6. ஸேனாஸனக்க²ந்த⁴கம்

விஹாரானுஜானனகதா²வண்ணனா

294. ஸேனாஸனக்க²ந்த⁴கே ஸேனாஸனம் அபஞ்ஞத்தம் ஹோதீதி விஹாரஸேனாஸனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். சதுப்³பி³த⁴ஞ்ஹி (ம. நி. அட்ட. 1.296) ஸேனாஸனம் விஹாரஸேனாஸனம் மஞ்சபீட²ஸேனாஸனம் ஸந்த²தஸேனாஸனம் ஓகாஸஸேனாஸனந்தி. தத்த² ‘‘மஞ்சோபி ஸேனாஸனம், பீட²ம்பி பி⁴ஸிபி பி³ம்போ³ஹனம்பி விஹாரோபி அட்³ட⁴யோகோ³பி பாஸாதோ³பி ஹம்மியம்பி கு³ஹாபி அட்டோபி மாளோபி லேணம்பி வேளுகு³ம்போ³பி ருக்க²மூலம்பி மண்ட³போபி ஸேனாஸனம். யத்த² வா பன பி⁴க்கூ² படிக்கமந்தி, ஸப்³ப³மேதம் ஸேனாஸன’’ந்தி (விப⁴. 527) வசனதோ விஹாரோ அட்³ட⁴யோகோ³ பாஸாதோ³ ஹம்மியம் கு³ஹாதி இத³ம் விஹாரஸேனாஸனம் நாம. மஞ்சோ பீட²ம் பி⁴ஸி பி³ம்போ³ஹனந்தி இத³ம் மஞ்சபீட²ஸேனாஸனம் நாம. சிமிலிகா சம்மக²ண்டோ³ திணஸந்தா²ரோ பண்ணஸந்தா²ரோதி இத³ம் ஸந்த²தஸேனாஸனம் நாம. யத்த² வா பன பி⁴க்கூ² படிக்கமந்தீதி இத³ம் ஓகாஸஸேனாஸனம் நாம.

ருக்க²மூலேதிஆதீ³ஸு ருக்க²மூலஸேனாஸனம் நாம யம்கிஞ்சி ஸந்த³ச்சா²யம் விவித்தம் ருக்க²மூலம். பப்³ப³தோ நாம ஸேலோ. தத்த² ஹி உத³கஸோண்டீ³ஸு உத³ககிச்சம் கத்வா ஸீதாய ருக்க²ச்சா²யாய நிஸின்னா நானாதி³ஸாஸு கா²யமானாஸு ஸீதேன வாதேன பீ³ஜியமானா ஸமணத⁴ம்மம் கரோந்தி. கந்த³ரேதி கம் வுச்சதி உத³கம், தேன தா³ரிதோ உத³கேன பி⁴ன்னோ பப்³ப³தப்பதே³ஸோ கந்த³ரம். யம் ‘‘நிதம்ப³’’ந்திபி ‘‘நதீ³குஞ்ஜ’’ந்திபி வத³ந்தி. தத்த² ஹி ரஜதபட்டஸதி³ஸா வாலிகா ஹோதி, மத்த²கே மணிவிதானம் விய வனக³ஹனம், மணிக்க²ந்த⁴ஸதி³ஸம் உத³கம் ஸந்த³தி, ஏவரூபம் கந்த³ரம் ஓருய்ஹ பானீயம் பிவித்வா க³த்தானி ஸீதம் கத்வா வாலிகம் உஸ்ஸாபேத்வா பம்ஸுகூலசீவரம் பஞ்ஞபேத்வா தத்த² நிஸின்னா தே பி⁴க்கூ² ஸமணத⁴ம்மம் கரோந்தி. கி³ரிகு³ஹா நாம த்³வின்னம் பப்³ப³தானம் அந்தரா, ஏகஸ்மிம்யேவ வா உமங்க³ஸதி³ஸம் மஹாவிவரம்.

‘‘வனபத்த²ந்தி தூ³ரானமேதம் ஸேனாஸனானம் அதி⁴வசன’’ந்திஆதி³வசனதோ (விப⁴. 531) யத்த² ந கஸந்தி ந வபந்தி, தாதி³ஸம் மனுஸ்ஸானம் உபசாரட்டா²னம் அதிக்கமித்வா டி²தம் அரஞ்ஞகஸேனாஸனம் ‘‘வனபத்த²’’ந்தி வுச்சதி. அஜ்ஜோ²காஸோ நாம கேனசி அச்ச²ன்னோ பதே³ஸோ. ஆகங்க²மானா பனேத்த² சீவரகுடிம் கத்வா வஸந்தி. பலாலபுஞ்ஜேதி பலாலராஸிம்ஹி. மஹாபலாலபுஞ்ஜதோ ஹி பலாலம் நிக்கட்³டி⁴த்வா பப்³பா⁴ரலேணஸதி³ஸே ஆலயே கரோந்தி, க³ச்ச²கு³ம்பா³தீ³னம்பி உபரி பலாலம் பரிக்கி²பித்வா ஹேட்டா² நிஸின்னா ஸமணத⁴ம்மம் கரோந்தி, தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். பஞ்ச லேணானீதி பஞ்ச லீயனட்டா²னானி. நிலீயந்தி ஏத்த² பி⁴க்கூ²தி லேணானி, விஹாராதீ³னமேதம் அதி⁴வசனம். ஸுபண்ணவங்ககே³ஹந்தி க³ருளபக்க²ஸண்டா²னேன கதகே³ஹம்.

295. அனுமோத³னகா³தா²ஸு ஸீதந்தி அஜ்ஜ²த்ததா⁴துக்கோ²ப⁴வஸேன வா ப³ஹித்³த⁴உதுவிபரிணாமவஸஏன வா உப்பஜ்ஜனகஸீதம். உண்ஹந்தி அக்³கி³ஸந்தாபம், தஸ்ஸ வனதா³ஹாதீ³ஸு வா ஸம்ப⁴வோ த³ட்ட²ப்³போ³. படிஹந்தீதி பா³த⁴தி. யதா² தது³ப⁴யவஸேன காயசித்தானம் பா³த⁴னம் ந ஹோதி, ஏவம் கரோதி. ஸீதுண்ஹப்³பா⁴ஹதே ஹி ஸரீரே விக்கி²த்தசித்தோ பி⁴க்கு² யோனிஸோ பத³ஹிதும் ந ஸக்கோதி. வாளமிகா³னீதி ஸீஹப்³யக்³கா⁴தி³வாளமிகே³. கு³த்தஸேனாஸனஞ்ஹி பவிஸித்வா த்³வாரம் பிதா⁴ய நிஸின்னஸ்ஸ தே பரிஸ்ஸயா ந ஹோந்தி. ஸரீஸபேதி யே கேசி ஸரந்தே க³ச்ச²ந்தே தீ³க⁴ஜாதிகே. மகஸேதி நித³ஸ்ஸனமத்தமேதம், ட³ம்ஸாதீ³னம்பி ஏதேனேவ ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஸிஸிரேதி ஸிஸிரகாலவஸேன ஸத்தாஹவத்³த⁴லிகாதி³வஸேன ச உப்பன்னே ஸிஸிரஸம்ப²ஸ்ஸே. வுட்டி²யோதி யதா³ ததா³ உப்பன்னா வஸ்ஸவுட்டி²யோ.

வாதாதபோ கோ⁴ரோதி ருக்க²க³ச்சா²தீ³னம் உம்மூலப⁴ஞ்ஜனாதி³வஸேன பவத்தியா கோ⁴ரோ ஸரஜஅரஜாதி³பே⁴தோ³ வாதோ சேவ கி³ம்ஹபரிளாஹஸமயேஸு உப்பத்தியா கோ⁴ரோ ஸூரியாதபோ ச படிஹஞ்ஞதி படிபா³ஹீயதி. லேணத்த²ந்தி நானாரம்மணதோ சித்தம் நிவத்தேத்வா படிஸல்லானாராமத்த²ம். ஸுக²த்த²ந்தி வுத்தபரிஸ்ஸயாபா⁴வேன பா²ஸுவிஹாரத்த²ம். ஜா²யிதுந்தி அட்ட²திம்ஸாரம்மணேஸு யத்த² கத்த²சி சித்தம் உபனிஜ்ஜா²யிதும். விபஸ்ஸிதுந்தி அனிச்சாதி³தோ ஸங்கா²ரே ஸம்மஸிதும்.

விஹாரேதி பதிஸ்ஸயே. காரயேதி காராபேய்ய. ரம்மேதி மனோரமே நிவாஸஸுகே². வாஸயேத்த² ப³ஹுஸ்ஸுதேதி காரேத்வா பன ஏத்த² விஹாரேஸு ப³ஹுஸ்ஸுதே ஸீலவந்தே கல்யாணத⁴ம்மே நிவாஸேய்ய. தே நிவாஸேந்தோ பன தேஸம் ப³ஹுஸ்ஸுதானம் யதா² பச்சயேஹி கிலமதோ² ந ஹோதி, ஏவம் அன்னஞ்ச பானஞ்ச வத்த²ஸேனாஸனானி ச த³தே³ய்ய உஜுபூ⁴தேஸு அஜ்ஜா²ஸயஸம்பன்னேஸு கம்மப²லானம் ரதனத்தயகு³ணானஞ்ச ஸத்³த³ஹனேன விப்பஸன்னேன சேதஸா.

இதா³னி க³ஹட்ட²பப்³ப³ஜிதானம் அஞ்ஞமஞ்ஞுபகாரிதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தே தஸ்ஸா’’தி கா³த²மாஹ. தத்த² தேதி தே ப³ஹுஸ்ஸுதா. தஸ்ஸாதி உபாஸகஸ்ஸ. த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தீதி ஸகலவட்டது³க்கா²பனூத³னம் ஸத்³த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தி. யம் ஸோ த⁴ம்மம் இத⁴ஞ்ஞாயாதி ஸோ புக்³க³லோ யம் ஸத்³த⁴ம்மம் இமஸ்மிம் ஸாஸனே ஸம்மா படிபஜ்ஜனேன ஜானித்வா அக்³க³மக்³கா³தி⁴க³மேன அனாஸவோ ஹுத்வா பரினிப்³பா³யதி.

