7. ஸங்க⁴பே⁴த³கக்க²ந்த⁴கம்
ச²ஸக்யபப்³ப³ஜ்ஜாகதா²வண்ணனா
330. ஸங்க⁴பே⁴த³கக்க²ந்த⁴கே அனுபியாயந்திஆதீ³ஸு ‘‘அனுபியா நாமா’’தி வத்தப்³பே³ ஆகாரஸ்ஸ ரஸ்ஸத்தம் அனுனாஸிகஸ்ஸ ச ஆக³மம் கத்வா ‘‘அனுபியம் நாமா’’தி வுத்தம். மல்லானந்தி மல்லராஜூனம். ந ஹேட்டா² பாஸாதா³ ஓரோஹதீதி உபரிபாஸாத³தோ ஹேட்டி²மதலம் ந ஓரோஹதி, ‘‘ஹேட்டா²பாஸாத³’’ந்திபி பட²ந்தி. அனுருத்³தோ⁴ வா பப்³பா³ஜேய்யாதி யோஜேதப்³ப³ம். க⁴ராவாஸத்த²ந்தி க⁴ராவாஸஸ்ஸ அனுச்ச²விகம் கம்மம். உத³கம் அபி⁴னேதப்³ப³ந்தி உத³கம் ஆஹரிதப்³ப³ம். நின்னேதப்³ப³ந்தி ஆப⁴தமுத³கம் புன நீஹரிதப்³ப³ம். நித்³தா⁴பேதப்³ப³ந்தி அந்தரந்தரா உட்டி²ததிணானி உத்³த⁴ரித்வா அபனேதப்³ப³ம். லவாபேதப்³ப³ந்தி பரிபக்ககாலே லவாபேதப்³ப³ம். உப்³பா³ஹாபேதப்³ப³ந்தி க²லமண்ட³லம் ஹராபேதப்³ப³ம். உஜும் காராபேதப்³ப³ந்தி புஞ்ஜம் காராபேதப்³ப³ம். பலாலானி உத்³த⁴ராபேதப்³பா³நீதி பலாலானி அபனேதப்³பா³னி. பு⁴ஸிகா உத்³த⁴ராபேதப்³பா³தி கு³ன்னம் கு²ரக்³கே³ஹி ஸஞ்சி²ன்னா பு⁴ஸஸங்கா²தா நாளத³ண்டா³ அபனேதப்³பா³. ஓபுனாபேதப்³ப³ந்தி வாதமுகே² ஓபுனாபேத்வா பலாலம் அபனேதப்³ப³ம். அதிஹராபேதப்³ப³ந்தி அந்தோகோட்டா²கா³ரம் உபனேதப்³ப³ம். ந கம்மாதி ந கம்மானி. க⁴ராவாஸத்தே²னாதி உபயோக³த்தே² கரணவசனம். உபஜானாஹீதி ச உபஸக்³க³மத்தோ உப-ஸத்³தோ³. தேனாஹ ‘‘க⁴ராவாஸத்த²ம் ஜானாஹீ’’தி. ஜானாஹீதி சேத்த² படிபஜ்ஜாதி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அகாமகாதி அனிச்ச²மானா.
331-332. யம் ந நிவத்தோதி யஸ்மா ந நிவத்தோ. ஸுஞ்ஞாகா³ரக³தோதி (உதா³. அட்ட². 20) ‘‘ட²பேத்வா கா³மஞ்ச கா³மூபசாரஞ்ச அவஸேஸம் அரஞ்ஞ’’ந்தி (பாரா.92) வுத்தம் அரஞ்ஞம் ருக்க²மூலஞ்ச ட²பேத்வா அஞ்ஞம் பப்³ப³தகந்த³ராதி³ பப்³ப³ஜிதஸாருப்பம் நிவாஸட்டா²னம் ஜனஸம்பா³தா⁴பா⁴வதோ இத⁴ ‘‘ஸுஞ்ஞாகா³ர’’ந்தி அதி⁴ப்பேதம். அத² வா ஜா²னகண்டகானம் ஸத்³தா³னம் அபா⁴வதோ விவித்தம் யம் கிஞ்சி அகா³ரம்பி ‘‘ஸுஞ்ஞாகா³ர’’ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தம் ஸுஞ்ஞாகா³ரம் உபக³தோ. அபி⁴க்க²ணந்தி ப³ஹுலம். உதா³னம் உதா³னேஸீதி ஸோ ஹி ஆயஸ்மா அரஞ்ஞே தி³வாவிஹாரம் உபக³தோபி ரத்திவாஸூபக³தோபி யேபு⁴ய்யேன ப²லஸமாபத்திஸுகே²ன நிரோத⁴ஸமாபத்திஸுகே²ன ச வீதினாமேஸி, தஸ்மா தம் ஸுக²ம் ஸந்தா⁴ய புப்³பே³ அத்தனா அனுபூ⁴தம் ஸப⁴யம் ஸபரிளாஹம் ரஜ்ஜஸுக²ம் ஜிகு³ச்சி²த்வா ‘‘அஹோ ஸுக²ம் அஹோ ஸுக²’’ந்தி ஸோமனஸ்ஸஸஹிதஞாணஸமுட்டா²னம் பீதிஸமுக்³கா³ரம் ஸமுக்³கி³ரதி. தே பி⁴க்கூ² ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசுந்தி தே ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² உல்லும்பனஸபா⁴வஸண்டி²தா தஸ்ஸ அனுக்³க³ண்ஹனாதி⁴ப்பாயேன ப⁴க³வந்தம் ஏதத³வோசும், ந உஜ்ஜா²னவஸேன. நிஸ்ஸம்ஸயந்தி அஸந்தே³ஹேன, ஏகந்தேனாதி அத்தோ². தே கிர பி⁴க்கூ² புது²ஜ்ஜனா தஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ விவேகஸுக²ம் ஸந்தா⁴ய உதா³னம் அஜானந்தா ஏவமாஹம்ஸு. ஸமனுஸ்ஸரந்தோதி உக்கண்ட²னவஸேன அனுஸ்ஸரந்தோ.
அஞ்ஞதரந்தி நாமகோ³த்தேன அபாகடம் ஏகம் பி⁴க்கு²ம். ஆமந்தேஸீதி ஆணாபேஸி தே பி⁴க்கூ² ஸஞ்ஞாபேதுகாமோ. ஏவந்தி வசனஸம்படிக்³க³ஹே, ஸாதூ⁴தி அத்தோ². ஏவம் ப⁴ந்தேதி ஏத்த² பன ஏவம்-ஸத்³தோ³ படிஞ்ஞாயம். ‘‘அபி⁴க்க²ணம் ‘அஹோ ஸுக²ம் அஹோ ஸுக²’ந்தி இமம் உதா³னம் உதா³னேஸீ’’தி யதா² தே பி⁴க்கூ² வத³ந்தி, தம் ஏவம் ததே²வாதி அத்தனோ உதா³னம் படிஜானாதி. ‘‘கிம் பன த்வம் ப⁴த்³தி³யா’’தி கஸ்மா ப⁴க³வா புச்ச²தி, கிம் தஸ்ஸ சித்தம் ந ஜானாதீதி? நோ ந ஜானாதி, தேனேவ பன தமத்த²ம் வதா³பேத்வா தே பி⁴க்கூ² ஸஞ்ஞாபேதும் புச்ச²தி. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘ஜானந்தாபி ததா²க³தா புச்ச²ந்தி, ஜானந்தாபி ந புச்ச²ந்தீ’’திஆதி³ (பாரா. 16, 194). அத்த²வஸந்தி காரணம்.
