5. சம்மக்க²ந்த⁴கம்

ஸோணகோளிவிஸவத்து²கதா²வண்ணனா

242. சம்மக்க²ந்த⁴கே உண்ணபாவாரணந்தி உண்ணாமயம் பாவாரணம். விஹாரபச்சா²யாயந்தி விஹாரபச்சந்தே சா²யாயம். விஹாரஸ்ஸ வட்³ட⁴மானச்சா²யாயந்திபி வத³ந்தி.

ஸோணஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜாகதா²வண்ணனா

243. ஸுத்தத்தோ² பன ஸுத்தவண்ணனாதோயேவ க³ஹேதப்³போ³தி ஏத்தா²யம் ஸுத்தவண்ணனா. ஸீதவனேதி (அ. நி. அட்ட². 3.6.55) ஏவம்னாமகே வனே. தஸ்மிம் கிர படிபாடியா பஞ்ச சங்கமனஸதானி மாபிதானி, தேஸு தே²ரோ அத்தனோ ஸப்பாயம் சங்கமனம் க³ஹேத்வா ஸமணத⁴ம்மம் கரோதி. தஸ்ஸ ஆரத்³த⁴வீரியஸ்ஸ ஹுத்வா சங்கமதோ பாத³தலானி பி⁴ஜ்ஜிம்ஸு, ஜாணூஹி சங்கமதோ ஜாணுகானிபி ஹத்த²தலானிபி பி⁴ஜ்ஜிம்ஸு, சி²த்³தா³னி அஹேஸும். ஏவம் ஆரத்³த⁴வீரியோ விஹரந்தோ ஓபா⁴ஸனிமித்தமத்தகம்பி த³ஸ்ஸேதும் நாஸக்கி². தஸ்ஸ வீரியேன கிலமிதகாயஸ்ஸ சங்கமனகோடியம் பாஸாணப²லகே நிஸின்னஸ்ஸ யோ விதக்கோ உத³பாதி³, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அத² கோ² ஆயஸ்மதோ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஆரத்³த⁴வீரியாதி பரிபுண்ணபக்³க³ஹிதவீரியா. ந அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சதீதி ‘‘ஸசே அஹம் உக்³க⁴டிதஞ்ஞூ வா விபஞ்சிதஞ்ஞூ வா நேய்யோ வா, ந மே சித்தம் ந விமுச்சேய்ய, அத்³தா⁴ பன பத³பரமோ, யேன மே சித்தம் ந முச்சதீ’’தி ஸன்னிட்டா²னம் கத்வா ‘‘ஸம்விஜ்ஜந்தி கோ² பனா’’திஆதீ³னி சிந்தேஸி. தத்த² போ⁴கா³தி உபயோக³த்தே² பச்சத்தம்.

பாதுரஹோஸீதி தே²ரஸ்ஸ சித்தாசாரம் ஞத்வா ‘‘அயம் ஸோணோ அஜ்ஜ ஸீதவனே பதா⁴னபூ⁴மியம் நிஸின்னோ இமம் விதக்கம் விதக்கேதி, க³ந்த்வாஸ்ஸ விதக்கம் ஸஹோட்³ட⁴ம் க³ண்ஹித்வா வீணோபமகம்மட்டா²னம் கதே²ஸ்ஸாமீ’’தி ஸீதவனே பாதுரஹோஸி. பஞ்ஞத்தே ஆஸனேதி பதா⁴னிகபி⁴க்கூ² அத்தனோ வஸனட்டா²னே ஓவதி³தும் ஆக³தஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ நிஸீத³னத்த²ம் யதா²லாபே⁴ன ஆஸனம்பி பஞ்ஞபேத்வாவ பதா⁴னம் கரோந்தி, அஞ்ஞம் அலப⁴மானா புராணபண்ணானி ஸங்க⁴ரித்வா உபரி ஸங்கா⁴டிம் பஞ்ஞபேந்தி. தே²ரோபி ஆஸனம் பஞ்ஞபேத்வாவ பதா⁴னம் அகாஸி, தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘பஞ்ஞத்தே ஆஸனே’’தி.

தம் கிம் மஞ்ஞஸீதி ஸத்தா² ‘‘இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அவஸேஸகம்மட்டா²னேன அத்தோ² நத்தி², அயம் க³ந்த⁴ப்³ப³ஸிப்பே சே²கோ சிண்ணவஸீ, அத்தனோ விஸயே கதி²யமானே கி²ப்பமேவ ஸல்லக்கே²ஸ்ஸதீ’’தி வீணோபமம் கதே²தும் ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸீ’’திஆதி³மாஹ. வீணாய தந்திஸ்ஸரே குஸலதா நாம வீணாய வாத³னகுஸலதா, ஸோ ச தத்த² குஸலோ. மாதாபிதரோ ஹிஸ்ஸ ‘‘அம்ஹாகம் புத்தோ அஞ்ஞம் ஸிப்பம் ஸிக்க²ந்தோ காயேன கிலமிஸ்ஸதி, இத³ம் பன ஆஸனே நிஸின்னேனேவ ஸக்கா உக்³க³ண்ஹிது’’ந்தி க³ந்த⁴ப்³ப³ஸிப்பமேவ உக்³க³ண்ஹாபேஸும். தஸ்ஸ –

‘‘ஸத்த ஸரா தயோ கா³மா, முச்ச²னா ஏகவீஸதி;

டா²னா ஏகூனபஞ்ஞாஸ, இச்சேதே ஸரமண்ட³லா’’தி. –

ஆதி³கம் க³ந்த⁴ப்³ப³ஸிப்பம் ஸப்³ப³மேவ பகு³ணம் அஹோஸி. அச்சாயதாதி அதிஆயதா க²ரமுச்ச²னா. ஸரவதீதி ஸரஸம்பன்னா. கம்மஞ்ஞாதி கம்மக்க²மா கம்மயோக்³கா³. அதிஸிதி²லாதி மந்த³முச்ச²னா. ஸமே கு³ணே பதிட்டி²தாதி மஜ்ஜி²மே ஸரே ட²பேத்வா முச்சி²தா.

அச்சாரத்³த⁴ந்தி அதிகா³ள்ஹம். உத்³த⁴ச்சாய ஸம்வத்ததீதி உத்³த⁴தபா⁴வாய ஸம்வத்ததி. அதிலீனந்தி அதிஸிதி²லம். கோஸஜ்ஜாயாதி குஸீதபா⁴வத்தா²ய. வீரியஸமத²ம் அதி⁴ட்டா²ஹீதி வீரியஸம்பயுத்தம் ஸமத²ம் அதி⁴ட்டா²ஹி, வீரியம் ஸமதே²ன யோஜேஹீதி அத்தோ². இந்த்³ரியானஞ்ச ஸமதம் அதி⁴ட்டா²ஹீதி ஸத்³தா⁴தீ³னம் இந்த்³ரியானம் ஸமதம் ஸமபா⁴வம் அதி⁴ட்டா²ஹி. தத்த² ஸத்³த⁴ம் பஞ்ஞாய, பஞ்ஞஞ்ச ஸத்³தா⁴ய, வீரியம் ஸமாதி⁴னா, ஸமாதி⁴ஞ்ச வீரியேன யோஜயதா இந்த்³ரியானம் ஸமதா அதி⁴ட்டி²தா நாம ஹோதி. ஸதி பன ஸப்³ப³த்தி²கா, ஸா ஸதா³பி ப³லவதீயேவ வட்டதி. தஞ்ச பன நேஸம் யோஜனாவிதா⁴னம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.60-62) ஆக³தனயேன வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² ச நிமித்தம் க³ண்ஹாஹீதி தஸ்மிஞ்ச ஸமபா⁴வே ஸதி யேன ஆதா³ஸே முக²பி³ம்பே³னேவ நிமித்தேன உப்பஜ்ஜிதப்³ப³ம், தம் ஸமத²னிமித்தம் விபஸ்ஸனானிமித்தம் மக்³க³னிமித்தம் ப²லனிமித்தஞ்ச க³ண்ஹ நிப்³ப³த்தேஹீதி ஏவமஸ்ஸ ஸத்தா² அரஹத்தே பக்கி²பித்வா கம்மட்டா²னம் கதே²ஸி.