ஸோ ச ஸப்³ப³த³தோ³ ஹோதீதி ஆவாஸதா³னஸ்மிம் தி³ன்னே ஸப்³ப³தா³னம் தி³ன்னமேவ ஹோதீதி கத்வா வுத்தம். ததா² ஹி (ஸம். நி. அட்ட². 1.1.42) த்³வே தயோ கா³மே பிண்டா³ய சரித்வா கிஞ்சி அலத்³தா⁴ ஆக³தஸ்ஸபி சா²யூத³கஸம்பன்னம் ஆராமம் பவிஸித்வா நஹாயித்வா பதிஸ்ஸயே முஹுத்தம் நிபஜ்ஜித்வா உட்டா²ய நிஸின்னஸ்ஸ காயே ப³லம் ஆஹரித்வா பக்கி²த்தம் விய ஹோதி, ப³ஹி விசரந்தஸ்ஸ ச காயே வண்ணதா⁴து வாதாதபேஹி கிலமதி, பதிஸ்ஸயம் பவிஸித்வா த்³வாரம் பிதா⁴ய முஹுத்தம் நிபன்னஸ்ஸ விஸபா⁴க³ஸந்ததி வூபஸம்மதி, ஸபா⁴க³ஸந்ததி பதிட்டா²தி, வண்ணதா⁴து ஆஹரித்வா பக்கி²த்தா விய ஹோதி, ப³ஹி விசரந்தஸ்ஸ ச பாதே³ கண்டகோ விஜ்ஜ²தி, கா²ணு பஹரதி, ஸரீஸபாதி³பரிஸ்ஸயா சேவ சோரப⁴யஞ்ச உப்பஜ்ஜதி, பதிஸ்ஸயம் பவிஸித்வா த்³வாரம் பிதா⁴ய நிபன்னஸ்ஸ ஸப்³பே³ பரிஸ்ஸயா ந ஹோந்தி, ஸஜ்ஜா²யந்தஸ்ஸ த⁴ம்மபீதிஸுக²ம், கம்மட்டா²னம் மனஸிகரோந்தஸ்ஸ உபஸமஸுக²ஞ்ச உப்பஜ்ஜதி ப³ஹித்³தா⁴விக்கே²பாபா⁴வதோ, ப³ஹி விசரந்தஸ்ஸ ச ஸேதா³ முச்சந்தி, அக்கீ²னி ப²ந்த³ந்தி, ஸேனாஸனம் பவிஸனக்க²ணே மஞ்சபீடா²னி ந பஞ்ஞாயந்தி, முஹுத்தம் நிஸின்னஸ்ஸ பன அக்கி²பஸாதோ³ ஆஹரித்வா பக்கி²த்தோ விய ஹோதி, த்³வாரவாதபானமஞ்சபீடா²தீ³னி பஞ்ஞாயந்தி, ஏதஸ்மிஞ்ச ஆவாஸே வஸந்தம் தி³ஸ்வா மனுஸ்ஸா சதூஹி பச்சயேஹி ஸக்கச்சம் உபட்ட²ஹந்தி. தேன வுத்தம் ‘‘ஸோ ச ஸப்³ப³த³தோ³ ஹோதி, யோ த³தா³தி உபஸ்ஸய’’ந்தி.

296. ஆவிஞ்ச²னச்சி²த்³த³ந்தி யத்த² அங்கு³லிம் பவேஸேத்வா த்³வாரம் ஆகட்³ட⁴ந்தா த்³வாரபா³ஹம் பு²ஸாபேந்தி, தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ஆவிஞ்ச²னரஜ்ஜுந்தி கவாடேயேவ சி²த்³த³ம் கத்வா தத்த² பவேஸேத்வா யேன ரஜ்ஜுகேன கட்³ட⁴ந்தா த்³வாரம் பு²ஸாபேந்தி, தம் ஆவிஞ்ச²னரஜ்ஜுகம். ஸேனாஸனபரிபோ⁴கே³ அகப்பியசம்மம் நாம நத்தீ²தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ஸசேபி தீ³பினங்கு³ட்டே²ன கதா ஹோதி, வட்டதியேவா’’தி வுத்தம். சேதியே வேதி³காஸதி³ஸந்தி வாதபானபா³ஹாஸு சேதியே வேதி³காய விய பட்டிகாதீ³ஹி த³ஸ்ஸேத்வா கதம். த²ம்ப⁴கவாதபானம் நாம திரியம் தா³ரூனி அத³த்வா உஜுகம் டி²தேஹி ஏவ வேணுஸலாகாதீ³ஹி கதம்.

விஹாரானுஜானனகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

மஞ்சபீடா²தி³அனுஜானனகதா²வண்ணனா

297. போடகிதூலந்தி ஏரகதிணதூலம். போடகிக³ஹணஞ்சேத்த² திணஜாதீனம் நித³ஸ்ஸனமத்தந்தி ஆஹ ‘‘யேஸம் கேஸஞ்சி திணஜாதிகான’’ந்தி. பஞ்சவித⁴ம் உண்ணாதி³தூலம்பி வட்டதீதி ஏத்தா²பி ‘‘பி³ம்போ³ஹனே’’தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். ‘‘தூலபூரிதம் பி⁴ஸிம் அபஸ்ஸயிதும் ந வட்டதீ’’தி கேசி வத³ந்தி, வட்டதீதி அபரே. உபத³ஹந்தீதி ட²பேந்தி. ஸீஸப்பமாணந்தி யத்த² க³லவாடகதோ பட்டா²ய ஸப்³ப³ஸீஸம் உபத³ஹந்தி, தம் ஸீஸப்பமாணம். தஞ்ச உக்கட்ட²பரிச்சே²த³தோ திரியம் முட்டி²ரதனம் ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யஸ்ஸ வித்தா²ரதோ தீஸு கண்ணேஸூ’’திஆதி³மாஹ. மஜ்ஜ²ட்டா²னம் முட்டி²ரதனம் ஹோதீதி பி³ம்போ³ஹனஸ்ஸ மஜ்ஜ²ட்டா²னம் திரியதோ முட்டி²ரதனப்பமாணம் ஹோதி. மஸூரகேதி சம்மமயபி⁴ஸியம். பு²ஸிதானி தா³துந்தி ஸஞ்ஞாகரணத்த²ம் பி³ந்தூ³னி தா³தும்.

298. ந நிப³ந்த⁴தீதி அனிப³ந்த⁴னீயோ, ந அல்லீயதீதி அத்தோ². படிபா³ஹேத்வாதி மட்ட²ம் கத்வா.

இட்ட²காசயாதி³அனுஜானனகதா²வண்ணனா

300. ருக்க²ம் விஜ்ஜி²த்வாதி ருக்க²தா³ரும் விஜ்ஜி²த்வா. கா²ணுகே ஆகோடேத்வாதி த்³வே த்³வே கா²ணுகே ஆகோடேத்வா. தம் ஆஹரிமம் பி⁴த்திபாத³ந்தி வுத்தனயேன கா²ணுகே ஆகோடேத்வா கதம்யேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். பூ⁴மியம் பதிட்டா²பேதுந்தி மூலேன பூ⁴மியம் பதிட்டா²பேத்வா பி⁴த்திபாத³ஸ்ஸ உபத்த²ம்ப⁴னவஸேன உஸ்ஸாபேத்வா கா²ணுகேஹி பி⁴த்திபாத³ம் உஸ்ஸாபேத்வா ட²பேதுந்தி அதி⁴ப்பாயோ. உப⁴தோ குட்டம் நீஹரித்வா கதபதே³ஸஸ்ஸாதி யதா² அந்தோத்³வாரஸமீபே நிஸின்னேஹி உஜுகம் ப³ஹி ஓலோகேதும் ந ஸக்கா ஹோதி, ஏவம் உபோ⁴ஹி பஸ்ஸேஹி குட்டம் நீஹரித்வா அபி⁴முகே² பி⁴த்திம் உபட்ட²பேத்வா கதபதே³ஸஸ்ஸ. ஸமந்தா பரியாகா³ரோதி ஸமந்ததோ ஆவித்³த⁴பமுக²ம். உக்³கா⁴டனகிடிகந்தி த³ண்டே³ஹி உக்கி²பித்வா ட²பனகபத³ரகிடிகம்.

அனாத²பிண்டி³கவத்து²கதா²வண்ணனா

304. அனாத²பிண்டி³கஸேட்டி²வத்து²ம்ஹி (ஸம். நி. அட்ட². 1.1.242) கேனசிதே³வ கரணீயேனாதி வாணிஜ்ஜகம்மம் அதி⁴ப்பேதம். அனாத²பிண்டி³கோ கிர ராஜக³ஹஸேட்டி² ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் ப⁴கி³னிபதிகா ஹோந்தி. யதா³ ராஜக³ஹே உட்டா²னகப⁴ண்ட³ம் ஸமக்³க⁴ம் ஹோதி, ததா³ ராஜக³ஹஸேட்டி² தம் க³ஹேத்வா ஸகடஸதேஹி ஸாவத்தி²ம் க³ந்த்வா யோஜனமத்தே டி²தோ அத்தனோ ஆக³தபா⁴வம் ஜானாபேதி. அனாத²பிண்டி³கோ பச்சுக்³க³ந்த்வா தஸ்ஸ மஹாஸக்காரம் கத்வா ஏகம் யானம் ஆரோபேத்வா ஸாவத்தி²ம் பவிஸதி. ஸோ ஸசே ப⁴ண்ட³ம் லஹுகம் விக்கீயதி, விக்கிணாதி. நோ சே, ப⁴கி³னிக⁴ரே ட²பேத்வா பக்கமதி. அனாத²பிண்டி³கோபி ததே²வ கரோதி. ஸ்வாயம் ததா³பி தேனேவ கரணீயேன அக³மாஸி. தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம்.

