கம்மட்டா²னவிபா⁴வனாவிதா⁴னகதா²வண்ணனா

3125. ‘‘ஆதி³ம்ஹி ஸீலம் த³ஸ்ஸேய்ய.

மஜ்ஜே² மக்³க³ம் விபா⁴வயே;

பரியோஸானே ச நிப்³பா³னம்;

ஏஸா கதி²கஸண்டி²தீ’’தி. (தீ³. நி. அட்ட². 1.190; ம. நி. அட்ட². 1.291; அ. நி. அட்ட². 2.3.64) –

வுத்தம் த⁴ம்மகதி²கலக்க²ணம் ஸமனுஸ்ஸரந்தோயமாசரியோ பாதிமோக்க²ஸம்வரஸீலபரிதீ³பகம் வினிச்ச²யம் நாதிஸங்கே²பவித்தா²ரமுகே²ன த³ஸ்ஸேத்வா தம்மூலகானம் இதரேஸஞ்ச திண்ணம் ஸீலானம் தம்த³ஸ்ஸனேனேவ த³ஸ்ஸிதபா⁴வஞ்ச ஸீலவிஸுத்³தி⁴மூலிகா சித்தவிஸுத்³தி⁴ஆதி³யோ பஞ்சவிஸுத்³தி⁴யோ ச தம்மூலிகஞ்ச அரியமக்³க³ஸங்கா²தம் ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ம் தத³தி⁴க³மனீயம் நிப்³பா³னஞ்ச த³ஸ்ஸேத்வா யதா²ரத்³த⁴ம் வினயகத²ம் பரியோஸாபேதுகாமோ ஆஹ ‘‘பாமோக்கே²’’திஆதி³. தத்த² பாமோக்கே²தி ஸமாதி⁴ஆதீ³னம் அனவஜ்ஜத⁴ம்மானம் பதிட்டா²பா⁴வேன உத்தமே. மோக்க²ப்பவேஸனேதி அமதமஹானிப்³பா³னனக³ரஸ்ஸ பவேஸனனிமித்தே. முகே² அஸஹாயத்³வாரபூ⁴தே. யதா²ஹ –

‘‘ஸக்³கா³ரோஹணஸோபானம், அஞ்ஞம் ஸீலஸமம் குதோ;

த்³வாரம் வா பன நிப்³பா³ன-நக³ரஸ்ஸ பவேஸனே’’தி. (விஸுத்³தி⁴. 1.9; பு³. ப³ம். அட்ட². 3.தீ³பங்கரபு³த்³த⁴வம்ஸவண்ணனா);

ஸப்³ப³து³க்க²க்க²யேதி ஜாதிது³க்கா²தி³ஸப்³ப³து³க்கா²னம் க²யஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸ்ஸ அதி⁴க³மூபாயத்தா ப²லூபசாரேன ஸப்³ப³து³க்க²க்க²யஸங்கா²தே. ‘‘பாமோக்கே²’’தி ச ‘‘மோக்க²ப்பவேஸனே முகே²’’தி ச ‘‘ஸப்³ப³து³க்க²க்க²யே’’தி ச ‘‘பாதிமோக்க²ஸ்மி’’ந்தி ஏதஸ்ஸ விஸேஸனம். வுத்தேதி பாராஜிகதோ பட்டா²ய நானப்பகாரதோ நித்³தி³ட்டே² ஸதி. இதரத்தயம் வுத்தமேவாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இந்த்³ரியஸம்வரஸீலஆஜீவபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலபச்சயஸன்னிஸ்ஸிதஸீலஸங்கா²தம் இதரம் ஸீலத்தயம் வுத்தமேவ ஹோதி ‘‘ராஜா ஆக³தோ’’தி வுத்தே பரிஸாய ஆக³மனம் விய, தஸ்மா தம் ந வக்கா²மாதி அதி⁴ப்பாயோ.

3126. இத³ம் சதுப்³பி³த⁴ம் ஸீலந்தி பாதிமோக்க²ஸம்வரஸீலாதி³ம் சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம். ஞத்வாதி லக்க²ணாதி³தோ, வோதா³னதோ, ஹானபா⁴கி³யட்டி²திபா⁴கி³யவிஸேஸபா⁴கி³யனிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யாதி³ப்பகாரதோ ச ஜானித்வா. தத்தா²தி சதுப்³பி³த⁴ஸீலே. பதிட்டி²தோதி அச்சி²த்³தா³தி³அங்க³ஸமன்னாக³தபா⁴வமாபாத³னேன பதிட்டி²தோ. ஸமாதி⁴ந்தி உபசாரப்பனாபே⁴த³லோகியஸமாதி⁴ம். பா⁴வேத்வாதி ஸமசத்தாலீஸாய கம்மட்டா²னேஸு புனப்புனம் அனுயோக³வஸேன வட்³டே⁴த்வா. பஞ்ஞாயாதி திலக்க²ணாகாராதி³பரிச்சே²தி³காய லோகுத்தராய பஞ்ஞாய ஹேதுபூ⁴தாய, கரணபூ⁴தாய ச. பரிமுச்சதீதி ஸப்³ப³கிலேஸப³ந்த⁴னம் சே²த்வா ஸம்ஸாரசாரகா ஸமந்ததோ முச்சதி, அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யதீதி அதி⁴ப்பாயோ.

3127. ஏவம் ஸமாஸதோ வுத்தமேவத்த²ம் நித்³தி³ஸந்தோ ஆஹ ‘‘த³ஸானுஸ்ஸதியோ’’திஆதி³. த³ஸ அனுஸ்ஸதியோ ச த³ஸ கஸிணா ச த³ஸ அஸுபா⁴ ச சதஸ்ஸோ அப்பமஞ்ஞாயோ ச ததா² சத்தாரோ ஆருப்பா ச வுத்தா. அபரம் கம்மட்டா²னத்³வயஞ்ச வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

தத்த² த³ஸானுஸ்ஸதியோ நாம ‘‘பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதி, த⁴ம்மானுஸ்ஸதி, ஸங்கா⁴னுஸ்ஸதி, ஸீலானுஸ்ஸதி, சாகா³னுஸ்ஸதி, தே³வதானுஸ்ஸதி, காயக³தாஸதி, மரணானுஸ்ஸதி, ஆனாபானஸதி, உபஸமானுஸ்ஸதீ’’தி (விஸுத்³தி⁴. 1.47) ஏவம் வுத்தா த³ஸ அனுஸ்ஸதியோ.

த³ஸ கஸிணா நாம ‘‘பத²வீகஸிணம், ஆபோகஸிணம், தேஜோகஸிணம், வாயோகஸிணம், நீலகஸிணம், பீதகஸிணம், லோஹிதகஸிணம், ஓதா³தகஸிணம், ஆலோககஸிணம், பரிச்சி²ன்னாகாஸகஸிண’’ந்தி (விஸுத்³தி⁴. 1.47) வுத்தா இமே த³ஸ கஸிணா.

த³ஸ அஸுபா⁴ நாம ‘‘உத்³து⁴மாதகம், வினீலகம், விபுப்³ப³கம், விச்சி²த்³த³கம், விக்கா²யிதகம், விக்கி²த்தகம், ஹதவிக்கி²த்தகம், லோஹிதகம், புளுவகம், அட்டி²க’’ந்தி (விஸுத்³தி⁴. 1.47) வுத்தா இமே த³ஸ அஸுபா⁴.

சதஸ்ஸோ அப்பமஞ்ஞாயோ நாம ‘‘மேத்தா, கருணா, முதி³தா, உபேக்கா²’’தி (விஸுத்³தி⁴. 1.47) வுத்தா இமே அப்பமஞ்ஞாயோ.

சத்தாரோ ஆருப்பா நாம ‘‘ஆகாஸானஞ்சாயதனம், விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம், ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம், நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதன’’ந்தி (விஸுத்³தி⁴. 1.47) வுத்தா இமே ஆருப்பா. அபரம் கம்மட்டா²னத்³வயம் நாம ‘‘ஆஹாரேபடிக்கூலஸஞ்ஞா, சதுதா⁴துவவத்தா²ன’’ந்தி வுத்தம் ட்டா²னஉப⁴யம்.

3128. இச்சேவம் சத்தாலீஸவித⁴ம் மனோபு⁴னோ கம்மட்டா²னம் ஸப்³ப³ம்பி கம்மட்டா²னம் ஸமுத்³தி³ட்ட²ம் ஸியாதி யோஜனா. கம்மஸ்ஸ யோக³ஸங்கா²தஸ்ஸ டா²னம் ஆரம்மணபா⁴வேன பவத்திட்டா²னந்தி கம்மட்டா²னம். திட்ட²தி ஏத்த² ப²லம் ததா³யத்தவுத்திதாயாதி டா²னம், காரணம், கம்மஸ்ஸ விபஸ்ஸனாய டா²னம் காரணம் கம்மட்டா²னம், கஸ்ஸாதி ஆஹ ‘‘மனோபு⁴னோ’’தி. மனோ அபி⁴ப⁴வதீதி மனோபூ⁴, தஸ்ஸ மனோபு⁴னோ, குஸலசித்தப்பவத்தினிவாரணேன ததா²லத்³த⁴னாமஸ்ஸ காமதே³வஸ்ஸாதி அத்தோ². இமினா கம்மட்டா²னக³ணனாபரிச்சே²தோ³ த³ஸ்ஸிதோ.

3129-30. இமேஸம் கம்மட்டா²னானம் பா⁴வனாமயம் பி⁴ந்தி³த்வா த³ஸ்ஸேதும் மாதிகம் தாவ த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘உபசாரப்பனாதோ’’திஆதி³. தத்த² உபசாரப்பனாதோதி ‘‘ஏத்தகானி கம்மட்டா²னானி உபசாராவஹானி, ஏத்தகானி அப்பனாவஹானீ’’தி ஏவம் உபசாரப்பனாவஸேன ச. ஜா²னபே⁴தா³தி ‘‘ஏத்தகானி பட²மஜ்ஜா²னிகானி, ஏத்தகானி திகசதுக்கஜ்ஜா²னிகானி, ஏத்தகானி பஞ்சகஜ்ஜா²னிகானீ’’திஆதி³னா ஜா²னபே⁴தா³ ச. அதிக்கமாதி அங்கா³னம், ஆரம்மணானஞ்ச அதிக்கமதோ. வட்³ட⁴னாவட்³ட⁴னா சாபீதி அங்கு³லத்³வங்கு³லாதி³வஸேன வட்³டே⁴தப்³பா³, அவட்³டே⁴தப்³பா³ ச. ஆரம்மணபூ⁴மிதோதி நிமித்தாரம்மணாதி³ஆரம்மணதோ சேவ லப்³ப⁴மானாலப்³ப⁴மானபூ⁴மிதோ ச.

