அந்தரபேய்யாலம்

கதிபுச்சா²வாரவண்ணனா

271. வேரம் மணதீதி ராகா³தி³வேரம் மணதி வினாஸேதி. ஏதாயாதி விரதியா. நிய்யானந்தி மக்³க³ம். காயபாக³ப்³பி³யந்தி காயபாக³ப்³பி³யவஸேன பவத்தம் காயது³ச்சரிதம்.

274. ஸாரணீயாதி ஸரிதப்³ப³யுத்தா அனுஸ்ஸரணாரஹா அத்³தா⁴னே அதிக்கந்தேபி ந ஸம்முஸ்ஸிதப்³பா³. மிஜ்ஜதி ஸினிய்ஹதி ஏதாயாதி மேத்தா, மித்தபா⁴வோ. மேத்தா ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி மேத்தம் காயகம்மம், தம் பன யஸ்மா மேத்தாஸஹக³தசித்தஸமுட்டா²னம், தஸ்மா வுத்தம் ‘‘மேத்தசித்தேன கதம் காயகம்ம’’ந்தி. ஆவீதி பகாஸம். பகாஸபா⁴வோ சேத்த² யம் உத்³தி³ஸ்ஸ தம் காயகம்மம் கரீயதி, தஸ்ஸ ஸம்முக²பா⁴வதோதி ஆஹ ‘‘ஸம்முகா²’’தி. ரஹோதி அபகாஸம். அபகாஸதா ச யம் உத்³தி³ஸ்ஸ தம் கம்மம் கரீயதி, தஸ்ஸ அபச்சக்க²பா⁴வதோதி ஆஹ ‘‘பரம்முகா²’’தி. உப⁴யேஹீதி நவகேஹி தே²ரேஹி ச. பியம் பியாயிதப்³ப³ம் கரோதீதி பியகரணோ. க³ரும் க³ருட்டா²னியம் கரோதீதி க³ருகரணோ. ஸங்க³ஹாயாதி ஸங்க³ஹவத்து²விஸேஸபா⁴வதோ ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் ஸங்க³ஹணத்தா²ய. அவிவாதா³யாதி ஸங்க³ஹவத்து²பா⁴வதோ ஏவ ந விவாதா³ய. ஸதி ச அவிவாத³ஹேதுபூ⁴தஸங்க³ஹகத்தே தேஸம் வஸேன ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் ஸமக்³க³பா⁴வோ பே⁴தா³பா⁴வோ ஸித்³தோ⁴யேவாதி ஆஹ ‘‘ஸமக்³க³பா⁴வாயா’’திஆதி³.

பக்³க³ய்ஹ வசனந்தி கேவலம் ‘‘தே³வோ’’தி அவத்வா ‘‘தே³வத்தே²ரோ’’தி கு³ணேஹி தி²ரபா⁴வஜோதனம் பக்³க³ண்ஹித்வா உச்சம் கத்வா வசனம். மமத்தபோ³த⁴னவசனம் மமாயனவசனம். ஏகந்ததிரோக்க²ஸ்ஸ மனோகம்மஸ்ஸ ஸம்முக²தா நாம விஞ்ஞத்திஸமுட்டா²பனவஸேனேவ ஹோதி, தஞ்ச கோ² லோகே காயகம்மந்தி பாகடம் பஞ்ஞாதம் ஹத்த²விகாராதி³ம் அனாமஸித்வாயேவ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘நயனானி உம்மீலேத்வா’’திஆதி³மாஹ. காமஞ்சேத்த² மேத்தாஸினேஹஸினித்³தா⁴னம் நயனானம் உம்மீலனா பஸன்னேன முகே²ன ஓலோகனஞ்ச மேத்தம் காயகம்மமேவ, யஸ்ஸ பன சித்தஸ்ஸ வஸேன நயனானம் மேத்தாஸினேஹஸினித்³த⁴தா முக²ஸ்ஸ ச பஸன்னதா, தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘மேத்தம் மனோகம்மம் நாமா’’தி.

இமானி (தீ³. நி. அட்ட². 2.141; ம. நி. அட்ட². 1.492; அ. நி. அட்ட². 3.6.11) ச மேத்தகாயகம்மாதீ³னி பாளியம் பி⁴க்கூ²னம் வஸேன ஆக³தானி கி³ஹீஸுபி லப்³ப⁴ந்தியேவ. பி⁴க்கூ²னஞ்ஹி மேத்தசித்தேன ஆசரியுபஜ்ஜா²யவத்தாதி³ஆபி⁴ஸமாசாரிகத⁴ம்மபூரணம் மேத்தம் காயகம்மம் நாம. ஸப்³ப³ஞ்ச அனவஜ்ஜகாயகம்மம் ஆபி⁴ஸமாசாரிககம்மந்தோக³த⁴மேவாதி வேதி³தப்³ப³ம். கி³ஹீனம் சேதியவந்த³னத்தா²ய போ³தி⁴வந்த³னத்தா²ய ஸங்க⁴னிமந்தனத்தா²ய க³மனம், கா³மம் வா பிண்டா³ய பவிட்டே² பி⁴க்கூ² தி³ஸ்வா பச்சுக்³க³மனம், பத்தபடிக்³க³ஹணம், ஆஸனபஞ்ஞாபனம், அனுக³மனந்தி ஏவமாதி³கம் மேத்தம் காயகம்மம் நாம. பி⁴க்கூ²னம் மேத்தசித்தேன ஆசாரபஞ்ஞத்திஸிக்கா²பன கம்மட்டா²னகத²ன த⁴ம்மதே³ஸனா பரிபுச்ச²ன அட்ட²கதா²கத²னவஸேன பவத்தியமானம் தேபிடகம்பி பு³த்³த⁴வசனம் மேத்தம் வசீகம்மம் நாம. கி³ஹீனம் ‘‘சேதியவந்த³னத்தா²ய க³ச்சா²ம, போ³தி⁴வந்த³னத்தா²ய க³ச்சா²ம, த⁴ம்மஸ்ஸவனம் கரிஸ்ஸாம, தீ³பமாலாபுப்ப²பூஜம் கரிஸ்ஸாம, தீணி ஸுசரிதானி ஸமாதா³ய வத்திஸ்ஸாம, ஸலாகப⁴த்தாதீ³னி த³ஸ்ஸாம, வஸ்ஸாவாஸிகம் த³ஸ்ஸாம, அஜ்ஜ ஸங்க⁴ஸ்ஸ சத்தாரோ பச்சயே த³ஸ்ஸாம, ஸங்க⁴ம் நிமந்தேத்வா கா²த³னீயாதீ³னி ஸம்வித³ஹத², ஆஸனானி பஞ்ஞபேத², பானீயம் உபட்டா²பேத², ஸங்க⁴ம் பச்சுக்³க³ந்த்வா ஆனேத², பஞ்ஞத்தாஸனே நிஸீதா³பேத², ச²ந்த³ஜாதா உஸ்ஸாஹஜாதா வேய்யாவச்சம் கரோதா²’’திஆதி³கத²னகாலே மேத்தம் வசீகம்மம் நாம. பி⁴க்கூ²னம் பாதோவ உட்டா²ய ஸரீரபடிஜக்³க³னம் சேதியங்க³ணவத்தாதீ³னி ச கத்வா விவித்தாஸனே நிஸீதி³த்வா ‘‘இமஸ்மிம் விஹாரே பி⁴க்கூ² ஸுகீ² ஹோந்து அவேரா அப்³யாபஜ்ஜா’’தி சிந்தனம் மேத்தம் மனோகம்மம் நாம. கி³ஹீனம் ‘‘அய்யா ஸுகீ² ஹோந்து அவேரா அப்³யாபஜ்ஜா’’தி சிந்தனம் மேத்தம் மனோகம்மம் நாம.

