ஏகுத்தரனயகதா²வண்ணனா

424. இதோ பரந்தி இதோ ஸமுட்டா²னவினிச்ச²யகதா²ய பரம். பரந்தி உத்தமம். ஏகுத்தரம் நயந்தி ஏகேகஅங்கா³திரேகதாய ஏகுத்தரஸங்கா²தம் ஏககது³காதி³னயம்.

425-7. கே ஆபத்திகரா த⁴ம்மா…பே… கா சாதே³ஸனகா³மினீதி ஏகேகபஞ்ஹவஸேன உத்தானத்தோ²யேவ.

428. ஸமுட்டா²னானீதி ஆதி³கோ விஸ்ஸஜ்ஜனஸங்கா²தோ உத்தரவாதோ³. தத்த² ஸமுட்டா²னானி…பே… தீ³பிதாதி யஸ்மா ஏதேஸம் வஸேன புக்³க³லோ ஆபத்திம் கரோதி ஆபஜ்ஜதி, தஸ்மா ‘‘ஆபத்திகரா’’தி வுத்தா.

429. தத்தா²தி தாஸு ஆபத்தீஸு. லஹுகாதி லஹுகேன வினயகம்மேன விஸுஜ்ஜ²னதோ லஹுகா. க³ருகேன வினயகம்மேன விஸுஜ்ஜ²னதோ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாபத்தி, கேனசி ஆகாரேன அனாபத்திபா⁴வம் உபனேதும் அஸக்குணேய்யதோ பாராஜிகாபத்தி ச க³ருகாபத்தி நாம, தா பன லஹுகாஸு வுத்தாஸு தப்³பி³பரியாயதோ ஞாதும் ஸக்காதி விஸ்ஸஜ்ஜனே விஸும் ந வுத்தா.

431. து³ட்டு²ம் குச்சி²தபா⁴வம் பரமஜேகு³ச்ச²ம் நிந்த³னீயபா⁴வம் உலதி க³ச்ச²தீதி து³ட்டு²ல்லம், பாராஜிகஸங்கா⁴தி³ஸேஸம். தேனாஹ ‘‘து³விதா⁴பத்தி ஆதி³தோ’’தி.

432. பஞ்சானந்தரியஸம்யுத்தாதி மாதுகா⁴தகபிதுகா⁴தகஅரஹந்தகா⁴தகேஹி ஆபன்னா மனுஸ்ஸவிக்³க³ஹபாராஜிகாபத்தி ச லோஹிதுப்பாத³கஸங்க⁴பே⁴த³கானம் அப⁴ப்³ப³தாஹேதுகா காயவசீத்³வாரப்பவத்தா அகுஸலசேதனாஸங்கா²தா பாராஜிகா ச அனந்தரமேவ அபாயுப்பத்திஹேதுதாய இமே பஞ்ச அனந்தரஸம்யுத்தா நாம. தா பன மிச்ச²த்தனியதேஸு அந்தோக³த⁴த்தா ‘‘நியதா’’தி வுத்தா.

பரிவாரே (பரி. 321) பன அஞ்ஞேபி அந்தராயிகாதீ³ ப³ஹூ ஏககா த³ஸ்ஸிதா, தே பன க³ந்த²பீ⁴ருகஜனானுக்³க³ஹேன ஆசரியேன இத⁴ ந த³ஸ்ஸிதா. அத்தி²கேஹி பரிவாரேயேவ (பரி. 321) க³ஹேதப்³பா³. ஏத்த² ச ஸத்தபி ஆபத்தியோ ஸஞ்சிச்ச வீதிக்கந்தா ஸக்³க³ந்தராயஞ்சேவ மோக்க²ந்தராயஞ்ச கரோந்தீதி அந்தராயிகா. அஜானந்தேன வீதிக்கந்தா பன பண்ணத்திவஜ்ஜாபத்தி நேவ ஸக்³க³ந்தராயம், ந மோக்க²ந்தராயம் கரோதீதி அனந்தராயிகா. அந்தராயிகம் ஆபன்னஸ்ஸபி தே³ஸனாகா³மினிம் தே³ஸேத்வா வுட்டா²னகா³மினிதோ வுட்டா²ய ஸுத்³தி⁴பத்தஸ்ஸ, ஸாமணேரபூ⁴மியம் டி²தஸ்ஸ ச அவாரிதோ ஸக்³க³மக்³க³மோக்க²மக்³கோ³தி.

ஏகககதா²வண்ணனா.

435. அத்³த⁴விஹீனோ நாம ஊனவீஸதிவஸ்ஸோ. அங்க³விஹீனோ நாம ஹத்த²ச்சி²ன்னாதி³பே⁴தோ³. வத்து²விபன்னோ நாம பண்ட³கோ, திரச்சா²னக³தோ, உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோ ச. அவஸேஸா தே²ய்யஸம்வாஸகாத³யோ அட்ட² அப⁴ப்³ப³ட்டா²னப்பத்தா து³க்கடகாரினோ நாம, இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே து³க்கடேன அத்தனோ கம்மேன அப⁴ப்³ப³ட்டா²னப்பத்தாதி அத்தோ². அபரிபுண்ணோதி அபரிபுண்ணபத்தசீவரோ. நோ யாசதீதி உபஸம்பன்னம் ந யாசதி. படிஸித்³தா⁴தி ‘‘த்³வே புக்³க³லா ந உபஸம்பாதே³தப்³பா³’’திஆதி³னா (பரி. 322) வாரிதா.

436. ஹவேதி ஏகம்ஸத்தே² நிபாதோ. லத்³த⁴ஸமாபத்திஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தீ³பிதா ஆபத்தி அத்தி² ஹவே அத்தே²வ. நோ லத்³த⁴ஸமாபத்திஸ்ஸாதி அலத்³த⁴ஸமாபத்திஸ்ஸ தீ³பிதா ஆபத்தி அத்தே²வாதி யோஜனா.

437. பூ⁴தஸ்ஸாதி அத்தனி ஸந்தஸ்ஸ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மஸ்ஸ. அபூ⁴தாரோசனாபத்தீதி சதுத்த²பாராஜிகாபத்தி. அஸமாபத்திலாபி⁴னோ நித்³தி³ஸேதி யோஜனா.

438. ‘‘அத்தி² ஸத்³த⁴ம்மஸம்யுத்தா’’திஆதீ³ஸு அத்தி²-ஸத்³தோ³ பச்சத்தேகவசனந்தேஹி பச்சேகம் யோஜேதப்³போ³.

439. பத³ஸோத⁴ம்மமூலாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘உத்தரிச²ப்பஞ்சவாசாத⁴ம்மதே³ஸனா’’தி ஆபத்தீனம் க³ஹணம்.

440. போ⁴கே³தி பரிபோ⁴கே³. ‘‘ஸபரிக்கா²ரஸம்யுதா’’தி இத³ஞ்ச நித³ஸ்ஸனமத்தம். ‘‘பத்தசீவரானம் நிஸ்ஸஜ்ஜனே, கிலிட்ட²சீவரானம் அதோ⁴வனே, மலக்³க³ஹிதபத்தஸ்ஸ அபசனே’’தி ஏவமாதி³கா அயுத்தபரிபோ⁴கா³ ஆபத்தியோபி ஸகபரிக்கா²ரஸம்யுத்தாயேவ.

441. மஞ்சபீடா²தி³ந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன பி⁴ஸிஆதீ³னம் க³ஹணம். அஜ்ஜோ²காஸத்த²ரேபி சாதி அஜ்ஜோ²காஸே அத்த²ரே அத்த²ராபனே ஸதி. அனாபுச்சா²வ க³மனேதி அனாபுச்சி²த்வா வா க³மனே. வா-ஸத்³தே³ன அனுத்³த⁴ரித்வா வா அனுத்³த⁴ராபேத்வா வா க³மனம் ஸங்க³ண்ஹாதி. பரஸந்தகஸம்யுதாதி பரபரிக்கா²ரபடிப³த்³தா⁴.