க³ஹணாதி தி³ட்டா²தி³வஸேன க³ஹேதப்³ப³தோ. பச்சயாதி தம்தம்டா²னானம் பச்சயபா⁴வதோ ச. பி⁴ய்யோதி புன-ஸத்³த³த்த²னீஹாரத்தோ². சரியானுகூலதோதி ராக³சரியாதீ³னம் அனுகூலபா⁴வதோதி அயம் விஸேஸோ அயம் பே⁴தோ³. ஏதேஸு சத்தாலீஸாய கம்மட்டா²னேஸு.

3131. ஏவம் மாதிகம் நித்³தி³ஸித்வா யதா²க்கமம் நித்³தி³ஸந்தோ பட²மம் தாவ உபசாராவஹாத³யோ த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘அட்டா²னுஸ்ஸதியோ’’திஆதி³. தத்தா²தி திஸ்ஸம் மாதிகாயம், தேஸு வா சத்தாலீஸாய கம்மட்டா²னேஸு. அட்டா²னுஸ்ஸதியோதி காயக³தாஸதிஆனாபானஸதித்³வயவஜ்ஜிதா பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதிஆதி³கா அட்ட² அனுஸ்ஸதியோ ச. ஸஞ்ஞா ஆஹாரேபடிக்கூலஸஞ்ஞா ச. வவத்தா²னஞ்ச சதுதா⁴துவவத்தா²னஞ்சாதி இமே த³ஸ. உபசாராவஹாதி பு³த்³த⁴கு³ணாதீ³னம் பரமத்த²பா⁴வதோ, அனேகவித⁴த்தா, ஏகஸ்ஸாபி க³ம்பீ⁴ரபா⁴வதோ ச ஏதேஸு த³ஸஸு கம்மட்டா²னேஸு அப்பனாவஸேன ஸமாதி⁴ஸ்ஸ பதிட்டா²துமஸக்குணேய்யத்தா அப்பனாபா⁴வனாப்பத்தோ ஸமாதி⁴ உபசாரபா⁴வேயேவ பதிட்டா²தி, தஸ்மா ஏதே உபசாராவஹா.

நனு சேத்த² து³தியசதுத்தா²ருப்பஸமாதி⁴, லோகுத்தரோ ச ஸமாதி⁴ பரமத்த²த⁴ம்மே அப்பனம் பாபுணாதி, தஸ்மா ‘‘பரமத்த²பா⁴வதோ’’தி ஹேது அப்பனமபாபுணனே காரணபா⁴வேன ந வுச்சதீதி? ந, தஸ்ஸ பா⁴வனாவிஸேஸேன பரமத்த²த⁴ம்மே பவத்திஸம்ப⁴வதோ, இமஸ்ஸ ச ரூபாவசரசதுத்த²பா⁴வனாவிஸேஸஸம்ப⁴வதோ ச. ததா² ஹி து³தியசதுத்தா²ருப்பஸமாதி⁴ அப்பனாபத்தஸ்ஸ அரூபாவசரஸமாதி⁴ஸ்ஸ சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸ்ஸ ஆரம்மணஸமதிக்கமமத்தபா⁴வனாவஸேன ஸபா⁴வாரம்மணேபி அப்பனம் பாபுணாதி. விஸுத்³தி⁴பா⁴வனானுக்கமப³லேன லோகுத்தரோ ஸமாதி⁴ அப்பனம் பாபுணாதீதி.

3132. தத்தா²தி தேஸு ஜா²னாவஹேஸு திம்ஸகம்மட்டா²னேஸு. அஸுபா⁴தி உத்³து⁴மாதகாத³யோ த³ஸ அஸுபா⁴. காயக³தாஸதீதி காயக³தாஸதி சாதி இமே ஏகாத³ஸ. பட²மஜ்ஜா²னிகாதி இமேஸம் படிக்கூலாரம்மணத்தா, படிக்கூலாரம்மணே ச சித்தஸ்ஸ சண்ட³ஸோதாய நதி³யா அரித்தப³லேன நாவாட்டா²னம் விய விதக்கப³லேனேவ பவத்திஸம்ப⁴வதோ அவிதக்கானம் து³தியஜ்ஜா²னாதீ³னம் அஸம்ப⁴வோதி ஸவிதக்கஸ்ஸ பட²மஜ்ஜா²னஸ்ஸேவ ஸம்ப⁴வதோ பட²மஜ்ஜா²னிகா. ஆனாபானஞ்ச கஸிணா சாதி இமே ஏகாத³ஸ சதுக்கஜ்ஜா²னிகா ரூபாவசரசதுக்கஜ்ஜா²னிகா ச சதுக்கனயேன, பஞ்சகஜ்ஜா²னிகா ச.

3133. திஸ்ஸோவ அப்பமஞ்ஞாதி மேத்தா, கருணா, முதி³தாதி அப்பமஞ்ஞா திஸ்ஸோவ. ஸாமஞ்ஞனித்³தே³ஸே ஏதாஸமேவ க³ஹணம் கத²ம் விஞ்ஞாயதீதி? ‘‘அத² பச்சி²மா’’திஆதி³னா சதுத்தா²ய அப்பமஞ்ஞாய சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகபா⁴வஸ்ஸ வக்க²மானத்தா பாரிஸேஸதோ தம் விஞ்ஞாயதி. திகஜ்ஜா²னானீதி திகஜ்ஜா²னிகா. ‘‘திகஜ்ஜா²னா’’தி வத்தப்³பே³ லிங்க³விபல்லாஸேன ஏவம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். மேத்தாதீ³னம் தோ³மனஸ்ஸஸஹக³தப்³யாபாத³விஹிம்ஸானபி⁴ரதீனம் பஹாயகத்தா தோ³மனஸ்ஸபடிபக்கே²ன ஸோமனஸ்ஸேனேவ ஸஹக³ததா வுத்தாதி சதுக்கனயேன திகஜ்ஜா²னிகதா வுத்தா, பஞ்சகனயேன சதுக்கஜ்ஜா²னிகதா ச.

‘‘அதா²’’தி இத³ம் ‘‘பச்சி²மா’’தி பத³ஸ்ஸ ‘‘திஸ்ஸோ’’தி இமினா புரிமபதே³ன ஸம்ப³ந்த⁴னிவத்தனத்த²ம். பச்சி²மா அப்பமஞ்ஞா, சத்தாரோ ஆருப்பா ச சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகா மதா சதுக்கனயேன, பஞ்சமஜ்ஜா²னிகா ச. ‘‘ஸப்³பே³ ஸத்தா ஸுகி²தா ஹோந்து, து³க்கா² முச்சந்து, லத்³த⁴ஸுக²ஸம்பத்திதோ மா விக³ச்ச²ந்தூ’’தி மேத்தாதி³திவித⁴வஸப்பவத்தம் ப்³யாபாரத்தயம் பஹாய கம்மஸ்ஸகதாத³ஸ்ஸனேன ஸத்தேஸு மஜ்ஜ²த்தாகாரப்பத்தபா⁴வனானிப்³ப³த்தாய தத்ரமஜ்ஜ²த்தோபேக்கா²ய ப³லவதரத்தா அப்பனாப்பத்தஸ்ஸ உபேக்கா²ப்³ரஹ்மவிஹாரஸ்ஸ ஸுக²ஸஹக³ததாஸம்ப⁴வதோ உபேக்கா²ஸஹக³ததா வுத்தா.

3134. அங்கா³ரம்மணதோ அதிக்கமோ த்³விதா⁴ வுத்தோதி யோஜனா. சதுக்கதிகஜ்ஜா²னேஸூதி த³ஸகஸிணா, ஆனாபானஸதீதி ஏகாத³ஸஸு சதுக்கஜ்ஜா²னிகேஸு சேவ மேத்தாதி³புரிமப்³ரஹ்மவிஹாரத்தயஸங்கா²தேஸு திகஜ்ஜா²னிகேஸு ச கம்மட்டா²னேஸு. அங்கா³திக்கமதாதி ஏகஸ்மிம்யேவ ஆரம்மணே விதக்காதி³ஜா²னங்க³ ஸமதிக்கமேன பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னம் ஆரம்மணேயேவ து³தியஜ்ஜா²னாதீ³னம் உப்பத்திதோ அங்கா³திக்கமோ அதி⁴ப்பேதோதி அத்தோ². அங்கா³திக்கமோயேவ அங்கா³திக்கமதா.

3135. அங்கா³திக்கமதோதி ததியஜ்ஜா²னஸம்பயுத்தஸோமனஸ்ஸாதிக்கமனதோ. ஆரம்மணமதிக்கம்மாதி படிபா⁴க³னிமித்தகஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸதப்³பி³ஸயபட²மாருப்பவிஞ்ஞாணதத³பா⁴வஸங்கா²தானி சத்தாரி ஆரம்மணானி யதா²க்கமம் அதிக்கமித்வா. கஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸதப்³பி³ஸயபட²மாருப்பவிஞ்ஞாணதத³பா⁴வதப்³பி³ஸயததியாருப்பவிஞ்ஞாணஸங்கா²தேஸு சதூஸு ஆரம்மணேஸு ஆருப்பா ஆகாஸானஞ்சாயதனாதீ³னி சத்தாரி அரூபாவசரஜ்ஜா²னானி ஜாயரே உப்பஜ்ஜந்தி.

