ஸங்கா⁴தி³ஸேஸகதா²வண்ணனா

325. ஏவம் நானானயபடிமண்டி³தஸ்ஸ பாராஜிககண்ட³ஸ்ஸ வினிச்ச²யம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தத³னந்தரமுத்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ தேரஸகண்ட³ஸ்ஸ வினிச்ச²யம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘மோசேதுகாமதா’’திஆதி³. மோசேதும் காமேதீதி மோசேதுகாமோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ மோசேதுகாமதா, தாய ஸம்பயுத்தம் சித்தம் மோசேதுகாமதாசித்தம். ஏத்த² ‘‘மோசேதுகாமதா’’தி இமினா ஏகாத³ஸஸு ராகே³ஸு ‘‘மோசனஸ்ஸாதோ³’’தி வுத்தம் இமஸ்ஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸ மூலகாரணம் ஸுக்கமோசனவிஸயம் ராக³மாஹ.

ஏகாத³ஸ ராகா³ நாம ‘‘மோசனஸ்ஸாதோ³, முச்சனஸ்ஸாதோ³, முத்தஸ்ஸாதோ³, மேது²னஸ்ஸாதோ³, ப²ஸ்ஸஸ்ஸாதோ³, கண்டு³வனஸ்ஸாதோ³, த³ஸ்ஸனஸ்ஸாதோ³, நிஸஜ்ஜஸ்ஸாதோ³, வாசஸ்ஸாதோ³, கே³ஹஸ்ஸிதபேமம், வனப⁴ங்கி³ய’’ந்தி ஏவமாக³தா. இத⁴ மோசனம் நாம ஸம்ப⁴வதா⁴துமோசனம், தத³த்தா²ய தப்³பி³ஸயராக³ஸம்பயுத்தவேத³னா மோசனஸ்ஸாதோ³ நாம. தேனாஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘மோசேதும் அஸ்ஸாதோ³ மோசனஸ்ஸாதோ³’’தி. முச்சமானே அஸ்ஸாதோ³ முச்சனஸ்ஸாதோ³, ஸம்ப⁴வதா⁴தும்ஹி முச்சமானே தம்ராக³ஸம்பயுத்தா வேத³னா முச்சனஸ்ஸாதோ³ நாம. ஏதேனேவ நயேன முத்தஸ்ஸாதா³தி³வாசஸ்ஸாதா³வஸானேஸு பதே³ஸு அத்த²க்கமோ வேதி³தப்³போ³. இமேஹி நவஹி பதே³ஹி அஸ்ஸாத³ஸீஸேன குந்தயட்டி²ஞாயேன தம்ஸஹசரிதோ ராகோ³ த³ஸ்ஸிதோ. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘நவஹி பதே³ஹி ஸம்பயுத்தஅஸ்ஸாத³ஸீஸேன ராகோ³ வுத்தோ’’தி.

கே³ஹஸ்ஸிதபேமந்தி ஏத்த² கே³ஹட்டா² மாதுஆத³யோ ஆதே⁴ய்யஆதா⁴ரவோஹாரேன ‘‘கே³ஹா’’தி வுச்சந்தி. ‘‘மஞ்சா உக்குட்டி²ம் கரோந்தீ’’திஆதீ³ஸு விய தன்னிஸ்ஸிதோ ஸினேஹபரியாயோ ராகோ³ ‘‘கே³ஹஸ்ஸிதபேம’’ந்தி வுத்தோ. இமினா பதே³ன ராக³ஸ்ஸ ஸபா⁴வோ ஸந்த³ஸ்ஸிதோ. வனதோ ப⁴ஞ்ஜித்வா ஆப⁴தம் யம் கிஞ்சி ப²லபுப்பா²தி³ வனப⁴ங்கி³யம் நாம. இத⁴ பன ராக³வஸேன படிப³த்³த⁴சித்தம் மாதுகா³மேஹி விரஹது³க்கா²பனயனத்த²ம் (பாரா. அட்ட². 2.240) தேஸம் டா²னே ட²பேத்வா த³ஸ்ஸனபு²ஸனவஸேன விந்தி³தும் ராகீ³ஹி க³ஹேதப்³ப³தோ தேஹி பிளந்தி⁴தமாலஸஹிதம் தம்பூ³லந்தி ஏவமாதி³ ‘‘வனப⁴ங்கி³ய’’ந்தி அதி⁴ப்பேதம். இமினா பத்தி²தவிஸயகோ³சரோ ராகோ³ ததா³யத்தவத்து²வஸேன ஸந்த³ஸ்ஸிதோ. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஏகேன பதே³ன ஸரூபேனேவ ராகோ³, ஏகேன பதே³ன வத்து²னா வுத்தோ. வனப⁴ங்கோ³ ஹி ராக³ஸ்ஸ வத்து², ந ராகோ³யேவா’’தி (பாரா. அட்ட². 2.240).

‘‘மோசேதுகாமதா’’தி இத³மேவ அவத்வா ‘‘சித்த’’ந்தி வசனேன வீதிக்கமஸாதி⁴காய காயவிஞ்ஞத்தியா ஸமுட்டா²பகம் ராக³ஸம்பயுத்தம் சித்தவிஸேஸம் த³ஸ்ஸேதி. தேன சித்தேன ஸமுட்டா²பியமானம் விஞ்ஞத்திஸங்கா²தம் வீதிக்கமம் ‘‘வாயாமோ’’தி இமினா த³ஸ்ஸேதி. வாயாமோ நாம தம்சித்தஸம்பயுத்தவீரியம். ஏத்த² பன ‘‘ஸேம்ஹோ கு³ளோ’’திஆதீ³ஸு விய ப²லே ஹேதூபசாரஞாயேன வீதிக்கமஸ்ஸ விஸேஸஹேதுபூ⁴தவீரியவாசகேன ச பதே³ன வீதிக்கமோவ வுத்தோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அஜ்ஜ²த்தபா³ஹிரவத்து²க⁴ட்டனம், ஆகாஸே கடிகம்பனந்தி ஸுக்கமோசனத்தோ² வாயாமோதி அத்தோ². ஸுக்கஸ்ஸ மோசனம் ஸுக்கமோசனம்.

ஏத்த² ச ஸுக்கஸ்ஸாதி ‘‘ஸுக்கந்தி த³ஸ ஸுக்கானி நீலம் பீதகம் லோஹிதகம் ஓதா³தம் தக்கவண்ணம் த³கவண்ணம் தேலவண்ணம் கீ²ரவண்ணம் த³தி⁴வண்ணம் ஸப்பிவண்ண’’ந்தி (பாரா. 237) பத³பா⁴ஜனே வுத்தானி ஸத்தானம் பித்தாதி³ஆஸயபே⁴தே³ன, பத²விதா⁴துஆதீ³னம் சதுன்னம் வா ரஸஸோணிதமம்ஸமேத³அட்டி²அட்டி²மிஞ்ஜானம் ச²ன்னம் தே³ஹதா⁴தூனம் வா பே⁴தே³ன அனேகதா⁴ பி⁴ன்னே த³ஸவிதே⁴ ஸுக்கே அஞ்ஞதரஸ்ஸ ஸுக்கஸ்ஸாதி அத்தோ². மோசனம் விஸ்ஸட்டீ²தி பரியாயம், பகதியா டி²தஸகட்டா²னதோ மோசனந்தி அத்தோ². யதா²ஹ பத³பா⁴ஜனே ‘‘விஸ்ஸட்டீ²தி டா²னதோ சாவனா வுச்சதீ’’தி (பாரா. 237). இஹ ‘‘டா²னம் நாம வத்தி²ஸீஸஸங்கா²தம் முத்தகரணமூல’’ந்தி கேசி. ‘‘கடீ’’தி அபரே. ‘‘ஸகலகாயோ’’தி அஞ்ஞே. இமேஸம் திண்ணம் வசனேஸு ‘‘ததியஸ்ஸ பா⁴ஸிதம் ஸுபா⁴ஸித’’ந்தி (பாரா. அட்ட². 2.237) அட்ட²கதா²யம் ததியவாத³ஸ்ஸ கதபாஸம்ஸத்தா கேஸலோமனக²த³ந்தானம் மம்ஸவினிமுத்தட்டா²னஞ்ச முத்தகரீஸகே²ளஸிங்கா⁴ணிகாத²த்³த⁴ஸுக்க²சம்மஞ்ச வஜ்ஜேத்வா அவஸேஸம் ஸகலஸரீரம் காயப்பஸாத³பா⁴வஜீவிதிந்த்³ரியஅப³த்³த⁴பித்தானம் விய ஸம்ப⁴வதா⁴துயா ச டா²னந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

‘‘ஸுக்கமோசன’’ந்தி இமினாகிம் வுத்தம் ஹோதீதி? ‘‘ஆரோக்³யத்தா²ய, ஸுக²த்தா²ய, பே⁴ஸஜ்ஜத்தா²ய, தா³னத்தா²ய, புஞ்ஞத்தா²ய, யஞ்ஞத்தா²ய, ஸக்³க³த்தா²ய, பீ³ஜத்தா²ய, வீமம்ஸத்தா²ய, த³வத்தா²ய மோசேதீ’’தி (பாரா. 237) வுத்தத³ஸவித⁴அதி⁴ப்பாயந்தோக³த⁴அஞ்ஞதரஅதி⁴ப்பாயோ ஹுத்வா ‘‘ராகூ³பத்த²ம்பே⁴, வச்சூபத்த²ம்பே⁴, பஸ்ஸாவூபத்த²ம்பே⁴, வாதூபத்த²ம்பே⁴, உச்சாலிங்க³பாணகத³ட்டூ²பத்த²ம்பே⁴ மோசேதீ’’தி (பாரா. 237) வுத்தபஞ்சவித⁴காலானமஞ்ஞதரகாலே ‘‘அஜ்ஜ²த்தரூபே, ப³ஹித்³தா⁴ரூபே, அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ரூபே, ஆகாஸே கடிம் கம்பேந்தோ மோசேதீ’’தி (பாரா. 237) வுத்தசதுருபாயானமஞ்ஞதரேன உபாயேன யதா²வுத்தராக³பிஸாசவஸேன விவஸோ ஹுத்வா யதா²வுத்தனீலாதி³த³ஸவித⁴ஸம்ப⁴வதா⁴தூனமஞ்ஞதரம் யதா²வுத்தட்டா²னதோ கு²த்³த³கமக்கி²காய பிவனமத்தம்பி ஸசே மோசேதீதி ஸங்கே²பதோ க³ஹேதப்³ப³ம். ஏத்த² ச உச்சாலிங்க³பாணகா நாம லோமஸபாணா, யேஸம் லோமே அல்லினே அங்க³ஜாதம் கம்மனியம் ஹோதி.

அஞ்ஞத்ர ஸுபினந்தேனாதி ஸுபினோ ஏவ ஸுபினந்தோ, நிஸ்ஸக்கவசனப்பஸங்கே³ கரணவசனதோ ஸுபினந்தாதி அத்தோ². ஸுபினா நாம ‘‘வாதாதி³தா⁴துக்கோ²ப⁴வஸேன வா புப்³பா³னுபூ⁴தஇத்தி²ரூபாதி³விஸயவஸேன வா இட்டா²னிட்ட²தே³வதானுபா⁴வேன வா புஞ்ஞேன படிலபி⁴தப்³ப³அத்த²ஸ்ஸ, அபுஞ்ஞேன பத்தப்³பா³னத்த²ஸ்ஸ ச புப்³ப³னிமித்தவஸேன வா ஹோதீ’’தி (பாரா. அட்ட². 2.237) வுத்தேஸு சதூஸு காரணேஸு ஏகேன காரணேன கபினித்³தா³ய ஸுபினே தி³ஸ்ஸமானாரம்மணதோ யம் ஸுக்கமோசனம் ஹோதி, தம் அவிஸயம் ஸுக்கமோசனம் வினாதி வுத்தம் ஹோதி.

ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோவ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸதா. ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் ஆபஜ்ஜித்வா ததோ வுட்டா²துகாமஸ்ஸ குலபுத்தஸ்ஸ ஆதி³ம்ஹி பரிவாஸதா³னத்த²ம், மஜ்ஜே² ச மூலாயபடிகஸ்ஸனேன வினா வா ஸஹ வா மானத்ததா³னத்த²ம், அவஸானே அப்³பா⁴னத்த²ஞ்ச ஸங்கோ⁴ ஏஸிதப்³போ³தி ‘‘ஸங்கோ⁴ ஆதி³ம்ஹி சேவ ஸேஸே ச இச்சி²தப்³போ³ அஸ்ஸாதி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ’’தி (பாரா. அட்ட². 2.237; கங்கா². அட்ட². ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ஸிக்கா²பத³வண்ணனா) வுத்தத்தா ஸங்கா⁴தி³ஸேஸா நாம, ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாபத்தி ஹோதீதி அத்தோ². யதா²ஹ பத³பா⁴ஜனே ‘‘ஸங்கோ⁴வ தஸ்ஸா ஆபத்தியா பரிவாஸம் தே³தி, மூலாய படிகஸ்ஸதி, மானத்தம் தே³தி, அப்³பே⁴தி, ந ஸம்ப³ஹுலா, ந ஏகபுக்³க³லோ, தேன வுச்சதி ‘ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ’தி. தஸ்ஸேவ ஆபத்தினிகாயஸ்ஸ நாமம் நாமகம்மம் அதி⁴வசனம், தேனபி வுச்சதி ‘ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ’’தி (பாரா. 237). ஏத்த² ச பரிவாஸாதி³கதா² ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாவஸானே ஆக³தட்டா²னேயேவ ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி.

326. ஏத்தாவதா மூலஸிக்கா²பதா³க³தம் அத்தூபக்கமமூலகம் ஆபத்திம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி இமிஸ்ஸா ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாபத்தியா பரூபக்கமேனபி ஆபஜ்ஜனம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘பரேனா’’திஆதி³. உபக்கமாபேத்வாதி அங்க³ஜாதஸ்ஸ க³ஹணம் வா க⁴ட்டனம் வா காரேத்வா.

327. ஸஞ்சிச்சாதி ‘‘உபக்கமாமி மோசேஸ்ஸாமீ’’தி சேதேத்வா பகப்பேத்வா. உபக்கமந்தஸ்ஸாதி அஜ்ஜ²த்தரூபாதீ³ஸு தீஸு யத்த² கத்த²சி க⁴ட்டேந்தஸ்ஸ. ஸமுத்³தி³ட்ட²ந்தி ‘‘சேதேதி உபக்கமதி ந முச்சதி, ஆபத்தி து²ல்லச்சயஸ்ஸா’’தி (பாரா. 262) பத³பா⁴ஜனே ப⁴க³வதா வுத்தந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

328. இமிஸ்ஸம் கா³தா²யம் ‘‘அத்தனோ அங்க³ஜாதம் உபக்கமந்தஸ்ஸா’’தி இமினா அஜ்ஜ²த்தரூபே வா ப³ஹித்³தா⁴ரூபே வா அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ரூபே வா அத்தனோ அங்க³ஜாதம் க⁴ட்டேந்தஸ்ஸாதி இமஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ வுத்தத்தா அங்க³ஜாதக⁴ட்டனேன வினாபா⁴வதோ இமினா அஸங்க³ய்ஹமானஸ்ஸாபி ஆகாஸே கடிகம்பனேன ஸுக்கமோசனே ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸ பட²மகா³தா²யம் ‘‘வாயாமோ’’தி ஸாமஞ்ஞவசனேன ஸங்க³ஹிதத்தா தம் ட²பேத்வா ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ மோசனாதி⁴ப்பாயஸ்ஸ ஆகாஸே கடிம் கம்பேந்தஸ்ஸ அஸுசி முச்சி…பே… அஸுசி ந முச்சி. தஸ்ஸ குக்குச்சம் அஹோஸி…பே… அனாபத்தி பி⁴க்கு² ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸ, ஆபத்தி து²ல்லச்சயஸ்ஸா’’தி ஆகாஸேகடிகம்பனவத்து²ம்ஹி வுத்தத்தா அமுத்தே து²ல்லச்சயம் ஸங்க³ஹேதுமாஹ ‘‘ஸஞ்சிச்சா’’திஆதி³.

தத்த² ஸஞ்சிச்சாதி ‘‘உபக்கமாமி மோசேஸ்ஸாமீ’’தி ஜானித்வா ஸஞ்ஜானித்வாதி அத்தோ². ‘‘உபக்கமந்தஸ்ஸா’’தி ஸாமஞ்ஞதோ தம் விஸேஸேதும் ‘‘ஆகாஸே கம்பனேனபீ’’தி ஆஹ, கடிகம்பனேனாதி க³ஹேதப்³ப³ம். கத²மித³ம் லப்³ப⁴தீதி சே? இமாய கதா²ய ஸங்க³ஹேதப்³ப³வத்து²ம்ஹி ‘‘ஆகாஸே கடிம் கம்பேந்தஸ்ஸா’’தி (பாரா. 266) பாடே² ‘‘கடிம் கம்பேந்தஸ்ஸா’’தி வசனஸஹசரஸ்ஸ ‘‘ஆகாஸே’’தி வசனஸ்ஸ ஸன்னிதா⁴னப³லேன லப்³ப⁴தி அத்த²ப்பகரணஸத்³த³ந்தரஸன்னிதா⁴னா ஸத்³தா³னம் விஸேஸத்த²தீ³பனதோ.

329. வத்தி²ந்தி முத்தவத்தி²ம், முத்தகரணஸ்ஸ வத்தி²ந்தி அத்தோ². கீளாய பூரேத்வாதி கா³மதா³ரகோ விய கீளிதுகாமதாய முத்தவத்தி²ம் த³ள்ஹம் க³ஹேத்வா பூரேத்வாதி அத்தோ². யதா²ஹ வத்தி²வத்து²ம்ஹி அட்ட²கதா²யம் ‘‘தே பி⁴க்கூ² வத்தி²ம் த³ள்ஹம் க³ஹேத்வா பூரேத்வா பூரேத்வா விஸ்ஸஜ்ஜேந்தா கா³மதா³ரகாவிய பஸ்ஸாவமகம்ஸூ’’தி (பாரா. அட்ட². 2.264). ‘‘ந வட்டதீ’’தி ஸாமஞ்ஞேன கஸ்மா வுத்தந்தி? தஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் வுத்தனயேன மோசனாதி⁴ப்பாயேன த³ள்ஹம் க³ஹேத்வா பூரேத்வா பூரேத்வா விஸ்ஸஜ்ஜேந்தஸ்ஸ ஸுக்கே முத்தே மோசனாதி⁴ப்பாயோ சேதேதி, உபக்கமதி, முச்சதீதி அங்கா³னம் ஸம்பன்னத்தா ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸ, அமுத்தே து²ல்லச்சயஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோ உப⁴யஸங்க³ஹத்த²மாஹ.

330. உபனிஜ்ஜா²யனவத்து²ம்ஹி ‘‘ந ச பி⁴க்க²வே ஸாரத்தேன மாதுகா³மஸ்ஸ அங்க³ஜாதம் உபனிஜ்ஜா²யிதப்³ப³ம், யோ உபனிஜ்ஜா²யேய்ய, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி (பாரா. 266) பாளியம் ‘‘மாதுகா³மஸ்ஸா’’தி ஸாமஞ்ஞேன வுத்தத்தா ‘‘திஸ்ஸன்ன’’ந்தி வத³தி. திஸ்ஸன்னம் பன இத்தீ²னந்தி மனுஸ்ஸாமனுஸ்ஸதிரச்சா²னக³தவஸேன திஸ்ஸன்னம் இத்தீ²னம். ‘‘அங்க³ஜாத’’ந்தி விஸேஸேத்வா வுத்தத்தா ‘‘நிமித்த’’ந்தி முத்தகரணமேவ வுச்சதி, படஸதேனாபி படிச்சா²தி³தம் வா அப்படிச்சா²தி³தம் வா யோனிமக்³க³ந்தி அத்தோ². தேனாஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸசேபி படஸதம் நிவத்தா² ஹோதி, புரதோ வா பச்ச²தோ வா ட²த்வா ‘இமஸ்மிம் நாம ஓகாஸே நிமித்த’ந்தி உபனிஜ்ஜா²யந்தஸ்ஸ து³க்கடமேவ. அனிவத்தா²னம் கா³மதா³ரிகானம் நிமித்தம் உபனிஜ்ஜா²யந்தஸ்ஸ பன கிமேவ வத்தப்³ப³’’ந்தி (பாரா. அட்ட². 2.266). புரதோ வாதி ஏத்த² ‘‘ட²த்வா’’தி பாட²ஸேஸோ.