லாபா⁴தி சீவராத³யோ லத்³த⁴பச்சயா. த⁴ம்மிகாதி குஹனாதி³பே⁴த³ம் மிச்சா²ஜீவம் வஜ்ஜேத்வா த⁴ம்மேன ஸமேன பி⁴க்கா²சரியவத்தேன உப்பன்னா. அந்தமஸோ பத்தபரியாபன்னமத்தம்பீதி பச்சி²மகோடியா பத்தே பரியாபன்னம் பத்தஸ்ஸ அந்தோக³தம் த்³வத்திகடச்சு²பி⁴க்கா²மத்தம்பி. தே³ய்யம் த³க்கி²ணேய்யஞ்ச அப்படிவிப⁴த்தம் கத்வா பு⁴ஞ்ஜதீதி அப்படிவிப⁴த்தபோ⁴கீ³. ஏத்த² ஹி த்³வே படிவிப⁴த்தானி நாம ஆமிஸபடிவிப⁴த்தம் புக்³க³லபடிவிப⁴த்தஞ்ச. தத்த² ‘‘ஏத்தகம் த³ஸ்ஸாமி, ஏத்தகம் ந த³ஸ்ஸாமீ’’தி ஏவம் சித்தேன விப⁴ஜனம் ஆமிஸபடிவிப⁴த்தம் நாம. ‘‘அஸுகஸ்ஸ த³ஸ்ஸாமி, அஸுகஸ்ஸ ந த³ஸ்ஸாமீ’’தி ஏவம் சித்தேன விப⁴ஜனம் பன புக்³க³லபடிவிப⁴த்தம் நாம. தது³ப⁴யம்பி அகத்வா யோ அப்படிவிப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜதி, அயம் அப்படிவிப⁴த்தபோ⁴கீ³ நாம. தேனாஹ ‘‘நேவ ஆமிஸம் படிவிப⁴ஜித்வா பு⁴ஞ்ஜதீ’’திஆதி³. அதா³தும்பீதி பி-ஸத்³தே³ன தா³தும்பி வட்டதீதி த³ஸ்ஸேதி. தா³னஞ்ஹி நாம ந கஸ்ஸசி நிவாரிதம், தேன து³ஸ்ஸீலஸ்ஸபி அத்தி²கஸ்ஸ ஸதி ஸம்ப⁴வே தா³தப்³ப³ம், தஞ்ச கோ² கருணாயனவஸேன, ந வத்தபூரணவஸேன. ஸாரணீயத⁴ம்மபூரகஸ்ஸ அப்படிவிப⁴த்தபோ⁴கி³தாய ‘‘ஸப்³பே³ஸம் தா³தப்³ப³மேவா’’தி வுத்தம். கி³லானாதீ³னம் பன ஓதி³ஸ்ஸகம் கத்வா தா³னம் அப்படிவிபா⁴க³பக்கி²கம் ‘‘அஸுகஸ்ஸ ந த³ஸ்ஸாமீ’’தி படிக்கே²பஸ்ஸ அபா⁴வதோ. ப்³யதிரேகப்பதா⁴னோ ஹி படிவிபா⁴கோ³. தேனாஹ ‘‘கி³லானகி³லானுபட்டா²க…பே… விசேய்ய தா³தும்பி வட்டதீ’’தி.

ஸாதா⁴ரணபோ⁴கீ³தி ஏத்த² ஸாதா⁴ரணபோ⁴கி³னோ இத³ம் லக்க²ணம் – யம் யம் பணீதம் லப⁴தி, தம் தம் நேவ லாபே⁴ன லாப⁴ம் நிஜிகீ³ஸனமுகே²ன கி³ஹீனம் தே³தி அத்தனோ ஆஜீவஸுத்³தி⁴ம் ரக்க²மானோ, ந அத்தனாவ பரிபு⁴ஞ்ஜதி ‘‘மய்ஹம் அஸாதா⁴ரணபோ⁴கி³தா மா ஹோதூ’’தி. தம் படிக்³க³ண்ஹந்தோ ச ‘‘ஸங்கே⁴ன ஸாதா⁴ரணம் ஹோதூ’’தி க³ஹேத்வா க⁴ண்டிம் பஹரித்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம் ஸங்க⁴ஸந்தகம் விய பஸ்ஸதி. இமினா ச தஸ்ஸ லாப⁴ஸ்ஸ தீஸுபி காலேஸு ஸாதா⁴ரணதோ ட²பனம் த³ஸ்ஸிதம். ‘‘தம் படிக்³க³ண்ஹந்தோ ச ஸங்கே⁴ன ஸாதா⁴ரணம் ஹோதூ’’தி இமினா படிக்³க³ஹணகாலோ த³ஸ்ஸிதோ, ‘‘க³ஹேத்வா…பே… பஸ்ஸதீ’’தி இமினா படிக்³க³ஹிதகாலோ. தது³ப⁴யம் பன தாதி³ஸேன புப்³ப³பா⁴கே³ன வினா ந ஹோதீதி அத்த²ஸித்³தோ⁴ புரிமகாலோ. தயித³ம்பி படிக்³க³ஹணதோ புப்³பே³வஸ்ஸ ஹோதி ‘‘ஸங்கே⁴ன ஸாதா⁴ரணம் ஹோதூதி படிக்³க³ஹேஸ்ஸாமீ’’தி, படிக்³க³ண்ஹந்தஸ்ஸ ஹோதி ‘‘ஸங்கே⁴ன ஸாதா⁴ரணம் ஹோதூதி படிக்³க³ண்ஹாமீ’’தி, படிக்³க³ஹேத்வா ஹோதி ‘‘ஸங்கே⁴ன ஸாதா⁴ரணம் ஹோதூதி படிக்³க³ஹிதம் மயா’’தி ஏவம் திலக்க²ணஸம்பன்னம் கத்வா லத்³த⁴லாப⁴ம் ஓஸானலக்க²ணம் அவிகோபேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜந்தோ ஸாதா⁴ரணபோ⁴கீ³ அப்படிவிப⁴த்தபோ⁴கீ³ ச ஹோதி.