தம் தி³வஸம் பன ராஜக³ஹஸேட்டி² யோஜனமத்தே டி²தேன அனாத²பிண்டி³கேன ஆக³தபா⁴வஜானனத்த²ம் பேஸிதம் பண்ணம் ந ஸுணி, த⁴ம்மஸ்ஸவனத்தா²ய விஹாரம் அக³மாஸி. ஸோ த⁴ம்மகத²ம் ஸுத்வா ஸ்வாதனாய பு³த்³த⁴ப்பமுக²ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் நிமந்தேத்வா அத்தனோ க⁴ரே உத்³த⁴னக²ணாபனதா³ருபா²லனாதீ³னி காரேஸி. அனாத²பிண்டி³கோபி ‘‘இதா³னி மய்ஹம் பச்சுக்³க³மனம் கரிஸ்ஸதி, இதா³னி கரிஸ்ஸதீ’’தி க⁴ரத்³வாரேபி பச்சுக்³க³மனம் அலபி⁴த்வா அந்தோக⁴ரம் பவிட்டோ² படிஸந்தா²ரம்பி ந ப³ஹும் அலத்த². ‘‘கிம் மஹாஸேட்டி² குஸலம் தா³ரகரூபானம், நஸி மக்³கே³ கிலந்தோ’’தி ஏத்தகோவ படிஸந்தா²ரோ அஹோஸி. தேன வுத்தம் ‘‘அத² கோ² அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸீ’’திஆதி³.

பு³த்³தோ⁴தி த்வம் க³ஹபதி வதே³ஸீதி தஸ்ஸ கிர முக²தோ பு³த்³த⁴ஸத்³த³ம் ஸுத்வா அனாத²பிண்டி³கோ பஞ்சவண்ணம் பீதிம் படிலப⁴தி, ஸா தஸ்ஸ ஸீஸே உட்ட²ஹித்வா யாவ பாத³பிட்டி²யா, பாத³பிட்டி²யா உட்டா²ய யாவ ஸீஸா க³ச்ச²தி, உப⁴தோ உட்டா²ய மஜ்ஜே² ஓஸரதி, மஜ்ஜே² உட்டா²ய உப⁴தோ க³ச்ச²தி. ஸோ பீதியா நிரந்தரம் பு²டோ ‘‘பு³த்³தோ⁴தி த்வம் க³ஹபதி வதே³ஸீ’’தி ஏவம் திக்க²த்தும் புச்சி². அகாலோ கோ², க³ஹபதி, இமம் காலம் தம் ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸனாய உபஸங்கமிதுந்தி ‘‘பு³த்³தா⁴ நாம து³ராஸதா³ ஆஸீவிஸஸதி³ஸா ஹோந்தி, ஸத்தா² ச ஸிவதி²காய ஸமீபே வஸதி, ந ஸக்கா தத்த² இமாய வேலாய இமினா க³ந்து’’ந்தி மஞ்ஞமானோ ஏவமாஹ. பு³த்³த⁴க³தாய ஸதியா நிபஜ்ஜீதி அஞ்ஞம் கிஞ்சி அசிந்தேத்வா பு³த்³த⁴க³தாய ஏவ ஸதியா நிபஜ்ஜி. தம் தி³வஸம் கிரஸ்ஸ ப⁴ண்ட³ஸகடேஸு வா உபட்டா²கேஸு வா சித்தம்பி நுப்பஜ்ஜி, ஸாயமாஸம்பி ந அகாஸி. ஸத்தபூ⁴மிகம் பன பாஸாத³ம் ஆருய்ஹ ஸுபஞ்ஞத்தாலங்கதவரஸயனே ‘‘பு³த்³தோ⁴ பு³த்³தோ⁴’’தி ஸஜ்ஜா²யம் கரோந்தோவ நிபஜ்ஜித்வா நித்³த³ம் ஓக்கமி. திக்க²த்தும் வுட்டா²ஸி பபா⁴தம் மஞ்ஞமானோதி பட²மயாமே தாவ வீதிவத்தே உட்டா²ய பு³த்³த⁴ம் அனுஸ்ஸரி, அத²ஸ்ஸ ப³லவப்பஸாதோ³ உத³பாதி³, பீதிஆலோகோ அஹோஸி, ஸப்³ப³தமம் விக³ச்சி², தீ³பஸஹஸ்ஸுஜ்ஜலனம் விய சந்து³ட்டா²னஸூரியுட்டா²னம் விய ச ஜாதம். ஸோ ‘‘பமாத³ம் ஆபன்னோம்ஹி, வஞ்சிதோம்ஹி, ஸூரியோ உக்³க³தோ’’தி உட்டா²ய ஆகாஸதலே ட²த்வா சந்த³ம் ஓலோகேத்வா ‘‘ஏகோவ யாமோ க³தோ, அஞ்ஞே த்³வே அத்தீ²’’தி புன பவிஸித்வா நிபஜ்ஜி, ஏதேனுபாயேன மஜ்ஜி²மயாமாவஸானேபி பச்சி²மயாமாவஸானேபி திக்க²த்தும் உட்டா²ஸி. பச்சி²மயாமாவஸானே பன ப³லவபச்சூஸேயேவ உட்டா²ய ஆகாஸதலம் ஆக³ந்த்வா மஹாத்³வாராபி⁴முகோ² அஹோஸி, ஸத்தபூ⁴மிகத்³வாரம் ஸயமேவ விவடம் அஹோஸி, பாஸாதா³ ஓருய்ஹ அந்தரவீதி²ம் படிபஜ்ஜி.

305. அமனுஸ்ஸாதி அதி⁴க³தவிஸேஸா தே³வதா. ததா² ஹி தா ஸேட்டி²ஸ்ஸ பா⁴வினிஸம்பத்திம் பச்சக்க²தோ ஸம்பஸ்ஸமானா ‘‘அயம் மஹாஸேட்டி² ‘பு³த்³து⁴பட்டா²னம் க³மிஸ்ஸாமீ’தி நிக்க²ந்தோ பட²மத³ஸ்ஸனேனேவ ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டா²ய திண்ணம் ரதனானம் அக்³கு³பட்டா²கோ ஹுத்வா அஸதி³ஸம் ஸங்கா⁴ராமம் கத்வா சாதுத்³தி³ஸஸ்ஸ அரியஸங்க⁴ஸ்ஸ அனாவடத்³வாரோ ப⁴விஸ்ஸதி, ந யுத்தமஸ்ஸ த்³வாரம் பித³ஹிது’’ந்தி சிந்தேத்வா த்³வாரம் விவரிம்ஸு. அந்தரதா⁴யீதி ராஜக³ஹம் கிர ஆகிண்ணமனுஸ்ஸம், அந்தோனக³ரே நவ கோடியோ ப³ஹினக³ரே நவாதி தம் உபனிஸ்ஸாய அட்டா²ரஸ மனுஸ்ஸகோடியோ வஸந்தி. அவேலாய மதமனுஸ்ஸே ப³ஹி நீஹரிதும் அஸக்கோந்தா அட்டாலகே ட²த்வா ப³ஹித்³வாரே கி²பந்தி. மஹாஸேட்டி² நக³ரதோ ப³ஹி நிக்க²ந்தமத்தோவ அல்லஸரீரம் பாதே³ன அக்கமி, அபரம்பி பிட்டி²பாதே³ன பஹரி, மக்கி²கா உப்பதித்வா பகிரிம்ஸு, து³க்³க³ந்தோ⁴ நாஸாபுடம் அபி⁴ஹனி, பு³த்³த⁴ப்பஸாதோ³ தனுத்தம் க³தோ. தேனஸ்ஸ ஆலோகோ அந்தரதா⁴யி அந்த⁴காரோ பாதுரஹோஸி பீதிவேக³ஸ்ஸ தனுபா⁴வே தம்ஸமுட்டி²தரூபானம் பரிது³ப்³ப³லபா⁴வதோ. ஸத்³த³மனுஸ்ஸாவேஸீதி ‘‘ஸேட்டி²ஸ்ஸ உஸ்ஸாஹம் ஜனேஸ்ஸாமீ’’தி ஸுவண்ணகிங்கிணிகம் க⁴ட்டேந்தோ விய மது⁴ரஸ்ஸரேன ஸத்³த³ம் அனுஸ்ஸாவேஸி.

ஸதம் கஞ்ஞாஸஹஸ்ஸானீதி புரிமபதா³னிபி இமினாவ ஸஹஸ்ஸ-பதே³ன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³பா³னி. யதே²வ ஹி ஸதம் கஞ்ஞாஸஹஸ்ஸானி, ஏவம் ஸதம் ஸஹஸ்ஸானி ஹத்தீ², ஸதம் ஸஹஸ்ஸானி அஸ்ஸா, ஸதம் ஸஹஸ்ஸானி ரதா²தி அயமேத்த² அத்தோ², இதி ஏகேகம் ஸதஸஹஸ்ஸம் தீ³பிதம் ஹோதி. பத³வீதிஹாரஸ்ஸாதி பத³ம் வீதிஹரதி ஏத்தா²தி பத³வீதிஹாரோ. ஸோ து³தவிலம்பி³தம் அகத்வா ஸமக³மனே த்³வின்னம் பதா³னம் அந்தரே முட்டி²ரதனமத்தம். கலம் நாக்³க⁴ந்தி ஸோளஸிந்தி தம் ஏகம் பத³வீதிஹாரம் ஸோளஸ பா⁴கே³ கத்வா ததோ ஏகோ கோட்டா²ஸோ புன ஸோளஸதா⁴, ததோ ஏகோ ஸோளஸதா⁴தி ஏவம் ஸோளஸ வாரே ஸோளஸதா⁴ பி⁴ன்னஸ்ஸ ஏகோ கோட்டா²ஸோ ஸோளஸீ கலா நாம, தம் ஸோளஸிம் கலம் ஏதானி சத்தாரி ஸதஸஹஸ்ஸானி ந அக்³க⁴ந்தி. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ஸதம் ஹத்தி²ஸஹஸ்ஸானி ஸதம் அஸ்ஸஸஹஸ்ஸானி ஸதம் ரத²ஸஹஸ்ஸானி ஸதம் கஞ்ஞாஸஹஸ்ஸானி, தா ச கோ² ஆமுக்கமணிகுண்ட³லா ஸகலஜம்பு³தீ³பராஜதீ⁴தரோவாதி இமஸ்மா ஏத்தகா லாபா⁴ விஹாரம் க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸோளஸிகலாஸங்கா²தே பதே³ஸே லங்க⁴னஸாத⁴னவஸேன பவத்தசேதனாவ உத்தரிதராதி. பத³ம் வா வீதிஹரதி ஏதேனாதி பத³வீதிஹாரோ, ததா²பவத்தா குஸலசேதனா, தஸ்ஸா ப²லம் ஸோளஸதா⁴ கத்வாதி ச வத³ந்தி. இத³ம் பன விஹாரக³மனம் கஸ்ஸ வஸேன க³ஹிதந்தி? விஹாரம் க³ந்த்வா அனந்தராயேன ஸோதாபத்திப²லே பதிட்ட²ஹந்தஸ்ஸ வஸேன க³ஹிதம். ‘‘க³ந்த⁴மாலாதீ³ஹி பூஜம் கரிஸ்ஸாமி, சேதியம் வந்தி³ஸ்ஸாமி, த⁴ம்மம் ஸோஸ்ஸாமி, தீ³பபூஜம் கரிஸ்ஸாமி, ஸங்க⁴ம் நிமந்தேத்வா தா³னம் த³ஸ்ஸாமி, ஸிக்கா²பதே³ஸு வா ஸரணேஸு வா பதிட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’தி க³ச்ச²தோபி வஸேன வட்டதியேவ.