தத்த² ச நிமித்தம் அக்³க³ஹேஸீதி ஸமத²னிமித்தஞ்ச விபஸ்ஸனானிமித்தஞ்ச அக்³க³ஹேஸி. ஏகோதி அஸஹாயோ. வூபகட்டோ²தி வத்து²காமேஹி ச கிலேஸகாமேஹி ச காயேன சேவ சித்தேன ச வூபகட்டோ². அப்பமத்தோதி கம்மட்டா²னே ஸதிம் அவிஜஹந்தோ. ஆதாபீதி காயிகசேதஸிகவீரியாதாபேன ஆதாபோ. ஆதப்பதி கிலேஸேஹீதி ஆதாபோ, வீரியம். பஹிதத்தோதி காயே ச ஜீவிதே ச அனபேக்க²தாய பேஸிதத்தோ விஸ்ஸட்ட²அத்தபா⁴வோ, நிப்³பா³னே வா பேஸிதசித்தோ. ந சிரஸ்ஸேவாதி கம்மட்டா²னாரம்ப⁴தோ ந சிரேனேவ. அஞ்ஞதரோதி ஏகோ. அரஹதந்தி ப⁴க³வதோ ஸாவகானம் அரஹந்தானம் அப்³ப⁴ந்தரோ ஏகோ மஹாஸாவகோ அஹோஸீதி அத்தோ².

244. வுஸிதவாதி வுத்த²ப்³ரஹ்மசரியவாஸோ. கதகரணீயோதி சதூஹி மக்³கே³ஹி கத்தப்³ப³ம் கத்வா டி²தோ. ஓஹிதபா⁴ரோதி க²ந்த⁴பா⁴ரம் கிலேஸபா⁴ரம் அபி⁴ஸங்கா²ரபா⁴ரஞ்ச ஓதாரேத்வா டி²தோ. அனுப்பத்தஸத³த்தோ²தி ஸத³த்தோ² வுச்சதி அரஹத்தம், தம் பத்தோதி அத்தோ². பரிக்கீ²ணப⁴வஸம்யோஜனோதி கீ²ணப⁴வப³ந்த⁴னோ. ஸம்மத³ஞ்ஞா விமுத்தோதி ஸம்மா ஹேதுனா காரணேன ஜானித்வா விமுத்தோ. ச² டா²னானீதி ச² காரணானி. அதி⁴முத்தோ ஹோதீதி படிவிஜ்ஜி²த்வா பச்சக்க²ம் கத்வா டி²தோ ஹோதி. நேக்க²ம்மாதி⁴முத்தோதிஆதி³ ஸப்³ப³ம் அரஹத்தவஸேன வுத்தம். அரஹத்தஞ்ஹி ஸப்³ப³கிலேஸேஹி நிக்க²ந்தத்தா நேக்க²ம்மம், தேஹேவ பவிவித்தத்தா பவிவேகோ, ப்³யாபஜ்ஜாபா⁴வதோ அப்³யாபஜ்ஜம், உபாதா³னஸ்ஸ க²யந்தே உப்பன்னத்தா உபாதா³னக்க²யோ, தண்ஹாய க²யந்தே உப்பன்னத்தா தண்ஹக்க²யோ, ஸம்மோஹாபா⁴வதோ அஸம்மோஹோதி ச வுச்சதி.

கேவலம் ஸத்³தா⁴மத்தகந்தி படிவேத⁴ரஹிதம் கேவலம் படிவேத⁴பஞ்ஞாய அஸம்மிஸ்ஸம் ஸத்³தா⁴மத்தகம். படிசயந்தி புனப்புனம் கரணேன வட்³டி⁴ம். வீதராக³த்தாதி மக்³க³படிவேதே⁴ன ராக³ஸ்ஸ விஹதத்தாயேவ நேக்க²ம்மஸங்கா²தம் அரஹத்தம் படிவிஜ்ஜி²த்வா ஸச்சி²கத்வா டி²தோ ஹோதி, ப²லஸமாபத்திவிஹாரேன விஹரதி, தன்னின்னமானஸோயேவ ஹோதீதி அத்தோ². ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

லாப⁴ஸக்காரஸிலோகந்தி சதுபச்சயலாப⁴ஞ்ச தேஸம்யேவ ஸுகதபா⁴வஞ்ச வண்ணப⁴ணனஞ்ச. நிகாமயமானோதி இச்ச²மானோ பத்த²யமானோ. பவிவேகாதி⁴முத்தோதி ‘‘பவிவேகே அதி⁴முத்தோ அஹ’’ந்தி ஏவம் அரஹத்தம் ப்³யாகரோதீதி அத்தோ².

ஸீலப்³ப³தபராமாஸந்தி ஸீலஞ்ச வதஞ்ச பராமஸித்வா க³ஹிதக்³க³ஹணமத்தம். ஸாரதோ பச்சாக³ச்ச²ந்தோதி ஸாரபா⁴வேன ஜானந்தோ. அப்³யாபஜ்ஜாதி⁴முத்தோதி அப்³யாபஜ்ஜம் அரஹத்தம் ப்³யாகரோதி. இமினாவ நயேன ஸப்³ப³வாரேஸு அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. அபிசேத்த² ‘‘நேக்க²ம்மாதி⁴முத்தோதி இமஸ்மிம்யேவ அரஹத்தம் கதி²தம், ஸேஸேஸு பஞ்சஸு நிப்³பா³ன’’ந்தி ஏகே வத³ந்தி. அபரே ‘‘அஸம்மோஹாதி⁴முத்தோதி ஏத்தே²வ நிப்³பா³னம் கதி²தம், ஸேஸேஸு அரஹத்த’’ந்தி வத³ந்தி. அயம் பனேத்த² ஸாரோ – ‘‘ஸப்³பே³ஸ்வேவேதேஸு அரஹத்தம்பி நிப்³பா³னம்பி கதி²தமேவாதி.

