பாசித்தியகதா²வண்ணனா

889. ஏவம் நாதிவித்தா²ரஸங்கே²பதோ நிஸ்ஸக்³கி³யவினிச்ச²யம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தத³னந்தரம் நித்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ பாசித்தியகண்ட³ஸ்ஸ வினிச்ச²யம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸம்பஜானமுஸாவாதே³’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். ஸம்பஜானமுஸாவாதே³தி அத்தனோ வசனஸ்ஸ முஸாபா⁴வம் ஞத்வா, அதி³ட்ட²ம் ‘‘தி³ட்ட²’’ந்திஆதி³னா நயேன முஸாவாதே³ ஸம்பஜானந்தஸ்ஸ முஸாப⁴ணனேதிபி அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஜானித்வா ஜானந்தஸ்ஸ ச முஸாப⁴ணனே’’தி (பாசி. அட்ட². 2). ‘‘முஸாவாதே³’’தி ஹி நிமித்தத்தே² பு⁴ம்மம், முஸாவாத³னிமித்தந்தி அத்தோ².

த³வா ப⁴ணந்தஸ்ஸாதி யோஜனா. அனுபபரிக்கி²த்வா வேகே³ன தி³ட்ட²ம்பி ‘‘அதி³ட்ட²ம் மே’’தி வத³ந்தஸ்ஸாதி அத்தோ². யதா²ஹ ‘‘த³வா ப⁴ணதி நாம ஸஹஸா ப⁴ணதீ’’தி பத³பா⁴ஜனீஅட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸஹஸா ப⁴ணதீதி அவீமம்ஸித்வா அனுபதா⁴ரேத்வா வேகே³ன தி³ட்ட²ம்பி ‘அதி³ட்ட²ம் மே’தி ப⁴ணதீ’’தி (பாசி. அட்ட². 11). ரவா ப⁴ணந்தஸ்ஸாதி ‘‘சீவர’’ந்தி வத்துகாமஸ்ஸ ‘‘சீர’’ந்தி வசனம் விய மந்த³த்தா மோமூஹத்தா ‘‘அஞ்ஞம் ப⁴ணிஸ்ஸாமீ’’தி அஞ்ஞம் ப⁴ணந்தஸ்ஸ. யதா²ஹ ‘‘ரவா ப⁴ணதி நாம ‘அஞ்ஞம் ப⁴ணிஸ்ஸாமீ’தி அஞ்ஞம் ப⁴ணதீ’’தி.

890. அஞ்ஞத்தா²தி சதுத்த²பாராஜிகாதீ³ஸு. அத்தனா அலத்³த⁴ம் உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மம் ‘‘லத்³த⁴ம் மயா’’தி முஸா யஸ்ஸ ப⁴ணதி, தேன தங்க²ணமேவ ஸுத்வா தத³த்தே² ஞாதே பாராஜிகஸ்ஸ, அஞ்ஞாதே காலந்தரேன ஞாதே ச பரியாயவசனே ச ஞாதே து²ல்லச்சயஸ்ஸ, பரியாயவசனே அவிஞ்ஞாதே து³க்கடஸ்ஸ, து³ட்ட²தோ³ஸஸிக்கா²பதே³ பாராஜிகம் அனாபன்னஸ்ஸ ‘‘ஆபன்னோ’’தி முஸாப⁴ணனே ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸ, ஓமஸவாத³ஸிக்கா²பதே³ து³ப்³பா⁴ஸிதஸ்ஸ ச வுத்தத்தா ஆஹ ‘‘முஸாவாத³ஸ்ஸ காரணா பஞ்ச ஆபத்தியோ’’தி. இமாய பாசித்தியா ஸத்³தி⁴ம் ச² ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ ஹோந்தி.

ஸம்பஜானமுஸாவாத³கதா²வண்ணனா.

891-3. வுத்தேஸு ஜாதிஆதீ³ஸு த³ஸஸு அக்கோஸவத்தூ²ஸூதி யோஜனா, பத³பா⁴ஜனே வுத்தேஸு ஜாதினாமகோ³த்தகம்மஸிப்பஆபா³த⁴லிங்க³கிலேஸஆபத்திஅக்கோஸானம் வஸேன த³ஸஸு அக்கோஸவத்தூ²ஸூதி அத்தோ². தேஸு கிலேஸம் வினா ஸப்³பே³தே ஹீனுக்கட்ட²வஸேன த்³விப்பகாரா ஹோந்தி. யதா²ஹ பத³பா⁴ஜனே ‘‘ஜாதி நாம த்³வே ஜாதியோ ஹீனா ச ஜாதி உக்கட்டா² ச ஜாதீ’’திஆதி³.

தத்த² சண்டா³லாதி³ஜாதி ஹீனா, க²த்தியப்³ராஹ்மணஜாதியோ உக்கட்டா². நாமேஸு அவகண்ணகஜவகண்ணகாதி³னாமானி தா³ஸனாமத்தா ஹீனானி, பு³த்³த⁴ரக்கி²தாதி³னாமானி உக்கட்டா²னி. கோஸியாதி³கோ³த்தம் ஹீனம், கோ³தமாதி³கோ³த்தம் உக்கட்ட²ம். கம்மேஸு வட்³ட⁴கிமணிகாராதி³கம்மானி ஹீனானி, கஸிவாணிஜ்ஜாகோ³ரக்க²கம்மானி உக்கட்டா²னி. ஸிப்பேஸு நளகாரகும்ப⁴காராதி³ஸிப்பம் ஹீனம், முத்³தா³க³ணனாதி³ஸிப்பம் உக்கட்ட²ம். ஆபா³தே⁴ஸு ஸப்³பே³பி ஆபா³தா⁴ ஹீனா, அபிச மது⁴மேஹோ பீளாஜனகத்தாபா⁴வா உக்கட்டோ². லிங்கே³ஸு அதிதீ³க⁴தாத³யோ ஹீனா, நாதிதீ³க⁴தாத³யோ உக்கட்டா². ஸப்³பே³பி கிலேஸா ஹீனா. ஸப்³பா³பத்தியோபி ஹீனா, அபிச ஸோதாபத்திஸமாபத்தி உக்கட்டா². அக்கோஸேஸு ‘‘ஓட்டோ²ஸி மேண்டோ³ஸி கோ³ணோஸீ’’திஆதி³கோ ஹீனோ, ‘‘பண்டி³தோஸி ப்³யத்தோஸீ’’திஆதி³கோ உக்கட்டோ².

அஞ்ஞத்ரஞ்ஞாபதே³ஸேனாதி பரியாயகத²னேன வினா. ஓமஸந்தஸ்ஸாதி வசனபதோதே³ன ஓவிஜ்ஜ²ந்தஸ்ஸ. ஸம்பு³த்³தே⁴ன பகாஸிதாதி ‘‘சண்டா³லோஸி வேனோஸி நேஸாதோ³ஸி ரத²காரோஸி புக்குஸோஸீ’தி ப⁴ணதி, ஆபத்தி வாசாய வாசாய பாசித்தியஸ்ஸா’’தி ஸாமம் ஸப்³ப³த⁴ம்மாவபோ³த⁴தோ ‘‘ஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி பஞ்ஞாதேன ப⁴க³வதா தே³ஸிதா.

894. தேஹேவாதி ஜாதிஆதீ³ஹி அக்கோஸவத்தூ²ஹேவ. அஞ்ஞாபதே³ஸேன பூ⁴தேன வா…பே… ஆபன்னமேவ வா அனுபஸம்பன்னம் அக்கோஸந்தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸம்பு³த்³தே⁴ன பகாஸிதந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இத⁴ பூ⁴தாபூ⁴தபதா³னி தேஹீதி அபேக்கி²த்வா ப³ஹுவசனந்தானி யோஜேதப்³பா³னி. ஏதேன ‘‘ஸந்தி இதே⁴கச்சே’’திஆதி³து³தியவாரத்த²ம் (பாசி. 26) த³ஸ்ஸேந்தேன து³க்கடஸாத⁴னத்தே²ன ததே³ககாரியம் ததியம் யேனூனவாரஞ்ச சதுத்த²ம் ந மயந்திஆதி³வாரஞ்ச ஸங்க³ஹிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸந்தி இதே⁴கச்சே’தி வாரே பன பரிஹரித்வா வுத்தபா⁴வேன து³க்கடம். ஏஸேவ நயோ ‘யேனூன…பே… ந மய’ந்தி வாரேஸுபீ’’தி (பாசி. அட்ட². 26).

பாளிமுத்தபதே³ஹிபீதி ஏத்தா²பி ததே²வ ‘‘பூ⁴தேன வா’’திஆதீ³னி பதா³னி ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³பா³னி. ‘‘சோரோஸி, க³ண்டி²பே⁴த³கோஸீ’’திஆதி³ பாளிமுத்தபத³ம் நாம. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³பே³ஸு சதூஸு வாரேஸு, பாளிமுத்தபதே³ஸு ச. வுத்தஞ்ஹி ‘‘அனுபஸம்பன்னே பன சதூஸுபி வாரேஸு து³க்கடமேவ. ‘சோரோஸி, க³ண்டி²பே⁴த³கோஸீ’திஆதி³வசனேஹி பன உபஸம்பன்னேபி அனுபஸம்பன்னேபி ஸப்³ப³வாரேஸு து³க்கடமேவா’’தி (பாசி. அட்ட². 26). ‘‘அனுபஸம்பன்ன’’ந்தி இமினா ‘‘இமஸ்மிஞ்ச ஸிக்கா²பதே³ ட²பேத்வா பி⁴க்கு²ம் பி⁴க்கு²னிஆத³யோ ஸப்³பே³ ஸத்தா அனுபஸம்பன்னட்டா²னே டி²தா’’தி (பாசி. அட்ட². 26) அட்ட²கதா²யம் வுத்தா அனுபஸம்பன்னா ஸங்க³ஹிதா. தேனேவேத்தா²பி வக்க²தி ‘‘பவிட்டா²னுபஸம்பன்னட்டா²னே இத⁴ ச பி⁴க்கு²னீ’’தி.

895. த³வகம்யதாதி ஏத்த² ‘‘படிஸங்கா² யோனிஸோ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.22, 23, 422; அ. நி. 6.58; 9.9; மஹானி. 206; விப⁴. 518) விய ய-காரலோபோ. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³பே³ஸு வுத்தபாசித்தியவத்தூ²ஸு ச து³க்கடவத்தூ²ஸு சாதி ஸப்³ப³த்தே²வ. து³ப்³பா⁴ஸிதமுதீ³ரிதந்தி ‘‘சண்டா³லோஸி…பே… புக்குஸோஸீ’தி ப⁴ணதி, ஆபத்தி வாசாய வாசாய து³ப்³பா⁴ஸிதஸ்ஸா’’தி (பாசி. 32) வுத்தந்தி அத்தோ². பரம்முகா² பன பாசித்தியவத்தூ²ஹி ச து³க்கடவத்தூ²ஹி ச அக்கோஸனே து³க்கடமேவ. ததா² த³வகம்யதாய பரம்முகா² வத³ந்தஸ்ஸாபி து³ப்³பா⁴ஸிதமேவாதி ஆசரியா வத³ந்தி.

896-7. அத்த²ம் புரக்க²த்வா வத³தோ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ அனாபத்தீதி யோஜனா. த⁴ம்மோ நாம ‘‘சண்டா³லோஸீ’’திஆதி³பாளியேவ. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘பாளிம் வாசேந்தோ த⁴ம்மபுரேக்கா²ரோ’’தி (பாசி. அட்ட². 35). அனுஸாஸனீ நாம ‘‘இதா³னிபி சண்டா³லோஸி, மா பாபத⁴ம்மம் அகாஸி, மா தமோ தமபராயனோ அஹோஸீ’’திஆதி³னா (பாசி. அட்ட². 35) நயேன அட்ட²கதா²யம் வுத்தஸரூபாயேவ அனுஸாஸனீபுரேக்க²தாய ட²த்வா வத³ந்தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ லஹுபரிவத்திதபா⁴வதோ அந்தரா கோதே⁴ உப்பன்னேபி அனாபத்தி.

ஏத்தா²தி இமஸ்மிம் ஓமஸவாத³ஸிக்கா²பதே³. படிக⁴ஸம்பயுத்தசித்தேனேவ ஆபஜ்ஜிதப்³ப³த்தா மானஸிகது³க்க²வேத³னாவ ஹோதி.

ஓமஸவாத³கதா²வண்ணனா.

898. து³விதா⁴காரதோ பி⁴க்கு²பேஸுஞ்ஞே ஆபத்தி ஸியாதி யோஜனா. பிஸதீதி பிஸுணா, வாசா, ஸமக்³கே³ ஸத்தே அவயவபூ⁴தே வக்³கே³ பி⁴ன்னே கரோதீதி அத்தோ². பிஸுணா ஏவ பேஸுஞ்ஞம், தாய வாசாய ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ ஸஹசரியனயேன பிஸுணோ, தஸ்ஸ கம்மம் பேஸுஞ்ஞம், பி⁴க்கூ²னம் பேஸுஞ்ஞம் பி⁴க்கு²பேஸுஞ்ஞம், தஸ்மிம் பி⁴க்கு²பேஸுஞ்ஞே. பத³பா⁴ஜனே ‘‘உபஸம்பன்னோ உபஸம்பன்னஸ்ஸ ஸுத்வா உபஸம்பன்னஸ்ஸ பேஸுஞ்ஞம் உபஸம்ஹரதி ‘இத்த²ன்னாமோ தம் ‘சண்டா³லோ…பே… புக்குஸோ’தி ப⁴ணதீ’தி ஆபத்தி…பே… பாசித்தியஸ்ஸா’’தி (பாசி. 39) வுத்தத்தா ஸயம் உபஸம்பன்னோ ஹுத்வா உபஸம்பன்னஸ்ஸ ஜாதிஆதீ³ஸு த³ஸஸு அக்கோஸவத்தூ²ஸு அஞ்ஞதரேன அஞ்ஞம் உபஸம்பன்னம் பரம்முகா² அக்கோஸந்தஸ்ஸ ஸுத்வா தஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா வக்க²மானஸரூபேஸு அத்தனோ பியகாமதாபே⁴தா³தி⁴ப்பாயஸங்கா²தேஸு த்³வீஸு காரணேஸு அஞ்ஞதரகாரணம் படிச்ச ‘‘அஸுகோ துய்ஹம் ஏவம் வத³தீ’’தி பேஸுஞ்ஞம் ஹரதி, தஸ்ஸ பேஸுஞ்ஞகத²னனிமித்தம் பாசித்தியம் ஹோதீதி அத்தோ².