அந்த⁴காரோ அந்தரதா⁴யீதி ஸோ கிர சிந்தேஸி ‘‘அஹம் ஏககோதி ஸஞ்ஞம் கரோமி, அமனுஸ்ஸா ச மே அனுகா³மினோ ஸஹாயா அத்தி², கஸ்மா பா⁴யாமீ’’தி ஸூரோ அஹோஸி. அத²ஸ்ஸ ப³லவா பு³த்³த⁴ப்பஸாதோ³ உத³பாதி³, தஸ்மா அந்த⁴காரோ அந்தரதா⁴யி. ஸேஸவாரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஆலோகோ பாதுரஹோஸீதி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு சிரகாலபரிசயஸம்பூ⁴தஸ்ஸ ப³லவதோ பஸாத³ஸ்ஸ வஸேன உப்பன்னாய உளாராய பு³த்³தா⁴ரம்மணாய பீதியா ஸமுட்டா²பிதோ விபஸ்ஸனோபா⁴ஸஸதி³ஸோ ஸாதிஸயோ சித்தபச்சயஉதுஸமுட்டா²னோ ஆலோகோ பாதுரஹோஸி. தே³வதாஹி கதோதிபி வத³ந்தி, புரிமோயேவேத்த² யுத்ததரோ. ஏஹி ஸுத³த்தாதி ஸோ கிர ஸேட்டி² க³ச்ச²மானோவ சிந்தேஸி ‘‘இமஸ்மிம் லோகே ப³ஹூ பூரணகஸ்ஸபாத³யோ தித்தி²யா ‘மயம் பு³த்³தா⁴, மயம் பு³த்³தா⁴’தி வத³ந்தி, கத²ம் நு கோ² அஹம் ஸத்து² பு³த்³த⁴பா⁴வம் ஜானேய்ய’’ந்தி. அத²ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி ‘‘மய்ஹம் கு³ணவஸேன உப்பன்னம் நாமம் மஹாஜனோ ஜானாதி, குலத³த்தியம் பன மே நாமம் அஞ்ஞத்ர மயா ந கோசி ஜானாதி, ஸசே பு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸதி, குலத³த்திகனாமேன மம் ஆலபிஸ்ஸதீ’’தி. ஸத்தா² தஸ்ஸ சித்தம் ஞத்வா ஏவமாஹ.

பரினிப்³பு³தோதி கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பு³தோ. ஆஸத்தியோதி ரூபாதீ³ஸு ஆஸஞ்ஜனட்டே²ன ஆஸத்தியோ, தண்ஹாயோ. ஸந்திந்தி கிலேஸவூபஸமம். பப்புய்யாதி அக்³க³மக்³கே³ன பத்வா. ஸேஸமேத்த² பாளிஅனுஸாரேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். யஞ்சேத்த² அனுத்தானமத்த²ம், தம் அட்ட²கதா²யம் வுத்தமேவ.

306. வயமேவ வேய்யாயிகந்தி ஆஹ ‘‘வேய்யாயிகந்தி வயகரணம் வுச்சதீ’’தி.

அனாத²பிண்டி³கவத்து²கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

அக்³கா³ஸனாதி³அனுஜானனகதா²வண்ணனா

310-311. த³க்கி²ணோத³கந்தி அக்³க³தோ உபனீயமானம் த³க்கி²ணோத³கம். அத² கோ² ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸீதி (ஜா. அட்ட². 1.1.36 தித்திரஜாதகவண்ணனா) தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி அத்தனோ அத்தனோ ருசிவஸேன அக்³கா³ஸனாதி³ரஹானம் கதி²தகாலே ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, மய்ஹம் ஸாஸனே அக்³கா³ஸனாதீ³னி பத்வா க²த்தியகுலா பப்³ப³ஜிதோ பமாணம், ந ப்³ராஹ்மணகுலா, ந க³ஹபதிகுலா பப்³ப³ஜிதோ, ந வினயத⁴ரோ, ந ஸுத்தந்திகோ, ந ஆபி⁴த⁴ம்மிகோ, ந பட²மஜ்ஜா²னாதி³லாபி⁴னோ, ந ஸோதாபன்னாத³யோ பமாணம், அத² கோ², பி⁴க்க²வே, இமஸ்மிம் ஸாஸனே யதா²வுட்³ட⁴ம் அபி⁴வாத³னம் பச்சுட்டா²னம் அஞ்ஜலிகம்மம் ஸாமீசிகம்மம் கத்தப்³ப³ம், அக்³கா³ஸனம் அக்³கோ³த³கம் அக்³க³பிண்டோ³ லத்³த⁴ப்³போ³, இத³மேத்த² பமாணம், தஸ்மா வுட்³ட⁴தரோ பி⁴க்கு² ஏதேஸம் அனுச்ச²விகோ. இதா³னி கோ² பன, பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தோ மய்ஹம் அக்³க³ஸாவகோ அனுத⁴ம்மசக்கப்பவத்தகோ மமானந்தரஸேனாஸனம் லத்³து⁴ம் அரஹதி. ஸோ இமம் ரத்திம் ஸேனாஸனம் அலப⁴ந்தோ ருக்க²மூலே வீதினாமேஸி. தும்ஹே இதா³னேவ ஏவம் அகா³ரவா அப்பதிஸ்ஸா, க³ச்ச²ந்தே க³ச்ச²ந்தே காலே கிந்தி கத்வா விஹரிஸ்ஸதா²’’தி வத்வா அத² நேஸம் ஓவாத³தா³னத்தா²ய ‘‘புப்³பே³, பி⁴க்க²வே, திரச்சா²னக³தாபி ‘ந கோ² பனேதம் அம்ஹாகம் பதிரூபம், யம் மயம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் அகா³ரவா அப்பதிஸ்ஸா அஸபா⁴க³வுத்தினோ விஹரேய்யாம, அம்ஹேஸு மஹல்லகதரம் ஜானித்வா தஸ்ஸ அபி⁴வாத³னாதீ³னி கரிஸ்ஸாமா’தி ஸாது⁴கம் வீமம்ஸித்வா ‘அயம் மஹல்லகோ’தி ஞத்வா தஸ்ஸ அபி⁴வாத³னாதீ³னி கத்வா தே³வபத²ம் பூரயமானா க³தா’’தி வத்வா அதீதம் ஆஹரித்வா த³ஸ்ஸேதும் பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி.

யே வுட்³ட⁴மபசாயந்தீதி ஜாதிவுட்³டோ⁴ வயோவுட்³டோ⁴ கு³ணவுட்³டோ⁴தி தயோ வுட்³டா⁴. தேஸு ஜாதிஸம்பன்னோ ஜாதிவுட்³டோ⁴ நாம, வயே டி²தோ வயோவுட்³டோ⁴ நாம, கு³ணஸம்பன்னோ கு³ணவுட்³டோ⁴ நாம. தேஸு கு³ணஸம்பன்னோ வயோவுட்³டோ⁴ இமஸ்மிம் டா²னே வுட்³டோ⁴தி அதி⁴ப்பேதோ. அபசாயந்தீதி ஜேட்டா²பசாயிககம்மேன பூஜேந்தி. த⁴ம்மஸ்ஸ கோவிதா³தி ஜேட்டா²பசாயனத⁴ம்மஸ்ஸ கோவிதா³ குஸலா. தி³ட்டே²வ த⁴ம்மேதி இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே. பாஸம்ஸாதி பஸம்ஸாரஹா. ஸம்பராயே ச ஸுக்³க³தீதி ஸம்பரேதப்³பே³ இமம் லோகம் ஹித்வா க³ந்தப்³பே³ பரலோகேபி தேஸம் ஸுக³தியேவ ஹோதீதி அத்தோ². அயம் பனேத்த² பிண்ட³த்தோ² – பி⁴க்க²வே, க²த்தியா வா ஹோந்து ப்³ராஹ்மணா வா வேஸ்ஸா வா ஸுத்³தா³ வா க³ஹட்டா² வா பப்³ப³ஜிதா வா திரச்சா²னக³தா வா, யே கேசி ஸத்தா ஜேட்டா²பசிதிகம்மே சே²கா குஸலா கு³ணஸம்பன்னானம் வயோவுட்³டா⁴னம் அபசிதிம் கரோந்தி, தே இமஸ்மிஞ்ச அத்தபா⁴வே ஜேட்டா²பசிதிகாரகாதி பஸம்ஸம் வண்ணனம் தோ²மனம் லப⁴ந்தி, காயஸ்ஸ ச பே⁴தா³ ஸக்³கே³ நிப்³ப³த்தந்தீதி.