443. ‘‘ஸிக²ரணீஸீ’’தி யம் வசனம் ஸச்சம், தம் ப⁴ணதோ க³ருகம் து³ட்டு²ல்லவாசாஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ ஸியாதி யோஜனா.

445. க³ருகாபத்தீதி உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மபாராஜிகாபத்தி. பூ⁴தஸ்ஸாரோசனேதி பூ⁴தஸ்ஸ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மஸ்ஸ அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ ஆரோசனே. ஸச்சம் வத³தோதி ஸச்சம் வசனம் வத³ந்தஸ்ஸ. லஹுகாதி பாசித்தியாபத்தி.

447. விகோபேதுந்தி வக்³க³கரணேன விகோபேதும். ஹத்த²பாஸம் ஜஹந்தி அந்தோஸீமாய ஏவ ஹத்த²பாஸம் ஜஹந்தோ, ஹத்த²பாஸம் ஜஹித்வா ஏகமந்தம் நிஸீத³ந்தோதி அத்தோ². பு²ஸேதி பூ⁴மிக³தோ பு²ஸேய்ய.

448. வேஹாஸகுடியா உபரி ஆஹச்சபாத³கம் மஞ்சம் வா பீட²ம் வா அபி⁴னிஸீத³ந்தோ வேஹாஸக³தோ ஆபஜ்ஜதீதி யோஜனா. ஸசே தம் பூ⁴மியம் பஞ்ஞபேத்வா நிஸஜ்ஜேய்ய, ந ஆபஜ்ஜேய்ய. தேன வுத்தம் ‘‘ந பூ⁴மிதோ’’தி.

449. பவிஸந்தோதி ஆராமம் பவிஸந்தோ. நிக்க²மந்தி ததோ ஏவ நிக்க²மந்தோ. தந்தி ஆராமம்.

450. வத்தமபூரேத்வானாதி ஸீஸதோ ச²த்தாபனயனம், பாத³தோ உபாஹனாமுஞ்சனவத்தம் அகத்வா. நிக்க²மந்தி ப³ஹி நிக்க²மந்தோ ச²த்துபாஹனம் தா⁴ரேந்தோபி ந ஆபஜ்ஜதி.

451. ‘‘நிக்க²மந்தோ’’தி இத³ம் ‘‘நிக்க²ம’’ந்தி ஏதஸ்ஸ அத்த²பத³ம். பவிஸம் ந சாதி யம் ஆராமம் ஸந்தா⁴ய க³தோ, தம் பவிஸந்தோ ந ஆபஜ்ஜேய்ய.

453. யா காசி பி⁴க்கு²னீ அதிக³ம்பீ⁴ரம் உத³கஸுத்³தி⁴கம் ஆதி³யந்தீ ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதீதி யோஜனா.

457. வத்தம் பனத்தனோதி யம் அத்தனோ நேத்தா²ரவத்தம் வுத்தம், ஸோ தம் அஸமாதி³யந்தோவ ஆபஜ்ஜதி நாமாதி யோஜனா.

460. இதரஸ்ஸ ஆசரியஸ்ஸ, ததா² ஸத்³தி⁴விஹாரிகஸ்ஸ ச.

462. த³த³மானோதி பாரிவத்தகம் வினா த³த³மானோ.

463. முதூ³தி முது³பிட்டி²கோ. ‘‘லம்பீ³ஆதி³னோ’’தி பத³ச்சே²தோ³. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘ஹத்தே²ன உபக்கமித்வா அஸுசிம் மோசேந்தஸ்ஸ, ஊருனா அங்க³ஜாதம் பேல்லந்தஸ்ஸ, அத்தானம் வதி⁴த்வா வதி⁴த்வா ரோத³ந்தியா பி⁴க்கு²னியா ஆபத்தீ’’தி ஏவமாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ. அத்தாதி ஏத்த² நிஸ்ஸிதாதி உத்தரபத³லோபோ, விப⁴த்திலோபோ ச நிருத்திலக்க²ணேன த³ட்ட²ப்³போ³. ஸேஸாதி மேது²னத⁴ம்மகாயஸம்ஸக்³க³பஹாரதா³னாதீ³ஸு வுத்தாபத்தி. பரனிஸ்ஸிதாதி பரம் நிஸ்ஸாய ஆபஜ்ஜிதப்³பா³தி அத்தோ².

465. ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, ஓவாதோ³ ந க³ஹேதப்³போ³’’தி வசனதோ ஓவாத³ம் ந க³ண்ஹந்தோ ந படிக்³க³ண்ஹந்தோ வஜ்ஜதம் ஆபஜ்ஜதி நாம.

470. அருணுக்³கே³தி அருணுக்³க³மனே. நஅருணுக்³க³மேதி அருணுக்³க³மனதோ அஞ்ஞஸ்மிம் காலே.

471. ஏகரத்தாதிக்கமே சா²ரத்தாதிக்கமே ஸத்தாஹாதிக்கமே த³ஸாஹாதிக்கமேதி யோஜனா. ஆதி³-ஸத்³தே³ன மாஸாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ. வுத்தமாபத்திந்தி ஸப்³ப³த்த² நிஸ்ஸக்³கி³யே பாசித்தியாபத்திம். ‘‘ஆபஜ்ஜதி அருணுக்³க³மே’’தி பத³ச்சே²தோ³.

473. பரஸந்தகம் ருக்க²லதாதி³ம் தே²ய்யாய சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ பாராஜிகம், சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ பாசித்திமத்தம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘பூ⁴தகா³மம் சி²ந்த³ந்தோ பாராஜிகஞ்ச பாசித்திஞ்ச பு²ஸே’’தி.

475. சா²தே³ந்தோ பனாதி ஏத்த² ‘‘கா ஆபத்தீ’’தி ஸேஸோ. தத்ர ஆஹ ‘‘ஆபத்திம் சா²தே³ந்தோ நரோ ஆபஜ்ஜதீ’’தி.

அச்சி²ன்னோதி அச்சி²ன்னசீவரோ. நச்சா²தே³ந்தோதி திணேன வா பண்ணேன வா ஸாகா²ப⁴ங்கா³தி³னா யேன கேனசி அத்தனோ ஹிரிகோபினம் அப்படிச்சா²தே³ந்தோ. யதா²ஹ – ‘‘திணேன வா பண்ணேன வா படிச்சா²தே³த்வா ஆக³ந்தப்³ப³ம், ந த்வேவ நக்³கே³ன ஆக³ந்தப்³ப³ம். யோ ஆக³ச்சே²ய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி (பாரா. 517).

476. குஸசீராதி³ந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன வாகசீரப²லகசீராதீ³னம் தித்தி²யத⁴ஜானம் க³ஹணம். தா⁴ரேந்தோ கோசி ஆபஜ்ஜதீதி ஸேஸோ. தத்ராஹ – ‘‘குஸசீராதீ³னி தா⁴ரேந்தோ தா⁴ரேந்தோ ஆபஜ்ஜதீ’’தி (பரி. அட்ட². 322).

477. யம் நிஸ்ஸட்ட²பத்தம் ‘‘அயம் தே பி⁴க்கு² பத்தோ யாவபே⁴த³னாய தா⁴ரேதப்³போ³’’தி தி³ன்னம், தம் ஸக்கச்சம் அதா⁴ரேந்தோ ச தோ³ஸவா ஹோதி ஆபஜ்ஜதி ஆபத்திம். ஸசித்தகாசித்தகது³கஸ்ஸ ஸஞ்ஞாவிமோக்க²து³கம் யதா²க்கமம் பரியாயோதி ஆஹ ‘‘ஸசித்தகது³க’’ந்திஆதி³.

து³ககதா²வண்ணனா.

478. யா ஆபத்தி நாதே² திட்ட²ந்தே ஹோதி, நோ பரினிப்³பு³தே, ஸா ஆபத்தி அத்தி². யா ஆபத்தி நாதே² பரினிப்³பு³தே ஹோதி, ந து திட்ட²ந்தே, ஸாபி அத்தி². யா ஆபத்தி நாதே² திட்ட²ந்தேபி ஹோதி பரினிப்³பு³தேபி, ஸா ஆபத்தி அத்தீ²தி யோஜனா.