து³விதா⁴காரதோதி ஏத்த² ஆகார-ஸத்³தோ³ காரணபரியாயோ. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘த்³வீஹாகாரேஹீதி த்³வீஹி காரணேஹீ’’தி (பாசி. அட்ட². 38). ஏத்த² காரணம் நாம அதி⁴ப்பாயவிஸேஸோ. தம் காரணம் அதி⁴ப்பாயமுகே²ன த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘அத்தனோ’’திஆதி³. அத்தனோ பியகாமஸ்ஸாதி அத்தனோ பியபா⁴வகாமஸ்ஸ பேஸுஞ்ஞம் ப⁴ணந்தஸ்ஸ, அத்தனோ பியபா⁴வம் காமயந்தஸ்ஸாதி அத்தோ², தாதி³ஸேன அதி⁴ப்பாயேனாதி வுத்தம் ஹோதி. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஏவம் அஹம் ஏதஸ்ஸ பியோ ப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி அத்தனோ பியபா⁴வம் பத்த²யமானஸ்ஸா’’தி (பாசி. அட்ட². 38). பரபே⁴த³த்தி²னோபி வாதி அக்கோஸகஸ்ஸ ச அத்தனோ பேஸுஞ்ஞவசனம் ஸுணந்தஸ்ஸ சாதி உபி⁴ன்னம் பே⁴த³ம் இச்ச²ந்தஸ்ஸாதி அத்தோ², பே⁴தா³தி⁴ப்பாயேனாதி வுத்தம் ஹோதி. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘பரஸ்ஸ பரேன பே⁴த³ம் இச்ச²ந்தஸ்ஸா’’தி (பாசி. அட்ட². 38).

899. பரியாயனயேன அக்கோஸந்தஸ்ஸ வசனஸ்ஸ…பே… து³க்கடந்தி யோஜனா, பரியாயஅக்கோஸவசனம் ஸுத்வா பரஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா வத³ந்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ து³க்கடம் ஹோதீதி அத்தோ². யதா²ஹ ‘‘இத்த²ன்னாமோ ஸந்தி இதே⁴கச்சே சண்டா³லா…பே… ப⁴ணதி, ந ஸோ அஞ்ஞம் ப⁴ணதி, தம்யேவ ப⁴ணதீதி ஆபத்தி வாசாய வாசாய து³க்கடஸ்ஸா’’திஆதி³ (பாசி. 41). பாளிமுத்தனயேன அக்கோஸந்தஸ்ஸ வசனஸ்ஸ…பே… து³க்கடந்தி யோஜனா. ஏத்த² ‘‘சோரோஸி, க³ண்டி²பே⁴த³கோஸீ’’திஆதி³னா த³ஸ்ஸிதோ பாளிமுத்தனயோ நாம.

900. அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ அக்கோஸம் உபஸம்பன்னம் ஹரதோபி ச ததா² து³க்கடந்தி யோஜனா. ச-ஸத்³தே³ன உபஸம்பன்னஸ்ஸ அக்கோஸம் அனுபஸம்பன்னம் ஹரதோபி ச, அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ அக்கோஸம் அனுபஸம்பன்னம் ஹரதோபி ச ததா² து³க்கடந்தி விகப்பத்³வயஞ்ச ஸமுச்சினோதி. ‘‘இதா⁴பி பி⁴க்கு²னிம் ஆதி³ம் கத்வா ஸப்³பே³ அனுபஸம்பன்னா நாமா’’தி (பாசி. அட்ட². 38) அட்ட²கதா²வசனதோ ‘‘பி⁴க்கு²னீ’’தி உபலக்க²ணம்.

901. ந சேவ பியகாமஸ்ஸாதி பியபா⁴வம் அகாமயந்தஸ்ஸ ச. ந பே⁴த³த்தி²னோபி சாதி பே⁴த³ம் அனிச்ச²ந்தஸ்ஸ ச. பாபானம் க³ரஹத்தா²யாதி ஏத்த² ‘‘கேவல’’ந்தி ஸேஸோ. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஏகம் அக்கோஸந்தம், ஏகஞ்ச க²மந்தம் தி³ஸ்வா ‘அஹோ நில்லஜ்ஜோ, ஈதி³ஸம்பி நாம ஆயஸ்மந்தம் புன வத்தப்³ப³ம் மஞ்ஞிஸ்ஸதீ’தி ஏவம் கேவலம் பாபக³ரஹிதாய ப⁴ணந்தஸ்ஸ அனாபத்தீ’’தி (பாசி. அட்ட². 38).

பேஸுஞ்ஞகதா²வண்ணனா.

903. அஞ்ஞேனாதி ஸாமணேராதி³னா. ‘‘யஞ்ச பத³ம் யஞ்ச அனுபத³ம் யஞ்ச அன்வக்க²ரம் யஞ்ச அனுப்³யஞ்ஜனம், ஸப்³ப³மேதம் பத³ஸோ நாமா’’தி (பாசி. 46) பத³பா⁴ஜனே வுத்தத்தா அவயவே ஸமுதா³யோபசாரவஸேன ‘‘பிடகத்தய’’ந்தி ததே³கதே³ஸபதா³தி³ ஏவ வுத்தோதி க³ஹேதப்³போ³. ஏத்த² பதா³தி³ஸரூபம் அட்ட²கதா²ய வேதி³தப்³ப³ம். வுத்தஞ்ஹி தத்த² ‘‘பத³ந்தி ஏகோ கா³தா²பாதோ³ அதி⁴ப்பேதோ. அனுபத³ந்தி து³தியோ பாதோ³. அன்வக்க²ரந்தி ஏகேகமக்க²ரம். அனுப்³யஞ்ஜனந்தி புரிமப்³யஞ்ஜனேன ஸதி³ஸம் பச்சா²ப்³யஞ்ஜன’’ந்தி (பாசி. அட்ட². 45). இத³ம் கா³தா²மயதே³ஸனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ‘‘யம் கிஞ்சி வா ஏகமக்க²ரம் அன்வக்க²ரம், அக்க²ரஸமூஹோ அனுப்³யஞ்ஜனம், அக்க²ரானுப்³யஞ்ஜனஸமூஹோ பத³ம், பட²மபத³ம் பத³மேவ, து³தியம் அனுபத³ந்தி ஏவமேத்த² நானாகரணம் வேதி³தப்³ப³’’ந்திபி (பாசி. அட்ட². 45) வுத்தம். இத³ம் சுண்ணியதே³ஸனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

த⁴ம்மந்தி பு³த்³த⁴பா⁴ஸிதாதி³பாளித⁴ம்மம். படிஸம்பி⁴தா³யஞ்ஹி த⁴ம்மபஞ்சகே பாளிபி த⁴ம்மோதி வுத்தா. த⁴ம்மபஞ்சகம் நாம ப²லனிப்³ப³த்தகோ ஹேது, அரியமக்³கோ³, பா⁴ஸிதம், குஸலாகுஸலம் சேதி ஏதே த⁴ம்மஸஞ்ஞிதாதி நித்³தி³ட்ட²ம். ஏத்த² ஹி பா⁴ஸிதந்தி பாளி வுத்தா. அட்ட²கதா²னிஸ்ஸிதோபி ஏத்தே²வ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி. ஸோ ச புப்³பே³ மக³த⁴பா⁴ஸாய டி²தோ ஸங்கீ³தித்தயாருள்ஹோ க³ஹேதப்³போ³.

‘‘ஸஹ ப⁴ணந்தஸ்ஸ பாசித்தியம் ஸியா’’தி இமினா ‘‘ஏகதோ பட்ட²பேத்வா ஏகதோ ஓஸாபேந்தீ’’திஆதி³னா (பாசி. 46) பத³பா⁴ஜனாக³தனயேன அனுபஸம்பன்னேன ஸத்³தி⁴ம் ஆரபி⁴த்வா ஏகதோ உச்சாரணவஸேன பத³ம் வா அனுபத³ம் வா அன்வக்க²ரம் வா அனுப்³யஞ்ஜனம் வா வத³தோ பதா³தி³க³ணனாவஸேன பாசித்தியந்தி வுத்தம் ஹோதி.

904. ஸங்கீ³திம் அனாருள்ஹேஸு த⁴ம்மேஸு ராஜோவாதா³த³யோ ஸுத்தந்தா ஆபத்திஜனகாயேவாதி மஹாபச்சரியாதி³ஸு வுத்தாதி யோஜனா. ராஜோவாதோ³ நாம ஏகோ ஸுத்தந்தோ. ஆதி³-ஸத்³தே³ன திக்கி²ந்த்³ரியாதி³ஸுத்தந்தா க³ஹிதா.

905. பி⁴க்கு²ஸ்மிம்பி பி⁴க்கு²னியாபி ச அனுபஸம்பன்னஸஞ்ஞினோ, விமதிஸ்ஸ வா பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ததா² பத³ஸோத⁴ம்மே து³க்கடம் ஹோதீதி யோஜனா.

906-7. ஏகதோ உத்³தி³ஸாபேதீதி ஏகதோ உத்³தே³ஸம் க³ண்ஹந்தேஹி அனுபஸம்பன்னேஹி ஸத்³தி⁴ம் உச்சாரணவஸேன உத்³தி³ஸாபேதி. ஸஜ்ஜா²யம் வா கரோதீதி ததா² ஏகதோ ஸஜ்ஜா²யதி.

‘‘ஸசே ஏககா³தா²ய ஏகோ பாதோ³ ந ஆக³ச்ச²தி, ஸேஸம் ஆக³ச்ச²தி, அயம் யேபு⁴ய்யேன பகு³ணக³ந்தோ² நாம. ஏஸ நயோ ஸுத்தேபி வேதி³தப்³போ³தீ’’தி (பாசி. அட்ட². 48) அட்ட²கதா²வசனதோ பகு³ணக³ந்த²ந்தி ஏத்த² ‘‘யேபு⁴ய்யேனா’’தி ஸேஸோ. ஓபாதேதீதி ‘‘ஏவம் ப⁴ணாஹீ’’தி ஏகதோ ப⁴ணதி. உத்³தே³ஸந்தி உத்³தி³ஸிதப்³ப³ம். தேனாதி அனுபஸம்பன்னேன.

908. யஸ்மா இத³ம் பத³ஸோத⁴ம்மஸிக்கா²பத³ம் வாசதோ ச ஸமுட்டா²தி, வாசாசித்தத்³வயாபி ச ஸமுட்டா²தி, தஸ்மா இத³ம் ஸமுட்டா²னம் பத³ஸோத⁴ம்மஸஞ்ஞிதந்தி வுத்தந்தி யோஜனா.

பத³ஸோத⁴ம்மகதா²வண்ணனா.

909-10. ஸப்³ப³ச்ச²ன்னஸப்³ப³பரிச்ச²ன்னே ஸேனாஸனே திஸ்ஸன்னம் பன ரத்தீனம் யோ பன பி⁴க்கு² ரத்தியம் ட²பேத்வா பி⁴க்கு²ம் அஞ்ஞேன ஸசே நிபஜ்ஜேய்ய, தஸ்ஸ பாசித்தியம் ஸியாதி யோஜனா. ‘‘யம் கிஞ்சி படிச்சா²த³னஸமத்த²ம் இத⁴ ச²த³னஞ்ச பரிச்ச²ன்னஞ்ச வேதி³தப்³ப³’’ந்தி (பாசி. அட்ட². 51) அட்ட²கதா²யம் வுத்தத்தா ச²த³னாரஹம் இட்ட²காஸிலாஸுதா⁴திணபண்ணாதீ³னம் யேன கேனசி ஸப்³ப³ஸோ சா²தி³தம் ஸேனாஸனம் ஸப்³ப³ச்ச²ன்னம். ‘‘பூ⁴மிதோ பட்டா²ய யாவ ச²த³னம் ஆஹச்ச பாகாரேன வா அஞ்ஞேன வா கேனசி அந்தமஸோ வத்தே²னபி பரிக்கி²த்த’’ந்தி (பாசி. அட்ட². 51) அட்ட²கதா²யம் வுத்தத்தா யேன கேனசி பரிக்கி²பித்வா படிச்சா²தி³தஸேனாஸனம் ஸப்³ப³பரிச்ச²ன்னம். ‘‘ச²த³னம் அனாஹச்ச ஸப்³ப³ந்திமேன பரியாயேன தி³யட்³ட⁴ஹத்து²ப்³பே³தே⁴ன பாகாராதி³னா பரிக்கி²த்தாபி ஸப்³ப³பரிச்ச²ன்னாயேவா’’தி (பாசி. அட்ட². 51) குருந்த³ட்ட²கதா²யம் வுத்தம், தம் ‘‘தி³யட்³டா⁴’’திஆதி³னா வக்க²தி.

ஏவம் ஸப்³ப³ச்ச²ன்னஸப்³ப³பரிச்ச²ன்னே ஏகஸ்மிம் ஸேனாஸனே யோ பி⁴க்கு² உபஸம்பன்னதோ அஞ்ஞேன ஏகேன வா அனேகேஹி வா திரத்தம் ஸஹஸேய்யம் கப்பேத்வா சதுத்த²ரத்திம் ஆதி³ம் கத்வா ஸப்³ப³ரத்தீஸு ஸூரியத்த²ங்க³மதோ பட்டா²ய ஸகலரத்தியம் பட²மம் வா பச்சா² வா அபுப்³பா³சரிமம் வா பிட்டி²ம் பஸாரேத்வா ஸசே ஏகஸேனாஸனே ஸேய்யம் கப்பேதி, தஸ்ஸ தே³வஸிகம் பாசித்தியம் ஹோதீதி இத³ம் விதா⁴னம் ‘‘அபிசேத்த² ஏகாவாஸாதி³கம்பி சதுக்கம் வேதி³தப்³ப³’’ந்திஆதி³னா (பாசி. அட்ட². 51) அட்ட²கதா²யம் வுத்தம்.