அக்³கா³ஸனாதி³அனுஜானனகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஆஸனப்படிபா³ஹனாதி³கதா²வண்ணனா

313-4. உத்³தி³ஸ்ஸகதந்தி கி³ஹீஹி ஸங்க⁴ம் உத்³தி³ஸ்ஸ கதம். கி³ஹிவிகதந்தி கி³ஹீஹி கதம் பஞ்ஞத்தம், கி³ஹிஸந்தகந்தி வுத்தம் ஹோதி. அதிஸமீபம் அக³ந்த்வாதி பி⁴க்கூ²னம் ஆஸன்னதரம் டா²னம் அக³ந்த்வா.

ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகஸம்முதிகதா²வண்ணனா

318. பச்சயேனேவ ஹி தம் படிஜக்³க³னம் லபி⁴ஸ்ஸதீதி தஸ்மிம் ஸேனாஸனே மஹாதே²ரா தஸ்ஸ பச்சயஸ்ஸ காரணா அஞ்ஞத்த² அக³ந்த்வா வஸந்தாயேவ நம் படிஜக்³கி³ஸ்ஸந்தீதி அத்தோ². உப்³ப⁴ண்டி³கா ப⁴விஸ்ஸந்தீதி உக்கி²த்தப⁴ண்டா³ ப⁴விஸ்ஸந்தி, அத்தனோ அத்தனோ பரிக்கா²ரே க³ஹேத்வா தத்த² தத்த² விசரிஸ்ஸந்தீதி அத்தோ². தீ³க⁴ஸாலாதி சங்கமனஸாலா. மண்ட³லமாளோ உபட்டா²னஸாலா. அனுத³ஹதீதி பீளேதி. ஜம்பு³தீ³பே பனாதி அரியதே³ஸே பி⁴க்கூ² ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தே கிர ததா² பஞ்ஞாபேந்தி. ந கோ³சரகா³மோ க⁴ட்டேதப்³போ³தி வுத்தமேவத்த²ம் விபா⁴வேதி ‘‘ந தத்த² மனுஸ்ஸா வத்தப்³பா³’’திஆதி³னா. விதக்கம் சி²ந்தி³த்வாதி ‘‘இமினா நீஹாரேன க³ச்ச²ந்தம் தி³ஸ்வா நிவாரேத்வா பச்சயே த³ஸ்ஸந்தீ’’தி ஏவரூபம் விதக்கம் அனுப்பாதே³த்வா. தேஸு சே ஏகோதி தேஸு மனுஸ்ஸேஸு ஏகோ பண்டி³தபுரிஸோ. ப⁴ண்ட³படிச்சா²த³னந்தி படிச்சா²த³னகப⁴ண்ட³ம், ஸரீரபடிச்சா²த³னம் சீவரந்தி அத்தோ².

படிஜக்³கி³தப்³பா³னீதி ஸம்மஜ்ஜனாதீ³ஹி படிஜக்³கி³தப்³பா³னி. முண்ட³வேதி³காயாதி சேதியஸ்ஸ ஹம்மியவேதி³காய. ஹம்மியவேதி³காதி ச சேதியஸ்ஸ உபரி சதுரஸ்ஸவேதி³யோ வுச்சதி. படிக்கம்மாதி விஹாரதோ அபஸக்கித்வா. உபனிக்கே²பந்தி கே²த்தம் வா நாளிகேராதி³ஆராமம் வா கஹாபணாதீ³னி வா ஆராமிகாதீ³னம் நிய்யாதேத்வா ‘‘இதோ உப்பன்னா வட்³டி⁴ வஸ்ஸாவாஸிகத்தா²ய ஹோதூ’’தி தி³ன்னம். வத்தம் கத்வாதி தஸ்மிம் ஸேனாஸனே கத்தப்³ப³வத்தம் கத்வா.

புக்³க³லவஸேனேவ காதப்³ப³ந்தி பரதோ வக்க²மானனயேன ‘‘பி⁴க்கூ² சீவரேன கிலமந்தி, ஏத்தகம் நாம தண்டு³லபா⁴க³ம் பி⁴க்கூ²னம் சீவரம் காதும் ருச்சதீ’’திஆதி³னா புக்³க³லபராமாஸவஸேனேவ காதப்³ப³ம், ‘‘ஸங்கோ⁴ சீவரேன கிலமதீ’’திஆதி³னா பன ஸங்க⁴பராமாஸவஸேன ந காதப்³ப³ம். சீவரபச்சயந்தி சீவரஸங்கா²தம் பச்சயம். வுத்தந்தி மஹாஅட்ட²கதா²யம்வுத்தம். கஸ்மா ஏவம் வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘ஏவஞ்ஹி நவகோ வுட்³ட⁴தரஸ்ஸ, வுட்³டோ⁴ ச நவகஸ்ஸ கா³ஹேஸ்ஸதீ’’தி, யஸ்மா அத்தனாவ அத்தனோ பாபேதும் ந ஸக்கா, தஸ்மா த்³வீஸு ஸம்மதேஸு நவகோ வுட்³ட⁴தரஸ்ஸ, வுட்³டோ⁴ ச நவகஸ்ஸாதி உபோ⁴ அஞ்ஞமஞ்ஞம் கா³ஹேஸ்ஸந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸம்மதஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகஸ்ஸ ஆணத்தியா அஞ்ஞேன கா³ஹிதேபி கா³ஹோ ருஹதியேவாதி வேதி³தப்³ப³ம். அட்ட²பி ஸோளஸபி ஜனே ஸம்மன்னிதும் வட்டதீதி கிம் விஸும் விஸும் ஸம்மன்னிதும் வட்டதி, உதா³ஹு ஏகதோதி? ஏகதோபி வட்டதி. நிக்³க³ஹகம்மமேவ ஹி ஸங்கோ⁴ ஸங்க⁴ஸ்ஸ ந கரோதி, ஸம்முதிதா³னம் பன ப³ஹூனம்பி ஏகதோ காதும் வட்டதி, தேனேவ ஸத்தஸதிகக்க²ந்த⁴கே உப்³பா³ஹிகஸம்முதியம் அட்ட²பி ஜனா ஏகதோ ஸம்மதாதி.

மக்³கோ³தி மக்³கே³ கததீ³க⁴ஸாலா. போக்க²ரணீதி நஹாயந்தானம் போக்க²ரணியம் கதஸாலா. ருக்க²மூலாத³யோ ச²ன்னா கவாடப³த்³தா⁴வ ஸேனாஸனம். விஜடேத்வாதி வியோஜேத்வா, விஸும் விஸும் கத்வாதி அத்தோ². ஆவாஸேஸூதி ஸேனாஸனேஸு. பக்கி²பித்வாதி ஏத்த² பக்கி²பனம் நாம தேஸு வஸந்தானம் இதோ உப்பன்னவஸ்ஸாவாஸிகதா³னம். பவிஸிதப்³ப³ந்தி அஞ்ஞேஹி பி⁴க்கூ²ஹி தஸ்மிம் மஹாலாபே⁴ பரிவேணே வஸித்வா சேதியே வத்தம் கத்வாவ லாபோ⁴ க³ஹேதப்³போ³தி அதி⁴ப்பாயோ.

பச்சயம் விஸ்ஸஜ்ஜேதீதி சீவரபச்சயம் நாதி⁴வாஸேதி. அயம்பீதி தேன விஸ்ஸட்ட²பச்சயோபி. உபனிப³ந்தி⁴த்வா கா³ஹேதப்³ப³ந்தி ‘‘இமஸ்மிம் ருக்கே² வா மண்ட³பே வா வஸித்வா சேதியே வத்தம் கத்வா க³ண்ஹதா²’’தி ஏவம் உபனிப³ந்தி⁴த்வா கா³ஹேதப்³ப³ம். ‘‘கத்த² நு கோ² வஸிஸ்ஸாமி, கத்த² வஸந்தஸ்ஸ பா²ஸு ப⁴விஸ்ஸதி, கத்த² வா பச்சயோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஏவம் உப்பன்னேன விதக்கேன சரதீதி விதக்கசாரிகோ. அரஞ்ஞவிஹாரேஸு பரிஸ்ஸயவிஜானனத்த²ம் இச்சி²தப்³ப³த்தா ‘‘பஞ்ச பஞ்ச உக்கா கோட்டேதப்³பா³’’தி வுத்தம்.

வத்தந்தி கதிகவத்தம். திவித⁴ம்பீதி பரியத்திபடிபத்திபடிவேத⁴வஸேன திவித⁴ம்பி. ஸோதே⁴த்வா பப்³பா³ஜேதா²தி ப⁴ப்³பே³ ஆசாரகுலபுத்தே உபபரிக்கி²த்வா பப்³பா³ஜேத². த³ஸவத்து²ககதா² நாம அப்பிச்ச²கதா² ஸந்துட்டி²கதா² பவிவேககதா² அஸம்ஸக்³க³கதா² வீரியாரம்ப⁴கதா² ஸீலகதா² ஸமாதி⁴கதா² பஞ்ஞாகதா² விமுத்திகதா² விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனகதா².