3136. ஏத்தா²தி ஏதேஸு ஆரம்மணேஸு. வட்³டே⁴தப்³பா³னீதி ‘‘யத்தகம் ஓகாஸம் கஸிணேன ப²ரதி, தத³ப்³ப⁴ந்தரே தி³ப்³பா³ய ஸோததா⁴துயா ஸத்³த³ம் ஸோதும், தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா ரூபம் பஸ்ஸிதும், பரஸத்தானஞ்ச சேதஸா சித்தம் அஞ்ஞாதும் ஸமத்தோ² ஹோதீ’’தி வுத்தப்பயோஜனம் ஸந்தா⁴ய அங்க³க³ணனாதி³வஸேன பரிச்சி²ந்தி³த்வா யத்தகம் இச்ச²தி, தத்தகம் வட்³டே⁴தப்³பா³னி. ஸேஸம் அஸுபா⁴தி³ ஸப்³ப³ம் தம் கம்மட்டா²னம் பயோஜனாபா⁴வா ந வட்³டே⁴தப்³ப³மேவாதி யோஜனா.

3137. தத்த² தேஸு கம்மட்டா²னேஸு த³ஸ கஸிணா ச த³ஸ அஸுபா⁴ ச காயக³தாஸதி, ஆனாபானஸதீதி இமே பா³வீஸதி கம்மட்டா²னானி படிபா⁴கா³ரம்மணானீதி யோஜனா. ஏத்த² ‘‘கஸிணா’’திஆதி³னா ததா³ரம்மணானி ஜா²னானி க³ஹிதானி.

3138. தா⁴துவவத்த²னந்தி சதுதா⁴துவவத்தா²னம், கா³தா²ப³ந்த⁴வஸேன ரஸ்ஸத்தம். விஞ்ஞாணஞ்சாதி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம். நேவஸஞ்ஞாதி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம். த³ஸ த்³வேதி த்³வாத³ஸ. பா⁴வகோ³சராதி ஸபா⁴வத⁴ம்மகோ³சரா, பரமத்த²த⁴ம்மாலம்ப³ணாதி வுத்தம் ஹோதி.

3139. த்³வே ச ஆருப்பமானஸாதி ஆகாஸானஞ்சாயதனஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸங்கா²தா அரூபாவசரசித்துப்பாதா³ த்³வே ச. ச² இமே த⁴ம்மா நவத்தப்³ப³கோ³சரா நித்³தி³ட்டா²தி யோஜனா சதுன்னம் அப்பமஞ்ஞானம் ஸத்தபஞ்ஞத்தியா, பட²மாருப்பஸ்ஸ கஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸபஞ்ஞத்தியா, ததியாருப்பஸ்ஸ பட²மாருப்பவிஞ்ஞாணாபா⁴வபஞ்ஞத்தியா ச ஆரம்மணத்தா.

3140. படிக்கூலஸஞ்ஞாதி ஆஹாரேபடிக்கூலஸஞ்ஞா. காயக³தாஸதீதி த்³வாத³ஸேவ பூ⁴மிதோ தே³வேஸு காமாவசரதே³வேஸு குணபானம், படிக்கூலாரஹஸ்ஸ ச அஸம்ப⁴வா ந பவத்தந்தீதி யோஜனா.

3141. தானி த்³வாத³ஸ ச. பி⁴ய்யோதி அதி⁴கத்தே² நிபாதோ, ததோ அதி⁴கம் ஆனாபானஸதி சாதி தேரஸ ரூபாரூபலோகே அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸானஞ்ச அபா⁴வா ஸப்³ப³ஸோ ந ஜாயரேதி யோஜனா.

3142. அரூபாவசரே அரூபப⁴வே சதுரோ ஆருப்பே ட²பேத்வா அஞ்ஞே ச²த்திம்ஸ த⁴ம்மா ரூபஸமதிக்கமாபா⁴வா ந ஜாயந்தீதி யோஜனா. ஸப்³பே³ ஸமசத்தாலீஸ த⁴ம்மா மானுஸே மனுஸ்ஸலோகே ஸப்³பே³ஸமேவ லப்³ப⁴மானத்தா ஜாயந்தி.

3143. சதுத்த²கஸிணம் ஹித்வாதி வாயோகஸிணம் தி³ட்ட²பு²ட்டே²ன க³ஹேதப்³ப³த்தா தம் வஜ்ஜேத்வா நவ கஸிணா ச த³ஸ அஸுபா⁴ சாதி தே ஏகூனவீஸதி த⁴ம்மா தி³ட்டே²னேவ சக்கு²விஞ்ஞாணேன புப்³ப³பா⁴கே³ பரிகம்மகாலே க³ஹேதப்³பா³ ப⁴வந்தீதி யோஜனா. புப்³ப³பா⁴கே³ சக்கு²னா ஓலோகேத்வா பரிகம்மம் கதம், தேன உக்³க³ஹிதனிமித்தம் தேஸம் க³ஹேதப்³ப³ந்தி வுத்தம் ஹோதி.

3144. பு²ட்டே²னாதி நாஸிகக்³கே³, உத்தரோட்டே² வா பு²ட்ட²வஸேன. காயக³தாஸதியம் தசபஞ்சகம் தி³ட்டே²ன க³ஹேதப்³ப³ம். மாலுதோதி வாயோகஸிணம் தி³ட்ட²பு²ட்டே²ன க³ஹேதப்³ப³ம் உச்சு²ஸஸ்ஸாதீ³னம் பத்தேஸு சலமானவண்ணக்³க³ஹணமுகே²ன, காயப்பஸாத³க⁴ட்டனேன ச க³ஹேதப்³ப³த்தா. ஏத்த² ஏதேஸு கம்மட்டா²னேஸு. ஸேஸகந்தி வுத்தாவஸேஸம். பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதிஆதி³கா அட்டா²னுஸ்ஸதியோ, சத்தாரோ ப்³ரஹ்மவிஹாரா, சத்தாரோ ஆருப்பா, ஆஹாரேபடிக்கூலஸஞ்ஞா, சதுதா⁴துவவத்தா²னம், காயக³தாஸதியம் வக்கபஞ்சகாதீ³னி சாதி ஸப்³ப³மேதம் பரதோ ஸுத்வா க³ஹேதப்³ப³த்தா ஸுதேனேவ க³ஹேதப்³ப³ந்தி வுத்தம்.

3145. ஏத்த² ஏதேஸு கம்மட்டா²னேஸு ஆகாஸகஸிணம் ட²பேத்வா நவ கஸிணா பட²மாருப்பசித்தஸ்ஸ ஆரம்மணபூ⁴தகஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வதோ பச்சயா ஜாயரே பச்சயா ப⁴வந்தீதி யோஜனா.

3146. த³ஸபி கஸிணா அபி⁴ஞ்ஞானம் தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணாதீ³னம் பச்சயா ப⁴வந்தீதி யோஜனா. சதுத்த²ஸ்ஸாதி சதுத்த²ஸ்ஸ ப்³ரஹ்மவிஹாரஸ்ஸ.

3147. ஹேட்டி²மஹேட்டி²மாருப்பந்தி ஆகாஸானஞ்சாயதனாதி³கம். பரஸ்ஸ ச பரஸ்ஸ சாதி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனாதி³உத்தரஜ்ஜா²னஸ்ஸ பச்சயோதி பகாஸிதந்தி யோஜனா. நேவஸஞ்ஞாதி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம். நிரோத⁴ஸ்ஸாதி ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ஸ்ஸ, தாய நிரோத⁴ஸமாபத்தியா.

3148. ஸப்³பே³தி ஸமசத்தாலீஸகம்மட்டா²னத⁴ம்மா. ஸுக²விஹாரஸ்ஸாதி தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரஸ்ஸ. ப⁴வனிஸ்ஸரணஸ்ஸ சாதி விப⁴வூபனிஸ்ஸயதாய விபஸ்ஸனாபாத³கத்தேன ஆஸவக்க²யஞாணேன அதி⁴க³ந்தப்³ப³ஸ்ஸ நிப்³பா³னஸ்ஸ ச. ப⁴வஸுகா²னஞ்சாதி பரிகம்மோபசாரபா⁴வனாவஸப்பவத்தானி காமாவசரகுஸலசித்தானி காமஸுக³திப⁴வஸுகா²னம், ரூபாவசரப்பனாவஸபவத்தானி ரூபாவசரசித்தானி ரூபாவசரப⁴வஸுகா²னம், இதரானி அரூபாவசரபூ⁴தானி அரூபாவசரப⁴வஸுகா²னஞ்ச பச்சயாதி தீ³பிதா.

3149. த³ஸ அஸுபா⁴, காயக³தாஸதீதி இமே ஏகாத³ஸ ராக³சரிதஸ்ஸ விஸேஸதோ அனுகூலா விஞ்ஞேய்யாதி யோஜனா. ‘‘விஸேஸதோ’’தி இமினா ராக³ஸ்ஸ உஜுவிபச்சனீகபா⁴வேன ச அதிஸப்பாயதோ ச வுத்தோ, இதரே ச அபடிக்கி²த்தாதி தீ³பேதி. வுத்தஞ்ஹேதம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ ‘‘ஸப்³ப³ஞ்சேதம் உஜுவிபச்சனீகவஸேன ச அதிஸப்பாயவஸேன ச வுத்தம், ராகா³தீ³னம் பன அவிக்க²ம்பி⁴கா, ஸத்³தா⁴தீ³னம் வா அனுபகாரா குஸலபா⁴வனா நாம நத்தீ²’’தி (விஸுத்³தி⁴. 1.47).

3150. ஸவண்ணகஸிணாதி சதூஹி வண்ணகேஹி கஸிணேஹி ஸஹிதா. சதஸ்ஸோ அப்பமஞ்ஞாயோதி இமே அட்ட² தோ³ஸசரிதஸ்ஸ அனுகூலாதி பகாஸிதாதி யோஜனா.

3151. மோஹப்பகதினோதி மோஹசரிதஸ்ஸ. ‘‘ஆனாபானஸதி ஏகாவா’’தி பத³ச்சே²தோ³.

3152. மரணூபஸமேதி மரணஞ்ச உபஸமோ ச மரணூபஸமம், தஸ்மிம் மரணூபஸமே. ஸதீதி மரணானுஸ்ஸதி, உபஸமானுஸ்ஸதி சாதி ஏதே சத்தாரோ த⁴ம்மா. பஞ்ஞாபகதினோதி பு³த்³தி⁴சரிதஸ்ஸ.