‘‘யேபு⁴ய்யேன பரிச்ச²ன்னே ச²ன்னே’’தி இமினாபி ஏவமேவ யோஜேத்வா அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ‘‘யஸ்ஸா பன உபரி ப³ஹுதரம் டா²னம் ச²ன்னம், அப்பம் அச்ச²ன்னம், ஸமந்ததோ ச ப³ஹுதரம் பரிக்கி²த்தம், அப்பம் அபரிக்கி²த்தம், அயம் யேபு⁴ய்யேனச²ன்னா யேபு⁴ய்யேனபரிச்ச²ன்னா நாமா’’தி (பாசி. அட்ட². 51) அட்ட²கதா²யம் வுத்தனயேன யேபு⁴ய்யேன ச²ன்னபரிச்ச²ன்னம் வேதி³தப்³ப³ம். அத்தோ² வுத்தனயோயேவ. ‘‘யேபு⁴ய்யேன பம்ஸுகா’’தி ஏதஸ்ஸ அட்ட²கதா²யம் (பாசி. அட்ட². 86) தீஸு த்³வே யேபு⁴ய்யம் நாம, இத⁴ பன பத³ஸோத⁴ம்மே ‘‘யேபு⁴ய்யேன பகு³ணம் க³ந்த²’’ந்தி ஏதஸ்ஸ அட்ட²கதா²யம் (பாசி. அட்ட². 48) ‘‘ஏககா³தா²யா’’திஆதி³விவரணே விய சதூஸு தயோபி பா⁴கா³ யேபு⁴ய்யம் நாமாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

911. மேது²னஸ்ஸ பஹோனகம் யம் பன வத்து² பட²மபாராஜிகாய நித்³தி³ட்ட²ம் அந்தமஸோ திரச்சா²னக³தேனபி, தேன பட²மபாராஜிகவத்து²னா புக்³க³லேன ஸஹ நிபஜ்ஜித்வா ஆபத்தி ஸஹஸேய்யாபத்தி ஹோதீதி யோஜனா.

912-3. ‘‘உபோ⁴ வா நிபஜ்ஜந்தீ’’தி விகப்பஸ்ஸ பட²மகா³தா²த்³வயேனேவ அத்த²தோ த³ஸ்ஸிதத்தா புப்³பா³பரியவஸேனபி ஸம்ப⁴வந்தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அனுபஸம்பன்னே’’திஆதி³னா (பாசி. 52-54) நயேன த³ஸ்ஸிதபக்க²த்³வயம் நித³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘நிபன்னே’’திஆதி³. ‘‘உட்ட²ஹித்வா’’தி இத³ம் விச்சா²வஸேன க³ஹேதப்³ப³ம். அனுபஸம்பன்னக³ணனாயபி வாதி ப³ஹூஸு அனுபஸம்பன்னேஸு தேஸம் க³ணனாய ச. அனுபஸம்பன்னேஸு ப³ஹூஸு தேஸம் க³ணனாய ஏகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ப³ஹூ ஆபத்தியோ ஹோந்தீதி ஏவம் த³ஸ்ஸனேன உபஸம்பன்னேஸு ப³ஹூஸு ஏகஸ்மிம் அனுபஸம்பன்னே ஸதி தேஸஞ்ச தஸ்ஸ பயோக³க³ணனாய ஆபஜ்ஜிதப்³பா³ ப³ஹூ ஆபத்தியோ ச உபோ⁴ஸுபி ப³ஹூஸு ஏகேகஸ்ஸேவ உபஸம்பன்னஸ்ஸ அனுபஸம்பன்னக³ணனாய ப³ஹூ ஆபத்தியோ ச ஹோந்தீதிபி த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி.

914. ஏகேனேவ த்³வாரேன வளஞ்ஜிதப்³ப³தோ ஏகூபசாரே ஸதக³ப்³பே⁴பி ஸேனாஸனே உபஸம்பன்னோ ஏகஸ்மிம் க³ப்³பே⁴ வஸந்தோ அத்தனா ஸயனக³ப்³பே⁴ த்³வாரம் பித³ஹித்வா வா அபித³ஹித்வா வா சதுத்த²ரத்தியம் ஸயதி சே, உபரிமதலே, அவஸேஸக³ப்³பே⁴ஸு ச ஸயந்தேஹி அனுபஸம்பன்னேஹி புப்³பே³ வுத்தஆபத்தினியமோயேவாதி த³ஸ்ஸனத்த²மாஹ ‘‘ஸசே பிதா⁴யா’’திஆதி³. க³ப்³ப⁴த்³வாரம் உத்தரபத³லோபேன ‘‘க³ப்³ப⁴’’ந்தி வுத்தம். சதுத்த²தி³வஸே அத்த²ங்க³தே ஸூரியே நிபஜ்ஜதி, ஆபத்தி ஸியாதி யோஜனா. ‘‘அனுபஸம்பன்னேன ஸஹா’’தி பகரணதோ லப்³ப⁴தி. ஆபத்தி பாசித்தியம்.

915. தி³யட்³ட⁴ஹத்து²ப்³பே³தே⁴னாதி வட்³ட⁴கிரதனேன தி³யட்³ட⁴ரதனுப்³பே³தே⁴ன. பாகாரோ நாம நிட்டி²தோ. சயனம் நாம விப்பகதபாகாரோதிபி வத³ந்தி. இமினா ச ஆளிந்த³ஸ்ஸ அக்³க³ஹணத்த²ம் ‘‘த³ஸஹத்து²ப்³பே³தா⁴பி ஜக³தி பரிக்கே²பஸங்க்²யம் ந க³ச்ச²தீ’’தி (பாசி. அட்ட². 51) அட்ட²கதா² பமாணந்தி வத³ந்தி. ஜக³தீதி ஆளிந்த³ம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன பி⁴த்திபண்ணாவரணாதி³க³ஹணம்.

916. து³ஸ்ஸகுடியந்தி வத்த²குடியம்.

917. ‘‘ஸப்³ப³ச்ச²ன்னபரிச்ச²ன்னாதி³ப்பபே⁴த³தோ யேபு⁴ய்யாதி³ப்பபே⁴த³தோ’’தி ஆதி³-ஸத்³தோ³ பச்சேகம் யோஜேதப்³போ³. பட²மேன ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸப்³ப³ச்ச²ன்னயேபு⁴ய்யபரிச்ச²ன்னஸப்³ப³ச்ச²ன்னஉபட்³ட⁴பரிச்ச²ன்னஸப்³ப³பரிச்ச²ன்னயேபு⁴ய்யச்ச²ன்ன- ஸப்³ப³பரிச்ச²ன்னஉபட்³ட⁴ச்ச²ன்னஸங்கா²தானி சத்தாரி ஸேனாஸனானி க³ஹிதானி. கா³தா²ய ஸரூபேன வுத்தஸப்³ப³ச்ச²ன்னஸப்³ப³பரிச்ச²ன்னேன ஸத்³தி⁴ம் பஞ்ச ஸேனாஸனானி த³ஸ்ஸிதானி ஹோந்தி. து³தியேன ஆதி³-ஸத்³தே³ன யேபு⁴ய்யச்ச²ன்னயேபு⁴ய்யபரிச்ச²ன்ன யேபு⁴ய்யச்ச²ன்னஉபட்³ட⁴பரிச்ச²ன்ன யேபு⁴ய்யபரிச்ச²ன்னஉபட்³ட⁴ச்ச²ன்னஸங்கா²தானி தீணி ஸேனாஸனானி க³ஹிதானி. இமே அட்ட² விகப்பா லப்³ப⁴ந்தி. கஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஸத்த பாசித்தியானீ’’தி? மஹாஅட்ட²கதா²ய வுத்தத்தா. யதா²ஹ ‘‘மஹாஅட்ட²கதா²யம் பன ‘ஸப்³ப³ச்ச²ன்னே யேபு⁴ய்யேனபரிச்ச²ன்னே பாசித்தியம், ஸப்³ப³ச்ச²ன்னே உபட்³ட⁴பரிச்ச²ன்னே பாசித்தியம், யேபு⁴ய்யேனச்ச²ன்னே உபட்³ட⁴பரிச்ச²ன்னே பாசித்தியம், ஸப்³ப³பரிச்ச²ன்னே யேபு⁴ய்யேனச்ச²ன்னே பாசித்தியம், ஸப்³ப³பரிச்ச²ன்னே உபட்³ட⁴ச்ச²ன்னே பாசித்தியம், யேபு⁴ய்யேனபரிச்ச²ன்னே உபட்³ட⁴ச்ச²ன்னே பாசித்தியம், பாளியம் வுத்தபாசித்தியேன ஸத்³தி⁴ம் ஸத்த பாசித்தியானீ’தி வுத்த’’ந்தி (பாசி. அட்ட². 53).

கஸ்மா பன அட்ட²கதா²யம் ‘‘அட்ட² பாசித்தியானீ’’தி வத்வா ‘‘ஸத்தா’’தி க³ணனபரிச்சே²தோ³ கதோதி? நிஸ்ஸந்தே³ஹே தாவ ‘‘ஸேய்யா நாம ஸப்³ப³ச்ச²ன்னா ஸப்³ப³பரிச்ச²ன்னா, யேபு⁴ய்யேனச்ச²ன்னா யேபு⁴ய்யேனபரிச்ச²ன்னா’தி (பாசி. 52) பாளியம் ஆக³தேஸு த்³வீஸு விகப்பேஸு ஏகஸ்மிம் வுத்தபாசித்தியம் க³ஹேத்வா பாளியம் வுத்தேன பாசித்தியேன ‘ஸத்தா’தி வுத்த’’ந்தி பரிஹாரோ த³ஸ்ஸிதோ. ஸாரத்த²தீ³பனியஞ்ச ‘‘ஸத்த பாசித்தியானீ’தி பாளியம் வுத்தபாசித்தியத்³வயம் ஸாமஞ்ஞதோ ஏகத்தேன க³ஹேத்வா வுத்தம். விஸும் பன க³ய்ஹமானே ஸப்³ப³ச்ச²ன்னே ஸப்³ப³பரிச்ச²ன்னே பாசித்தியம், யேபு⁴ய்யேனச்ச²ன்னே யேபு⁴ய்யேனபரிச்ச²ன்னே பாசித்தியந்தி அட்டே²வ பாசித்தியானி ஹோந்தீ’’தி (ஸாரத்த². டீ. பாசித்திய 3.53) பரிஹாரோ வுத்தோ.

ஸப்³ப³யேபு⁴ய்யஉபட்³ட⁴பதே³ஸு ச²ன்னபரிச்ச²ன்னபதே³ஹி யோஜிதேஸு நவ விகப்பா ஸம்ப⁴வந்தி, தேஸு நவமே உபட்³ட⁴ச்ச²ன்னஉபட்³ட⁴பரிச்ச²ன்னவிகப்பே து³க்கடஸ்ஸ த³ஸ்ஸிதத்தா பாரிஸேஸதோ இதரேஸு அட்ட²ஸு அட்ட² பாசித்தியானேவ ஸம்ப⁴வந்தி. அட்ட²கதா²யம் பன அப்பகம் ஊனமதி⁴கம் வா கு³ணனூபக³ம் ந ஹோதீதி கத்வா ‘‘ஸத்தா‘‘தி வுத்தந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். ஏத்தா²தி இமஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³.

918. ‘‘அட்³ட⁴ச்ச²ன்னே அட்³ட⁴பரிச்ச²ன்னே’’தி யோஜனா. ‘‘ஸப்³ப³பரிச்ச²ன்னே சூளச்ச²ன்னே’’தி யதா²க்கமேன யோஜனா. இமினா அட்ட²கதா²க³தேஸு பஞ்சஸு விகப்பேஸு ததியவிகப்பம் த³ஸ்ஸேத்வா ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸப்³ப³ச்ச²ன்னாத³யோ ஸேஸவிகப்பா க³ஹிதா. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸப்³ப³ச்ச²ன்னே சூளகபரிச்ச²ன்னே து³க்கடம், யேபு⁴ய்யேனச்ச²ன்னே சூளகபரிச்ச²ன்னே து³க்கடம், ஸப்³ப³பரிச்ச²ன்னே சூளகச்ச²ன்னே து³க்கடம், யேபு⁴ய்யேனபரிச்ச²ன்னே சூளகச்ச²ன்னே து³க்கடம், பாளியம் ஆக³தது³க்கடேன ஸஹ பஞ்ச து³க்கடானீஹி வுத்த’’ந்தி (பாசி. அட்ட². 53). பாளியம் ஆக³தது³க்கடம் நாம இமிஸ்ஸாயேவ கா³தா²ய ஆதி³ம்ஹியேவ வுத்தது³க்கடம். யதா²ஹ ‘‘உபட்³ட⁴ச்ச²ன்னே உபட்³ட⁴பரிச்ச²ன்னே ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி (பாசி. 53).

சூளச்ச²ன்னாதீ³னி சேத்த² ஏவம் வேதி³தப்³பா³னி – யஸ்ஸ சதூஸு பா⁴கே³ஸு ஏகோ ச²ன்னோ, ஸேஸா அச்ச²ன்னா, இத³ம் சூளகச்ச²ன்னம். யஸ்ஸ தீஸு பா⁴கே³ஸு த்³வே ச²ன்னா, ஏகோ அச்ச²ன்னோ, இத³ம் யேபு⁴ய்யேனச்ச²ன்னம். யஸ்ஸ த்³வீஸு பா⁴கே³ஸு ஏகோ ச²ன்னோ, ஏகோ அச்ச²ன்னோ, இத³ம் உபட்³ட⁴ச்ச²ன்னம் நாம ஸேனாஸனம். சூளபரிச்ச²ன்னாதீ³னி இமினா நயேன வேதி³தப்³பா³னி. ச²ன்னாதீ³ஹிபீதி ஸஹத்தே² கரணவசனம். பி-ஸத்³தோ³ ஸமுச்சயத்தோ². ஸப்³ப³சூளபரிச்ச²ன்னச²ன்னாதீ³ஹி சதூஹிபி ஸஹ அட்³ட⁴ச்ச²ன்னபரிச்ச²ன்னே பஞ்சதா⁴ து³க்கடம் பரிதீ³பிதந்தி யோஜனா.