இமம் (தீ³. நி. அட்ட². 2.141; ம. நி. அட்ட². 1.492; அ. நி. அட்ட². 3.6.11) பன ஸாரணீயத⁴ம்மம் கோ பூரேதி, கோ ந பூரேதி? து³ஸ்ஸீலோ தாவ ந பூரேதி. ந ஹி தஸ்ஸ ஸந்தகம் ஸீலவந்தோ க³ண்ஹந்தி. பரிஸுத்³த⁴ஸீலோ பன வத்தம் அக²ண்டே³ந்தோ பூரேதி. தத்ரித³ம் வத்தம் – யோ ஓதி³ஸ்ஸகம் கத்வா மாது வா பிது வா ஆசரியுபஜ்ஜா²யாதீ³னம் வா தே³தி, ஸோ தா³தப்³ப³ம் தே³து, ஸாரணீயத⁴ம்மோ பனஸ்ஸ ந ஹோதி, பலிபோ³த⁴ஜக்³க³னம் நாம ஹோதி. ஸாரணீயத⁴ம்மோ ஹி முத்தபலிபோ³த⁴ஸ்ஸேவ வட்டதி. தேன பன ஓதி³ஸ்ஸகம் தே³ந்தேன கி³லானகி³லானுபட்டா²கஆக³ந்துகக³மிகானஞ்சேவ நவபப்³ப³ஜிதஸ்ஸ ச ஸங்கா⁴டிபத்தக்³க³ஹணம் அஜானந்தஸ்ஸ தா³தப்³ப³ம். ஏதேஸம் த³த்வா அவஸேஸம் தே²ராஸனதோ பட்டா²ய தோ²கம் தோ²கம் அத³த்வா யோ யத்தகம் க³ண்ஹாதி, தஸ்ஸ தத்தகம் தா³தப்³ப³ம். அவஸிட்டே² அஸதி புன பிண்டா³ய சரித்வா தே²ராஸனதோ பட்டா²ய யம் யம் பணீதம், தம் தம் த³த்வா ஸேஸம் பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம்.

அயம் பன ஸாரணீயத⁴ம்மோ ஸாரணீயத⁴ம்மபூரணவிதி⁴ம்ஹி ஸுஸிக்கி²தாய பரிஸாய ஸுபூரோ ஹோதி. ஸுஸிக்கி²தாய ஹி பரிஸாய யோ அஞ்ஞதோ லப⁴தி, ஸோ ந க³ண்ஹாதி. அஞ்ஞதோ அலப⁴ந்தோபி பமாணயுத்தமேவ க³ண்ஹாதி, ந அதிரேகம். அயஞ்ச பன ஸாரணீயத⁴ம்மோ ஏவம் புனப்புனம் பிண்டா³ய சரித்வா லத்³த⁴ம் லத்³த⁴ம் தே³ந்தஸ்ஸபி த்³வாத³ஸஹி வஸ்ஸேஹி பூரதி, ந ததோ ஓரம். ஸசே ஹி த்³வாத³ஸமேபி வஸ்ஸே ஸாரணீயத⁴ம்மபூரகோ பிண்ட³பாதபூரம் பத்தம் ஆஸனஸாலாயம் ட²பேத்வா நஹாயிதும் க³ச்ச²தி, ஸங்க⁴த்தே²ரோ ச ‘‘கஸ்ஸேஸோ பத்தோ’’தி வத்வா ‘‘ஸாரணீயத⁴ம்மபூரகஸ்ஸா’’தி வுத்தே ‘‘ஆஹரத² ந’’ந்தி ஸப்³ப³ம் பிண்ட³பாதம் விசாரேத்வா பு⁴ஞ்ஜித்வாவ ரித்தபத்தம் ட²பேதி. அத² ஸோ பி⁴க்கு² ரித்தபத்தம் தி³ஸ்வா ‘‘மய்ஹம் அனவஸேஸேத்வாவ பரிபு⁴ஞ்ஜிம்ஸூ’’தி தோ³மனஸ்ஸம் உப்பாதே³தி, ஸாரணீயத⁴ம்மோ பி⁴ஜ்ஜதி, புன த்³வாத³ஸ வஸ்ஸானி பூரேதப்³போ³ ஹோதி. தித்தி²யபரிவாஸஸதி³ஸோ ஹேஸ, ஸகிம் க²ண்டே³ ஜாதே புன பூரேதப்³போ³வ. யோ பன ‘‘லாபா⁴ வத மே, ஸுலத்³த⁴ம் வத மே, யஸ்ஸ மே பத்தக³தம் அனாபுச்சா²வ ஸப்³ரஹ்மசாரினோ பரிபு⁴ஞ்ஜந்தீ’’தி ஸோமனஸ்ஸம் ஜனேதி, தஸ்ஸ புண்ணோ நாம ஹோதி.

ஏவம் பூரிதஸாரணீயத⁴ம்மஸ்ஸ பன நேவ இஸ்ஸா, ந மச்ச²ரியம் ஹோதி, மனுஸ்ஸானம் பியோ ஹோதி ஸுலப⁴பச்சயோ, பத்தக³தமஸ்ஸ தி³ய்யமானம்பி ந கீ²யதி, பா⁴ஜனீயப⁴ண்ட³ட்டா²னே அக்³க³ப⁴ண்ட³ம் லப⁴தி, ப⁴யே வா சா²தகே வா ஸம்பத்தே தே³வதா உஸ்ஸுக்கம் ஆபஜ்ஜந்தி.