அந்தோபி அந்தேபுரேதி இத்தா²கா³ரஸ்ஸ ஸஞ்சரணட்டா²னபூ⁴தே ராஜகே³ஹஸ்ஸ அப்³ப⁴ந்தரே, யத்த² ராஜா நஹானபோ⁴ஜனஸயனாதி³ம் கப்பேதி. ரக்கா² ஸுஸம்விஹிதாதி ஆரக்கா²தி³கதபுரிஸேஹி கு³த்தி ஸுட்டு² ஸமந்ததோ விஹிதா. ப³ஹிபி அந்தேபுரேதி அட்டகரணட்டா²னாதி³கே அந்தேபுரதோ ப³ஹிபூ⁴தே ராஜகே³ஹே. ஏவம் ரக்கி²தோ கோ³பிதோ ஸந்தோதி ஏவம் ராஜகே³ஹராஜதா⁴னீரஜ்ஜதே³ஸேஸு அந்தோ ப³ஹி ச அனேகேஸு டா²னேஸு அனேகஸதேஹி ஸுஸம்விஹிதரக்கா²வரணகு³த்தியா மமேவ நிப்³ப⁴யத்த²ம் பா²ஸுவிஹாரத்த²ம் ரக்கி²தோ கோ³பிதோ ஸமானோ. பீ⁴தோதிஆதீ³னி பதா³னி அஞ்ஞமஞ்ஞவேவசனானி. அத² வா பீ⁴தோதி பரராஜூஹி பா⁴யமானோ. உப்³பி³க்³கோ³தி ஸகரஜ்ஜேபி பகதிக்கோ²ப⁴தோ உப்பஜ்ஜனகப⁴யுப்³பே³கே³ன உப்³பி³க்³கோ³ சலிதோ. உஸ்ஸங்கீதி ‘‘ரஞ்ஞா நாம ஸப்³ப³காலம் அவிஸ்ஸத்தே²ன ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி வசனதோ ஸப்³ப³த்த² அவிஸ்ஸாஸனவஸேன தேஸம் தேஸம் கிச்சகரணீயானம் அச்சயதோ உப்பஜ்ஜனகபரிஸங்காய ச உத்³த⁴முத்³த⁴ம் ஸங்கமானோ. உத்ராஸீதி ‘‘ஸந்திகாவசரேஹிபி அஜானந்தஸ்ஸேவ மே கதா³சி அனத்தோ² ப⁴வேய்யா’’தி உப்பன்னேன ஸரீரகம்பம்பி உப்பாத³னஸமத்தே²ன தாஸேன உத்ராஸி. ‘‘உத்ரஸ்தோ’’திபி பட²ந்தி. விஹராமீதி ஏவம்பூ⁴தோ ஹுத்வா விஹராமி.
ஏதரஹீதி இதா³னி பப்³ப³ஜிதகாலதோ பட்டா²ய. ஏகோதி அஸஹாயோ. தேன விவேகட்ட²காயதம் த³ஸ்ஸேதி. அபீ⁴தோதிஆதீ³னம் பதா³னம் வுத்தவிபரியாயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ப⁴யாதி³னிமித்தஸ்ஸ பரிக்³க³ஹஸ்ஸ தம்னிமித்தஸ்ஸ ச கிலேஸக³ஹனஸ்ஸ அபா⁴வேனேவஸ்ஸ அபீ⁴தாதி³தாதி ஏதேன சித்தவிவேகம் த³ஸ்ஸேதி. அப்போஸ்ஸுக்கோதி ஸரீரகு³த்தியம் நிருஸ்ஸுக்கோ. பன்னலோமோதி லோமஹம்ஸுப்பாத³கஸ்ஸ ச²ம்பி⁴தத்தஸ்ஸ அபா⁴வேன அனுக்³க³தலோமோ. பத³த்³வயேனபி ஸேரிவிஹாரம் த³ஸ்ஸேதி. பரத³த்தவுத்தோதி பரேஹி தி³ன்னேன சீவராதி³னா வத்தமானோ. ஏதேன ஸப்³ப³ஸோ ஸங்கா³பா⁴வதீ³பனமுகே²ன அனவஸேஸப⁴யஹேதுவிரஹம் த³ஸ்ஸேதி. மிக³பூ⁴தேன சேதஸாதி விஸ்ஸத்த²விஹாரிதாய மிக³ஸ்ஸ விய ஜாதேன சித்தேன. மிகோ³ ஹி அமனுஸ்ஸபதே² அரஞ்ஞே வஸமானோ விஸ்ஸத்தோ² திட்ட²தி நிஸீத³தி நிபஜ்ஜதி யேனகாமஞ்ச பக்கமதி அப்படிஹதசாரோ, ஏவம் அஹம்பி விஹராமீதி த³ஸ்ஸேதி. வுத்தஞ்ஹேதம் பச்சேகஸம்பு³த்³தே⁴ன –
‘‘மிகோ³ அரஞ்ஞம்ஹி யதா² அப³த்³தோ⁴;
யேனிச்ச²கம் க³ச்ச²தி கோ³சராய;
விஞ்ஞூ நரோ ஸேரித பேக்க²மானோ;
ஏகோ சரே க²க்³க³விஸாணகப்போ’’தி. (ஸு. நி. 39; அப. தே²ர 1.1.95);
இமம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, அத்த²வஸந்தி ப⁴க³வா யதி³த³ம் மம ஏதரஹி பரமம் விவேகஸுக²ம் ப²லஸமாபத்திஸுக²ம், இத³மேவ காரணம் ஸம்பஸ்ஸமானோ ‘‘அஹோ ஸுக²ம், அஹோ ஸுக²’’ந்தி உதா³னேமி. ஏதமத்த²ந்தி ஏதம் ப⁴த்³தி³யத்தே²ரஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனவிஸயாதீதம் விவேகஸுக²ஸங்கா²தம் அத்த²ம் ஸப்³பா³காரதோ விதி³த்வா. இமம் உதா³னந்தி இமம் ஸஹேதுகப⁴யஸோகவிக³மானுபா⁴வதீ³பகம் உதா³னம் உதா³னேஸி.
யஸ்ஸந்தரதோ ந ஸந்தி கோபாதி யஸ்ஸ அரியபுக்³க³லஸ்ஸ அந்தரதோ அப்³ப⁴ந்தரே அத்தனோ சித்தே சித்தகாலுஸ்ஸியகரணதோ சித்தப்பகோபா ராகா³த³யோ ஆகா⁴தவத்து²ஆதி³காரணபே⁴த³தோ அனேகபே⁴தா³ தோ³ஸகோபா ஏவ வா ந ஸந்தி, மக்³கே³ன பஹீனத்தா ந விஜ்ஜந்தி. அயஞ்ஹி அந்தர-ஸத்³தோ³ கிஞ்சாபி ‘‘மஞ்ச த்வஞ்ச கிமந்தர’’ந்திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.228) காரணே தி³ஸ்ஸதி, ‘‘அந்தரட்ட²கே ஹிமபாதஸமயே’’திஆதீ³ஸு (மஹாவ. 346) வேமஜ்ஜே², ‘‘அந்தரா ச ஜேதவனம் அந்தரா ச ஸாவத்தி²’’ந்திஆதீ³ஸு (உதா³. 13, 44) விவரே, ‘‘ப⁴யமந்தரதோ ஜாத’’ந்திஆதீ³ஸு (இதிவு. 88; மஹானி. 5) சித்தே, இதா⁴பி சித்தே ஏவ த³ட்ட²ப்³போ³. தேனேவாஹ ‘‘யஸ்ஸ சித்தே கோபா ந ஸந்தீ’’தி.
