2. உபோஸத²க்க²ந்த⁴கம்

ஸன்னிபாதானுஜானனாதி³கதா²வண்ணனா

132. உபோஸத²க்க²ந்த⁴கே தரந்தி ப்லவந்தி ஏத்த² பா³லாதி தித்த²ம். இதோதி இமஸ்மிம் ஸாஸனே லத்³தி⁴தோ. தம் கதே²ந்தீதி ‘‘இமஸ்மிம் நாம தி³வஸே முஹுத்தே வா இத³ம் கத்தப்³ப³’’ந்திஆதி³னா கதே²ந்தி.

134. ‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே’’திஆதீ³ஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் மாதிகாட்ட²கதா²யம் (கங்கா². அட்ட². நிதா³னவண்ணனா) வித்தா²ரதோ ஆக³தமேவாதி ந இத⁴ வித்தா²ரயிஸ்ஸாம, அத்தி²கேஹி பன ததோயேவ க³ஹேதப்³ப³ம்.

135. ஆபஜ்ஜித்வா வா வுட்டி²தோதி ஏத்த² ஆரோசிதாபி ஆபத்தி அஸந்தீ நாம ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம். தேனேவ மாதிகாட்ட²கதா²யம் (கங்கா². அட்ட². நிதா³னவண்ணனா) வுத்தம் ‘‘யஸ்ஸ பன ஏவம் அனாபன்னா வா ஆபத்தி ஆபஜ்ஜித்வா ச பன வுட்டி²தா வா தே³ஸிதா வா ஆரோசிதா வா, தஸ்ஸ ஸா ஆபத்தி அஸந்தீ நாம ஹோதீ’’தி. முஸாவாதோ³ நாம வசீபே⁴த³பச்சயா ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ந முஸாவாத³லக்க²ணேனா’’தி. ப⁴க³வதோ பன வசனேனாதி ஸம்பஜானமுஸாவாதே³ கிம் ஹோதி? ‘‘து³க்கடம் ஹோதீ’’தி இமினா வசனேன. வசீத்³வாரே அகிரியஸமுட்டா²னா ஆபத்தி ஹோதீதி யஸ்மா யஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அத⁴ம்மிகாய படிஞ்ஞாய துண்ஹீபூ⁴தஸ்ஸ நிஸின்னஸ்ஸ மனோத்³வாரே ஆபத்தி நாம நத்தி², யஸ்மா பன ஆவி காதப்³ப³ம் ந ஆவி அகாஸி, தேனஸ்ஸ வசீத்³வாரே அகிரியஸமுட்டா²னா ஆபத்தி ஹோதி.

வாசாதி வாசாய, ய-காரலோபேனாயம் நித்³தே³ஸோ. கேனசி மனுஜேன வாசாய அனாலபந்தோதி யோஜேதப்³ப³ம். கி³ரம் நோ ச பரே ப⁴ணேய்யாதி ‘‘இமே ஸோஸ்ஸந்தீ’’தி பரபுக்³க³லே ஸந்தா⁴ய ஸத்³த³ம்பி ந நிச்சா²ரேய்ய. ஆபஜ்ஜேய்ய வாசஸிகந்தி வாசதோ ஸமுட்டி²தம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜேய்ய.

அந்தராயகரோதி விப்படிஸாரவத்து²தாய பாமோஜ்ஜாதி³ஸம்ப⁴வம் நிவாரேத்வா பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னம் அதி⁴க³மாய அந்தராயகரோ. தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பா²ஸு ஹோதீதி அவிப்படிஸாரமூலகானம் பாமோஜ்ஜாதீ³னம் வஸேன தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸுகா² படிபதா³ ஸம்பஜ்ஜதீதி அத்தோ².

ஸன்னிபாதானுஜானனாதி³கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸீமானுஜானனகதா²வண்ணனா

138. இதரோபீதி ஸுத்³த⁴பம்ஸுபப்³ப³தாதி³ம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. ஹத்தி²ப்பமாணோ நாம பப்³ப³தோ ஹேட்டி²மகோடியா அட்³ட⁴ட்ட²மரதனுப்³பே³தோ⁴. தஸ்மாதி யஸ்மா ஏகேன ந வட்டதி, தஸ்மா. த்³வத்திம்ஸபலகு³ளபிண்ட³ப்பமாணதா தூ²லதாய க³ஹேதப்³பா³, ந துலக³ணனாய. அந்தோஸாரமிஸ்ஸகானந்தி அந்தோஸாரருக்கே²ஹி மிஸ்ஸகானம். ஸூசித³ண்ட³கப்பமாணோதி ஸீஹளதீ³பே லேக²னத³ண்ட³ப்பமாணோதி வத³ந்தி, ஸோ ச கனிட்ட²ங்கு³லிபரிமாணோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏதந்தி நவமூலஸாகா²னிக்³க³மனம். பரபா⁴கே³ கித்தேதும் வட்டதீதி ப³ஹி நிக்க²மித்வா டி²தேஸு அட்ட²ஸு மக்³கே³ஸு ஏகிஸ்ஸா தி³ஸாய ஏகம், அபராய ஏகந்தி ஏவம் சதூஸு டா²னேஸு கித்தேதும் வட்டதி.

யத்த² கத்த²சி உத்தரந்தியா பி⁴க்கு²னியா அந்தரவாஸகோ தேமியதீதி ஸிக்கா²கரணீயம் ஆக³தலக்க²ணேன திமண்ட³லம் படிச்சா²தே³த்வா அந்தரவாஸகம் அனுக்கி²பித்வா தித்தே²ன வா அதித்தே²ன வா உத்தரந்தியா பி⁴க்கு²னியா ஏகத்³வங்கு³லமத்தம்பி அந்தரவாஸகோ தேமியதி. பி⁴க்கு²னியா ஏவ க³ஹணஞ்சேத்த² பி⁴க்கு²னீவிப⁴ங்கே³ பி⁴க்கு²னியா வஸேன நதீ³லக்க²ணஸ்ஸ பாளியம் ஆக³தத்தா தேனேவ நயேன த³ஸ்ஸனத்த²ம் கதம். ஸீமம் ப³ந்த⁴ந்தானம் நிமித்தம் ஹோதீதி அயம் வுத்தலக்க²ணா நதீ³ ஸமுத்³த³ம் வா பவிஸது தளாகம் வா, பப⁴வதோ பட்டா²ய நிமித்தம் ஹோதி. அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா ஆவரணம் பவத்ததியேவாதி ஆவரணம் அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா ஸந்த³தியேவ. அப்பவத்தமானாதி அஸந்த³மானுத³கா. ஆவரணஞ்ஹி பத்வா நதி³யா யத்தகே பதே³ஸே உத³கம் அஸந்த³மானம் ஸந்திட்ட²தி, தத்த² நதீ³னிமித்தம் காதும் ந வட்டதி. உபரி ஸந்த³மானட்டா²னேயேவ வட்டதி, அஸந்த³மானட்டா²னே பன உத³கனிமித்தம் காதும் வட்டதி. டி²தமேவ ஹி உத³கனிமித்தே வட்டதி, ந ஸந்த³மானம். தேனேவாஹ ‘‘பவத்தனட்டா²னே நதீ³னிமித்தம், அப்பவத்தனட்டா²னே உத³கனிமித்தம் காதும் வட்டதீ’’தி. நதி³ம் பி⁴ந்தி³த்வாதி மாதிகாமுக²த்³வாரேன நதீ³கூலம் பி⁴ந்தி³த்வா. உக்கே²பிமந்தி கூபதோ விய உக்கி²பித்வா க³ஹேதப்³ப³ம்.