479. ஸா கதமாதி ஆஹ ‘‘ருஹிருப்பாத³னாபத்தீ’’திஆதி³. தத்த² தே²ரமாவுஸவாதே³ன, வத³தோ பரினிப்³பு³தேதி ‘‘யதா² கோ² பனானந்த³, ஏதரஹி பி⁴க்கூ² அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஆவுஸோவாதே³ன ஸமுதா³சரந்தி, ந கோ² மமச்சயேன ஏவம் ஸமுதா³சரிதப்³ப³ம்…பே… நவகதரேன பி⁴க்கு²னா தே²ரதரோ பி⁴க்கு² ‘ப⁴ந்தே’தி வா ‘ஆயஸ்மா’தி வா ஸமுதா³சரிதப்³போ³’’தி (தீ³. நி. 2.216) வசனதோ தே²ரம் ஆவுஸோவாதே³ன ஸமுதா³சரணபச்சயா ஆபத்திம் பரினிப்³பு³தே ப⁴க³வதி ஆபஜ்ஜதி, நோ திட்ட²ந்தேதி அத்தோ².

481. கத²ம் காலேயேவ ஆபத்தி ஸியா, ந விகாலே. கத²ம் விகாலேயேவ ஆபத்தி ஸியா, காலே ந ஸியா. கத²ம் காலே சேவ விகாலே சாதி உப⁴யத்த² ஸியாதி பஞ்ஹே.

482. யதா²க்கமம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ ஆஹ ‘‘பு⁴ஞ்ஜதோ’’திஆதி³.

483. அவஸேஸம் பன ஸப்³ப³ம் ஆபத்திம் காலவிகாலேஸு ஸப்³ப³தா³ ஆபஜ்ஜதி, தத்த² ச ஸம்ஸயோ நத்தீ²தி யோஜனா.

484. ‘‘அத்தா²பத்தி ரத்திம் ஆபஜ்ஜதி, நோ தி³வா, அத்தா²பத்தி தி³வா ஆபஜ்ஜதி, நோ ரத்திம், அத்தா²பத்தி ரத்திஞ்சேவ ஆபஜ்ஜதி தி³வா சா’’தி (பரி. 323) வுத்தம் திகம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘ரத்திமேவா’’திஆதி³.

486. அத்தா²பத்தி த³ஸவஸ்ஸோ ஆபஜ்ஜதி, நோ ஊனத³ஸவஸ்ஸோ, ஸா கத²ம் ஸியா. அத்தா²பத்தி ஊனத³ஸவஸ்ஸோ ஆபஜ்ஜதி, நோ த³ஸவஸ்ஸோ, ஸா கத²ம் ஹோதி. அத்தா²பத்தி த³ஸவஸ்ஸோபி ஆபஜ்ஜதி ஊனத³ஸவஸ்ஸோபீதி உப⁴யத்த²பி ஆபத்தி கத²ம் ஹோதீதி யோஜனா.

487. தத்த² விஸ்ஸஜ்ஜனமாஹ ‘‘உபட்டா²பேதீ’’திஆதி³. ‘‘பா³லோ’’தி ஏதஸ்ஸ ஹி அத்த²பத³ம் ‘‘அப்³யத்தோ’’தி.

488. ஊனத³ஸவஸ்ஸோ ஏவம் ‘‘அஹம் பண்டி³தோ’’தி பரிஸம் க³ண்ஹதி, ததா² ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதீதி யோஜனா. ‘‘த³ஸவஸ்ஸோ ஊனோ’’தி பத³ச்சே²தோ³. த³ஸவஸ்ஸோ, ஊனத³ஸவஸ்ஸோ சாதி உபோ⁴பேதே பரிஸுபட்டா²பனாபத்திதோ அஞ்ஞம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதீதி யோஜனா. ஏத்த² ச ‘‘ஆபஜ்ஜந்தே’’தி வத்தப்³பே³ கா³தா²ப³ந்த⁴வஸேன ந-காரலோபோ.

489. கத²ம் காளே ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, ந ஜுண்ஹே, கத²ம் ஜுண்ஹே ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, ந காளஸ்மிம், கத²ம் காளே ச ஜுண்ஹே சாதி உப⁴யத்த²பி ஆபஜ்ஜதீதி யோஜனா.

490. விஸ்ஸஜ்ஜனமாஹ ‘‘வஸ்ஸ’’ந்திஆதி³. ‘‘ஆபஜ்ஜதே அப்பவாரேந்தோ’’தி பத³ச்சே²தோ³. ஜுண்ஹேதி புரிமபக்கே². காளகேதி அபரபக்கே².

491. அவிபத்தினாதி சதுப்³பி³த⁴விபத்திரஹிதத்தா அவிபத்தினா ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தம். அவஸேஸந்தி வஸ்ஸம் அனுபக³மனாபத்தியா ச பவாரணாபத்தியா ச அவஸேஸம் ஸப்³ப³ம் ஆபத்திம்.

492. வஸ்ஸூபக³மனம் காளே கப்பதி, ஜுண்ஹே நோ கப்பதி, பவாரணா ஜுண்ஹே கப்பதி, காளே நோ கப்பதி, ஸேஸம் அனுஞ்ஞாதம் ஸப்³ப³ம் ஸங்க⁴கிச்சம் காளே ச ஜுண்ஹே சாதி உப⁴யத்த²பி கப்பதீதி யோஜனா.

493. அத்தா²பத்தி ஹேமந்தே ஹோதி, இதரஉதுத்³வயே கி³ம்ஹானவஸ்ஸானஸங்கா²தே ந ஹோதி, அத்தா²பத்தி கி³ம்ஹேயேவ ஹோதி, ந ஸேஸேஸு வஸ்ஸானஹேமந்தஸங்கா²தேஸு, அத்தா²பத்தி வஸ்ஸே ஹோதி, நோ இதரத்³வயே ஹேமந்தகி³ம்ஹஸங்கா²தேதி யோஜனா.

494-6. ஸா திவிதா⁴பி ஆபத்தி கதமாதி ஆஹ ‘‘தி³னே பாடிபத³க்கா²தே’’திஆதி³. தத்த² தி³னே…பே… புண்ணமாஸியாதி அபரகத்திகபுண்ணமாஸியா காளபக்க²பாடிபத³தி³வஸே பச்சுத்³த⁴ரித்வா விகப்பேத்வா ட²பிதம் பன தம் வஸ்ஸஸாடிகசீவரம் ஸசே ஹேமந்தே நிவாஸேதி, ஹேமந்தே ஆபஜ்ஜதீதி யோஜனா.

பச்சி²மேதி ஏத்த² ஸாமிவசனப்பஸங்கே³ பு⁴ம்மம். பச்சி²மஸ்ஸ கத்திகஸ்ஸ யஸ்மிம் புண்ணமே தி³வஸே வஸ்ஸிகஸாடிகசீவரம் பச்சுத்³த⁴ரிதப்³ப³ம், தஸ்மிம் தி³வஸே தம் அபச்சுத்³த⁴ரித்வாவ பாடிபதே³ அருணம் உட்டா²பேந்தோ அபச்சுத்³த⁴ரணபச்சயா ஆபத்தி ஹேமந்தேயேவ ஆபஜ்ஜதி, இதரே கி³ம்ஹானவஸ்ஸானஉதுத்³வயே ந ஆபஜ்ஜதீதி குருந்த³ட்ட²கதா²யம் (பரி. அட்ட². 323) நித்³தி³ட்ட²ந்தி யோஜனா. ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, வஸ்ஸிகஸாடிகம் வஸ்ஸானம் சதுமாஸம் அதி⁴ட்டா²தும், ததோ பரம் விகப்பேது’’ந்தி (மஹாவ. 358) வுத்தபாளியா குருந்த³ட்ட²கதா²வசனஸ்ஸ அவிருஜ்ஜ²னதோ ‘‘தம்பி ஸுவுத்த’’ந்தி (பரி. அட்ட². 323) ஸமந்தபாஸாதி³காய வுத்தத்தா ‘‘ஹேமந்தே ஆபஜ்ஜதீ’’தி வசனஸ்ஸ உப⁴யம்பி அத்தோ² ஹோதீதி க³ஹேதப்³ப³ம்.