அப⁴வ-ஸத்³த³ஸ்ஸ விப⁴வ-ஸத்³தே³ன அத்து²த்³தா⁴ரே காரணமாஹ ‘‘விப⁴வோதி ச அப⁴வோதி ச அத்த²தோ ஏக’’ந்தி. இதி-ஸத்³தோ³ பகாரவசனோதி ஆஹ ‘‘இதி அனேகப்பகாரா ப⁴வாப⁴வதா’’தி. வீதிவத்தோதி அதிக்கந்தோ. ஏத்த² ச ‘‘யஸ்ஸா’’தி இத³ம் யோ வீதிவத்தோதி விப⁴த்திவிபரிணாமவஸேன யோஜேதப்³ப³ம். தம் விக³தப⁴யந்தி தம் ஏவரூபம் யதா²வுத்தகு³ணஸமன்னாக³தம் கீ²ணாஸவம் சித்தகோபாபா⁴வதோ இதிப⁴வாப⁴வஸமதிக்கமனதோ ச ப⁴யஹேதுவிக³மேன விக³தப⁴யம். விவேகஸுகே²ன அக்³க³ப²லஸுகே²ன ச ஸுகி²ம், விக³தப⁴யத்தா ஏவ அஸோகம். தே³வா நானுப⁴வந்தி த³ஸ்ஸனாயாதி அதி⁴க³தமக்³கே³ ட²பேத்வா ஸப்³பே³பி உபபத்திதே³வா வாயமந்தாபி சித்தசாரத³ஸ்ஸனவஸேன த³ஸ்ஸனாய த³ட்டு²ம் நானுப⁴வந்தி ந அபி⁴ஸம்பு⁴ணந்தி ந ஸக்கோந்தி, பகே³வ மனுஸ்ஸா. ஸேக்கா²பி ஹி புது²ஜ்ஜனா விய அரஹதோ சித்தப்பவத்திம் ந ஜானந்தி. தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனம் தே³வானம்பி து³ல்லப⁴ந்தி ஏத்தா²பி சித்தசாரத³ஸ்ஸனவஸேன தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனம் தே³வானம்பி து³ல்லப⁴ம் அலப்³ப⁴னீயம், தே³வேஹிபி தம் த³ஸ்ஸனம் ந ஸக்கா பாபுணிதுந்தி ஏவமத்தோ² க³ஹேதப்³போ³. அபா⁴வத்தோ² ஹேத்த² து³-ஸத்³தோ³ ‘‘து³ப்பஞ்ஞோ’’திஆதீ³ஸு விய.
333. ப⁴த்தாபி⁴ஹாரோதி அபி⁴ஹரிதப்³ப³ப⁴த்தம். தஸ்ஸ பன பமாணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பஞ்ச ச தா²லிபாகஸதானீ’’தி வுத்தம். தத்த² ஏகோ தா²லிபாகோ த³ஸன்னம் புரிஸானம் ப⁴த்தம் க³ண்ஹாதி. லாப⁴ஸக்காரஸிலோகேனாதி ஏத்த² லாபோ⁴ நாம சதுபச்சயலாபோ⁴. ஸக்காரோதி தேஸம்யேவ ஸுகதானம் ஸுஸங்க²தானம் லாபோ⁴. ஸிலோகோதி வண்ணகோ⁴ஸோ. மனோமயம் காயந்தி ஜா²னமனேன நிப்³ப³த்தம் ப்³ரஹ்மகாயம். உபபன்னோதி உபக³தோ. அத்தபா⁴வப்படிலாபோ⁴தி ஸரீரபடிலாபோ⁴. த்³வே வா தீணி வா மாக³த⁴கானி கா³மகே²த்தானீதி ஏத்த² மாக³த⁴கம் கா³மகே²த்தம் அத்தி² கு²த்³த³கம், அத்தி² மஜ்ஜி²மம், அத்தி² மஹந்தம். கு²த்³த³கம் கா³மகே²த்தம் இதோ சத்தாலீஸ உஸபா⁴னி, ஏத்தோ சத்தாலீஸ உஸபா⁴னீதி கா³வுதம் ஹோதி. மஜ்ஜி²மம் இதோ கா³வுதம், ஏத்தோ கா³வுதந்தி அட்³ட⁴யோஜனம் ஹோதி. மஹந்தம் இதோ தி³யட்³ட⁴கா³வுதம், ஏத்தோ தி³யட்³ட⁴கா³வுதந்தி திகா³வுதம் ஹோதி. தேஸு கு²த்³த³கேன கா³மகே²த்தேன தீணி, கு²த்³த³கேன ச மஜ்ஜி²மேன ச த்³வே கா³மகே²த்தானி தஸ்ஸ அத்தபா⁴வோ. திகா³வுதஞ்ஹிஸ்ஸ ஸரீரம். பரிஹரிஸ்ஸாமீதி படிஜக்³கி³ஸ்ஸாமி கோ³பயிஸ்ஸாமி. ரக்க²ஸ்ஸேதந்தி ரக்க²ஸ்ஸு ஏதம்.
பஞ்சஸத்து²கதா²வண்ணனா
334. ஸத்தா²ரோதி க³ணஸத்தா²ரோ. நாஸ்ஸஸ்ஸாதி ந ஏதஸ்ஸ ப⁴வேய்ய. தந்தி தம் ஸத்தா²ரம். தேனாதி அமனாபேன. ஸமுதா³சரேய்யாமாதி கதே²ய்யாம. ஸம்மன்னதீதி அம்ஹாகம் ஸம்மானம் கரோதி. தேனாஹ ‘‘ஸம்மானேதீ’’தி, ஸம்மன்னதீதி வா பரேஹி ஸம்மானீயதீதி அத்தோ².
335. நாஸாய பித்தம் பி⁴ந்தே³ய்யுந்தி அச்ச²பித்தம் வா மச்ச²பித்தம் வா நாஸாபுடே பக்கி²பேய்யும். பராப⁴வாயாதி அவட்³டி⁴யா வினாஸாய. அஸ்ஸதரீதி வளவாய குச்சி²ஸ்மிம் க³த்³ரப⁴ஸ்ஸஜாதா, தம் அஸ்ஸேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பயோஜேந்தி, ஸா க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹித்வா காலே ஸம்பத்தே விஜாயிதும் ந ஸக்கோதி, பாதே³ஹி பூ⁴மிம் பஹரந்தீ திட்ட²தி, அத²ஸ்ஸா சத்தாரோ பாதே³ சதூஸு கா²ணுகேஸு ப³ந்தி⁴த்வா குச்சி²ம் பா²லேத்வா போதகம் நீஹரந்தி, ஸா தத்தே²வ மரதி. தேன வுத்தம் ‘‘அத்தவதா⁴ய க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹாதீ’’தி.