விக்³க³ஹஸம்வத்தனிகவசனம் விக்³கா³ஹிகம். சதுராரக்க²ம் அஹாபேந்தாதி பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதி மேத்தா அஸுப⁴ம் மரணஸ்ஸதீதி இமம் சதுராரக்க²ம் அபரிஹாபேந்தா. த³ந்தகட்ட²கா²த³னவத்தம் ஆசிக்கி²தப்³ப³ந்தி ஏத்த² த³ந்தகட்ட²கா²த³னவத்தம் யோ தே³வஸிகம் ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஓஸரதி, தேன ஸாமணேராதீ³ஹி ஆஹரித்வா பி⁴க்கூ²னம் யதா²ஸுக²ம் பரிபு⁴ஞ்ஜனத்தா²ய த³ந்தகட்ட²மாளகே நிக்கி²த்தேஸு த³ந்தகட்டே²ஸு தி³வஸே தி³வஸே ஏகமேவ த³ந்தகட்ட²ம் க³ஹேதப்³ப³ம். யோ பன தே³வஸிகம் ந ஓஸரதி, பதா⁴னக⁴ரே வஸித்வா த⁴ம்மஸ்ஸவனே வா உபோஸத²க்³கே³ வா தி³ஸ்ஸதி, தேன பமாணம் ஸல்லக்கே²த்வா சத்தாரி பஞ்ச த³ந்தகட்டா²னி அத்தனோ வஸனட்டா²னே ட²பேத்வா கா²தி³தப்³பா³னி. தேஸு கீ²ணேஸு ஸசே புனபி த³ந்தகட்ட²மாளகே ப³ஹூனி ஹோந்தியேவ, புனபி ஆஹரித்வா கா²தி³தப்³பா³னி. யதி³ பன பமாணம் அஸல்லக்கே²த்வா ஆஹரதி, தேஸு அகீ²ணேஸுயேவ மாளகே கீ²யதி, ததோ கேசி தே²ரா ‘‘யேஹி க³ஹிதானி, தே படிஹரந்தூ’’தி வதே³ய்யும், கேசி ‘‘கா²த³ந்து, புன ஸாமணேரா ஆஹரிஸ்ஸந்தீ’’தி. தஸ்மா விவாத³பரிஹாரத்த²ம் பமாணம் ஸல்லக்கே²தப்³ப³ம். க³ஹணே பன தோ³ஸோ நத்தி², மக்³க³ம் க³ச்ச²ந்தேனபி ஏகம் வா த்³வே வா த²விகாய பக்கி²பித்வா க³ந்தப்³ப³ந்தி. பி⁴க்கா²சாரவத்தம் வத்தக்க²ந்த⁴கே பிண்ட³சாரிகவத்தே ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி.

பத்தட்டா²னேதி வஸ்ஸக்³கே³ன ஆக³ந்துகபி⁴க்கு²னோ பத்தட்டா²னே. தேஸம் சி²ன்னவஸ்ஸத்தா ‘‘ஸாதி³யந்தாபி ஹி தே நேவ வஸ்ஸாவாஸிகஸ்ஸ ஸாமினோ’’தி வுத்தம், பட²மம்யேவ கதிகாய கதத்தா கீ²யந்தாபி ச ஆவாஸிகா நேவ அதா³தும் லப⁴ந்தீதி வுத்தம். ப⁴தினிவிட்ட²ந்தி ப⁴திம் கத்வா விய நிவிட்ட²ம் பரியிட்ட²ம். ஸங்கி⁴கம் பன அபலோகனகம்மம் கத்வா கா³ஹிதந்தி தத்ருப்பாத³ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். பச்சயவஸேன கா³ஹிதந்தி தா³யகானம் வஸ்ஸாவாஸிகபச்சயவஸேன கா³ஹிதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, வஸ்ஸம்வுத்தோ² பி⁴க்கு² விப்³ப⁴மதி, ஸங்க⁴ஸ்ஸேவேத’’ந்தி (மஹாவ. 374-375) வசனதோ ‘‘க³தட்டா²னே…பே… ஸங்கி⁴கம் ஹோதீ’’தி வுத்தம். மனுஸ்ஸேதி தா³யகமனுஸ்ஸே. வரபா⁴க³ம் ஸாமணேரஸ்ஸாதி பட²மபா⁴க³ஸ்ஸ கா³ஹிதத்தா வுத்தம்.

ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகஸம்முதிகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

உபனந்த³வத்து²கதா²வண்ணனா

319. யம் தயா தத்த² ஸேனாஸனம் க³ஹிதம்…பே… இத⁴ முத்தம் ஹோதீதி யம் தயா தத்த² கா³மகாவாஸே பச்சா² ஸேனாஸனம் க³ஹிதம், தம் தே க³ண்ஹந்தேனேவ இத⁴ ஸாவத்தி²யம் பட²மக³ஹிதஸேனாஸனம் முத்தம் ஹோதி. இத⁴ தா³னாஹம் …பே… தத்ராபி முத்தந்தி ‘‘இதா³னாஹம், ஆவுஸோ, இமஸ்மிம் கா³மகாவாஸே க³ஹிதஸேனாஸனம் முஞ்சாமீ’’தி வத³ந்தேன தத்ராபி கா³மகாவாஸே க³ஹிதஸேனாஸனம் முத்தம்.

320. தீ³கா⁴ஸனம் நாம மஞ்சபீட²வினிமுத்தம் யம் கிஞ்சி ஏகதோ ஸுக²ம் நிஸீதி³தும் பஹோதி. ஹத்தி²ம்ஹி நகோ² அஸ்ஸாதி ஹத்தி²னகோ². ‘‘பாஸாத³ஸ்ஸ நகோ² நாம ஹேட்டி²மபரிச்சே²தோ³, ஸோ ச ஹத்தி²கும்பே⁴ பதிட்டி²தோ’’தி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம். கி³ஹிவிகதனீஹாரேன லப்³ப⁴ந்தீதி கி³ஹிவிகதனீஹாரேன பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் லப்³ப⁴ந்தி, தேஹி அத்த²ரித்வா தி³ன்னானேவ நிஸீதி³தும் லப்³ப⁴ந்தி, ந ஸயம் அத்த²தானி அத்த²ராபிதானி வா.

அவிஸ்ஸஜ்ஜியவத்து²கதா²வண்ணனா

321. அரஞ்ஜரோதி ப³ஹுஉத³கக³ண்ஹனகா மஹாசாடி. ஜலம் க³ண்ஹிதும் அலந்தி அரஞ்ஜரோ. ‘‘வட்டசாடி விய ஹுத்வா தோ²கம் தீ³க⁴முகோ² மஜ்ஜே² பரிச்சே²த³ம் த³ஸ்ஸேத்வா கதோ’’தி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம். பஞ்சனிம்மலலோசனோதி மம்ஸதி³ப்³ப³த⁴ம்மபு³த்³த⁴ஸமந்தசக்கு²வஸேன பஞ்சலோசனோ.

தா²வரேன ச தா²வரம் க³ருப⁴ண்டே³ன ச க³ருப⁴ண்ட³ந்தி ஏத்த² பஞ்சஸு கோட்டா²ஸேஸு புரிமத்³வயம் தா²வரம், பச்சி²மத்தயம் க³ருப⁴ண்ட³ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஜானாபேத்வாதி பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஜானாபேத்வா. கப்பியமஞ்சா ஸம்படிச்சி²தப்³பா³தி ‘‘ஸங்க⁴ஸ்ஸ தே³மா’’தி தி³ன்னம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸசே பன ‘‘விஹாரஸ்ஸ தே³மா’’தி வத³ந்தி, ஸுவண்ணரஜதமயாதி³அகப்பியமஞ்சேபி ஸம்படிச்சி²தும் வட்டதி. ந கேவலம்…பே… பரிவத்தேதும் வட்டந்தீதி இமினா அதா²வரேன தா²வரம்பி அதா²வரம்பி பரிவத்தேதும் வட்டதீதி த³ஸ்ஸேதி. தா²வரேன அதா²வரமேவ ஹி பரிவத்தேதும் ந வட்டதி. அகப்பியம் வா மஹக்³க⁴ம் கப்பியம் வாதி ஏத்த² அகப்பியம் நாம ஸுவண்ணமயமஞ்சாதி³ அகப்பியபி⁴ஸிபி³ம்போ³ஹனானி ச. மஹக்³க⁴ம் கப்பியம் நாம த³ந்தமயமஞ்சாதி³ பாவாராதி³கப்பியஅத்த²ரணாதீ³னி ச.

பாரிஹாரியம் ந வட்டதீதி அத்தனோ ஸந்தகம் விய க³ஹேத்வா பரிஹரிதும் ந வட்டதி. ‘‘கி³ஹிவிகதனீஹாரேனேவ பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி இமினா ஸசே ஆராமிகாத³யோ படிஸாமேத்வா படிதே³ந்தி, பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதீதி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘பண்ணஸூசி நாம லேக²னீ’’தி மஹாக³ண்டி²பதே³ வுத்தம்.

‘‘அட்³ட⁴பா³ஹூதி கப்பரதோ பட்டா²ய யாவ அம்ஸகூட’’ந்தி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம். அட்³ட⁴பா³ஹு நாம வித³த்தி²சதுரங்கு³லந்திபி வத³ந்தி. தத்த²ஜாதகாதி ஸங்கி⁴கபூ⁴மியம் ஜாதா. அட்ட²ங்கு³லஸூசித³ண்ட³மத்தோதி தீ³க⁴தோ அட்ட²ங்கு³லமத்தோ பரிணாஹதோ பண்ணஸூசித³ண்ட³மத்தோ. முஞ்ஜபப்³ப³ஜானம்யேவ பாளியம் விஸும் ஆக³தத்தா ‘‘முஞ்ஜம் பப்³ப³ஜஞ்ச ட²பேத்வா’’தி வுத்தம். அட்ட²ங்கு³லப்பமாணோதி தீ³க⁴தோ அட்ட²ங்கு³லப்பமாணோ. க⁴ட்டனப²லகம் நாம யத்த² ட²பேத்வா ரஜிதசீவரம் ஹத்தே²ன க⁴ட்டேந்தி. க⁴ட்டனமுக்³க³ரோ நாம அனுவாதாதி³க⁴ட்டனத்த²ம் கதோதி வத³ந்தி. அம்ப³ணந்தி ப²லகேஹி போக்க²ரணீஸதி³ஸம் கதபானீயபா⁴ஜனம். ரஜனதோ³ணீதி யத்த² பக்கரஜனம் ஆகிரித்வா ட²பேந்தி. பூ⁴மத்த²ரணம் காதும் வட்டதீதி அகப்பியசம்மம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். பச்சத்த²ரணக³திகந்தி இமினா மஞ்சபீடே²பி அத்த²ரிதும் வட்டதீதி தீ³பேதி. பாவாராதி³பச்சத்த²ரணம்பி க³ருப⁴ண்ட³ந்தி ஏகே, நோதி அபரே, வீமம்ஸித்வா க³ஹேதப்³ப³ம். முட்டி²பண்ணந்தி தாலபண்ணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