920. ஸப்³ப³ச்ச²ன்னாதி³கேதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘ஸப்³ப³பரிச்ச²ன்னே ஸப்³ப³அச்ச²ன்னே யேபு⁴ய்யேனஅச்ச²ன்னே யேபு⁴ய்யேனஅபரிச்ச²ன்னே’’தி (பாசி. 54) பாளியம் வுத்தா அனாபத்திவாரஸேஸா ச அட்ட²கதா²யம் வுத்தா ‘‘உபட்³ட⁴ச்ச²ன்னே சூளகபரிச்ச²ன்னே, உபட்³ட⁴பரிச்ச²ன்னே சூளகச்ச²ன்னே, சூளகச்ச²ன்னே சூளகபரிச்ச²ன்னே’’தி (பாசி. அட்ட². 53) தயோ அனாபத்திவாரா ச க³ஹிதா.

921. நிபன்னேபீதி ஏத்த² பி-ஸத்³தே³ன ‘‘பி⁴க்கு² நிபன்னே அனுபஸம்பன்னோ நிஸீத³தி, உபோ⁴ வா நிஸீத³ந்தீ’’தி (பாசி. 54) பாளியம் வுத்தபகாரந்தரே ஸமுச்சினோதி.

ஸஹஸேய்யகதா²வண்ணனா.

922. அபி-ஸத்³தே³ன பகே³வ மஹத்தரியாதி த³ஸ்ஸேதி. ஸஹஸேய்யம் பகப்பேய்யாதி யதா²வுத்தலக்க²ணம் ஸப்³ப³ச்ச²ன்னஸப்³ப³பரிச்ச²ன்னாதி³ஸேனாஸனம் பவிஸித்வா ஸூரியத்த²ங்க³மதோ பட்டா²ய புப்³பே³ வுத்தப்பகாரேனேவ பிட்டி²ப்பஸாரணலக்க²ணம் ஸேய்யம் கப்பேய்ய.

923-4. தே³வியாதி தே³வித்தி²யா. திரச்சா²னக³தித்தி²யாதி கோ³தா⁴தி³காய. ‘‘மேது²னவத்து²பூ⁴தாயா’’தி இமினா மேது²னத⁴ம்மஸ்ஸ அவத்து²பூ⁴தாய ஸஹஸேய்யாய தோ³ஸாபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. வத்தூ²னம் க³ணனாயாதி மாதுகா³மஸ்ஸ க³ணனாய ச தாஸஞ்ச அத்தனோ ச பயோக³க³ணனாய ச. அஸ்ஸாதி பி⁴க்கு²ஸ்ஸ. மாதுகா³மேன தயோ தி³வஸே ஸஹஸேய்யாய இமினா ஸிக்கா²பதே³ன ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜித்வா சதுத்த²தி³வஸே ஸஹஸேய்யாய த்³வீஹிபி ஸிக்கா²பதே³ஹி ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜதீதி ஏத்த² து³க்கடவத்து²பூ⁴தாய இத்தி²யா தத்தே²வ ஸஹஸேய்யாய இமினா ஸிக்கா²பதே³ன து³க்கடம் ஆபஜ்ஜித்வா சதுத்த²தி³வஸே ரத்தியம் ஸஹஸேய்யாய இமினா ஸிக்கா²பதே³ன ஆபஜ்ஜிதப்³ப³து³க்கடேன ஸஹ புரிமஸிக்கா²பதே³ன பாசித்தியம் ஆபஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

து³தியஸஹஸேய்யகதா²வண்ணனா.

926. ச²ப்பஞ்சவாசாஹி உத்³த⁴ம் இத்தி²யா த⁴ம்மம் ப⁴ணந்தஸ்ஸாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இத்தி²யாதி ‘‘மாதுகா³மோ நாம மனுஸ்ஸித்தீ², ந யக்கீ², ந பேதீ, ந திரச்சா²னக³தா, விஞ்ஞூ படிப³லா ஹோதி ஸுபா⁴ஸிதது³ப்³பா⁴ஸிதம் து³ட்டு²ல்லாது³ட்டு²ல்லம் ஆஜானிது’’ந்தி பாளியம் வுத்தமனுஸ்ஸித்தி²யா. ப⁴ணந்தஸ்ஸாதி வக்க²மானலக்க²ணம் த⁴ம்மம் ச²ஹி பதே³ஹி உத்தரி ப⁴ணந்தஸ்ஸ. விஞ்ஞும் புரிஸவிக்³க³ஹம் வினாதி ‘‘விஞ்ஞூ நாம புரிஸவிக்³க³ஹோ படிப³லோ ஹோதி ஸுபா⁴ஸிதது³ப்³பா⁴ஸிதம் து³ட்டு²ல்லாது³ட்டு²ல்லம் ஆஜானிது’’ந்தி (பாசி. 64) பாளியம் வுத்தஸவனூபசாரக³தமனுஸ்ஸபுரிஸம் வினா. த⁴ம்மந்தி வக்க²மானப்பகாரஸரூபம் தே³ஸனாத⁴ம்மம்.

927. கா³தா²மயா, சுண்ணியக³ந்த²மயாதி து³விதா⁴ தே³ஸனா, தத்த² கா³தா²மயதே³ஸனாய வாசா நாம கா³தா²பாத³லக்க²ணாதி த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘கா³தா²பாதோ³’’திஆதி³. சுண்ணியதே³ஸனாயம் பன வாசாபரிச்சே²தோ³ விப⁴த்யந்தவஸேன வேதி³தப்³போ³. தேனாஹ க³ண்டி²பதே³ ‘‘ஏகோ கா³தா²பாதோ³’தி இத³ம் கா³தா²ப³ந்த⁴மேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம், அஞ்ஞத்த² பன விப⁴த்திஅந்தபத³மேவ க³ஹேதப்³ப³’’ந்தி. பத³ஸோத⁴ம்மம் நித்³தி³ட்ட²ம் த⁴ம்மந்தி பிடகத்தயம். ‘‘அட்ட²கத²’’ந்தி இமினா ஸங்கீ³தித்தயாருள்ஹம் போராணட்ட²கத²ம் க³ஹேதப்³ப³ம். தேனேவ க³ண்டி²பதே³ வுத்தம் ‘‘அட்ட²கத²ம் த⁴ம்மபத³ஜாதகாதி³வத்து²ஞ்சா’’தி. இமினாபி போராணகம் ஸங்கீ³திஆருள்ஹமேவ அட்ட²கத²ம் வுத்தந்தி வத³ந்தி. அட்ட²கதா²தி³பாட²ம் ட²பேத்வா த³மிளாதி³பா⁴ஸந்தரேன யதா²ருசி கதே²தும் வட்டதீதி.

928. பதா³தீ³னம் வஸா ச²ன்னம் வாசானம் உபரி த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தஸ்ஸாதி யோஜனா. தே³ஸேந்தஸ்ஸாதி பத³ஸோத⁴ம்மே வுத்தலக்க²ணபதா³தி³ஸரூபாஹி ச²ஹி வாசாஹி உத்தரி த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தஸ்ஸ. பதா³தி³க³ணனாயாதி யதா²வுத்தலக்க²ணபத³அனுபத³அன்வக்க²ரஅனுப்³யஞ்ஜனக³ணனாய.

929. புரிஸவிக்³க³ஹந்தி மனுஸ்ஸபுரிஸவேஸம். ஏத்த² திரச்சா²னக³தா நாம வேஸனிம்மானாரஹா இத்³தி⁴மந்தா நாக³ஸுபண்ணா.

931. வத³தோதி அதி⁴கம் த⁴ம்மம் பா⁴ஸதோ.

932. இத்தி²ரூபந்தி மனுஸ்ஸித்தி²வேஸம். திரச்சா²னக³தித்தி²யாதி வுத்தஸரூபாய திரச்சா²னக³தித்தி²யா.

933. ஸயம் உட்டா²ய நிஸீதி³த்வா புன த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தஸ்ஸ அனாபத்தி பகாஸிதாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. மாதுகா³மஸ்ஸ வா ததா²தி ஏத்த² ‘‘ததா²’’தி இமினா வுத்தப்பகாரஸ்ஸ க³ஹிதத்தா உட்டா²ய நிஸின்னஸ்ஸ மாதுகா³மஸ்ஸ புன த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தஸ்ஸ அனாபத்தி பகாஸிதாதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘உட்டா²யா’’திஆதி³னா இரியாபத²பரிவத்தனத³ஸ்ஸனேன நானாஇரியாபதே²பி அனாபத்திம் தீ³பேதி.

934. அஞ்ஞிஸ்ஸா புன அஞ்ஞிஸ்ஸாதி ஏத்த² ‘‘ஆக³தாக³தாயா’’தி ஸேஸோ. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘அஞ்ஞஸ்ஸ மாதுகா³மஸ்ஸாதி ஏகிஸ்ஸா தே³ஸேத்வா புன ஆக³தாக³தாய அஞ்ஞிஸ்ஸாபி தே³ஸேதீதி ஏவம் ஏகாஸனே நிஸின்னோ மாதுகா³மஸதஸஹஸ்ஸன்னம்பி தே³ஸேதீதி அத்தோ²’’தி (பாசி. அட்ட². 66). அவுத்தஸமுச்சயத்தே²ன ச-ஸத்³தே³ன ‘‘பஞ்ஹம் புட்டோ² கதே²தீ’’தி (பாசி. 66) இத³ம் ஸமுச்சினோதி. ‘‘தீ³க⁴னிகாயோ கிமத்தி²யோ ப⁴ந்தே’’தி பஞ்ஹம் புச்ச²தோ மாதுகா³மஸ்ஸ ஸப்³ப³ம் தீ³க⁴னிகாயம் வத³தோபி அனாபத்தி. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘பஞ்ஹம் புச்ச²தி, பஞ்ஹம் புட்டோ² கதே²தீதி மாதுகா³மோ ‘தீ³க⁴னிகாயோ நாம ப⁴ந்தே கிமத்த²ம் தீ³பேதீ’தி புச்ச²தி, ஏவம் பஞ்ஹம் புட்டோ² பி⁴க்கு² ஸப்³ப³ம் சேபி தீ³க⁴னிகாயம் கதே²தி, அனாபத்தீ’’தி (பாசி. அட்ட². 66). ஏத்த² ச ஸப்³ப³ம் சேபி தீ³க⁴னிகாயம் கதே²தீதி யாவ ந நிட்டா²தி, தாவ புனதி³வஸேபி கதே²தி.

935. த⁴ம்மஸ்ஸ தே³ஸனாய, விஞ்ஞுமனுஸ்ஸபுரிஸஸ்ஸ அஸன்னிஹிதகரணேன ச ஆபஜ்ஜிதப்³ப³தோ க்ரியாக்ரியம்.

த⁴ம்மதே³ஸனாகதா²வண்ணனா.

936. மஹக்³க³தம் ரூபாரூபஜ்ஜா²னம். பணீதம் லோகுத்தரத⁴ம்மம். பதா⁴னபா⁴வம் நீதந்தி பணீதம். ஆரோசேந்தஸ்ஸாதி ‘‘பட²மம் ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜாமீ’’திஆதி³னா (பாரா. 201) நயேன சதுத்த²பாராஜிகே வுத்தனயேன வத³ந்தஸ்ஸ. பரினிப்³பா³னகாலே ச புட்ட²காலே ச பி⁴க்கு²பி⁴க்கு²னீனம் அத்தனா லத்³த⁴ஸ்ஸ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மஸ்ஸ ஆரோசேதப்³ப³த்தா ‘‘ட²பேத்வா பி⁴க்கு²னிம் பி⁴க்கு²’’ந்தி வுத்தம். ‘‘அஞ்ஞஸ்ஸா’’தி ஸேஸோ. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘உபஸம்பன்னஸ்ஸ பூ⁴தம் ஆரோசேதீதி உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். பரினிப்³பா³னகாலே, ஹி அந்தரா வா அதிகட்³டி⁴யமானேன உபஸம்பன்னஸ்ஸ பூ⁴தம் ஆரோசேதும் வட்டதீ’’தி (பாசி. அட்ட². 77). பூ⁴தேதி ஏத்த² ‘‘உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மே ஆரோசிதே’’தி வத்தப்³ப³ம், நிமித்தத்தே² பு⁴ம்மம், அத்தனோ ஸந்தானே இமஸ்மிம் அத்தபா⁴வே ஸித்³த⁴உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மஸ்ஸ ஆரோசனனிமித்தந்தி அத்தோ².

937. நோ சே ஜானாதி ஸோ வுத்தந்தி யஸ்ஸ ஆரோசேதி, ஸோ ஸசே ஸுதக்க²ணேயேவ வுத்தனயேனேவ ‘‘ஏஸ பட²மஜ்ஜா²னஸ்ஸ லாபீ⁴’’திஆதி³னா நயேன வுத்தம் நோ ஜானாதி. பரியாயவசனேதி ‘‘யோ தே விஹாரே வஸதி, ஸோ பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ லாபீ⁴’’தி ஏவமாதி³பரியாயவசனே. யஸ்ஸ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மம் ஆரோசேதி, ஸோ ஸசே ஸுதஸமனந்தரம் ‘‘ஏஸ ஏவம் வத³தீ’’தி வுத்தம் நோ ஜானாதி, தாதி³ஸஸ்ஸ ஆரோசேந்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஹோதி ஆபத்தி து³க்கடந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அஸ்ஸ பூ⁴தஸ்ஸ பரியாயவசனே ச பி⁴க்கு²னோ ஆபத்தி து³க்கடம் ஹோதீதி யோஜனா.