339. போத்த²னிகந்தி சு²ரிகம், யம் க²ரந்திபி வுச்சதி.
நாளாகி³ரிபேஸனகதா²வண்ணனா
342. மா குஞ்ஜர நாக³மாஸதோ³தி போ⁴, குஞ்ஜர, பு³த்³த⁴னாக³ம் வத⁴கசித்தேன மா உபக³ச்ச². து³க்க²ந்தி து³க்க²காரணத்தா து³க்க²ம். கத²ம் தம் து³க்க²ந்தி ஆஹ ‘‘ந ஹி நாக³ஹதஸ்ஸா’’திஆதி³. நாக³ஹதஸ்ஸ ஸுக³திபடிக்கே²பேன பு³த்³த⁴னாக³ஸ்ஸ கா⁴தோ து³க்³க³திது³க்க²காரணந்தி த³ஸ்ஸேதி. இதோதி இதோ ஜாதிதோ. யதோதி யஸ்மா. இதோ பரம் யதோதி இதோ பரம் க³ச்ச²ந்தஸ்ஸாதி வா அத்தோ². மதோ³தி மானமதோ³. பமாதோ³தி பமத்தபா⁴வோ. படிகுடிதோதி ஸங்குடிதோ. அலக்கி²கோதி அஹிரிகோ. யத்ர ஹி நாமாதி யோ நாம.
பஞ்சவத்து²யாசனகதா²வண்ணனா
343. திகபோ⁴ஜனந்தி தீஹி பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³போ⁴ஜனம், திண்ணம் ஏகதோ படிக்³க³ஹேத்வா பு⁴ஞ்ஜிதும் பஞ்ஞபேஸ்ஸாமீதி அத்தோ². கோகாலிகோதிஆதீ³னி சதுன்னம் தே³வத³த்தபக்கி²யானம் க³ணபாமோக்கா²னம் நாமானி. ஆயுகப்பந்தி ஏகம் மஹாகப்பம் அஸீதிபா⁴க³ம் கத்வா ததோ ஏகபா⁴க³மத்தம் காலம் அந்தரகப்பஸஞ்ஞிதம் காலம்.
ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதத³வோசாதி (உதா³. அட்ட². 48) தே³வத³த்தோ ஸப்³ப³ம் ஸங்க⁴பே⁴த³ஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³ம் நிப்பா²தே³த்வா ‘‘ஏகம்ஸேனேவ அஜ்ஜ ஆவேணிகம் உபோஸத²ம் ஸங்க⁴கம்மஞ்ச கரிஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா ஏதம் ‘‘அஜ்ஜதக்³கே³’’திஆதி³வசனம் அவோச. தத்த² அஞ்ஞத்ரேவ ப⁴க³வதாதி வினா ஏவ ப⁴க³வந்தம், தம் ஸத்தா²ரம் அகத்வாதி அத்தோ². அஞ்ஞத்ர பி⁴க்கு²ஸங்கா⁴ உபோஸத²ம் கரிஸ்ஸாமி ஸங்க⁴கம்மானி சாதி ப⁴க³வதோ ஓவாத³காரகம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் வினா மம் அனுவத்தந்தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஆவேணிகம் உபோஸத²ம் ஸங்க⁴கம்மானி ச கரிஸ்ஸாமி. அஜ்ஜதக்³கே³, ப⁴ந்தே, தே³வத³த்தோ ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்தி³ஸ்ஸதீதி பே⁴த³காரகானம் ஸப்³பே³ஸம் தே³வத³த்தேன ஸஜ்ஜிதத்தா ‘‘ஏகம்ஸேனேவ தே³வத³த்தோ அஜ்ஜ ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்தி³ஸ்ஸதீ’’தி மஞ்ஞமானோ ஏவமாஹ. பி⁴ந்தி³ஸ்ஸதீதி த்³விதா⁴ கரிஸ்ஸதி.
ஏதமத்த²ம் விதி³த்வாதி ஏதம் அவீசிமஹானிரயுப்பத்திஸம்வத்தனியம் கப்பட்டி²யம் அதேகிச்ச²ம் தே³வத³த்தேன நிப்³ப³த்தியமானம் ஸங்க⁴பே⁴த³கம்மம் ஸப்³பா³காரதோ விதி³த்வா. இமம் உதா³னந்தி குஸலாகுஸலேஸு யதா²க்கமம் ஸப்புரிஸாஸப்புரிஸானம் ஸுகரா படிபத்தி, ந பன நேஸம் அகுஸலகுஸலேஸூதி இத³மத்த²விபா⁴வனம் உதா³னம் உதா³னேஸி.
தத்த² ஸுகரம் ஸாது⁴னா ஸாதூ⁴தி அத்தனோ பரேஸஞ்ச ஹிதம் ஸாதே⁴தீதி ஸாது⁴, ஸம்மாபடிபன்னோ. தேன ஸாது⁴னா ஸாரிபுத்தாதி³னா ஸாவகேன பச்சேகஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன அஞ்ஞேன வா லோகியஸாது⁴னா ஸாது⁴ ஸுந்த³ரம் ப⁴த்³த³கம் அத்தனோ பரேஸஞ்ச ஹிதஸுகா²வஹம் ஸுகரம் ஸுகே²ன காதும் ஸக்கா. ஸாது⁴ பாபேன து³க்கரந்தி ததே³வ பன வுத்தலக்க²ணம் ஸாது⁴ பாபேன தே³வத³த்தாதி³னா பாபபுக்³க³லேன து³க்கரம் காதும் ந ஸக்கா, ந ஸோ தம் காதும் ஸக்கோதீதி அத்தோ². பாபம் பாபேன ஸுகரந்தி பாபம் அஸுந்த³ரம் அத்தனோ பரேஸஞ்ச அனத்தா²வஹம் பாபேன யதா²வுத்தபாபபுக்³க³லேன ஸுகரம் ஸுகே²ன காதும் ஸக்குணேய்யம். பாபமரியேஹி து³க்கரந்தி அரியேஹி பன பு³த்³தா⁴தீ³ஹி தம் பாபம் து³க்கரம் து³ரபி⁴ஸம்ப⁴வம். ஸேதுகா⁴தோயேவ ஹி தேஸம் தத்தா²தி தீ³பேதி.