497. கி³ம்ஹானமாஸானம் ஸம்ப³ந்தி⁴னி கி³ம்ஹிகே உதும்ஹி. மாஸதோ அதிரேகோ அதிரேகமாஸோதி கத்வா அதிரேகமாஸோ காலோ ஸேஸோதி வத்தப்³பே³ காலே. பரியேஸந்தோதி அஞ்ஞாதிகஅப்பவாரிதட்டா²னதோ ஸதுப்பாத³கரணேன வஸ்ஸிகஸாடிகம் பரியேஸந்தோ ச அதிரேகமாஸோ ஸேஸோதி கத்வா நிவாஸேந்தோ ச கி³ம்ஹே ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி. ‘‘ந து ஏவ இதரஉதுத்³வயே’’தி பத³ச்சே²தோ³. கி³ம்ஹே பரியேஸந்தோ புரிமமாஸத்தயே ஆபஜ்ஜதீதி கத்வா நிவாஸேந்தோ அட்³ட⁴மாஸாதி⁴கே கி³ம்ஹமாஸத்தயே ஆபஜ்ஜதி. நிஸ்ஸந்தே³ஹே ‘‘கி³ம்ஹானம் பச்சி²மமாஸதோ புரிமேஸு ஸத்தஸு மாஸேஸூ’’தி வுத்தம், தத³யுத்தம் ‘‘கி³ம்ஹானேயேவ ஆபஜ்ஜதீ’’தி கி³ம்ஹாபத்தியா த³ஸ்ஸிதத்தா, ‘‘இதரஉதுத்³வயே’’தி படிஸித்³த⁴த்தா ச. ஏத்த² ச கா³தா²ய பரியேஸனாபத்தியாயேவ த³ஸ்ஸனம் நித³ஸ்ஸனமத்தந்தி கத்வா நிவாஸனாபத்தியா ச கி³ம்ஹேயேவ ஸம்ப⁴வோதி ஸாபி த³ஸ்ஸிதா.

498. இத⁴ பன இமஸ்மிம் ஸாஸனே யோ பி⁴க்கு² வஸ்ஸிகஸாடிகசீவரே விஜ்ஜமானே நக்³கோ³ காயம் ஓவஸ்ஸாபேதி, ஸோ ஹவே ஏகம்ஸேன வஸ்ஸே வஸ்ஸானஉதும்ஹி ஆபஜ்ஜதீதி யோஜனா.

499. ‘‘அத்தா²பத்தி ஸங்கோ⁴ ஆபஜ்ஜதி, ந க³ணோ ந புக்³க³லோ, அத்தா²பத்தி க³ணோ ஆபஜ்ஜதி, ந ஸங்கோ⁴ ந புக்³க³லோ, அத்தா²பத்தி புக்³க³லோ ஆபஜ்ஜதி, ந ஸங்கோ⁴ ந க³ணோ’’தி (பரி. 323) வுத்தத்திகம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘ஆபஜ்ஜதி ஹி ஸங்கோ⁴வா’’திஆதி³.

500. கத²மாபஜ்ஜதீதி ஆஹ ‘‘அதி⁴ட்டா²ன’’ந்திஆதி³. அதி⁴ட்டா²னந்தி அதி⁴ட்டா²னுபோஸத²ம் கரோந்தோ பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ம் வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இத⁴ அத்தனோ யதா²பத்தமுபோஸத²ம் அகத்வா அபத்தஉபோஸத²கரணம் ஆபஜ்ஜிதப்³பா³பத்தித³ஸ்ஸனஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா, அத்தகரணதோ³ஸஸ்ஸ விஸும் விஸும் வக்க²மானத்தா ச ந க³ணோ ந ச புக்³க³லோதி ஏத்த² அதி⁴ட்டா²னம் கரோந்தோ புக்³க³லோ ச பாரிஸுத்³தி⁴ம் கரோந்தோ க³ணோ ச நாபஜ்ஜதீதி யதா²லாப⁴யோஜனா காதப்³பா³. யதா²க்கமம் யோஜனம் கரோமீதி விபரியாயவிகப்போ ந காதப்³போ³. ஏவமுபரிபி விபரியாயவிபக்க²ம் கத்வா யதா²லாப⁴யோஜனாவ காதப்³பா³.

501. ‘‘உபோஸத²’’ந்தி இத³ம் ‘‘ஸுத்துத்³தே³ஸமதி⁴ட்டா²ன’’ந்தி பதே³ஹி பச்சேகம் யோஜேதப்³ப³ம்.

502. ஸுத்துத்³தே³ஸம் கரோந்தோ வாதி ஏத்த² வா-ஸத்³தே³ன பாரிஸுத்³தி⁴ம் க³ண்ஹாதி. ஸுத்துத்³தே³ஸம், பாரிஸுத்³தி⁴ம் வா உபோஸத²ம் கரோந்தோ புக்³க³லோ ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, ஸுத்துத்³தே³ஸம் கரோந்தோ ஸங்கோ⁴ ச நாபஜ்ஜதி, பாரிஸுத்³தி⁴ம் கரோந்தோ க³ணோ ச ந ஆபஜ்ஜதீதி யோஜனா.

503. கத²ம் பன கி³லானோவ ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, ந அகி³லானோ, கத²ம் அகி³லானோவ ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, நோ கி³லானோ, கத²ம் கி³லானோ ச அகி³லானோ ச உபோ⁴பி ஆபஜ்ஜந்தீதி யோஜனா.

504. யோ பன அகல்லகோ கி³லானோ அஞ்ஞேன பன பே⁴ஸஜ்ஜேன அத்தே² ஸதி தத³ஞ்ஞம் ததோ அஞ்ஞம் பே⁴ஸஜ்ஜம் விஞ்ஞாபேதி, ஸோ ஆபஜ்ஜதி பாசித்தியாபத்திந்தி யோஜனா.

505. பே⁴ஸஜ்ஜேன அத்தே² அவிஜ்ஜமானேபி ஸசே பே⁴ஸஜ்ஜம் விஞ்ஞாபேதி, அகி³லானோவ விஞ்ஞத்திபச்சயா ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி. ஸேஸம் பன ஆபத்திம் கி³லானஅகி³லானா உபோ⁴பி ஆபஜ்ஜந்தி.

506. அத்தா²பத்தி அந்தோவ ஆபஜ்ஜதி, ந ப³ஹித்³தா⁴, ததா² அத்தா²பத்தி ப³ஹி ஏவ ஆபஜ்ஜதி, ந அந்தோ, அத்தா²பத்தி அந்தோ, ப³ஹித்³தா⁴தி உப⁴யத்த²பி ஆபஜ்ஜதீதி யோஜனா.

507. கேவலம் அந்தோயேவ ஆபஜ்ஜதீதி யோஜனா.

508. மஞ்சாதி³ந்தி ஸங்கி⁴கமஞ்சாதி³ம்.

509. ‘‘அந்தோஸீமாய ஏவ ஆபத்தி’’ந்தி பத³ச்சே²தோ³. கத²ம் அந்தோஸீமாய ஏவ ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, நேவ ப³ஹிஸீமாய ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, கத²ம் ப³ஹிஸீமாய ஏவ ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, நோ அந்தோஸீமாய ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, கத²ம் அந்தோஸீமாய ச ப³ஹிஸீமாய சாதி உப⁴யத்த²பி ஆபஜ்ஜதீதி யோஜனா.

510. ஸச²த்துபாஹனோ பி⁴க்கூ²தி ச²த்துபாஹனஸஹிதோ ஆக³ந்துகோ பி⁴க்கு². பவிஸந்தோ தபோத⁴னோதி ஆக³ந்துகவத்தம் அத³ஸ்ஸேத்வா ஸங்கா⁴ராமம் பவிஸந்தோ.

511. ‘‘உபசாரஸ்ஸ அதிக்கமே’’தி பத³ச்சே²தோ³.

