1. கம்மக்க²ந்த⁴கம்

தஜ்ஜனீயகம்மகதா²வண்ணனா

1. சூளவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே கம்மக்க²ந்த⁴கே தாவ ‘‘யட்டி²ம் பவேஸய, குந்தே பவேஸயா’’திஆதீ³ஸு விய ஸஹசரணஞாயேன ‘‘மஞ்சா உக்குட்டி²ம் கரோந்தீ’’திஆதீ³ஸு விய நிஸ்ஸிதேஸு நிஸ்ஸயவோஹாரவஸேன வா பண்டு³கலோஹிதகனிஸ்ஸிதா பண்டு³கலோஹிதகஸத்³தே³ன வுத்தாதி ஆஹ ‘‘தேஸம் நிஸ்ஸிதகாபி பண்டு³கலோஹிதகாத்வேவ பஞ்ஞாயந்தீ’’தி. படிவத³தா²தி படிவசனம் தே³த².

அத⁴ம்மகம்மத்³வாத³ஸககதா²வண்ணனா

4. தீஹி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தந்தி பச்சேகம் ஸமுதி³தேஹி வா தீஹி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தம். ந ஹி திண்ணம் ஏவ அங்கா³னம் ஸமோதா⁴னேன அத⁴ம்மகம்மம் ஹோதி, ஏகேனபி ஹோதியேவ. ‘‘அப்படிஞ்ஞாய கதம் ஹோதீதி லஜ்ஜிம் ஸந்தா⁴ய வுத்த’’ந்தி க³ண்டி²பதே³ஸு கதி²தம்.

நனு ச ‘‘அதே³ஸனாகா³மினியா ஆபத்தியா கதம் ஹோதீ’’தி இத³ம் பரதோ ‘‘தீஹி, பி⁴க்க²வே, அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆகங்க²மானோ ஸங்கோ⁴ தஜ்ஜனீயகம்மம் கரேய்ய, அதி⁴ஸீலே ஸீலவிபன்னோ ஹோதீ’’தி இமினா விருஜ்ஜ²தி. அதே³ஸனாகா³மினிம் ஆபன்னோ ஹி ‘‘அதி⁴ஸீலே ஸீலவிபன்னோ’’தி வுச்சதீதி? தத்த² கேசி வத³ந்தி ‘‘தஜ்ஜனீயகம்மஸ்ஸ ஹி விஸேஸேன ப⁴ண்ட³னகாரகத்தம் அங்க³’ந்தி அட்ட²கதா²யம் வுத்தம், தம் பாளியா ஆக³தனிதா³னேன ஸமேதி, தஸ்மா ஸப்³ப³திகேஸுபி ப⁴ண்ட³னம் ஆரோபேத்வா ப⁴ண்ட³னபச்சயா ஆபன்னாபத்திவஸேன இத³ம் கம்மம் காதப்³ப³ம். தஸ்மா ‘அதி⁴ஸீலே ஸீலவிபன்னோ’தி ஏத்தா²பி புப்³ப³பா⁴கே³ வா பரபா⁴கே³ வா சோத³னாஸாரணாதி³காலே ப⁴ண்ட³னபச்சயா ஆபன்னாபத்திவஸேனேவ காதப்³ப³ம், ந கேவலம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸபச்சயா காதப்³ப³’’ந்தி. அபரே பன வத³ந்தி ‘‘அதே³ஸனாகா³மினியாதி இத³ம் பாராஜிகாபத்திம்யேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம். அட்ட²கதா²யம் பன ‘அதே³ஸனாகா³மினியாதி பாராஜிகாபத்தியா வா ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாபத்தியா வா’தி வுத்தம். தத்த² ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாபத்தியா வாதி அத்து²த்³தா⁴ரவஸேன வுத்தம், ‘அதி⁴ஸீலே ஸீலவிபன்னோ’தி ச இத³ம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம்யேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந பாராஜிகம். தஸ்மா பாராஜிகாபத்திபச்சயா ந தஜ்ஜனீயகம்மம் காதப்³ப³ம் பயோஜனாபா⁴வா, ஸங்கா⁴தி³ஸேஸபச்சயா காதப்³ப³ந்தி அயமத்தோ² ஸித்³தோ⁴ ஹோதி. ஸுக்கபக்கே² ‘தே³ஸனாகா³மினியா ஆபத்தியா கதம் ஹோதீ’தி இமினா விருஜ்ஜ²தீதி சே? ந ஏகேன பரியாயேன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸபி தே³ஸனாகா³மினீவோஹாரஸம்ப⁴வதோ’’தி, தம் யுத்தம் விய தி³ஸ்ஸதி.