ஸங்க⁴பே⁴த³கதா²வண்ணனா
345. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஆதே³ஸனாபாடிஹாரியானுஸாஸனியாதிஆதீ³ஸு பரஸ்ஸ சித்தம் ஞத்வா கத²னம் ஆதே³ஸனாபாடிஹாரியம், ஸாவகானஞ்ச பு³த்³தா⁴னஞ்ச ஸததம் த⁴ம்மதே³ஸனம் அனுஸாஸனீபாடிஹாரியம், இத்³தி⁴வித⁴ம் இத்³தி⁴பாடிஹாரியம். தத்த² இத்³தி⁴பாடிஹாரியேன ஸத்³தி⁴ம் அனுஸாஸனீபாடிஹாரியம் மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரஸ்ஸ ஆசிண்ணம், ஆதே³ஸனாபாடிஹாரியேன ஸத்³தி⁴ம் அனுஸாஸனீபாடிஹாரியம் த⁴ம்மஸேனாபதிஸ்ஸ. தேன வுத்தம் ‘‘ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ஆதே³ஸனாபாடிஹாரியானுஸாஸனியா பி⁴க்கூ² த⁴ம்மியா கதா²ய ஓவதீ³’’திஆதி³. ததா³ ஹி த்³வீஸு அக்³க³ஸாவகேஸு த⁴ம்மஸேனாபதி தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் சித்தசாரம் ஞத்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி, மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரோ விகுப்³ப³னம் த³ஸ்ஸேத்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி, பாளியஞ்சேத்த² த்³வின்னம்பி தே²ரானம் தே³ஸனாய த⁴ம்மசக்கு²படிலாபோ⁴வ த³ஸ்ஸிதோ. தீ³க⁴பா⁴ணகா பன ஏவம் வத³ந்தி ‘‘ப⁴க³வதா பேஸிதேஸு த்³வீஸு அக்³க³ஸாவகேஸு த⁴ம்மஸேனாபதி தேஸம் சித்தசாரம் ஞத்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி, தே²ரஸ்ஸ த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸுத்வா பஞ்சஸதாபி பி⁴க்கூ² ஸோதாபத்திப²லே பதிட்ட²ஹிம்ஸு. அத² நேஸம் மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரோ விகுப்³ப³னம் த³ஸ்ஸேத்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி, தம் ஸுத்வா ஸப்³பே³ அரஹத்தப²லே பதிட்ட²ஹிம்ஸூ’’தி. தே³வத³த்தம் உட்டா²பேஸீதி ஜண்ணுகேன ஹத³யமஜ்ஜே² பஹரித்வா உட்டா²பேஸி.
346. ஸரஸீதி ஸரோ. ஸுவிக்கா²லிதந்தி ஸுட்டு² விக்கா²லிதம், ஸுவிஸோதி⁴தம் கத்வாதி அத்தோ². ஸம்கா²தி³த்வாதி ஸுட்டு² கா²தி³த்வா. மஹிம் விகுப்³ப³தோதி மஹிம் த³ந்தேஹி விலிக²ந்தஸ்ஸ. நதீ³ஸு பி⁴ஸம் க⁴ஸானஸ்ஸாதி யோஜேதப்³ப³ம். நதீ³தி சேத்த² மஹாஸரோ அதி⁴ப்பேதோ. ஜக்³க³தோதி ஹத்தி²யூத²ம் பாலேந்தஸ்ஸ. பி⁴ங்கோவாதி ஹத்தி²போதகோ விய. மமானுகுப்³ப³ந்தி மம் அனுகரோந்தோ.
347. தூ³தேய்யந்தி தூ³தகம்மம். க³ந்துமரஹதீதி தூ³தேய்யஸங்கா²தம் ஸாஸனம் ஹரிதும் தா⁴ரேத்வா ஹரிதும் அரஹதி. ஸோதாதி யம் அஸ்ஸ ஸாஸனம் தே³ந்தி, தஸ்ஸ ஸோதா. ஸாவேதாதி தம் உக்³க³ண்ஹித்வா ‘‘இத³ம் நாம தும்ஹேஹி வுத்த’’ந்தி படிஸாவேதா. உக்³க³ஹேதாதி ஸுஉக்³க³ஹிதம் கத்வா உக்³க³ஹேதா. தா⁴ரேதாதி ஸுதா⁴ரிதம் கத்வா தா⁴ரேதா. விஞ்ஞாதாதி அத்தனா தஸ்ஸ அத்த²ம் ஜானிதா. விஞ்ஞாபேதாதி பரம் விஜானாபேதா. ஸஹிதாஸஹிதஸ்ஸாதி ‘‘இத³ம் ஸஹிதம், இத³ம் அஸஹித’’ந்தி ஏவம் ஸஹிதாஸஹிதஸ்ஸ குஸலோ உபக³தானுபக³தேஸு சே²கோ ஸாஸனம் ஆரோசேந்தோ ஸஹிதாஸஹிதம் ஸல்லக்கே²த்வா ஆரோசேதி. ந ப்³யத²தீதி ந வேத⁴தி ந ச²ம்ப⁴தி. உக்³க³வாதி³னிந்தி ப²ருஸவசனேன ஸமன்னாக³தம். புச்சி²தோதி படிஞ்ஞத்தா²ய புச்சி²தோ.
348. அட்ட²ஹி, பி⁴க்க²வே, அஸத்³த⁴ம்மேஹீதிஆதீ³ஸு அஸத்³த⁴ம்மேஹீதி (இதிவு. அட்ட². 89) அஸதம் த⁴ம்மேஹி, அஸந்தேஹி வா அஸோப⁴னேஹி வா த⁴ம்மேஹி. அபி⁴பூ⁴தோதி அஜ்ஜோ²த்த²டோ. பரியாதி³ன்னசித்தோதி கே²பிதசித்தோ லாபா⁴தி³ஹேதுகேன இச்சா²சாரேன மானமதா³தி³னா ச க²யம் பாபிதகுஸலசித்தோ. அத² வா பரியாதி³ன்னசித்தோதி பரிதோ ஆதி³ன்னசித்தோ, வுத்தப்பகாரேன அகுஸலகோட்டா²ஸேன யதா² குஸலசித்தஸ்ஸ உப்பத்திவாரோ ந ஹோதி, ஏவம் ஸமந்ததோ க³ஹிதசித்தஸந்தானோதி அத்தோ². அபாயே நிப்³ப³த்தனாரஹதாய ஆபாயிகோ. தத்த²பி அவீசிஸங்கா²தே மஹானிரயே உப்பஜ்ஜதீதி நேரயிகோ. ஏகம் அந்தரகப்பம் பரிபுண்ணமேவ கத்வா தத்த² திட்ட²தீதி கப்பட்டோ². அதேகிச்சோ²தி பு³த்³தே⁴ஹிபி அனிவத்தனீயத்தா அவீசினிப்³ப³த்தியா திகிச்சா²பா⁴வதோ அதேகிச்சோ², அதிகிச்ச²னீயோதி அத்தோ². லாபே⁴னாதி லாபே⁴ன ஹேதுபூ⁴தேன. அத² வா லாப⁴ஹேதுகேன மானாதி³னா. லாப⁴ஞ்ஹி நிஸ்ஸாய இதே⁴கச்சே புக்³க³லா பாபிச்சா² இச்சா²பகதா இச்சா²சாரே ட²த்வா ‘‘லாப⁴ம் நிப்³ப³த்தேஸ்ஸாமா’’தி அனேகவிஹிதம் அனேஸனம் அப்பதிரூபம் ஆபஜ்ஜித்வா இதோ சுதா அபாயேஸு நிப்³ப³த்தந்தி. அபரே யதா²லாப⁴ம் லபி⁴த்வா தம்னிமித்தம் மானாதிமானமத³மச்ச²ரியாதி³வஸேன பமாத³ம் ஆபஜ்ஜித்வா இதோ சுதா அபாயேஸு நிப்³ப³த்தந்தி, அயஞ்ச தாதி³ஸோ. தேன வுத்தம் ‘‘லாபே⁴ன, பி⁴க்க²வே, அபி⁴பூ⁴தோ பரியாதி³ன்னசித்தோ தே³வத³த்தோ ஆபாயிகோ’’திஆதி³. அஸக்காரேனாதி ஹீளேத்வா பரிப⁴வித்வா பரேஹி அத்தனி பவத்திதேன அஸக்காரேன, அஸக்காரஹேதுகேன வா மானாதி³னா. அஸந்தகு³ணஸம்பா⁴வனாதி⁴ப்பாயேன பவத்தா பாபா இச்சா² ஏதஸ்ஸாதி பாபிச்சோ², தஸ்ஸ பா⁴வோ பாபிச்ச²தா, தாய. ‘‘அஹம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸாமி, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பரிஹரிஸ்ஸாமீ’’தி ஹி தஸ்ஸ இச்சா² உப்பன்னா. கோகாலிகாத³யோ பாபா லாமகா மித்தா ஏதஸ்ஸாதி பாபமித்தோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ பாபமித்ததா, தாய.