பு⁴ஸாதி ப³லவந்தோ தி³ப்³ப³ரூபஸதி³ஸா. நேவஸ்ஸ சித்தம் பரியாதி³யந்தீதி ஏதஸ்ஸ கீ²ணாஸவஸ்ஸ சித்தம் க³ஹேத்வா டா²தும் ந ஸக்கோந்தி. கிலேஸா ஹி உப்பஜ்ஜமானா சித்தம் க³ண்ஹந்தி நாம. அமிஸ்ஸீகதந்தி அமிஸ்ஸகதம். கிலேஸா ஹி ஆரம்மணேன ஸத்³தி⁴ம் சித்தம் மிஸ்ஸம் கரோந்தி, தேஸம் அபா⁴வா அமிஸ்ஸீகதம். டி²தந்தி பதிட்டி²தம். ஆனேஞ்ஜப்பத்தந்தி அசலனப்பத்தம். வயஞ்சஸ்ஸானுபஸ்ஸதீதி தஸ்ஸ சேஸ சித்தஸ்ஸ உப்பாத³ம்பி வயம்பி பஸ்ஸதி. பு⁴ஸா வாதவுட்டீ²தி ப³லவா வாதக்க²ந்தோ⁴. நேவ நம் ஸங்கம்பேய்யாதி ஏகபா⁴கே³ன சாலேதும் ந ஸக்குணேய்ய. ந ஸம்பகம்பேய்யாதி தூ²ணம் விய ஸப்³ப³பா⁴க³தோ கம்பேதும் ந ஸக்குணேய்ய. ந ஸம்பவேதே⁴ய்யாதி வேதே⁴த்வா பவேதே⁴த்வா பாதேதும் ந ஸக்குணேய்ய.

நேக்க²ம்மம் அதி⁴முத்தஸ்ஸாதி அரஹத்தம் படிவிஜ்ஜி²த்வா டி²தஸ்ஸ. ஸேஸபதே³ஸுபி அரஹத்தமேவ கதி²தம். உபாதா³னக்க²யஸ்ஸ சாதி உபயோக³த்தே² ஸாமிவசனம். அஸம்மோஹஞ்ச சேதஸோதி சித்தஸ்ஸ ச அஸம்மோஹம் அதி⁴முத்தஸ்ஸ. தி³ஸ்வா ஆயதனுப்பாத³ந்தி ஆயதனானம் உப்பாத³ஞ்ச வயஞ்ச தி³ஸ்வா. ஸம்மா சித்தம் விமுச்சதீதி ஸம்மா ஹேதுனா நயேன இமாய விபஸ்ஸனாய படிபத்தியா ப²லஸமாபத்திவஸேன சித்தம் விமுச்சதி, நிப்³பா³னாரம்மணே அதி⁴முச்சதி. அத² வா இமினா கீ²ணாஸவஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³படிபதா³ கதி²தா. தஸ்ஸ ஹி ஆயதனுப்பாத³ம் தி³ஸ்வா இமாய விபஸ்ஸனாய அதி⁴க³தஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸ்ஸ ஆனுபா⁴வேன ஸப்³ப³கிலேஸேஹி ஸம்மா சித்தம் விமுச்சதி. ஏவம் தஸ்ஸ ஸம்மா விமுத்தஸ்ஸ…பே… ந விஜ்ஜதி. தத்த² ஸந்தசித்தஸ்ஸாதி நிப்³பு³தசித்தஸ்ஸ. ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவ.

ஸோணஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜாகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸப்³ப³னீலிகாதி³படிக்கே²பகதா²வண்ணனா

246. அத்³தா³ரிட்ட²கவண்ணாதி அபி⁴னவாரிட்ட²ப²லவண்ணா. உத³கேன திந்தகாகபத்தவண்ணாதிபி வத³ந்தி.

அஜ்ஜா²ராமே உபாஹனபடிக்கே²பகதா²வண்ணனா

248. அபி⁴ஜீவந்தி ஏதேனாதி அபி⁴ஜீவனிகம். கிந்தம்? ஸிப்பம். தேனாஹ ‘‘யேன ஸிப்பேனா’’திஆதி³.

கட்ட²பாது³காதி³படிக்கே²பகதா²வண்ணனா

251. உண்ணாஹி கதபாது³காதி உண்ணாலோமமயகம்ப³லேஹி, உண்ணாலோமேஹி ஏவ வா கதபாது³கா. ந, பி⁴க்க²வே, கா³வீனம் விஸாணேஸு க³ஹேதப்³ப³ந்திஆதீ³ஸு ‘‘மோக்கா²தி⁴ப்பாயேன விஸாணாதீ³ஸு க³ஹேதும் வட்டதீ’’தி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம்.

யானாதி³படிக்கே²பகதா²வண்ணனா

253. அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, புரிஸயுத்தம் ஹத்த²வட்டகந்தி ஏத்த² ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, புரிஸயுத்தம், அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஹத்த²வட்டக’’ந்தி ஏவம் பச்சேகவாக்யபரிஸமாபனம் அதி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ ‘‘புரிஸயுத்தம் இத்தி²ஸாரதி² வா…பே… புரிஸா வா, வட்டதியேவா’’தி. பீட²கஸிவிகந்தி பீட²கயானம். பாடங்கிந்தி அந்தோ³லிகாயேதம் அதி⁴வசனம்.

உச்சாஸயனமஹாஸயனபடிக்கே²பகதா²வண்ணனா

254. வாளரூபானீதி ஆஹரிமானி வாளரூபானி. ‘‘அகப்பியரூபாகுலோ அகப்பியமஞ்சோ பல்லங்கோ’’தி ஸாரஸமாஸே வுத்தம். ‘‘தீ³க⁴லோமகோ மஹாகோஜவோதி சதுரங்கு³லாதி⁴கலோமோ காளகோஜவோ. ‘‘சதுரங்கு³லாதி⁴கானி கிர தஸ்ஸ லோமானீ’’தி வசனதோ சதுரங்கு³லதோ ஹேட்டா² வட்டதீதி வத³ந்தி. வானசித்ரோ உண்ணாமயத்த²ரணோதி பி⁴த்திச்சே²தா³தி³வஸேன விசித்ரோ உண்ணாமயத்த²ரணோ. க⁴னபுப்ப²கோ உண்ணாமயத்த²ரணோதி உண்ணாமயலோஹிதத்த²ரணோ. பகதிதூலிகாதி ருக்க²தூலலதாதூலபோடகீதூலஸங்கா²தானம் திண்ணம் தூலானம் அஞ்ஞதரபுண்ணா தூலிகா. ‘‘உத்³த³லோமீதி உப⁴தோத³ஸம் உண்ணாமயத்த²ரணம். ஏகந்தலோமீதி ஏகதோத³ஸம் உண்ணாமயத்த²ரண’’ந்தி தீ³க⁴னிகாயட்ட²கதா²யம் (தீ³. நி. அட்ட². 1.15) வுத்தம், ஸாரஸமாஸே பன ‘‘உத்³த³லோமீதி ஏகதோ உக்³க³தபுப்ப²ம். ஏகந்தலோமீதி உப⁴தோ உக்³க³தபுப்ப²’’ந்தி வுத்தம். ‘‘கோஸேய்யகட்டிஸ்ஸமயந்தி கோஸேய்யகஸடமய’’ந்தி ஆசரியத⁴ம்மபாலத்தே²ரேன வுத்தம். ஸுத்³த⁴கோஸேய்யந்தி ரதனபரிஸிப்³ப³னரஹிதம். தீ³க⁴னிகாயட்ட²கதா²யம் பனேத்த² ‘‘ட²பேத்வா தூலிகம் ஸப்³பா³னேவ கோ³னகாதீ³னி ரதனபரிஸிப்³பி³தானி வட்டந்தீ’’தி வுத்தம். தத்த² ‘‘ட²பேத்வா தூலிக’’ந்தி ஏதேன ரதனபரிஸிப்³ப³னரஹிதாபி தூலிகா ந வட்டதீதி தீ³பேதி. ‘‘ரதனபரிஸிப்³பி³தானி வட்டந்தீ’’தி இமினா பன யானி ரதனபரிஸிப்³பி³தானி, தானி பூ⁴மத்த²ரணவஸேன யதா²னுரூபம் மஞ்சாதீ³ஸு ச உபனேதும் வட்டதீதி தீ³பிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஏத்த² ச வினயபரியாயம் பத்வா க³ருகே டா²தப்³ப³த்தா இத⁴ வுத்தனயேனேவேத்த² வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. ஸுத்தந்திகதே³ஸனாயம் பன க³ஹட்டா²னம்பி வஸேன வுத்தத்தா தேஸம் ஸங்க³ண்ஹனத்த²ம் ‘‘ட²பேத்வா தூலிகம்…பே… வட்டந்தீ’’தி வுத்தந்தி அபரே.