331. ஏகேன…பே… பஸ்ஸதோ ஏகம் து³க்கடந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘ஏகேன பயோகே³ன ஏகம் து³க்கட’’ந்தி வசனதோ அனேகேஹி பயோகே³ஹி அனேகானி து³க்கடானீதி ப்³யதிரேகதோ லப்³ப⁴தி. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘இதோ சிதோ ச விலோகேத்வா புனப்புனம் உபனிஜ்ஜா²யந்தஸ்ஸ பயோகே³ பயோகே³ து³க்கட’’ந்தி (பாரா. அட்ட². 2.266). இமிஸ்ஸா அட்ட²கதா²ய ‘‘இதோ சிதோ சா’’தி வுத்தத்தா உம்மீலனனிமீலனந்தி ஏத்த² ‘‘விவிதா⁴ தம் அனோலோகேத்வா தமேவ ஓலோகேந்தஸ்ஸா’’தி லப்³ப⁴தி.

332. அமோசனாதி⁴ப்பாயஸ்ஸ முத்தஸ்மிம் அனாபத்தி பகாஸிதாதி யோஜனா. மோசனாதி⁴ப்பாயம் வினா பே⁴ஸஜ்ஜகரணத்த²ம் ஸுத்³த⁴சித்தேன அங்க³ஜாதே பே⁴ஸஜ்ஜலேபம் கரோந்தஸ்ஸ வா ஸுத்³த⁴சித்தேனேவ உச்சாரபஸ்ஸாவாதி³ம் கரோந்தஸ்ஸ வா முத்தேபி அனாபத்தீதி இத³ம் ‘‘அனாபத்தி ஸுபினந்தேன நமோசனாதி⁴ப்பாயஸ்ஸா’’திஆதி³னா (பாரா. 263) நயேன அனாபத்திவாரே வுத்தமேவாதி அத்தோ².

இமஸ்மிம் பாடே² ‘‘அனுபக்கமந்தஸ்ஸா’’தி அவுத்தேபி இமஸ்ஸ பாட²ஸ்ஸ புரதோ ‘‘சேதேதி ந உபக்கமதி முச்சதி, அனாபத்தீ’’தி (பாரா. 262) ச ‘‘ந சேதேதி ந உபக்கமதி முச்சதி, அனாபத்தீ’’தி (பாரா. 262) ச வசனதோ தம் ஸங்க³ஹேதுமாஹ ‘‘அனுபக்கமதோபி ச முத்தஸ்மிம் அனாபத்தி பகாஸிதா’’தி. மோசனஸ்ஸாத³ராகே³ன பீளிதோ ஹுத்வா ‘‘அஹோ வத மே முச்சேய்யா’’தி சிந்தேத்வா வா ஏவரூபமோசனஸ்ஸாத³ராக³பீளாபுப்³ப³ங்க³மசித்தே அஸதிபி கேவலம் காமவிதக்கமத்தேன உபஹதோ ஹுத்வா தாதி³ஸஅஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரவத்தூ²ஸு க⁴ட்டனவஸேன வா ஆகாஸே கடிகம்பனவஸேன வா உபக்கமம் அகரோந்தஸ்ஸ தாதி³ஸசிந்தாப³லேன வா காமவிதக்கப³லேன வா ஸுக்கே முத்தேபி அனாபத்தீதி இத³ம் யதா²வுத்தபாட²வஸேன பகாஸிதந்தி அத்தோ².

ஸுபினந்தேன முத்தஸ்மிம், அனாபத்தி பகாஸிதாதி ஏத்த² அந்தஸத்³த³த்தா²பா⁴வதோ ஸுபினேதி அத்தோ². ஸுபினே மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவந்தஸ்ஸ வா மாதுகா³மேஹி காயஸம்ஸக்³க³ம் ஆபஜ்ஜந்தஸ்ஸ வா ஸுக்கே முத்தேபி அவிஸயத்தா அனாபத்தி பாளியம் ‘‘அனாபத்தி பி⁴க்கு² ஸுபினந்தேனா’’தி (பாரா. 263) இமினா பகாஸிதாதி அத்தோ².

ஏத்த² ட²த்வா அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸுபினே பன உப்பன்னாய அஸ்ஸாத³சேதனாய ஸசஸ்ஸ விஸயோ ஹோதி, நிச்சலேன ப⁴விதப்³ப³ம். ந ஹத்தே²ன நிமித்தம் கீளாபேதப்³ப³ம். காஸாவபச்சத்த²ரணரக்க²னத்த²ம் பன ஹத்த²புடேன க³ஹேத்வா ஜக்³க³னத்தா²ய உத³கட்டா²னம் க³ந்தும் வட்டதீ’’தி (பாரா. அட்ட². 2.262) வுத்தத்தா அண்ட³பாலிகா கிகீஸகுணா விய, வாலபாலிகா சமரீ விய, ஏகனேத்தபாலகோ புரிஸோ விய ச காயஜீவிதேபி அபேக்க²ம் பஹாய ஸீலம் ரக்கி²துகாமேன ஸிக்கா²காமேன நிப்³பா³னகா³மினிபடிபத்திம் பூரேதுகாமேன குலபுத்தேன ‘‘அஞ்ஞத்ர ஸுபினந்தா’’தி (பாரா. 237) வத³தோ ததா²க³தஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயானுகூலம் அட்ட²கதா²தோ ஞத்வா அப்பமத்தேன படிபஜ்ஜிதப்³ப³ந்தி அயமத்ரானுஸாஸனீ.

ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²கதா²வண்ணனா.

333. மனுஸ்ஸித்தி²ந்தி மனுஸ்ஸஜாதிகம் இத்தி²ம், ‘‘மாதுகா³மோ நாம மனுஸ்ஸித்தீ², ந யக்கீ², ந பேதீ, ந திரச்சா²னக³தா, அந்தமஸோ தத³ஹுஜாதாபி தா³ரிகா, பகே³வ மஹத்தரீ’’தி (பாரா. 271) பத³பா⁴ஜனே வுத்தத்தா தத³ஹுஜாதகுமாரிகாபா⁴வேனபி டி²தம் ஜீவமானகமனுஸ்ஸமாதுகா³மந்தி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘மனுஸ்ஸித்தி²’’ந்தி ஸாமஞ்ஞவசனேன ஜீவமானகமனுஸ்ஸித்தி²ந்தி அயம் விஸேஸோ குதோ லப்³ப⁴தீதி? வினீதவத்து²ம்ஹி (பாரா. 281 ஆத³யோ) மதித்தி²யா காயம் பு²ஸந்தஸ்ஸ து²ல்லச்சயவசனதோ பாரிஸேஸதோ லப்³ப⁴தி. ஆமஸந்தோதி ‘‘ஹத்த²க்³கா³ஹம் வா வேணிக்³கா³ஹம் வா அஞ்ஞதரஸ்ஸ வா அஞ்ஞதரஸ்ஸ வா அங்க³ஸ்ஸ பராமஸன’’ந்தி (பாரா. 270) வுத்தத்தா ஹத்தா²தி³அங்க³பச்சங்க³பு²ஸனாதி³னானப்பகாரானம் அஞ்ஞதரேன பகாரேன ஆமஸந்தோதி அத்தோ². அத்தனோ காயேன இத்தி²யா காயஸ்ஸ ஸம்ஸக்³கே³ மிஸ்ஸீபா⁴வே ராகோ³ காயஸம்ஸக்³க³ராகோ³. ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸிகோ, காயஸம்ஸக்³க³ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ ஆபன்னோ ஹோதீதி வுத்தம் ஹோதி.

334. காயஸம்ஸக்³க³ராகே³ன இத்தி²யா அந்தமஸோ லோமம்பி அத்தனோ ஸரீரே லோமேன பு²ஸந்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாபத்தி ஹோதீதி யோஜனா. ஏத்த² (பாரா. அட்ட². 2.274) ‘‘லோமக³ணனாய ஸங்கா⁴தி³ஸேஸா ஹோந்தீ’’தி குருந்த³ட்ட²கதா²மதஸ்ஸ அட்டி²தத்தா, ‘‘கோட்டா²ஸக³ணனாய ந ஹோதி, இத்தி²க³ணனாய ஹோதீ’’தி மஹாஅட்ட²கதா²மதஸ்ஸ டி²தத்தா ஸங்க⁴ஸந்தகே மஞ்சபீடே² பச்சத்த²ரணாதி³னா கேனசி அப்படிச்சா²தி³தே பு²ஸந்தஸ்ஸ விய லோமக³ணனாய அஹுத்வா பு²ட்ட²லோமானம் ப³ஹுத்தேபி ஏகஸ்மிம் பயோகே³ ஏகா ஏவ ஆபத்தி, ப³ஹூஸு பயோகே³ஸு பயோக³க³ணனாய ஆபத்தியோ ஹோந்தீதி ஸன்னிட்டா²னம்.

335. இத்தி²யாதி மனுஸ்ஸித்தி²யா. ஸம்பு²ட்டோ²தி ஹத்தா²தி³ஸரீராவயவே ஸம்ஸக்³க³ம் ஸமாபன்னோ. ஸேவனசேதனோ வாயமித்வா காயஸம்ஸக்³க³ராகே³ன அத்தனோ காயம் சாலேத்வாதி அத்தோ². ஸங்கா⁴தி³ஸேஸதாதி ஏத்த² ஸகத்தே² தத்³தி⁴தப்பச்சயோ. ‘‘ஸங்கா⁴தி³ஸேஸிதா’’தி பன பாடோ² ஸுந்த³ரோ, ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸ அத்தி²தா விஜ்ஜமானபா⁴வோதி அத்தோ². ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாபத்தியா ஸப்³பா⁴வஸங்கா²தா அத்தி²தா ஈபச்சயத்தே² புக்³க³லே ஸங்கா⁴தி³ஸேஸீஸத்³த³பவத்தினிமித்தம் ஹோதீதி பா⁴வபச்சயோ தம்அத்த²வஸேன லப்³ப⁴தி. யதா²ஹு ‘‘யஸ்ஸ கு³ணஸ்ஸ ஹி பா⁴வா த³ப்³பே³ ஸத்³த³ஸன்னிவேஸோ, தத³பி⁴தா⁴னே த்ததாத³யோ’’தி.

336. ஏகேன ஹத்தே²ன க³ஹேத்வாதி (கங்கா². அட்ட². காயஸம்ஸக்³க³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா) ஏத்த² ‘‘காயஸம்ஸக்³க³ராகே³னா’’தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். ‘‘மனுஸ்ஸித்தி²’’ந்தி அஜ்ஜா²ஹாரோ. தம் மனுஸ்ஸித்தி²ம். தத்த² தத்தா²தி இத்தி²யா தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஸரீராவயவே. ‘‘ஏகாவாபத்தீ’’தி பட²மம் க³ஹிதஹத்த²ஸ்ஸ அனபனீதத்தா வுத்தம். க³ஹிதஹத்த²ம் பன மோசேத்வா புனப்புனம் பு²ஸந்தஸ்ஸ பயோக³க³ணனாய ஆபத்தி ஹோதீதி ப்³யதிரேகதோ லப்³ப⁴தி.

337. ஏகேன ஹத்தே²ன அக்³க³ஹேத்வா ஸீஸதோ யாவ பாத³ம், பாத³தோ யாவ ஸீஸஞ்ச காயா ஹத்த²ம் அமோசேத்வா தி³வஸம்பி தம் இத்தி²ம் பு²ஸந்தஸ்ஸ ஏகாவாபத்தீதி யோஜனா. ஏத்தா²பி ‘‘அமோசேத்வா’’தி ப்³யதிரேகதோ மோசேத்வா பு²ஸந்தஸ்ஸ பயோக³க³ணனாய அனேகாபத்தியோதி லப்³ப⁴தி.

338. ஏகதோ க³ஹிதபஞ்சங்கு³லீனம் க³ணனாய ஸசே ஆபத்தி ஸியா, ஏகஸ்ஸ மாதுகா³மஸ்ஸ ஸரீரம் ராக³சித்தேன பு²ஸந்தஸ்ஸ த்³வத்திம்ஸகலாபகோட்டா²ஸதோ ப்³யதிரேகஸ்ஸ ஸரீரஸ்ஸாபா⁴வா த்³வத்திம்ஸகலாபகோட்டா²ஸக³ணனாய ஆபத்தியா ப⁴விதப்³ப³ம், ததா² அபா⁴வதோ இத³ம்பி ந ஹோதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘ந ஹி கோட்டா²ஸதோ ஸியா’’தி ஆஹ.

340-1. இத்தி²யா விமதிஸ்ஸாபி அத்தனோ காயேன இத்தி²யா காயம் பு²ஸதோ தஸ்ஸ து²ல்லச்சயம் ஸியா, இத்தி²யா பண்ட³காதி³ஸஞ்ஞினோபி அத்தனோபி காயேன இத்தி²யா காயம் பு²ஸதோ தஸ்ஸ து²ல்லச்சயம் ஸியா. ஆதி³-ஸத்³தே³ன புரிஸதிரச்சா²னக³தானம் ஸங்க³ஹோ. இத்தி²யா இத்தி²ஸஞ்ஞினோ அத்தனோ காயேன இத்தி²யா காயஸம்ப³த்³த⁴ம் பு²ஸதோ தஸ்ஸ து²ல்லச்சயம் ஸியா. பண்ட³கே பண்ட³கஸஞ்ஞினோ அத்தனோ காயேன பண்ட³கஸ்ஸ காயம் பு²ஸதோ தஸ்ஸ து²ல்லச்சயம் ஸியா. யக்கி²பேதீஸு யக்கி²பேதிஸஞ்ஞினோ அத்தனோ காயேன தாஸம் காயம் பு²ஸதோ தஸ்ஸ து²ல்லச்சயம் ஸியாதி யோஜனா. ஏத்த² ‘‘பண்ட³கக்³க³ஹணேன உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோபி க³ய்ஹதீ’’தி வஜிரபு³த்³தி⁴டீகாயம் வுத்தம். ‘‘இத்தி²யா வேமதிகஸ்ஸாபி பண்ட³காதி³ஸஞ்ஞினோபி அத்தனோ காயேன இத்தி²யா காயஸம்ப³த்³த⁴ம் பு²ஸதோ தஸ்ஸ து²ல்லச்சயம் ஸியா’’தி ந யோஜேதப்³ப³ம். கஸ்மா? ததா² யோஜனாயம் பாளியம் து³க்கடம் வுத்தம், ந து²ல்லச்சயந்தி அனிட்ட²ப்பஸங்க³தோ.

‘‘து³க்கடம் காயஸம்ஸக்³கே³, திரச்சா²னக³தித்தி²யா’’தி இமினா வினீதவத்து²ம்ஹி ஆக³தனயே ஸங்க³ஹிதேபி தேனேவ நயேன பண்ட³கே விமதிஇத்தி²ஸஞ்ஞிதாதி³அஞ்ஞமதிபக்கே² ச புரிஸதிரச்சா²னக³தேஸு புரிஸதிரச்சா²னக³தஸஞ்ஞிவிமதிபண்ட³காதி³அஞ்ஞமதிபக்கே² ச இதி இமேஸம் திண்ணம் காயபடிப³த்³தா⁴மஸனாதீ³ஸு ச பத³பா⁴ஜனே வுத்தஸப்³ப³து³க்கடாபத்தியோ உபலக்கி²தாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

342. அத்தனோ காயேன படிப³த்³தே⁴ன இத்தி²யா காயேன படிப³த்³த⁴ம் பு²ஸந்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பன து³க்கடந்தி யோஜனா. ஏத்த² பி-ஸத்³தோ³ வுத்தது³க்கடானம் ஸமுச்சயத்தோ². ச-ஸத்³தே³ன பன அவுத்தஸமுச்சயத்தே²ன ‘‘நிஸ்ஸக்³கி³யேன காயம் ஆமஸதி. நிஸ்ஸக்³கி³யேன காயபடிப³த்³த⁴ம் ஆமஸதி. நிஸ்ஸக்³கி³யேன நிஸ்ஸக்³கி³யம் ஆமஸதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி (பாரா. 276) பாளியம் ஆக³தது³க்கடானம் ஸங்க³ஹோ வேதி³தப்³போ³.

343-4. ந கேவலம் பத³பா⁴ஜனாக³தஇத்தி²ஸரீராதி³கமேவ அனாமாஸம், வினீதவத்தூ²ஸு தா³ருதீ⁴தலிகவத்து²அனுலோமதோ போத்த²லிகாதி³இத்தி²ரூபகஞ்ச நிஸ்ஸக்³கி³யவாரானுலோமதோ அஸரீரட்ட²ம் மாதுகா³மேஹி பரிபு⁴த்தவத்தா²ப⁴ரணாதி³ஞ்ச விப⁴ங்க³க்க²ந்த⁴காதீ³ஸு வுத்தனயானுஸாரேன அட்ட²கதா²க³தம் அவஸேஸம் அனாமாஸவத்து²ஞ்ச ஆமஸந்தஸ்ஸ ஆபத்திம் ஸங்க³ஹேதுமாஹ ‘‘இத்தீ²ன’’ந்திஆதி³.

‘‘இத்தீ²னம் இத்தி²ரூபஞ்சா’’தி இத³ம் ‘‘இத்தி²காய இத்தி²த⁴னம் (பாரா. 34), ஸத்³தா⁴னம் ஸத்³தா⁴பராயன’’ந்திஆதீ³ஸு விய லோகவோஹாரவஸேன வுத்தம். இத்தீ²னம் தா³ருலோஹமயாதி³கம் இத்தி²ரூபஞ்சாதி யோஜனா. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஹேட்டி²மபரிச்சே²த³தோ மத்திகாய, பிட்டே²ன வா கதம் மாதுகா³மரூபம் ஸங்க³ண்ஹாதி. மாதுகா³மரூபம் யேன கேனசி தி³ன்னம் ஸப்³ப³ரதனமயம் வினா அவஸேஸம் ஸாதி³யித்வா பி⁴ந்தி³த்வா ஸமணஸாருப்பபரிக்கா²ரம் காராபேதும், அபு²ஸித்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³பே³ வா யோஜேதும் வட்டதி.

‘‘வத்த²’’ந்தி இமினா நிவாஸனபாருபனத்³வயம்பி ஸாமஞ்ஞேன க³ஹிதம். இத³ஞ்ச மாதுகா³மேன பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் ட²பிதம்பி அனாமாஸமேவ, சீவரத்தா²ய தி³ன்னம் ஸம்படிச்சி²த்வா க³ண்ஹிதும் வட்டதி. ஹேட்டி²மபரிச்சே²தே³ன திணசும்ப³டகம், அங்கு³லியா பண்ணமுத்³தி³கம் உபாதா³ய அலங்காரமேவ. ஏத்த² ச வாலகேஸவட்டகேஸேஸு பவேஸனகத³ந்தஸூசிஆதி³ கப்பியப⁴ண்ட³ம் தி³ய்யமானம் ஸமணஸாருப்பபரிக்கா²ரத்தா²ய க³ஹேதப்³ப³ம்.

தத்த²ஜாதப²லம் க²ஜ்ஜந்தி ருக்கே² டி²தம் கா²தி³தப்³ப³ம் பனஸனாளிகேராதி³ப²லஞ்ச மனுஸ்ஸேஹி ராஸிகதம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ப²லஞ்ச ‘‘மனுஸ்ஸேஹி ராஸிகதேஸுபி ஏஸேவ நயோ’’தி (பாரா. அட்ட². 2.281) அட்ட²கதா²யம் வுத்தத்தா அனாமாஸந்தி உபலக்க²ணதோ இமினாவ க³ஹேதப்³ப³ம். அரஞ்ஞே ருக்க²தோ பதிதம் ப²லம் ‘‘அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ த³ஸ்ஸாமீ’’தி க³ஹேதும் வட்டதி. ‘‘முக்³கா³தி³ம் தத்த²ஜாதக’’ந்தி உபலக்க²ணபத³த்தா க³ச்ச²தோ வியுத்தம்பி க³ஹேதப்³ப³ம். முக்³கா³தி³ந்தி ஏத்த² ‘‘அபரண்ண’’ந்தி பாட²ஸேஸோ.