349. அபி⁴பு⁴ய்யாதி அபி⁴ப⁴வித்வா மத்³தி³த்வா.
350. தீஹி, பி⁴க்க²வே, அஸத்³த⁴ம்மேஹீதிஆதி³ வுத்தனயமேவ. ஓரமத்தகேன விஸேஸாதி⁴க³மேன அந்தரா வோஸானம் ஆபாதீ³தி ஏத்த² பன அயமத்தோ². ஓரமத்தகேனாதி அப்பமத்தகேன ஜா²னாபி⁴ஞ்ஞாமத்தேன. விஸேஸாதி⁴க³மேனாதி உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மாதி⁴க³மேன. அந்தராதி வேமஜ்ஜே². வோஸானம் ஆபாதீ³தி அகதகிச்சோவ ஸமானோ ‘‘கதகிச்சோம்ஹீ’’தி மஞ்ஞமானோ ஸமணத⁴ம்மதோ விக³மம் ஆபஜ்ஜி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ஜா²னாபி⁴ஞ்ஞாஹி உத்தரிகரணீயே அதி⁴க³ந்தப்³பே³ மக்³க³ப²லே அனதி⁴க³தே ஸதியேவ தம் அனதி⁴க³ந்த்வா ஸமணத⁴ம்மதோ விக³மம் ஆபஜ்ஜீதி. இதி ப⁴க³வா இமினா ஸுத்தேன விஸேஸதோ புது²ஜ்ஜனபா⁴வே ஆதீ³னவம் பகாஸேதி ‘‘பா⁴ரியோ புது²ஜ்ஜனபா⁴வோ, யத்ர ஹி நாம ஜா²னாபி⁴ஞ்ஞாபரியோஸானா ஸம்பத்தியோ நிப்³ப³த்தேத்வாபி அனேகானத்தா²வஹம் நானாவித⁴து³க்க²ஹேதுஅஸந்தகு³ணஸம்பா⁴வனம் அஸப்புரிஸஸம்ஸக்³க³ம் ஆலஸியானுயோக³ஞ்ச அவிஜஹந்தோ அவீசிஸம்வத்தனிகம் கப்பட்டி²யம் அதேகிச்ச²ம் கிப்³பி³ஸம் பஸவதீ’’தி.
கா³தா²ஸு மாதி படிஸேதே⁴ நிபாதோ. ஜாதூதி ஏகம்ஸேன. கோசீதி ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹகவசனம். லோகஸ்மிந்தி ஸத்தலோகே. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – இமஸ்மிம் ஸத்தலோகே கோசி புக்³க³லோ ஏகம்ஸேன பாபிச்சோ² மா ஹோதூதி. தத³மினாபி ஜானாத², பாபிச்சா²னம் யதா² க³தீதி பாபிச்சா²னம் புக்³க³லானம் யதா²க³தி யாதி³ஸீ நிப்³ப³த்தி யாதி³ஸோ அபி⁴ஸம்பராயோதி இமினாபி காரணேன ஜானாதா²தி தே³வத³த்தம் நித³ஸ்ஸேந்தோ ஏவமாஹ.
பண்டி³தோதி ஸமஞ்ஞாதோதி பரியத்திபா³ஹுஸச்சேன பண்டி³தோதி ஞாதோ. பா⁴விதத்தோதி ஸம்மதோதி ஜா²னாபி⁴ஞ்ஞாஹி பா⁴விதசித்தோதி ஸம்பா⁴விதோ. ததா² ஹி ஸோ ‘‘மஹித்³தி⁴கோ கோ³தி⁴புத்தோ, மஹானுபா⁴வோ கோ³தி⁴புத்தோ’’தி த⁴ம்மஸேனாபதினாபி பஸம்ஸிதோ அஹோஸி. ஜலம்வ யஸஸா அட்டா², தே³வத³த்தோதி விஸ்ஸுதோதி அத்தனோ கித்தியா பரிவாரேன ச ஜலந்தோ விய ஓபா⁴ஸந்தோ விய டி²தோ தே³வத³த்தோதி ஏவம் விஸ்ஸுதோ பாகடோ அஹோஸி. ‘‘மே ஸுத’’ந்திபி பாடோ², மயா ஸுதம் ஸுதமத்தம், கதிபாஹேனேவ அததா²பூ⁴தத்தா தஸ்ஸ தம் பண்டி³ச்சாதி³ஸவனமத்தமேவாதி அத்தோ².
ஸோ பமாத³ம் அனுசிண்ணோ, ஆஸஜ்ஜ நம் ததா²க³தந்தி ஸோ ஏவம்பூ⁴தோ தே³வத³த்தோ ‘‘பு³த்³தோ⁴பி ஸாகியபுத்தோ, அஹம்பி ஸாகியபுத்தோ, பு³த்³தோ⁴பி ஸமணோ, அஹம்பி ஸமணோ, பு³த்³தோ⁴பி இத்³தி⁴மா, அஹம்பி இத்³தி⁴மா, பு³த்³தோ⁴பி தி³ப்³ப³சக்கு²கோ, தி³ப்³ப³ஸோதசேதோபரியஞாணலாபீ⁴, பு³த்³தோ⁴பி அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னே த⁴ம்மே ஜானாதி, அஹம்பி தே ஜானாமீ’’தி அத்தனோ பமாணம் அஜானித்வா ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம் அத்தனா ஸமஸமட்ட²பனேன பமாத³ம் ஆபஜ்ஜந்தோ ‘‘இதா³னாஹம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸாமி, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பரிஹரிஸ்ஸாமீ’’தி அபி⁴மாரபயோஜனாதி³னா ததா²க³தம் ஆஸஜ்ஜ ஆஸாதே³த்வா விஹேடே²த்வா. ‘‘பமாத³மனுஜிண்ணோ’’திபி பட²ந்தி. தஸ்ஸத்தோ² – பமாத³ம் வுத்தனயேன பமஜ்ஜந்தோ பமாத³ம் நிஸ்ஸாய ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் யுக³க்³கா³ஹசித்துப்பாதே³ன ஸஹேவ ஜா²னாபி⁴ஞ்ஞாஹி அனுஜிண்ணோ பரிஹீனோதி. அவீசினிரயம் பத்தோ, சதுத்³வாரம் ப⁴யானகந்தி ஜாலானம் தத்த² உப்பன்னஸத்தானம் வா நிரந்தரதாய ‘‘அவீசீ’’தி லத்³த⁴னாமம் சதூஸு பஸ்ஸேஸு சதுமஹாத்³வாரயோகே³ன சதுத்³வாரம் அதிப⁴யானகம் மஹானிரயம் படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணவஸேன பத்தோ. ததா² ஹி வுத்தம் –
‘‘சதுக்கண்ணோ சதுத்³வாரோ, விப⁴த்தோ பா⁴க³ஸோ மிதோ;
அயோபாகாரபரியந்தோ, அயஸா படிகுஜ்ஜிதோ.