3153. ஆதி³அனுஸ்ஸதிச்ச²க்கந்தி பு³த்³த⁴த⁴ம்மஸங்க⁴ஸீலசாக³தே³வதானுஸ்ஸதிஸங்கா²தம் ச²க்கம். ஸத்³தா⁴சரிதவண்ணிதந்தி ஸத்³தா⁴சரிதஸ்ஸ அனுகூலந்தி கதி²தம். ஆருப்பாதி சத்தாரோ ஆருப்பா. ஸேஸா கஸிணாதி பூ⁴தகஸிணஆலோகாகாஸகஸிணானம் வஸேன ச² கஸிணாதி ஸேஸா த³ஸ த⁴ம்மா. ஸப்³பா³னுரூபகாதி ஸப்³பே³ஸம் ச²ன்னம் சரியானம் அனுகூலாதி அத்தோ².

3154-8. ஏவம் யதா²னிக்கி²த்தமாதிகானுக்கமேன கம்மட்டா²னப்பபே⁴த³ம் விபா⁴வேத்வா இதா³னி பா⁴வனானயம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘ஏவ’’ந்திஆதி³. ஏவம் பபே⁴த³தோ ஞத்வா கம்மட்டா²னானீதி யதா²வுத்தபே⁴த³னயமுகே²ன பா⁴வனாமயாரம்ப⁴த³ஸ்ஸனம். பண்டி³தோதி திஹேதுகபடிஸந்தி⁴பஞ்ஞாய பஞ்ஞவா ப⁴ப்³ப³புக்³க³லோ. தேஸூதி நித்³தா⁴ரணே பு⁴ம்மம். மேதா⁴வீதி பாரிஹாரியபஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோ. த³ள்ஹம் க³ஹேத்வானாதிஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானே ஸுட்டு² ஸல்லக்க²ந்தேன த³ள்ஹம் அட்டி²ம் கத்வா ஸக்கச்சம் உக்³க³ஹேத்வா. கல்யாணமித்தகோதி –

‘‘பியோ க³ரு பா⁴வனீயோ;

வத்தா ச வசனக்க²மோ;

க³ம்பீ⁴ரஞ்ச கத²ம் கத்தா;

நோ சட்டா²னே நியோஜகோ’’தி. (விஸுத்³தி⁴. 1.37; நேத்தி. 113) –

வுத்தலக்க²ணகோ ஸீலஸுதபஞ்ஞாதி³கு³ணஸமன்னாக³தகல்யாணமித்தகோ.

பட²மமேவ பலிபோ³தா⁴னம் உச்சே²த³ம் கத்வாதி யோஜனா. பட²மந்தி பா⁴வனாரம்ப⁴தோ பட²மமேவ. பலிபோ³தா⁴னம் உச்சே²த³ம் கத்வாதி –

‘‘ஆவாஸோ ச குலம் லாபோ⁴;

க³ணோ கம்மஞ்ச பஞ்சமம்;

அத்³தா⁴னம் ஞாதி ஆபா³தோ⁴;

க³ந்தோ² இத்³தீ⁴தி தே த³ஸா’’தி. (விஸுத்³தி⁴. 1.41) –

வுத்தானம் த³ஸமஹாபலிபோ³தா⁴னம், தீ³க⁴கேஸனக²லோமச்சே²த³னசீவரரஜனபத்தபசனாதீ³னம் கு²த்³த³கபஅபோ³தா⁴னஞ்சாதி உப⁴யேஸம் பலிபோ³தா⁴னம் உச்சே²த³ம் கத்வா நிட்டா²பனேன வா ஆலயபரிச்சாகே³ன வா உச்சே²த³ம் கத்வா. இத்³தி⁴ பனேத்த² விபஸ்ஸனாய பலிபோ³தோ⁴ ஹோதி, ந ஸமாதி⁴பா⁴வனாய. வுத்தஞ்ஹேதம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ ‘‘இத்³தீ⁴தி போது²ஜ்ஜனிகா இத்³தி⁴. ஸா ஹி உத்தானஸேய்யகதா³ரகோ விய, தருணஸஸ்ஸம் விய ச து³ப்பரிஹாரா ஹோதி, அப்பமத்தகேனேவ பி⁴ஜ்ஜதி. ஸா பன விபஸ்ஸனாய பலிபோ³தோ⁴ ஹோதி, ந ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ஸமாதி⁴ம் பத்வா பத்தப்³ப³த்தா’’தி (விஸுத்³தி⁴. 1.41).

தோ³ஸவஜ்ஜிதே, அனுரூபே ச விஹாரே வஸந்தேனாதி யோஜனா. தோ³ஸவஜ்ஜிதேதி –

‘‘மஹாவாஸம் நவாவாஸம், ஜராவாஸஞ்ச பந்த²னிம்;

ஸோண்டி³ம் பண்ணஞ்ச புப்ப²ஞ்ச, ப²லம் பத்தி²தமேவ ச.

‘‘நக³ரம் தா³ருனா கே²த்தம், விஸபா⁴கே³ன பட்டனம்;

பச்சந்தஸீமாஸப்பாயம், யத்த² மித்தோ ந லப்³ப⁴தி.

‘‘அட்டா²ரஸேதானி டா²னானி, இதி விஞ்ஞாய பண்டி³தோ;

ஆரகா பரிவஜ்ஜேய்ய, மக்³க³ம் படிப⁴யம் யதா²’’தி. (விஸுத்³தி⁴. 1.52) –

அட்ட²கதா²ஸு வுத்தேஹி இமேஹி அட்டா²ரஸஹி தோ³ஸேஹி க³ஜ்ஜிதே.

அனுரூபே வஸந்தேனாதி –

‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸேனாஸனம் நாதிதூ³ரம் ஹோதி நச்சாஸன்னம் க³மனாக³மனஸம்பன்னம், தி³வா அப்பாகிண்ணம், ரத்திம் அப்பஸத்³த³ம் அப்பனிக்³கோ⁴ஸம், அப்பட³ம்ஸமகஸவாதாதபஸரீஸபஸம்ப²ஸ்ஸம், தஸ்மிம் கோ² பன ஸேனாஸனே விஹரந்தஸ்ஸ அப்பகஸிரேனேவ உப்பஜ்ஜந்தி சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரா, தஸ்மிம் கோ² பன ஸேனாஸனே யே தே பி⁴க்கூ² விஹரந்தி ப³ஹுஸ்ஸுதா ஆக³தாக³மா த⁴ம்மத⁴ரா வினயத⁴ரா மாதிகாத⁴ரா, தே காலேன காலம் உபஸங்கமித்வா பரிபுச்ச²தி பரிபஞ்ஹதி ‘இத³ம், ப⁴ந்தே, கத²ம், இமஸ்ஸ கோ அத்தோ²’தி, தஸ்ஸ தே ஆயஸ்மந்தோ அவிவடஞ்சேவ விவரந்தி, அனுத்தானீகதஞ்ச உத்தானிம் கரோந்தி, அனேகவிஹிதேஸு ச கங்க²ட்டா²னீயேஸு த⁴ம்மேஸு கங்க²ம் படிவினோதே³ந்தி. ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே, ஸேனாஸனம் பஞ்சங்க³ஸமன்னாக³தம் ஹோதீ’’தி (அ. நி. 10.11) –

ஏவம் ப⁴க³வதா வண்ணிதேஹி பஞ்சஹி கு³ணேஹி ஸமன்னாக³தத்தா அனுரூபே பா⁴வனாகம்மானுகு³ணே விஹாரே விஹரந்தேனாதி அத்தோ². பட²மாதீ³னீதி பட²மது³தியாதீ³னி ரூபாவசரஜ்ஜா²னானி. ஸப்³ப³ஸோ பா⁴வேத்வாதி விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ ‘‘ஸப்³ப³ம் பா⁴வனாவிதா⁴னம் அபரிஹாபேந்தேன பா⁴வேதப்³போ³’’தி (விஸுத்³தி⁴. 1.41) நிக்கி²த்தஸ்ஸ மாதிகாபத³ஸ்ஸ வித்தா²ரக்கமேன பா⁴வேத்வா, சித்தவிஸுத்³தி⁴ம் ஸம்பாதே³த்வாதி வுத்தம் ஹோதி.

ஸப்பஞ்ஞோதி கம்மஜதிஹேதுகபடிஸந்தி⁴பஞ்ஞாய சேவ கம்மட்டா²னமனஸிகாரஸப்பாயானி பரிக்³க³ஹேத்வா அஸப்பாயம் பரிவஜ்ஜேத்வா ஸப்பாயஸேவனோபகாராய பாரிஹாரியபஞ்ஞாய ச ஸமன்னாக³தோ யோகா³வசரோ. ததோதி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனவஜ்ஜிதரூபாரூபஜ்ஜா²னம் விபஸ்ஸனாபாத³கபா⁴வேன ஸமாபஜ்ஜித்வா அட்ட²ன்னம் விபஸ்ஸனாபாத³கஜ்ஜா²னானமஞ்ஞதரதோ ஜா²னா வுட்டா²ய. தேனாஹ விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ ‘‘ட²பேத்வா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் அவஸேஸரூபாரூபாவசரஜ்ஜா²னானம் அஞ்ஞதரதோ வுட்டா²யா’’தி (விஸுத்³தி⁴. 2.663).

நாமரூபவவத்தா²னம் கத்வாதி விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴னித்³தே³ஸே வுத்தனயேன பஞ்சக்க²ந்தா⁴தி³முகே²ஸு யதி²ச்சி²தேன முகே²ன பவிஸித்வா நாமரூபம் வவத்த²பேத்வா ‘‘இத³ம் நாமம், இத³ம் ரூபம், இமம்ஹா நாமரூபதோ ப்³யதிரித்தம் அத்தாதி³ கிஞ்சி வத்தப்³ப³ம் நத்தீ²’’தி நிட்ட²ம் க³ந்த்வா, இமினா தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ த³ஸ்ஸிதா.

கங்க²ம் விதீரியாதி யதா²தி³ட்ட²னாமரூபத⁴ம்மானம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴னித்³தே³ஸே (விஸுத்³தி⁴. 2.678 ஆத³யோ) வுத்தனயேன பஞ்சதா⁴ பரிக்³க³ஹேத்வா ‘‘ந தாவித³ம் நாமரூபம் அஹேதுகம், ந அத்தாதி³ஹேதுக’’ந்தி யாதா²வதோ நாமரூபஸ்ஸ பஞ்சதா⁴ த³ஸ்ஸனேன அத்³த⁴த்தயக³தம் ‘‘அஹோஸிம் நு கோ² அஹம் அதீதமத்³தா⁴ன’’ந்திஆதி³னயப்பவத்தம் (ம. நி. 1.18; ஸம். நி. 2.20; மஹானி. 174) ஸோளஸவித⁴ம் கங்க²ம், ‘‘ஸத்த²ரி கங்க²தீ’’திஆதி³னயப்பவத்தம் (த⁴. ஸ. 1008) அட்ட²வித⁴ஞ்ச கங்க²ம் வீரியேன தரித்வா பஜஹித்வா, இமினா கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴ த³ஸ்ஸிதா ஹோதி.