512. ஸேஸம் ஸப்³ப³ம் ஆபத்திம் அந்தோஸீமாய ச ப³ஹிஸீமாய ச ஆபஜ்ஜதீதி யோஜனா. ஏத்த² ச கிஞ்சாபி வஸ்ஸச்சே²தா³பத்திம் ப³ஹிஸீமாக³தோ ஆபஜ்ஜதி, பி⁴க்கு²னீஆராமபவேஸனாபத்திம் அந்தோஸீமாய ஆபஜ்ஜதி, தது³ப⁴யம் பன ஆக³ந்துகக³மிகவத்தபே⁴தா³பத்தீஹி ஏகபரிச்சே²த³ந்தி உபலக்க²ணதோ ஏதேனேவ விஞ்ஞாயதீதி விஸும் ந வுத்தந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். ஏவம் ஸப்³ப³த்த² ஈதி³ஸேஸு டா²னேஸு வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³.

திககதா²வண்ணனா.

515. வசீத்³வாரிகமாபத்திந்தி முஸாவாத³பேஸுஞ்ஞஹரணாதி³வஸேன வசீத்³வாரே ஆபஜ்ஜிதப்³பா³பத்திம். பரவாசாய ஸுஜ்ஜ²தீதி ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஏகவாசிகாய திணவத்தா²ரககம்மவாசாய ஸுஜ்ஜ²தி.

516. வஜ்ஜமேவ வஜ்ஜதா, தம், பாசித்தியந்தி அத்தோ².

518-9. தம் தே³ஸேத்வா விஸுஜ்ஜ²ந்தோதி தம் தே³ஸேத்வா விஸுத்³தோ⁴ ஹோந்தோ. யாவததியகம் பனாதி யாவததியேன ஸமனுபா⁴ஸனகம்மேன ஆபன்னம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாபத்திம் பன. பரிவாஸாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன மானத்தமூலாயபடிகஸ்ஸனஅப்³பா⁴னானி க³ஹிதானி.

522. காயத்³வாரிகமாபத்திந்தி காயத்³வாரேன ஆபஜ்ஜிதப்³ப³ம் பஹாரதா³னாதி³ஆபத்திம்.

523. காயேனேவ விஸுஜ்ஜ²தீதி திணவத்தா²ரகம் க³ந்த்வா காயஸாமக்³கி³ம் தே³ந்தோ விஸுஜ்ஜ²தி.

526. யோ ஸுத்தோ ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, ஸோ கத²ம் படிபு³த்³தோ⁴ விஸுஜ்ஜ²தி. யோ படிபு³த்³தோ⁴வ ஆபன்னோ, ஸோ கத²ம் ஸுத்தோ ஸுஜ்ஜ²தீதி யோஜனா.

528. ஸகா³ரஸேய்யகாதி³ந்தி மாதுகா³மேன ஸஹஸேய்யாதி³ஆபத்திம்.

529. ஜக்³க³ந்தோதி ஜாக³ரந்தோ நித்³த³ம் வினோதே³ந்தோ.

531. படிபு³த்³தோ⁴தி அனித்³தா³யந்தோ.

532. அசித்தோதி ‘‘ஸிக்கா²பத³ம் வீதிக்கமிஸ்ஸாமீ’’தி சித்தா பா⁴வேன அசித்தோ.

535. ஸசித்தகாபத்திந்தி விகாலபோ⁴ஜனாதி³ஆபத்திம். திணவத்தா²ரே ஸயந்தோ நித்³தா³யந்தோ திணவத்தா²ரககம்மே கரியமானே ‘‘இமினாஹம் கம்மேன ஆபத்திதோ வுட்டா²மீ’’தி சித்தரஹிதோ வுட்ட²ஹந்தோ அசித்தகோ விஸுஜ்ஜ²தி.

536. பச்சி²மம் து பத³த்³வயந்தி –

‘‘ஆபஜ்ஜித்வா அசித்தோவ, அசித்தோவ விஸுஜ்ஜ²தி;

ஆபஜ்ஜித்வா ஸசித்தோவ, ஸசித்தோவ விஸுஜ்ஜ²தீ’’தி. –

பத³த்³வயம். அமிஸ்ஸேத்வாதி அசித்தஸசித்தபதே³ஹி ஏவமேவ மிஸ்ஸம் அகத்வா. ஏத்தா²தி புரிமபத³த்³வயே. வுத்தானுஸாரேனாதி வுத்தனயானுஸாரேன.

539. கம்மதோதி ஸமனுபா⁴ஸனகம்மதோ.

540. ஆபஜ்ஜித்வா அகம்மதோதி ஸமனுபா⁴ஸனகம்மம் வினாவ ஆபஜ்ஜித்வா.

541. ஸமனுபா⁴ஸனே ஆபஜ்ஜிதப்³ப³ம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாபத்திம் ஸமனுபா⁴ஸனமாஹ காரணூபசாரேன.

542. அவஸேஸந்தி முஸாவாத³பாசித்தியாதி³கம்.

543. விஸுஜ்ஜ²தி அஸம்முகா²தி ஸங்க⁴ஸ்ஸ அஸம்முகா² விஸுஜ்ஜ²தி. இத³ஞ்ச ஸம்முகா²வினயேன சேவ படிஞ்ஞாதகரணேன ச ஸமேந்தம் ஆபத்தாதி⁴கரணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தத்த² புக்³க³லஸம்முக²தாய ஸப்³பா⁴வேபி ஸங்க⁴ஸ்ஸ அஸம்முக²தாய ஆபஜ்ஜதி வா விஸுஜ்ஜ²தி வாதி ‘‘அஸம்முகா²’’தி வுத்தம்.

551. ‘‘அசித்தகசதுக்கம் அஜானந்தசதுக்க’’ந்தி குஸலத்திகப²ஸ்ஸபஞ்சகாதி³வோஹாரோ விய ஆதி³பத³வஸேன வுத்தோ.

552-3. அத்தா²பத்தி ஆக³ந்துகோ ஆபஜ்ஜதி, ந சேதரோ ஆவாஸிகோ ஆபஜ்ஜதி, அத்தா²பத்தி ஆவாஸிகோவ ஆபஜ்ஜதி, ந சேதரோ ஆக³ந்துகோ ஆபஜ்ஜதி, அத்தா²பத்தி ஆக³ந்துகோ ச ஆவாஸிகோ ச தே உபோ⁴பி ஆபஜ்ஜந்தி, உபோ⁴ ஸேஸம் ந ஆபஜ்ஜந்தி அத்தீ²தி யோஜனா.

555. இதரோதி ஆவாஸிகோ. ஆவாஸவத்தந்தி ஆவாஸிகேன ஆக³ந்துகஸ்ஸ காதப்³ப³வத்தம். ஆவாஸீதி ஆவாஸிகோ.

556. ந சேவாக³ந்துகோதி தம் ஆவாஸிகவத்தம் அகரோந்தோ ஆக³ந்துகோ ந சேவ ஆபஜ்ஜதி. ஸேஸம் காயவசீத்³வாரிகம் ஆபத்திம். உபோ⁴பி ஆக³ந்துகஆவாஸிகா. பி⁴க்கு²பி⁴க்கு²னீனம் அஸாதா⁴ரணம் ஆபத்திம் ந ஆபஜ்ஜந்தி.

557. வத்து²னானத்ததாதி வீதிக்கமனானத்ததா. ஆபத்தினானத்ததாதி பாராஜிகாதீ³னம் ஸத்தன்னம் ஆபத்திக்க²ந்தா⁴னம் அஞ்ஞமஞ்ஞனானத்ததா.

563. ‘‘பாராஜிகானம்…பே… நானபா⁴வோ’’தி இத³ம் நித³ஸ்ஸனமத்தம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸானம் அனியதாதீ³ஹி வத்து²னானதாய சேவ ஆபத்தினானதாய ச லப்³ப⁴மானத்தா.