‘‘தஸ்ஸ அயோமயா பூ⁴மி, ஜலிதா தேஜஸா யுதா;
ஸமந்தா யோஜனஸதம், ப²ரித்வா திட்ட²தி ஸப்³ப³தா³’’தி. (ம. நி. 3.250, 267; அ. நி. 3.36);
அது³ட்ட²ஸ்ஸாதி அது³ட்ட²சித்தஸ்ஸ. து³ப்³பே⁴தி து³ஸ்ஸேய்ய. தமேவ பாபம் பு²ஸதீதி தமேவ அது³ட்ட²து³ப்³பி⁴ம் பாபபுக்³க³லம் பாபம் நிஹீனம் பாபப²லம் பு²ஸதி பாபுணாதி அபி⁴ப⁴வதி. பே⁴ஸ்மாதி விபுலபா⁴வேன க³ம்பீ⁴ரபா⁴வேன ச பி⁴ம்ஸாபனோ, பி⁴ம்ஸாபேந்தோ விய விபுலக³ம்பீ⁴ரோதி அத்தோ². வாதே³னாதி தோ³ஸேன. உபஹிம்ஸதீதி பா³த⁴தி ஆஸாதே³தி. வாதோ³ தம்ஹி ந ரூஹதீதி தஸ்மிம் ததா²க³தே பரேன ஆரோபியமானோ தோ³ஸோ ந ருஹதி ந திட்ட²தி, விஸகும்போ⁴ விய ஸமுத்³த³ஸ்ஸ ந தஸ்ஸ விகாரம் ஜனேதீதி அத்தோ².
ஏவம் ச²ஹி கா³தா²ஹி பாபிச்ச²தாதி³ஸமன்னாக³தஸ்ஸ நிரயூபக³பா⁴வத³ஸ்ஸனேன து³க்க²தோ அபரிமுத்திம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தப்படிபக்க²த⁴ம்மஸமன்னாக³தஸ்ஸ து³க்க²க்க²யம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தாதி³ஸம் மித்த’’ந்தி ஓஸானகா³த²மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – யஸ்ஸ ஸம்மா படிபன்னஸ்ஸ மக்³கா³னுகோ³ படிபத்திமக்³க³ம் அனுக³தோ ஸம்மா படிபன்னோ அப்பிச்ச²தாதி³கு³ணஸமன்னாக³மேன ஸகலஸ்ஸ வட்டது³க்க²ஸ்ஸ க²யம் பரியோஸானம் பாபுணேய்ய, தாதி³ஸம் பு³த்³த⁴ம் பு³த்³த⁴ஸாவகம் வா பண்டி³தோ ஸப்பஞ்ஞோ அத்தனோ மித்தம் குப்³பே³த² தேன மேத்திம் கரேய்ய, தஞ்ச ஸேவேத² தமேவ பயிருபாஸேய்யாதி.
கிம் பனேதம் ஸுத்தம் தே³வத³த்தஸ்ஸ நிரயூபபத்திதோ புப்³பே³ பா⁴ஸிதம், உதா³ஹு பச்சா²தி? இதிவுத்தகட்ட²கதா²யம் (இதிவு. அட்ட². 89) தாவ –
‘‘தே³வத³த்தே ஹி அவீசிமஹானிரயம் பவிட்டே² தே³வத³த்தபக்கி²கா அஞ்ஞதித்தி²யா ‘ஸமணேன கோ³தமேன அபி⁴ஸபிதோ தே³வத³த்தோ பத²விம் பவிட்டோ²’தி அப்³பா⁴சிக்கி²ம்ஸு. தம் ஸுத்வா ஸாஸனே அனபி⁴ப்பஸன்னா மனுஸ்ஸா ‘ஸியா நு கோ² ஏததே³வம், யதா² இமே ப⁴ணந்தீ’தி ஆஸங்கம் உப்பாதே³ஸும். தம் பவத்திம் பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஆரோசேஸும். அத² கோ² ப⁴க³வா ‘ந, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தா கஸ்ஸசி அபி⁴ஸபம் தே³ந்தி, தஸ்மா ந தே³வத³த்தோ மயா அபி⁴ஸபிதோ, அத்தனோ கம்மேனேவ நிரயம் பவிட்டோ²’தி வத்வா தேஸம் மிச்சா²கா³ஹம் படிஸேதே⁴ந்தோ இமாய அட்டு²ப்பத்தியா இத³ம் ஸுத்தம் அபா⁴ஸீ’’தி –
வுத்தம், தஸ்மா தேஸம் மதேன தஸ்ஸ நிரயூபபத்திதோ பச்சா²பி ப⁴க³வா இத³ம் ஸுத்தமபா⁴ஸீதி வேதி³தப்³ப³ம். இத⁴ பன தஸ்ஸ நிரயூபபத்திதோ பட²மமேவ உப்பன்னே வத்து²ம்ஹி பா⁴ஸிதம் பாளிஆருள்ஹந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேனேவ ‘‘அவீசினிரயம் பத்தோ’’தி இத³ம் பன ஆஸம்ஸாயம் அதீதவசனந்தி வுத்தம், ஆஸம்ஸாதி சேத்த² அவஸ்ஸம்பா⁴வினீ அத்த²ஸித்³தி⁴ அதி⁴ப்பேதா. அவஸ்ஸம்பா⁴வினிஞ்ஹி அத்த²ஸித்³தி⁴மபேக்கி²த்வா அனாக³தம்பி பூ⁴தம் விய வோஹரந்தி, தஞ்ச ஸத்³த³லக்க²ணானுஸாரேன வேதி³தப்³ப³ம்.
ஸங்க⁴பே⁴த³கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.
உபாலிபஞ்ஹகதா²வண்ணனா
351. உபாலிபஞ்ஹே யம் வத்தப்³ப³ம், தம் அட்ட²கதா²யம் த³ஸ்ஸிதமேவ. தத்த² அனுனயந்தோதி அனுஜானாபேந்தோ, பே⁴த³ஸ்ஸ அனுரூபம் வா போ³தே⁴ந்தோ, யதா² பே⁴தோ³ ஹோதி, ஏவம் பி⁴ந்தி³தப்³பே³ பி⁴க்கூ² விஞ்ஞாபேந்தோதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ந தும்ஹாக’’ந்திஆதி³.