தத்ரிமானி வத்தூ²னி – லேணகி³ரிவாஸீ திஸ்ஸத்தே²ரோ கிர மஹாகீ²ரகா³மம் உபனிஸ்ஸாய வஸதி. பஞ்ஞாஸமத்தா தே²ரா நாக³தீ³பம் சேதியவந்த³னத்தா²ய க³ச்ச²ந்தா கீ²ரகா³மே பிண்டா³ய சரித்வா கிஞ்சி அலத்³தா⁴ நிக்க²மிம்ஸு. தே²ரோ பவிஸந்தோ தே தி³ஸ்வா புச்சி² ‘‘லத்³த⁴ம், ப⁴ந்தே’’தி. விசரிம்ஹ, ஆவுஸோதி. ஸோ அலத்³த⁴பா⁴வம் ஞத்வா ஆஹ ‘‘ப⁴ந்தே, யாவாஹம் ஆக³ச்சா²மி, தாவ இதே⁴வ ஹோதா²’’தி. மயம், ஆவுஸோ, பஞ்ஞாஸ ஜனா பத்ததேமனமத்தம்பி ந லபி⁴ம்ஹாதி. ப⁴ந்தே, நேவாஸிகா நாம படிப³லா ஹோந்தி, அலப⁴ந்தாபி பி⁴க்கா²சாரமக்³க³ஸபா⁴க³ம் ஜானந்தீதி. தே²ரா ஆக³மிம்ஸு. தே²ரோ கா³மம் பாவிஸி. து⁴ரகே³ஹேயேவ மஹாஉபாஸிகா கீ²ரப⁴த்தம் ஸஜ்ஜேத்வா தே²ரம் ஓலோகயமானா டி²தா தே²ரஸ்ஸ த்³வாரம் ஸம்பத்தஸ்ஸேவ பத்தம் பூரேத்வா அதா³ஸி. ஸோ தம் ஆதா³ய தே²ரானம் ஸந்திகம் க³ந்த்வா ‘‘க³ண்ஹத², ப⁴ந்தே’’தி ஸங்க⁴த்தே²ரம் ஆஹ. தே²ரோ ‘‘அம்ஹேஹி ஏத்தகேஹி கிஞ்சி ந லத்³த⁴ம், அயம் ஸீக⁴மேவ க³ஹேத்வா ஆக³தோ, கிம் நு கோ²’’தி ஸேஸானம் முக²ம் ஓலோகேஸி. தே²ரோ ஓலோகனாகாரேனேவ ஞத்வா ‘‘ப⁴ந்தே, த⁴ம்மேன ஸமேன லத்³தோ⁴ பிண்ட³பாதோ, நிக்குக்குச்சா க³ண்ஹதா²’’திஆதி³தோ பட்டா²ய ஸப்³பே³ஸம் யாவத³த்த²ம் த³த்வா அத்தனாபி யாவத³த்த²ம் பு⁴ஞ்ஜி. அத² நம் ப⁴த்தகிச்சாவஸானே தே²ரா புச்சி²ம்ஸு ‘‘கதா³, ஆவுஸோ, லோகுத்தரத⁴ம்மம் படிவிஜ்ஜீ²’’தி? நத்தி² மே, ப⁴ந்தே, லோகுத்தரத⁴ம்மோதி. ஜா²னலாபீ⁴ஸி ஆவுஸோதி? ஏதம்பி மே, ப⁴ந்தே, நத்தீ²தி. நனு, ஆவுஸோ, பாடிஹாரியந்தி? ஸாரணீயத⁴ம்மோ மே, ப⁴ந்தே, பூரிதோ, தஸ்ஸ மே பூரிதகாலதோ பட்டா²ய ஸசேபி பி⁴க்கு²ஸதஸஹஸ்ஸம் ஹோதி, பத்தக³தம் ந கீ²யதீதி. ஸாது⁴ ஸாது⁴ ஸப்புரிஸ அனுச்ச²விகமித³ம் துய்ஹந்தி. இத³ம் தாவ பத்தக³தம் ந கீ²யதீதி ஏத்த² வத்து².

அயமேவ பன தே²ரோ சேதியபப்³ப³தே கி³ரிப⁴ண்ட³மஹாபூஜாய தா³னட்டா²னம் க³ந்த்வா ‘‘இமஸ்மிம் தா³னே கிம் வரப⁴ண்ட³’’ந்தி புச்சி². த்³வே ஸாடகா, ப⁴ந்தேதி. ஏதே மய்ஹம் பாபுணிஸ்ஸந்தீதி. தம் ஸுத்வா அமச்சோ ரஞ்ஞோ ஆரோசேஸி ‘‘ஏகோ த³ஹரோ ஏவம் வத³தீ’’தி. ‘‘த³ஹரஸ்ஸ ஏவம் சித்தம், மஹாதே²ரானம் பன ஸுகு²மா ஸாடகா வட்டந்தீ’’தி வத்வா ‘‘மஹாதே²ரானம் த³ஸ்ஸாமீ’’தி ட²பேஸி. தஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ படிபாடியா டி²தே தே³ந்தஸ்ஸ மத்த²கே ட²பிதாபி தே ஸாடகா ஹத்த²ம் நாரோஹந்தி, அஞ்ஞேவ ஆரோஹந்தி. த³ஹரஸ்ஸ தா³னகாலே பன ஹத்த²ம் ஆருள்ஹா. ஸோ தஸ்ஸ ஹத்தே² ட²பேத்வா அமச்சஸ்ஸ முக²ம் ஓலோகேத்வா த³ஹரம் நிஸீதா³பேத்வா தா³னம் த³த்வா ஸங்க⁴ம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா த³ஹரஸ்ஸ ஸந்திகே நிஸீதி³த்வா ‘‘ப⁴ந்தே, இமம் த⁴ம்மம் கதா³ படிவிஜ்ஜி²த்தா²’’தி ஆஹ. ஸோ பரியாயேனபி அஸந்தம் அவத³ந்தோ ‘‘நத்தி² மய்ஹம், மஹாராஜ, லோகுத்தரத⁴ம்மோ’’தி ஆஹ. நனு, ப⁴ந்தே, புப்³பே³வ அவசுத்தா²தி. ஆம மஹாராஜ, ஸாரணீயத⁴ம்மபூரகோ அஹம், தஸ்ஸ மே த⁴ம்மஸ்ஸ பூரிதகாலதோ பட்டா²ய பா⁴ஜனீயட்டா²னே அக்³க³ப⁴ண்ட³ம் பாபுணாதீதி. ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴ ப⁴ந்தே, அனுச்ச²விகமித³ம் தும்ஹாக’’ந்தி வந்தி³த்வா பக்காமி. இத³ம் பா⁴ஜனீயட்டா²னே அக்³க³ப⁴ண்ட³ம் பாபுணாதீதி ஏத்த² வத்து².