ஸப்³பா³னி த⁴ஞ்ஞானீதி ‘‘ஸாலி வீஹி யவோ கங்கு³, குத்³ரூஸவரககோ³து⁴மா’’தி வுத்தானி ஸத்த த⁴ஞ்ஞானி. கே²த்தமக்³கே³ன க³ச்ச²தா ஸாலிஸீஸே ஹத்தே²ன அபு²ஸந்தேன க³ந்தப்³ப³ம். ஸசே மக்³கோ³ ஸம்பா³தோ⁴ ஹோதி, ஸரீரே த⁴ஞ்ஞம் பு²ஸந்தேபி மக்³க³த்தா ந தோ³ஸோ. வீதி²யம், கே³ஹங்க³ணே வா த⁴ஞ்ஞேஸு பஸாரிதேஸு அபஸக்கித்வா சே க³ந்தும் ந ஸக்கா, ‘‘மக்³க³ம் அதி⁴ட்டா²ய க³ந்தப்³ப³’’ந்தி (பாரா. அட்ட². 2.281) அட்ட²கதா²வசனதோ ‘‘இமம் மக்³க³ம் க³மிஸ்ஸாமீ’’தி க³ந்தும் வட்டதி. ‘‘குலகே³ஹே த⁴ஞ்ஞமத்த²கே சே ஆஸனம் பஞ்ஞாபேத்வா தி³ன்னம் ஹோதி, நிஸீதி³தும் வட்டதீ’’தி (பாரா. அட்ட². 2.281 அத்த²தோ ஸமானம்) அட்ட²கதா²யம் வுத்தம். ‘‘ஆஸனஸாலாயம் த⁴ஞ்ஞே விப்பகிண்ணே அனுக்கமித்வா ஏகமந்தே பீட²கம் பஞ்ஞாபேத்வா நிஸீதி³தப்³ப³ம். ஸசே மனுஸ்ஸா தஸ்மிம் த⁴ஞ்ஞமத்த²கே ஆஸனம் பஞ்ஞாபேத்வா தே³ந்தி, நிஸீதி³தும் வட்டதீ’’தி (பாரா. அட்ட². 2.281 அத்த²தோ ஸமானம்) அட்ட²கதா²யம் வுத்தத்தா அத்தனா தத்த² ஆஸனம் பஞ்ஞாபேத்வா நிஸீதி³தும் ந வட்டதி.

345. த⁴மனஸங்கா²தி³ம் ஸப்³ப³ம் பஞ்சங்க³துரியம்பி சாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. த⁴மனஸங்கோ² நாம ஸத்³த³கரணஸங்கோ². ஆதி³-ஸத்³தே³ன வம்ஸஸிங்க³தாளாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ. பஞ்சங்க³துரியந்தி ஆததம், விததம், ஆததவிததம், க⁴னம், ஸுஸிரந்தி பஞ்சங்க³ஸங்கா²தம் துரியம். தத்த² ஆததம் நாம சம்மபரியோனத்³தே⁴ஸு பே⁴ரிஆதீ³ஸு ஏகதோ ஆகட்³டி⁴த்வா ஓனத்³த⁴ம் ஏகதலதுரியம். விததம் நாம உப⁴தோ ஆகட்³டி⁴த்வா ஓனத்³த⁴ம் உப⁴யதலதுரியம். ஆததவிததம் நாம உப⁴யதோ ச மஜ்ஜ²தோ ச ஸப்³ப³தோ பரியோனந்தி⁴தம். க⁴னம் ஸம்மாதி³. ஸம்மந்தி தாளம், க⁴ண்டாகிங்கணிஆதீ³னம்பி ஏத்தே²வ ஸங்க³ஹோ. ஸுஸிரந்தி வம்ஸாதி³.

இத⁴ (பாரா. அட்ட². 2.281) குருந்த³ட்ட²கதா²யம் வுத்தனயேன பே⁴ரிபோக்க²ரஞ்ச பே⁴ரிதலசம்மஞ்ச வீணா ச வீணாபோக்க²ரசம்மஞ்ச த³ண்டோ³ ச அனாமாஸம். ‘‘பூஜம் கத்வா சேதியங்க³ணாதீ³ஸு ட²பிதபே⁴ரியோ அசாலேந்தேன அவஸேஸட்டா²னம் ஸம்மஜ்ஜிதப்³ப³ம். கசவரச²ட்³ட³னகாலே கசவரம் விய க³ஹேத்வா ஏகஸ்மிம் டா²னே ட²பேதப்³ப³’’ந்தி மஹாபச்சரியம் வுத்தம். துரியப⁴ண்டே³ஸு யம் கிஞ்சி அத்தனோ தீ³யமானம் தம் பரிவத்தேத்வா கப்பியபரிக்கா²ரம் க³ஹேதும் அதி⁴வாஸேதப்³ப³ம். தோ³ணி வா போக்க²ரம் வா த³ந்தகட்ட²னிக்கி²பனத்தா²ய, சம்மஞ்ச ஸத்த²கோஸகரணத்தா²ய க³ஹேதப்³ப³ம்.

ரதனானி ச ஸப்³பா³னீதி முத்தா மணி வேளுரியோ ஸங்கோ² ஸிலா பவாளம் ரஜதம் ஜாதரூபம் லோஹிதங்கோ மஸாரக³ல்லந்தி (பாரா. அட்ட². 2.281) வுத்தானி ஸப்³பா³னி ரதனானி ச. ஏத்த² ச வித்³தா⁴, அவித்³தா⁴ வா ஸாமுத்³தி³காதீ³ ஸப்³பா³பி முத்தா அனாமாஸா. ப⁴ண்ட³மூலத்த²ஞ்ச க³ண்ஹிதும் ந வட்டதி. அந்தமஸோ ஜாதிப²லிகம் உபாதா³ய நீலபீதாதி³பே⁴தோ³ ஸப்³போ³பி மணி தோ⁴தவித்³தோ⁴ அனாமாஸோ. ஆஹதாகாரேனேவ டி²தோ அவித்³தா⁴தோ⁴தோ மணி பத்தாதி³ ப⁴ண்ட³மூலத்த²ம் அதி⁴வாஸேதும் வட்டதீதி வுத்தம். மஹாபச்சரியம் பன படிக்கி²த்தம். பசித்வா கதோ காசமணியேவேகோ வட்டதி. வேளுரியே ச மணிஸதி³ஸோயேவ வினிச்ச²யோ.

த⁴மனஸங்கோ² ‘‘ஸப்³ப³ம் த⁴மனஸங்கா²தி³’’ந்திஆதி³கா³தா²ய துரியேஸு க³ஹிதோ. ரதனக²சிதோ ஸங்கோ² அனாமாஸோ. பானீயஸங்கோ² தோ⁴தோபி அதோ⁴தோபி ஆமாஸோ. அவஸேஸஸங்கோ² பன அஞ்ஜனாதி³பே⁴ஸஜ்ஜத்த²ம், பத்தாதி³ப⁴ண்ட³மூலபா⁴வேன ச அதி⁴வாஸேதும் வட்டதி. ஸுவண்ணேன ஏகதோ விலியாபேத்வா கதா முக்³க³வண்ணா ஸிலா அனாமாஸா. ஸேஸா ஸிலா கு²த்³த³கனிஸானாதி³கம்மத்த²ம் அதி⁴வாஸேதும் வட்டதி. ‘‘பவாளம் தோ⁴தமதோ⁴தஞ்ச வித்³த⁴மவித்³த⁴ஞ்ச ஸப்³ப³தா² அனாமாஸம், நாபி அதி⁴வாஸேதப்³ப³’’ந்தி மஹாபச்சரியம் வுத்தத்தா பவாளபடிமாசேதியானி சேவ போத்த²கேஸு பவேஸேதப்³ப³ஆணியா மூலே, அக்³கே³ச பவேஸேதப்³ப³ம் பது³மாதி³ஆகாரேன கதம் வட்டஞ்ச ந க³ஹேதப்³ப³ம் ந பு²ஸிதப்³ப³ம்.

பீ³ஜதோ பட்டா²ய ரஜதம், ஜாதரூபஞ்ச கதம் வா ஹோது அகதம் வா, ஸப்³ப³ஸோ அனாமாஸம், ந ச ஸாதி³தப்³ப³ம். இமினா கதம் படிமாதி³கஞ்ச ஆரகூடலோஹஞ்ச அனாமாஸந்தி வக்க²தி. கதாகதஸுவண்ணரஜதானம் அஸாதி³யிதப்³ப³தாய இத⁴ அட்ட²கதா²ய ஆக³தத்தா உத்தரேன ராஜபுத்தேன காரேத்வா ஆஹடம் ஸுவண்ணசேதியம் ந வட்டதீதி மஹாபது³மத்தே²ரேன படிக்கி²த்தந்தி ஸுவண்ணபடிமாசேதியபோத்த²காவச்சா²த³கமணிபது³மவட்டாதி³ யம் கிஞ்சி ந ஸாதி³தப்³ப³மேவ, ந ச ஆமஸிதப்³ப³ம். ஏதேன கதம் ஸேனாஸனோபகரணம் பன பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி. த⁴ம்மமண்ட³பே கதம்பி படிஜக்³கி³தும் வட்டதி. லோஹிதவண்ணோ மணி, மஸாரக³ல்லமணி ச ஸப்³ப³தா² அனாமாஸோ, ந ச அதி⁴வாஸேதப்³போ³தி மஹாபச்சரியம் வுத்தம்.

346. ஸப்³ப³மாவுத⁴ப⁴ண்ட³ந்தி க²க்³கா³தி³ ஸப்³ப³ம் ஆவுதோ⁴பகரணம் பத்தாதி³கப்பியபரிக்கா²ரமூலத்தா²ய தீ³யமானம் ஸத்த²வாணிஜாய அகாதப்³ப³த்தா ந க³ஹேதப்³ப³ம், ‘‘இமம் க³ண்ஹதா²’’தி தி³ன்னம் பி⁴ந்தி³த்வா க²ண்டா³க²ண்டி³கம் கத்வா ‘‘கு²ராதி³கப்பியபரிக்கா²ரம் காரேஸ்ஸாமீ’’தி ஸாதி³தும் வட்டதி. ஸங்கா³மபூ⁴மியம் மக்³கே³ பதிதக²க்³கா³தி³ம் தி³ஸ்வா பாஸாணேன பி⁴ந்தி³த்வா ‘‘கு²ராதி³கப்பியப⁴ண்டா³னி காரேஸ்ஸாமீ’’தி க³ண்ஹிதும் வட்டதி. உஸுஸத்திஆதி³கம் ப²லதோ த³ண்ட³ம் அபனேத்வா கப்பியபரிக்கா²ரகாராபனத்தா²ய க³ஹேதப்³ப³ம்.

ஜியாதி த⁴னுகு³ணோ. ச-காரேன இமிஸ்ஸா கா³தா²ய அவுத்தம் அங்குஸதோமராதி³ம் பரஹிம் ஸோபகரணம் ஸங்க³ண்ஹாதி. த⁴னுத³ண்ட³கோதி ஜியாவிரஹிதோ த⁴னுத³ண்ட³கோ. இத³ம் பரஹிம்ஸோபகரணப⁴ண்டா³தி³கம் விஹாரே ஸம்மஜ்ஜிதப்³ப³ட்டா²னே ட²பிதம் சே, ஸாமிகானம் வத்வா தேஹி அக்³க³ஹிதம் சே, அசாலேந்தேன ஸம்மஜ்ஜிதப்³ப³ம்.

ஜாலஞ்சாதி மச்ச²ஜாலபக்கி²ஜாலாதி³ஜாலஞ்ச. ஜாலம் தீ³யமானம் ச²த்தவேட²னத்த²ம், ஆஸனசேதியாதி³மத்த²கே ப³ந்த⁴னாதி³பயோஜனே ஸதி தத³த்த²ஞ்ச க³ஹேதப்³ப³ம். ஸரவாரணம் நாம ப²லகாதி³கம் அஞ்ஞேஹி அத்தனோ விஜ்ஜ²னத்தா²ய விஸ்ஸட்ட²ஸரனிவாரணம் வினாஸனோபரோத⁴காரணம் ஹோதீதி ப⁴ண்ட³மூலத்த²ம் ஸாதி³தும் வட்டதி. ‘‘த³ந்தகட்டா²தா⁴ரப²லகாதி³ யதி³ச்சி²தம் கரோமீ’’தி முட்டி²ம் அபனேத்வா க³ஹேதும் வட்டதி.

347. சேதியந்தி ஏத்த² ‘‘ஸுவண்ணசேதிய’’ந்தி இத³ம் ‘‘ஸுவண்ணபடிபி³ம்பா³தீ³’’தி அனந்தரம் வுத்தத்தா லப்³ப⁴தி. ஸுவண்ணக்³க³ஹணஞ்சுபலக்க²ணந்தி ரஜதமயஞ்ச க³ஹேதப்³ப³ம். ஆரகூடகந்தி ஸுவண்ணவண்ணம் லோஹவிஸேஸமாஹ. ‘‘அனாமாஸ’’ந்தி இத³ம் ‘‘அஸம்படிச்சி²யம் வா’’தி ஏதஸ்ஸ உபலக்க²ணம்.

348. ஸப்³ப³ம் வாதி³தமிதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஓனஹிதுந்தி சம்மவரத்ததந்தீஹி ப³ந்தி⁴தும். ஓனஹாபேதுந்தி ததே²வ அஞ்ஞேஹி காராபேதும். வாதா³பேதுந்தி அஞ்ஞேஹி வாதா³பேதும். வாதே³துந்தி அத்தனா வாதே³தும். வாதி³தந்தி வாத³னீயம் யதா² ‘‘கரணீயம் காரித’’ந்தி, வாத³னாரஹம் துரியப⁴ண்ட³ந்தி அத்தோ². இத³ஞ்ச ஓனஹனாதி³கிரியாய கம்மம்.

349. உபஹாரம் கரிஸ்ஸாமாதி பூஜம் கரிஸ்ஸாம. இதி அனுமதிக்³க³ஹணத்தா²ய. வத்தப்³பா³தி தே வத்தாரோ வத்தப்³பா³தி யோஜனா.

350-1. து⁴த்தியா இத்தி²யாதி விபன்னாசாராய லோளித்தி²யா. ஸயம் பு²ஸியமானஸ்ஸாதி பி⁴க்கு²னோ பயோக³ம் வினா இத்தி²யா அத்தனாவ பு²ஸியமானஸ்ஸ. காயேன அவாயமித்வாதி தஸ்ஸா ஸரீரஸம்ப²ஸ்ஸானுப⁴வனத்த²ம் அத்தனோ காயம் அசாலேத்வா. ப²ஸ்ஸம் படிவிஜானதோதி ப²ஸ்ஸம் அனுப⁴வந்தஸ்ஸ.

அஸஞ்சிச்சாதி ஏத்த² ‘‘பு²ஸனே’’தி பாட²ஸேஸோ, ‘‘இமினா உபாயேன இமம் பு²ஸாமீ’’தி அசேதேத்வா. கிம் வுத்தம் ஹோதி? ‘‘இமினா பத்தபடிக்³க³ஹணாதி³னா உபாயேன ஏதிஸ்ஸா ஸரீரஸம்ப²ஸ்ஸம் அனுப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி அசிந்தேத்வா பத்ததா²லகதட்டகபண்ணபுடபே⁴ஸஜ்ஜாதி³ம் படிக்³க³ண்ஹாபேந்தியா ஹத்தே² அத்தனோ ஹத்தே²ன பு²ஸனாதீ³ஸு அனாபத்தீதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘அஸ்ஸதியா’’தி இத³ம் பன இமினாவ ஸங்க³ஹிதத்தா இத⁴ விஸும் ந வுத்தம், மாதுகா³மஸ்ஸ ஸரீரே பு²ஸனபா⁴வம் அஜானித்வா அஞ்ஞவிஹிதோ ஹுத்வா ஸதிம் அனுபட்ட²பேத்வா ஹத்த²பாத³பஸாரணாதீ³ஸு பு²ஸந்தஸ்ஸாதி அத்தோ².

அஜானந்தஸ்ஸாதி தா³ரகாகாரம் தா³ரிகம் ‘‘மாதுகா³மோ’’தி அஜானித்வா கேனசி கரணீயேன பு²ஸந்தஸ்ஸ. மோக்கா²தி⁴ப்பாயினோ சாதி ‘‘மோக்கா²தி⁴ப்பாயோ காயேன வாயமதி, ப²ஸ்ஸம் படிவிஜானாதி, அனாபத்தி. மோக்கா²தி⁴ப்பாயோ காயேன வாயமதி, ந ச ப²ஸ்ஸம் படிவிஜானாதி, அனாபத்தி. மோக்கா²தி⁴ப்பாயோ ந ச காயேன வாயமதி, ப²ஸ்ஸம் படிவிஜானாதி, அனாபத்தி. மோக்கா²தி⁴ப்பாயோ ந ச காயேன வாயமதி, ந ச ப²ஸ்ஸம் படிவிஜானாதி, அனாபத்தீ’’தி (பாரா. 279) வுத்தமோக்கா²தி⁴ப்பாயவதோ சதுப்³பி³த⁴ஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸாதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘அனாபத்தீ’’தி இமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴.

இமேஸு யோ மாதுகா³மேன ஆலிங்க³னாதி³பயோகே³ன அஜ்ஜோ²த்த²ரயமானோ தம் அத்தனோ ஸரீரதோ அபனேத்வா முஞ்சிதுகாமோ ஹத்த²சாலேன, முட்டி²ஆதீ³ஹி வா படிபணாமனம், பஹரணாதி³கஞ்ச பயோக³ம் கரோதி, அயம் பட²மோ புக்³க³லோ. அத்தானமஜ்ஜோ²த்த²ரிதும் ஆக³ச்ச²ந்திம் இத்தி²ம் தி³ஸ்வா பஹரணாகாராதி³ஸப்³ப³பயோக³ம் த³ஸ்ஸேத்வா தாஸேத்வா அத்தனோ ஸரீரம் பு²ஸிதும் அதே³ந்தோ து³தியோ. இத்தி²யா அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா ஆலிங்கி³தோ சோபனரஹிதம் மம் ‘‘அனத்தி²கோ’’தி மந்த்வா ‘‘ஸயமேவ பலாயிஸ்ஸதீ’’தி, ‘‘அசோபனமேவ மோக்கோ²பாயோ’’தி ஞத்வா நிச்சலோவ ஹுத்வா ப²ஸ்ஸம் படிவிஜானந்தோ ததியோ. அத்தானம் அஜ்ஜோ²த்த²ரிதுமாக³ச்ச²ந்திம் இத்தி²ம் தி³ஸ்வா து³தியோ விய தாஸேதும் காயப்பயோக³ம் அகத்வா ‘‘அக³தே பாதேஸ்ஸாமி, பஹரித்வா தாஸேஸ்ஸாமீ’’தி வா சிந்தேத்வா நிச்சலோவ ஹுத்வா திட்ட²ந்தோ சதுத்தோ²தி வேதி³தப்³போ³.

352. பட²மேனாதி ஏத்த² ‘‘பாராஜிகேனா’’தி பாட²ஸேஸோ, காயசித்தஸமுட்டா²னந்தி வுத்தம் ஹோதி. இத⁴ சித்தம் நாம காயஸம்ஸக்³க³ராக³ஸம்பயுத்தம் சித்தம், ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ம்ஹி மோசேதுகாமதாய ஸம்பயுத்தம் சித்தம்.

காயஸம்ஸக்³க³கதா²வண்ணனா.