அஜினசம்மேஹீதி அஜினமிக³சம்மேஹி. தானி கிர சம்மானி ஸுகு²மதரானி, தஸ்மா து³பட்டதிபட்டானி கத்வா ஸிப்³ப³ந்தி. தேன வுத்தம் ‘‘அஜினபவேணீ’’தி. உத்தரம் உபரிபா⁴க³ம் சா²தே³தீதி உத்தரச்ச²தோ³, விதானம், தஞ்ச லோஹிதவிதானம் இதா⁴தி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ ‘‘உபரிப³த்³தே⁴ன ரத்தவிதானேனா’’தி. ‘‘ரத்தவிதானேஸு ச காஸாவம் வட்டதி, குஸும்பா⁴தி³ரத்தமேவ ந வட்டதீ’’தி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம். மஹாஉபதா⁴னந்தி பமாணாதிக்கந்தம் உபதா⁴னம். ஏத்த² ச கிஞ்சாபி தீ³க⁴னிகாயட்ட²கதா²யம் (தீ³. நி அட்ட². 1.15) ‘‘அலோஹிதகானி த்³வேபி வட்டந்தியேவ, ததோ உத்தரி லபி⁴த்வா அஞ்ஞேஸம் தா³தப்³பா³னி, தா³தும் அஸக்கோந்தோ மஞ்சே திரியம் அத்த²ரித்வா உபரி பச்சத்த²ரணம் த³த்வா நிபஜ்ஜிதும்பி லப⁴தீ’’தி அவிஸேஸேன வுத்தம், ஸேனாஸனக்க²ந்த⁴கவண்ணனாயம் (சூளவ. அட்ட². 297) பன ‘‘அகி³லானஸ்ஸ ஸீஸுபதா⁴னஞ்ச பாது³பதா⁴னஞ்சாதி த்³வயமேவ வட்டதி, கி³லானஸ்ஸ பி³ம்போ³ஹனானி ஸந்த²ரித்வா உபரி பச்சத்த²ரணம் த³த்வா நிபஜ்ஜிதும்பி வட்டதீ’’தி வுத்தத்தா கி³லானோயேவ மஞ்சே திரியம் அத்த²ரித்வா நிபஜ்ஜிதும் லப⁴தீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

உச்சாஸயனமஹாஸயனபடிக்கே²பகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

கி³ஹிவிகதானுஞ்ஞாதாதி³கதா²வண்ணனா

256. அபி⁴னிஸ்ஸாய நிஸீதி³துந்தி அபஸ்ஸாய நிஸீதி³தும்.

ஸோணகுடிகண்ணவத்து²கதா²வண்ணனா

257. பபதகே பப்³ப³தேதி ஏத்த² ‘‘பவத்தே பப்³ப³தே’’திபி பட²ந்தி, பவத்தனாமகே பப்³ப³தேதி அத்தோ². ஸோணோ உபாஸகோதிஆதீ³ஸு (உதா³. அட்ட². 46) நாமேன ஸோணோ நாம, தீஹி ஸரணக³மனேஹி உபாஸகத்தபடிவேத³னேன உபாஸகோ, கோடிஅக்³க⁴னகஸ்ஸ கண்ணபிளந்த⁴னஸ்ஸ தா⁴ரணேன ‘‘கோடிகண்ணோ’’தி ச வத்தப்³பே³ ‘‘குடிகண்ணோ’’தி ஏவம் அபி⁴ஞ்ஞாதோ, ந ஸுகுமாரஸோணோதி அதி⁴ப்பாயோ. அயஞ்ஹி ஆயஸ்மதோ மஹாகச்சானஸ்ஸ ஸந்திகே த⁴ம்மம் ஸுத்வா ஸாஸனே அபி⁴ப்பஸன்னோ ஸரணேஸு ச ஸீலேஸு ச பதிட்டி²தோ பபதகே பப்³ப³தே சா²யூத³கஸம்பன்னே டா²னே விஹாரம் காரேத்வா தே²ரம் தத்த² வஸாபேத்வா சதூஹி பச்சயேஹி உபட்டா²தி. தேன வுத்தம் ‘‘ஆயஸ்மதோ மஹாகச்சானஸ்ஸ உபட்டா²கோ ஹோதீ’’தி.

ஸோ காலேன காலம் தே²ரஸ்ஸ உபட்டா²னம் க³ச்ச²தி, தே²ரோ சஸ்ஸ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, தேன ஸம்வேக³ப³ஹுலோ த⁴ம்மசரியாயம் உஸ்ஸாஹஜாதோ விஹரதி. ஸோ ஏகதா³ ஸத்தே²ன ஸத்³தி⁴ம் வாணிஜ்ஜத்தா²ய உஜ்ஜேனிம் க³ச்ச²ந்தோ அந்தராமக்³கே³ அடவியம் ஸத்தே² நிவிட்டே² ரத்தியம் ஜனஸம்பா³த⁴ப⁴யேன ஏகமந்தம் அபக்கம்ம நித்³த³ம் உபக³ஞ்சி². ஸத்தோ² பச்சூஸவேலாயம் உட்டா²ய க³தோ, ந ஏகோபி ஸோணம் பபோ³தே⁴ஸி, ஸப்³பே³ விஸ்ஸரித்வா அக³மிம்ஸு. ஸோ பபா⁴தாய ரத்தியா பபு³ஜ்ஜி²த்வா உட்டா²ய கஞ்சி அபஸ்ஸந்தோ ஸத்தே²ன க³தமக்³க³ம் க³ஹேத்வா ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் க³ச்ச²ந்தோ ஏகம் வடருக்க²ம் உபக³ஞ்சி². தத்த² அத்³த³ஸ ஏகம் மஹாகாயம் விரூபத³ஸ்ஸனம் பீ³ப⁴ச்ச²ம் புரிஸம் அட்டி²தோ முத்தானி அத்தனோ மம்ஸானி ஸயமேவ கா²த³ந்தம், தி³ஸ்வான ‘‘கோஸி த்வ’’ந்தி புச்சி². பேதோஸ்மி, ப⁴ந்தேதி. கஸ்மா ஏவம் கரோஸீதி? அத்தனோ புப்³ப³கம்மேனாதி. கிம் பன தம் கம்மந்தி? அஹம் புப்³பே³ பா⁴ருகச்ச²னக³ரவாஸீ கூடவாணிஜோ ஹுத்வா பரேஸம் ஸந்தகம் வஞ்சேத்வா கா²தி³ம், ஸமணே ச பி⁴க்கா²ய உபக³தே ‘‘தும்ஹாகம் மம்ஸம் கா²த³தா²’’தி அக்கோஸிம், தேன கம்மேன ஏதரஹி இமம் து³க்க²ம் அனுப⁴வாமீதி. தம் ஸுத்வா ஸோணோ அதிவிய ஸம்வேக³ம் படிலபி⁴.