சண்டா³லதிஸ்ஸப⁴யேன பன பா⁴தரகா³மவாஸினோ நாக³த்தே²ரியா அனாரோசேத்வாவ பலாயிம்ஸு. தே²ரீ பச்சூஸஸமயே ‘‘அதி விய அப்பனிக்³கோ⁴ஸோ கா³மோ, உபதா⁴ரேத² தாவா’’தி த³ஹரபி⁴க்கு²னியோ ஆஹ. தா க³ந்த்வா ஸப்³பே³ஸம் க³தபா⁴வம் ஞத்வா ஆக³ம்ம தே²ரியா ஆரோசேஸும். ஸா ஸுத்வா ‘‘மா தும்ஹே தேஸம் க³தபா⁴வம் சிந்தயித்த², அத்தனோ உத்³தே³ஸபரிபுச்சா²யோனிஸோமனஸிகாரேஸுயேவ யோக³ம் கரோதா²’’தி வத்வா பி⁴க்கா²சாரவேலாயம் பாருபித்வா அத்தத்³வாத³ஸமா கா³மத்³வாரே நிக்³ரோத⁴மூலே அட்டா²ஸி. ருக்கே² அதி⁴வத்தா² தே³வதா த்³வாத³ஸன்னம்பி பி⁴க்கு²னீனம் பிண்ட³பாதம் த³த்வா ‘‘அய்யே அஞ்ஞத்த² மா க³ச்ச²த², நிச்சம் இதே⁴வ ஏதா²’’தி ஆஹ. தே²ரியா பன கனிட்ட²பா⁴தா நாக³த்தே²ரோ நாம அத்தி², ஸோ ‘‘மஹந்தம் ப⁴யம், ந ஸக்கா யாபேதும், பரதீரம் க³மிஸ்ஸாமீ’’தி அத்தத்³வாத³ஸமோ அத்தனோ வஸனட்டா²னா நிக்க²ந்தோ ‘‘தே²ரிம் தி³ஸ்வா க³மிஸ்ஸாமீ’’தி பா⁴தரகா³மம் ஆக³தோ. தே²ரீ ‘‘தே²ரா ஆக³தா’’தி ஸுத்வா தேஸம் ஸந்திகம் க³ந்த்வா ‘‘கிம் அய்யா’’தி புச்சி². ஸோ தம் பவத்திம் ஆசிக்கி². ஸா ‘‘அஜ்ஜ ஏகதி³வஸம் விஹாரே வஸித்வா ஸ்வேவ க³மிஸ்ஸதா²’’தி ஆஹ. தே²ரா விஹாரம் ஆக³மம்ஸு.

தே²ரீ புனதி³வஸே ருக்க²மூலே பிண்டா³ய சரித்வா தே²ரம் உபஸங்கமித்வா ‘‘இமம் பிண்ட³பாதம் பரிபு⁴ஞ்ஜதா²’’தி ஆஹ. தே²ரோ ‘‘வட்டிஸ்ஸதி தே²ரீ’’தி வத்வா துண்ஹீ அட்டா²ஸி. த⁴ம்மிகோ தாத பிண்ட³பாதோ, குக்குச்சம் அகத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜதா²தி. வட்டிஸ்ஸதி தே²ரீதி. ஸா பத்தம் க³ஹேத்வா ஆகாஸே கி²பி. பத்தோ ஆகாஸே அட்டா²ஸி. தே²ரோ ‘‘ஸத்ததாலமத்தே டி²தம்பி பி⁴க்கு²னீப⁴த்தமேவ தே²ரீ’’தி வத்வா ‘‘ப⁴யம் நாம ஸப்³ப³காலம் ந ஹோதி, ப⁴யே வூபஸந்தே அரியவம்ஸம் கத²யமானோ ‘போ⁴ பிண்ட³பாதிக பி⁴க்கு²னீப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜித்வா வீதினாமயித்தா²’தி சித்தேன அனுவதி³யமானோ ஸந்த²ம்பி⁴தும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸாமி, அப்பமத்தா ஹோத² தே²ரியோ’’தி மக்³க³ம் ஆருஹி. ருக்க²தே³வதாபி ‘‘ஸசே தே²ரோ தே²ரியா ஹத்த²தோ பிண்ட³பாதம் பரிபு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸதி, ந நம் நிவத்தேஸ்ஸாமி, ஸசே ந பரிபு⁴ஞ்ஜிஸ்ஸதி, நிவத்தேஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தயமானா ட²த்வா தே²ரஸ்ஸ க³மனம் தி³ஸ்வா ருக்கா² ஓருய்ஹ ‘‘பத்தம், ப⁴ந்தே, தே³தா²’’தி பத்தம் க³ஹேத்வா தே²ரம் ருக்க²மூலம்யேவ ஆனேத்வா ஆஸனம் பஞ்ஞபேத்வா பிண்ட³பாதம் த³த்வா கதப⁴த்தகிச்சம் படிஞ்ஞம் காரேத்வா த்³வாத³ஸ பி⁴க்கு²னியோ த்³வாத³ஸ ச பி⁴க்கூ² ஸத்த வஸ்ஸானி உபட்ட²ஹி. இத³ம் தே³வதா உஸ்ஸுக்கம் ஆபஜ்ஜந்தீதி ஏத்த² வத்து². தத்ர ஹி தே²ரீ ஸாரணீயத⁴ம்மபூரிகா அஹோஸி.

நத்தி² ஏதேஸம் க²ண்ட³ந்தி அக²ண்டா³னி, தம் பன நேஸம் க²ண்ட³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² உபஸம்பன்னஸீலானம் உத்³தே³ஸக்கமேன ஆதி³அந்தா வேதி³தப்³பா³. தேனாஹ ‘‘ஸத்தஸூ’’திஆதி³. அனுபஸம்பன்னஸீலானம் பன ஸமாதா³னக்கமேனபி ஆதி³அந்தா லப்³ப⁴ந்தி. பரியந்தே சி²ன்னஸாடகோ வியாதி வத்த²ந்தே த³ஸந்தே வா சி²ன்னவத்த²ம் விய. விஸதி³ஸுதா³ஹரணஞ்சேதம் ‘‘அக²ண்டா³னீ’’தி இமஸ்ஸ அதி⁴கதத்தா. ஏவம் ஸேஸானிபி உதா³ஹரணானி. க²ண்ட³ந்தி க²ண்ட³வந்தம், க²ண்டி³தம் வா. சி²த்³த³ந்திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. விஸபா⁴க³வண்ணேன கா³வீ வியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. விஸபா⁴க³வண்ணேன உபட்³ட⁴ம் ததியபா⁴க³ம் வா ஸம்பி⁴ன்னவண்ணம் ஸப³லம், விஸபா⁴க³வண்ணேஹேவ பன பி³ந்தூ³ஹி அந்தரந்தரா விமிஸ்ஸம் கம்மாஸம். அயம் இமேஸம் விஸேஸோ.

