதி⁴பதிபச்சயேனா’’தி இத்த²ம்பூ⁴தலக்க²ணே கரணவசனம். ஏதந்தி லக்க²ணம்.
அட்டா²னந்தி அனுலோமதோ அட்டா²னம் அதிட்ட²னம். திட்ட²ந்தீதி அனுலோமதோதி யோஜனா. தேஸந்தி ஹேதுஆதீ³னம். இதரேஸூதி யாதி³ஸா அதி⁴ப்பேதா, தே த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அதி⁴பதீ’’திஆதி³ வுத்தம். இமானி த்³வேதி ‘‘குஸலாப்³யாகதா அப்³யாகதஸ்ஸ, அகுஸலாஅப்³யாகதா அப்³யாகதஸ்ஸா’’தி இமானி ச த்³வே.
நஹேதுமூலகவண்ணனா நிட்டி²தா.