938. ததா²ரூபே காரணே ஸதீதி பரஸ்ஸ காரணபா⁴வம் ஞத்வாபி படிபத்தியா அமோக⁴பா⁴வத³ஸ்ஸனஸமுத்தேஜனஸம்பஹம்ஸனாதி³கரஸங்கா²தே காரணே ஸதி. ஸப்³ப³ஸ்ஸாபீதி உபஸம்பன்னானுபஸம்பன்னஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸ்ஸ. ஸீலாதி³ந்தி ஸீலஸுதபரியத்திகு³ணம். வத³தோதி ஏத்த² ‘‘பி⁴க்கு²னோ’’தி பகரணதோ லப்³ப⁴தி.

939. தத³ஸம்ப⁴வாதி தி³ட்டி²ஸம்பன்னஸ்ஸ உம்மாதா³தீ³னம் அஸம்ப⁴வா. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘தி³ட்டி²ஸம்பன்னானம் உம்மாத³ஸ்ஸ வா சித்தக்கே²பஸ்ஸ வா அபா⁴வாதி. மஹாபச்சரியம்பி ஹி விசாரித’’ந்தி (பாசி. அட்ட². 77). உம்மத்தகபத³ஸ்ஸ அவசனே காரணம் வத³ந்தேனேவ கி²த்தசித்தாதி³பதா³னம் அவசனே காரணஞ்ச உபலக்க²ணதோ த³ஸ்ஸிதமேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏத்த² ச மக்³க³ப²லதி³ட்டி²யா ஸமன்னாக³தானம் அரியானமேவ ஹி உம்மத்தகாதி³பா⁴வோ நத்தி². ஜா²னலாபி⁴னோ பன தஸ்மிம் ஸதி ஜா²னா பரிஹாயந்தி, தஸ்மா தேஸம் அபூ⁴தாரோசனபச்சயா அனாபத்தி வத்தப்³பா³, ந பூ⁴தாரோசனபச்சயா.

940. இமிஸ்ஸாபத்தியா அஞ்ஞத்ர ஜா²னமக்³கா³தி³லாபீ⁴னம் அஞ்ஞஸ்ஸ அஸம்ப⁴வா ‘‘குஸலாப்³யாகதேஹேவ த்³விசித்த’’ந்தி வுத்தம். இத³ஞ்ச உக்கட்ட²பரிச்சே²தே³ன அரியபுக்³க³லேயேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். பண்ணத்திம் அஜானந்தா பன ஜா²னலாபீ⁴ புது²ஜ்ஜனா நானாவத்து²ம்ஹி லோப⁴வஸேன அகுஸலசித்தேனாபி ந ஆரோசேந்தீதி நத்தி², தஸ்மா ‘‘திசித்த’’ந்தி வத்தப்³ப³ம் ஸியா, ததா²பி ப³ஹுலேன குஸலாப்³யாகதானமேவ ஸம்ப⁴வோதி ஏவம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். த்³விவேத³னம் ஸுகோ²பேக்கா²வஸேன. இத³ஞ்ச ஸிக்கா²பத³ம் பண்ணத்திஅஜானனவஸேன அசித்தகஸமுட்டா²னம் ஹோதி. அரியா சேத்த² பண்ணத்திம் ஜானந்தா வீதிக்கமம் ந கரோந்தி, புது²ஜ்ஜனா பன பண்ணத்திம் ஜானித்வாபி வீதிக்கமம் கரோந்தி. தே ச ஸத்து²னோ ஆணாவீதிக்கமசேதனாய ப³லவஅகுஸலபா⁴வதோ ஜா²னா பரிஹாயந்தீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

பூ⁴தாரோசனகதா²வண்ணனா.

941. பி⁴க்கு²னோ து³ட்டு²ல்லம் ஆபத்திம் பி⁴க்கு²ஸம்முதிம் ட²பேத்வா அனுபஸம்பன்னே ஆரோசேந்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆபத்தீதி யோஜனா. து³ட்டு²ல்லம் ஆபத்திந்தி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. நனு ச ‘‘து³ட்டு²ல்லா நாம ஆபத்தி சத்தாரி ச பாராஜிகானி தேரஸ ச ஸங்கா⁴தி³ஸேஸா’’தி (பாசி. 79) பத³பா⁴ஜனே பாராஜிகஸங்கா⁴தி³ஸேஸா த³ஸ்ஸிதா, கஸ்மா இத⁴ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோவ க³ஹிதோதி? வுச்சதே – பாராஜிகம் து³ட்டு²ல்லஸத்³த³த்த²த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம், இத⁴ பன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோயேவ ப⁴க³வதா அதி⁴ப்பேதோதி அட்ட²கதா²யம் விசாரிதமேதம். வுத்தஞ்ஹி தத்த² ‘‘பாராஜிகானி து³ட்டு²ல்லஸத்³த³த்த²த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தானி, ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் பன இத⁴ அதி⁴ப்பேத’’ந்தி (பாசி. அட்ட². 78). வக்க²தி ச ‘‘இத⁴ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாவ, து³ட்டு²ல்லாபத்தியோ மதா’’தி. அனுபஸம்பன்னேதி ‘‘பி⁴க்கு²ஞ்ச பி⁴க்கு²னிஞ்ச ட²பேத்வா அவஸேஸோ அனுபஸம்பன்னோ’’தி (பாசி. 80) பத³பா⁴ஜனே நித்³தி³ட்ட²அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ ஆரோசேந்தஸ்ஸாதி வுத்தம் ஹோதி.

ட²பேத்வா பி⁴க்கு²ஸம்முதிந்தி ‘‘அத்தி² பி⁴க்கு²ஸம்முதி ஆபத்திபரியந்தா ந குலபரியந்தா’’திஆதி³னா (பாசி. 80) பத³பா⁴ஜனே த³ஸ்ஸிதம் அபி⁴ண்ஹாபத்திகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆயதிம் ஸம்வரத்த²ம் ஹிரோத்தப்பஜனனத்த²ம் ஆபத்தியோ வா உபாஸககுலானி வா உப⁴யமேவ வா பரிச்சி²ந்தி³த்வா வா அபரிச்சி²ந்தி³த்வா வா ஆபத்தியோ ஆரோசேதும் ஸங்கே⁴ன ஸங்க⁴மஜ்ஜே² திக்க²த்தும் ஸாவேத்வா கதஸம்முதிம் ட²பேத்வாதி வுத்தம் ஹோதி. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘அபி⁴ண்ஹாபத்திகம் பி⁴க்கு²ம் தி³ஸ்வா ‘ஏவமேஸ பரேஸு ஹிரோத்தப்பேனாபி ஆயதிம் ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸதீ’தி தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஹிதேஸிதாய திக்க²த்தும் அபலோகேத்வா ஸங்கே⁴ன காதப்³பா³’’தி (பாசி. அட்ட². 80).

942. க⁴டேத்வா வத³ந்தஸ்ஸேவாதி ஏவகாரோ யதா²டா²னே யோஜேதப்³போ³. ஏவகாரேன ப்³யவச்சி²ன்னமத்த²ம் வக்க²தி ‘‘வத்து²’’ந்திஆதி³னா. ‘‘அஸுசிம் மோசேத்வா’’தி இமினா வத்து²மாஹ, ‘‘ஸங்கா⁴தி³ஸேஸ’’ந்தி இமினா ஆபத்திம். வஜ்ஜமேவ வஜ்ஜதா. ‘‘பாசித்தியாபத்தீ’’தி இமஸ்ஸாயம் பரியாயோ. ‘‘அயம் அஸுசிம் மோசேத்வா ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் ஆபன்னோ’’தி வத்து²னா ஸத்³தி⁴ம் க⁴டேத்வா ஆபத்திம் வத³ந்தஸ்ஸ வஜ்ஜதா பாசித்தியாபத்தி ஹோதீதி யோஜனா.

943. ஸுத்³த⁴ஸ்ஸாதி பாராஜிகமனாபன்னஸ்ஸ. வத³ந்தி வத³னஹேது, வத்து²னா ஸத்³தி⁴ம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸ கத²னதோதி அத்தோ².

944. அது³ட்டு²ல்லாயாதி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸதோ அஞ்ஞாய ஆபத்தியா. து³ட்டு²ல்லஸஞ்ஞினோதி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸஞ்ஞினோ. ஸேஸா ஆபத்தியோபி வாதி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் வினா ஸேஸே ச²ளாபத்திக்க²ந்தே⁴.

945. ததா²தி து³க்கடம் அதிதி³ஸதி. பஞ்சதா⁴ மதம் அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ து³ட்டு²ல்லம் அஜ்ஜா²சாரம் ஆரோசேந்தஸ்ஸ ததா² து³க்கடந்தி யோஜனா. அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ பஞ்சதா⁴ மதம் து³ட்டு²ல்லம் அஜ்ஜா²சாரந்தி ச பாணாதிபாதாதி³பஞ்சஸிக்கா²பத³வீதிக்கமா க³ஹிதா. கேசி பன ‘‘ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ஆத³யோ பஞ்சா’’தி வத³ந்தி, தம் ந க³ஹேதப்³ப³ம். பாணாதிபாதாதீ³னி ஹி த³ஸேவ ஸிக்கா²பதா³னி ஸாமணேரானம் பஞ்ஞத்தானி. தேஸம் பஞ்ஞத்தேஸுயேவ ச ஸிக்கா²பதே³ஸு து³ட்டு²ல்லாது³ட்டு²ல்லவிசாரணா காதப்³பா³, ந ச ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ஆதீ³னி விஸும் தேஸம் பஞ்ஞத்தானி அத்தீ²தி.

அத² பி⁴க்கு²னோ து³ட்டு²ல்லஸங்கா²தானி ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ஆதீ³னி அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ கிம் நாம ஹோந்தீதி? அஜ்ஜா²சாரோ நாம ஹோந்தீதி. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²…பே… அஜ்ஜா²சாரோ நாமாதி வுத்த’’ந்தி (பாசி. அட்ட². 82). இமினாபி சேதம் ஸித்³த⁴ம் ‘‘அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ஆதி³ து³ட்டு²ல்லம் நாம ந ஹோதீ’’தி. ‘‘அஜ்ஜா²சாரோ நாமா’’தி ஹி வத³ந்தோ அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ஆதி³ கேவலம் அஜ்ஜா²சாரோ நாம ஹோதி, ந பன து³ட்டு²ல்லோ நாம அஜ்ஜா²சாரோதி தீ³பேதி. ‘‘அஜ்ஜா²சாரோ நாமா’’தி ச அட்ட²கதா²யம் வுத்தத்தா, அகத்தப்³ப³ரூபத்தா ச அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ஆதீ³னி த³ண்ட³கம்மவத்து²பக்க²ம் ப⁴ஜந்தி. தானி ச அஞ்ஞஸ்ஸ அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ அவண்ணகாமதாய ஆரோசேந்தோ பி⁴க்கு² து³க்கடம் ஆபஜ்ஜதீதி வத³ந்தி. இத⁴ பன அனுபஸம்பன்னக்³க³ஹணேன ஸாமணேரஸாமணேரிஸிக்க²மானானம் க³ஹணம் வேதி³தப்³ப³ம்.

அது³ட்டு²ல்லம் அஜ்ஜா²சாரந்தி யோஜனா. ‘‘அனுபஸம்பன்னஸ்ஸா’’தி ச அஜ்ஜா²ஹரிதப்³பா³னி. அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ யதா²வுத்தேஹி பஞ்சஸிக்கா²பதே³ஹி அஞ்ஞம் விகாலபோ⁴ஜனாதி³ம் அது³ட்டு²ல்லம் அஜ்ஜா²சாரம் வா. யதா²ஹ ‘‘அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ து³ட்டு²ல்லம் வா அது³ட்டு²ல்லம் வா அஜ்ஜா²சார’’ந்திஆதி³ (பாசி. 82).

946. கேவலம் வத்து²ம் வா ஆரோசேந்தஸ்ஸாதி ‘‘அயம் ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ம் ஆபன்னோ’’திஆதி³னா நயேன வத்து²மத்தம் ஆரோசேந்தஸ்ஸ. கேவலம் ஆபத்திம் வா ஆரோசேந்தஸ்ஸாதி ‘‘அயம் பாராஜிகம் ஆபன்னோ, அயம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் ஆபன்னோ’’திஆதி³னா நயேன ஆபத்திமத்தம் ஆரோசேந்தஸ்ஸ ச. பி⁴க்கு²ஸம்முதியாதி ஏத்த² வத்து²னா க⁴டேத்வா ஆபத்திம் ஆரோசேந்தஸ்ஸாதி க³ஹேதப்³ப³ம். ‘‘ததா²’’தி இமினா ‘‘அனாபத்தீ’’தி ஏதம் பராமஸதி.

து³ட்டு²ல்லாரோசனகதா²வண்ணனா.

948. அகப்பியம் பத²விந்தி பத³பா⁴ஜனே ‘‘த்³வே பத²வியோ ஜாதா ச பத²வீ அஜாதா ச பத²வீ’’தி (பாசி. 86) உத்³தி³ஸித்வா –

‘‘ஜாதா நாம பத²வீ ஸுத்³த⁴பம்ஸு ஸுத்³த⁴மத்திகா அப்பபாஸாணா அப்பஸக்க²ரா அப்பகத²லா அப்பமரும்பா³ அப்பவாலிகா யேபு⁴ய்யேனபம்ஸுகா யேபு⁴ய்யேனமத்திகா, அத³ட்³டா⁴பி வுச்சதி ஜாதா பத²வீ. யோபி பம்ஸுபுஞ்ஜோ வா மத்திகாபுஞ்ஜோ வா அதிரேகசாதுமாஸம் ஓவட்டோ², அயம்பி வுச்சதி ஜாதா பத²வீ’’தி (பாசி. 86) ச,

‘‘அஜாதா நாம பத²வீ ஸுத்³த⁴பாஸாணா ஸுத்³த⁴ஸக்க²ரா ஸுத்³த⁴கத²லா ஸுத்³த⁴மரும்பா³ ஸுத்³த⁴வாலிகா அப்பபம்ஸு அப்பமத்திகா யேபு⁴ய்யேனபாஸாணா யேபு⁴ய்யேனஸக்க²ரா யேபு⁴ய்யேனகத²லா யேபு⁴ய்யேனமரும்பா³ யேபு⁴ய்யேனவாலிகா, த³ட்³டா⁴பி வுச்சதி அஜாதா பத²வீ. யோபி பம்ஸுபுஞ்ஜோ வா மத்திகாபுஞ்ஜோ வா ஊனசாதுமாஸம் ஓவட்டோ², அயம்பி வுச்சதி அஜாதா பத²வீ’’தி (பாசி. 86) ச –

நித்³தி³ட்டா²ஸு த்³வீஸு பத²வீஸு ஜாதபத²விஸங்கா²தம் அகப்பியபத²விம்.