ததோ பரம் க³ச்ச²ந்தோ முக²தோ பக்³க⁴ரிதகாளலோஹிதே த்³வே பேததா³ரகே பஸ்ஸித்வா ததே²வ புச்சி², தேபிஸ்ஸ அத்தனோ கம்மம் கதே²ஸும். தே கிர பா⁴ருகச்ச²னக³ரே தா³ரககாலே க³ந்த⁴வாணிஜ்ஜாய ஜீவிகம் கப்பேந்தா அத்தனோ மாதரி கீ²ணாஸவே நிமந்தேத்வா போ⁴ஜேந்தியா கே³ஹம் க³ந்த்வா ‘‘அம்ஹாகம் ஸந்தகம் கஸ்மா ஸமணானம் தே³ஸி, தயா தி³ன்னம் போ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜனகஸமணானம் முக²தோ காளலோஹிதம் பக்³க⁴ரதூ’’தி அக்கோஸிம்ஸு. தே தேன கம்மேன நிரயே பச்சித்வா தஸ்ஸ விபாகாவஸேஸேன பேதயோனியம் நிப்³ப³த்தித்வா ததா³ இமம் து³க்க²ம் அனுப⁴வந்தி. தம்பி ஸுத்வா ஸோணோ அதிவிய ஸம்வேக³ஜாதோ அஹோஸி.

ஸோ உஜ்ஜேனிம் க³ந்த்வா தம் கரணீயம் தீரேத்வா குரரக⁴ரம் பச்சாக³தோ தே²ரம் உபஸங்கமித்வா கதபடிஸந்தா²ரோ தமத்த²ம் ஆரோசேஸி. தே²ரோபிஸ்ஸ பவத்தினிவத்தீஸு ஆதீ³னவானிஸம்ஸே விபா⁴வேந்தோ த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி. ஸோ தே²ரம் வந்தி³த்வா கே³ஹம் க³தோ ஸாயமாஸம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஸயனம் உபக³தோ தோ²கம்யேவ நித்³தா³யித்வா பபு³ஜ்ஜி²த்வா ஸயனதலே நிஸஜ்ஜ யதா²ஸுதம் த⁴ம்மம் பச்சவேக்கி²தும் ஆரத்³தோ⁴. தஸ்ஸ தம் த⁴ம்மம் பச்சவேக்க²தோ தே ச பேதத்தபா⁴வே அனுஸ்ஸரதோ ஸம்ஸாரது³க்க²ம் அதிவிய ப⁴யானகம் ஹுத்வா உபட்டா²ஸி, பப்³ப³ஜ்ஜாய சித்தம் நமி. ஸோ விபா⁴தாய ரத்தியா ஸரீரபடிஜக்³க³னம் கத்வா தே²ரம் உபக³ந்த்வா அத்தனோ அஜ்ஜா²ஸயம் ஆரோசேத்வா பப்³ப³ஜ்ஜம் யாசி. தேன வுத்தம் ‘‘அத² கோ² ஸோணோ உபாஸகோ…பே… பப்³பா³ஜேது மம், ப⁴ந்தே, அய்யோ மஹாகச்சானோ’’தி.

தத்த² யதா² யதா²திஆதி³பதா³னம் அயம் ஸங்கே²பத்தோ² – யேன யேன ஆகாரேன அய்யோ மஹாகச்சானோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதி ஆசிக்க²தி பஞ்ஞபேதி பட்ட²பேதி விவரதி விப⁴ஜதி உத்தானிம் கரோதி பகாஸேதி, தேன தேன மே உபபரிக்க²தோ ஏவம் ஹோதி ‘‘யதே³தம் ஸிக்க²த்தயப்³ரஹ்மசரியம் ஏகம்பி தி³வஸம் அக²ண்ட³ம் கத்வா சரிமகசித்தம் பாபேதப்³ப³தாய ஏகந்தபரிபுண்ணம், ஏகதி³வஸம்பி கிலேஸமலேன அமலீனம் கத்வா சரிமகசித்தம் பாபேதப்³ப³தாய ஏகந்தபரிஸுத்³த⁴ம், ஸங்க²லிகி²தம் லிகி²தஸங்க²ஸதி³ஸம் தோ⁴தஸங்க²ஸப்படிபா⁴க³ம் சரிதப்³ப³ம், இத³ம் ந ஸுகரம் அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதா அகா³ரமஜ்ஜே² வஸந்தேன ஏகந்தபரிபுண்ணம்…பே… சரிது’’ந்தி.

ஏவம் அத்தனோ பரிவிதக்கிதம் ஸோணோ உபாஸகோ தே²ரஸ்ஸ ஆரோசேத்வா தம் படிபஜ்ஜிதுகாமோ ‘‘இச்சா²மஹம் ப⁴ந்தே’’திஆதி³மாஹ. தே²ரோ பன ‘‘ந தாவஸ்ஸ ஞாணம் பரிபாகம் க³த’’ந்தி உபதா⁴ரேத்வா ஞாணபரிபாகம் ஆக³மயமானோ ‘‘து³க்கரம் கோ²’’திஆதி³னா பப்³ப³ஜ்ஜாச²ந்த³ம் நிவாரேஸி. தத்த² ஏகஸேய்யந்தி அது³தியஸேய்யம். ஏத்த² ச ஸேய்யாஸீஸேன ‘‘ஏகோ திட்ட²தி, ஏகோ க³ச்ச²தி, ஏகோ நிஸீத³தீ’’திஆதி³னா நயேன வுத்தம் சதூஸு இரியாபதே²ஸு காயவிவேகம் தீ³பேதி, ந ஏகிகா ஹுத்வா ஸயனமத்தம். ஏகப⁴த்தந்தி ‘‘ஏகப⁴த்திகோ ஹோதி ரத்தூபரதோ விரதோ விகாலபோ⁴ஜனா’’தி (தீ³. நி. 1.10, 194; ம. நி. 1.293 அ. நி. 3.71) ஏவம் வுத்தம் விகாலபோ⁴ஜனா விரதிம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. ப்³ரஹ்மசரியந்தி மேது²னவிரதிப்³ரஹ்மசரியம், ஸிக்க²த்தயானுயோக³ஸங்கா²தம் ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியம் வா. இங்கா⁴தி சோத³னத்தே² நிபாதோ. தத்தே²வாதி கே³ஹேயேவ. பு³த்³தா⁴னம் ஸாஸனம் அனுயுஞ்ஜாதி நிச்சஸீலஉபோஸத²ஸீலனியமாதி³பே⁴த³ம் பஞ்சங்க³ம் அட்ட²ங்க³ம் த³ஸங்க³ஞ்ச ஸீலம் தத³னுரூபஞ்ச ஸமாதி⁴பஞ்ஞாபா⁴வனம் அனுயுஞ்ஜ. ஏதஞ்ஹி உபாஸகேன புப்³ப³பா⁴கே³ அனுயுஞ்ஜிதப்³ப³ம் பு³த்³த⁴ஸாஸனம் நாம. தேனாஹ ‘‘காலயுத்தம் ஏகஸேய்யம் ஏகப⁴த்தம் ப்³ரஹ்மசரிய’’ந்தி.