352. அட்டா²ரஸபே⁴த³கரவத்து²ம்ஹி த³ஸ அகுஸலகம்மபதா² ஸம்கிலிட்ட²த⁴ம்மதாய வோதா³னத⁴ம்மபஅபக்க²த்தா ‘‘அத⁴ம்மோ’’தி த³ஸ்ஸிதா, ததா² உபாதா³னாத³யோ, போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மானம் ஏகந்தானவஜ்ஜபா⁴வதோ நத்தி² அத⁴ம்மபா⁴வோ, ப⁴க³வதா பன தே³ஸிதாகாரேன ஹாபேத்வா வட்³டே⁴த்வா வா கத²னம் யதா²த⁴ம்மம் அகத²னந்தி கத்வா அத⁴ம்மபா⁴வோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தயோ ஸதிபட்டா²னா’’திஆதி³. நிய்யானிகந்தி ஸபாடிஹீரம் அப்படிஹதம் ஹுத்வா பவத்ததீதி அத்தோ². ததே²வாதி இமினா ‘‘ஏவம் அம்ஹாக’’ந்திஆதி³னா வுத்தமத்த²ம் ஆகட்³ட⁴தி. காதப்³ப³ம் கம்மம் த⁴ம்மோ நாமாதி யதா²த⁴ம்மம் கரணதோ த⁴ம்மோ நாம, இதரம் வுத்தவிபரியாயதோ அத⁴ம்மோ நாம.
ராக³வினயோ…பே… அயம் வினயோ நாமாதி ராகா³தீ³னம் வினயனதோ ஸம்வரணதோ பஜஹனதோ படிஸங்கா²னதோ ச வினயோ நாம, வுத்தவிபரியாயேன இதரோ அவினயோ. வத்து²ஸம்பத்திஆதி³வஸேன ஸப்³பே³ஸம் வினயகம்மானம் அகுப்பதாதி ஆஹ ‘‘வத்து²ஸம்பத்தி…பே… அயம் வினயோ நாமா’’தி. தப்படிபக்க²தோ அவினயோ வேதி³தப்³போ³. தேனாஹ ‘‘வத்து²விபத்தீ’’திஆதி³. யாஸம் ஆபன்னஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜா ஸாவஸேஸா, தா ஆபத்தியோ ஸாவஸேஸா.
354. ஆபாயிகோதிஆதி³கா³தா²ஸு (இதிவு. அட்ட². 18) ஸங்க⁴ஸ்ஸ பே⁴த³ஸங்கா²தே வக்³கே³ ரதோதி வக்³க³ரதோ. அத⁴ம்மிகதாய அத⁴ம்மே பே⁴த³கரவத்து²ம்ஹி ஸங்க⁴பே⁴த³ஸங்கா²தே ஏவ ச அத⁴ம்மே டி²தோதி அத⁴ம்மட்டோ². யோக³க்கே²மா பத⁴ம்ஸதீதி ஹிததோ பரிஹாயதி, சதூஹிபி யோகே³ஹி அனுபத்³து³தத்தா யோக³க்கே²மம் நாம அரஹத்தம் நிப்³பா³னஞ்ச, ததோ பனஸ்ஸ த⁴ம்ஸனே வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². தி³ட்டி²ஸீலஸாமஞ்ஞதோ ஸங்க⁴தட்டே²ன ஸங்க⁴ம், ததோ ஏவ ஏககம்மாதி³விதா⁴னயோகே³ன ஸமக்³க³ம் ஸஹிதம் பி⁴ந்தி³த்வா புப்³பே³ வுத்தலக்க²ணேன ஸங்க⁴பே⁴தே³ன பி⁴ந்தி³த்வா. கப்பந்தி அந்தரகப்பஸங்கா²தம் ஆயுகப்பம். நிரயம்ஹீதி அவீசிமஹானிரயம்ஹி.
ஸுகா² ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸாமக்³கீ³தி (இதிவு. அட்ட. 19) ஸுக²ஸ்ஸ பச்சயபா⁴வதோ ஸாமக்³கீ³ ‘‘ஸுகா²’’தி வுத்தா யதா² ‘‘ஸுகோ² பு³த்³தா⁴னமுப்பாதோ³’’தி (த⁴. ப. 194). ஸமக்³கா³னஞ்சனுக்³க³ஹோதி ஸமக்³கா³னம் ஸாமக்³கி³அனுமோத³னேன அனுக்³க³ண்ஹனம் ஸாமக்³கி³அனுரூபம் வா, யதா² தே ஸாமக்³கி³ம் ந விஜஹந்தி, ததா² க³ஹணம் ட²பனம் அனுப³லப்பதா³னந்தி அத்தோ². ஸமக்³க³ம் கத்வானாதி பி⁴ன்னம் ஸங்க⁴ம் ஸங்க⁴ராஜிப்பத்தம் வா ஸமக்³க³ம் ஸஹிதம் கத்வா. கப்பந்தி ஆயுகப்பமேவ. ஸக்³க³ம்ஹி மோத³தீதி காமாவசரதே³வலோகே அஞ்ஞே தே³வே த³ஸஹி டா²னேஹி அபி⁴ப⁴வித்வா தி³ப்³ப³ஸுக²ம் அனுப⁴வந்தோ இச்சி²தனிப்³ப³த்தியா ச மோத³தி பமோத³தி லளதி கீளதி.
355. ஸியா நு கோ², ப⁴ந்தே, ஸங்க⁴பே⁴த³கோதிஆதி³ பாளிஅனுஸாரேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘பஞ்சஹி, உபாலி, ஆகாரேஹி ஸங்கோ⁴ பி⁴ஜ்ஜதி கம்மேன உத்³தே³ஸேன வோஹரந்தோ அனுஸ்ஸாவனேன ஸலாகக்³கா³ஹேனா’’தி ஏவம் பரிவாரே (பரி. 458) ஆக³தம்பி ஸங்க⁴பே⁴த³லக்க²ணம் இத⁴ வுத்தேன கிம் நானாகரணந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பரிவாரே பனா’’திஆதி³மாஹ. ஏத்த² ச ஸீமட்ட²கஸங்கே⁴ அஸன்னிபதிதே விஸும் பரிஸம் க³ஹேத்வா கதவோஹாரானுஸ்ஸாவனஸலாகக்³கா³ஹஸ்ஸ கம்மம் வா கரோந்தஸ்ஸ உத்³தே³ஸம் வா உத்³தி³ஸந்தஸ்ஸ பே⁴தோ³ ச ஹோதி ஆனந்தரியகம்மஞ்ச. ஸமக்³க³ஸஞ்ஞாய பன ‘‘வட்டதீ’’தி ஸஞ்ஞாய வா கரோந்தஸ்ஸ பே⁴தோ³வ ஹோதி, ந ஆனந்தரியகம்மம். ததோ ஊனபரிஸாய கரோந்தஸ்ஸ நேவ ஸங்க⁴பே⁴தோ³ ந ஆனந்தரியம். ஸப்³ப³ந்திமேன ஹி பரிச்சே²தே³ன நவன்னம் ஜனானம் யோ ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்த³தி, தஸ்ஸ ஆனந்தரியகம்மம் ஹோதி, அனுவத்தகானம் அத⁴ம்மவாதீ³னம் மஹாஸாவஜ்ஜம் கம்மம், த⁴ம்மவாதி³னோ அனவஜ்ஜா. ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவாதி.
உபாலிபஞ்ஹகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.
ஸங்க⁴பே⁴த³கக்க²ந்த⁴கவண்ணனா நிட்டி²தா.