ஸிங்கா⁴டகஸண்டா²னாதி திகோணரச்சா²ஸண்டா²னா. முதி³ங்க³ஸண்டா²னாதி முதி³ங்க³பே⁴ரீ விய மஜ்ஜே² வித்த²தா உபோ⁴ஸு கோடீஸு ஸங்கோடிதா ஹோதி. உபசாரம் ட²பேத்வாதி பச்சா² ஸீமம் ப³ந்த⁴ந்தானம் ஸீமாய ஓகாஸம் ட²பேத்வா. அந்தோனிமித்தக³தேஹி பனாதி ஏகஸ்ஸ கா³மஸ்ஸ உபட்³ட⁴ம் அந்தோ கத்துகாமதாய ஸதி ஸப்³பே³ஸம் ஆக³மனே பயோஜனம் நத்தீ²தி கத்வா வுத்தம். ஆக³ந்தப்³ப³ந்தி ச ஸாமீசிவஸேன வுத்தம், நாயம் நியமோ ‘‘ஆக³ந்தப்³ப³மேவா’’தி. தேனேவாஹ ‘‘ஆக³மனம்பி அனாக³மனம்பி வட்டதீ’’தி. அப³த்³தா⁴ய ஹி ஸீமாய நானாகா³மகே²த்தானம் நானாஸீமஸபா⁴வத்தா தேஸம் அனாக³மனேபி வக்³க³கம்மம் ந ஹோதி, தஸ்மா அனாக³மனம்பி வட்டதி. ப³த்³தா⁴ய பன ஸீமாய ஏகஸீமபா⁴வதோ புன அஞ்ஞஸ்மிம் கம்மே கரியமானே அந்தோ ஸீமக³தேஹி ஆக³ந்தப்³ப³மேவாதி ஆஹ ‘‘அவிப்பவாஸஸீமா…பே… ஆக³ந்தப்³ப³’’ந்தி. நிமித்தகித்தனகாலே அஸோதி⁴தாயபி ஸீமாய நேவத்தி² தோ³ஸோ நிமித்தகித்தனஸ்ஸ அபலோகனாதீ³ஸு அஞ்ஞதராபா⁴வதோ.

ப⁴ண்டு³கம்மாபுச்ச²னம் ஸந்தா⁴ய பப்³ப³ஜ்ஜா-க³ஹணம். ஸுக²கரணத்த²ந்தி ஸப்³பே³ஸம் ஸன்னிபாதனபரிஸ்ஸமம் பஹாய அப்பதரேஹி ஸுக²கரணத்த²ம். ஏகவீஸதி பி⁴க்கூ² க³ண்ஹாதீதி வீஸதிவக்³க³கரணீயபரமத்தா ஸங்க⁴கம்மஸ்ஸ கம்மாரஹேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகவீஸதி பி⁴க்கூ² க³ண்ஹாதி. இத³ஞ்ச நிஸின்னானம் வஸேன வுத்தம். ஹேட்டி²மந்ததோ ஹி யத்த² ஏகவீஸதி பி⁴க்கூ² நிஸீதி³தும் ஸக்கோந்தி, தத்தகே பதே³ஸே ஸீமம் ப³ந்தி⁴தும் வட்டதி. ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தீதி அவிப்பவாஸஸீமாய ப³த்³த⁴பா⁴வம் அஸல்லக்கே²த்வா ‘‘ஸமானஸம்வாஸகமேவ ஸமூஹனிஸ்ஸாமா’’தி வாயமந்தா ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி. ப³த்³தா⁴ய ஹி அவிப்பவாஸஸீமாய தம் அஸமூஹனித்வா ‘‘ஸமானஸம்வாஸகஸீமம் ஸமூஹனிஸ்ஸாமா’’தி கதாயபி கம்மவாசாய அஸமூஹதாவ ஹோதி ஸீமா. பட²மஞ்ஹி அவிப்பவாஸம் ஸமூஹனித்வா பச்சா² ஸீமா ஸமூஹனிதப்³பா³. ஏகரதனப்பமாணா ஸுவிஞ்ஞேய்யதரா ஹோதீதி கத்வா வுத்தம் ‘‘ஏகரதனப்பமாணா வட்டதீ’’தி. ஏகங்கு³லமத்தாபி ஸீமந்தரிகா வட்டதியேவ. தத்தகேனபி ஹி ஸீமா அஸம்பி⁴ன்னாவ ஹோதி.

அவஸேஸனிமித்தானீதி மஹாஸீமாய பா³ஹிரபஸ்ஸே நிமித்தானி. க²ண்ட³ஸீமதோ பட்டா²ய ப³ந்த⁴னம் ஆசிண்ணம், ஆசிண்ணகரணேனேவ ச ஸம்மோஹோ ந ஹோதீதி ஆஹ ‘‘க²ண்ட³ஸீமதோவ பட்டா²ய ப³ந்தி⁴தப்³பா³’’தி. குடிகே³ஹேதி குடிக⁴ரே, பூ⁴மிக⁴ரேதி அத்தோ². உது³க்க²லந்தி கு²த்³த³காவாடம். நிமித்தம் ந காதப்³ப³ந்தி தம் ராஜிம் வா உது³க்க²லம் வா நிமித்தம் ந காதப்³ப³ம்.

ஹேட்டா² ந ஓதரதீதி பி⁴த்திதோ ஓரம் நிமித்தானி ட²பேத்வா கித்திதத்தா ஹேட்டா² ஆகாஸப்பதே³ஸம் ந ஓதரதி. ஹேட்டா²பி ஓதரதீதி ஸசே ஹேட்டா² அந்தோபி⁴த்தியம் ஏகவீஸதியா பி⁴க்கூ²னம் ஓகாஸோ ஹோதி, ஓதரதி. ஓதரமானா ச உபரிஸீமப்பமாணேன ந ஓதரதி, ஸமந்தா பி⁴த்திப்பமாணேன ஓதரதி. ஓதரணானோதரணம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ந்தி ஸசே ஹேட்டா² ஏகவீஸதியா பி⁴க்கூ²னம் ஓகாஸோ ஹோதி, ஓதரதி. நோ சே, ந ஓதரதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸப்³போ³ பாஸாதோ³ ஸீமட்டோ² ஹோதீதி உபரிமதலேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகாப³த்³த⁴பி⁴த்திகோ வா ஹோது மா வா, ஸப்³போ³பி பாஸாதோ³ ஸீமட்டோ²வ ஹோதி.