ஏத்த² பாஸாணாதீ³னம் லக்க²ணம் அட்ட²கதா²யம் ‘‘முட்டி²ப்பமாணதோ உபரி பாஸாணாதி வேதி³தப்³பா³, முட்டி²ப்பமாணா ஸக்க²ரா. கத²லாதி கபாலக²ண்டா³னி. மரும்பா³தி கடஸக்க²ரா. வாலிகாதி வாலுகாயேவா’’தி வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். யேபு⁴ய்யேனபம்ஸுகாதீ³னம் லக்க²ணம் ‘‘யேபு⁴ய்யேனபம்ஸுகாதி தீஸு கோட்டா²ஸேஸு த்³வே கோட்டா²ஸா பம்ஸு, ஏகோ பாஸாணாதீ³ஸு அஞ்ஞதரோ கோட்டா²ஸோ’’தி (பாசி. அட்ட². 86) ச ‘‘அத³ட்³டா⁴பீதி உத்³த⁴னபத்தபசனகும்ப⁴காராவாபாதி³வஸேன ததா² ததா² அத³ட்³டா⁴’’திஆதி³ அட்ட²கதா²தோ ச வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘அப்பபம்ஸுஅப்பமத்திகா’’தி த்³வீஸுபி பதே³ஸு நித்³தே³ஸரூபேன யேபு⁴ய்யேனபாஸாணாதி³பத³பஞ்சகம் வுத்தம், தத்தா²பி அத்தோ² யேபு⁴ய்யேனபம்ஸுபதா³தீ³ஸு வுத்தவிபல்லாஸேன வேதி³தப்³போ³. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘தேஸம்யேவ ஹி த்³வின்னம் பபே⁴த³த³ஸ்ஸனமேத’’ந்தி (பாசி. 86).

க²ணேய்ய வாதி ஏவரூபம் அகப்பியபத²விபதே³ஸம் அந்தமஸோ பாத³ங்கு³ட்டே²னாபி ஸம்முஞ்ஜனிஸலாகாயபி ஸயம் வா க²ணதி. க²ணாபேய்ய வாதி அஞ்ஞேன வா ‘‘இத³ம் க²ணாஹீ’’திஆதி³னா அகப்பியவோஹாரேன க²ணாபேய்ய. பே⁴தா³பேய்யாதி ததே²வ பே⁴தா³பேய்ய. பி⁴ந்தே³ய்ய வாதி பஸ்ஸாவதா⁴ராதீ³ஹிபி பி⁴ந்தே³ய்ய. அதி⁴காரவஸேன வா-ஸத்³த³ஸ்ஸ ஸப்³ப³கிரியாபதே³ஹி ஸம்ப³ந்தோ⁴ லப்³ப⁴தீதி பே⁴தா³பேய்ய சாதி ஏத்த² ச-ஸத்³தோ³ இத⁴ அவுத்தஸ்ஸ ‘‘த³ஹதி வா, த³ஹாபேதி வா’’தி பத³த்³வயஸ்ஸ ஸமுச்சயகோதி வேதி³தப்³போ³. அந்தமஸோ பத்தம்பி பசந்தோ ஸயம் வா த³ஹதி, அஞ்ஞேன வா த³ஹாபேதீதிஆதி³ இமேஸம் பதா³னம் அட்ட²கதா²வஸேன (பாசி. அட்ட². 87) வேதி³தப்³ப³ம். பாசித்தியம் ஸியாதி க²ணந்தஸ்ஸ, பி⁴ந்த³ந்தஸ்ஸ ச பஹாரே பஹாரே பாசித்தியம்.

949. ஆணாபேந்தஸ்ஸ ஆணத்திக³ணனாய, த³ஹந்தஸ்ஸ அக்³கி³பாதக³ணனாய ஹோதீதி இத³ம் ‘‘பஹாரே பஹாரே பாசித்திய’’ந்திஆதி³அட்ட²கதா²வசனவஸேன வேதி³தப்³ப³ம், இமமேவ த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘ஸயமேவா’’திஆதி³.

950. ஆணாபேந்தஸ்ஸாதி ஸகிம் ஆணாபேந்தஸ்ஸ.

951. ‘‘க²ணாபேய்யா’’தி ஸாமஞ்ஞவசனஸ்ஸ அபவாத³த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘க²ண போக்க²ரணி’’ந்திஆதி³மாஹ. கோசி தோ³ஸோ ந விஜ்ஜதீதி ஏத்த² போக்க²ரணிஆவாடாதி³ஸத்³தா³னம் பத²விபரியாயத்தாபா⁴வதோ ஏவம்வசனேன அனாபத்தீதி அதி⁴ப்பாயோ.

952. ‘‘இமம் இதா⁴’’திஆதீ³னம் பதா³னம் பச்சக்க²பூ⁴தாதி⁴ப்பேதபூ⁴மிவாசகத்தா தேஹி யோஜேத்வா வுத்தஸ்ஸ தஸ்ஸேவ பயோக³ஸ்ஸ ஆபத்திகரபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘இம’’ந்திஆதி³.

953. கந்த³ந்தி தாலாதி³கந்த³ம். குருந்த³ந்தி குலசோசருக்க²ம். தூ²ணந்தி த²ம்ப⁴ம். கா²ணுகந்தி ஸாகா²விடபரஹிதம் ருக்கா²வயவம். மூலந்தி பத²வியா ஸுப்பதிட்டி²தபா⁴வகரம் ருக்கா²வயவம். வட்டதீதி அனியமேத்வா வசனேன அனாபத்திபா⁴வதோ வட்டதி.

954. இமந்தி பச்சக்க²பராமாஸபதே³ன நியமேத்வா வசனதோ ஆபத்தி ஹோதீதி ஆஹ ‘‘நியமேத்வான வத்தும் பன ந வட்டதீ’’தி.

955. க⁴டேஹி உஸ்ஸிஞ்சிதுந்தி க⁴டேஹி க³ஹேத்வா அவஸிஞ்சிதும். தனுகத்³த³மோதி ஜம்பா³லோ. ப³ஹலம் கத்³த³மம் பி⁴க்கு²னா அபனேதும் ந ச வட்டதீதி யோஜேதப்³ப³ம்.

956. நதி³யாதீ³னந்தி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன க³ங்கா³கந்த³ராதீ³னம் க³ஹணம். ‘‘தட’’ந்தி இமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴. வட்ட²ந்தி வுட்டீ²ஹி ஓவட்ட²ஞ்ச. சாதுமாஸந்தி விகோபனகிரியாய அச்சந்தஸம்யோகே³ உபயோக³வசனம், சாதுமாஸப்³ப⁴ந்தரே விகோபேதும் வட்டதீதி அத்தோ².

957. ஸசே தோயஸ்மிம் பததி தடந்தி யோஜனா, ஸசே கூலம் பி⁴ஜ்ஜித்வா அந்தோஉத³கே பததீதி. தே³வே வுட்டே²பீதி பஜ்ஜுன்னதே³வே வுட்டே²பி. வுட்ட²-ஸத்³தோ³ கத்துஸாத⁴னோ. சாதுமாஸமதிக்கந்தேபீதி யோஜனா. தத்த² ஹேதுத³ஸ்ஸனத்த²மாஹ ‘‘தோயே தே³வோ ஹி வஸ்ஸதீ’’தி.

958. ஸோண்டி³ந்தி பாஸாணபோக்க²ரணிம். தத்த² தூதி உத³கரஹிதே தஸ்மிம் ஸோண்டி³ஆவாடே.

959. அந்தோசாதுமாஸம் ஸோதே⁴தும் பி⁴ந்தி³துந்தி யோஜனா. ‘‘ஸோதே⁴தும் பி⁴ந்தி³தும் விகோபேது’’ந்தி கிரியாபதே³ஹி ‘‘ரஜ’’ந்தி கம்மபத³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். தம் ரஜோராஸிம் தே³வே வுட்டே² பச்சா² உத³கஸ்ஸ சி²ன்னத்தா ப³ஹலபூ⁴மிஸுக்க²ம்பி வுட்டி²பாததி³வஸதோ பட்டா²ய அந்தோசாதுமாஸே கோபேதும் பி⁴ந்தி³தும் வட்டதீதி அத்தோ².

960. புண்ணே ஸோண்டி³ம்ஹி தம் ரஜம் விகோபேதும் வட்டதி சாதுமாஸதோ உத்³த⁴ந்தி யோஜனா.

961. ‘‘பு²ஸாயந்தே’’தி ஏதேன ‘‘தே³வோ’’தி இத³ம் பு⁴ம்மவஸேன விபரிணாமேத்வா ‘‘தே³வே பு²ஸாயந்தே’’தி யோஜேதப்³ப³ம், பஜ்ஜுன்னதே³வே வுட்டி²பாதம் கரோந்தேதி அத்தோ². பிட்டி²பாஸாணகேதி பாஸாணபிட்டே². தம்பீதி ததா² பாஸாணபிட்டே² லக்³க³ம் தம்பி ரஜம்.

962. அகதபப்³பா⁴ரோ நாம யதா² ஹேட்டா²பா⁴கோ³ வுட்டி²பு²ஸிதேஹி ந தேமீயதி, ததா² நமித்வா டி²தபப்³ப³தப்பதே³ஸோ. இத³ம் அனோவஸ்ஸகட்டா²னே உட்டி²தவம்மிகானம் உபலக்க²ணம்.

963. அப்³போ⁴காஸே வுட்டி²தோ வம்மிகோ ஸசே ஓவட்டோ², கம் சாதுமாஸம் விகோபேதும் வட்டதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. சாதுமாஸந்தி விகோபனகிரியாய அச்சந்தஸம்யோகே³ உபயோக³வசனம். ருக்கே²தி ச த²ம்ப⁴பாஸாணாதீ³னம் உபலக்க²ணம். உபசிகாதீ³னந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன காளகிபில்லிகாதீ³னம் க³ஹணம். ஸோ நயோதி ‘‘ஓவட்ட²தி³வஸதோ உத்தரி சாதுமாஸப்³ப⁴ந்தரே கோபேதும் வட்டதீ’’தி யதா²வுத்தோ நயோ.

964. மூஸிகுக்கிரம் நாம மூஸிகாஹி உத்³த⁴டபம்ஸு. மூஸிகானம் உக்கிரோ மூஸிகுக்கிரோதி விக்³க³ஹோ. கோ³கண்டகம் நாம கு³ன்னம் கு²ரானம் உட்டி²தமத்திகா. க³ண்டு³ப்பாத³மலம் நாம பூ⁴லதாய மலமத்திகா. ஸம்ப³ந்த⁴ம் பன பகதிபூ⁴மிம் அகோபேந்தேன மத்த²கதோ க³ண்ஹிதும் வட்டதி.

965. கஸீதி கஸிதட்டா²னம், தத்த² நங்க³லேன உத்³த⁴டமத்திகா கஸினங்க³லமத்திகா. ‘‘அச்சி²ன்னா’’திஇமினா க²ண்டா³க²ண்டி³கம் கத்வா ஆயதம் ஹுத்வா டி²தமத்திகாபடலம்பி அஜாதபத²வீ ஸியாதி ஆஸங்கானிவத்தனத்த²மாஹ ‘‘பூ⁴மிஸம்ப³ந்தா⁴’’தி. ஸாதி கஸினங்க³லமத்திகா.

966. ஸேனாஸனந்தி ஏத்த² ‘‘புராண’’ந்தி பாட²ஸேஸோ க³ஹேதப்³போ³. ஓவட்ட²ம் சாதுமாஸதோ உத்³த⁴ம் ந விகோபயேதி யோஜனா.

967. ததோதி ஓவட்ட²தி³வஸதோ பட்டா²ய சாதுமாஸாதிக்கந்தகே³ஹதோ. ‘‘கோ³பானஸி’’ந்தி இமினா கோ³பானஸிமத்த²கே டி²தஉபசிகாபம்ஸும்ஹி பி⁴ஜ்ஜந்தேபி அனாபத்திபா⁴வம் தீ³பேதி. ‘‘பி⁴த்தி’’ந்தி இமினா ததே³கதே³ஸம் பி⁴த்திபாதா³தி³தா³ருமாஹ. இத³ம்பி பி⁴த்திமத்திகம் உபசிகாமத்திகம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ‘‘த²ம்ப⁴’’ந்தி இத³ம்பி தம்ஸம்ப³ந்த⁴பாகாரபூ⁴மிமத்திகாஉபசிகாதி³பம்ஸும் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். பத³ரத்த²ரந்தி அத்த²தபத³ரம். இத³ம்பி பத³ரானம் உபரி மத்திகாஉபசிகாபம்ஸும் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ‘‘கோ³பானஸி’’ந்திஆதீ³ஹி பதே³ஹி ‘‘க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’’தி பச்சேகம் யோஜனீயம். ‘‘க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’’தி இமினா விகோபனாதி⁴ப்பாயாபா⁴வம் தீ³பேதி.