ஏவம் கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴னிப்பா²த³னேன ஞாதபரிஞ்ஞாய டி²தோ யோகா³வசரோ ஸப்பாயம் நாமரூபம் லக்க²ணத்தயம் ஆரோபேத்வா கங்கா²வூபஸமஞாணேன மக்³கா³மக்³க³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴னித்³தே³ஸே (விஸுத்³தி⁴. 2.692 ஆத³யோ) வுத்தனயேன ஸங்கா²ரே ஸம்மஸந்தோ ஓபா⁴ஸோ, ஞாணம், பீதி, பஸ்ஸத்³தி⁴, ஸுக²ம், அதி⁴மோக்கோ², பக்³க³ஹோ, உபட்டா²னம், உபேக்கா², நிகந்தீதி த³ஸஸு உபக்கிலேஸேஸு பாதுபூ⁴தேஸு ததா² பாதுபூ⁴தே ஓபா⁴ஸாத³யோ த³ஸ உபக்கிலேஸே ‘‘அமக்³கோ³’’தி மக்³க³வீதி²படிபன்னம் விபஸ்ஸனாஞாணமேவ ‘‘மக்³கோ³’’தி பண்டி³தோ பஞ்ஞவா யோகா³வசரோ ஜானாதீதி அத்தோ², இமினா மக்³கா³மக்³க³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴ ஸங்கே²பதோ த³ஸ்ஸிதா ஹோதி.

3159. ஏத்தாவதா தேஸம் திண்ணம் வவத்தா²னேதி யோஜனா. ஏத்தாவதாதி ‘‘நாமரூபவவத்தா²னம் கத்வா’’திஆதி³னா ஸங்கே²பதோ த³ஸ்ஸிதனயேன. தேஸம் திண்ணந்தி தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴, கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴, மக்³கா³மக்³க³ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தீ⁴தி தீஹி விஸுத்³தீ⁴ஹி ஸகஸகவிபஸ்ஸனானம் நாமரூபதப்பச்சயமக்³கா³மக்³கா³னம் திண்ணம். வவத்தா²னே கதே நியமே கதே. திண்ணம் ஸச்சானந்தி து³க்க²ஸமுத³யமக்³க³ஸங்க²ஆதானம் திண்ணம் ஸச்சானம். வவத்தா²னம் கதம் ஸியாதி ஞாததீரணபரிஞ்ஞாஸங்கா²தேன லோகியேனேவ ஞாணேன அனுபோ³த⁴வஸேன நிச்ச²யோ கதோ ஹோதீதி அத்தோ². கத²ம்? நாமரூபவவத்தா²னஸங்கா²தேன தி³ட்டி²விஸுத்³தி⁴ஞாணேன து³க்க²ஸச்சவவத்தா²னம் கதம் ஹோதி, பச்சயபரிக்³க³ஹஸங்கா²தேன கங்கா²விதரணவிஸுத்³தி⁴ஞாணேன ஸமுத³யஸச்சவவத்தா²னம், மக்³கா³மக்³க³வவத்தா²னஸங்கா²தேன மக்³கா³மக்³க³ஞாணத³ஸ்ஸனேன மக்³க³ஸச்சவவத்தா²னம்.

3160-1. ஏவம் ஞாததீரணபரிஞ்ஞாத்³வயம் ஸங்கே²பதோ த³ஸ்ஸேத்வா பஹானபரிஞ்ஞாய ஸரீரபூ⁴தானி நவ ஞாணானி த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘உத³யப்³ப³யா’’திஆதி³. தத்த² உத³யப்³ப³யாதி உப்பாத³ப⁴ங்கா³னுபஸ்ஸனாவஸப்பவத்தா உத்தரபத³லோபேன ‘‘உத³யப்³ப³யா’’தி வுத்தா. தத்த² உத³யம் முஞ்சித்வா வயே வா பவத்தா ப⁴ங்கா³னுபஸ்ஸனா ‘‘ப⁴ங்கா³’’தி வுத்தா. ப⁴யஞ்ச ஆதீ³னவோ ச நிப்³பி³தா³ ச ப⁴யாதீ³னவனிப்³பி³தா³, ஸங்கா²ரானம் ப⁴யதோ அனுபஸ்ஸனவஸேன பவத்தா ப⁴யானுபஸ்ஸனா ச தி³ட்ட²ப⁴யானம் ஆதீ³னவதோ பேக்க²னவஸேன பவத்தா ஆதீ³னவானுபஸ்ஸனா ச தி³ட்டா²தீ³னவேஸு நிப்³பே³த³வஸேன பவத்தா நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனா ச ததா² வுத்தா. நிப்³பி³ந்தி³த்வா ஸங்கா²ரேஹி முச்சிதுகாமதாவஸேனேவ பவத்தம் ஞாணம் முச்சிதுகாமதாஞாணம். முச்சனஸ்ஸ உபாயஸம்படிபாத³னத்த²ம் புன ஸங்கா²ரத்தயபடிக்³க³ஹவஸபவத்தம் ஞாணம் படிஸங்கா²னுபஸ்ஸனா.

ஸங்கா²ரத⁴ம்மே ப⁴யனந்தி³விவஜ்ஜனவஸேன அஜ்ஜு²பேக்கி²த்வா பவத்தஞாணம் ஸங்கா²ருபேக்கா²ஞாணம், ஸச்சானுலோமோ தத³தி⁴க³மாய ஏகந்தபச்சயோ ஹோதீதி ‘‘ஸச்சானுலோமிக’’ந்தி ச கலாபஸம்மஸனஞாணாதீ³னம் புரிமானம் நவன்னம் கிச்சனிப்ப²த்தியா, உபரி ச ஸத்ததிம்ஸாய போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மானஞ்ச அனுலோமனதோ ‘‘அனுலோமஞாண’’ந்தி ச வுத்தம் நவமம் ஞாணஞ்சாதி யா நவானுபுப்³ப³விபஸ்ஸனாஸங்கா²தா பஹானபரிஞ்ஞா த³ஸ்ஸிதா, அயம் ‘‘படிபதா³ஞாணத³ஸ்ஸன’’ந்தி பகாஸிதாதி யோஜனா.

3162. ததோ அனுலோமஞாணதோ பரம் மக்³க³ஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனட்டா²னியம் ஹுத்வா நிப்³பா³னமாலம்பி³த்வா உப்பன்னஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனகோ³த்தஸ்ஸ அபி⁴ப⁴வனதோ, அரியகோ³த்தஸ்ஸ பா⁴வனதோ வட்³ட⁴னதோ ச ‘‘கோ³த்ரபூ⁴’’தி ஸங்க²ம் க³தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ ஸமனந்தரமேவ ச. ஸந்திமாரம்மணம் கத்வாதி ஸப்³ப³கிலேஸத³ரதா²னஞ்ச ஸங்கா²ரது³க்க²க்³கி³னோ ச வூபஸமனிமித்தத்தா ‘‘ஸந்தி’’ந்தி ஸங்கா²தம் நிரோத⁴மாலம்பி³த்வா. ஞாணத³ஸ்ஸனந்தி சதுன்னம் அரியஸச்சானம் பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயாதி³வஸேன ஜானனட்டே²ன ஞாணம், சக்கு²னா விய பச்சக்க²தோ த³ஸ்ஸனட்டே²ன த³ஸ்ஸனந்தி ஸங்க²ம் க³தம் ஸோதாபத்திமக்³க³ஞாணஸங்கா²தம் ஸத்தமவிஸுத்³தி⁴ஞாணம் ஜாயதே உப்பஜ்ஜதீதி அத்தோ².

3163. பச்சவேக்க²ணபரியந்தந்தி பச்சவேக்க²ணஜவனபரியோஸானம். தஸ்ஸாதி ஞாணத³ஸ்ஸனஸங்கா²தஸ்ஸ ஸோதாபத்திமக்³க³ஸ்ஸ. ப²லந்தி ப²லசித்தம் அனு பச்சா² மக்³கா³னந்தரம் ஹுத்வா ஜாயதே.

ஏத்த² ‘‘பச்சவேக்க²ணபரியந்த’’ந்தி இத³ம் ‘‘ப²ல’’ந்தி ஏதஸ்ஸ விஸேஸனம், கிரியாவிஸேஸனம் வா, பச்சவேக்க²ணஜவனம் மரியாத³ம் கத்வாதி அத்தோ². மக்³கா³னந்தரம் ப²லே த்³விக்க²த்தும், திக்க²த்தும் வா உப்பஜ்ஜித்வா நிருத்³தே⁴ தத³னந்தரமேவ ப⁴வங்க³ம் ஹோதி, ப⁴வங்க³ம் ஆவட்டேத்வா பச்சவேக்கி²தப்³ப³ம் மக்³க³மாலம்பி³த்வா மனோத்³வாராவஜ்ஜனம் உப்பஜ்ஜதி, ததோ பச்சவேக்க²ணஜவனானி. ஏவம் ப²லசித்தம் ப⁴வங்க³பரியந்தமேவ ஹோதி, ந பச்சவேக்க²ணபரியந்தம். ததா²பி அஞ்ஞேன ஜவனேன அனந்தரிகம் ஹுத்வா ப²லஜவனானமனந்தரம் பச்சவேக்க²ணஜவனமேவ பவத்ததீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ப²லபச்சவேக்க²ணஜவனானந்தரே உப்பன்னானி ப⁴வங்கா³வஜ்ஜனானி அப்³போ³ஹாரிகானி கத்வா ‘‘பச்சவேக்க²ணபரியந்தம், ப²லம் தஸ்ஸானுஜாயதே’’தி வுத்தந்தி க³ஹேதப்³ப³ம்.