பு⁴ஜிஸ்ஸபா⁴வகரணதோதி தண்ஹாதா³ஸப்³யதோ மோசேத்வா பு⁴ஜிஸ்ஸபா⁴வகரணதோ. ஸீலஸ்ஸ ச தண்ஹாதா³ஸப்³யதோ மோசனம் விவட்டூபனிஸ்ஸயபா⁴வாபாத³னம், தேனஸ்ஸ விவட்டூபனிஸ்ஸயதா த³ஸ்ஸிதா. ‘‘பு⁴ஜிஸ்ஸபா⁴வகரணதோ’’தி ச இமினா பு⁴ஜிஸ்ஸகரானி பு⁴ஜிஸ்ஸானீதி உத்தரபத³லோபேனாயம் நித்³தே³ஸோதி த³ஸ்ஸேதி. யஸ்மா ச தம்ஸமங்கீ³புக்³க³லோ ஸேரீ ஸயம்வஸீ பு⁴ஜிஸ்ஸோ நாம ஹோதி, தஸ்மாபி பு⁴ஜிஸ்ஸானி. ஸுபரிஸுத்³த⁴பா⁴வேன பாஸம்ஸத்தா விஞ்ஞுபஸத்தா²னி. அவிஞ்ஞூனம் பஸம்ஸாய அப்பமாணபா⁴வதோ விஞ்ஞூக³ஹணம் கதம். தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி அபராமட்ட²த்தாதி ‘‘இமினாஹம் ஸீலேன தே³வோ வா ப⁴விஸ்ஸாமி தே³வஞ்ஞதரோ வா’’தி தண்ஹாபராமாஸேன ‘‘இமினாஹம் ஸீலேன தே³வோ ஹுத்வா தத்த² நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ ப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி தி³ட்டி²பராமாஸேன ச அபராமட்ட²த்தா. அத² வா ‘‘அயம் தே ஸீலேஸு தா³ஸோ’’தி சதூஸு விபத்தீஸு யம் வா தம் வா விபத்திம் த³ஸ்ஸேத்வா ‘‘இமம் நாம த்வம் ஆபன்னபுப்³போ³’’தி கேனசி பராமட்டு²ம் அனுத்³த⁴ம்ஸேதும் அஸக்குணேய்யத்தா அபராமட்டா²னீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஸீலம் நாம அவிப்படிஸாராதி³பாரம்பரியேன யாவதே³வ ஸமாதி⁴ஸம்பாத³னத்த²ந்தி ஆஹ ‘‘ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகானீ’’தி. ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனப்பயோஜனானி ஸமாதி⁴ஸம்வத்தனிகானி.

ஸமானபா⁴வோ ஸாமஞ்ஞம், பரிபுண்ணசதுபாரிஸுத்³தி⁴பா⁴வேன மஜ்ஜே² பி⁴ன்னஸுவண்ணஸ்ஸ விய பே⁴தா³பா⁴வதோ ஸீலேன ஸாமஞ்ஞம் ஸீலஸாமஞ்ஞம், தம் க³தோ உபக³தோதி ஸீலஸாமஞ்ஞக³தோ. தேனாஹ ‘‘ஸமானபா⁴வூபக³தஸீலோ’’தி, ஸீலஸம்பத்தியா ஸமானபா⁴வம் உபக³தஸீலோ ஸபா⁴க³வுத்திகோதி அத்தோ². ஸோதாபன்னாதீ³னஞ்ஹி ஸீலம் ஸமுத்³த³ந்தரேபி தே³வலோகேபி வஸந்தானம் அஞ்ஞேஸம் ஸோதாபன்னாதீ³னம் ஸீலேன ஸமானமேவ ஹோதி, நத்தி² மக்³க³ஸீலே நானத்தம். காமஞ்ஹி புது²ஜ்ஜனானம்பி சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலே நானத்தம் ந ஸியா, தம் பன ந ஏகந்திகந்தி இத⁴ நாதி⁴ப்பேதம், மக்³க³ஸீலம் பன ஏகந்திகம் நியதபா⁴வதோதி தமேவ ஸந்தா⁴ய ‘‘யானி தானி ஸீலானீ’’திஆதி³ வுத்தம்.

யாயந்தி யா அயம் மய்ஹஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்ச பச்சக்க²பூ⁴தா. தி³ட்டீ²தி மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி². நித்³தோ³ஸாதி நித்³து⁴ததோ³ஸா, ஸமுச்சி²ன்னராகா³தி³பாபத⁴ம்மாதி அத்தோ². நிய்யாதீதி வட்டது³க்க²தோ நிஸ்ஸரதி நிக³ச்ச²தி. ஸயம் நியந்தீயேவ ஹி தம்மக்³க³ஸமங்கீ³புக்³க³லம் வட்டது³க்க²தோ நிய்யாபேதீதி வுச்சதி. யா ஸத்து² அனுஸிட்டி², தம் கரோதீதி தக்கரோ, தஸ்ஸ, யதா²னுஸிட்ட²ம் படிபஜ்ஜனகஸ்ஸாதி அத்தோ². தி³ட்டி²ஸாமஞ்ஞக³தோதி ஸச்சஸம்படிவேதே⁴ன ஸமானதி³ட்டி²பா⁴வம் உபக³தோ.

கதிபுச்சா²வாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

ச²ஆபத்திஸமுட்டா²னவாரகதா²வண்ணனா

276. பட²மேன ஆபத்திஸமுட்டா²னேனாதிஆதி³ ஸப்³ப³ம் உத்³தே³ஸனித்³தே³ஸாதி³வஸேன பவத்தபாளிம் அனுஸாரேனேவ ஸக்கா விஞ்ஞாதும்.

ஸமத²பே⁴த³ம்

அதி⁴கரணபரியாயவாரகதா²வண்ணனா

293. லோபோ⁴ புப்³ப³ங்க³மோதிஆதீ³ஸு பன லோப⁴ஹேது விவத³னதோ ‘‘லோபோ⁴ புப்³ப³ங்க³மோ’’தி வுத்தம். ஏவம் ஸேஸேஸுபி. டா²னானீதி காரணானி. திட்ட²ந்தி ஏத்தா²தி டா²னம். கே திட்ட²ந்தி? விவாதா³தி⁴கரணாத³யோ. வஸந்தி ஏத்தா²தி வத்து². ப⁴வந்தி ஏத்தா²தி பூ⁴மி. குஸலாகுஸலாப்³யாகதசித்தஸமங்கி³னோ விவத³னதோ ‘‘நவ ஹேதூ’’தி வுத்தம். த்³வாத³ஸ மூலானீதி ‘‘கோத⁴னோ ஹோதி உபனாஹீ’’திஆதீ³னி த்³வாத³ஸ மூலானி.