நப்படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தப்³ப³அட்டா²ரஸககதா²வண்ணனா

8. லோமம் பாதேந்தீதிஆதி³ ஸம்மாவத்தனாய பரியாயவசனம்.

நியஸ்ஸகம்மகதா²வண்ணனா

11. நியஸ்ஸகம்மே ‘‘நிஸ்ஸாய தே வத்த²ப்³ப³ந்தி க³ருனிஸ்ஸயம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந இதர’’ந்தி கேனசி லிகி²தம். க³ண்டி²பதே³ பன ‘‘நியஸ்ஸகம்மம் யஸ்மா பா³லவஸேன கரீயதி, தஸ்மா நிஸ்ஸாய வத்த²ப்³ப³ந்தி நிஸ்ஸயம் கா³ஹாபேதப்³போ³’’தி வுத்தம், வீமம்ஸித்வா யுத்ததரம் க³ஹேதப்³ப³ம். அபிஸ்ஸூதி ஏத்த² ஸுஇதி நிபாதமத்தம், பி⁴க்கூ² அபி நிச்சப்³யாவடா ஹோந்தீதி வுத்தம் ஹோதி.

பப்³பா³ஜனீயகம்மகதா²வண்ணனா

29. பப்³பா³ஜனீயகம்மே தேன ஹி, பி⁴க்க²வே, ஸங்கோ⁴ பப்³பா³ஜனீயகம்மம் படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தூதி இத³ம் தேஸு விப்³ப⁴மந்தேஸுபி பக்கமந்தேஸுபி ஸம்மாவத்தந்தேயேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

படிஸாரணீயகம்மகதா²வண்ணனா

33. ஸுத⁴ம்மவத்து²ஸ்மிம் மச்சி²காஸண்டே³தி ஏவம்னாமகே நக³ரே. தத்த² கிர (த⁴. ப. அட்ட². 1.72 சித்தக³ஹபதிவத்து²) சித்தோ க³ஹபதி பஞ்சவக்³கி³யானம் அப்³ப⁴ந்தரம் மஹானாமத்தே²ரம் பிண்டா³ய சரமானம் தி³ஸ்வா தஸ்ஸ இரியாபதே² பஸீதி³த்வா பத்தம் ஆதா³ய கே³ஹம் பவேஸேத்வா போ⁴ஜேத்வா ப⁴த்தகிச்சாவஸானே த⁴ம்மகத²ம் ஸுணந்தோ ஸோதாபத்திப²லம் பத்வா அசலஸத்³தோ⁴ ஹுத்வா அம்பா³டகவனம் நாம அத்தனோ உய்யானம் ஸங்கா⁴ராமம் காதுகாமோ தே²ரஸ்ஸ ஹத்தே² உத³கம் பாதேத்வா நிய்யாதேஸி. தஸ்மிம் க²ணே ‘‘பதிட்டி²தம் பு³த்³த⁴ஸாஸன’’ந்தி உத³கபரியந்தம் கத்வா மஹாபத²வீ கம்பி, மஹாஸேட்டி² உய்யானே மஹாவிஹாரம் காரேஸி. தத்தா²யம் ஸுத⁴ம்மோ பி⁴க்கு² ஆவாஸிகோ அஹோஸி. தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ஆயஸ்மா ஸுத⁴ம்மோ மச்சி²காஸண்டே³ சித்தஸ்ஸ க³ஹபதினோ ஆவாஸிகோ ஹோதீ’’திஆதி³. தத்த² து⁴வப⁴த்திகோதி நிச்சப⁴த்திகோ.

அபரேன ஸமயேன சித்தஸ்ஸ கு³ணகத²ம் ஸுத்வா பி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸேன ஸத்³தி⁴ம் த்³வே அக்³க³ஸாவகா தஸ்ஸ ஸங்க³ஹம் கத்துகாமா மச்சி²காஸண்ட³ம் அக³மம்ஸு. தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன ஸம்ப³ஹுலா தே²ரா’’திஆதி³. சித்தோ க³ஹபதி தேஸம் ஆக³மனம் ஸுத்வா அத்³த⁴யோஜனமத்தம் பச்சுக்³க³ந்த்வா தே ஆதா³ய அத்தனோ விஹாரம் பவேஸேத்வா ஆக³ந்துகவத்தம் கத்வா ‘‘ப⁴ந்தே, தோ²கம் த⁴ம்மகத²ம் ஸோதுகாமோம்ஹீ’’தி த⁴ம்மஸேனாபதிம் யாசி. அத² நம் தே²ரோ ‘‘உபாஸக, அத்³தா⁴னேனாம்ஹா கிலந்தரூபா, அபிச தோ²கம் ஸுணாஹீ’’தி தஸ்ஸ த⁴ம்மகத²ம் கதே²ஸி. தேன வுத்தம் ‘‘ஏகமந்தம் நிஸின்னம் கோ² சித்தம் க³ஹபதிம் ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ த⁴ம்மியா கதா²ய ஸந்த³ஸ்ஸேஸீ’’திஆதி³. ஸோ தே²ரஸ்ஸ த⁴ம்மகத²ம் ஸுணந்தோவ அனாகா³மிப²லம் பாபுணி.