565. அயமேவ வினிச்ச²யோதி ந கேவலம் பாராஜிகாபத்தீஸுயேவ ஸாதா⁴ரணாபத்தியோ ஏகதோ ச விஸுஞ்ச ஆபஜ்ஜந்தானம் யதா²வுத்தவினிச்ச²யோ, அத² கோ² அவஸேஸஸாதா⁴ரணாபத்தியோபி வுத்தனயேன ஆபஜ்ஜதி, அயமேவ வினிச்ச²யோ யோஜேதப்³போ³.

577. ஆதி³யந்தோ க³ண்ஹந்தோ. பயோஜேந்தோதி க³ண்ஹாபேந்தோ.

579. ஊனகம் பாத³ம்…பே… லஹும் பு²ஸேதி து²ல்லச்சயம், து³க்கடஞ்ச ஸந்தா⁴யாஹ.

580. ஏதேனேவ உபாயேன, ஸேஸகம்பி பத³த்தயந்தி யோ அயம் பட²மவினிச்ச²யே வுத்தனயோ, ஏதேனேவ நயேன ஊனபாத³ம் ஆதி³யந்தோ லஹுகாபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, பாத³ம் வா அதிரேகபாத³ம் வா க³ஹணத்த²ம் ஆணாபேந்தோ க³ரும் பாராஜிகாபத்திம் ஆபஜ்ஜதி, பாத³ம் வா அதிரேகபாத³ம் வா க³ண்ஹந்தோ ச க³ஹணத்தா²ய ஆணாபேந்தோ ச க³ருகே பாராஜிகாபத்தியம்யேவ திட்ட²தி, ஊனபாத³ம் க³ண்ஹந்தோ ச க³ஹணத்தா²ய ஆணாபேந்தோ ச லஹுகே து²ல்லச்சயே, து³க்கடே வா திட்ட²தீதி ஏவம் ஸேஸகம்பி இமம் பத³த்தயம். அத்த²ஸம்ப⁴வதோயேவாதி யதா²வுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வவஸேனேவ.

581-2. கத²ம் காலேயேவ ஆபத்தி ஸியா, நோ விகாலே, விகாலேயேவ ஆபத்தி ஸியா, ந ச காலே, அத்தா²பத்தி காலே ச பகாஸிதா விகாலே ச, அத்தா²பத்தி நேவ காலே ச பகாஸிதா நேவ விகாலே சாதி யோஜனா.

586-7. காலே படிக்³க³ஹிதம் கிம் காலே கப்பதி விகாலே து நோ கப்பதி, விகாலே க³ஹிதம் கிம் விகாலே கப்பதி, நோ காலே கப்பதி, காலே ச விகாலே ச படிக்³க³ஹிதம் கிம் நாம காலே ச விகாலே ச கப்பதி, காலே ச விகாலே ச படிக்³க³ஹிதம் கிம் நாம காலே ச விகாலே ச ந கப்பதி, வத³ ப⁴த்³ரமுகா²தி யோஜனா.

589. விகாலேயேவ கப்பதி, அபரஜ்ஜு காலேபி ந கப்பதீதி யோஜனா.

592. குலதூ³ஸனகம்மாதி³ந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன அபூ⁴தாரோசனரூபியஸம்வோஹாரவிஞ்ஞத்திகுஹனாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ.

593-4. கதமா ஆபத்தி பச்சந்திமேஸு தே³ஸேஸு ஆபஜ்ஜதி, ந மஜ்ஜி²மே, கதமா ஆபத்தி மஜ்ஜி²மே பன தே³ஸஸ்மிம் ஆபஜ்ஜதி, ந ச பச்சந்திமேஸு, கதமா ஆபத்தி பச்சந்திமேஸு சேவ தே³ஸேஸு ஆபஜ்ஜதி மஜ்ஜி²மே ச, கதமா ஆபத்தி பச்சந்திமேஸு சேவ தே³ஸேஸு ந ஆபஜ்ஜதி ந மஜ்ஜி²மே சாதி யோஜனா.

596. ‘‘ஸோ கு³ணங்கு³ணுபாஹன’’ந்தி பத³ச்சே²தோ³. ஸோ பி⁴க்கூ²தி அத்தோ².

599. ஏவம் ‘‘ஆபஜ்ஜதி, நாபஜ்ஜதீ’’தி பத³வஸேன பச்சந்திமசதுக்கம் த³ஸ்ஸேத்வா ‘‘நேவ கப்பதி, ந கப்பதீ’’தி பத³வஸேன த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘பச்சந்திமேஸூ’’திஆதி³.

601. வுத்தந்தி ‘‘க³ணேன பஞ்சவக்³கே³னா’’திஆதி³கா³தா²ய ஹேட்டா² வுத்தம்.

603. ஏவம் வத்துந்தி ‘‘ந கப்பதீ’’தி வத்தும். பஞ்சலோணாதி³கந்தி ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, லோணானீ’’திஆதி³.

608. அனுஞ்ஞாதட்டா²னஸ்ஸ அந்தோ நோ ஆபஜ்ஜதி, தம் அதிக்கமந்தோ ப³ஹியேவ ச ஆபஜ்ஜதீதி யோஜனா.

612. ஸேக்க²பஞ்ஞத்தீதி ஸேகி²யபஞ்ஞத்தி.

613. அக³ணாதி அது³தியா. ஏத்த² ஹி ஏகாபி க³ணோ நாம.

614. உப⁴யத்த²பி அஸாதா⁴ரணமாபத்திந்தி பி⁴க்கு²னீனம் நியதாபஞ்ஞத்தி வேதி³தப்³பா³.

616. கி³லானோ ச நாபஜ்ஜதி, அகி³லானோ ச நாபஜ்ஜதீதி ஏவம் உபோ⁴பி நாபஜ்ஜந்தீதி யோஜனா. திகாதீ³ஸு த³ஸ்ஸிதானம் பதா³னம் சதுக்காதி³த³ஸ்ஸனவஸேன புனப்புனம் க³ஹணம்.

618. ‘‘ஆபஜ்ஜதி அகி³லானோவா’’தி பத³ச்சே²தோ³.

சதுக்ககதா²வண்ணனா.

620. ‘‘க³ருது²ல்லச்சய’’ந்தி வத்தப்³பே³ ‘‘க³ரு’’ந்தி நிக்³க³ஹீதாக³மோ.

621. பஞ்ச கதி²னானிஸம்ஸா ஹேட்டா² வுத்தாயேவ.

626. அக்³கி³ஸத்த²னக²க்கந்தந்தி அக்³கி³ஸத்த²னகே²ஹி அக்கந்தம் பு²ட்ட²ம், பஹடந்தி அத்தோ². அபீ³ஜந்தி நோபீ³ஜம். உப்³ப³ட்டபீ³ஜகந்தி நிப்³ப³ட்டபீ³ஜகம்.

628. பவாரணாபீதி படிக்கே²பபவாரணாபி. ஓத³னாதீ³ஹீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸத்துகும்மாஸமச்ச²மம்ஸானம் க³ஹணம். காயாதி³க³ஹணேனாதி காயேன வா காயபடிப³த்³தே⁴ன வா க³ஹணேன. ‘‘தா³துகாமாபி⁴ஹாரோ ச, ஹத்த²பாஸேரணக்க²ம’’ந்தி இமேஹி சதூஹி அங்கே³ஹி ஸத்³தி⁴ம் தேஸம் த்³வின்னமேகம் க³ஹேத்வா படிக்³க³ஹணா பஞ்சேவ ஹோந்தி.