353-4. து³ட்டு²ல்லவாசஸ்ஸாதே³னாதி து³ட்டு² குச்சி²தபா⁴வம் உலதி க³ச்ச²தீதி து³ட்டு²ல்லா, து³ட்டு²ல்லா ச ஸா வாசா சாதி து³ட்டு²ல்லவாசா, வச்சமக்³க³பஸ்ஸாவமக்³கே³ மேது²னத⁴ம்மபடிஸம்யுத்தா வாசா, யதா²ஹ ‘‘து³ட்டு²ல்லா நாம வாசா வச்சமக்³க³பஸ்ஸாவமக்³க³மேது²னத⁴ம்மபடிஸம்யுத்தா வாசா’’தி (பாரா. 285), து³ட்டு²ல்லவாசாய அஸ்ஸாதோ³ து³ட்டு²ல்லவாசஸ்ஸாதோ³, ததா²பவத்தவசீவிஞ்ஞத்திஸமுட்டா²பகசித்தஸம்பயுத்தா சேதனா, தேன ஸம்பயுத்தோ ராகோ³ இத⁴ ஸஹசரியேன ‘‘து³ட்டு²ல்லவாசஸ்ஸாதோ³’’தி வுத்தோ, தேன, து³ட்டு²ல்லவாசஸ்ஸாத³ஸம்பயுத்தேன ராகே³னாதி அத்தோ². இமினா ‘‘ஓபா⁴ஸந்தஸ்ஸா’’தி வக்க²மானஓபா⁴ஸனஸ்ஸ ஹேது த³ஸ்ஸிதோ.

இத்தி²யா இத்தி²ஸஞ்ஞினோ பி⁴க்கு²னோதி யோஜனா. இத்தி²யா இத்தி²ஸஞ்ஞினோதி ‘‘மாதுகா³மோ நாம மனுஸ்ஸித்தீ², ந யக்கீ², ந பேதீ, ந திரச்சா²னக³தா, விஞ்ஞூ படிப³லா ஸுபா⁴ஸிதது³ப்³பா⁴ஸிதம் து³ட்டு²ல்லாது³ட்டு²ல்லம் ஆஜானிது’’ந்தி பத³பா⁴ஜனே நித்³தி³ட்ட²ஸரூபாய ஸுபா⁴ஸிதது³ப்³பா⁴ஸிதம் ஜானந்தியா மனுஸ்ஸித்தி²யா இத்தி²ஸஞ்ஞினோ பி⁴க்கு²னோதி அத்தோ². ‘‘த்³வின்னம் மக்³கா³ன’’ந்தி ஏதஸ்ஸ ஸம்ப³ந்தீ⁴வஸேன ‘‘இத்தி²யா’’தி இத³ம் ஸாமிவஸேன யோஜேதப்³ப³ம், யதா²வுத்தஸரூபஸ்ஸ மாதுகா³மஸ்ஸ வச்சமக்³க³பஸ்ஸாவமக்³க³ந்தி அத்தோ². வண்ணாவண்ணவஸேன சாதி ‘‘வண்ணம் ப⁴ணதி நாம த்³வே மக்³கே³ தோ²மேதி வண்ணேதி பஸம்ஸதி. அவண்ணம் ப⁴ணதி நாம த்³வே மக்³கே³ கு²ம்ஸேதி வம்பே⁴தி க³ரஹதீ’’தி நித்³தே³ஸே வுத்தனயேன உபோ⁴ மக்³கே³ உத்³தி³ஸ்ஸ தோ²மனக³ரஹணவஸேனாதி வுத்தம் ஹோதி.

மேது²னஸ்ஸ யாசனாத³யோ மேது²னயாசனாத³யோ, தேஹி மேது²னயாசனாதீ³ஹி, ‘‘யாசதிபி ஆயாசதிபி புச்ச²திபி படிபுச்ச²திபி ஆசிக்க²திபி அனுஸாஸதிபி அக்கோஸதிபீ’’தி (பாரா. 285) உத்³தே³ஸே வுத்தமேது²னயாசனாதி³வஸேனாதி வுத்தம் ஹோதி. இமேஹி த்³வீஹி ‘‘ஓபா⁴ஸந்தஸ்ஸா’’தி வுத்தஓபா⁴ஸனா த³ஸ்ஸிதா. ஓபா⁴ஸந்தஸ்ஸாதி உத்³தே³ஸயந்தஸ்ஸ, பகாஸேந்தஸ்ஸாதி அத்தோ². ‘‘விஞ்ஞு’’ந்தி இமினா ஓபா⁴ஸனகிரியாய கம்மமாஹ, இமினா விஸேஸிதப்³ப³ம் ‘‘மனுஸ்ஸித்தி²’’ந்தி இத³ம் பகரணதோ லப்³ப⁴தி, யதா²த³ஸ்ஸிதபத³பா⁴ஜனாக³தஸரூபம் விஞ்ஞும் படிப³லம் மனுஸ்ஸித்தி²ந்தி வுத்தம் ஹோதி. அந்தமஸோ ஹத்த²முத்³தா³யபீதி ஓபா⁴ஸனே அந்திமபரிச்சே²த³த³ஸ்ஸனம். து³ட்டு²ல்லவசனஸ்ஸாத³பா⁴வே ஸதி யோ வச்சமக்³க³பஸ்ஸாவமக்³க³படிப³த்³த⁴ம் கு³ணதோ³ஸம் வா மேது²னத⁴ம்மயாசனாதி³வஸேன வா து³ட்டு²ல்லாது³ட்டு²ல்லம் ஜானந்திம் மனுஸ்ஸித்தி²ம் ஹேட்டி²மபரிச்சே²தே³ன ஹத்த²முத்³தா³யபி வதே³ய்யாதி அத்தோ².

இமஸ்மிம் கா³தா²த்³வயே து³ட்டு²ல்லவாசஸ்ஸாதே³ன இத்தி²யா இத்தி²ஸஞ்ஞினோ விஞ்ஞும் தம் இத்தி²ம் த்³வின்னம் மக்³கா³னம் வண்ணவஸேன அந்தமஸோ ஹத்த²முத்³தா³யபி ஓபா⁴ஸந்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ க³ருகம் ஸியாதி ஏகம் வாக்யம், ததா² ‘‘த்³வின்னம் மக்³கா³னம் அவண்ணவஸேனா’’தி இமினா ச ‘‘மேது²னயாசனாதீ³ஹீ’’தி இமினா ச யோஜனாய வாக்யத்³வயந்தி ஏவம் யோஜனாவஸேன தீணி வாக்யானி ஹோந்தி.

தத்த² பட²மவாக்யே வண்ணவசனேன ஸங்க³ஹிதம் தோ²மனாதி³கத²ம் கதே²ந்தஸ்ஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ ஹோதி. ‘‘இத்தி²லக்க²ணேன ஸுப⁴லக்க²ணேன ஸமன்னாக³தாஸீ’’தி ஏத்தகமேவ தோ²மனத்த²ம் வத³தோ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ ந ஹோதி, ‘‘தவ வச்சமக்³கோ³ ச பஸ்ஸாவமக்³கோ³ ச ஈதி³ஸோ ஸுபோ⁴ ஸுஸண்டா²னோ, தேன நாம ஈதி³ஸேன இத்தி²லக்க²ணேன ஸுப⁴லக்க²ணேன ஸமன்னாக³தாஸீ’’தி வத³ந்தஸ்ஸ ஹோதி. ‘‘வண்ணேதி, பஸம்ஸதீ’’தி பத³த்³வயஞ்ச ‘‘தோ²மேதீ’’தி பத³ஸ்ஸ பரியாயோ.

து³தியவாக்யே அவண்ணபத³ஸங்க³ஹிதம் கு²ம்ஸனாதி³த்தயே கு²ம்ஸனம் நாம பதோதோ³பமேஹி ப²ருஸவசனேஹி துத³னம். யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘கு²ம்ஸேதீதி வாசாபதோதே³ன க⁴ட்டேதீ’’தி (பாரா. அட்ட². 2.285). பதுஜ்ஜதேனேனாதி ‘‘பதோதோ³’’திஅக³ச்ச²ந்தே அஸ்ஸாத³யோ பவத்தேதும் விஜ்ஜ²னகபாசனத³ண்டோ³ வுச்சதி. வம்ப⁴னம் நாம அபஸாத³னம். அபஸாத³னம் நாம கு³ணதோ பரிஹாபனம். யதா²ஹ ‘‘வம்பே⁴தீதி அபஸாதே³தீ’’தி (பாரா. அட்ட². 2.285). க³ரஹா நாம தோ³ஸாரோபனம். யதா²ஹ ‘‘க³ரஹதீதி தோ³ஸம் தே³தீ’’தி (பாரா. அட்ட². 2.285). இமம் கு²ம்ஸனாதி³படிஸம்யுத்தவசனம் வக்க²மானேஸு ‘‘ஸிக²ரணீஸி, ஸம்பி⁴ன்னாஸி, உப⁴தோப்³யஞ்ஜனாஸீ’’தி இமேஸு தீஸு பதே³ஸு அஞ்ஞதரேன யோஜேத்வா கதே²ந்தஸ்ஸேவ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ, ந இதரஸ்ஸ.

ததியவாக்யே மேது²னயாசனாதி³வசனேஹி ஸங்க³ஹிதம் ஆயாசனாதி³ம் கரோந்தஸ்ஸாபி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. ‘‘யாசதி நாம தே³ஹி மே அரஹஸி மே தா³து’’ந்திஆதி³னா (பாரா. 285) நயேன ஏகேகம் பத³ம் ‘‘தே³ஹி மே மேது²னம் த⁴ம்ம’’ந்திஆதி³வஸேன மேது²னத⁴ம்மபதே³ன ஸஹ க⁴டேத்வா மேது²னத⁴ம்மம் யாசந்தஸ்ஸேவ ஹோதி.

‘‘கதா³ தே மாதா பஸீதி³ஸ்ஸதி, கதா³ தே பிதா பஸீதி³ஸ்ஸதி, கதா³ தே தே³வதாயோ பஸீதி³ஸ்ஸந்தி, கதா³ தே ஸுக²ணோ ஸுலயோ ஸுமுஹுத்தோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’திஆதி³ஆயாசனபத³னித்³தே³ஸே ஏகேகம் பத³ம் தத்தே²வ ஓஸானே வுத்தேன ‘‘கதா³ தே மேது²னம் த⁴ம்மம் லபி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி பதே³ன க⁴டேத்வா மேது²னம் யாசந்தஸ்ஸேவ ஹோதி.

‘‘கத²ம் த்வம் ஸாமிகஸ்ஸ தே³ஸி, கத²ம் ஜாரஸ்ஸ தே³ஸீ’’தி (பாரா. 285) புச்சா²னித்³தே³ஸவசனேஸு ச அஞ்ஞதரம் மேது²னத⁴ம்மபதே³ன க⁴டேத்வா புச்ச²ந்தஸ்ஸேவ ஹோதி.

‘‘ஏவம் கிர த்வம் ஸாமிகஸ்ஸ தே³ஸி, ஏவம் ஜாரஸ்ஸ தே³ஸீ’’தி (பாரா. 285) படிபுச்சா²னித்³தே³ஸவசனேஸு அஞ்ஞதரம் மேது²னத⁴ம்மபதே³ன க⁴டேத்வா விஸேஸேத்வா படிபுச்ச²ந்தஸ்ஸேவ ஹோதி.

‘‘கத²ம் த³த³மானா ஸாமிகஸ்ஸ பியா ஹோதீ’’தி புச்ச²தோ மாதுகா³மஸ்ஸ ‘‘ஏவம் தே³ஹி, ஏவம் தே³ந்தீ ஸாமிகஸ்ஸ பியா ப⁴விஸ்ஸதி மனாபா சா’’தி ஆணத்திவசனே, அனுஸாஸனிவசனே ச ஏஸேவ நயோ.

355. அக்கோஸனித்³தே³ஸாக³தேஸு ‘‘அனிமித்தாஸி நிமித்தமத்தாஸி அலோஹிதாஸி து⁴வலோஹிதாஸி து⁴வசோளாஸி பக்³க⁴ரந்தீஸி ஸிக²ரணீஸி இத்தி²பண்ட³காஸி வேபுரிஸிகாஸி ஸம்பி⁴ன்னாஸி உப⁴தோப்³யஞ்ஜனாஸீ’’தி ஏகாத³ஸஸு பதே³ஸு ‘‘ஸிக²ரணீஸி ஸம்பி⁴ன்னாஸி உப⁴தோப்³யஞ்ஜனாஸீ’’தி பத³த்தயம் பச்சேகம் ஆபத்திகரம், இமினா பத³த்தயேன ஸஹ புப்³பே³ வுத்தானி வச்சமக்³க³பஸ்ஸாவமக்³க³மேது²னத⁴ம்மபதா³னி தீணி சாதி ச²ப்பதா³னம் பச்சேகம் ஆபத்திகரத்தா இதோ பரானி அனிமித்தாதீ³னி அட்ட² பதா³னி ‘‘அனிமித்தாஸி மேது²னத⁴ம்மம் தே³ஹீ’’திஆதி³னா நயேன மேது²னத⁴ம்மபதே³ன ஸஹ க⁴டேத்வா வுத்தானேவ ஆபத்திகரானீதி வேதி³தப்³பா³னி, ‘‘மேது²னயாசனாதீ³ஹீ’’தி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³த³ஸங்க³ஹிதேஸு ‘‘அனிமித்தாஸீ’’திஆதீ³ஸு ஏகாத³ஸஸு அக்கோஸபதே³ஸு அந்தோக³த⁴த்தேபி கேவலம் ஆபத்திகரத்தா க³ருதரம் பத³த்தயம் விஸும் ஸங்க³ஹேதப்³ப³ந்தி ஞாபேதுமாஹ ‘‘ஸிக²ரணீஸீ’’திஆதி³.

ஸிக²ரணீஸீதி ஏத்த² ‘‘ஸிக²ரணீ அஸீ’’தி பத³ச்சே²தோ³. ‘‘அஸீ’’தி பச்சேகம் யோஜேதப்³ப³ம். து-ஸத்³தோ³ கேவலயுத்தம்பி ஆபத்திகரம் ஹோதீதி விஸேஸம் ஜோதேதி. கேவலேனாபி அக்கோஸவசனேனாதி யோஜனா. ஸிக²ரணீஸீதி ப³ஹி நிக்க²ந்தஆணிமம்ஸா ப⁴வஸி. ஸம்பி⁴ன்னாஸீதி மிஸ்ஸீபூ⁴தவச்சமக்³க³பஸ்ஸாவமக்³கா³. உப⁴தோப்³யஞ்ஜனாஸீதி இத்தி²னிமித்தேன, புரிஸனிமித்தேன சாதி உப⁴தோப்³யஞ்ஜனேஹி ஸமன்னாக³தா. ‘‘அயம் இத்தீ², அயம் புரிஸோ’’தி ப்³யஞ்ஜயதீதி ப்³யஞ்ஜனம், முத்தகரணானி. ஸுணந்தியாதி ஏத்த² ‘‘விஞ்ஞுமனுஸ்ஸித்தி²யா’’தி அதி⁴காரதோ லப்³ப⁴தி, இமினா அக்கோஸிதப்³ப³வத்து² த³ஸ்ஸிதம் ஹோதி. பா⁴ஸிதம் ஸுணந்தியா ஸுபா⁴ஸிதது³ப்³பா⁴ஸிதம் ஜானந்தியா மனுஸ்ஸித்தி²யா விஸயே பவத்தஅக்கோஸவசனேன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ ஹோதீதி அத்தோ².

356. புனப்புனம் ஓபா⁴ஸந்தஸ்ஸ வாசானம் க³ணனாய க³ருகா ஸியுந்தி யோஜனா. ஏத்த² ‘‘ஏகம் இத்தி²’’ந்தி அஜ்ஜா²ஹரிதப்³ப³ம். ஏகவாசாய ப³ஹூ ஓபா⁴ஸந்தஸ்ஸ ச இத்தீ²னம் க³ணனாய க³ருகா ஸியுந்தி யோஜனா. ஏத்தா²பி ‘‘இத்தி²யோபீ’’தி லப்³ப⁴தி.

357. ஸா சே நப்படிஜானாதீதி ஏத்த² ‘‘யம் ஸுணந்திம் மனுஸ்ஸித்தி²ம் த்³வின்னம் மக்³கா³னம் வண்ணாவண்ணவஸேன ஓபா⁴ஸதி, ஸா சே ந படிஜானாதீ’’தி ஸாமத்தி²யா லப்³ப⁴மானம் ஆதா³ய யோஜேதப்³ப³ம். அத்தனோ பா⁴ஸிதம் து³ட்டு²ல்லம் வுத்தஸமனந்தரமேவ அத்த²வஸேன ஸசே ந ஜானாதீதி அத்தோ². தஸ்ஸாதி தஸ்ஸ து³ட்டு²ல்லபா⁴ஸிதபி⁴க்கு²ஸ்ஸ. உப்³ப⁴ஜாணும், அத⁴க்க²கம் வா ஆதி³ஸ்ஸ ப⁴ணனே சாபி தஸ்ஸ து²ல்லச்சயம் ஸியாதி யோஜனா. ப⁴ணனேதி த்³வின்னம் மக்³கா³னம் வண்ணாதி³கத²னே, ‘‘ப⁴ணதோ’’திபி லிக²ந்தி, ப⁴ணந்தஸ்ஸ, ப⁴ணனஹேதூதி அத்தோ². ஹேதும்ஹி அயமந்தபச்சயோ ‘‘அஸம்பு³த⁴’’ந்திஆதீ³ஸு (பாரா. அட்ட². 1.க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²) விய. உப்³ப⁴ஜாணுந்தி ஜாணுதோ உத்³த⁴ம். அக்கே²கந்தி அக்க²கதோ ஹேட்டா².

358. உப்³ப⁴க்க²கந்தி அக்க²கதோ உத்³த⁴ம். அதோ⁴ஜாணுமண்ட³லந்தி ஜாணுமண்ட³லதோ அதோ⁴. உத்³தி³ஸந்தி உத்³தி³ஸ்ஸ. ‘‘உத்³தி³ஸ்ஸுப்³ப⁴க்க²ம் வா ததா², அதோ⁴ஜாணுமண்ட³ல’’ந்தி ச லிக²ந்தி, ஸோ பாடோ² ஸுந்த³ரோ. வண்ணாதி³ப⁴ணனே து³க்கடந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘விஞ்ஞுமனுஸ்ஸித்தி²யா’’தி அதி⁴காரதோ லப்³ப⁴தி. காயபடிப³த்³தே⁴ வண்ணாதி³ப⁴ணனே து³க்கடந்தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. வச்சமக்³க³பஸ்ஸாவமக்³கா³ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸக்கே²த்தம், அத⁴க்க²கம் உப்³ப⁴ஜாணுமண்ட³லம் து²ல்லச்சயக்கே²த்தம், உத்³த⁴க்க²கம் அதோ⁴ஜாணுமண்ட³லம் து³க்கடக்கே²த்தந்தி இமேஸு தீஸு கே²த்தேஸு அக்க²கஞ்சேவ ஜாணுமண்ட³லஞ்ச து²ல்லச்சயது³க்கடானம் த்³வின்னம் அவதி⁴பூ⁴தம் கத்த² ஸங்க³ய்ஹதீதி? து³க்கடக்கே²த்தேயேவ ஸங்க³ய்ஹதி. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘அக்க²கம், பன ஜாணுமண்ட³லஞ்ச ஏத்தே²வ து³க்கடக்கே²த்தே ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தீ’’தி (பாரா. அட்ட². 2.286).

359. பண்ட³கே யக்கி²பேதீஸு த்³வின்னம் மக்³கா³னம் வண்ணாதி³ப⁴ணனே தஸ்ஸ ப⁴ணந்தஸ்ஸ து²ல்லச்சயம் ப⁴வேதி அதி⁴காரவஸேன ஆக³தபதே³ஹி ஸஹ யோஜேதப்³ப³ம். பண்ட³காதீ³ஸூதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன யக்கி²பேதீனம் க³ஹணம்.

360. உப்³ப⁴க்க²க…பே… அயம் நயோதி ‘‘பண்ட³காதீ³ஸூ’’தி இமினா யோஜேதப்³ப³ம். அயம் நயோதி ‘‘து³க்கடமேவ ஹோதீ’’தி வுத்தோ நயோ. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸது²ல்லச்சயது³க்கடக்கே²த்தவஸேன ஸப்³பே³ஸு கே²த்தேஸு.