தத்த² காலயுத்தந்தி சாதுத்³த³ஸீபஞ்சத்³த³ஸீஅட்ட²மீபாடிஹாரிகபக்க²ஸங்கா²தேன காலேன யுத்தம், யதா²வுத்தகாலே வா துய்ஹம் அனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ யுத்தம் பதிரூபம் ஸக்குணேய்யம், ந ஸப்³ப³காலம் ஸப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஸப்³ப³மேதம் ஞாணஸ்ஸ அபரிபக்கத்தா தஸ்ஸ காமானம் து³ப்பஹானதாய ஸம்மா படிபத்தியம் யோக்³யம் காராபேதும் வத³தி, ந பப்³ப³ஜ்ஜாச²ந்த³ம் நிவாரேதும். பப்³ப³ஜ்ஜாபி⁴ஸங்கா²ரோதி பப்³ப³ஜிதும் ஆரம்போ⁴ உஸ்ஸாஹோ. படிப்பஸ்ஸம்பீ⁴தி இந்த்³ரியானம் அபரிபக்கத்தா ஸம்வேக³ஸ்ஸ ச நாதிதிக்க²பா⁴வதோ வூபஸமி. கிஞ்சாபி படிப்பஸ்ஸம்பி⁴, தே²ரேன வுத்தவிதி⁴ம் பன அனுதிட்ட²ந்தோ காலேன காலம் தே²ரம் உபஸங்கமித்வா பயிருபாஸந்தோ த⁴ம்மம் ஸுணாதி. தஸ்ஸ வுத்தனயேனேவ து³தியம்பி பப்³ப³ஜ்ஜாய சித்தம் உப்பஜ்ஜி, தே²ரஸ்ஸ ச ஆரோசேஸி, து³தியம்பி தே²ரோ படிக்கி²பி. ததியவாரே பன ஞாணஸ்ஸ பரிபக்கபா⁴வம் ஞத்வா ‘‘இதா³னி நம் பப்³பா³ஜேதும் காலோ’’தி தே²ரோ பப்³பா³ஜேஸி, பப்³ப³ஜிதஞ்ச தம் தீணி ஸம்வச்ச²ரானி அதிக்கமித்வா க³ணம் பரியேஸித்வா உபஸம்பாதே³ஸி. தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘து³தியம்பி கோ² ஸோணோ…பே… உபஸம்பாதே³ஸீ’’தி.

தத்த² அப்பபி⁴க்கு²கோதி கதிபயபி⁴க்கு²கோ. ததா³ கிர பி⁴க்கூ² யேபு⁴ய்யேன மஜ்ஜி²மதே³ஸேயேவ வஸிம்ஸு, தஸ்மா தத்த² கதிபயா ஏவ அஹேஸும். தே ச ஏகஸ்மிம் கா³மே ஏகோ, ஏகஸ்மிம் நிக³மே த்³வேதி ஏவம் விஸும் விஸும் வஸிம்ஸு. கிச்சே²னாதி து³க்கே²ன. கஸிரேனாதி ஆயாஸேன. ததோ ததோதி தஸ்மா தஸ்மா கா³மனிக³மாதி³தோ. தே²ரேன ஹி கதிபயே பி⁴க்கூ² ஆனேத்வா அஞ்ஞேஸு ஆனீயமானேஸு புப்³பே³ ஆனீதா கேனசிதே³வ கரணீயேன பக்கமிம்ஸு, கஞ்சி காலம் ஆக³மேத்வா புன தேஸு ஆனீயமானேஸு இதரே பக்கமிம்ஸு. ஏவம் புனப்புனம் ஆனயனேன ஸன்னிபாதோ சிரேனேவ அஹோஸி. தே²ரோபி ததா³ ஏகவிஹாரீ அஹோஸி. தேன வுத்தம் ‘‘திண்ணம் வஸ்ஸானம்…பே… ஸன்னிபாதாபேத்வா’’தி.

வஸ்ஸம்வுத்த²ஸ்ஸாதி வஸ்ஸம் உபக³ந்த்வா வுஸிதவதோ. ஏதி³ஸோ ச ஏதி³ஸோ சாதி ஏவரூபோ ச ஏவரூபோ ச. ‘‘ஏவரூபாய நாம ரூபகாயஸம்பத்தியா ஸமன்னாக³தோ, ஏவரூபாய த⁴ம்மகாயஸம்பத்தியா ஸமன்னாக³தோ’’தி ஸுதோயேவ மே ஸோ ப⁴க³வா. ந ச மயா ஸம்முகா² தி³ட்டோ²தி ஏத்த² பன புது²ஜ்ஜனஸத்³தா⁴ய ஏவ ஆயஸ்மா ஸோணோ ப⁴க³வந்தம் த³ட்டு²காமோ அஹோஸி. அபரபா⁴கே³ பன ஸத்தா²ரா ஸத்³தி⁴ம் ஏகக³ந்த⁴குடியம் வஸித்வா பச்சூஸஸமயம் அஜ்ஜி²ட்டோ² ஸோளஸ அட்ட²கவக்³கி³யானி ஸத்து² ஸம்முகா² அட்டி²ம் கத்வா மனஸி கத்வா ஸப்³ப³ம் சேதஸா ஸமன்னாஹரித்வா அத்த²த⁴ம்மபடிஸம்வேதீ³ ஹுத்வா ப⁴ணந்தோ த⁴ம்முபஸஞ்ஹிதபாமோஜ்ஜாதி³முகே²ன ஸமாஹிதோ ஸரப⁴ஞ்ஞபரியோஸானே விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா ஸங்கா²ரே ஸம்மஸந்தோ அனுபுப்³பே³ன அரஹத்தம் பாபுணி. ஏதத³த்த²மேவ ஹிஸ்ஸ ப⁴க³வதா அத்தனா ஸத்³தி⁴ம் ஏகக³ந்த⁴குடியம் வாஸோ ஆணத்தோதி வத³ந்தி.

கேசி பனாஹு ‘‘ந ச மயா ஸம்முகா² தி³ட்டோ²தி இத³ம் ரூபகாயத³ஸ்ஸனமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஆயஸ்மா ஹி ஸோணோ பப்³ப³ஜித்வா தே²ரஸ்ஸ ஸந்திகே கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா க⁴டேந்தோ வாயமந்தோ அனுபஸம்பன்னோவ ஸோதாபன்னோ ஹுத்வா உபஸம்பஜ்ஜித்வா ‘உபாஸகாபி ஸோதாபன்னா ஹோந்தி, அஹம்பி ஸோதாபன்னோ, கிமேத்த² சித்த’ந்தி உபரிமக்³க³த்தா²ய விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அந்தோவஸ்ஸேயேவ ச²ளபி⁴ஞ்ஞோ ஹுத்வா விஸுத்³தி⁴பவாரணாய பவாரேஸி. அரியஸச்சத³ஸ்ஸனேன ப⁴க³வதோ த⁴ம்மகாயோ தி³ட்டோ² நாம ஹோதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘யோ கோ², வக்கலி, த⁴ம்மம் பஸ்ஸதி, ஸோ மம் பஸ்ஸதீ’தி (ஸம். நி. 3.87). தஸ்மாஸ்ஸ த⁴ம்மகாயத³ஸ்ஸனம் பகே³வ ஸித்³த⁴ம், பவாரேத்வா பன ரூபகாயம் த³ட்டு²காமோ அஹோஸீ’’தி.