968. க³ண்ஹந்தஸ்ஸாதி ஏத்த² அனாத³ரே ஸாமிவசனம், ‘‘ஸுத்³த⁴சித்தேனா’’தி பாட²ஸேஸோ. இட்ட²காதி ச²த³னிட்ட²கா. ஆதி³-ஸத்³தே³ன பாஸாணஸமுத்³த³பே²ணாதீ³னம் க³ஹணம். பததீதி ஸுத்³த⁴சித்தேன க³ண்ஹந்தே ஸசே மத்திகா சி²ஜ்ஜித்வா பததி, அனாபத்தீதி அத்தோ². மத்திகந்தி பி⁴த்தியம், ச²த³னே ச சாதுமாஸாதி⁴கோவட்ட²மத்திகம், அனோவட்ட²ம் சே, க³ண்ஹிதும் வட்டதீதி. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸசே யா யா அதிந்தா, தம் தம் க³ண்ஹாதி, அனாபத்தீ’’தி (பாசி. அட்ட². 86). யதி³ க³ண்ஹதி, ஆபத்தி ஸியாதி யோஜனா.

969. அதிந்தோதி வஸ்ஸோத³கேன அதிந்தோ, இமினா வினிச்சி²தப்³ப³வத்து²ம் த³ஸ்ஸேதி. தஸ்ஸ அந்தோகே³ஹே ச ப³ஹி ச ஸம்ப⁴வதோ அந்தோகே³ஹே டி²தஸ்ஸ தாவ வினிச்ச²யம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘அந்தோகே³ஹே ஸசே ஸியா’’தி. வஸ்ஸோத³கேன திந்தாதிந்தேஸு த்³வீஸு மத்திகாபுஞ்ஜேஸு அதிந்தம் தாவ த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘அனோவட்டோ² சா’’தி.

970. வஸ்ஸோத³கேன திந்தே வினிச்ச²யம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘வுட்டே² புன சா’’திஆதி³. ‘‘வுட்டே²’’தி இமினா ‘‘மத்திகாபுஞ்ஜோ’’தி பத³ம் பு⁴ம்மவஸேன விபரிணாமேத்வா வுட்டே² மத்திகாபுஞ்ஜேதி யோஜேதப்³ப³ம், ‘‘ஏகதி³வஸம்பீ’’தி ஸேஸோ, கே³ஹஸ்மிந்தி ஏத்த² ‘‘டி²தே’’தி வத்தப்³ப³ம், கே³ஹஸ்மிம் டி²தே மத்திகாபுஞ்ஜே வஸ்ஸோத³கேன ஏகதி³வஸம்பி திந்தேதி வுத்தம் ஹோதி. வக்க²மானனயேன அஞ்ஞத்த² பஹரித்வா உட்டி²தேன தேன அதேமித்வா உஜுகம் பதிதேஹி வஸ்ஸபு²ஸிதேஹி திந்தேதி க³ஹேதப்³ப³ம். ஸசே ஸப்³போ³ திந்தோ ஹோதீதி யோஜனா. ‘‘மத்திகாபுஞ்ஜோ’’தி இமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴.

971. ‘‘ஸப்³போ³’’தி இமினா விஸேஸனேன ப்³யவச்சி²ன்னம் ஏகதே³ஸதிந்தே வினிச்ச²யம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘யத்தக’’ந்திஆதி³. து-ஸத்³தோ³ இமமேவ விஸேஸம் ஜோதேதி. யத்தகந்தி ஹேட்டா² அனோதரித்வா மத்த²கதோ, பரியந்தகதோ ச யத்தகப்பமாணம். தத்தா²தி மத்திகாபுஞ்ஜே. ‘‘அகப்பிய’’ந்தி ஏதஸ்ஸ ‘‘சாதுமாஸச்சயேனா’’தி அனுவத்ததி. ‘‘அதிந்தம்…பே… கப்பிய’’ந்தி இமினா அகப்பியட்டா²னம் பரிஹரித்வா வா கப்பியகாரகேஹி கப்பியவசனேன ஹராபேத்வா வா அதிந்தம் டா²னம் யதா²காமம் வளஞ்ஜேதப்³ப³ந்தி அயமத்தோ² த³ஸ்ஸிதோ ஹோதி. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘கப்பியகாரகேஹீ’’திஆதி³ (பாசி. அட்ட². 86).

972. வாரினாதி உஜுகம் ஆகாஸதோ பதிதவஸ்ஸோத³கேன. அஞ்ஞத்த² பஹரித்வா தத்த² பதித்வா தேமிதே வட்டதி. ஸோ மத்திகாபுஞ்ஜோ. ததோ பரந்தி ஏகாப³த்³த⁴காலதோ உத்தரிம் ஸோ மத்திகாபுஞ்ஜோ வாரினா தேமிதோ பூ⁴மியா ஏகாப³த்³தோ⁴ சே ஹோதி, ததோ பரம் ஸா ஜாதா பத²வீ ஏவ, கோபேதும் ந வட்டதீதி யோஜனா.

973. ‘‘ஓவட்டோ²’’தி இமினா அனோவட்ட²பாகாரோ கப்பியோதி ப்³யதிரேகவஸேன த³ஸ்ஸேதி. ‘‘மத்திகாமயோ’’தி விஸேஸனேன இட்ட²கபாகாராதி³ம் ப்³யவச்சி²ந்த³தி. தஸ்ஸ பன கப்பியபா⁴வம் வக்க²தி ‘‘ஸசே இட்ட²கபாகாரோ’’திஆதி³னா. ‘‘சாதுமாஸச்சயே’’தி இமினா ததோ அந்தோ விகோபனீயபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி.

974. தத்தா²தி ஓவட்டே² மத்திகபாகாரே. அக⁴ம்ஸந்தோவாதி பாகாரமத்திகம் அகோபேந்தோ. மத்தஸோ சு²பித்வாதி பமாணதோ முது³கம் கத்வா ஹத்த²தலம் ட²பேத்வா. அல்லஹத்தே²னாதி உத³கதிந்தேன ஹத்த²தலேன. ஹத்தே²கதே³ஸோ ஹத்தோ² நாம.

975. யேபு⁴ய்யகத²லே டா²னேதி புப்³பே³ வுத்தனயேன யஸ்ஸா தீஸு பா⁴கே³ஸு த்³வே பா⁴கா³ கத²லா ஹோந்தி, தாதி³ஸே கப்பியபத²விட்டா²னே.

976. அப்³போ⁴காஸேதி உபலக்க²ணத்தா அந்தோகே³ஹேபி த²ம்ப⁴ம் சாலேத்வா ஜாதபத²விம் விகோபேதும் ந வட்டதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். த்³வீஸுபி டா²னேஸு ஸுத்³த⁴சித்தேன நித்³தோ³ஸபா⁴வம் யதா²வுத்தேன ‘‘த²ம்ப⁴ம் வா பத³ரத்த²ரம். க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’தி ஸஞ்ஞாய, க³ஹேதும் பன வட்டதீ’’தி இமினா நயேனாஹ. பத²விந்தி அகப்பியபத²விம்.

977. உஜுமுத்³த⁴ரதோ ந தோ³ஸோதி யோஜனா.

978. உச்சாலேத்வாதி உக்கி²பித்வா சாலேத்வா பரிவத்தேத்வா. பவட்டதீதி பவட்டேத்வா பவட்டேத்வா நேதீதி அத்தோ². ஸுத்³த⁴சித்தஸ்ஸாதி ‘‘பூ⁴மி பி⁴ஜ்ஜதீ’’தி அஸல்லக்கே²த்வா ‘‘பாஸாணம் பவட்டேத்வா பவட்டேத்வா ஹரிஸ்ஸாமீ’’தி ஸுத்³த⁴சித்தவதோ.

979. பூ⁴மியம் தா³ரூனி பா²லேந்தானம்பி பூ⁴மியம் ஸாகா²தீ³னி கட்³ட⁴தோ சாதி யோஜனா.

980. கண்டகந்தி ருக்க²கண்டகம், மச்ச²கண்டகஞ்ச. ஸூசி நாம அயோமயத³ந்தமயதம்ப³மயகட்ட²மயாதி³ஸூசீனம் அஞ்ஞதரா. அட்டி²ம் வாதி கோ³மஹிம்ஸாதீ³னம் அட்டி²ம் வா. ஹீரம் வாதி நாளிகேராதி³ஹீரம் வா. ஆகோடேதுந்தி யதா² ஏககோடி பூ⁴மிம் பவிஸதி, ததா² தாளேதும். பவேஸேதுந்தி பூ⁴மிம் க³மயிதும்.

981. பஸ்ஸாவம் முத்தம். மேத³னிந்தி ஏத்த² அகப்பியபத²விமாஹ. பி⁴ந்தி³ஸ்ஸாமீதி ஏத்த² ‘‘ஏவம் சிந்தேத்வா’’தி ஸேஸோ.

982. கரோந்தஸ்ஸாதி ஸுத்³த⁴சித்தேன பஸ்ஸாவம் கரோந்தஸ்ஸாதியோஜேதப்³ப³ம். ‘‘ஸம்மஜ்ஜதோ’’தி இத³ம் ‘‘ஸம்மஜ்ஜந்தேனா’’தி க³ஹேதப்³ப³ம், ‘‘ஸம்மஜ்ஜனியா’’தி ஸேஸோ, அனந்தரம் மேத³னீபத³ம் உபயோக³வஸேன ‘‘மேத³னி’’ந்தி க³ஹேதப்³ப³ம், ‘‘விஸம’’ந்தி ஸேஸோ, ‘‘ஸமம் காது’’ந்தி இமினா யோஜேதப்³ப³ம், ஸம்மஜ்ஜந்தேன உச்சட்டா²னம் மத்³தி³த்வா, ஆவாடட்டா²னம் பவேஸேத்வா ஸமம் காதும் ஸம்மஜ்ஜனியா க⁴ம்ஸேதும் ந வட்டதீதி அத்தோ². யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘விஸமம் பூ⁴மிம் ஸமம் கரிஸ்ஸாமீதி ஸம்மஜ்ஜனியா க⁴ம்ஸிதும்பி ந வட்டதீ’’தி (பாசி. அட்ட². 86).

983. பாத³ங்கு³ட்டே²ன வாதி ஏத்த² ஸமுச்சயத்தே²ன வா-ஸத்³தே³ன அட்ட²கதா²யம் வுத்தம் ‘‘கத்தரயட்டி²யா பூ⁴மிம் கோட்டேந்தீ’’தி இத³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. லிகி²தும்பீதி ராஜிம் காதும்பி பூ⁴மிம் பி⁴ந்த³ந்தேனாதி யோஜனா. பாதே³ஹீதி பாத³தலேஹி.

985. பூ⁴மிந்தி அகப்பியபூ⁴மிம். த³ஹதி த³ஹாபேதீதி ஏத்த² ‘‘யோ’’தி ச ‘‘தஸ்ஸா’’தி ச ஸம்ப³ந்த⁴வஸேன லப்³ப⁴தி. பத்தம் த³ஹந்தஸ்ஸாதி ச²வியா தி²ரபா⁴வத்த²ம் தூ⁴மம் கா³ஹாபேத்வா திணுக்காதீ³ஹி பத்தம் க³ண்ஹந்தஸ்ஸ.

986. தத்தகானேவாதி டா²னப்பமாணானேவ. இதா⁴பி ‘‘யோ’’தி ச ‘‘தஸ்ஸா’’தி ச ஸாமத்தி²யா லப்³ப⁴தி.

987. பூ⁴மியந்தி அகப்பியபூ⁴மியம். பத்தம் பசீயதி ஏத்தா²தி பத்தபசனம், கபாலம், தஸ்மிம் கபாலே.

988. ஸோ அக்³கி³ தானி தா³ரூனி த³ஹந்தோ க³ந்த்வா சே ஏகம்ஸேன பூ⁴மிம் த³ஹதி, தஸ்மா தா³ரூனம் உபரி அக்³கி³ம் ட²பேதும் ந வட்டதீதி யோஜனா.

989. இட்ட²கா ஆவபீயந்தி பச்சந்தி ஏத்தா²தி இட்ட²காவாபோ, ஸோ ஏவ இட்ட²காவாபகோ, இட்ட²காபசனட்டா²னம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன கும்ப⁴காராவாபாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி.

990. உபாதீ³யதீதி உபாதா³னம், இந்த⁴னம், ந உபாதா³னம் அனுபாதா³னம், இந்த⁴னதோ அஞ்ஞம், ததோ அனுபாதா³னதோதி அத்தோ². கா²ணுகேதி மதகா²ணுகே ச ஸுக்க²ருக்கே² ச பூ⁴மிக³தம் அத³த்வா ‘‘நிப்³பா³பேஸ்ஸாமீ’’தி அக்³கி³தா³னம் வட்டதி. பச்சா² உஸ்ஸாஹே கதேபி ந நிப்³பா³யதி, ந தோ³ஸோதி. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸசே பன பூ⁴மிம் அப்பத்தமேவா’’திஆதி³ (பாசி. அட்ட². 87).

991. திணுக்கந்தி திணேன ப³த்³த⁴உக்கம். திணுக்கந்தி உபலக்க²ணம். நாளிகேரபண்ணாதீ³ஹி ப³த்³தா⁴பி ஸங்க³ய்ஹந்தி.

992. தஸ்ஸ அக்³கி³ஸ்ஸ பதிதட்டா²னே இந்த⁴னம் த³த்வா புன தம் அக்³கி³ம் காதும் வட்டதீதி மஹாபச்சரியம் ருதம் கதி²தந்தி யோஜனா.

993. ‘‘தஸ்ஸ அபத²விய’’ந்தி பத³ச்சே²தோ³. விமதிஸ்ஸுப⁴யத்தா²பீதி பத²விஅபத²வித்³வயேபி வேமதிகஸ்ஸ. தத்த² ஜாதா பத²வீ, இதரா அபத²வீ.

994. இமந்தி ஆவாடம், மத்திகம், பம்ஸும் வா.

பத²வீக²ணனகதா²வண்ணனா.

முஸாவாத³வக்³கோ³ பட²மோ.