361. அத்த²புரேக்கா²ரோ ஹுத்வா ஓபா⁴ஸதோபி அனாபத்தீதி யோஜனா. மாதுகா³மானம் ‘‘அனிமித்தாஸீ’’திஆதீ³ஸு பதே³ஸு அத்த²கத²னம் புரேக்க²த்வா ‘‘அனிமித்தாஸீ’’திஆதி³பத³ம் ப⁴ணந்தஸ்ஸ வா மாதுகா³மேஹி ஸஹ அட்ட²கத²ம் ஸஜ்ஜா²யந்தானம் வா அனாபத்தீதி அத்தோ². த⁴ம்மபுரேக்கா²ரோ ஹுத்வா ஓபா⁴ஸதோ அனாபத்தீதி யோஜனா. பாளித⁴ம்மம் வாசேந்தஸ்ஸ வா தாஸம் ஸுணந்தீனம் ஸஜ்ஜா²யனம் வா புரேக்க²த்வா ‘‘அனிமித்தாஸீ’’திஆதீ³ஸு பதே³ஸு யம் கிஞ்சி பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ வா இதரஸ்ஸ வா மாதுகா³மஸ்ஸ கதே²ந்தஸ்ஸ அனாபத்தீதி. புரேக்க²த்வானுஸாஸனிந்தி ‘‘இதா³னி அனிமித்தாஸி…பே… உப⁴தோப்³யஞ்ஜனாஸி, அப்பமாத³ம் தா³னி கரேய்யாஸி, யதா² ஆயதிம்பி ஏவரூபா நாஹோஸீ’’தி அனுஸாஸனிம் புரேக்க²த்வா.

362. உம்மத்தகாதீ³னந்தி பித்தும்மத்தகயக்கு²ம்மத்தகவஸேன த்³வின்னம் உம்மத்தகானஞ்ச ஆதி³-ஸத்³த³ஸங்க³ஹிதஸ்ஸ இமஸ்மிம் ஆதி³கம்மிகஸ்ஸ உதா³யித்தே²ரஸ்ஸ ச அனாபத்தீதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘இத³ம் ஸிக்கா²பத³ம் திஸமுட்டா²னம் காயசித்ததோ ச வாசாசித்ததோ ச காயவாசாசித்ததோ ச ஸமுட்டா²தி. கிரியம், ஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், ஸசித்தகம், லோகவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், அகுஸலசித்த’’ந்தி (பாரா. அட்ட². 2.287) அட்ட²கதா²யம் வுத்தபகிண்ணகவினிச்ச²யம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘ஸமுட்டா²னாத³யோ…பே… துல்யாவா’’தி. வேத³னாய அதி³ன்னாதா³னேன அஸமத்தா ‘‘வேத³னேத்த² த்³விதா⁴ மதா’’தி ஆஹ, ஸுகோ²பேக்கா²வேத³னாவஸேன த்³விதா⁴ மதாதி அத்தோ².

து³ட்டு²ல்லவாசாகதா²வண்ணனா.

363. காமபாரிசரியாயாதி மேது²னத⁴ம்மஸங்கா²தேன காமேன பாரிசரியாய, மேது²னத⁴ம்மேன பாரிசரியாயாதி அத்தோ². அத² வா காமிதா பத்தி²தாதி காமா, மேது²னராக³வஸேன பத்தி²தாதி அத்தோ², காமா ச ஸா பாரிசரியா சாதி காமபாரிசரியா, தஸ்ஸா காமபாரிசரியாயாதிபி க³ஹேதப்³ப³ம், மேது²னராக³சித்தேன அபி⁴பத்தி²தபாரிசரியாயாதிஅத்தோ². ‘‘வண்ணம் பா⁴ஸதோ’’தி இமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴, ‘‘ஏதத³க்³க³ம் ப⁴கி³னி பாரிசரியானம் யா மாதி³ஸம் ஸீலவந்தம் கல்யாணத⁴ம்மம் ப்³ரஹ்மசாரிம் ஏதேன த⁴ம்மேன பரிசரேய்யா’’தி அத்தனோ மேது²னத⁴ம்மேன பாரிசரியாய கு³ணம் ஆனிஸம்ஸம் கதே²ந்தஸ்ஸாதி வுத்தம் ஹோதி. தஸ்மிம்யேவ க²ணேதி தஸ்மிம் ப⁴ணிதக்க²ணேயேவ. ஸா சே ஜானாதீதி யம் உத்³தி³ஸ்ஸ அபா⁴ஸி, ஸசே ஸா வசனஸமனந்தரமேவ ஜானாதி.

364. ஸா மனுஸ்ஸித்தீ² நோ ஜானாதி சே, தஸ்ஸ து²ல்லச்சயந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யக்கி²பேதிதே³வீஸு ஜானந்தீஸு, பண்ட³கே ச ஜானந்தே அத்தகாமபாரிசரியாய வண்ணம் பா⁴ஸதோ தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ து²ல்லச்சயம் ஹோதீதி யோஜனா. ஸேஸேதி புரிஸதிரச்சா²னக³தவிஸயே, யக்கி²ஆதீ³னம் அஜானனவிஸயே ச அத்தகாமபாரிசரியாய வண்ணம் பா⁴ஸதோ தஸ்ஸ ஆபத்தி து³க்கடம் ஹோதீதி யோஜனா.

365. சீவராதீ³ஹீதி சீவரபிண்ட³பாதாதீ³ஹி. வத்து²காமேஹீதி தண்ஹாய வத்து²பா⁴வேன வத்தூ² ச காமிதத்தா காமாதி ச ஸங்கா²தேஹி பச்சயேஹி.

366. ராகோ³ ஏவ ராக³தா. ‘‘ராகி³தா’’தி வா பாடோ², ராகோ³ அஸ்ஸ அத்தீ²தி ராகீ³, தஸ்ஸ பா⁴வோ ராகி³தா, அத்தகாமபாரிசரியாய ராகோ³தி அத்தோ². ஓபா⁴ஸோதி அத்தகாமபாரிசரியாய கு³ணப⁴ணனம். தேன ராகே³னாதி காமபாரிசரியாய ராகே³ன. க²ணே தஸ்மிந்தி ப⁴ணிதக்க²ணே. விஜானனந்தி யம் மனுஸ்ஸித்தி²ம் உத்³தி³ஸ்ஸ அத்தகாமபாரிசரியாய வண்ணம் ப⁴ணதி, தாய தஸ்ஸ வசனத்த²ஸ்ஸ விஜானனந்தி வுத்தம் ஹோதி.

367. பஞ்சங்கா³னீதி மனுஸ்ஸித்தி²தா, தம்ஸஞ்ஞிதா, பாரிசரியாய ராகி³தா, தேன ராகே³ன ஓபா⁴ஸனம், க²ணே தஸ்மிம் விஜானனந்தி இமானி ஏத்த² அத்தகாமபாரிசரியஸிக்கா²பதே³ பஞ்ச அங்கா³னி, பஞ்ச ஆபத்திகாரணானீதி அத்தோ². அஸ்ஸாதி அத்தகாமபாரிசரியஸிக்கா²பத³ஸ்ஸ.

அத்தகாமபாரிசரியகதா²வண்ணனா.

368. ‘‘படிக்³க³ண்ஹாதீ’’திஆதி³கிரியாத்தயோபாதா³னஸாமத்தி²யேன திக்க²த்தும் படிபாத³னகம் ‘‘யோ பி⁴க்கூ²’’தி ச ‘‘க³ரு ஹோதீ’’தி பத³ஸாமத்தி²யேன ‘‘தஸ்ஸா’’தி ச லப்³ப⁴மானத்தா திவிதே⁴ஹி ஸஹ ‘‘யோ பி⁴க்கு² புரிஸஸ்ஸ ஸந்தே³ஸம் படிக்³க³ண்ஹாதி, வீமம்ஸதி பச்சாஹரதி சே, தஸ்ஸ க³ரு ஹோதீ’’தி ஏகம் வாக்யம் ஹோதி. ஏவம் ‘‘இத்தி²யாபி வா’’தி இமினா யோஜனாயபி ஏகம் வாக்யம் ஹோதீதி இமிஸ்ஸா கா³தா²ய வாக்யத்³வயம் யுஜ்ஜதி.

இத⁴ ஸந்தே³ஸக்கமஞ்ச யோஜனாக்கமஞ்ச ஜானனத்த²ம் பட²மம் தாவ இத்தீ²னஞ்ச ப⁴ரியானஞ்ச பபே⁴தோ³ ச ஸரூபஞ்ச விபா⁴வீயதி – தேஸு இத்தி²யோ த³ஸவிதா⁴ ஹோந்தி. யதா²ஹ பத³பா⁴ஜனே ‘‘த³ஸ இத்தி²யோ மாதுரக்கி²தா பிதுரக்கி²தா மாதாபிதுரக்கி²தா பா⁴துரக்கி²தா ப⁴கி³னிரக்கி²தா ஞாதிரக்கி²தா கோ³த்தரக்கி²தா த⁴ம்மரக்கி²தா ஸாரக்கா² ஸபரித³ண்டா³’’தி. ப⁴ரியா ச த³ஸவிதா⁴ ஹோந்தி. யதா²ஹ பத³பா⁴ஜனே ‘‘த³ஸ ப⁴ரியாயோ த⁴னக்கீதா ச²ந்த³வாஸினீ போ⁴க³வாஸினீ ஓத³பத்தகினீ ஓப⁴டசும்ப³டா தா³ஸீ ச ப⁴ரியா ச கம்மகாரீ ச ப⁴ரியா ச த⁴ஜாஹடா முஹுத்திகா’’தி (பாரா. 303). இமாஸம் பபே⁴தோ³ ச ஸரூபானி ச ஸங்கே²பதோ ஏவம் வேதி³தப்³பா³னி –

புரிஸேஹி ஸஹ யதா² ஸம்வாஸம் ந கரோதி, ஏவம் மாதரா ரக்கி²தா மாதுரக்கி²தா. யதா²ஹ ‘‘மாதுரக்கி²தா நாம மாதா ரக்க²தி கோ³பேதி இஸ்ஸரியம் காரேதி வஸம் வத்தேதீ’’தி. பிதுரக்கி²தாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. தத்த² யஸ்மிம் கோண்ட³ஞ்ஞாதி³கோ³த்தே ஜாதா, தஸ்மிம்யேவ கோ³த்தே ஜாதேஹி ரக்கி²தா கோ³த்தரக்கி²தா. யதா²ஹ ‘‘கோ³த்தரக்கி²தா நாம ஸகோ³த்தா ரக்க²ந்தீ’’திஆதி³. ஏகம் ஸத்தா²ரம் உத்³தி³ஸ்ஸ பப்³ப³ஜிதேஹி வா ஏகக³ணபரியாபன்னேஹி வா ரக்கி²தா த⁴ம்மரக்கி²தா நாம. யதா²ஹ ‘‘த⁴ம்மரக்கி²தா நாம ஸஹத⁴ம்மிகா ரக்க²ந்தீ’’திஆதி³ (பாரா. 304). ஸாரக்கா² நாம ‘‘க³ப்³பே⁴பி பரிக்³க³ஹிதா ஹோதி ‘மய்ஹம் ஏஸா’தி அந்தமஸோ மாலாகு³ளபரிக்கி²த்தாபீ’’தி பாளியம் வுத்தஸரூபா. ஸபரித³ண்டா³ நாம ‘‘கேஹிசி த³ண்டோ³ ட²பிதோ ஹோதி ‘யோ இத்த²ன்னாமம் இத்தி²ம் க³ச்ச²தி, தஸ்ஸ ஏத்தகோ த³ண்டோ³’’தி வுத்தஸரூபாதி அயம் த³ஸன்னம் இத்தீ²னம் ஸரூபஸங்கே²போ. இமாஸு த³ஸஸு ஸாரக்க²ஸபரித³ண்டா³னம் த்³வின்னம் பரபுரிஸஸேவாயம் மிச்சா²சாரோ ஹோதி, இதராஸம் ந ஹோதி. இமா த³ஸபி பஞ்சஸீலம் ரக்க²ந்தேஹி அக³மனீயா.

த³ஸஸு ப⁴ரியாஸு ‘‘த⁴னக்கீதா நாம த⁴னேன கிணித்வா வாஸேதீ’’தி வுத்தத்தா ப⁴ரியபா⁴வாய அப்பகம் வா ப³ஹும் வா த⁴னம் த³த்வா க³ஹிதா த⁴னக்கீதா நாம. ‘‘ச²ந்த³வாஸினீ நாம பியோ பியம் வாஸேதீ’’தி வுத்தத்தா அத்தருசியா ஸம்வஸிதேன புரிஸேன ஸம்படிச்சி²தா ச²ந்த³வாஸினீ நாம. ‘‘போ⁴க³வாஸினீ நாம போ⁴க³ம் த³த்வா வாஸேதீ’’தி வுத்தத்தா உது³க்க²லமுஸலாதி³கே³ஹோபகரணம் லபி⁴த்வா ப⁴ரியபா⁴வம் க³ச்ச²ந்தீ ஜனபதி³த்தீ² போ⁴க³வாஸினீ நாம. ‘‘படவாஸினீ நாம படம் த³த்வா வாஸேதீ’’தி வுத்தத்தா நிவாஸனமத்தம் வா பாருபனமத்தம் வா லத்³தா⁴ ப⁴ரியபா⁴வம் க³ச்ச²ந்தீ த³லித்³தி³த்தீ² படவாஸினீ நாம. ஓத³பத்தகினீ நாம ‘‘உத³கபத்தம் ஆமஸித்வா வாஸேதீ’’தி (பாரா. 304) வுத்தத்தா ‘‘இத³ம் உத³கம் விய ஸம்ஸட்டா² அபே⁴ஜ்ஜா ஹோதா²’’தி வத்வா ஏகஸ்மிம் உத³கபத்தே புரிஸேன ஸத்³தி⁴ம் ஹத்த²ம் ஓதாரேத்வா ப⁴ரியபா⁴வம் நீதோ மாதுகா³மோ வுச்சதி. ‘‘ஓப⁴டசும்ப³டா நாம சும்ப³டம் ஓரோபேத்வா வாஸேதீ’’தி (பாரா. 304) வுத்தத்தா ஸீஸதோ சும்ப³டம் ஓரோபேத்வா ப⁴ரியபா⁴வமுபனீதா கட்ட²ஹாரிகாதி³இத்தீ² ஓப⁴டசும்ப³டா நாம. தா³ஸீ ச ப⁴ரியா ச நாம ‘‘தா³ஸீ சேவ ஹோதி ப⁴ரியா சா’’தி (பாரா. 304) வுத்தத்தா ப⁴ரியம் கத்வா வாஸிதா ‘‘தஸ்ஸேவ தா³ஸீ ச ப⁴ரியா சா’’தி வுத்தா. கம்மகாரீ ச ப⁴ரியா ச நாம ‘‘கம்மகாரீ சேவ ஹோதி ப⁴ரியா சா’’தி (பாரா. 304) வுத்தத்தா பதா⁴னித்தி²னிரபேக்கே²ன குடும்ப³கிச்சம் காரேத்வா ப⁴ரியபா⁴வம் நீதா ப⁴ரியா கதகம்மா ‘‘கம்மகாரீ ச ப⁴ரியா சா’’தி வுத்தா. ‘‘த⁴ஜாஹடா நாம கரமரானீதா வுச்சதீ’’தி (பாரா. 304) வுத்தத்தா த⁴ஜம் உஸ்ஸாபேத்வா க³ச்ச²ந்தியா மஹாஸேனாய ஸத்³தி⁴ம் க³ந்த்வா பரவிஸயம் விலும்பந்தேன பச்சி²ந்தி³த்வா ஆனேத்வா ப⁴ரியபா⁴வமுபனீதா இத்தீ² த⁴ஜாஹடா நாம. ‘‘முஹுத்திகா நாம தங்க²ணிகா வுச்சதீ’’தி (பாரா. 304) வுத்தத்தா அசிரகாலம் ஸம்வாஸத்தா²ய க³ஹிதா இத்தீ² முஹுத்திகா நாமாதி அயம் த³ஸன்னம் ப⁴ரியானம் ஸரூபஸங்கே²போ. யதா²வுத்தாஸு த³ஸஸு இத்தீ²ஸு அஞ்ஞதரம் த³ஸன்னம் ப⁴ரியானம் அஞ்ஞதரட்டா²னே ட²பனத்த²மதி⁴ப்பேதபா⁴வம் வத்தும் புரிஸேன ‘‘க³ச்ச² ப⁴ந்தே இத்த²ன்னாமம் மாதுரக்கி²தம் ப்³ரூஹி ‘ஹோஹி கிர இத்த²ன்னாமஸ்ஸ ப⁴ரியா த⁴னக்கீதா’தி’’ஆதி³னா நயேன தி³ன்னஸந்தே³ஸம் ‘‘ஸாது⁴ உபாஸகா’’திஆதி³னா நயேன வசீபே⁴த³ம் கத்வா வா ஸீஸகம்பனாதி³வஸேன வா படிக்³க³ண்ஹாதீதி ஆஹ ‘‘படிக்³க³ண்ஹாதி ஸந்தே³ஸம் புரிஸஸ்ஸா’’தி.

ஏத்த² புரிஸஸ்ஸாதி உபலக்க²ணத்தா ‘‘புரிஸஸ்ஸ மாதா பி⁴க்கு²ம் பஹிணதீ’’திஆதி³னா (பாரா. 321) நயேன பாளியம் வுத்தபுரிஸஸ்ஸ மாதாபிதுஆத³யோ ச க³ஹேதப்³பா³. வீமம்ஸதீதி ஏவம் படிக்³க³ஹிதஸாஸனம் தஸ்ஸாயேவ ஏகம்ஸேன அவிராதே⁴த்வா வத³ந்தஸ்ஸ மாதாபிதுஆதீ³னமஞ்ஞதரஸ்ஸ வா ஆரோசேதீதி அத்தோ². ஏத்தா²பி வீமம்ஸதீதி உபலக்க²ணத்தா ‘‘படிக்³க³ண்ஹாதி அந்தேவாஸிம் வீமம்ஸாபேத்வா அத்தனா பச்சாஹரதி, ஆபத்தி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸா’’தி (பாரா. 338) வுத்தத்தா வீமம்ஸாபேதீதிபி க³ஹேதப்³ப³ம். பச்சாஹரதீதி ததா² ஆஹடம் ஸாஸனம் ஸுத்வா தஸ்ஸா இத்தி²யா ஸம்படிச்சி²தே ச அஸம்படிச்சி²தே ச லஜ்ஜாய துண்ஹீபூ⁴தாய ச தம் பவத்திம் பச்சாஹரித்வா ஆசிக்க²தீதி வுத்தம் ஹோதி. இதா⁴பி பச்சாஹரதீதி உபலக்க²ணத்தா ‘‘படிக்³க³ண்ஹாதி வீமம்ஸதி அந்தேவாஸிம் பச்சாஹராபேதி, ஆபத்தி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸா’’தி (பாரா. 338) வுத்தத்தா பச்சாஹராபேதீதி ச க³ஹேதப்³ப³ம்.

‘‘இத்தி²யாபி வா’’தி இமினா யோஜேத்வா க³ஹிதது³தியவாக்யே ச ஏவமேவ அத்தோ² வத்தப்³போ³. தத்த² ஸந்தே³ஸக்கமோ பன ‘‘மாதுரக்கி²தா பி⁴க்கு²ம் பஹிணதி ‘க³ச்ச² ப⁴ந்தே இத்த²ன்னாமம் ப்³ரூஹி ‘ஹோமி இத்த²ன்னாமஸ்ஸ ப⁴ரியா த⁴னக்கீதா’தி’’ஆதி³பாளினயேன (பாரா. 330) த³ட்ட²ப்³போ³. ஏத்தா²பி ‘‘வீமம்ஸாபேதி பச்சாஹராபேதீ’’தி இத³ஞ்ச வுத்தனயேனேவ க³ஹேதப்³ப³ம். இமினா நியாமேன த³ஸன்னம் இத்தீ²னம் நாமம் விஸும் விஸும் வத்வா த³ஸன்னம் ப⁴ரியானம் அஞ்ஞதரத்தா²ய தீ³யமானஸந்தே³ஸக்கமோ யோஜேதப்³போ³. இதா⁴பி இத்தி²யாபி வாதி உபலக்க²ணத்தா ‘‘மாதுரக்கி²தாய மாதா பி⁴க்கு²ம் பஹிணதி ‘க³ச்ச² ப⁴ந்தே இத்த²ன்னாமம் ப்³ரூஹி ‘ஹோது இத்த²ன்னாமஸ்ஸ ப⁴ரியா த⁴னக்கீதா’’திஆதி³பாளிவஸேன (பாரா. 324) இத்தி²யா மாதுபிதுஆதீ³னஞ்ச ஸந்தே³ஸக்கமோ யோஜேதப்³போ³.