தாலமூலகபப்³ப³தேதி தாலமூலஸதி³ஸே பப்³ப³தே. ஸோ ச ஹேட்டா² மஹந்தோ ஹுத்வா அனுபுப்³பே³ன தனுகோ ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். பணவஸண்டா²னோ மஜ்ஜே² தனுகோ ஹோதி மூலே அக்³கே³ ச வித்த²தோ. ஹேட்டா² வா மஜ்ஜே² வாதி முதி³ங்க³ஸண்டா²னஸ்ஸ ஹேட்டா² பணவஸண்டா²னஸ்ஸ மஜ்ஜே². ஆகாஸபப்³பா⁴ரந்தி பி⁴த்தியா அபரிக்கி²த்தபப்³பா⁴ரம். அந்தோலேணம் ஹோதீதி பப்³ப³தஸ்ஸ அந்தோ லேணம் ஹோதி. ஸீமாமாளகேதி க²ண்ட³ஸீமாமாளகே. மஹாஸீமம் ஸோதே⁴த்வா வா கம்மம் காதப்³ப³ந்தி மஹாஸீமக³தா பி⁴க்கூ² ஹத்த²பாஸம் வா ஆனேதப்³பா³, ஸீமதோ வா ப³ஹி காதப்³பா³தி அதி⁴ப்பாயோ. க³ண்டி²பதே³ஸு பன ‘‘மஹாஸீமக³தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி தம் ஸாக²ம் வா பாரோஹம் வா அனாமஸித்வா டா²தப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ’’தி வுத்தம், தம் ந க³ஹேதப்³ப³ம். புரிமனயேபீதி க²ண்ட³ஸீமாய உட்ட²ஹித்வா மஹாஸீமாய ஓணதருக்கே²பி. உக்கி²பாபேத்வா காதும் ந வட்டதீதி க²ண்ட³ஸீமாய அந்தோ டி²தத்தா ருக்க²ஸ்ஸ தத்த² டி²தோ ஹத்த²பாஸம்யேவ ஆனேதப்³போ³தி உக்கி²பாபேத்வா காதும் ந வட்டதி.

140. பாரயதீதி அஜ்ஜோ²த்த²ரதி. பாராதி ஸீமாபேக்கோ² இத்தி²லிங்க³னித்³தே³ஸோ. அஸ்ஸாதி ப⁴வேய்ய. இதா⁴தி⁴ப்பேதனாவாய பமாணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘யா ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³ன…பே… தயோ ஜனே வஹதீ’’தி. இமினா ச வுத்தப்பமாணதோ கு²த்³த³கா நாவா விஜ்ஜமானாபி இத⁴ அஸந்தபக்க²ம் ப⁴ஜதீதி தீ³பேதி. அவஸ்ஸம் லப்³ப⁴னேய்யா து⁴வனாவாவ ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ருக்க²ம் சி²ந்தி³த்வா கதோதி பாட²ஸேஸோ. பரதீரே ஸம்முக²ட்டா²னேதி ஓரிமதீரே ஸப்³ப³பரியந்தனிமித்தஸ்ஸ ஸம்முக²ட்டா²னே. ஸப்³ப³னிமித்தானம் அந்தோ டி²தே பி⁴க்கூ² ஹத்த²பாஸக³தே கத்வாதி ஏத்த² ஸசே ஏகம் கா³மகே²த்தம் ஹோதி, உபோ⁴ஸு தீரேஸு ஸப்³ப³னிமித்தானம் அந்தோ டி²தே பி⁴க்கூ² ஹத்த²பாஸக³தே கத்வா ஸம்மன்னிதப்³பா³. நானாகா³மக்கே²த்தம் சே, ஸமானஸம்வாஸகஸீமாப³ந்த⁴னகாலே அனாக³ந்தும்பி வட்டதி. அவிப்பவாஸஸீமாஸம்முதியம் பன ஆக³ந்தப்³ப³மேவ. யஸ்மா உபோ⁴ஸு தீரேஸு நிமித்தகித்தனமத்தேன தீ³பகோ ஸங்க³ஹிதோ நாம ந ஹோதி, தஸ்மா தீ³பகேபி நிமித்தானி விஸும் கித்தேதப்³பா³னேவாதி ஆஹ ‘‘தீ³பகஸ்ஸ ஓரிமந்தே ச பாரிமந்தே ச நிமித்தம் கித்தேதப்³ப³’’ந்தி. தீ³பகஸிக²ரந்தி தீ³பகமத்த²கம். பப்³ப³தஸண்டா²னாதி தீ³பகஸ்ஸ ஏகதோ அதி⁴கதரத்தா வுத்தம்.

ஸீமானுஜானனகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

உபோஸதா²கா³ராதி³கதா²வண்ணனா

142. வத்து²வஸேன வுத்தந்தி ‘‘மயஞ்சம்ஹா அஸம்மதாய பூ⁴மியா நிஸின்னா பாதிமோக்க²ம் அஸ்ஸும்ஹா’’தி வத்து²ம்ஹி பாதிமோக்க²ஸவனஸ்ஸ ஆக³தத்தா வுத்தம். உபோஸத²ப்பமுக²ம் நாம உபோஸதா²கா³ரஸ்ஸ ஸம்முக²ட்டா²னம். பாளியம் ‘‘பட²மம் நிமித்தா கித்தேதப்³பா³’’தி ஏத்தகமேவ வத்வா ஸீமாஸம்முதியம் விய ‘‘பப்³ப³தனிமித்தம் பாஸாணனிமித்த’’ந்திஆதி³னா விஸேஸேத்வா நிமித்தானம் அத³ஸ்ஸிதத்தா ‘‘கு²த்³த³கானி வா…பே… யானி கானிசி நிமித்தானீ’’தி வுத்தம். கித்தேதும் வட்டதீதி இமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴.

அவிப்பவாஸஸீமானுஜானனகதா²வண்ணனா

144. அஸ்ஸாதி பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ஸ்ஸ. த்³வேபி ஸீமாயோதி பட²மம் வுத்தா அவிப்பவாஸஸீமா ஸமானஸம்வாஸகஸீமா ச. ந கம்மவாசம் வக்³க³ம் கரோந்தீதி கம்மவாசம் ந பி⁴ந்த³ந்தி, கம்மம் ந கோபேந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏத்தா²தி ‘‘ட²பேத்வா கா³மஞ்ச கா³மூபசாரஞ்சா’’தி ஏத்த². கா³மஞ்ச கா³மூபசாரஞ்ச ந ஓத்த²ரதீதி ‘‘ட²பேத்வா கா³மஞ்ச கா³மூபசாரஞ்சா’’தி வுத்தத்தா. ஸீமாஸங்க்²யமேவ க³ச்ச²தீதி அவிப்பவாஸஸீமாஸங்க²ம் க³ச்ச²தி. ஏகம்பி குலம் பவிட்ட²ம் வாதி அபி⁴னவகதகே³ஹேஸு ஸப்³ப³பட²மம் ஏகம்பி குலம் பவிட்ட²ம் அத்தி². அக³தம் வாதி போராணககா³மே அஞ்ஞேஸு கே³ஹானி ச²ட்³டே³த்வா க³தேஸு ஏகம்பி குலம் அக³தம் அத்தி².