294-295. இமானேவ த்³வாத³ஸ காயவாசாஹி ஸத்³தி⁴ம் ‘‘சுத்³த³ஸ மூலானீ’’தி வுத்தானி. ஸத்த ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ டா²னானீதி ஏத்த² ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜித்வா படிச்சா²தே³ந்தஸ்ஸ யா ஆபத்தி, தஸ்ஸா புப்³பே³ ஆபன்னா ஆபத்தியோ டா²னானீதி வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘நத்தி² ஆபத்தாதி⁴கரணம் குஸல’’ந்தி வசனதோ ஆபத்தாதி⁴கரணே அகுஸலாப்³யாகதவஸேன ச² ஹேதூ வுத்தா. குஸலசித்தம் பன அங்க³ம் ஹோதி, ந ஹேது.

296. சத்தாரி கம்மானி டா²னானீதி ஏத்த² ‘‘ஏவம் கத்தப்³ப³’’ந்தி இதிகத்தப்³ப³தாத³ஸ்ஸனவஸேன பவத்தபாளி கம்மம் நாம, யதா²டி²தபாளிவஸேன கரோந்தானம் கிரியா கிச்சாதி⁴கரணம் நாம. ஞத்திஞத்திது³தியஞத்திசதுத்த²கம்மானி ஞத்திதோ ஜாயந்தி, அபலோகனகம்மம் அபலோகனதோவாதி ஆஹ ‘‘ஞத்திதோ வா அபலோகனதோ வா’’தி. கிச்சாதி⁴கரணம் ஏகேன ஸமதே²ன ஸம்மதி, ஸம்பஜ்ஜதீதி அத்தோ². தேஹி ஸமேதப்³ப³த்தா ‘‘விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ ஸாதா⁴ரணா’’தி வுத்தம்.

தப்³பா⁴கி³யவாரகதா²வண்ணனா

298. விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ தப்³பா⁴கி³யாதி விவாதா³தி⁴கரணஸ்ஸ வூபஸமதோ தப்பக்கி²கா.

ஸமதா² ஸமத²ஸ்ஸ ஸாதா⁴ரணவாரகதா²வண்ணனா

299. ஏகம் அதி⁴கரணம் ஸப்³பே³ ஸமதா² ஏகதோ ஹுத்வா ஸமேதும் ஸக்கோந்தி ந ஸக்கோந்தீதி புச்ச²ந்தோ ‘‘ஸமதா² ஸமத²ஸ்ஸ ஸாதா⁴ரணா, ஸமதா² ஸமத²ஸ்ஸ அஸாதா⁴ரணா’’தி ஆஹ. யேபு⁴ய்யஸிகாய ஸமனம் ஸம்முகா²வினயம் வினா ந ஹோதீதி ஆஹ ‘‘யேபு⁴ய்யஸிகா ஸம்முகா²வினயஸ்ஸ ஸாதா⁴ரணா’’தி. ஸதிவினயாதீ³ஹி ஸமனஸ்ஸ யேபு⁴ய்யஸிகாய கிச்சம் நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘ஸதிவினயஸ்ஸ…பே… அஸாதா⁴ரணா’’தி. ஏவம் ஸேஸேஸுபி. தப்³பா⁴கி³யவாரேபி ஏஸேவ நயோ.

வினயவாரகதா²வண்ணனா

302. ஸப்³பே³ஸம்பி ஸமதா²னம் வினயபரியாயோ லப்³ப⁴தீதி ‘‘வினயோ ஸம்முகா²வினயோ’’திஆதி³னா வினயவாரோ உத்³த⁴டோ. ஸியா ந ஸம்முகா²வினயோதி ஏத்த² ஸம்முகா²வினயம் ட²பேத்வா ஸதிவினயாத³யோ ஸேஸஸமதா² அதி⁴ப்பேதா. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி.

குஸலவாரகதா²வண்ணனா

303. ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸம்முகா² படிஞ்ஞாதே தம் படிஜானனம் ஸங்க⁴ஸம்முக²தா நாம. தஸ்ஸ படிஜானனசித்தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸம்முகா²வினயோ குஸலோ’’திஆதி³ வுத்தந்தி வத³ந்தி. நத்தி² ஸம்முகா²வினயோ அகுஸலோதி த⁴ம்மவினயபுக்³க³லஸம்முக²தாஹி திவங்கி³கோ ஸம்முகா²வினயோ ஏதேஹி வினா நத்தி². தத்த² குஸலசித்தேஹி கரணகாலே குஸலோ, அரஹந்தேஹி கரணகாலே அப்³யாகதோ. ஏதேஸம் ஸங்க⁴ஸம்முக²தாதீ³னம் அகுஸலபடிபக்க²த்தா அகுஸலஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோ நத்தி², தஸ்மா ‘‘நத்தி² ஸம்முகா²வினயோ அகுஸலோ’’தி வுத்தம். ‘‘யேபு⁴ய்யஸிகா அத⁴ம்மவாதீ³ஹி வூபஸமனகாலே, த⁴ம்மவாதீ³னம்பி அத⁴ம்மவாதி³ம்ஹி ஸலாகக்³கா³ஹாபகே ஜாதே அகுஸலா. ஸதிவினயோ அனரஹதோ ஸஞ்சிச்ச ஸதிவினயதா³னே அகுஸலோ. அமூள்ஹவினயோ அனும்மத்தகஸ்ஸ தா³னே, படிஞ்ஞாதகரணம் மூள்ஹஸ்ஸ அஜானதோ படிஞ்ஞாய கரணே, தஸ்ஸபாபியஸிகா ஸுத்³த⁴ஸ்ஸ கரணே, திணவத்தா²ரகம் மஹாகலஹே ஸஞ்சிச்ச கரணே ச அகுஸலம். ஸப்³ப³த்த² அரஹதோ வஸேனேவ அப்³யாகத’’ந்தி ஸப்³ப³மேதம் க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம்.