370. தம் பவத்திம். ஸஞ்சரித்தா ஸஞ்சரணஹேது. ந முச்சதீதி இத்தி²புரிஸானம் அந்தரே ஸாஸனம் படிக்³க³ஹேத்வா ஸஞ்சரணஹேது ஆபஜ்ஜிதப்³ப³ஸங்கா⁴தி³ஸேஸதோ ந முச்சதீதி அத்தோ².

371. அஞ்ஞம் வாதி மாதாபிதுரக்கி²தாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம் வா. ‘‘பா⁴ஸதோ’’தி லிக²ந்தி. ‘‘பேஸிதோ’’தி இமினா விருத்³த⁴த்தா தம் பஹாய ‘‘பா⁴ஸதீ’’தி பாடோ² க³ஹேதப்³போ³. பாட²ஸேஸோ வா காதப்³போ³. ‘‘யோ அஞ்ஞம் பா⁴ஸதி சே, தஸ்ஸ பா⁴ஸதோதி யோஜனா’’தி நிஸ்ஸந்தே³ஹே வுத்தம். ‘‘மாதரா ரக்கி²தம் இத்தி²ம் ‘க³ச்ச² ப்³ரூஹீ’தி யோ பேஸிதோ ஹோதி, தஸ்ஸ பிதுரக்கி²தம் வா அஞ்ஞம் வா பா⁴ஸதோ விஸங்கேதோவா’’தி, ‘‘மாதரா…பே… ப்³ரூஹீ’தி பேஸிதோ ஹுத்வா பிதுரக்கி²தம் வா அஞ்ஞம் வா பா⁴ஸதோ விஸங்கேதோவா’’தி யோஜனா யுத்ததராதி அம்ஹாகம் க²ந்தி.

372. படிக்³க³ண்ஹனதாதீ³ஹீதி படிக்³க³ண்ஹனமேவ படிக்³க³ண்ஹனதா. ஆதி³-ஸத்³தே³ன வீமம்ஸனபச்சாஹரணானி க³ஹிதானி. ஸஞ்சரித்தேதி ஸஞ்சரணே. ஸமாபன்னேதி க³தே ஸதி. க³ருகாபத்திமாதி³ஸேதி ஏத்த² ‘‘தஸ்ஸா’’தி ஸேஸோ. ஆதி³ஸேதி கதே²ய்ய.

373. த்³வீஹி து²ல்லச்சயம் வுத்தந்தி ஏத்த² த்³வீஹி த்³வீஹி அங்கே³ஹி ஸஞ்சரித்தே ஸமாபன்னே து²ல்லச்சயம் வுத்தந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். ‘‘படிக்³க³ண்ஹாதி வீமம்ஸதி ந பச்சாஹரதி, ஆபத்தி து²ல்லச்சயஸ்ஸ. படிக்³க³ண்ஹாதி ந வீமம்ஸதி பச்சாஹரதி, ஆபத்தி து²ல்லச்சயஸ்ஸ. ந படிக்³க³ண்ஹாதி வீமம்ஸதி பச்சாஹரதி, ஆபத்தி து²ல்லச்சயஸ்ஸா’’தி (பாரா. 338) த்³வீஹி த்³வீஹி அங்கே³ஹி து²ல்லச்சயம் வுத்தந்தி அத்தோ². பண்ட³காதீ³ஸூதி பண்ட³கயக்கி²பேதீஸு. தீஹிபி அங்கே³ஹி ஸஞ்சரித்தே ஸமாபன்னே து²ல்லச்சயம் வுத்தந்தி யோஜனா.

ஏகேனேவாதி ஏகேனேவ அங்கே³ன. ஸப்³ப³த்தா²தி மாதுரக்கி²தாதீ³ஸு ஸப்³ப³மாதுகா³மேஸு ச வினீதவத்து²ம்ஹி ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரோ புரிஸோ அஞ்ஞதரம் பி⁴க்கு²ம் ஆணாபேஸி ‘க³ச்ச² ப⁴ந்தே இத்த²ன்னாமம் இத்தி²ம் வீமம்ஸா’தி. ஸோ க³ந்த்வா மனுஸ்ஸே புச்சி² ‘கஹம் இத்த²ன்னாமா’தி. ஸுத்தா ப⁴ந்தேதி…பே… மதா ப⁴ந்தேதி. நிக்க²ந்தா ப⁴ந்தேதி. அனித்தீ² ப⁴ந்தேதி. இத்தி²பண்ட³கா ப⁴ந்தேதி. தஸ்ஸ குக்குச்சம் அஹோஸி. அனாபத்தி பி⁴க்கு² ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸ, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி (பாரா. 341) ஆக³தாஸு ஸுத்தாதீ³ஸு பஞ்சஸு ச.

374. அனாபத்தி பகாஸிதாதி சேதியாதீ³ஸு கத்தப்³ப³ம் நிஸ்ஸாய இத்தி²யா புரிஸஸ்ஸ, புரிஸேன ச இத்தி²யா தி³ன்னஸாஸனம் படிக்³க³ஹேத்வா வீமம்ஸித்வா பச்சாஹரித்வா ஆரோசேந்தஸ்ஸ அனாபத்திபா⁴வோ ‘‘அனாபத்தி ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா சேதியஸ்ஸ வா கி³லானஸ்ஸ வா கரணீயேன க³ச்ச²தி, உம்மத்தகஸ்ஸ ஆதி³கம்மிகஸ்ஸா’’தி (பாரா. 340) பாளியம் வுத்தாதி அத்தோ².

375. ததா² தஸ்ஸாதி மனுஸ்ஸஜாதிகாய தஸ்ஸா. நனாலம்வசனீயதாதி ‘‘மமாய’’ந்தி வா நிக்³க³ஹபக்³க³ஹே வா நிராஸங்கம் வத்தும் நாஹரதீதி அலம்வசனீயா, அஸ்ஸாமிகா, ஸா ஹி கேனசி ‘‘மய்ஹம் ஏஸா’’தி வத்தும் வா நிராஸங்கேன நிக்³க³ஹபக்³க³ஹவசனம் வா வத்தும் அஸக்குணேய்யா, அலம்வசனீயா ந ப⁴வதீதி நாலம்வசனீயா, ஸஸ்ஸாமிகா, ஸா ஹி ஸாமிகேன ததா² காதும் ஸக்குணேய்யாதி நாலம்வசனீயா, நாலம்வசனீயா ந ப⁴வதீதி நனாலம்வசனீயா, அலம்வசனீயபதே³ன வுத்தா அஸ்ஸாமிகா ஏவ, படிஸேதா⁴ த்³வே பகதிமத்த²ம் க³மயந்தீதி, நனாலம்வசனீயாய பா⁴வோ நனாலம்வசனீயதா, நிராஸங்கேன அவசனீயதா அஸ்ஸாமிகபா⁴வோதி வுத்தம் ஹோதி. ஸஞ்சரித்தவஸேன பி⁴க்கு²னா வசனீயா ந ஹோதீதி வா ‘‘அலம்வசனீயா’’திபி க³ஹேதப்³ப³மேவ. படிக்³க³ண்ஹனதாதீ³னம் வஸாதி ஏத்த² சகாரோ லுத்தனித்³தி³ட்டோ². ததோ படிக்³க³ண்ஹனவீமம்ஸனபச்சாஹரணஸங்கா²தானம் திண்ணம் அங்கா³னம் வஸேன ச புப்³பே³ வுத்தமனுஸ்ஸித்தி²தா நனாலம்வசனீயதாதி வுத்தானம் த்³வின்னம் அங்கா³னம் வஸேன ச இத³ம் ஸிக்கா²பத³ம் ஆபத்திகாரணேஹி பஞ்சஹி அங்கே³ஹி யுத்தந்தி அத்தோ².

376. இத³ம் ஸஞ்சரித்தஸிக்கா²பத³ம். அத² வா லிங்க³விபல்லாஸேன ச அயம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோதி க³ஹேதப்³போ³. காயதோ, வாசதோ, காயவாசதோ, காயசித்ததோ, வாசாசித்ததோ, காயவாசாசித்ததோ வா உப்பஜ்ஜனதோ ச²ஸமுட்டா²னம். ததோ ஏவ அசித்தகமுதீ³ரிதம். மிஸ்ஸகஸமுட்டா²னஞ்ஹி அசித்தகம். அவஸேஸசித்தேஸுபி யஸ்மிம் சித்தே அஸதி அசித்தகம் நாம ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘அலம்வசனியத்தம் வா’’திஆதி³. கா³தா²ப³ந்த⁴வஸேன ரஸ்ஸோ, ‘‘அலம்வசனீயத்த’’ந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். யோ ஸந்தே³ஸம் பேஸேதி, தஸ்மிம் படிப³த்³த⁴பா⁴வந்தி அத்தோ². பண்ணத்திம் வாதி ஸஞ்சரித்தஸிக்கா²பத³ஸங்கா²தம் பண்ணத்திம் வா அஜானதோ அசித்தகமுதீ³ரிதந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

377. ஸாஸனந்தி மாதுகா³மஸ்ஸ, புரிஸஸ்ஸ வா ஸாஸனம். காயவிகாரேனாதி ஸீஸகம்பனாதி³னா காயவிகாரேன. க³ஹேத்வாதி படிக்³க³ஹேத்வா. தம் உபக³ம்மாதி படிக்³க³ஹிதஸாஸனம் யஸ்ஸ வத்தப்³ப³ம் ஹோதி, தம் மாதுகா³மம், புரிஸம் வா உபக³ம்ம. வீமம்ஸித்வாதி தம் கிச்சம் தீரேத்வா. ஹரந்தஸ்ஸாதி பச்சாஹரந்தஸ்ஸ. காயதோ ஸியாதி வசீபே⁴த³ம் வினா படிக்³க³ஹணாதீ³னம் காயேனேவ கதத்தா காயஸமுட்டா²னதோவ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ ஹோதீதி அத்தோ².

378. இத்தி²யா வசனம் ஸுத்வாதி யோஜனா. யதா² நிஸின்னோவாதி பகதியா நிஸின்னட்டா²னேயேவ நிஸின்னோ. தம் வசனம். தத்தே²வாக³தஸ்ஸேவாதி யத்த² நிஸின்னோ இத்தி²யா ஸாஸனம் படிக்³க³ண்ஹி, தமேவ ஆஸனம் அவிஜஹித்வா அத்தனா நிஸின்னட்டா²னமேவ ஆக³தஸ்ஸ ஸன்னிஸிதப்³ப³புரிஸஸ்ஸேவ, ஏத்த² ‘‘ஆரோசேத்வா’’தி பாட²ஸேஸோ. புன ‘‘ஆரோசேந்தஸ்ஸா’’தி இத³ம் தத்தே²வாக³தாய தஸ்ஸா ஏவ இத்தி²யா ஏவம் யோஜேதப்³ப³ம். ஸாஸனம் த³த்வா க³ந்த்வா புன தத்தே²வ ஆக³தஸ்ஸ மாதுகா³மஸ்ஸேவ ஞாதமனந்தரம் காயிககிரியம் வினா வசனேனேவ ஆரோசேந்தஸ்ஸாதி அத்தோ². இத³ம் இத்தி²யா ஸாஸனம் படிக்³க³ஹணாதி³வஸேன வுத்தம்.

அத² வா புரிஸஸ்ஸ வசனம் ஸுத்வா யதா²னிஸின்னோவ தம் வசனம் இத்தி²யா ஆரோசேத்வா புன தத்தே²வாக³தஸ்ஸேவ புரிஸஸ்ஸ ஆரோசேந்தஸ்ஸாதி ஏவம் புரிஸஸந்தே³ஸம் படிக்³க³ஹணாதி³வஸேனாபி யோஜனா காதப்³பா³. ஏத்த² ச தத்தே²வாக³தஸ்ஸாதி உபலக்க²ணம். ஸாஸனவசனமத்தேனேவ படிக்³க³ஹேத்வா, கிச்சந்தரேன க³ந்த்வா வா யதி³ச்சா²வஸேன தி³ட்ட²ட்டா²னே வா வத்வா புனபி தத்தே²வ தி³ட்ட²ட்டா²னே புன ஆரோசேந்தஸ்ஸ ச வசனேனேவ ஸமுட்டா²னபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³.

379. ‘‘அலம்…பே… அஜானதோ’’தி அசித்தகத்தகாரணம் வுத்தமேவ, கஸ்மா புன ‘‘அஜானந்தஸ்ஸ பண்ணத்தி’’ந்தி வுத்தந்தி சே? தது³ப⁴யஸ்ஸாபி விஸும் காரணாபா⁴வம் விஞ்ஞாபேதும் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். நம் விதி⁴ந்தி ஸாஸனம் படிக்³க³ஹேத்வா ஆஹரித்வா ஆரோசேத்வா பச்சாஹரித்வா ஆரோசனஸங்கா²தம் விதா⁴னம். அரஹதோபீதி கீ²ணாஸவஸ்ஸபி, ஸேக²புது²ஜ்ஜனானம் பகே³வாதி அயமத்தோ² ஸம்பா⁴வனத்தே²ன அபி-ஸத்³தே³ன ஜோதிதோ.

380. ஜானித்வாதி அலம்வசனீயபா⁴வம் வா பண்ணத்திம் வா உப⁴யமேவ வா ஜானித்வா. ததா²தி காயவாசதோ கரோந்தஸ்ஸாதி இமினா யோஜேதப்³ப³ம். ஸசித்தகேஹீதி யதா²வுத்தசித்தேன ஸசித்தகேஹி. தேஹேவாதி காயாதீ³ஹி தேஹி ஏவ, ‘‘தீஹேவா’’திபி பாடோ².

ஸஞ்சரித்தகதா²வண்ணனா.

381-2. ஸயம்யாசிதகேஹேவாதி ஏத்த² ‘‘உபகரணேஹீ’’தி பாட²ஸேஸோ, ‘‘புரிஸம் தே³தா²’’திஆதி³னா நயேன அத்தனாவ யாசித்வா க³ஹிதேஹி உபகரணேஹேவாதி அத்தோ². யதா²ஹ ‘‘ஸஞ்ஞாசிகா நாம ஸயம் யாசித்வா புரிஸம்பி புரிஸத்தகரம்பி கோ³ணம்பி ஸகடம்பி வாஸிம்பி பரஸும்பி குடா²ரிம்பி குதா³லம்பி நிகா²த³னம்பீ’’தி. ஏத்த² ஏவ-காரேன அயாசிதம் நிவத்தேதி. தேன அஸ்ஸாமிகந்தி தீ³பிதம் ஹோதி. ‘‘குடிக’’ந்தி இமினா ‘‘குடி நாம உல்லித்தா வா ஹோதி அவலித்தா வா உல்லித்தாவலித்தா வா’’தி (பாரா. 349) வுத்தத்தா பூ⁴மிதோ பட்டா²ய பி⁴த்திச்ச²த³னானி படிச்சா²தே³த்வா மத்திகாய வா ஸுதா⁴ய வா த்³வாரவாதபானாதி³அலேபோகாஸம் ட²பேத்வா அந்தோ லித்தபா⁴வேன உல்லித்தானாமகம் வா ததா² ப³ஹி லித்தபா⁴வேன அவலித்தானாமகம் வா அந்தோ ச ப³ஹி ச லித்தபா⁴வேன உல்லித்தாவலித்தானாமகம் வா குடிந்தி வுத்தம் ஹோதி.

அப்பமாணிகந்தி ‘‘தத்ரித³ம் பமாணம், தீ³க⁴ஸோ த்³வாத³ஸவித³த்தி²யோ ஸுக³தவித³த்தி²யா, திரியம் ஸத்தந்தரா’’தி (பாரா. 348) தீ³க⁴புது²லானம் வுத்தப்பமாணேன அதிரேகத்தா அப்பமாணிகந்தி அத்தோ².

ஏத்த² ச திலக்க²ணம் படிவிஜ்ஜி²த்வா தீணி கிலேஸமூலானி உப்பாடேத்வா காலத்தயவத்த ஸப்³ப³த⁴ம்மே படிவிஜ்ஜி²த்வா திபு⁴வனேகபடிஸரணபூ⁴தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ த⁴ம்மராஜஸ்ஸ அங்கு³லம் பமாணமஜ்ஜி²மபுரிஸஸ்ஸ அங்கு³லதோ திவங்கு³லம் ஹோதி, ஏகா வித³த்தி² திஸ்ஸோ வித³த்தி²யோ ஹோந்தி, ஏகம் ரதனம் தீணி ரதனானி ஹோந்தீதி ஏவம் நியமிதா ஸுக³தவித³த்தி² ச வட்³ட⁴கிரதனேன தி³யட்³ட⁴ரதனப்பமாணா ஹோதி. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸுக³தவித³த்தி² நாம இதா³னி மஜ்ஜி²மஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ திஸ்ஸோ வித³த்தி²யோ வட்³ட⁴கிஹத்தே²ன தி³யட்³டோ⁴ ஹத்தோ² ஹோதீ’’தி (பாரா. அட்ட². 2.348-349). தஸ்மா ஸுக³தவித³த்தி²யா த்³வாத³ஸ வட்³ட⁴கிஹத்தே²ன அட்டா²ரஸ ஹத்தா² ஹோந்தி. ‘‘தீ³க⁴ஸோ த்³வாத³ஸ வித³த்தி²யோ ஸுக³தவித³த்தி²யாதி பா³ஹிரிமேன மானேனா’’தி (பாரா. 349) பத³பா⁴ஜனே வுத்தத்தா அந்திமம் ஸுதா⁴லேபம் அக்³க³ஹேத்வா து²ஸமத்திகபரியந்தேன வா மஹாமத்திகபரியந்தேன வா பா³ஹிரந்ததோ அட்டா²ரஸஹத்த²ப்பமாணம், ‘‘திரியம் ஸத்தந்தராதி அப்³ப⁴ந்தரிமேன மானேனா’’தி (பாரா. 349) பத³பா⁴ஜனே வுத்தத்தா அப்³ப⁴ந்தரிமேன புது²லதோ த்³வாத³ஸங்கு³லாதி⁴கத³ஸஹத்த²ப்பமாணஞ்ச குடியா பமாணந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். ஏவம் டி²தபமாணதோ தீ³க⁴தோ புது²லதோ வா உப⁴தோ வா கேஸக்³க³மத்தாதி⁴காபி குடி ஆபத்தியா அங்க³ம் ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அப்பமாணிக’’ந்தி ஆஹாதி ஸங்கே²பதோ வேதி³தப்³ப³ம்.