பச்சவேக்க²ணஞ்ச மக்³க³ப²லனிப்³பா³னபஹீனகிலேஸஅவஸிட்ட²கிலேஸானம் பச்சவேக்க²ணவஸேன பஞ்சவித⁴ம் ஹோதி. தேஸு ஏகேகம் ஏகேகேன ஜவனவாரேன பச்சவேக்க²தீதி பஞ்ச பச்சவேக்க²ணஜவனவாரானி ஹோந்தி. தானி பச்சவேக்க²ணக்³க³ஹணேன ஸாமஞ்ஞதோ த³ஸ்ஸிதானீதி த³ட்ட²ப்³பா³னி.

3164. தேனேவ ச உபாயேனாதி உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனாதி³விபஸ்ஸனானம் பட²மம் மக்³கோ³ அதி⁴க³தோ, தேனேவ உபாயேன. ஸோ பி⁴க்கூ²தி ஸோ யோகா³வசரோ பி⁴க்கு². புனப்புனம் பா⁴வேந்தோதி புனப்புனம் விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா. யதா² பட²மமக்³க³ப²லானி பத்தோ, ததா². ஸேஸமக்³க³ப²லானி சாதி து³தியாதி³மக்³க³ப²லானி ச பாபுணாதி.

3165. இச்சேவம் யதா²வுத்தனயேன உப்பாத³வயந்தாதீதகத்தா அச்சந்தம் அமதம் த⁴ம்மம் அவேச்ச படிவிஜ்ஜி²த்வா அஸேஸம் அகுஸலம் வித்³த⁴ம்ஸயித்வா ஸமுச்சே²த³ப்பஹானேன பஜஹித்வா தயோ ப⁴வே காமப⁴வாதீ³ஸு தீஸு ப⁴வேஸு நிகந்தியா ஸோஸனவஸேன தயோ ப⁴வே விஸேஸேன ஸோஸயித்வா ஸோ அக்³க³த³க்கி²ணேய்யோ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² பட²மம் கிலேஸபரினிப்³பா³னே ஸோஸிதவிபாகக்க²ந்த⁴கடத்தாரூபஸங்கா²தஉபாதி³ஸேஸரஹிதத்தா நிருபாதி³ஸேஸம் நிப்³பா³னதா⁴தும் உபேதி அதி⁴க³ச்ச²தீதி யோஜனா.

இச்சேவம் ஸங்கே²பதோ கம்மட்டா²னபா⁴வனானயோ ஆசரியேன த³ஸ்ஸிதோதி க³ந்த²பீ⁴ருஜனானுக்³க³ஹவஸேன வித்தா²ரவண்ணனம் அனாமஸித்வா அனுபத³வண்ணனாமத்தமேவேத்த² கதம். வித்தா²ரவண்ணனா பனஸ்ஸ விஸுத்³தி⁴மக்³க³தோ, தப்³ப³ண்ணனதோ ச க³ஹேதப்³பா³.

3166-7. விஞ்ஞாஸக்கமதோ வாபீதி அக்க²ரபத³வாக்யஸங்கா²தக³ந்த²ரசனக்கமதோ வா. புப்³பா³பரவஸேன வாதி வத்தப்³பா³னமத்த²விஸேஸானம் படிபாடிவஸேன வா. அக்க²ரப³ந்தே⁴ வாதி ஸத்³த³ஸத்த²அலங்காரஸத்த²ச²ந்தோ³விசிதிஸத்தா²னுபாதேன காதப்³பா³ய அக்க²ரபத³ரசனாய, கா³தா²ப³ந்தே⁴தி அத்தோ². அயுத்தம் விய யதி³ தி³ஸ்ஸதீதி யோஜனா.

தந்தி தம் ‘‘அயுத்த’’ந்தி தி³ஸ்ஸமானட்டா²னம். ததா² ந க³ஹேதப்³ப³ந்தி தி³ஸ்ஸமானாகாரேனேவ அயுத்தந்தி ந க³ஹேதப்³ப³ம். கத²ம் க³ஹேதப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘க³ஹேதப்³ப³மதோ³ஸதோ’’தி. தஸ்ஸ காரணமாஹ ‘‘மயா உபபரிக்கி²த்வா, கதத்தா பன ஸப்³ப³ஸோ’’தி. யோ யோ பனேத்த² தோ³ஸோ தி³ஸ்ஸதி கி²த்ததோ³ஸோ வா ஹோது விபல்லாஸக்³க³ஹணதோ³ஸோ வா, நாபரம் தோ³ஸோதி தீ³பேதி. தேனேதம் பகரணம் ஸப்³பே³ஸம் திபிடகபரியத்திப்பபே⁴தா³யதனப³ஹுஸ்ஸுதானம் ஸிக்கா²காமானம் தே²ரானம் அத்தனோ பமாணபூ⁴ததம் ஸூசேதி. அத்தனோ பமாணஸூசனேன அத்தனா விரசிதஸ்ஸ வினயவினிச்ச²யஸ்ஸாபி பமாணதம் விபா⁴வேந்தோ தஸ்ஸ ஸவனுக்³க³ஹதா⁴ரணாதீ³ஸு ஸோதுஜனம் நியோஜேதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

இதி வினயத்த²ஸாரஸந்தீ³பனியா வினயவினிச்ச²யவண்ணனாய

கம்மட்டா²னபா⁴வனாவிதா⁴னகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

நிக³மனகதா²வண்ணனா

3168-78. ஏவம் ‘‘வினயோ ஸம்வரத்தா²ய, ஸம்வரோ அவிப்படிஸாரத்தா²ய, அவிப்படிஸாரோ பாமோஜ்ஜத்தா²ய, பாமோஜ்ஜம் பீதத்தா²ய, பீதி பஸ்ஸத்³த⁴த்தா²ய, பஸ்ஸத்³தி⁴ ஸுக²த்தா²ய, ஸுக²ம் ஸமாத⁴த்தா²ய, ஸமாதி⁴ யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனத்தா²ய, யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனம் நிப்³பி³த³த்தா²ய, நிப்³பி³தா³ விராக³த்தா²ய, விராகோ³ விமுத்தத்தா²ய, விமுத்தி விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனத்தா²ய, விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனம் அனுபாதா³பஅனிப்³பா³னத்தா²யா’’தி (பரி. 365) த³ஸ்ஸிதானிஸம்ஸபரம்பரானித்³தா⁴ரணமுகே²ன அனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னதா⁴துபரியந்தம் ஸானிஸம்ஸம் வினயகத²ம் கதே²த்வா தஸ்ஸா பமாணதஞ்ச விபா⁴வேத்வா அத்தனோ ஸுதபு³த்³த⁴த்தா ‘‘ஸனிதா³னம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மம் தே³ஸேமீ’’தி (அ. நி. 3.126; கதா². 806) வசனதோ ப⁴க³வதோ சரிதமனுவத்தந்தோ தஸ்ஸ தே³ஸகாலாதி³வஸேன நிதா³னம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘ஸேட்ட²ஸ்ஸா’’திஆதி³.

தத்த² ஸேட்ட²ஸ்ஸாதி த⁴னத⁴ஞ்ஞவத்தா²லங்காராதி³உபபோ⁴க³பரிபோ⁴க³ஸம்பத்தியா சேவ கா³மராஜதா⁴னிகே²த்தவத்து²னதி³தளாகாராமாதி³ஸம்பத்தியா ச பஸத்த²தரஸ்ஸ. நாபி⁴பூ⁴தேதி மஜ்ஜ²வத்திதாய நாபி⁴ஸதி³ஸே. நிராகுலேதி மஜ்ஜ²வத்திதாயேவ பரிமண்ட³லாதி³ஸம்ப⁴வதோ விலோபாதி³ஆகுலரஹிதே. ஸப்³ப³ஸ்ஸ பன லோகஸ்ஸ ராமணீயகே ஸம்பிண்டி³தே விய ரமணீயதரே பூ⁴தமங்க³லே கா³மேதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

புனபி கிம்விஸிட்டே²தி ஆஹ ‘‘கத³லீ’’திஆதி³. கத³லீ ச ஸாலஞ்ச தாலஞ்ச உச்சு² ச நாளிகேரா ச கத³லீ…பே… நாளிகேரா, தேஸம் வனானி கத³லீ…பே… நாளிகேரவனானி, தேஹி ஆகுலே ஆகிண்ணேதி அத்தோ². கமலானி ச உப்பலானி ச கமலுப்பலானி, தேஹி ஸஞ்ச²ன்னா கமலுப்பலஸஞ்ச²ன்னா, ஸலிலஸ்ஸ ஆஸயா ஸலிலாஸயா, கமலுப்பலஸஞ்ச²ன்னா ச தே ஸலிலாஸயா சாதி கமல…பே… ஸலிலாஸயா, தேஹி ஸோபி⁴தோ கமலுப்பலஸஞ்ச²ன்னஸலிலாஸயஸோபி⁴தோ, தஸ்மிம்.

காவேரியா ஜலம் காவேரிஜலம், காவேரிஜலஸ்ஸ ஸம்பாதோ பவத்தனம் காவேரிஜலஸம்பாதோ, தேன பரி ஸமந்ததோ பூ⁴தம் பவத்திதம் மஹீதலம் ஏதஸ்ஸாதி காவேரிஜலஸம்பாதபரிபூ⁴தமஹீதலோ, தஸ்மிம். இத்³தே⁴தி நானாஸம்பத்தியா ஸமித்³தே⁴. ஸப்³ப³ங்க³ஸம்பன்னேதி ஸப்³ப³ஸுகோ²பகரணஸம்பன்னே. மங்க³லேதி ஜனானம் இத்³தி⁴வுத்³தி⁴காரணபூ⁴தே. பூ⁴தமங்க³லேதி ஏவம்னாமகே கா³மே.

பவரோ திரதாரீணதலாதி³க³ணேஹி குலாசலசக்கபோ⁴கி³னா போ⁴க³வலயஸீத³ந்தரஸாக³ராதி³ ஆகாரோ ஏதாஸந்தி பவராகாரா, பாகாரா ச பரிகா² ச பாகாரபரிகா², பவராகாரா ச தா பாகாரபரிகா² சாதி பவராகாரபாகாரபரிகா², தாஹி பரிவாரிதோ பவராகாரபாகாரபரிகா²பரிவாரிதோ, தஸ்மிம். த³ஸ்ஸனீயேதி த³ஸ்ஸனாரஹே. மனோ ரமதி ஏத்தா²தி மனோரமோ, தஸ்மிம்.