அவிப்பவாஸஸீமா ந ஸமூஹந்தப்³பா³தி மஹாஸீமம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. நிராஸங்கட்டா²னேஸு ட²த்வாதி சேதியங்க³ணாதீ³னம் க²ண்ட³ஸீமாய அனோகாஸத்தா வுத்தம். க²ண்ட³ஸீமஞ்ஹி ப³ந்த⁴ந்தா தாதி³ஸம் டா²னம் பஹாய அஞ்ஞஸ்மிம் விவித்தே ஓகாஸே ப³ந்த⁴ந்தி. அப்பேவ நாம ஸமூஹனிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸந்தீதி அவிப்பவாஸஸீமம்யேவ ஸமூஹனிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி, ந க²ண்ட³ஸீமம். படிப³ந்தி⁴தும் பன ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தேவாதி க²ண்ட³ஸீமாய அஞ்ஞாதத்தா ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி. ந ஸமூஹனிதப்³பா³தி க²ண்ட³ஸீமம் அஜானந்தேஹி ந ஸமூஹனிதப்³பா³. உபோஸத²ஸ்ஸ விஸும் க³ஹிதத்தா அவஸேஸகம்மவஸேன ஸமானஸம்வாஸதா வேதி³தப்³பா³.

கா³மஸீமாதி³கதா²வண்ணனா

147. அபரிச்சி²ன்னாயாதி ப³த்³த⁴ஸீமாவஸேன அகதபரிச்சே²தா³ய. யேன கேனசி க²ணித்வா அகதோதி அந்தமஸோ திரச்சா²னேனபி க²ணித்வா அகதோ. தஸ்ஸ அந்தோஹத்த²பாஸம் விஜஹித்வா டி²தோ கம்மம் கோபேதீதி இமினா ப³ஹிபரிச்சே²த³தோ யத்த² கத்த²சி டி²தோ கம்மம் ந கோபேதீதி தீ³பேதி. யம் பன வுத்தம் மாதிகாட்ட²கதா²யம் (கங்கா². அட்ட². நிதா³னவண்ணனா) ‘‘பரிச்சே²த³ப்³ப⁴ந்தரே ஹத்த²பாஸம் விஜஹித்வா டி²தோபி பரிச்சே²த³தோ ப³ஹி அஞ்ஞம் தத்தகம்யேவ பரிச்சே²த³ம் அனதிக்கமித்வா டி²தோபி கம்மம் கோபேதி, இத³ம் ஸப்³ப³அட்ட²கதா²ஸு ஸன்னிட்டா²ன’’ந்தி, தத்த² ‘‘அஞ்ஞம் தத்தகம்யேவ பரிச்சே²த³ம் அனதிக்கமித்வா டி²தோபி கம்மம் கோபேதீ’’தி இத³ம் நேவ பாளியம், ந அட்ட²கதா²யம் உபலப்³ப⁴தி. யதி³ சேதம் த்³வின்னம் ஸங்கா⁴னம் விஸும் உபோஸதா²தி³கம்மகரணாதி⁴காரே வுத்தத்தா உத³குக்கே²பதோ ப³ஹி அஞ்ஞம் உத³குக்கே²பம் அனதிக்கமித்வா உபோஸதா²தி³கரணத்த²ம் டி²தோ ஸங்கோ⁴ ஸீமாஸம்பே⁴த³ஸம்ப⁴வதோ கம்மம் கோபேதீதி இமினா அதி⁴ப்பாயேன வுத்தம் ஸியா, ஏவம் ஸதி யுஜ்ஜேய்ய. தேனேவ மாதிகாட்ட²கதா²ய லீனத்த²ப்பகாஸனியம் வுத்தம் ‘‘அஞ்ஞம் தத்தகம்யேவ பரிச்சே²த³ந்தி து³தியம் உத³குக்கே²பம் அனதிக்கந்தோபி கோபேதி. கஸ்மா? அத்தனோ உத³குக்கே²பஸீமாய பரேஸம் உத³குக்கே²பஸீமாய அஜ்ஜோ²த்த²டத்தா ஸீமாஸம்பே⁴தோ³ ஹோதி, தஸ்மா கோபேதீ’’தி. ‘‘இத³ம் ஸப்³ப³அட்ட²கதா²ஸு ஸன்னிட்டா²ன’’ந்தி ச இமினா அதி⁴ப்பாயேன வுத்தந்தி க³ஹேதப்³ப³ம் ஸப்³பா³ஸுபி அட்ட²கதா²ஸு ஸீமாஸம்பே⁴த³ஸ்ஸ அனிச்சி²தத்தா. தேனேவ ஹி ‘‘அத்தனோ ச அஞ்ஞேஸஞ்ச உத³குக்கே²பபரிச்சே²த³ஸ்ஸ அந்தரா அஞ்ஞோ உத³குக்கே²போ ஸீமந்தரிகத்தா²ய ட²பேதப்³போ³’’தி வுத்தம். அஞ்ஞே பனேத்த² அஞ்ஞதா²பி பபஞ்சேந்தி, தம் ந க³ஹேதப்³ப³ம்.

ஸப்³ப³த்த² ஸங்கோ⁴ நிஸீத³தீதி ஹத்த²பாஸம் அவிஜஹித்வா நிஸீத³தி. உத³குக்கே²பஸீமாகம்மம் நத்தீ²தி யஸ்மா ஸப்³போ³பி நதீ³பதே³ஸோ பி⁴க்கூ²ஹி அஜ்ஜோ²த்த²டோ, தஸ்மா ஸமந்ததோ நதி³யா அபா⁴வா உத³குக்கே²பே பயோஜனம் நத்தி². உத³குக்கே²பப்பமாணா ஸீமந்தரிகா ஸுவிஞ்ஞேய்யதரா ஹோதி, ஸீமாஸம்பே⁴த³ஸங்கா ந ச ஸியாதி ஸாமீசித³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘அஞ்ஞோ உத³குக்கே²போ ஸீமந்தரிகத்தா²ய ட²பேதப்³போ³’’தி வுத்தம். யத்தகேன பன ஸீமாஸம்பே⁴தோ³ ந ஹோதி, தத்தகம் ட²பேதும் வட்டதியேவ. தேனேவாஹு போராணா ‘‘யத்தகேன ஸீமாஸங்கரோ ந ஹோதி, தத்தகம்பி ட²பேதும் வட்டதீ’’தி. ஊனகம் பன ந வட்டதீதி இத³ம்பி உத³குக்கே²பஸீமாய பரிஸவஸேன வட்³ட⁴னதோ ஸீமாஸம்பே⁴த³ஸங்கா ஸியாதி தம்னிவாரணத்த²மேவ வுத்தம்.