அத்துத்³தே³ஸந்தி உத்³தி³ஸிதப்³போ³தி உத்³தே³ஸோ, அத்தா உத்³தே³ஸோ ஏதிஸ்ஸாதி அத்துத்³தே³ஸா, குடி, தம் அத்துத்³தே³ஸம். ‘‘அத்துத்³தே³ஸந்தி அத்தனோ அத்தா²யா’’தி பத³பா⁴ஜனே வுத்தத்தா ‘‘மய்ஹம் ஏஸா வாஸத்தா²ய ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி அத்தானம் உத்³தி³ஸித்வாதி அத்தோ². ‘‘கரோந்தஸ்ஸா’’தி இத³ம் ‘‘காரயமானேனாதி கரோந்தோ வா காராபேந்தோ வா’’தி பத³பா⁴ஜனே வுத்தனயேன பயோஜககத்துனோ ச க³ஹேதப்³ப³த்தா உபலக்க²ணந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். ததா²தி தேனேவ பகாரேன, யேஹி அஸ்ஸாமிகதாதீ³ஹி பகாரேஹி யுத்தம் பமாணாதிக்கந்தம் குடிம் கரோந்தஸ்ஸ ஆபத்தி, தேஹேவ பகாரேஹி யுத்தம் அதே³ஸிதவத்து²கம்பி குடிம் கரோந்தஸ்ஸாதி. இமினா அப்பமாணிகம் விய அதே³ஸிதவத்து²கம்பி விஸும்யேவ ஆபத்தியா பதா⁴னங்க³ந்தி. வஸதி ஏத்தா²தி வத்து², பூ⁴மி, ஸா அதே³ஸிதா ஏதிஸ்ஸாதி அதே³ஸிதவத்து²கா, குடி, தம் அதே³ஸிதவத்து²கம்.

கிம் வுத்தம் ஹோதி? தேன குடிகாரேன பி⁴க்கு²னா குடிவத்து²ம் ஸோதே⁴த்வா ஸமதலம் காரேத்வா ஸங்க⁴ம் உபஸங்கமித்வா வுட்³டா⁴னம் பி⁴க்கூ²னம் பாதே³ வந்தி³த்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா ‘‘அஹம் ப⁴ந்தே ஸஞ்ஞாசிகாய குடிம் கத்துகாமோ அஸ்ஸாமிகம் அத்துத்³தே³ஸம், ஸோஹம் ப⁴ந்தே ஸங்க⁴ம் குடிவத்து²ஓலோகனம் யாசாமீ’’தி திக்க²த்தும் வத்வா யாசிதேன ஸங்கே⁴ன வா ஸங்கே⁴ன ஞத்திது³தியாய கம்மவாசாய ஸம்மதேஹி ப்³யத்தேஹி படிப³லேஹி த்³வீஹி பி⁴க்கூ²ஹி வா தேன ஸத்³தி⁴ம் க³ந்த்வா குடிவத்து²ம் ஓலோகேத்வா ஸாரம்ப⁴பா⁴வம் வா அபரிக்கமனபா⁴வம் வா உப⁴யமேவ வா பஸ்ஸந்தேஹி ‘‘மாயித⁴ கரீ’’தி நிவாரேத்வா அனாரம்ப⁴ம் சே ஹோதி ஸபரிக்கமனம், ஆக³ந்த்வா ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஆரோசிதே குடிகாரகேனேவ பி⁴க்கு²னா புப்³பே³ வுத்தனயேன ஸங்க⁴ம் உபஸங்கமித்வா வுட்³டா⁴னம் பி⁴க்கூ²னம் பாதே³ வந்தி³த்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா ‘‘அஹம் ப⁴ந்தே ஸஞ்ஞாசிகாய குடிம் கத்துகாமோ அஸ்ஸாமிகம் அத்துத்³தே³ஸம், ஸோஹம் ப⁴ந்தே ஸங்க⁴ம் குடிவத்து²தே³ஸனம் யாசாமீ’’தி திக்க²த்தும் வத்வா யாசிதே வுட்³டா⁴னுமதேன ப்³யத்தேன பி⁴க்கு²னா படிப³லேன ஞத்திது³தியாய கம்மவாசாய தே³ஸேத்வா நிய்யாதி³தகுடிவத்து²ஸ்ஸ அபா⁴வா அதே³ஸிதவத்து²கம், தேனேவ அஸ்ஸாமிகதாதி³பகாரேன யுத்தம் யதா²வுத்தப்பகாரம் குடிகம் அத்தனா யாசிதேஹி உபகரணேஹி கரோந்தஸ்ஸ, காராபேந்தஸ்ஸ சாதி வுத்தம் ஹோதி.

த்³வே ஸங்கா⁴தி³ஸேஸா ஹோந்தீதி ‘‘பி⁴க்கூ² வா அனபி⁴னேய்ய வத்து²தே³ஸனாய, பமாணம் வா அதிக்காமேய்ய, ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ’’தி (பாரா. 348) துல்யப³லதாஸூசகேன வா-ஸத்³தே³ன ஸம்பிண்டி³த்வா வுத்தஅங்க³த்³வயஸஹிதத்தா த்³வே ஸங்கா⁴தி³ஸேஸா ஹோந்தீதி அத்தோ². யதா²ஹ ‘‘பி⁴க்கு² குடிம் கரோதி அதே³ஸிதவத்து²கம் பமாணாதிக்கந்தம் அனாரம்ப⁴ம் ஸபரிக்கமனம், ஆபத்தி த்³வின்னம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸான’’ந்தி (பாரா. 355) ச ‘‘பி⁴க்கு²குடிம் கரோதி அதே³ஸிதவத்து²கம் அனாரம்ப⁴ம் ஸபரிக்கமனம், ஆபத்தி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸா’’தி (பாரா. 354) ச ‘‘பி⁴க்கு² குடிம் கரோதி பமாணாதிக்கந்தம் அனாரம்ப⁴ம் ஸபரிக்கமனம், ஆபத்தி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸா’’தி (பாரா. 355) ச வுத்தத்தா த்³வீஸு அங்கே³ஸு ஏகம் சே, ஏகோவ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ ஹோதீதி. தம் பன ‘‘ஸசே ஏகவிபன்னா ஸா, க³ருகம் ஏககம் ஸியா’’தி வக்க²தி.

ஸாரம்பா⁴தீ³ஸூதி ஏத்த² ஸாரம்ப⁴-ஸத்³தோ³ ஸோபத்³த³வபரியாயோ. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸாரம்ப⁴ம் அனாரம்ப⁴ந்தி ஸஉபத்³த³வம் அனுபத்³த³வ’’ந்தி (பாரா. அட்ட². 2.348-349). ஏத்த² ‘‘ஸேதம் சா²க³மாரபே⁴த² யஜமானோ’’தி பயோகே³ விய ஆ-புப்³ப³ஸ்ஸ ரப⁴ஸ்ஸ ஹிம்ஸத்தே²பி தி³ஸ்ஸமானத்தா கத்துஸாத⁴னோ ஆரம்ப⁴-ஸத்³தோ³ ஹிம்ஸகானம் கிபில்லிகாதி³ஸத்தானம் வாசகோ ப⁴வதீதி தம்ஸஹிதட்டா²னம் ஸாரம்ப⁴ம் நாம ஹோதி. தேனேவ பத³பா⁴ஜனேபி வுத்தம் ‘‘ஸாரம்ப⁴ம் நாம கிபில்லிகானம் வா ஆஸயோ ஹோதி, உபசிகானம் வா, உந்தூ³ரானம் வா, அஹீனம் வா, விச்சி²கானம் வா, ஸதபதீ³னம் வா, ஹத்தீ²னம் வா, அஸ்ஸானம் வா, ஸீஹானம் வா, ப்³யக்³கா⁴னம் வா…பே… ஆஸயோ ஹோதீ’’தி (பாரா. 353).

ஆதி³-ஸத்³தே³ன அபரிக்கமனம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ‘‘ஸபரிக்கமனம் நாம ஸக்கா ஹோதி யதா²யுத்தேன ஸகடேன அனுபரிக³ந்தும், ஸமந்தா நிஸ்ஸேணியா அனுபரிக³ந்தும், ஏதம் ஸபரிக்கமனம் நாமா’’தி (பாரா. 353) வுத்தலக்க²ணவிபரியாயதோ நிப்³ப³கோஸஸ்ஸ உத³கபாதட்டா²னே ஏகம் சக்கம் ட²பேத்வா இதரம் சக்கம் ப³ஹி ட²பேத்வா குடிம் பரிக்கி²பித்வா ஆவஜ்ஜியமானஸ்ஸ கோ³யுத்தஸகடஸ்ஸ வா நிஸ்ஸேணியம் ட²த்வா குடிம் சா²த³யமானானம் நிஸ்ஸேணியா வா பரதோ க³மிதுமஸக்குணேய்யத்தா அபரிக்கமனந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஏவம் வுத்தஸாரம்ப⁴அபரிக்கமனஸங்கா²தஅங்க³த்³வயேன யுத்தம் சே, த்³வே து³க்கடானி ஹோந்தி. யதா²ஹ ‘‘பி⁴க்கு² குடிம் கரோதி தே³ஸிதவத்து²கம் பமாணிகம் ஸாரம்ப⁴ம் அபரிக்கமனம், ஆபத்தி த்³வின்னம் து³க்கடான’’ந்தி (பாரா. 355). ஏகம் சே, ஏகமேவ ஹோதி. யதா²ஹ ‘‘பி⁴க்கு² குடிம் கரோதி தே³ஸிதவத்து²கம் பமாணிகம் ஸாரம்ப⁴ம் ஸபரிக்கமனம், ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. பி⁴க்கு² குடிம் கரோதி தே³ஸிதவத்து²கம் பமாணிகம் அனாரம்ப⁴ம் அபரிக்கமனம், ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸா’’தி (பாரா. 355) ஏதம் தயம்பி ‘‘ஸாரம்பா⁴தீ³ஸு து³க்கட’’ந்தி ஸாமஞ்ஞேன ஸங்க³ஹிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஏகம் அங்க³ம் பமாணிகத்தம் வா தே³ஸிதவத்து²கத்தம் வா விபன்னம் ஏதிஸ்ஸாதி ஏகவிபன்னா. புப்³பே³ வுத்தத்தா²னம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாதி³பதா³னமத்தோ² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. ஸாதி யதா²வுத்தலக்க²ணகுடி.

383. இதா³னி இமஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³ அட்டு²ப்பத்தியம் ‘‘தே யாசனப³ஹுலா விஞ்ஞத்திப³ஹுலா விஹரந்தி ‘புரிஸம் தே³த² புரிஸத்தகரம் தே³தா²’’திஆதி³பாளியா (பாரா. 342) அட்ட²கதா²யம் (பாரா. அட்ட². 2.342) ஆக³தம் கப்பியாகப்பியவினிச்ச²யம் ஸங்கே²பதோ த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘புரிஸ’’ந்திஆதி³. கம்மஸஹாயத்தா²யாதி கிஸ்மிஞ்சி கம்மே ஸஹாயபா⁴வாய, கம்மகரணத்தா²யாதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘இத்த²ன்னாமம் கம்மம் காதும் புரிஸம் லத்³து⁴ம் வட்டதீ’’தி யாசிதும் வட்டதீதி அத்தோ². யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘கம்மகரணத்தா²ய ‘புரிஸம் தே³தா²’தி யாசிதும் வட்டதீ’’தி (பாரா. அட்ட². 2.342). மூலச்சே²ஜ்ஜவஸேனாதி ஸாமிகானம் ஆயத்தபா⁴வஸங்கா²தமூலஸ்ஸ சி²ந்த³னவஸேன, அத்தனோ ஆயத்தபா⁴வகரணவஸேனாதி வுத்தம் ஹோதி.

384. அவஜ்ஜந்தி வஜ்ஜரஹிதம், நித்³தோ³ஸந்தி அத்தோ². மிக³லுத்³த³கமச்ச²ப³ந்த⁴காதீ³னம் ஸககம்மம் வஜ்ஜகம்மம் நாம. தஸ்மா மிக³லுத்³த³காத³யோ ஹத்த²கம்மம் யாசந்தேன பன ‘‘தும்ஹாகம் ஹத்த²கம்மம் தே³தா²’’தி, ‘‘ஹத்த²கம்மம் தா³தப்³ப³’’ந்தி ஸாமஞ்ஞேன அவத்வா ‘‘இத்த²ன்னாமம் கம்மம் தா³தப்³ப³’’ந்தி விஸேஸேத்வாயேவ யாசிதப்³ப³ம். லுத்³த³கே வா இதரே வா நிக்கம்மே அயாசித்வாபி யதா²ருசி கம்மம் காராபேதும் வட்டதி. ஹத்த²கம்மயாசனாய ஸப்³ப³தா²பி கப்பியபா⁴வம் தீ³பேதும் தம்தம்ஸிப்பிகே யாசித்வா மஹந்தம்பி பாஸாத³ம் காராபேந்தேன ஹத்த²கம்மே யாசிதே அத்தனோ அனோகாஸபா⁴வம் ஞத்வா அஞ்ஞேஸம் கரோந்தானம் தா³தப்³ப³ம் மூலம் தி³ய்யமானம் அதி⁴வாஸேதும் வட்டதீதி வித்தா²ரதோ அட்ட²கதா²யம் (பாரா. அட்ட². 2.342 அத்த²தோஸமானம்) வுத்தத்தா குஸலானம் அத்த²ம் அபரிஹாபேந்தேன கப்பியேன ஸாருப்பேன பயோகே³ன யாசிதப்³ப³ம். யாசிதகம்மம் காதும் அஸமத்தே²ஹி கரோந்தானம் தி³ய்யமானம் ஹத்த²கம்மமூலம் கம்மம் காராபேத்வா கம்மகாரகே த³ஸ்ஸேத்வா தா³பேதப்³ப³ம். ஏவம் யாசனாய அனவஜ்ஜபா⁴வே அட்ட²கதா²க³தம் காரணம் த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘ஹத்த²கம்மம்பீ’’திஆதி³. பி-ஸத்³தோ³ அவதா⁴ரணே, பத³பூரணே வா. ஹி-ஸத்³தோ³ ஹேதும்ஹி. யஸ்மா இத³ம் ஹத்த²கம்மம் கிஞ்சி வத்து² ந ஹோதி, தஸ்மா அனவஜ்ஜமேவ ஹத்த²கம்மம் யாசிதும் பன வட்டதீதி.

385. ஞாதகாதி³கேதி ஞாதகபவாரிதே. ட²பேத்வாதி வஜ்ஜேத்வா. கோ³ணமாயாசமானஸ்ஸாதி அஞ்ஞாதகஅப்பவாரிதே தாவகாலிகம் வினா கேவலம் கம்மகரணத்தா²ய கோ³ணம் யாசந்தஸ்ஸ. தேஸுபீதி ஞாதகாதீ³ஸுபி மூலச்சே²ஜ்ஜேன கோ³ணமாயாசனஸ்ஸ து³க்கடந்தி யோஜனா. ‘‘தாவகாலிகனயேன ஸப்³ப³த்த² வட்டதீ’’தி (பாரா. அட்ட². 2.342) அட்ட²கதா²வசனதோ யாவ கம்மகரணகாலம், தாவ நியமேத்வா ஞாதகஅஞ்ஞாதகபவாரிதஅப்பவாரிதே ஸப்³பே³பி யாசிதும் வட்டதி. ததா² யாசித்வா வா அயாசித்வா வா க³ஹிதோ சே, ரக்கி²த்வா படிஜக்³கி³த்வா ஸாமிகானம் நிய்யாதே³தப்³போ³, கோ³ணே வா நட்டே² விஸாணே வா பி⁴ன்னே ஸாமிகேஸு அஸம்படிச்ச²ந்தேஸு ப⁴ண்ட³தே³ய்யம்.

386. தே³மாதி ஏத்த² ‘‘தும்ஹாக’’ந்தி பாட²ஸேஸோ. ‘‘விஹாரஸ்ஸ தே³மா’தி வுத்தே பன ‘ஆராமிகானம் ஆசிக்க²த² படிஜக்³க³னத்தா²யா’தி வத்தப்³ப³’’ந்தி (பாரா. அட்ட². 2.342) அட்ட²கதா²யம் வுத்தம். ஸகடவினிச்ச²யஸ்ஸாபி கோ³ணவினிச்ச²யேன ஸமானத்தா தம் அவத்வா விஸேஸமத்தமேவ த³ஸ்ஸேதுமாஹ ‘‘ஸகடம்…பே… வட்டதீ’’தி. ‘‘தும்ஹாகம் தே³மாதி வுத்தே’’தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘தும்ஹாகமேவ தே³மாதி வுத்தே தா³ருப⁴ண்ட³ம் நாம ஸம்படிச்சி²தும் வட்டதீ’’தி (பாரா. அட்ட². 2.342).

387. குடா²ராதீ³ஸூதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன நிகா²த³னம் ஸங்க³ண்ஹாதி. அயம் நயோ வேதி³தப்³போ³தி பாட²ஸேஸோ. ‘‘ஸகடம் கோ³ணோ விய தாவகாலிகம் அகத்வா அஞ்ஞாதகஅப்பவாரிதே ந யாசிதப்³ப³ம், மூலச்சே²ஜ்ஜவஸேன அஞ்ஞாதகஅப்பவாரிதே ந யாசிதப்³ப³ம், தாவகாலிகம் யாசிதப்³ப³’’ந்தி வினிச்ச²யோ ச ‘‘ஸகடம்…பே… வட்டதீ’’தி விஸேஸவினிச்ச²யோ சாதி அயம் நயோ வாஸிஆதீ³ஸு ச வேதி³தப்³போ³தி அத்தோ². அனஜ்ஜா²வுத்த²கந்தி கேனசி ‘‘மமேத’’ந்தி அபரிக்³க³ஹிதம், ‘‘ரக்கி²தகோ³பிதட்டா²னேயேவ ஹி விஞ்ஞத்தி நாம வுச்சதீ’’தி அட்ட²கதா²வசனதோ அரக்கி²தாகோ³பிதகந்தி வுத்தம் ஹோதி. அட்ட²கதா²ய வல்லிஆதி³வினிச்ச²யம்பி வத்வா ‘‘அனஜ்ஜா²வுத்த²கம் பன யம் கிஞ்சி ஆஹராபேதும் வட்டதீ’’தி (பாரா. அட்ட². 2.342) வுத்தத்தா ஸப்³ப³ந்தி இத⁴ வுத்தகோ³ணாதி³கஞ்ச வக்க²மானவல்லிஆதி³கஞ்ச க³ஹேதப்³ப³ம். இமினா புப்³பே³ வுத்தவினிச்ச²யஸ்ஸ ரக்கி²தகோ³பிதவிஸயத்தம் தீ³பிதம் ஹோதி. ஹராபேதும்பி வட்டதீதி ஏத்த² அபி-ஸத்³தே³ன பகே³வ கேனசி ஹரித்வா தி³ன்னந்தி தீ³பேதி.

388. வல்லிஆதி³ம்ஹீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன வேத்தமுஞ்ஜதிணமத்திகா ஸங்க³ண்ஹாதி. ஏத்த² முஞ்ஜபப்³ப³ஜதிணம் வினா கே³ஹச்சா²த³னதிணம் திணம் நாம. க³ருப⁴ண்ட³ப்பஹோனகேதி ‘‘வல்லி அட்³ட⁴பா³ஹுமத்தாபீ’’திஆதி³னா நயேன வுத்தலக்க²ணே க³ருப⁴ண்ட³ப்பஹோனகே. பரேஸம் ஸந்தகேயேவாதி அவதா⁴ரணேன ந அனஜ்ஜா²வுத்த²கே து³க்கடந்தி ப்³யதிரேகதோ தீ³பேதி.

389. பச்சயேஸூதி சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனஸங்கா²தேஸு தீஸு பச்சயேஸு. ஏவ-காரேன கி³லானபச்சயஸங்கா²தே சதுத்த²பச்சயே விஞ்ஞத்தி வட்டதீதி தீ³பேதி. விஞ்ஞத்தி நாம ‘‘ஆஹர, தே³ஹீ’’தி இச்சி²தபச்சயே நாமம் வத்வா யாசனா. அட்ட²கதா²யம் வுத்தம் ‘‘ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ந வட்டதீ’’தி (பாரா. அட்ட². 2.342) ஸாவதா⁴ரணத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ந ச வட்டதீ’’தி வுத்தத்தா நேவ வட்டதீதி அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³.