629-30. வினயஞ்ஞுகஸ்மிந்தி வினயத⁴ரே புக்³க³லே. ஸகஞ்ச ஸீலந்தி அத்தனோ பாதிமோக்க²ஸம்வரஸீலஞ்ச. ஸுரக்கி²தம் ஹோதீதி ஆபத்தானாபத்திகப்பியாகப்பியானம் விஜானந்ததாய அஸேவிதப்³ப³ம் பஹாய ஸேவிதப்³ப³ம்யேவ ஸேவனவஸேன ஸுட்டு² ரக்கி²தம் ஹோதி. குக்குச்சமஞ்ஞஸ்ஸ நிராகரோதீதி அஞ்ஞஸ்ஸ ஸப்³ரஹ்மசாரினோ கப்பியாகப்பியவிஸயே உப்பன்னம் குக்குச்சம் நிவாரேதி. விஸாரதோ³ பா⁴ஸதி ஸங்க⁴மஜ்ஜே²தி கப்பியாகப்பியானம் வினிச்ச²யகதா²ய உப்பன்னாய நிராஸங்கோ நிப்³ப⁴யோ வோஹரதி. வேரிபி⁴க்கூ²தி அத்தபச்சத்தி²கே புக்³க³லே. த⁴ம்மஸ்ஸ சேவ டி²தியா பவத்தோதி ‘‘வினயோ நாம ஸாஸனஸ்ஸ ஆயு, வினயே டி²தே ஸாஸனம் டி²தம் ஹோதீ’’தி (பாரா. அட்ட². 1.பட²மமஹாஸங்கீ³திகதா²; தீ³. நி. அட்ட². 1.பட²மமஹாஸங்கீ³திகதா²; கு². பா. அட்ட². 5.மங்க³லஸுத்தவண்ணனா; தே²ரகா³. அட்ட². 1.251) வசனதோ ஸத்³த⁴ம்மட்டி²தியா படிபன்னோ ஹோதி. தஸ்மா காரணா. தத்த² வினயஞ்ஞுபா⁴வே. தீ⁴ரோ பஞ்ஞவா பி⁴க்கு².

பஞ்சககதா²வண்ணனா.

631-2. ச²ளபி⁴ஞ்ஞேனாதி ச² அபி⁴ஞ்ஞா ஏதஸ்ஸாதி ச²ளபி⁴ஞ்ஞோ, தேன. அதிக்கந்தபமாணம் மஞ்சபீட²ம், அதிக்கந்தபமாணம் நிஸீத³னஞ்ச ததா² அதிக்கந்தபமாணம் கண்டு³ப்படிச்சா²தி³வஸ்ஸஸாடிகசீவரஞ்ச ஸுக³தஸ்ஸ சீவரே பமாணிகசீவரந்தி ச².

633-4. அஞ்ஞாணஞ்ச குக்குச்சஞ்ச அஞ்ஞாணகுக்குச்சா, தேஹி, அஞ்ஞாணதாய சேவ குக்குச்சபகததாய சாதி வுத்தம் ஹோதி. விபரீதாய ஸஞ்ஞாய கப்பியே அகப்பியஸஞ்ஞாய, அகப்பியே கப்பியஸஞ்ஞாய.

தத்த² கத²ம் அலஜ்ஜிதாய ஆபஜ்ஜதி? அகப்பியபா⁴வம் ஜானந்தோயேவ மத்³தி³த்வா வீதிக்கமம் கரோதி (கங்கா². அட்ட². நிதா³னவண்ணனா). வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘ஸஞ்சிச்ச ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதி;

ஆபத்திம் பரிகூ³ஹதி;

அக³திக³மனஞ்ச க³ச்ச²தி;

ஏதி³ஸோ வுச்சதி அலஜ்ஜீ புக்³க³லோ’’தி. (பரி. 359);

கத²ம் அஞ்ஞாணதாய ஆபஜ்ஜதி? அஞ்ஞாணபுக்³க³லோ மந்தோ³ மோமூஹோ கத்தப்³பா³கத்தப்³ப³ம் அஜானந்தோ அகத்தப்³ப³ம் கரோதி, கத்தப்³ப³ம் விராதே⁴தி. ஏவம் அஞ்ஞாணதாய ஆபஜ்ஜதி.

கத²ம் குக்குச்சபகததாய ஆபஜ்ஜதி? கப்பியாகப்பியம் நிஸ்ஸாய குக்குச்சே உப்பன்னே வினயத⁴ரம் புச்சி²த்வா கப்பியம் சே, கத்தப்³ப³ம் ஸியா, அகப்பியம் சே, ந கத்தப்³ப³ம், அயம் பன ‘‘வட்டதீ’’தி மத்³தி³த்வா வீதிக்கமதியேவ. ஏவம் குக்குச்சபகததாய ஆபஜ்ஜதி.

கத²ம் கப்பியே அகப்பியஸஞ்ஞாய ஆபஜ்ஜதி? ஸூகரமம்ஸம் ‘‘அச்ச²மம்ஸ’’ந்தி கா²த³தி, காலே விகாலஸஞ்ஞாய பு⁴ஞ்ஜதி. ஏவம் கப்பியே அகப்பியஸஞ்ஞாய ஆபஜ்ஜதி.

கத²ம் அகப்பியே கப்பியஸஞ்ஞாய ஆபஜ்ஜதி? அச்ச²மம்ஸம் ‘‘ஸூகரமம்ஸ’’ந்தி கா²த³தி, விகாலே காலஸஞ்ஞாய பு⁴ஞ்ஜதி. ஏவம் அகப்பியே கப்பியஸஞ்ஞாய ஆபஜ்ஜதி.

கத²ம் ஸதிஸம்மோஸாய ஆபஜ்ஜதி? ஸஹஸேய்யசீவரவிப்பவாஸாதீ³னி ஸதிஸம்மோஸாய ஆபஜ்ஜதி.

635-8. ‘‘பி⁴க்கு²னா உபட்ட²பேதப்³போ³’’தி பத³ச்சே²தோ³. த⁴ம்மசக்கு²னாதி பாதிமோக்க²ஸம்வரஸீலஸங்கா²தோ படிபத்தித⁴ம்மோவ சக்கு² ஏதஸ்ஸாதி த⁴ம்மசக்கு², தேன ச²ஹி அங்கே³ஹி யுத்தேன த⁴ம்மசக்கு²னா பன பி⁴க்கு²னா உபஸம்பாத³னா காதப்³பா³, நிஸ்ஸயோ சேவ தா³தப்³போ³, ஸாமணேரோ உபட்டா²பேதப்³போ³தி யோஜனா. ஆபத்திம் ஜானாதி, அனாபத்திம் ஜானாதி, க³ரும் ஆபத்திம் ஜானாதி, லஹும் ஆபத்திம் ஜானாதீதி யோஜனா. அஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ உப⁴யானி பாதிமோக்கா²னி வித்தா²ரா ஸ்வாக³தானி ப⁴வந்தி, அத்த²தோ ஸுவிப⁴த்தானி ப⁴வந்தி, ஸுத்தஸோ அனுப்³யஞ்ஜனஸோ ஸுவினிச்சி²தானி ப⁴வந்தி, த³ஸவஸ்ஸோ வா ஹோதி, அதிரேகத³ஸவஸ்ஸோ வாதி யோஜனா.

ச²க்ககதா²வண்ணனா.

639. ஸத்த ஸாமீசியோ வுத்தாதி ‘‘ஸோ ச பி⁴க்கு² அனப்³பி⁴தோ, தே ச பி⁴க்கூ² கா³ரய்ஹா, அயம் தத்த² ஸாமீசி, யுஞ்ஜந்தாயஸ்மந்தோ ஸகம், மா வோ ஸகம் வினஸ்ஸாதி அயம் தத்த² ஸாமீசி, அயம் தே பி⁴க்கு² பத்தோ யாவ பே⁴த³னாய தா⁴ரேதப்³போ³தி, அயம் தத்த² ஸாமீசி, ததோ நீஹரித்வா பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்விப⁴ஜிதப்³ப³ம், அயம் தத்த² ஸாமீசி, அஞ்ஞாதப்³ப³ம் பரிபுச்சி²தப்³ப³ம் பரிபஞ்ஹிதப்³ப³ம், அயம் தத்த² ஸாமீசி, யஸ்ஸ ப⁴விஸ்ஸதி, ஸோ ஹரிஸ்ஸதீதி, அயம் தத்த² ஸாமீசீ’’தி ச² ஸாமீசியோ பி⁴க்கு²பாதிமோக்கே²வுத்தா, ‘‘ஸா ச பி⁴க்கு²னீ அனப்³பி⁴தா, தா ச பி⁴க்கு²னியோ கா³ரய்ஹா, அயம் தத்த² ஸாமீசீ’’தி பி⁴க்கு²னிபாதிமோக்கே² வுத்தாய ஸத்³தி⁴ம் ஸத்த ஸாமீசியோ வுத்தா. ஸத்தேவ ஸமதா²பி சாதி ஸம்முகா²வினயாதி³ஸமதா²பி ஸத்தேவ வுத்தா. பஞ்ஞத்தாபத்தியோ ஸத்தாதி பாராஜிகாத³யோ பஞ்ஞத்தாபத்தியோ ஸத்த வுத்தா. ஸத்தபோ³ஜ்ஜ²ங்க³த³ஸ்ஸினாதி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³த³யோ ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ யாதா²வதோ பஸ்ஸந்தேன ப⁴க³வதா.