பாஸாதி³கந்திஆதி³பதா³னம் அத்தோ² அட்ட²கதா²யமேவ வுத்தோ. தத்த² விஸூகாயிகவிப்ப²ந்தி³தானந்தி படிபக்க²பூ⁴தானம் தி³ட்டி²சித்தவிப்ப²ந்தி³தானந்தி அத்தோ². பாஸாதி³கந்தி (உதா³. அட்ட². 10) வா த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணஅஸீதிஅனுப்³யஞ்ஜனப்³யாமப்பபா⁴கேதுமாலாலங்கதாய ஸமந்தபாஸாதி³காய அத்தனோ ஸரீரப்பபா⁴ய ஸம்பத்தியா ரூபகாயத³ஸ்ஸனப்³யாவடஸ்ஸ ஜனஸ்ஸ ஸப்³ப³பா⁴க³தோ பஸாதா³வஹம். பஸாத³னீயந்தி த³ஸப³லசதுவேஸாரஜ்ஜச²அஸாதா⁴ரணஞாணஅட்டா²ரஸஆவேணிகபு³த்³த⁴த⁴ம்மப்பபு⁴திஅபரிமாணகு³ணக³ணஸமன்னாக³தாய த⁴ம்மகாயஸம்பத்தியா பரிக்க²கஜனஸ்ஸ பஸாத³னீயம் பஸீதி³தப்³ப³யுத்தம் பஸாத³கம் வா. ஸந்திந்த்³ரியந்தி சக்கா²தி³பஞ்சிந்த்³ரியலோலதாவிக³மேன வூபஸந்தபஞ்சிந்த்³ரியம். ஸந்தமானஸந்தி ச²ட்ட²ஸ்ஸ மனிந்த்³ரியஸ்ஸ நிப்³பி³ஸேவனபா⁴வூபக³மனேன வூபஸந்தமானஸம். உத்தமத³மத²ஸமத²ம் அனுப்பத்தந்தி லோகுத்தரபஞ்ஞாவிமுத்திசேதோவிமுத்திஸங்கா²தம் உத்தமம் த³மத²ம் ஸமத²ஞ்ச அனுப்பத்வா அதி⁴க³ந்த்வா டி²தம். த³ந்தந்தி ஸுபரிஸுத்³த⁴காயஸமாசாரதாய ஹத்த²பாத³குக்குச்சாபா⁴வதோ த³வாதி³அபா⁴வதோ ச காயேன த³ந்தம். கு³த்தந்தி ஸுபரிஸுத்³த⁴வசீஸமாசாரதாய நிரத்த²கவாசாபா⁴வதோ ரவாதி³அபா⁴வதோ ச வாசாய கு³த்தம். யதிந்த்³ரியந்தி ஸுபரிஸுத்³த⁴மனோஸமாசாரதாய அரியித்³தி⁴யோகே³ன அப்³யாவடஅப்படிஸங்கு²பேக்கா²பா⁴வதோ ச மனிந்த்³ரியவஸேன யதிந்த்³ரியம். நாக³ந்தி ச²ந்தா³தி³வஸேன அக³மனதோ, பஹீனானம் ராகா³தி³கிலேஸானம் அபுனாக³மனதோ அபச்சாக³மனதோ கஸ்ஸசிபி ஆகு³ஸ்ஸ ஸப்³ப³தா²பி அகரணதோ, புனப்³ப⁴வஸ்ஸ ச அக³மனதோதி இமேஹி காரணேஹி நாக³ம். ஏத்த² ச ‘‘பாஸாதி³க’’ந்தி இமினா ரூபகாயேன ப⁴க³வதோ பமாணபூ⁴ததம் தீ³பேதி, ‘‘பஸாத³னீய’’ந்தி இமினா த⁴ம்மகாயேன. ‘‘ஸந்திந்த்³ரிய’’ந்திஆதி³னா ஸேஸேஹி பமாணபூ⁴ததம் தீ³பேதி, தேன சதுப்பமாணிகே லோகஸன்னிவாஸே அனவஸேஸதோ ஸத்தானம் ப⁴க³வதோ பமாணபா⁴வோ பகாஸிதோதி வேதி³தப்³போ³. ஏகவிஹாரேதி ஏகக³ந்த⁴குடியம். க³ந்த⁴குடி ஹி இத⁴ ‘‘விஹாரோ’’தி அதி⁴ப்பேதோ. வத்து²ந்தி வஸிதும்.

258. அஜ்ஜோ²காஸே வீதினாமேத்வாதி (உதா³. அட்ட². 46) அஜ்ஜோ²காஸே நிஸஜ்ஜாய வீதினாமேத்வா. ‘‘யஸ்மா ப⁴க³வா ஆயஸ்மதோ ஸோணஸ்ஸ ஸமாபத்திஸமாபஜ்ஜனேன படிஸந்தா²ரம் கரோந்தோ ஸாவகஸாதா⁴ரணா ஸப்³பா³ ஸமாபத்தியோ அனுலோமபடிலோமம் ஸமாபஜ்ஜந்தோ ப³ஹுதே³வ ரத்திம் அஜ்ஜோ²காஸே நிஸஜ்ஜாய வீதினாமேத்வா பாதே³ பக்கா²லேத்வா விஹாரம் பாவிஸி, தஸ்மா ஆயஸ்மாபி ஸோணோ ப⁴க³வதோ அதி⁴ப்பாயம் ஞத்வா தத³னுரூபம் ஸப்³பா³ தா ஸமாபத்தியோ ஸமாபஜ்ஜந்தோ ப³ஹுதே³வ ரத்திம் அஜ்ஜோ²காஸே நிஸஜ்ஜாய வீதினாமேத்வா பாதே³ பக்கா²லேத்வா விஹாரம் பாவிஸீ’’தி கேசி வத³ந்தி. பவிஸித்வா ச ப⁴க³வதா அனுஞ்ஞாதோ சீவரம் திரோகரணீயம் கத்வாபி ப⁴க³வதோ பாத³பஸ்ஸே நிஸஜ்ஜாய வீதினாமேஸி. அஜ்ஜே²ஸீதி ஆணாபேஸி. படிபா⁴து தம் பி⁴க்கு² த⁴ம்மோ பா⁴ஸிதுந்தி பி⁴க்கு² துய்ஹம் த⁴ம்மோ பா⁴ஸிதும் உபட்டா²து ஞாணமுக²ம் ஆக³ச்ச²து, யதா²ஸுதம் யதா²பரியத்தம் த⁴ம்மம் ப⁴ணாஹீதி அத்தோ².