க³ச்ச²ந்தியா பன நாவாய காதும் ந வட்டதீதி ஏத்த² உத³குக்கே²பமனதிக்கமித்வா பரிவத்தமானாய காதும் வட்டதீதி வேதி³தப்³ப³ம். ஸீமம் வா ஸோதே⁴த்வாதி ஏத்த² ஸீமஸோத⁴னம் நாம கா³மஸீமாதீ³ஸு டி²தானம் ஹத்த²பாஸானயனாதி³. ‘‘நதி³ம் வினாஸேத்வா தளாகம் கரோந்தீ’’தி வுத்தமேவத்த²ம் விபா⁴வேதி ‘‘ஹேட்டா² பாளி ப³த்³தா⁴’’தி, ஹேட்டா²னதி³ம் ஆவரித்வா பாளி ப³த்³தா⁴தி அத்தோ². ச²ட்³டி³தமோத³கந்தி தளாகரக்க²ணத்த²ம் ஏகமந்தேன ச²ட்³டி³தமுத³கம். தே³வே அவஸ்ஸந்தேதி து³ப்³பு³ட்டி²காலே வஸ்ஸானேபி தே³வே அவஸ்ஸந்தே. உப்பதித்வாதி உத்தரித்வா. கா³மனிக³மஸீமம் ஓத்த²ரித்வா பவத்ததீதி வுத்தப்பகாரே வஸ்ஸகாலே சத்தாரோ மாஸே அப்³போ³ச்சி²ன்னா பவத்ததி. விஹாரஸீமந்தி ப³த்³த⁴ஸீமம் ஸந்தா⁴ய வத³தி.

அக³மனபதே²தி யத்த² தத³ஹேவ க³ந்த்வா பச்சாக³ந்தும் ந ஸக்கா ஹோதி, தாதி³ஸே பதே³ஸே அரஞ்ஞஸீமாஸங்க²மேவ க³ச்ச²தீதி ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. தேஸந்தி மச்ச²ப³ந்தா⁴னம். க³மனபரியந்தஸ்ஸ ஓரதோதி க³மனபரியந்தஸ்ஸ ஓரிமபா⁴கே³ தீ³பகம் பப்³ப³தஞ்ச ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந ஸமுத்³த³ப்பதே³ஸம்.

148. ஸம்ஸட்ட²விடபாதி இமினா அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஆஸன்னதம் தீ³பேதி. ப³த்³தா⁴ ஹோதீதி பச்சி²மதி³ஸாபா⁴கே³ ஸீமம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தஸ்ஸா பதே³ஸந்தி யத்த² ட²த்வா பி⁴க்கூ²ஹி கம்மம் காதும் ஸக்கா ஹோதி, தாதி³ஸம் பதே³ஸம். யத்த² பன டி²தேஹி கம்மம் காதும் ந ஸக்கா ஹோதி, தாதி³ஸம் பதே³ஸம் அந்தோகரித்வா ப³ந்த⁴ந்தா ஸீமாய ஸீமம் ஸம்பி⁴ந்த³ந்தி நாம. த்³வின்னம் ஸீமானம் நிமித்தம் ஹோதீதி நிமித்தஸ்ஸ ஸீமதோ பா³ஹிரத்தா ஸீமாஸம்பே⁴தோ³ ந ஹோதீதி வுத்தம். ஸீமாஸங்கரம் கரோதீதி வட்³டி⁴த்வா ஸீமப்பதே³ஸம் பவிட்டே² த்³வின்னம் ஸீமானம் க³தட்டா²னஸ்ஸ து³விஞ்ஞேய்யத்தா வுத்தம், ந பன தத்த² கம்மம் காதும் ந வட்டதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம். ந ஹி ஸீமா தத்தகேன அஸீமா ஹோதி, த்³வே பன ஸீமா பச்சா² வட்³டி⁴தேன ருக்கே²ன அஜ்ஜோ²த்த²டத்தா ஏகாப³த்³தா⁴ ஹோந்தி, தஸ்மா ஏகத்த² ட²த்வா கம்மம் கரோந்தேஹி இதரம் ஸோதே⁴த்வா காதப்³ப³ம்.

கா³மஸீமாதி³கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

உபோஸத²பே⁴தா³தி³கதா²வண்ணனா

149. அத⁴ம்மேன வக்³க³ம் உபோஸத²கம்மந்தி ஏத்த² யத்த² சத்தாரோ வஸந்தி, தத்த² பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸோ அனுஞ்ஞாதோ. யத்த² த்³வே வா தயோ வா வஸந்தி, தத்த² பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸதோ². இத⁴ பன ததா² அகத்வா சதுன்னம் வஸனட்டா²னே பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ஸ்ஸ கதத்தா திண்ணம் வஸனட்டா²னே ச பாதிமோக்க²ஸ்ஸ உத்³தி³ட்ட²த்தா ‘‘அத⁴ம்மேனா’’தி வுத்தம். யஸ்மா ஸப்³பே³வ ந ஸன்னிபதிம்ஸு, ச²ந்த³பாரிஸுத்³தி⁴ ச ஸங்க⁴மஜ்ஜ²ம்யேவ ஆக³ச்ச²தி, ந க³ணமஜ்ஜ²ம், தஸ்மா ‘‘வக்³க³’’ந்தி வுத்தம்.

பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸகதா²வண்ணனா

150. ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீதி ‘‘ஸுதா கோ² பனாயஸ்மந்தேஹீ’’தி ஏத்த² ‘‘ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி வத்வா ‘‘உத்³தி³ட்ட²ம் கோ² ஆயஸ்மந்தோ நிதா³னம், ஸுதா கோ² பனாயஸ்மந்தேஹி சத்தாரோ பாராஜிகா த⁴ம்மா’’தி வத்தப்³ப³ம். தேனேவ மாதிகாட்ட²கதா²யம் (கங்கா². அட்ட². நிதா³னவண்ணனா) ‘‘தத்தா²யஸ்மந்தே புச்சா²மி கச்சித்த² பரிஸுத்³தா⁴, து³தியம்பி புச்சா²மி…பே… தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீதி வத்வா ‘உத்³தி³ட்ட²ம் கோ² ஆயஸ்மந்தோ நிதா³ன’ந்திஆதி³னா நயேன அவஸேஸே ஸுதேன ஸாவிதே உத்³தி³ட்டோ² ஹோதீ’’தி வுத்தம். ஸுதேனாதி ஸுதபதே³ன. ஸவரப⁴யந்தி வனசரகப⁴யம். தேனாஹ ‘‘அடவிமனுஸ்ஸப⁴ய’’ந்தி. ‘‘அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³’’ந்தி வசனதோ நிதா³னுத்³தே³ஸே அனிட்டி²தே ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம் நாம நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘து³தியாதீ³ஸு உத்³தே³ஸேஸூ’’தி. உத்³தி³ட்ட²உத்³தே³ஸாபேக்க²ஞ்ஹி அவஸேஸக்³க³ஹணம், தஸ்மா நிதா³னே உத்³தி³ட்டே² பாராஜிகுத்³தே³ஸாதீ³ஸு யஸ்மிம் விப்பகதே அந்தராயோ உப்பஜ்ஜதி, தேன ஸத்³தி⁴ம் அவஸேஸம் ஸுதேன ஸாவேதப்³ப³ம்.