ஸத்தககதா²வண்ணனா.

640-1. இத⁴ குலதூ³ஸகோ பி⁴க்கு² ஆஜீவஸ்ஸேவ காரணா புப்பே²ன, ப²லேன, சுண்ணேன, மத்திகாய, த³ந்தகட்டே²ஹி, வேளுயா, வேஜ்ஜிகாய, ஜங்க⁴பேஸனிகேனாதி இமேஹி அட்ட²ஹி ஆகாரேஹி குலானி தூ³ஸேதீதி யோஜனா. ‘‘புப்பே²னா’’திஆதி³னா புப்பா²தி³னா தா³னமேவ உபலக்க²ணதோ த³ஸ்ஸேதி. புப்பே²னாதி புப்ப²தா³னேனாதி அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³. புப்ப²தா³னாத³யோ குலதூ³ஸனே வுத்தா.

642-5. ‘‘அட்ட²தா⁴னதிரித்தாபி, அதிரித்தாபி அட்ட²தா⁴’’தித்³வீஸு அட்ட²கேஸு அட்ட² அனதிரித்தே தாவ த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘அகப்பியகதஞ்சேவா’’திஆதி³. கி³லானானதிரித்தகந்தி நித்³தி³ட்டா² இமே அட்டே²வ அனதிரித்தகா ஞேய்யாதி யோஜனா. அகப்பியகதாத³யோ பவாரணஸிக்கா²பத³கதா²வண்ணனாய வுத்தா.

646. ஞாதஞத்திஸூதி ஞாதது³க்கடம், ஞத்திது³க்கடஞ்ச. படிஸாவனேதி படிஸ்ஸவே. அட்ட²து³க்கடானம் வினிச்ச²யோ து³தியபாராஜிககதா²வண்ணனாய வுத்தோ.

648-9. ஏஹிபி⁴க்கூ²பஸம்பதா³தி யஸகுலபுத்தாதீ³னம் ‘‘ஏஹி பி⁴க்கூ²’’தி வசனேன ப⁴க³வதா தி³ன்னஉபஸம்பதா³. ஸரணக³மனேன சாதி பட²மபோ³தி⁴யம் தீஹி ஸரணக³மனேஹி அனுஞ்ஞாதஉபஸம்பதா³. பஞ்ஹாப்³யாகரணோவாதா³தி ஸோபாகஸ்ஸ பஞ்ஹாப்³யாகரணோபஸம்பதா³, மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரஸ்ஸ தி³ன்னஓவாத³படிக்³க³ஹணோபஸம்பதா³ ச. க³ருத⁴ம்மபடிக்³க³ஹோதி மஹாபஜாபதியா கோ³தமியா அனுஞ்ஞாதக³ருத⁴ம்மபடிக்³க³ஹணோபஸம்பதா³.

ஞத்திசதுத்தே²ன கம்மேனாதி இதா³னி பி⁴க்கு²உபஸம்பதா³. அட்ட²வாசிகாதி பி⁴க்கு²னீனம் ஸந்திகே ஞத்திசதுத்தே²ன கம்மேன, பி⁴க்கூ²னம் ஸந்திகே ஞத்திசதுத்தே²ன கம்மேனாதி அட்ட²ஹி கம்மவாசாஹி பி⁴க்கு²னீனம் உபஸம்பதா³ அட்ட²வாசிகா நாம. தூ³தேன பி⁴க்கு²னீனந்தி அட்³ட⁴காஸியா க³ணிகாய அனுஞ்ஞாதா பி⁴க்கு²னீனம் தூ³தேன உபஸம்பதா³.

650. ஸுத்³த⁴தி³ட்டி²னாதி ஸுட்டு² ஸவாஸனகிலேஸானம் பஹானேன பரிஸுத்³தா⁴ ஸமந்தசக்கு²ஸங்கா²தா தி³ட்டி² ஏதஸ்ஸாதி ஸுத்³த⁴தி³ட்டி², தேன ஸமந்தசக்கு²னா ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன.

651. பாபிச்சா² நாம அஸந்தகு³ணஸம்பா⁴வனிச்சா².

652-3. ந ச மஜ்ஜபோ ஸியாதி மஜ்ஜபோ ந ஸியா மஜ்ஜம் பிவந்தோ ந ப⁴வேய்ய, மஜ்ஜம் ந பிவேய்யாதி அத்தோ². அப்³ரஹ்மசரியாதி (அ. நி. அட்ட². 2.3.71) அஸேட்ட²சரியதோ மேது²னா விரமேய்ய. ரத்திம் ந பு⁴ஞ்ஜேய்ய விகாலபோ⁴ஜனந்தி உபோஸத²ம் உபவுத்தோ² ரத்திபோ⁴ஜனஞ்ச தி³வாவிகாலபோ⁴ஜனஞ்ச ந பு⁴ஞ்ஜேய்ய. ந ச க³ந்த⁴மாசரேதி க³ந்த⁴ஞ்ச ந விலிம்பேய்ய. மஞ்சே ச²மாயம் வ ஸயேத² ஸந்த²தேதி கப்பியமஞ்சே வா ஸுதா⁴தி³பரிகம்மகதாய பூ⁴மியா வா திணபண்ணபலாலாதீ³னி ஸந்த²ரித்வா கதே ஸந்த²தே வா ஸயேதா²தி அத்தோ². ஏதஞ்ஹி அட்ட²ங்கி³கமாஹுபோஸத²ந்தி ஏதம் பாணாதிபாதாதீ³னி அஸமாசரந்தேன உபவுத்த²ம் உபோஸத²ம் அட்ட²ஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தத்தா ‘‘அட்ட²ங்கி³க’’ந்தி வத³ந்தி. து³க்க²ந்தகு³னாதி வட்டது³க்க²ஸ்ஸ அந்தம் அமதமஹானிப்³பா³னம் க³தேன பத்தேன பு³த்³தே⁴ன பகாஸிதந்தி யோஜனா.

654. பி⁴க்கு²னோவாத³கபி⁴க்கு²னோ அட்ட²ங்கா³னி பி⁴க்கு²னோவாத³கதா²வண்ணனாய த³ஸ்ஸிதானேவ.

அட்ட²ககதா²வண்ணனா.

655. போ⁴ஜனானி பணீதானி நவ வுத்தானீதி பணீதானி ஹி போ⁴ஜனஸிக்கா²பதே³ வுத்தானி. த³ஸஸு அகப்பியமம்ஸேஸு மனுஸ்ஸமம்ஸவஜ்ஜிதானி நவ மம்ஸானி கா²த³ந்தஸ்ஸ து³க்கடம் நித்³தி³ட்ட²ந்தி யோஜனா.

656. பாதிமோக்க²…பே… பரிதீ³பிதாதி பி⁴க்கூ²னம் பஞ்சுத்³தே³ஸா, பி⁴க்கு²னீனம் அனியதுத்³தே³ஸேஹி வினா சத்தாரோதி உத்³தே³ஸா நவ தீ³பிதா. உபோஸதா² நவேவாதி தி³வஸவஸேன தயோ, காரகவஸேன தயோ, கரணவஸேன தயோதி நவ உபோஸதா². ஏத்தா²தி இமஸ்மிம் ஸாஸனே. ஸங்கோ⁴ நவஹி பி⁴ஜ்ஜதீதி நவஹி புக்³க³லேஹி ஸங்கோ⁴ பி⁴ஜ்ஜதீதி யோஜனா. யதா²ஹ –