ஸப்³பா³னேவ அட்ட²கவக்³கி³கானீதி அட்ட²கவக்³க³பூ⁴தானி காமஸுத்தாதீ³னி (மஹானி. 1) ஸோளஸ ஸுத்தானி. ஸரேன அபா⁴ஸீதி ஸுத்துஸ்ஸாரணஸரேன அபா⁴ஸி, ஸரப⁴ஞ்ஞவஸேன கதே²ஸீதி அத்தோ². ஸரப⁴ஞ்ஞபரியோஸானேதி உஸ்ஸாரணாவஸானே. ஸுக்³க³ஹிதானீதி ஸம்மா உக்³க³ஹிதானி. ஸுமனஸிகதானீதி ஸுட்டு² மனஸி கதானி. ஏகச்சோ உக்³க³ஹணகாலே ஸம்மா உக்³க³ஹேத்வாபி பச்சா² ஸஜ்ஜா²யாதி³வஸேன மனஸிகரணகாலே ப்³யஞ்ஜனானி வா மிச்சா² ரோபேதி, பத³பச்சாப⁴ட்ட²ம் வா கரோதி, ந ஏவமயம். இமினா பன ஸம்மதே³வ யது²க்³க³ஹிதம் மனஸி கதானி. தேன வுத்தம் ‘‘ஸுமனஸிகதானீதி ஸுட்டு² மனஸி கதானீ’’தி. ஸூபதா⁴ரிதானீதி அத்த²தோபி ஸுட்டு² உபதா⁴ரிதானி. அத்தே² ஹி ஸுட்டு² உபதா⁴ரிதே ஸக்கா பாளி ஸம்மா உஸ்ஸாரேதும். கல்யாணியாபி வாசாய ஸமன்னாக³தோதி ஸிதி²லத⁴னிதாதீ³னம் யதா²விதா⁴னம் வசனேன பரிமண்ட³லபத³ப்³யஞ்ஜனாய போரியா வாசாய ஸமன்னாக³தோ. விஸ்ஸட்டா²யாதி விமுத்தாய. ஏதேனஸ்ஸ விமுத்தவாதி³தம் த³ஸ்ஸேதி. அனேலக³லாயாதி ஏலம் வுச்சதி தோ³ஸோ, தம் ந பக்³க⁴ரதீதி அனேலக³லா, தாய நித்³தோ³ஸாயாதி அத்தோ². அத² வா அனேலக³லாயாதி அனேலாய ச அக³லாய ச, நித்³தோ³ஸாய அக³லிதபத³ப்³யஞ்ஜனாய அபரிஹீனபத³ப்³யஞ்ஜனாயாதி அத்தோ². ததா² ஹி நம் ப⁴க³வா ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் கல்யாணவாக்கரணானம் யதி³த³ம் ஸோணோ குடிகண்ணோ’’தி (அ. நி. 1.198, 206) ஏதத³க்³கே³ ட²பேஸி. அத்த²ஸ்ஸ விஞ்ஞாபனியாதி யதா²தி⁴ப்பேதம் அத்த²ம் ஞாபேதும் ஸமத்தா²ய.

கதிவஸ்ஸோதி ஸோ கிர மஜ்ஜி²மவயஸ்ஸ ததியே கோட்டா²ஸே டி²தோ ஆகப்பஸம்பன்னோ ச பரேஸம் சிரதரபப்³ப³ஜிதோ விய கா²யதி. தம் ஸந்தா⁴ய ப⁴க³வா புச்சீ²தி கேசி, தம் அகாரணம். ஏவம் ஸந்தம் ஸமாதி⁴ஸுக²ம் அனுப⁴விதும் யுத்தோ, ஏத்தகம் காலம் கஸ்மா பமாத³ம் ஆபன்னோஸீதி பன அனுயுஞ்ஜிதும் ஸத்தா² ‘‘கதிவஸ்ஸோஸீ’’தி தம் புச்சி². தேனேவாஹ ‘‘கிஸ்ஸ பன த்வம் பி⁴க்கு² ஏவம் சிரம் அகாஸீ’’தி. தத்த² கிஸ்ஸாதி கிம்காரணா. ஏவம் சிரம் அகாஸீதி ஏவம் சிராயி, கேன காரணேன ஏவம் சிரகாலம் பப்³ப³ஜ்ஜம் அனுபக³ந்த்வா அகா³ரமஜ்ஜே² வஸீதி அத்தோ². சிரம் தி³ட்டோ² மேதி சிரேன சிரகாலேன மயா தி³ட்டோ². காமேஸூதி வத்து²காமேஸு கிலேஸகாமேஸு ச. ஆதீ³னவோதி தோ³ஸோ. அபிசாதி காமேஸு ஆதீ³னவே கேனசி பகாரேன தி³ட்டே²பி ந தாவாஹம் க⁴ராவாஸதோ நிக்க²மிதும் அஸக்கி²ம். கஸ்மா? ஸம்பா³தோ⁴ க⁴ராவாஸோ, உச்சாவசேஹி கிச்சகரணீயேஹி ஸமுபப்³யூள்ஹோ அகா³ரியபா⁴வோ. தேனேவாஹ ‘‘ப³ஹுகிச்சோ ப³ஹுகரணீயோ’’தி.

ஏதமத்த²ம் விதி³த்வாதி காமேஸு யதா²பூ⁴தம் ஆதீ³னவத³ஸ்ஸினோ சித்தம் சிராயித்வாபி க⁴ராவாஸே ந பக்க²ந்த³தி, அஞ்ஞத³த்து² பது³மபலாஸே உத³கபி³ந்து³ விய வினிவத்ததியேவாதி ஏதமத்த²ம் ஸப்³பா³காரதோ விதி³த்வா. இமம் உதா³னந்தி பவத்திம் நிவத்திஞ்ச ஸம்மதே³வ ஜானந்தோ பவத்தியம் தம்னிமித்தே ச ந கதா³சிபி ரமதீதி இத³மத்த²தீ³பகம் இமம் உதா³னம் உதா³னேஸி.

தத்த² தி³ஸ்வா ஆதீ³னவம் லோகேதி ஸப்³ப³ஸ்மிம்பி ஸங்கா²ரலோகே ‘‘அனிச்சோ து³க்கோ² விபரிணாமத⁴ம்மோ’’திஆதீ³னவம் தோ³ஸம் பஞ்ஞாசக்கு²னா பஸ்ஸித்வா. ஏதேன விபஸ்ஸனாசாரோ கதி²தோ. ஞத்வா த⁴ம்மம் நிரூபதி⁴ந்தி ஸப்³பூ³பதி⁴படினிஸ்ஸக்³க³த்தா நிருபதி⁴ம் நிப்³பா³னத⁴ம்மம் யதா²பூ⁴தம் ஞத்வா, நிஸ்ஸரணவிவேகாஸங்க²தாமதஸபா⁴வதோ மக்³க³ஞாணேன படிவிஜ்ஜி²த்வா. ‘‘தி³ஸ்வா ஞத்வா’’தி இமேஸம் பதா³னம் ‘‘க⁴தம் பிவித்வா ப³லம் ஹோதி, ஸீஹம் தி³ஸ்வா ப⁴யம் ஹோதி, பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.271) விய ஹேதுஅத்த²தா த³ட்ட²ப்³பா³. அரியோ ந ரமதீ பாபேதி கிலேஸேஹி ஆரகத்தா அரியோ ஸப்புரிஸோ அணுமத்தேபி பாபே ந ரமதி. கஸ்மா? பாபே ந ரமதீ ஸுசீதி ஸுவிஸுத்³த⁴காயஸமாசாராதி³தாய ஸுசி ஸுத்³த⁴புக்³க³லோ ராஜஹம்ஸோ விய உச்சாரட்டா²னே பாபே ஸம்கிலிட்ட²த⁴ம்மே ந ரமதி நாபி⁴னந்த³தி. ‘‘பாபோ ந ரமதீ ஸுசி’’ந்திபி பாடோ², தஸ்ஸத்தோ² – பாபோ புக்³க³லோ ஸுசிம் அனவஜ்ஜம் வோதா³னத⁴ம்மம் ந ரமதி, அஞ்ஞத³த்து² கா³மஸூகராத³யோ விய உச்சாரட்டா²னம் அஸுசிம் ஸம்கிலேஸத⁴ம்மம்யேவ ரமதீதி படிபக்க²தோ தே³ஸனம் பரிவத்தேதி.

ஸோணகுடிகண்ணவத்து²கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

259. காளஸீஹோதி காளமுக²வானரஜாதி. ஸேஸமேத்த² பாளிதோ அட்ட²கதா²தோ ச ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவாதி.

சம்மக்க²ந்த⁴கவண்ணனா நிட்டி²தா.