ஸமத²வாரவிஸ்ஸஜ்ஜனாவாரகதா²வண்ணனா

304-305. யத்த² யேபு⁴ய்யஸிகா லப்³ப⁴தி, தத்த² ஸம்முகா²வினயோ லப்³ப⁴தீதிஆதி³ புச்சா². யஸ்மிம் ஸமயே ஸம்முகா²வினயேன சாதிஆதி³ தஸ்ஸா விஸ்ஸஜ்ஜனம், யஸ்மிம் ஸமயே ஸம்முகா²வினயேன ச யேபு⁴ய்யஸிகாய ச அதி⁴கரணம் வூபஸம்மதி, தஸ்மிம் ஸமயே யத்த² யேபு⁴ய்யஸிகா லப்³ப⁴தி, தத்த² ஸம்முகா²வினயோ லப்³ப⁴தீதி ஏவம் ஸப்³ப³த்த² ஸம்ப³ந்தோ⁴. யத்த² படிஞ்ஞாதகரணம் லப்³ப⁴தி, தத்த² ஸம்முகா²வினயோ லப்³ப⁴தீதி ஏத்த² ஏகம் வா த்³வே வா ப³ஹூ வா பி⁴க்கூ² ‘‘இமம் நாம ஆபத்திம் ஆபன்னோஸீ’’தி புச்சி²தே ஸதி ‘‘ஆமா’’தி படிஜானனே த்³வேபி படிஞ்ஞாதகரணஸம்முகா²வினயா லப்³ப⁴ந்தி. தத்த² ‘‘ஸங்க⁴ஸம்முக²தா த⁴ம்மவினயபுக்³க³லஸம்முக²தா’’தி ஏவம் வுத்தஸம்முகா²வினயே ஸங்க⁴ஸ்ஸ புரதோ படிஞ்ஞாதம் சே, ஸங்க⁴ஸம்முக²தா. தத்தே²வ தே³ஸிதம் சே, த⁴ம்மவினயஸம்முக²தாயோபி லத்³தா⁴ ஹோந்தி. அத² விவத³ந்தா அஞ்ஞமஞ்ஞம் படிஜானந்தி சே, புக்³க³லஸம்முக²தா. தஸ்ஸேவ ஸந்திகே தே³ஸிதம் சே, த⁴ம்மவினயஸம்முக²தாயோபி லத்³தா⁴ ஹோந்தி. ஏகஸ்ஸேவ வா ஏகஸ்ஸ ஸந்திகே ஆபத்திதே³ஸனகாலே ‘‘பஸ்ஸஸி, பஸ்ஸாமீ’’தி வுத்தே தத்த² த⁴ம்மவினயபுக்³க³லஸம்முக²தாஸஞ்ஞிதோ ஸம்முகா²வினயோ ச படிஞ்ஞாதகரணஞ்ச லத்³த⁴ம் ஹோதி.

ஸம்ஸட்ட²வாரகதா²வண்ணனா

306. அதி⁴கரணானம் வூபஸமோவ ஸமதோ² நாம, தஸ்மா அதி⁴கரணேன வினா ஸமதா² நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘மா ஹேவந்திஸ்ஸ வசனீயோ…பே… வினிப்³பு⁴ஜித்வா நானாகரணம் பஞ்ஞாபேது’’ந்தி.

ஸமதா²தி⁴கரணவாரகதா²வண்ணனா

309-310. ஸமதா² ஸமதே²ஹி ஸம்மந்தீதிஆதி³ புச்சா². ஸியா ஸமதா² ஸமதே²ஹி ஸம்மந்தீதிஆதி³ விஸ்ஸஜ்ஜனம். தத்த² ஸமதா² ஸமதே²ஹி ஸம்மந்தீதி ஏத்த² ஸம்மந்தீதி ஸம்பஜ்ஜந்தி, அதி⁴கரணா வா பன ஸம்மந்தி வூபஸமம் க³ச்ச²ந்தி, தஸ்மா யேபு⁴ய்யஸிகா ஸம்முகா²வினயேன ஸம்மதீதி ஏத்த² ஸம்முகா²வினயேன ஸத்³தி⁴ம் யேபு⁴ய்யஸிகா ஸம்பஜ்ஜதி, ந ஸதிவினயாதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் தேஸம் தஸ்ஸா அனுபகாரத்தாதி ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

311. ‘‘ஸம்முகா²வினயோ விவாதா³தி⁴கரணேன ஸம்மதீ’’தி பாடோ². ‘‘ஸம்முகா²வினயோ ந கேனசி ஸம்மதீ’’தி ஹி அவஸானே வுத்தத்தா ஸம்முகா²வினயோ ஸயம் ஸமதே²ன வா அதி⁴கரணேன வா ஸமேதப்³போ³ ந ஹோதி.

313. விவாதா³தி⁴கரணம்…பே… கிச்சாதி⁴கரணேன ஸம்மதீதி ஏத்த² ‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே …பே… பட²மம் ஸலாகம் நிக்கி²பாமீ’’தி ஏவம் விவாதா³தி⁴கரணம் கிச்சாதி⁴கரணேன ஸம்மதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஸமுட்டா²பனவாரகதா²வண்ணனா

314. விவாதா³தி⁴கரணம் ந கதமம் அதி⁴கரணம் ஸமுட்டா²பேதீதி ‘‘நாயம் த⁴ம்மோ’’தி வுத்தமத்தேனேவ கிஞ்சி அதி⁴கரணம் ந ஸமுட்டா²பேதீதி அத்தோ².

ப⁴ஜதிவாரகதா²வண்ணனா

318-9. கதமம் அதி⁴கரணம் பரியாபன்னந்தி கதமாதி⁴கரணபரியாபன்னம், அயமேவ வா பாடோ². விவாதா³தி⁴கரணம் விவாதா³தி⁴கரணம் ப⁴ஜதீதி பட²முப்பன்னவிவாத³ம் பச்சா² உப்பன்னோ ப⁴ஜதி. விவாதா³தி⁴கரணம் த்³வே ஸமதே² ப⁴ஜதீதி ‘‘மம் வூபஸமேதும் ஸமத்தா² தும்ஹே’’தி வத³ந்தம் விய ப⁴ஜதி. த்³வீஹி ஸமதே²ஹி ஸங்க³ஹிதந்தி ‘‘மயம் தம் வூபஸமேஸ்ஸாமா’’தி வத³ந்தேஹி விய த்³வீஹி ஸமதே²ஹி ஸங்க³ஹிதம்.

க²ந்த⁴கபுச்சா²வாரோ

புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனாவண்ணனா

320. நிதா³னேன ச நித்³தே³ஸேன ச ஸத்³தி⁴ந்தி ஏத்த² நிதா³னேனாதி ஸிக்கா²பத³பஞ்ஞத்திதே³ஸஸங்கா²தேன நிதா³னேன. நித்³தே³ஸேனாதி புக்³க³லாதி³னித்³தே³ஸேன. உப⁴யேனபி தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ வத்து² த³ஸ்ஸிதம், தஸ்மா வத்து²னா ஸத்³தி⁴ம் க²ந்த⁴கம் புச்சி²ஸ்ஸாமீதி அயமேத்த² அத்தோ². தத்தா²தி தஸ்மிம் உபஸம்பத³க்க²ந்த⁴கே. உத்தமானி பதா³னி வுத்தானீதி ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, ஊனவீஸதிவஸ்ஸோ புக்³க³லோ உபஸம்பாதே³தப்³போ³’’திஆதி³னா (மஹாவ. 99, 124) நயேன உத்தமபதா³னி வுத்தானி. சம்மஸம்யுத்தேதி சம்மக்க²ந்த⁴கே.