தீஹிபி விதீ⁴ஹீதி ஓஸாரணகத²னஸரப⁴ஞ்ஞேஹி. ஏத்த² ச அத்த²ம் ப⁴ணிதுகாமதாய ஸுத்தஸ்ஸ ஓஸாரணா ஓஸாரணம் நாம. தஸ்ஸேவ அத்த²ப்பகாஸனா கத²னம் நாம. ஸுத்தஸ்ஸ தத³த்த²ஸ்ஸ வா ஸரேன ப⁴ணனம் ஸரப⁴ஞ்ஞம் நாம. ஸஜ்ஜா²யம் அதி⁴ட்ட²ஹித்வாதி ‘‘ஸஜ்ஜா²யம் கரோமீ’’தி சித்தம் உப்பாதே³த்வா. ஓஸாரேத்வா பன கதே²ந்தேனாதி பட²மம் உஸ்ஸாரேத்வா பச்சா² அத்த²ம் கதே²ந்தேன. மனுஸ்ஸானம் பன ‘‘ப⁴ணாஹீ’’தி வத்தும் வட்டதீதி ஏத்த² உச்சதரே நிஸின்னேனபி மனுஸ்ஸானம் ப⁴ணாஹீதி விஸேஸேத்வாயேவ வத்தும் வட்டதி, அவிஸேஸேத்வா பன ந வட்டதி. ஸஜ்ஜா²யம் கரோந்தேனாதி யத்த² கத்த²சி நிஸீதி³த்வா ஸஜ்ஜா²யம் கரோந்தேன. தே²ரோதி யோ கோசி அத்தனா வுட்³ட⁴தரோ. ஏகம் ஆபுச்சி²த்வாதி ஏகம் வுட்³ட⁴தரம் ஆபுச்சி²த்வா. அபரோ ஆக³ச்ச²தீதி அபரோ ததோபி வுட்³ட⁴தரோ ஆக³ச்ச²தி.

பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸகஅஜ்ஜே²ஸனாதி³கதா²வண்ணனா

155. சோத³னாவத்து² நாம ஏகம் நக³ரம். ஸங்க⁴உபோஸதா²தி³பே⁴தே³ன நவவித⁴ந்தி ஸங்கே⁴ உபோஸதோ² க³ணே உபோஸதோ² புக்³க³லே உபோஸதோ²தி ஏவம் காரகவஸேன தயோ, ஸுத்துத்³தே³ஸோ பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸதோ² அதி⁴ட்டா²னுபோஸதோ²தி ஏவம் கத்தப்³பா³காரவஸேன தயோ, சாதுத்³த³ஸிகோ பன்னரஸிகோ ஸாமக்³கீ³உபோஸதோ²தி ஏவம் தி³வஸவஸேன தயோதி நவவித⁴ம். சதுப்³பி³த⁴ம் உபோஸத²கம்மந்தி அத⁴ம்மேன வக்³க³ம் உபோஸத²கம்மம், அத⁴ம்மேன ஸமக்³க³ம் உபோஸத²கம்மம், த⁴ம்மேன வக்³க³ம் உபோஸத²கம்மம், த⁴ம்மேன ஸமக்³க³ம் உபோஸத²கம்மந்தி ஏவம் சதுப்³பி³த⁴ம்பி உபோஸத²கம்மம். து³வித⁴ம் பாதிமோக்க²ந்தி பி⁴க்கு²பாதிமோக்க²ம் பி⁴க்கு²னீபாதிமோக்க²ந்தி து³வித⁴ம் பாதிமோக்க²ம். நவவித⁴ம் பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸந்தி பி⁴க்கூ²னம் பஞ்ச உத்³தே³ஸா, பி⁴க்கு²னீனம் ட²பேத்வா அனியதுத்³தே³ஸம் அவஸேஸா சத்தாரோதி நவவித⁴ம் பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம்.

பக்க²க³ணனாதி³உக்³க³ஹணானுஜானனகதா²வண்ணனா

158-161. ஸமன்னாஹரதா²தி ஸல்லக்கே²த². பரியேஸிதப்³பா³னீதி பி⁴க்கா²சாரேன பரியேஸிதப்³பா³னி.

தி³ஸம்க³மிகாதி³வத்து²கதா²வண்ணனா

163. உதுவஸ்ஸேயேவாதி ஹேமந்தகி³ம்ஹேஸுயேவ.

பாரிஸுத்³தி⁴தா³னகதா²வண்ணனா

164. யேன கேனசி அங்க³பச்சங்கே³ன விஞ்ஞாபேதீதி மனஸா சிந்தேத்வா ஹத்த²ப்பயோகா³தி³னா யேன கேனசி விஞ்ஞாபேதி. ஸங்கோ⁴ நப்பஹோதீதி த்³வின்னம் த்³வின்னம் அந்தரா ஹத்த²பாஸம் அவிஜஹித்வா படிபாடியா டா²தும் நப்பஹோதி. இதரா பன பி³ளாலஸங்க²லிகபாரிஸுத்³தி⁴ நாமாதி ஏத்த² கேசி வத³ந்தி ‘‘பி³ளாலஸங்க²லிகா ப³த்³தா⁴வ ஹோதி அந்தோகே³ஹே ஏவ ஸம்பயோஜனத்தா, யதா² ஸா ந கத்த²சி க³ச்ச²தி, ததா² ஸாபி ந க³ச்ச²தீதி அதி⁴ப்பாயோ. இதரதா² விஸேஸனம் நிரத்த²கம் ஹோதீ’’தி. அபரே பன ‘‘யதா² ப³ஹூஹி மனுஸ்ஸேஹி ஏகஸ்ஸ பி³ளாலஸ்ஸ அத்தனோ அத்தனோ ஸங்க²லிகா கீ³வாய ஆப³த்³தா⁴ பி³ளாலே க³ச்ச²ந்தே க³ச்ச²ந்தி ஆப³த்³த⁴த்தா, ந அஞ்ஞஸ்மிம் பி³ளாலே க³ச்ச²ந்தே க³ச்ச²ந்தி அனாப³த்³த⁴த்தா, ஏவமேவஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ப³ஹூஹி ஸங்க²லிகஸதி³ஸா ச²ந்த³பாரிஸுத்³தி⁴ தி³ன்னா, ஸா தஸ்மிம் பி⁴க்கு²ஸ்மிம் க³ச்ச²ந்தே க³ச்ச²தி தஸ்மிம் ஸங்க²லிகா விய ஆப³த்³த⁴த்தா, ந அஞ்ஞஸ்மிம் அனாப³த்³த⁴த்தா’’தி வத³ந்தி. ஸப்³ப³ம்பேதம் ந ஸாரதோ பச்சேதப்³ப³ம். அயம் பனேத்த² ஸாரோ – யதா² ஸங்க²லிகாய பட²மவலயம் து³தியம்யேவ வலயம் பாபுணாதி, ந ததியம், ஏவமயம்பி பாரிஸுத்³தி⁴தா³யகேன யஸ்ஸ தி³ன்னா, ததோ அஞ்ஞத்த² ந க³ச்ச²தீதி ஸங்க²லிகஸதி³ஸத்தா ‘‘பி³ளாலஸங்க²லிகா’’தி வுத்தா. பி³ளாலஸங்க²லிகக³ஹணஞ்சேத்த² யாஸம் காஸஞ்சி ஸங்க²லிகானம் உபலக்க²ணமத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ச²ந்த³தா³னகதா²வண்ணனா