தீரஸ்ஸ அந்தோ தீரந்தோ, தீரமேவ வா அந்தோ தீரந்தோ, போக்க²ரணிஸோப்³ப⁴உத³கவாஹகபரிகா²தீ³னம் கூலப்பதே³ஸோ, தீரந்தே ருஹிம்ஸு ஜாயிம்ஸூதி தீரந்தருஹா, தீரந்தருஹா ச தே ப³ஹுத்தா அதீரா அபரிச்சே²தா³ சாதி தீரந்தருஹவாதீரா. வ-காரோ ஸந்தி⁴ஜோ, தரூனம் ராஜானோ தருராஜானோ, தீரந்தருஹவாதீரா ச தே தருராஜானோ சாதி தீரந்தருஹவாதீரதருராஜானோ, தேஹி விராஜிதோ தீரந்த…பே… விராஜிதோ, தஸ்மிம், புப்பூ²பக³ப²லூபக³சா²யூபகே³ஹி மஹாருக்கே²ஹி படிமண்டி³தேதி அத்தோ². ‘‘தீரந்தருஹவானதருராஜிவிராஜிதே’’தி வா பாடோ², தீரந்தருஹானம் வானதரூனம் வேதரூபருக்கா²னம் ராஜீஹி பந்தீஹி படிமண்டி³தேதி அத்தோ². தி³ஜானம் க³ணா தி³ஜக³ணா, நானா ச தே தி³ஜக³ணா சாதி நானாதி³ஜக³ணா, தே ததோ ததோ ஆக³ந்த்வா ரமந்தி ஏத்தா²தி நானாதி³ஜக³ணாராமோ, தஸ்மிம், ஸுககோகிலமயூராதி³ஸகுணானம் ஆக³ந்த்வா ரமனட்டா²னபூ⁴தேதி அத்தோ². நானாராமமனோரமேதி நானா அனேகே ஆராமா புப்ப²ப²லாராமா நானாராமா, தேஹி மனோரமோதி நானாராமமனோரமோ, தஸ்மிம்.

சாரூ ச தே பங்கஜா சாதி சாருபங்கஜா, கமலுப்பலகுமுதா³த³யோ, சாருபங்கஜேஹி ஸம்கிண்ணா ஸஞ்ச²ன்னா சாருபங்கஜஸம்கிண்ணா, சாருபங்கஜஸம்கிண்ணா ச தே தளாகா சேதி சாருபங்கஜஸம்கிண்ணதளாகா, தேஹி ஸமலங்கதோ விபூ⁴ஸிதோ சாரு…பே… ஸமலங்கதோ, தஸ்மிம். ஸுந்த³ரோ மது⁴ரோ ரஸோ அஸ்ஸாதி ஸுரஸம், ஸுரஸஞ்ச தம் உத³கஞ்சாதி ஸுரஸோத³கம், ஸுரஸோத³கேன ஸம்புண்ணா ஸுரஸோத³கஸம்புண்ணா, வரா ச தே கூபா சாதி வரகூபா, ஸுரஸோத³கஸம்புண்ணா ச தே வரகூபா சேதி ஸுரஸோத³கஸம்புண்ணவரகூபா, தேஹி உபஸோபி⁴தோ ஸுரஸோ…பே… கூபஸோபி⁴தோ, தஸ்மிம்.

விஸேஸேன சித்ராதி விசித்ரா, விசித்ரா ச தே விபுலா சாதி விசித்ரவிபுலா, விசித்ரவிபுலா ச தே மண்ட³பா சாதி…பே… மண்ட³பா, அதிஸயேன உக்³க³தா அச்சுக்³க³தா, அச்சுக்³க³தா ச தே வரமண்ட³பா சாதி அச்சுக்³க³வரமண்ட³பா, கா³தா²ப³ந்த⁴வஸேன வண்ணலோபோ, விசித்ரவிபுலா ச தே அச்சுக்³க³வரமண்ட³பா சாதி விசித்ரவிபுலஅச்சுக்³க³வரமண்ட³பா, தேஹி மண்டி³தோ விபூ⁴ஸிதோ விசித்ர…பே… மண்டி³தோ, தஸ்மிம். மண்ட³ம் ஸூரியரஸ்மிம் பாதி ரக்க²தீதி மண்ட³போ. ததோ ததோ ஆக³ம்ம வஸந்தி ஏத்தா²தி ஆவாஸோ, பாஸாத³ஹம்மியமாளாத³யோ. அனேகேஹீதி ப³ஹூஹி. அச்சந்தந்தி அதிஸயேன.

த⁴ரணீதலம் பே⁴த்வா உக்³க³தேன விய, க²ரம் ப²ருஸம் கேலாஸஸிக²ரம் ஜித்வா அவஹஸந்தேன விய தூ²பேன ச உபஸோபி⁴தே விஹாரேதி யோஜனா.

அம்பு³ம் த³தா³தீதி அம்பு³தோ³, ஸரதே³ அம்பு³தோ³ ஸரத³ம்பு³தோ³, து²ல்லனதமஹந்தபா⁴வஸாமஞ்ஞேன ஸரத³ம்பு³தே³ன ஸங்காஸோ ஸரத³ம்பு³த³ஸங்காஸோ, தஸ்மிம். ஸம்மா உஸ்ஸிதோ உக்³க³தோதி ஸமுஸ்ஸிதோ, தஸ்மிம். ஓலோகேந்தானம், வஸந்தானஞ்ச பஸாத³ம் சித்தஸ்ஸ தோஸம் ஜனேதீதி பஸாத³ஜனனம், தஸ்மிம். ஏத்தாவதா வினயவினிச்ச²யகதா²ய பவத்திததே³ஸம் த³ஸ்ஸேதி, ‘‘வஸதா மயா’’தி கத்தாரம்.

தே³வத³த்தசிஞ்சமாணவிகாதீ³ஹி கதாபராத⁴ஸ்ஸ, ஸீதுண்ஹாதி³பரிஸ்ஸயஸ்ஸ ச ஸஹனதோ, ஸஸந்தானக³தகிலேஸாதீ³னம் ஹனனதோ ச ஸீஹோ வியாதி ஸீஹோ, பு³த்³தோ⁴ ச ஸோ ஸீஹோ சாதி பு³த்³த⁴ஸீஹோ. ஸேட்ட²பரியாயோ வா ஸீஹ-ஸத்³தோ³, பு³த்³த⁴ஸேட்டே²னாதி அத்தோ². வுத்தஸ்ஸாதி தே³ஸிதஸ்ஸ. வினயஸ்ஸ வினயபிடகஸ்ஸ. வினிச்ச²யோதி பாடா²க³தோ சேவ அட்ட²கதா²க³தோ ச ஆசரியபரம்பராப⁴தோ ச வினிச்ச²யோ. பு³த்³த⁴ஸீஹந்தி ஏவம்னாமகம் மஹாதே²ரம். ஸமுத்³தி³ஸ்ஸாதி உத்³தி³ஸித்வா, தேன கதஆயாசனம் படிச்சாதி வுத்தம் ஹோதி. இமினா பா³ஹிரனிமித்தம் த³ஸ்ஸிதம்.

அயம் வினிச்ச²யோ மம ஸத்³தி⁴விஹாரிகம் பு³த்³த⁴ஸீஹம் ஸமுத்³தி³ஸ்ஸ பி⁴க்கூ²னம் ஹிதத்தா²ய ஸமாஸதோ வரபாஸாதே³ வஸதா மயா கதோதி யோஜனா.

கிமத்தா²யாதி ஆஹ ‘‘வினயஸ்ஸாவபோ³த⁴த்த²ம், ஸுகே²னேவாசிரேன சா’’தி, அனுபாதி³ஸேஸேன நிப்³பா³னபரியந்தானிஸம்ஸஸ்ஸ வினயபிடகஸ்ஸ பகரணஸ்ஸ க³ந்த²வஸேன ஸமாஸேத்வா அத்த²வஸேன ஸுட்டு² வினிச்சி²தத்தா ஸுகே²ன சேவ அசிரேன ச அவபோ³த⁴னத்த²ந்தி வுத்தம் ஹோதி. பி⁴க்கூ²னந்தி பதா⁴னனித³ஸ்ஸனம், ஏகஸேஸனித்³தே³ஸோ வா ஹேட்டா² –

‘‘பி⁴க்கூ²னம் பி⁴க்கு²னீனஞ்ச ஹிதத்தா²ய ஸமாஹிதோ. பவக்கா²மீ’’தி (வி. வி. க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா² 2) –

ஆரத்³த⁴த்தா. இமினா பயோஜனம் த³ஸ்ஸிதம்.

3179. ஏவம் தே³ஸகத்துனிமித்தபயோஜனானி த³ஸ்ஸேத்வா காலனியமம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘அச்சுதா’’திஆதி³. விக்கமனம் விக்கந்தோ, விக்கமோதி அத்தோ². அச்சுதம் கேனசி அனபி⁴பூ⁴தம், தஞ்ச தம் விக்கந்தஞ்சாதி அச்சுதவிக்கந்தம், அச்சுதஸ்ஸ நாராயனஸ்ஸ விய அச்சுதவிக்கந்தம் ஏதஸ்ஸாதி அச்சுதச்சுதவிக்கந்தோ. கோ ஸோ? ராஜா, தஸ்மிம். கலம்ப⁴குலம் நந்த³யதீதி கலம்ப⁴குலனந்த³னோ, தஸ்மிம். இமினா தஸ்ஸ குலவம்ஸோ நித³ஸ்ஸிதோ. கலம்ப⁴குலவம்ஸஜாதே அச்சுதச்சுதவிக்கந்தனாமே சோளராஜினி மஹிம் சோளரட்ட²ம் ஸமனுஸாஸந்தே ஸம்மா அனுஸாஸந்தே ஸதி தஸ்மிம் சோளராஜினி ரஜ்ஜம் காரேந்தே ஸதி அயம் வினிச்ச²யோ மயா ஆரத்³தோ⁴ சேவ ஸமாபிதோ சாதி. இமினா காலம் நித³ஸ்ஸேதி.