995. ப⁴வந்தஸ்ஸாதி ஜாயந்தஸ்ஸ, வட்³ட⁴மானஸ்ஸ ச. பூ⁴தஸ்ஸாதி ஜாதஸ்ஸ, வட்³டி⁴தஸ்ஸ சாதி அத்தோ². யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘ப⁴வந்தி அஹுவுஞ்சாதி பூ⁴தா, ஜாயந்தி வட்³ட⁴ந்தி, ஜாதா வட்³டி⁴தா சா’’தி (பாசி. அட்ட². 90). ஏத்த² ச ‘‘ப⁴வந்தீ’’தி இமினா விருள்ஹமூலே நீலபா⁴வம் ஆபஜ்ஜித்வா வட்³ட⁴மானகே தருணக³ச்சே² த³ஸ்ஸேதி. ‘‘அஹுவு’’ந்தி இமினா பன வட்³டி⁴த்வா டி²தே மஹந்தே ருக்க²க³ச்சா²தி³கே த³ஸ்ஸேதி. ‘‘ப⁴வந்தீ’’தி இமஸ்ஸ விவரணம் ‘‘ஜயந்தி வட்³ட⁴ந்தீ’’தி, ‘‘அஹுவு’’ந்தி இமஸ்ஸ ‘‘ஜாதா வட்³டி⁴தா’’தி. ஏவம் பூ⁴த-ஸத்³தோ³ பச்சுப்பன்னாதீதவிஸயோதி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘ப⁴வந்தஸ்ஸ பூ⁴தஸ்ஸா’’தி இமினா பத³த்³வயேன ‘‘பூ⁴தகா³மஸ்ஸா’’தி பத³ஸ்ஸ துல்யாதி⁴கரணதாத³ஸ்ஸனேன கா³ம-ஸத்³த³ஸ்ஸ தி³ட்டி²க³தவனந்தாதி³ஸத்³தா³னம் தி³ட்டி²வனாதி³ஸத்³த³த்தே² விய பூ⁴தஸத்³த³த்தே² வுத்திபக்க²மாஹ. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் (பாசி. அட்ட². 90) ‘‘பூ⁴தா ஏவ வா கா³மோ பூ⁴தகா³மோ, பதிட்டி²தஹரிததிணருக்கா²தீ³னமேதம் அதி⁴வசன’’ந்தி. பூ⁴தானம் தே³வதானம் கா³மோ நிவாஸோதி வா பூ⁴தகா³மோ. பூ⁴மியம் பதிட்ட²ஹித்வா ஹி ஹரிதபா⁴வமாபன்னா திணருக்க²க³ச்சா²த³யோ தே³வதாஹி பரிக³ய்ஹந்தீதி. ஜாயந்தஸ்ஸ வட்³ட⁴ந்தஸ்ஸ வா ஸம்பத்தவுத்³தி⁴மரியாத³ஸ்ஸ வா ருக்கா²தி³னோதி அத்தோ².

பாதப்³யதானிமித்தந்தி ஏத்த² பாதப்³யபா⁴வோ பாதப்³யதா, ‘‘சே²த³னபே⁴த³னாதீ³ஹி யதா²ருசி பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³தாதி அத்தோ²’’தி அட்ட²கதா²வசனதோ பாதப்³யதா-ஸத்³த³ஸ்ஸ பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³தாதி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³, ஸா நிமித்தம் ஹேது யஸ்ஸ பாசித்தியஸ்ஸ தம் பாதப்³யதானிமித்தம். ருக்கா²தீ³னம் சே²த³னபா²லனாதி³வஸேன விகோபனீயதாஸங்கா²தபாதப்³யதானிமித்தம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³தாஹேது பாசித்தியம் உதீ³ரிதம் வுத்தந்தி அத்தோ².

996-7. ஸோதி பூ⁴தகா³மோ. திலபீ³ஜாதி³கோதி திலபீ³ஜமேத்த² ஸுகு²மபண்ணஸேவாலாதி³கோ. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ச தாதி³ஸா இதரா ஸேவாலஜாதி க³ஹிதா. ‘‘உபரி கு²த்³தா³னுகு²த்³த³கபண்ணங்குரோ, ஹேட்டா² கு²த்³தா³னுகு²த்³த³கமூலங்குரோ ஸேவாலோ திலபீ³ஜம் நாமா’’தி க³ண்டி²பதே³ வுத்தந்தி. விகோபேந்தஸ்ஸ தம் ஸப்³ப³ந்தி பூ⁴மியம் பதிட்டா²ய உத³கே ஜாயமானகஸேவாலாதி³ம் பூ⁴மியா உப்பாடனச்சே²த³னவஸேன ஜலே ஏவ பதிட்டி²தம் ஸுகு²மபண்ணனீலிகாதி³ம் உத³கதோ உத்³த⁴ரணச்சே²த³னவஸேன தம் ஸப்³ப³ம் ஸேவாலம் விகோபேந்தஸ்ஸாதி அத்தோ².

998. ஹத்தே²ன வியூஹித்வாதி ஜலதோ அமோசேத்வா ஹத்தே²ன தூ³ரதோ அபனேத்வா. ‘‘ஹோதீ’’திஆதி³ தஸ்ஸ ஹேதுஸந்த³ஸ்ஸனத்த²ம். ஸகலம் அனவஸேஸம் ஸப்³ப³ம் ஜலம் தஸ்ஸ யஸ்மா டா²னம் ஹோதி, தஸ்மாதி அத்தோ².

999. சேச்சாதி ஜானந்தோ. தம் ஸேவாலஜாதிகம் ஜலா உத்³த⁴ரிதும் உத³கேன வினா பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ந வட்டதீதி யோஜனா. டா²னஸங்கமனஞ்ஹி தந்தி ஹேதுத³ஸ்ஸனம். தம் ததா²கரணம் யஸ்மா டா²னஸங்கமனம் டா²னதோ சாவனம், தஸ்மா தம் ந வட்டதீதி யோஜனா.

1000. யதா²வுத்தஸ்ஸ ப்³யதிரேகம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘உத³கேனா’’திஆதி³. தத்த² உத³கேனாதி ஸஹத்தே² கரணவசனம். தம் ஸேவாலஜாதிகம். வாரிஸூதி ஏத்த² வாஸம் வாரயந்தீதி வாரீ, தேஸு.

1001. ஜலே வல்லிதிணாதீ³னீதி ஜலமத்த²கே வல்லிஞ்ச ஜாயமானகரவல்லிதிணாதீ³னி ச. உத்³த⁴ரந்தஸ்ஸாதி பூ⁴மியம் பதிட்டி²தம் பூ⁴மிதோ, உத³கே பதிட்டி²தம் உத³கதோ ச உத்³த⁴ரந்தஸ்ஸ. தத்த² அந்தபக்க²ம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘தோயதோ’’தி. விகோபேந்தஸ்ஸாதி க²ண்ட³னாதி³வஸேன கோபேந்தஸ்ஸ. தத்தா²தி தஸ்மிம் உத³கே, ஏவ-காரோ லுத்தனித்³தி³ட்டோ² ‘‘தத்தே²வா’’தி (பாசி. அட்ட². 92) அட்ட²கதா²வசனதோ.

1002. ஏத்தா²தி உத³கே ஏவ. விகோபேந்தஸ்ஸாதி கப்பியம் அகாராபேத்வா சே²த³னாதி³ம் கரோந்தஸ்ஸ. தானீதி ததா² பரேஹி உப்பாடிதத்தா பூ⁴தகா³மபா⁴வதோ முத்தானி வல்லிதிணாதீ³னி. பீ³ஜகா³மேனாதி மூலபீ³ஜகா³மாதி³வஸேன.

1003. ஏவம் உத³கட்டே² ஸங்கே²பதோ வினிச்ச²யம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி இதரத்ராபி வினிச்ச²யம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘த²லட்டே²’’திஆதி³. ஹரிதகா²ணுகோதி ஏத்த² ‘‘யோ’’தி ஸேஸோ. ‘‘தஸ்ஸா’’தி இமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴, ககுத⁴கரஞ்ஜாதீ³னம் சி²ன்னாவஸிட்ட²கா²ணுகோதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘பூ⁴தகா³மேன ஸங்க³ஹோ’’தி இமினா தம்விகோபனே பாசித்தியபா⁴வம் தீ³பேதி. ஏவமுபரிபி.

1004. நாளிகேராதி³கானம் கா²ணூதி ஏத்தா²பி ‘‘உபரிஹரிதோ’’தி ஸாமத்தி²யா லப்³ப⁴தி. ‘‘பீ³ஜகா³மேன ஸங்க³ஹோ’’தி இமினா து³க்கடவத்து²தமாஹ. ஏவமுபரிபி. கிஞ்சாபி ஹி தாலனாளிகேராதீ³னம் கா²ணு உத்³த⁴ம் அவட்³ட⁴னகோ பூ⁴தகா³மஸ்ஸ காரணம் ந ஹோதி, ததா²பி பூ⁴தகா³மஸங்கா²தனிப்³ப³த்தபண்ணமூலபீ³ஜதோ ஸம்பூ⁴தத்தா பூ⁴தகா³மதோ உப்பன்னோ நாம ஹோதீதி பீ³ஜகா³மேன ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி.

1005. ததா²பகாஸிதோதி ‘‘பீ³ஜகா³மோ’’தி வுத்தோ.

1006. ப²லிதா கத³லீ யாவ நீலபண்ணா, தாவ ஸா ச பூ⁴தகா³மோதி பகாஸிதாதி யோஜனா. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘கத³லீ பன ப²லிதா யாவ நீலபண்ணா, தாவ பூ⁴தகா³மேனேவ ஸங்க³ஹிதா’’தி (பாசி. அட்ட². 92). நளந்தி கு²த்³த³கவேளு. வேளூதி மஹாவேளு. திணாதீ³னந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸஸ்ஸாத³யோ க³ஹிதா.

1007. யோ அயம் பன வேளு அக்³க³தோ பட்டா²ய யதா³ ஸுஸ்ஸதி, ததா³ ஸோ பீ³ஜகா³மேன ஸங்க³ஹிதோ நாம ஹோதீதி யோஜனா. பீ³ஜகா³மேனாதி ப²ளுபீ³ஜகா³மேன. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘கதரபீ³ஜகா³மேன? ப²ளுபீ³ஜகா³மேனா’’தி.

1008. இந்த³ஸாலோ ஸல்லகீ. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸோப⁴ஞ்ஜனாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ. து-ஸத்³தே³ன அட்ட²கதா²யம் ‘‘கிஞ்சாபி ராஸிகதத³ண்ட³கேஹி ரதனப்பமாணாபி ஸாகா² நிக்க²மந்தீ’’தி (பாசி. அட்ட². 92) வுத்தவிஸேஸம் ஜோதேதி. சி²ந்தி³த்வா ட²பிதத³ண்ட³கேஸு ரதனமத்தாஸுபி ஸாகா²ஸு உட்டி²தாஸு பூ⁴தகா³மம் அஹுத்வா பீ³ஜகா³மமேவ ஹோதி அவிருள்ஹமூலகத்தாதி அயம் வினிச்ச²யோ வினயஞ்ஞுனா ஞாதோ குக்குச்சகானமுபகாராய ஹோதீதி ஆஹ ‘‘விஞ்ஞேய்யோ வினயஞ்ஞுனா’’தி. இமமேவத்த²ம் ‘‘மூலமத்தேபி வா’’திஆதி³னா வக்க²தி.

1009. மண்ட³பாதீ³னமத்தா²யாதி மண்ட³பவதிபாகாராதீ³னமத்தா²ய. ஸசே தே நிக்க²ணந்தீதி யதி³ தே இந்த³ஸாலாதி³த³ண்ட³கே பூ⁴மியம் நிக²ணந்தி. நிக்³க³தே மூலபண்ணஸ்மிந்தி ததா² நிகா²தத³ண்ட³தோ மூலே ச பண்ணே ச ஜாதே. பூ⁴தகா³மேன ஸங்க³ஹோதி ஏத்த² ‘‘தேஸ’’ந்தி ஸாமத்தி²யா லப்³ப⁴தி, ‘‘விஞ்ஞேய்யோ’’தி அதி⁴காரோ.

1010. நிக்³க³தேபீதி ததியேன பி-ஸத்³தே³ன அதிகு²த்³த³கதம் ஸூசேதி.

1011. ஸகந்தா³ தாலட்டீ²தி ஸகந்த³தாலபீ³ஜம். பத்தவட்டீதி ஸூசிஸண்டா²னா அங்குரபத்தவட்டி. ந ச பீ³ஜகா³மோதி வுச்சதீதி யோஜனா. ‘‘பூ⁴தகா³மோ’’தி இத³ம் யதா²வுத்தஸ்ஸ ப்³யதிரேகவஸேன த³ஸ்ஸேதி.

1012. நாளிகேரதசந்தி நாளிகேரப²லச²ல்லிம். த³ந்தஸூசீவாதி த³ந்தமயஸூசி இவ. ஸோபீதி நாளிகேரோபி. ருக்க²தசஸத்³தா³னம் ப²லேஸு வத்தமானகாலேஸுபி தம்லிங்க³தா ந விருஜ்ஜ²தீதி ‘‘ஸோ’’தி ஆஹாதி விஞ்ஞாயதி.

1013. மிக³ஸிங்க³ஸமானாயாதி ஹரிதவிஸாணஸதி³ஸாய. பத்தவட்டியாதி அங்குரபத்தவட்டியா. ஸதியாதி விஜ்ஜமானாய. பூ⁴தகா³மோதி வுச்சதீதி அமூலகபூ⁴தகா³மோதி வுச்சதி. இத³ம் நாளிகேரஸ்ஸ ஆவேணிகம் கத்வா வுத்தம்.

சதுபா⁴ணவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

1015-6. அம்ப³ட்டீ²தி அம்ப³பீ³ஜம். ஜம்பு³ட்டீ²தி ஜம்பு³பீ³ஜம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன மது⁴கபனஸாதி³பீ³ஜானம் க³ஹணம். வந்தா³காதி ருக்கா²த³னீ. அஞ்ஞம் வாதி ப⁴ண்ட³கத³லிமனோரஹம் வா. அஸ்ஸாதி வந்தா³காதி³னோ. அமூலவல்லீதி ஏவம்னாமிகா வல்லி.

1017. ஸோ ஸேவாலோதி யோஜனா.

1018. க⁴ம்ஸித்வாதி யேன கேனசி க⁴ம்ஸித்வா. தம் ஸேவாலம். தஸ்மாதி தஸ்மா பாகாரா.