165. ‘‘ஸந்தி ஸங்க⁴ஸ்ஸ கரணீயானீ’’தி வத்தப்³பே³ வசனவிபல்லாஸேன ‘‘கரணீய’’ந்தி வுத்தம். தஸ்ஸ ஸம்முதிதா³னகிச்சம் நத்தி². ‘‘ஹத்த²பாஸம் ஆனேதப்³போ³யேவா’’தி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம்.

ஸங்கு⁴போஸதா²தி³கதா²வண்ணனா

168. ஸங்க⁴ஸன்னிபாததோ பட²மம் காதப்³ப³ம் புப்³ப³கரணந்தி வுத்தம், புப்³ப³கரணதோ பச்சா² காதப்³ப³ம்பி உபோஸத²கம்மதோ பட²மம் காதப்³ப³த்தா புப்³ப³கிச்சந்தி வுத்தம். உப⁴யம்பி சேதம் உபோஸத²கம்மதோ பட²மம் கத்தப்³ப³த்தா கத்த²சி புப்³ப³கிச்சமிச்சேவ வோஹரீயதி ‘‘கிம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ புப்³ப³கிச்ச’’ந்திஆதீ³ஸு விய.

உபோஸதோ²தி தீஸு உபோஸத²தி³வஸேஸு அஞ்ஞதரதி³வஸோ. தஸ்மிஞ்ஹி ஸதி இத³ம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ உபோஸத²கம்மம் பத்தகல்லம் நாம ஹோதி, நாஸதி. யதா²ஹ ‘‘ந ச, பி⁴க்க²வே, அனுபோஸதே² உபோஸதோ² காதப்³போ³’’தி (மஹாவ. 183). யாவதிகா ச பி⁴க்கூ² கம்மப்பத்தாதி யத்தகா பி⁴க்கூ² தஸ்ஸ உபோஸத²கம்மஸ்ஸ பத்தா யுத்தா அனுரூபா ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³ன சத்தாரோ பி⁴க்கூ² பகதத்தா, தே ச கோ² ஹத்த²பாஸம் அவிஜஹித்வா ஏகஸீமாயம் டி²தா. ஸபா⁴கா³பத்தியோ ச ந விஜ்ஜந்தீதி ஏத்த² யம் ஸப்³போ³ ஸங்கோ⁴ விகாலபோ⁴ஜனாதி³னா ஸபா⁴க³வத்து²னா லஹுகாபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, ஏவரூபா ‘‘வத்து²ஸபா⁴கா³’’தி வுச்சந்தி. ஏதாஸு ஹி அவிஜ்ஜமானாஸு விஸபா⁴கா³ஸு விஜ்ஜமானாஸுபி பத்தகல்லம் ஹோதியேவ.

வஜ்ஜனீயா ச புக்³க³லா தஸ்மிம் ந ஹோந்தீதி ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, ஸக³ஹட்டா²ய பரிஸாயா’’தி (மஹாவ. 154) வசனதோ க³ஹட்டோ², ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²னியா நிஸின்னபரிஸாய பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸிதப்³ப³’’ந்திஆதி³னா (மஹாவ. 183) நயேன வுத்தா பி⁴க்கு²னீ ஸிக்க²மானா ஸாமணேரோ ஸாமணேரீ ஸிக்கா²பச்சக்கா²தகோ அந்திமவத்து²அஜ்ஜா²பன்னகோ ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கி²த்தகோ ஆபத்தியா அப்படிகம்மே உக்கி²த்தகோ பாபிகாய தி³ட்டி²யா அப்படினிஸ்ஸக்³கே³ உக்கி²த்தகோ பண்ட³கோ தே²ய்யஸம்வாஸகோ தித்தி²யபக்கந்தகோ திரச்சா²னக³தோ மாதுகா⁴தகோ பிதுகா⁴தகோ அரஹந்தகா⁴தகோ பி⁴க்கு²னீதூ³ஸகோ ஸங்க⁴பே⁴த³கோ லோஹிதுப்பாத³கோ உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோதி இமே வீஸதி சாதி ஏகவீஸதி புக்³க³லா வஜ்ஜனீயா நாம, தே ஹத்த²பாஸதோ ப³ஹிகரணவஸேன வஜ்ஜேதப்³பா³. ஏதேஸு ஹி திவிதே⁴ உக்கி²த்தகே ஸதி உபோஸத²ம் கரோந்தோ ஸங்கோ⁴ பாசித்தியம் ஆபஜ்ஜதி, ஸேஸேஸு து³க்கடம். ஏத்த² ச திரச்சா²னக³தோதி யஸ்ஸ உபஸம்பதா³ படிக்கி²த்தா, ஸோவ அதி⁴ப்பேதோ, தித்தி²யா க³ஹட்டே²னேவ ஸங்க³ஹிதா. ஏதேபி ஹி வஜ்ஜனீயா. ஏவம் பத்தகல்லம் இமேஹி சதூஹி அங்கே³ஹி ஸங்க³ஹிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

அஜ்ஜ மே உபோஸதோ² பன்னரஸோதிபீதி பி-ஸத்³தே³ன பாளியம் ஆக³தனயேனேவ ‘‘அஜ்ஜ மே உபோஸதோ²’’திபி வத்தும் வட்டதீதி தீ³பேதி. மாதிகாட்ட²கதா²யம் (கங்கா². அட்ட². நிதா³னவண்ணனா) பன ‘‘அஜ்ஜ மே உபோஸதோ² சாதுத்³த³ஸோதி வா பன்னரஸோதி வா வத்வா அதி⁴ட்டா²மீதி வத்தப்³ப³’’ந்தி வுத்தம்.