3180. இதா³னி இமம் வினயவினிச்ச²யப்பகரணம் கரோந்தேன அத்தனோ புஞ்ஞஸம்பத³ம் ஸகலலோகஹிதத்தா²ய பரிணாமேந்தோ ஆஹ ‘‘யதா²’’திஆதி³. அயம் வினயவினிச்ச²யோ அந்தராயம் வினா யதா² ஸித்³தி⁴ம் நிப்ப²த்திம் பத்தோ, ததா² ஸத்தானம் த⁴ம்மஸம்யுதா குஸலனிஸ்ஸிதா ஸங்கப்பா சித்துப்பாதா³, அதி⁴ப்பேதத்தா² வா ஸப்³பே³ அந்தராயம் வினா ஸிஜ்ஜ²ந்து நிப்பஜ்ஜந்தூதி யோஜனா.

3181. தேனேவ புஞ்ஞப்ப²லபா⁴வேன ஸகலலோகஹிதேகஹேதுனோ ப⁴க³வதோ ஸாஸனஸ்ஸ சிரட்டி²திமாஸீஸந்தோ ஆஹ ‘‘யாவ திட்ட²தீ’’திஆதி³. ‘‘மந்தா³ரோ’’தி வுச்சதி ஸீதஸினித்³த⁴ஏகபப்³ப³தராஜா. கம் வுச்சதி உத³கம், தேன தா³ரிதோ நிக்³க³மப்பதே³ஸோ ‘‘கந்த³ரோ’’தி வுச்சதி. ஸீதஸினித்³த⁴விபுலபுலினதலேஹி, ஸந்த³மானஸாதஸீதலபஸன்னஸலிலேஹி, கீளமானனானப்பகாரமச்ச²கு³ம்பே³ஹி, உப⁴யதீரபுப்ப²ப²லபல்லவாலங்கததருலதாவனேஹி, கூஜமானஸுகஸாலிககஓகிலமயூரஹம்ஸாதி³ஸகுந்தாபி⁴ருதேஹி, தத்த² தத்த² பரிப⁴மந்தப⁴மராமவஜ்ஜாஹி ச சாரு மனுஞ்ஞா கந்த³ரா ஏதஸ்ஸாதி சாருகந்த³ரோ. கலி வுச்சதி அபராதோ⁴, தம் ஸாஸதி ஹிம்ஸதி அபனேதீதி கலிஸாஸனம். ‘‘கலுஸாஸன’’ந்தி வா பாடோ². கலுஸம் வுச்சதி பாபம், தம் அஸதி விக்கி²பதி தூ³ரமுஸ்ஸாரயதீதி கலுஸாஸனம், பரியத்திபடிபத்திபடிவேத⁴ஸங்கா²தம் திவித⁴ஸாஸனம்.

3182. ஏவம் ஓகஸ்ஸ தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகபரமத்த²ஹிதஸாத⁴கஸ்ஸ ஸாஸனஸ்ஸ சிரட்டி²திம் பத்தே²த்வா தேனேவ புஞ்ஞகம்மானுபா⁴வேன லோகஸ்ஸ தி³ட்ட²த⁴ம்மிகத்த²ஹேதுமாஸீஸந்தோ ஆஹ ‘‘காலே’’திஆதி³. காலேதி ஸஸ்ஸஸமித்³தீ⁴னம் அனுரூபே காலே. ஸம்மா பவஸ்ஸந்தூதி அவுட்டி²அதிவுட்டி²தோ³ஸரஹிதா யதா² ஸஸ்ஸாதீ³னி ஸம்பஜ்ஜந்தி, ததா² வஸ்ஸம் வுட்டி²தா⁴ரம் பவஸ்ஸந்தூதி அத்தோ². வஸ்ஸவலாஹகாதி வஸ்ஸவலாஹகாதி⁴ட்டி²தா பஜ்ஜுன்னதே³வபுத்தா. மஹீபாலாதி ராஜானோ. த⁴ம்மதோதி த³ஸராஜத⁴ம்மதோ. ஸகலம் மஹிந்தி பத²வினிஸ்ஸிதஸப்³ப³ஜனகாயம்.

3183. ஏவம் ஸப்³ப³லோகஸ்ஸ லோகியலோகுத்தரஸம்பத்திஸாத⁴னத்தா²ய அத்தனோ புஞ்ஞபரிணாமம் கத்வா இதா³னி விதி³தலோகுத்தரஸம்பத்தினிப்பா²த³னவஸேனேவ புஞ்ஞபரிணாமம் கரோந்தோ ஆஹ ‘‘இம’’ந்திஆதி³. இமினா அத்தனோ விரசிதம் பச்சக்க²ம் வினிச்ச²யமாஹ. ஸாரபூ⁴தந்தி ஸீலஸாராதி³திவித⁴ஸிக்கா²ஸாரஸ்ஸ பகாஸனதோ ஹத்த²ஸாரமிவ பூ⁴தம். ஹிதந்தி தத³த்தே² படிபஜ்ஜந்தானம் அனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னாவஸானஸ்ஸ ஹிதஸ்ஸ ஆவஹனதோ, ஸம்ஸாரது³க்க²ஸ்ஸ ச வூபஸமனதோ அமதோஸத⁴ம் விய ஹிதம். அத்த²யுத்தந்தி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகபரமத்தா²னம் வினயனாதீ³ஹி யுத்தத்தா அத்த²யுத்தம். கரோந்தேனாதி ரசயந்தேன மயா. யம் புஞ்ஞம் பத்தந்தி காரகம் புனாதீதி புஞ்ஞம், புஜ்ஜப⁴வப²லனிப்பா²த³னதோ வா ‘‘புஞ்ஞ’’ந்தி ஸங்க²ம் க³தம் யம் குஸலகம்மம் அபரிமேய்யப⁴வபரியந்தம் பஸுதம் அதி⁴க³தம். தேன புஞ்ஞேன ஹேதுபூ⁴தேன. அயம் லோகோதி அயம் ஸகலோபி ஸத்தலோகோ. முனிந்த³ப்பயாதந்தி முனிந்தே³ன ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஸம்பத்தம். வீதஸோகந்தி விக³தஸோகம். ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸஉபாயாஸாதீ³ஹி விக³தத்தா, தேஸம் நிக்கமனனிமித்தத்தா ச அபக³தஸோகாதி³ஸம்ஸாரது³க்க²ம். ஸிவம் புரம் நிப்³பா³னபுரம் பாபுணாது ஸச்சி²கரோது, கிலேஸபரினிப்³பா³னேன, அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா ச பரினிப்³பா³தூதி வுத்தம் ஹோதி.

இதி தம்ப³பண்ணியேனாதிஆதி³ பகரணகாரகஸ்ஸ பப⁴வஸுத்³தி⁴பா³ஹுஸச்சாதி³கு³ணமுகே²ன பகரணே கா³ரவம் ஜனேதுகாமேன ஏதஸ்ஸ ஸிஸ்ஸேன ட²பிதம் வாக்யம்.

தத்த² தம்ப³பண்ணியேனாதி தம்ப³பண்ணிம்ஹி ஜாதோ, தத்த² விதி³தோ, ததோ ஆக³தோதி வா தம்ப³பண்ணியோ, தேன. ப்³யாகரணமவேச்ச அதீ⁴தவாதி வேய்யாகரணோ, பரமோ ச உத்தமோ ச ஸோ வேய்யாகரணோ சாதி பரமவேய்யாகரணோ, தேன. தீணி பிடகானி ஸமாஹடானி, திண்ணம் பிடகானம் ஸமாஹாரோ வா திபிடகம், நீயந்தி பு³ஜ்ஜீ²யந்தி ஸேய்யத்தி²கேஹீதி நயா, நயந்தி வா ஏதேஹி லோகியலோகுத்தரஸம்பத்திம் விஸேஸேனாதி நயா, பாளினயஅத்த²னயஏகத்தனயாத³யோவ, திபிடகே ஆக³தா நயா திபிடகனயா, விதா⁴னம் பஸாஸனம், பவத்தனம் வா விதி⁴, திபிடகனயானம் விதி⁴ திபிடகனயவிதி⁴, திபிடகனயவிதி⁴ம்ஹி குஸலோ திபிடகனயவிதி⁴குஸலோ, தேன.

பரமா ச தே கவிஜனா சாதி பரமகவிஜனா, பரமகவிஜனானம் ஹத³யானி பரமகவிஜனஹத³யானி, பது³மானம் வனானி பது³மவனானி, பரமகவிஜனஹத³யானி ச தானி பது³மவனானி சாதி பரமகவிஜனஹத³யபது³மவனானி, தேஸம் விகஸனம் போ³த⁴ம் ஸூரியோ விய கரோதீதி பரமகவிஜனஹத³யபது³மவனவிகஸனகரோ, தேன. கவீ ச தே வரா சாதி கவிவரா, கவீனம் வராதி வா கவிவரா, கவிவரானம் வஸபோ⁴ உத்தமோ கவிவரவஸபோ⁴, தேன, கவிராஜராஜேனாதி அத்தோ².

பரமா ச ஸா ரதி சாதி பரமரதி, பரமரதிம் கரோந்தீதி பரமரதிகரானி, வரானி ச தானி மது⁴ரானி சாதி வரமது⁴ரானி, வரமது⁴ரானி ச தானி வசனானி சாதி வரமது⁴ரவசனானி, பரமரதிகரானி ச தானி வரமது⁴ரவசனானி சாதி பரமரதிகரவரமது⁴ரவசனானி, உக்³கி³ரணம் கத²னம் உக்³கா³ரோ, பரமரதிகரவரமது⁴ரவசனானம் உக்³கா³ரோ ஏதஸ்ஸாதி பரம…பே… வசனுக்³கா³ரோ, தேன. உரக³புரம் பரமபவேணிகா³மோ அஸ்ஸ நிவாஸோதி உரக³புரோ, தேன. பு³த்³த⁴த³த்தேனாதி ஏவம்னாமகேன தே²ரேன, ஆசரியபு³த்³த⁴த³த்தத்தே²ரேனாதி அத்தோ². அயம் வினயவினிச்ச²யோ ரசிதோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

நிட்டி²தா சாயம் வினயத்த²ஸாரஸந்தீ³பனீ நாம

வினயவினிச்ச²யவண்ணனா.

வினயவினிச்ச²ய-டீகா ஸமத்தா.

நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