நவகம்மதா³னகதா²வண்ணனா

323. கிஞ்சிதே³வ ஸமாத³பேத்வா காரேஸ்ஸதீதி ஸாமிகோயேவ கஞ்சி பி⁴க்கு²ம் ஸமாத³பேத்வா காரேஸ்ஸதி. உதுகாலே படிபா³ஹிதும் ந லப⁴தீதி ஹேமந்தகி³ம்ஹேஸு அஞ்ஞே ஸம்பத்தபி⁴க்கூ² படிபா³ஹிதும் ந லப⁴தி. திபா⁴க³ந்தி ததியபா⁴க³ம். ஸசே ஸத்³தி⁴விஹாரிகானம் தா³துகாமோ ஹோதீதி ஸசே ஸோ ஸங்க⁴ஸ்ஸ ப⁴ண்ட³கட²பனட்டா²னம் வா நவகானம் வா வஸனட்டா²னம் தா³தும் ந இச்ச²தி, அத்தனோ ஸத்³தி⁴விஹாரிகானஞ்ஞேவ தா³துகாமோ ஹோதீதி அத்தோ². ஏதஞ்ஹி ஸத்³தி⁴விஹாரிகானம் தா³தும் லப⁴தீதி ஏதம் ததியபா⁴க³ம் உபட்³ட⁴பா⁴க³ம் வா தா³தும் லப⁴தி. அகதட்டா²னேதி ஸேனாஸனதோ ப³ஹி சயாதீ³னம் அகதட்டா²னே. ப³ஹிகுட்டேதி குட்டதோ ப³ஹி.

அஞ்ஞத்ரபரிபோ⁴க³படிக்கே²பாதி³கதா²வண்ணனா

324. சக்கலிகந்தி கம்ப³லாதீ³ஹி வேடே²த்வா சக்கஸண்டா²னேன பாத³புஞ்ச²னயோக்³க³ம் கதம். பரிப⁴ண்ட³கதா பூ⁴மி நாம ஸண்ஹமத்திகாஹி கதா காளவண்ணாதி³பூ⁴மி. ஸேனாஸனம் மஞ்சபீடா²தி³. ததே²வ வளஞ்ஜேதும் வட்டதீதி அஞ்ஞேஹி ஆவாஸிகபி⁴க்கூ²ஹி பரிபு⁴த்தனீஹாரேன பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி. ‘‘நேவாஸிகா பகதியா அனத்த²தாய பூ⁴மியா ட²பேந்தி சே, தேஸம்பி அனாபத்தியேவா’’தி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம். த்³வாரம்பீதிஆதி³னா வுத்தத்³வாரவாதபானாத³யோ அபரிகம்மகதாபி ந அபஸ்ஸயிதப்³பா³. லோமேஸூதி லோமேஸு பு²ஸந்தேஸு.

ஸங்க⁴ப⁴த்தாதி³அனுஜானனகதா²வண்ணனா

325. உத்³தே³ஸப⁴த்தம் நிமந்தனந்தி இமம் வோஹாரம் பத்தானீதி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ², ‘‘உத்³தே³ஸப⁴த்தம் நிமந்தன’’ந்திஆதி³வோஹாரம் பத்தானீதி அயமேத்த² அத்தோ². தம்பி அந்தோ கத்வாதி ஆயதிம் பி⁴க்கூ²னம் குக்குச்சவினோத³னத்தா²ய தம்பி ஸங்க⁴ப⁴த்தம் அந்தோ கத்வா.

உத்³தே³ஸப⁴த்தகதா²வண்ணனா

அத்தனோ விஹாரத்³வாரேதி விஹாரஸ்ஸ த்³வாரகோட்ட²கஸமீபம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். போ⁴ஜனஸாலாயாதி ப⁴த்துத்³தே³ஸட்டா²னபூ⁴தாய போ⁴ஜனஸாலாய. ‘‘தி³ன்னம் பனா’’தி வத்வா யதா² ஸோ தா³யகோ தே³தி, தம் விதி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸங்க⁴தோ ப⁴ந்தே’’திஆதி³மாஹ. அந்தரக⁴ரேதி அந்தோகே³ஹே. அந்தோஉபசாரக³தானந்தி ஏத்த² கா³மத்³வாரவீதி²சதுக்கேஸு த்³வாத³ஸஹத்த²ப்³ப⁴ந்தரம் அந்தோஉபசாரோ நாம. அந்தரக⁴ரஸ்ஸ உபசாரே பன லப்³ப⁴மானவிஸேஸம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘க⁴ரூபசாரோ சேத்தா²’’திஆதி³மாஹ. ஏகவளஞ்ஜந்தி ஏகேன த்³வாரேன வளஞ்ஜிதப்³ப³ம். நானானிவேஸனேஸூதி நானாகுலஸ்ஸ நிவேஸனேஸு. லஜ்ஜீ பேஸலோ அக³திக³மனம் வஜ்ஜேத்வா மேதா⁴வீ ச உபபரிக்கி²த்வா உத்³தி³ஸிஸ்ஸதீதி ஆஹ ‘‘பேஸலோ லஜ்ஜீ மேதா⁴வீ இச்சி²தப்³போ³’’தி. நிஸின்னஸ்ஸபி நித்³தா³யந்தஸ்ஸபீதி அனாத³ரே ஸாமிவசனம். திசீவரபரிவாரந்தி ஏத்த² ‘‘உத³கபத்தலாபீ⁴ விய அஞ்ஞோபி உத்³தே³ஸப⁴த்தம் அலபி⁴த்வா வத்தா²தி³மனேகப்பகாரகம் லப⁴தி சே, தஸ்ஸேவ த’’ந்தி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம். அத்தனோ ருசிவஸேன யம் கிஞ்சி வத்வா ஆஹரிதும் விஸ்ஸஜ்ஜிதத்தா விஸ்ஸட்ட²தூ³தோ நாம. யம் இச்ச²தீதி ‘‘உத்³தே³ஸபத்தம் தே³தா²’’திஆதீ³னி வத³ந்தோ யம் இச்ச²தி. புச்சா²ஸபா⁴கே³னாதி புச்சா²ஸதி³ஸேன.

‘‘ஏகா கூடட்டி²திகா நாம ஹோதீ’’தி வத்வா தமேவ டி²திகம் விபா⁴வேந்தோ ‘‘ரஞ்ஞோ வா ஹீ’’திஆதி³மாஹ. அஞ்ஞேஹி உத்³தே³ஸப⁴த்தேஹி அமிஸ்ஸேத்வா விஸும்யேவ டி²திகாய க³ஹேதப்³ப³த்தா ‘‘ஏகசாரிகப⁴த்தானீ’’தி வுத்தம். தே²ய்யாய ஹரந்தீதி பத்தஹாரகா ஹரந்தி. கீ³வா ஹோதீதி ஆணாபகஸ்ஸ கீ³வா ஹோதி. ‘‘மனுஸ்ஸானம் வசனம் காதும் வட்டதீ’’தி க³ச்ச²ந்தீதி ‘‘மனுஸ்ஸானம் வசனம் காதும் வட்டதீ’’தி தேன பி⁴க்கு²னா வுத்தா க³ச்ச²ந்தி. அகதபா⁴கோ³ நாமாதி ஆக³ந்துகபா⁴கோ³ நாம. ‘‘ஸப்³போ³ ஸங்கோ⁴ பரிபு⁴ஞ்ஜதூ’’தி வுத்தேதி ஏத்த² ‘‘பட²மமேவ ‘ஸப்³ப³ம் ஸங்கி⁴கம் பத்தம் தே³தா²’தி வத்வா பச்சா² ‘ஸப்³போ³ ஸங்கோ⁴ பரிபு⁴ஞ்ஜதூ’தி அவுத்தேபி பா⁴ஜேத்வாவ பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம்.

நிமந்தனப⁴த்தகதா²வண்ணனா

‘‘ஏத்தகே பி⁴க்கூ² ஸங்க⁴தோ உத்³தி³ஸித்வா தே³தா²’’திஆதீ³னி அவத்வா ‘‘ஏத்தகானம் பி⁴க்கூ²னம் ப⁴த்தம் க³ண்ஹதா²’’தி வத்வா தி³ன்னம் ஸங்கி⁴கம் நிமந்தனம் நாம. பிண்ட³பாதிகானம்பி வட்டதீதி பி⁴க்கா²பரியாயேன வுத்தத்தா வட்டதி. படிபாடியாதி லத்³த⁴படிபாடியா. விச்சி²ந்தி³த்வாதி ‘‘ப⁴த்தம் க³ண்ஹதா²’’தி பத³ம் அவத்வா. தேனேவாஹ ‘‘ப⁴த்தந்தி அவத³ந்தேனா’’தி. ஆலோபஸங்கே²பேனாதி ஏகேகபிண்ட³வஸேன. அயஞ்ச நயோ நிமந்தனேயேவ, ந உத்³தே³ஸப⁴த்தே. தத்த² ஹி ஏகஸ்ஸ பஹோனகப்பமாணம்யேவ பா⁴ஜேதப்³ப³ம், தஸ்மா உத்³தே³ஸப⁴த்தே ஆலோபட்டி²திகா நாம நத்தி². அச்ச²தீதி திட்ட²தி. ‘‘ஏகவாரந்தி யாவ தஸ்மிம் ஆவாஸே வஸந்தி பி⁴க்கூ², ஸப்³பே³ லப⁴ந்தீ’’தி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம். அயம் பனேத்த² அதி⁴ப்பாயோ – ஏகவாரந்தி ந ஏகதி³வஸம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், யத்தகா பன பி⁴க்கூ² தஸ்மிம் ஆவாஸே வஸந்தி, தே ஸப்³பே³. ஏகஸ்மிம் தி³வஸே க³ஹிதபி⁴க்கூ² அஞ்ஞதா³ அக்³க³ஹேத்வா யாவ ஏகவாரம் ஸப்³பே³ பி⁴க்கூ² போ⁴ஜிதா ஹோந்தி, தாவ யே ஜானந்தி, தே க³ஹேத்வா க³ந்தப்³ப³ந்தி.