ஸங்கு⁴போஸதா²தி³கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஆபத்திபடிகம்மவிதி⁴கதா²வண்ணனா

169. நனு ச ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, ஸாபத்திகேன உபோஸதோ² காதப்³போ³, யோ கரேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி ஏவம் ஸாபத்திகஸ்ஸ உபோஸத²கரணே விஸும் பஞ்ஞத்தா ஆபத்தி ந தி³ஸ்ஸதி, தஸ்மா ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தம் ‘‘ந ஸாபத்திகேன உபோஸதோ² காதப்³போ³’’தி இத³ம் கஸ்மா வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘யஸ்ஸ ஸியா ஆபத்தி…பே… பஞ்ஞத்தம் ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³’’ந்தி. கிஞ்சாபி விஸும் பஞ்ஞத்தா ஆபத்தி ந தி³ஸ்ஸதி, அத² கோ² ‘‘யஸ்ஸ ஸியா ஆபத்தி, ஸோ ஆவிகரேய்யா’’திஆதி³ம் வத³ந்தேன அத்த²தோ பஞ்ஞத்தாயேவாதி அதி⁴ப்பாயோ.

பாரிஸுத்³தி⁴தா³னபஞ்ஞாபனேன சாதி இமினாவ ‘‘ஸாபத்திகேன பாரிஸுத்³தி⁴பி ந தா³தப்³பா³’’தி தீ³பிதம் ஹோதி. ந ஹி ஸாபத்திகோ ஸமானோ ‘‘பாரிஸுத்³தி⁴ம் த³ம்மி, பாரிஸுத்³தி⁴ம் மே ஹர, பாரிஸுத்³தி⁴ம் மே ஆரோசேஹீ’’தி வத்துமரஹதி. தஸ்மா பாரிஸுத்³தி⁴ம் தே³ந்தேன பட²மம் ஸந்தீ ஆபத்தி தே³ஸேதப்³பா³ ‘‘அஹம், ஆவுஸோ, இத்த²ன்னாமாய ஆபத்தியா வேமதிகோ, யதா³ நிப்³பே³மதிகோ ப⁴விஸ்ஸாமி, ததா³ தம் ஆபத்திம் படிகரிஸ்ஸாமீ’’தி வத்வா உபோஸதோ² காதப்³போ³. ‘‘பாதிமோக்க²ம் ஸோதப்³ப³’’ந்தி வசனதோ யாவ நிப்³பே³மதிகோ ந ஹோதி, தாவ ஸபா⁴கா³பத்திம் படிக்³க³ஹேதும் ந லப⁴தி, அஞ்ஞேஸஞ்ச கம்மானம் பரிஸுத்³தோ⁴ நாம ஹோதி. ‘‘புன நிப்³பே³மதிகோ ஹுத்வா தே³ஸேதப்³ப³ம் ந சா’’தி நேவ பாளியம் ந அட்ட²கதா²யம் அத்தி², தே³ஸிதே பன தோ³ஸோ நத்தி². ‘‘இதோ வுட்ட²ஹித்வா படிகரிஸ்ஸாமீதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ’’தி க³ண்டி²பதே³ஸு வுத்தம். யதா² ஸப்³போ³ ஸங்கோ⁴ ஸபா⁴கா³பத்திம் ஆபஜ்ஜித்வா ‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴…பே… படிகரிஸ்ஸதீ’’தி ஞத்திம் ட²பேத்வா உபோஸத²ம் காதும் லப⁴தி, ஏவம் தீஹி ‘‘ஸுணந்து மே ஆயஸ்மந்தா, இமே பி⁴க்கூ² ஸபா⁴க³ம் ஆபத்திம் ஆபன்னா. யதா³ அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் ஸுத்³த⁴ம் அனாபத்திகம் பஸ்ஸிஸ்ஸந்தி, ததா³ தஸ்ஸ ஸந்திகே தம் ஆபத்திம் படிகரிஸ்ஸந்தீ’’தி க³ணஞத்திம் ட²பேத்வா, த்³வீஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஆரோசேத்வா உபோஸத²ம் காதும் வட்டதி. ஏகேனபி ‘‘பரிஸுத்³த⁴ம் லபி⁴த்வா படிகரிஸ்ஸாமீ’’தி ஆபோ⁴க³ம் கத்வா காதும் வட்டதீதி ச வத³ந்தி.

ஆபத்திபடிகம்மவிதி⁴கதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

லிங்கா³தி³த³ஸ்ஸனகதா²வண்ணனா

179. ஆசாரஸண்டா²னந்தி ஆசாரஸண்டி²தி. ஆகரீயதி பகாஸீயதி ஏதேனாதி ஆகாரோ. லீனம் க³மயதி போ³தே⁴தீதி லிங்க³ம். நிமியந்தி பரிச்சி²ஜ்ஜ ஞாயந்தி ஏதேனாதி நிமித்தம். உத்³தி³ஸீயந்தி அபதி³ஸீயந்தி ஏதேனாதி உத்³தே³ஸோ. ‘‘அம்ஹாகம் இத³’’ந்தி அஞ்ஞாதம் அவிதி³தந்தி அஞ்ஞாதகம். தஞ்ச அத்த²தோ பரஸந்தகம்யேவாதி ஆஹ ‘‘அஞ்ஞேஸம் ஸந்தக’’ந்தி.

180. நானாஸம்வாஸகபா⁴வந்தி லத்³தி⁴னானாஸம்வாஸகபா⁴வம். தஸ்ஸ அபி⁴ப⁴வோ நாம தேஸம் லத்³தி⁴விஸ்ஸஜ்ஜாபனந்தி ஆஹ ‘‘தம் தி³ட்டி²ம் ந நிஸ்ஸஜ்ஜாபேந்தீதி அத்தோ²’’தி.

நக³ந்தப்³ப³க³ந்தப்³ப³வாரகதா²வண்ணனா

181. உபோஸதா²தி⁴ட்டா²னத்த²ம் ஸீமாபி நதீ³பி ந க³ந்தப்³பா³தி க³ருகம் பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா லஹுகஸ்ஸ அகத்தப்³ப³த்தா வுத்தம். ஆரஞ்ஞகேனாபி பி⁴க்கு²னாதி ஏகசாரிகேன ஆரஞ்ஞகபி⁴க்கு²னா, யத்த² வா ஸங்க⁴பஹோனகா பி⁴க்கூ² ந ஸந்தி, தாதி³ஸே அரஞ்ஞே வஸந்தேன. தத்த² உபோஸத²ம் கத்வாவ க³ந்தப்³ப³ந்தி தஸ்ஸ வஸனட்டா²னே ஸங்கு⁴போஸத²ஸ்ஸ அப்பவத்தனதோ வுத்தம். உபோஸத²ந்தராயோதி அத்தனோ உபோஸத²ந்தராயோ.

வஜ்ஜனீயபுக்³க³லஸந்த³ஸ்ஸனகதா²வண்ணனா

183. ஹத்த²பாஸுபக³மனமேவ பமாணந்தி பி⁴க்கு²னீஆத³யோ டி²தா வா ஹோந்து நிஸின்னா வா, தேஸம் ஹத்த²பாஸுபக³மனமேவ ஆபத்தியா பமாணந்தி அதி⁴ப்பாயோ, தஸ்மா ஏகஸீமாயம்பி ஹத்த²பாஸம் ஜஹாபேத்வா உபோஸத²ம் காதும் வட்டதி. ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவ.

உபோஸத²க்க²ந்த⁴கவண்ணனா நிட்டி²தா.