41. நாஸக்கி² சித்தம் க³ஹபதிம் க²மாபேதுந்தி ஸோ தத்த² க³ந்த்வா ‘‘க³ஹபதி, மய்ஹமேவ ஸோ தோ³ஸோ, க²மாஹி மே’’தி வத்வாபி ‘‘நாஹம் க²மாமீ’’தி தேன படிக்கி²த்தோ மங்குபூ⁴தோ தம் க²மாபேதும் நாஸக்கி². புனதே³வ ஸத்து² ஸந்திகம் பச்சாக³மாஸி. ஸத்தா² ‘‘நாஸ்ஸ உபாஸகோ க²மிஸ்ஸதீ’’தி ஜானந்தோபி ‘‘மானத²த்³தோ⁴ ஏஸ திம்ஸயோஜனம் க³ந்த்வாவ பச்சாக³ச்ச²தூ’’தி க²மனுபாயம் அனாசிக்கி²த்வாவ உய்யோஜேஸி. அத²ஸ்ஸ புன ஆக³தகாலே நிஹதமானஸ்ஸ அனுதூ³தம் த³த்வா ‘‘க³ச்ச², இமினா ஸத்³தி⁴ம் க³ந்த்வா உபாஸகம் க²மாபேஹீ’’தி வத்வா ‘‘ஸமணேன நாம ‘மய்ஹம் விஹாரோ, மய்ஹம் நிவாஸட்டா²னம், மய்ஹம் உபாஸகோ, மய்ஹம் உபாஸிகா’தி மானம் வா இஸ்ஸம் வா காதும் ந வட்டதி. ஏவம் கரோந்தஸ்ஸ ஹி இச்சா²மானாத³யோ கிலேஸா வட்³ட⁴ந்தீ’’தி ஓவத³ந்தோ –

‘‘அஸந்தம் பா⁴வனமிச்சே²ய்ய, புரேக்கா²ரஞ்ச பி⁴க்கு²ஸு;

ஆவாஸேஸு ச இஸ்ஸரியம், பூஜா பரகுலேஸு ச.

‘‘மமேவ கத மஞ்ஞந்து, கி³ஹீ பப்³ப³ஜிதா உபோ⁴;

மமேவாதிவஸா அஸ்ஸு, கிச்சாகிச்சேஸு கிஸ்மிசி;

இதி பா³லஸ்ஸ ஸங்கப்போ, இச்சா² மானோ ச வட்³ட⁴தீ’’தி. (த⁴. ப. 73-74) –

த⁴ம்மபதே³ இமா கா³தா² அபா⁴ஸி.

ஸுத⁴ம்மத்தே²ரோபி இமம் ஓவாத³ம் ஸுத்வா ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா உட்டா²யாஸனா பத³க்கி²ணம் கத்வா தேன அனுதூ³தேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் க³ந்த்வா உபாஸகஸ்ஸ சக்கு²பதே² ஆபத்திம் படிகரித்வா உபாஸகம் க²மாபேஸி. ஸோ உபாஸகேன ‘‘க²மாமஹம் ப⁴ந்தே, ஸசே மய்ஹம் தோ³ஸோ அத்தி², க²மத² மே’’தி படிக²மாபிதோ ஸத்தா²ரா தி³ன்னஓவாதே³ ட²த்வா கதிபாஹேனேவ ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணி.

ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கே²பனீயகம்மகதா²வண்ணனா

50. தஸ்ஸா அத³ஸ்ஸனேயேவ கம்மம் காதப்³ப³ந்தி தஸ்ஸா அத³ஸ்ஸனேயேவ உக்கே²பனீயகம்மம் காதப்³ப³ம். தஜ்ஜனீயாதி³கம்மம் பன ஆபத்திம் ஆரோபேத்வா தஸ்ஸா அத³ஸ்ஸனே அப்படிகம்மே வா ப⁴ண்ட³னகாரகாதி³அங்கே³ஹி காதப்³ப³ம். ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவ.

கம்மக்க²ந்த⁴கவண்ணனா நிட்டி²தா.