ஸலாகப⁴த்தகதா²வண்ணனா

உபனிப³ந்தி⁴த்வாதி லிகி²த்வா. நிக்³க³ஹேன த³த்வாதி அனிச்ச²ந்தம்பி நிக்³க³ஹேன ஸம்படிச்சா²பேத்வா. ஏககே³ஹவஸேனாதி ஏகாய க⁴ரபாளியா வஸேன. உத்³தி³ஸித்வாதி ‘‘துய்ஹஞ்ச துய்ஹஞ்ச பாபுணாதீ’’தி வத்வா. தூ³ரத்தா நிக்³க³ஹேத்வாபி வாரேன கா³ஹேதப்³ப³கா³மோ வாரகா³மோ. விஹாரவாரே நியுத்தா விஹாரவாரிகா, வாரேன விஹாரரக்க²ணகா. அஞ்ஞத²த்தந்தி பஸாத³ஞ்ஞத²த்தம். பா²திகம்மமேவ ப⁴வந்தீதி விஹாரரக்க²ணத்தா²ய ஸங்கே⁴ன தா³தப்³ப³அதிரேகலாபா⁴ ஹோந்தி. ஸங்க⁴னவகேன லத்³த⁴காலேதி தி³வஸே தி³வஸே ஏகேகஸ்ஸ பாபிதானி த்³வே தீணி ஏகசாரிகப⁴த்தானி தேனேவ நியாமேன அத்தனோ பாபுணனட்டா²னே ஸங்க⁴னவகேன லத்³த⁴காலே. யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஸம்முகீ²பூ⁴தஸ்ஸ பாபேத்வாதி ஏத்த² ‘‘யேபு⁴ய்யேன சே பி⁴க்கூ² ப³ஹிஸீமக³தா ஹோந்தி, ஸம்முகீ²பூ⁴தஸ்ஸ யஸ்ஸ கஸ்ஸசி பாபேதப்³ப³ம் ஸபா⁴க³த்தா ஏகேன லத்³த⁴ம் ஸப்³பே³ஸம் ஹோதி, தஸ்மிம்பி அஸதி அத்தனோ பாபேத்வா தா³தப்³ப³’’ந்தி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம். ரஸஸலாகந்தி உச்சு²ரஸஸலாகம்.

‘‘ஸங்க⁴தோ நிராமிஸஸலாகாபி விஹாரே பக்கப⁴த்தம்பி வட்டதியேவா’’தி ஸாதா⁴ரணம் கத்வா விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.26) வுத்தத்தா ‘‘ஏவம் கா³ஹிதே ஸாதி³தப்³ப³ம், ஏவம் ந ஸாதி³தப்³ப³’’ந்தி விஸேஸேத்வா அவுத்தத்தா ச பே⁴ஸஜ்ஜாதி³ஸலாகாயோ சேத்த² கிஞ்சாபி பிண்ட³பாதிகானம்பி வட்டந்தி, ஸலாகவஸேன கா³ஹிதத்தா பன ந ஸாதி³தப்³பா³தி ஏத்த² அதி⁴ப்பாயோ வீமம்ஸிதப்³போ³. யதி³ ஹி பே⁴ஸஜ்ஜாதி³ஸலாகா ஸலாகவஸேன கா³ஹிதா ந ஸாதி³தப்³பா³ ஸியா, ஸங்க⁴தோ நிராமிஸஸலாகா வட்டதியேவாதி ந வதே³ய்ய, ‘‘அதிரேகலாபோ⁴ ஸங்க⁴ப⁴த்தம் உத்³தே³ஸப⁴த்த’’ந்திஆதி³வசனதோ (மஹாவ. 128) ‘‘அதிரேகலாப⁴ம் படிக்கி²பாமீ’’தி ஸலாகவஸேன கா³ஹேதப்³ப³ம் ப⁴த்தமேவ படிக்கி²த்தம், ந பே⁴ஸஜ்ஜம். ஸங்க⁴ப⁴த்தாதீ³னி ஹி சுத்³த³ஸ ப⁴த்தானியேவ தேன ந ஸாதி³தப்³பா³னீதி வுத்தானி, க²ந்த⁴கபா⁴ணகானம் வா மதேன இத⁴ ஏவம் வுத்தந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். அக்³க³தோ தா³தப்³ப³பி⁴க்கா² அக்³க³பி⁴க்கா². லத்³தா⁴ வா அலத்³தா⁴ வாதி லபி⁴த்வா வா அலபி⁴த்வா வா. நிப³த்³தா⁴ய அக்³க³பி⁴க்கா²ய அப்பமத்திகாய ஏவ ஸம்ப⁴வதோ லபி⁴த்வாபி புனதி³வஸே க³ண்ஹிதும் வுத்தம். அக்³க³பி⁴க்கா²மத்தந்தி ஹி ஏத்த² மத்த-ஸத்³தோ³ ப³ஹுபா⁴வம் நிவத்தேதி.

ஸலாகப⁴த்தம் நாம விஹாரேயேவ உத்³தி³ஸீயதி விஹாரமேவ ஸந்தா⁴ய தி³ய்யமானத்தாதி ஆஹ ‘‘விஹாரே அபாபிதம் பனா’’திஆதி³. தத்ர ஆஸனஸாலாயாதி தஸ்மிம் கா³மே ஆஸனஸாலாய. விஹாரம் ஆனேத்வா கா³ஹேதப்³ப³ந்தி ததா² வத்வா தஸ்மிம் தி³வஸே தி³ன்னப⁴த்தம் விஹாரமேவ ஆனேத்வா டி²திகாய கா³ஹேதப்³ப³ம். தத்தா²தி தஸ்மிம் தி³ஸாபா⁴கே³. தம் க³ஹேத்வாதி தம் வாரகா³மஸலாகம் அத்தனா க³ஹேத்வா. தேனாதி யோ அத்தனோ பத்தம் வாரகா³மஸலாகம் தி³ஸம்க³மிகஸ்ஸ அதா³ஸி, தேன. அனதிக்கந்தேயேவ தஸ்மிம் தஸ்ஸ ஸலாகா கா³ஹேதப்³பா³தி யஸ்மா உபசாரஸீமட்ட²ஸ்ஸேவ ஸலாகா பாபுணாதி, தஸ்மா தஸ்மிம் தி³ஸம்க³மிகே உபசாரஸீமம் அனதிக்கந்தேயேவ தஸ்ஸ தி³ஸம்க³மிகஸ்ஸ பத்தஸலாகா அத்தனோ பாபேத்வா க³ஹேதப்³பா³.

அனாக³ததி³வஸேதி ஏத்த² கத²ம் தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஆக³தானாக³தபா⁴வோ விஞ்ஞாயதீதி சே? யஸ்மா ததோ ததோ ஆக³தா பி⁴க்கூ² தஸ்மிம் கா³மே ஆஸனஸாலாய ஸன்னிபதந்தி, தஸ்மா தேஸம் ஆக³தானாக³தபா⁴வோ ஸக்கா விஞ்ஞாதும். அம்ஹாகம் கோ³சரகா³மேதி ஸலாகப⁴த்ததா³யகானம் கா³மே. பு⁴ஞ்ஜிதும் ஆக³ச்ச²ந்தீதி ‘‘மஹாதே²ரோ ஏககோவ விஹாரே ஓஹீனோ அவஸ்ஸம் ஸப்³ப³ஸலாகா அத்தனோ பாபேத்வா டி²தோ’’தி மஞ்ஞமானா ஆக³ச்ச²ந்தி.

பக்கி²கப⁴த்தாதி³கதா²வண்ணனா

அபி⁴லக்கி²தேஸு சதூஸு பக்க²தி³வஸேஸு தா³தப்³ப³ப⁴த்தம் பக்கி²கம். அபி⁴லக்கி²தேஸூதி ஏத்த² அபீ⁴தி உபஸக்³க³மத்தம், லக்க²ணீயேஸு இச்சேவ அத்தோ², உபோஸத²ஸமாதா³னத⁴ம்மஸ்ஸவனபூஜாஸக்காராதி³கரணத்த²ம் லக்கி²தப்³பே³ஸு ஸல்லக்கே²தப்³பே³ஸு உபலக்கே²தப்³பே³ஸூதி வுத்தம் ஹோதி. ஸ்வே பக்கோ²தி ‘‘அஜ்ஜ பக்கி²கம் ந கா³ஹேதப்³ப³’’ந்தி பக்கி²கஸ்ஸ அனியமத்தா வுத்தம். ‘‘ஸ்வே அம்ஹாகம் க⁴ரே லூக²ப⁴த்தம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி போத்த²கேஸு லிக²ந்தி, ‘‘பக்க²ப⁴த்தம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி பாடே²ன ப⁴விதப்³ப³ம். உபோஸதே² தா³தப்³ப³ம் ப⁴த்தம் உபோஸதி²கம். நிப³ந்தா⁴பிதந்தி ‘‘அஸுகவிஹாரஸ்ஸா’’தி நியமிதம். கா³ஹேத்வா பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ந்தி தஸ்மிம் ஸேனாஸனே வஸந்தேஹி டி²திகாய கா³ஹேத்வா பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். தண்டு³லாதீ³னிபேஸேந்தி…பே… வட்டதீதி அபி⁴ஹடபி⁴க்க²த்தா வட்டதி. ததா² படிக்³க³ஹிதத்தாதி பி⁴க்கா²னாமேன படிக்³க³ஹிதத்தா. பத்தம் பூரேத்வா த²கேத்வா தி³ன்னந்தி ‘‘கு³ளகப⁴த்தம் தே³மா’’தி தி³ன்னம். கு³ளபிண்டே³பி…பே… தா³தப்³போ³தி ஏத்த² கு³ளபிண்ட³ம் தாலபக்கப்பமாணந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஸேஸமேத்த² ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவாதி.

ஸேனாஸனக்க²ந்த⁴கவண்ணனா நிட்டி²தா.