விஞ்ஞத்தியா அலப்³ப⁴மானபா⁴வேன ஸமத்தா பச்சயேஸு தீஸு அனந்தரம் ஸஹனித்³தி³ட்ட²பச்சயத்தயதோ ததியபச்சயேயேவ லப்³ப⁴மானவிஸேஸம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ததியே பரிகதோ²பா⁴ஸநிமித்தானி ச லப்³ப⁴ரே’’தி வுத்தத்தா அவஸிட்ட²த்³வயே பன பரிகதா²த³யோ ந லப்³ப⁴ந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. அவுத்தே சதுத்த²பச்சயேபி ஸமுச்சயத்தே²ன ச-காரேன பரிகதா²தி³த்தயம் லப்³ப⁴தீதி ஸித்³த⁴த்தா ‘‘தீஸ்வேவா’’தி ஏவ-காரேன ப்³யதிரேகமுகே²ன விஞ்ஞத்தியா ச அனுஞ்ஞாதத்தா சதுத்தே² கி³லானபச்சயே பரிகதோ²பா⁴ஸனிமித்தகம்மவிஞ்ஞத்தியோ வட்டந்தீதி ஸித்³த⁴ம். ஏத்தாவதா சதுத்தே² பச்சயே பரிகதா²த³யோ சத்தாரோபி வட்டந்தி, ததியபச்சயே விஞ்ஞத்திம் வினா ஸேஸத்தயம் வட்டதி, புரிமபச்சயத்³வயே ஸப்³ப³ம்பி ந வட்டதீதி வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஸேனாஸனபச்சயே பரிகதா²தி³கந்தி உபோஸதா²கா³ராதி³கரணாரஹட்டா²னம் ஓலோகேத்வா உபாஸகானம் ஸுணந்தானம் ‘‘இமஸ்மிம் வத ஓகாஸே ஏவரூபம் ஸேனாஸனம் காதும் வட்டதீ’’தி வா ‘‘யுத்த’’ந்தி வா ‘‘அனுரூப’’ந்தி வா பவத்தா கதா² பரிகதா² நாம. ‘‘உபாஸகா தும்ஹே கத்த² வஸதா²’’தி புச்சி²த்வா ‘‘பாஸாதே³ ப⁴ந்தே’’தி வுத்தே ‘‘பி⁴க்கூ²னம் பன உபாஸகா பாஸாதோ³ ந வட்டதீ’’திஆதி³னா நயேன பவத்தா கதா² ஓபா⁴ஸோ நாம. உபாஸகேஸு பஸ்ஸமானேஸு பூ⁴மியம் ரஜ்ஜும் பஸாரேத்வா பூ⁴மிம் பா⁴ஜேத்வா கா²ணுகே ஆகோடேத்வா ‘‘கிமித³ம் ப⁴ந்தே’’தி வுத்தே ‘‘ஏத்த² ஆவாஸம் கரோம உபாஸகா’’திஆதி³கா கதா² நிமித்தகதா² நாம. கி³லானபச்சயே ச இமினா நயேன யதா²ரஹம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸப்³ப³மேதம் அட்ட²கதா²ய (பாரா. அட்ட². 2.342) வுத்தம்.

390-3. இதா³னி குடிகாரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆபத்தித³ஸ்ஸனத்த²மாஹ ‘‘அதே³ஸிதே’’திஆதி³. தம் உத்தானத்த²மேவ. நிஸேந்தஸ்ஸாதி பாஸாணே க⁴ம்ஸித்வா திகி²ணம் கரோந்தஸ்ஸ. பாசித்தியா ஸஹாதி ‘‘பூ⁴தகா³மபாதப்³யதாய பாசித்திய’’ந்தி (பாசி. 90) வுத்தபாசித்தியேன ஸத்³தி⁴ம்.

ஆபத்திந்தி பாசித்தியட்டா²னே பாசித்தியஞ்சேவ து³க்கடஞ்ச இதரத்ர ஸுத்³த⁴பயோக³து³க்கடஞ்சாதி ஆபத்திம்.

யா பனாதி யா குடி. பட²மே து³தியேதி ஏத்த² ‘‘பிண்டே³ஹீ’’தி கரணப³ஹுவசனம் விப⁴த்திவசனவிபரிணாமவஸேன ‘‘பிண்டே³’’தி பு⁴ம்மேகவசனந்தம் கத்வா யோஜேதப்³ப³ம், ‘‘நிக்கி²த்தே’’தி அஜ்ஜா²ஹரிதப்³ப³ம், பா⁴வலக்க²ணே பு⁴ம்மம், நிக்கி²த்தே ஸதீதி அத்தோ².

394. ‘‘ஸசே அஞ்ஞஸ்ஸா’’தி பத³ச்சே²தோ³. விப்பகதந்தி ஆரத்³த⁴மனிட்டி²தம். ‘‘அனாபத்தீ’’தி இத³ம் நிட்டி²தே ஆபஜ்ஜிதப்³ப³ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாபா⁴வம் ஸந்தா⁴யாஹ. புப்³ப³பயோக³மத்தேன ஹி பாசித்தியது³க்கடானிபி ஹோந்தி, தானி பன தே³ஸேதப்³பா³னி. ‘‘ததா²’’தி இமினா ‘‘அனாபத்தீ’’தி ஆகட்³ட⁴தி, தேன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸாபத்தியா அபா⁴வதோ புப்³ப³பா⁴கே³ ஆபன்னானம் பாசித்தியது³க்கடானம் தே³ஸேதப்³ப³தா ச தீ³பிதா ஹோதி. தம் குடிந்தி தம் விப்பகதகுடிம்.

395. அஞ்ஞம் போ⁴ஜனஸாலாதி³ம். ததா²தி அனாபத்திமாஹ.

396. ‘‘கரோதோ’’தி இமினா ‘‘காராபயதோ’’திபி லப்³ப⁴தி. உப⁴யேனாபி ‘‘க்ரியதோ’’தி இமஸ்ஸ காரணம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘அப்பமாணிக’’ந்தி இமினா ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸ அங்க³ம் த³ஸ்ஸேதி.

397. தந்தி ‘‘அப்பமாணிக’’ந்தி ஏவம் பச்சாமஸதி. ‘‘க்ரியாக்ரியதோ’’தி இத³ம் குடியா கரணஞ்ச வத்து²தே³ஸனாய அகரணஞ்ச உபாதா³ய வுத்தம்.

குடிகாரஸிக்கா²பத³வண்ணனா.

398. வத்து²ம் அதே³ஸேத்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴, ‘‘தேன விஹாரகாரகேன பி⁴க்கு²னா விஹாரவத்து²ம் ஸோதே⁴த்வா ஸங்க⁴ம் உபஸங்கமித்வா’’திஆதி³னா (பாரா. 367) பத³பா⁴ஜனே ஆக³தனயேன விஹாரம் காராபேந்தேன பி⁴க்கு²னா விஹாரவத்து²ம் ஸோதே⁴த்வா ஸமதலம் காரேத்வா ஸங்க⁴ம் உபஸங்கம்ம வுட்³டா⁴னம் பி⁴க்கூ²னம் பாதே³ வந்தி³த்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா ‘‘அஹம் ப⁴ந்தே மஹல்லகம் விஹாரம் கத்துகாமோ ஸஸ்ஸாமிகம் அத்துத்³தே³ஸம், ஸோஹம் ப⁴ந்தே ஸங்க⁴ம் விஹாரவத்து²ஓலோகனம் யாசாமீ’’தி திக்க²த்தும் யாசித்வா லத்³தே⁴ வுட்³டே⁴ வா பி⁴க்கூ² ஞத்திது³தியாய கம்மவாசாய ஸங்கே⁴ன ஸம்மதே வா பி⁴க்கூ² நேத்வா கதபரிகம்மம் விஹாரவத்து²ம் த³ஸ்ஸேத்வா குடிவத்து²ஓலோகனே விய க³தபி⁴க்கூ²ஹி ஓலோகேத்வா ஸாரம்பா⁴தி³பா⁴வம் உபபரிக்கி²த்வா அனாரம்ப⁴ஸபரிக்கமனபா⁴வம் ஞத்வா ஆக³ந்த்வா ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஆரோசிதே புன தேன ஸங்க⁴ம் உபஸங்கமித்வா வுட்³டா⁴னம் பி⁴க்கூ²னம் பாதே³ வந்தி³த்வா உக்குடிகம் நிஸீதி³த்வா அஞ்ஜலிம் பக்³க³ஹேத்வா ‘‘அஹம் ப⁴ந்தே மஹல்லகம் விஹாரம் கத்துகாமோ ஸஸ்ஸாமிகம் அத்துத்³தே³ஸம், ஸோஹம் ப⁴ந்தே ஸங்க⁴ம் விஹாரவத்து²தே³ஸனம் யாசாமீ’’தி திக்க²த்தும் யாசித்வா ஸங்கே⁴ன ஞத்திது³தியாய கம்மவாசாய விஹாரவத்து² தே³ஸேதப்³ப³ம், ததா² அகத்வாதி வுத்தம் ஹோதி. இஹ ஸாரம்பா⁴தி³ பட²மஸிக்கா²பதே³ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

மஹல்லகந்தி ‘‘ஸஸ்ஸாமிகபா⁴வேன ஸஞ்ஞாசிககுடிதோ மஹந்தபா⁴வோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி மஹல்லகோ. யஸ்மா வா வத்து²ம் தே³ஸாபேத்வா பமாணாதிக்கமேனாபி காதும் வட்டதி, தஸ்மா பமாணமஹந்ததாயபி மஹல்லகோ’’தி (பாரா. அட்ட². 2.366) அட்ட²கதா²யம் வுத்தனயேன மஹந்தபா⁴வேன யுத்தந்தி அத்தோ². விஹாரந்தி ‘‘விஹாரோ நாம உல்லித்தோ வா ஹோதி அவலித்தோ வா உல்லித்தாவலித்தோ வா’’தி (பாரா. 371) பத³பா⁴ஜனே வுத்தப்பகாரம் ஸேனாஸனந்தி அத்தோ². விஹரந்தி அஸ்மிந்தி விக்³க³ஹோ. உல்லித்தாதி³ஸரூபம் புரிமஸிக்கா²பதே³ வுத்தனயமேவ. தம் விஹாரம் யோ கரேய்யாதி யோஜனா. கரேய்ய வா காராபேய்ய வாதி புப்³பே³ வுத்தனயமேவ. அத்தவாஸத்த²ந்தி அத்தனோ வாஸம் படிச்ச, இமினா பரஸ்ஸ வாஸத்தா²ய கரோதி, அனாபத்தீதி ப்³யதிரேகதோ விஞ்ஞாயதி. ‘‘க³ருக’’ந்தி ஏத்த² வத்து²தே³ஸனாய அகாராபனேன ‘‘ஏகோவ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ ஹோதீ’’தி புப்³பே³ வுத்தவிகப்பத்தயம் ந க³ஹேதப்³ப³ம். இத³ஞ்ச வக்க²தி ‘‘பமாணா…பே… ஸங்கா⁴தி³ஸேஸதா’’தி (வி. வி. 399 ஆத³யோ).

399. க்ரியாஸமுட்டா²னாபா⁴வந்தி பமாணாதிக்கமேபி ஆபத்தியா அஸம்ப⁴வதோ கிரியாஸமுட்டா²னஸ்ஸ இத⁴ அபா⁴வோ ஞாதப்³போ³. க்ரிய…பே… லக்க²யேதி ஏத்த² ப்³யதிரேகதோ அதே³ஸிதவத்து²கதாய அகிரியாஸமுட்டா²னதா அனுஞ்ஞாதா.

மஹல்லகவிஹாரகதா²வண்ணனா.

401-3. தேஸூதி சதுவீஸதியா பாராஜிகேஸு. பி⁴க்கு²னோ அனுரூபானி ஏகூனவீஸதீதி பி⁴க்கு²னீனம் படினியதா உப்³ப⁴ஜாணுமண்ட³லிகாத³யோ சத்தாரோ தத³னுலோமாய விப்³ப⁴ந்தபி⁴க்கு²னியா ஸஹ பஞ்ச பாராஜிகே வினா பி⁴க்கு²னோ அனுரூபா ஸேஸா ஏகூனவீஸதி பாராஜிகா.

இமஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³ பத³பா⁴ஜனே ‘‘பாராஜிகேன த⁴ம்மேனாதி சதுன்னம் அஞ்ஞதரேனா’’தி (பாரா. 386) வுத்தனயஸ்ஸ இத⁴ ‘‘ஏகூனவீஸதீ’’தி வசனம் விருஜ்ஜ²தீதி சே? ந விருஜ்ஜ²தி. கஸ்மா? யஸ்மா பத³பா⁴ஜனம் பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸாக³தமத்தம் க³ஹேத்வா பவத்தம், இத³ம் பன பு³த்³தா⁴னுமதிம் க³ஹேத்வா வினயபரியத்திபவத்தகானம் ஆசரியானம் மதம் க³ஹேத்வா பவத்தம், தஸ்மா ந விருஜ்ஜ²தீதி க³ஹேதப்³ப³ம். ஆசரியோ ஸப்³ப³பாராஜிகானம் ‘‘ப்³ரஹ்மசரியா சாவேய்ய’’ந்தி (பாரா. 385) வுத்தஅனுத்³த⁴ம்ஸனஸ்ஸ ஏகந்தஸாத⁴னத்தா பி⁴க்கு²னீனம் படினியதஸானுலோமபாராஜிகபஞ்சகம் வினா அவஸேஸம் ஸப்³ப³ம் ஸங்க³ண்ஹி, தேனேவ வினயட்ட²கதா²ய க³ண்டி²பத³விவரணே ‘‘சதுன்னம் அஞ்ஞதரேனாதி பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸே ஏவ ஆக³தே க³ஹேத்வா வுத்தம், இதரேஸம் அஞ்ஞதரேனாபி அனுத்³த⁴ம்ஸேந்தஸ்ஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோவா’’தி வுத்தம். தஸ்மா ‘‘அனுத்³த⁴ம்ஸேய்யா’’தி (பாரா. 384) பாடே² அதி⁴ப்பாயம் க³ஹேத்வா பவத்தத்தா இமேஸம் ஆசரியானம் மதம் பமாணந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். ‘‘தேஸு அஞ்ஞதரேனா’’தி வக்க²மானத்தா ‘‘ஏகூனவீஸதீ’’தி ஏத்த² ‘‘யானீ’’தி ஸாமத்தி²யா லப்³ப⁴தி.

அஞ்ஞதரேன அமூலகேனாதி யோஜனா. அமூலகேனாதி சோத³கஸ்ஸ த³ஸ்ஸனாதீ³ஹி சோத³னாமூலேஹி விரஹிதத்தா அமூலகம், பாராஜிகம், தேன. யதா²ஹ அட்ட²கதா²யம் ‘‘யம் பாராஜிகம் சோத³கேன சுதி³தகம்ஹி புக்³க³லே நேவ தி³ட்ட²ம் ந ஸுதம் ந பரிஸங்கிதம், இத³ம் ஏதேஸம் த³ஸ்ஸனஸவனபரிஸங்காஸங்கா²தானம் மூலானம் அபா⁴வேன அமூலகம் நாமா’’தி (பாரா. அட்ட². 2.385-386). ஏத்த² ச மம்ஸசக்கு²னா வா தி³ப்³ப³சக்கு²னா வா தி³ட்ட²ம் தி³ட்ட²ம் நாம. பகதிஸோதேன வா தி³ப்³ப³ஸோதேன வா ஸுதம் ஸுதம் நாம. சித்தேன பரிஸங்கிதம் பரிஸங்கிதம் நாம. தம் திவித⁴ம் தி³ட்ட²ஸுதமுதபரிஸங்கிதவஸேன.

தத்த² தாதி³ஸே கம்மனியே ஓகாஸே மாதுகா³மேன ஸத்³தி⁴ம் பி⁴க்கு²னோ அஞ்ஞதி²யம் பயோக³ம் தி³ஸ்வா அஞ்ஞதா² க³ஹேத்வா ‘‘வீதிக்கமனம் நு கோ²யமகாஸீ’’தி க³ஹணம் தி³ட்ட²பரிஸங்கிதம் நாம. குட்டதிரோஹிதே பி⁴க்கு²ம்ஹி மாதுகா³மஸ்ஸ ஸத்³த³ம் ஸுத்வா தத்த² அஞ்ஞஸ்ஸ விஞ்ஞுபுரிஸஸ்ஸ ஸப்³பா⁴வம் அஜானித்வா ‘‘வீதிக்கமனம் நு கோ²யமகாஸீ’’தி ஏவம் க³ஹணம் ஸுதபரிஸங்கிதம் நாம. விஹாரபரியந்தே தருணமாதுகா³மபுரிஸானம் தி³வஸம் வீதினாமேத்வா க³தட்டா²னே விப்பகிண்ணபுப்பா²னி ஓலோகேத்வா, மம்ஸஸுரக³ந்த⁴ஞ்ச கா⁴யித்வா ‘‘இத³ம் கஸ்ஸ கம்ம’’ந்தி உபபரிக்க²ந்தேன பி⁴க்கு²னோ சேதியபூஜிதமாலாக³ந்த⁴ஸ்ஸ பீதாரிட்ட²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸரீரக³ந்த⁴ம் கா⁴யித்வா ‘‘தம் ஏதஸ்ஸ கம்மம் நு கோ²’’தி கிரியமானஸம்ஸயோ முதபரிஸங்கிதம் நாம. ஏவரூபஸ்ஸ தி³ட்ட²ஸுதபரிஸங்கிதமூலகஸ்ஸ அபா⁴வதோ அமூலகேன பாராஜிகேனாதி அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன ஸமந்தபாஸாதி³காய (பாரா. அட்ட². 2.385-386) வுத்தனயேன த³ட்ட²ப்³போ³.

சோதே³தீதி ‘‘பாராஜிகம் த⁴ம்மம் ஆபன்னோஸீ’’திஆதி³வசனேன ஸயம் சோதே³தி. சோதா³பனம் பன வக்க²தி. சாவனசேதனோ ஹுத்வாதி ‘‘அப்பேவ நாம நம் இமம்ஹா ப்³ரஹ்மசரியா சாவேய்ய’’ந்தி உப்பன்னேன பரம் ஸாஸனா சாவேதுகாமேன சித்தேன ஸமன்னாக³தோ ஹுத்வா. ‘‘ஸுத்³த⁴ம் வா அஸுத்³த⁴ம் வா’’தி இத³ம் ‘‘சோதே³தீ’’தி இமினா வுத்தசோத³னாகிரியாய கம்மனித்³தே³ஸோ, ‘‘அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²’’ந்தி ஸேஸோ, பாராஜிகமனாபன்னம் வா ஆபன்னம் வா அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ந்தி அத்தோ². யோதி மாதிகாக³தபி⁴க்கு², ‘‘து³ட்டோ² தோ³ஸோ அப்பதீதோ’’தி இத³ம் அஜ்ஜா²ஹரிதப்³ப³ம், உப்பன்னேன தோ³ஸலேஸேன ஸயம் தூ³ஸிதோ, பரஞ்ச தூ³ஸேந்தோ பீதிஸுகா²தீ³ஹி அபக³தோ யோ பி⁴க்கூ²தி அத்தோ². வக்க²மானேன ‘‘தஸ்ஸா’’தி இமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴.

‘‘கதே ஓகாஸம்ஹீ’’தி பத³ச்சே²தோ³, ஓகாஸம் ‘‘காராபேத்வா’’தி (பாரா. 389) பாட²தோ அந்தோனீதஹேத்வத்த²தாய ‘‘கதே’’தி ‘‘காரிதே’’தி ஏதஸ்ஸ பரியாயோ ஹோதி, ‘‘ஓகாஸம் மே கரோஹி, அஹம் தம் வத்துகாமோ’’தி ஓகாஸே காராபிதேதி அத்தோ². ‘‘அகதே ஓகாஸே’’தி பத³ச்சே²தோ³, புப்³பே³ வுத்தோயேவத்தோ². து³க்கடாபத்தியா ஸஹாதி ஓகாஸஸ்ஸ அகாராபிதத்தா து³க்கடாபத்தியா ஸத்³தி⁴ம்.

404-5. கோண்டோ²ஸீதி து⁴த்தோஸி. ஜேட்ட²ப்³ப³திகோஸீதி காலீதே³வீவதனியுத்தோஸி. காலீதே³வீ கிர ஸிரிதே³வியா ஜேட்டா², தஸ்மா தஸ்ஸா வதத⁴ரோ ஜேட்ட²ப்³ப³திகோ வுச்சதி. தம் பன வதம் ஸமாதி³யித்வா பூரேந்தோ ஸகலஸரீரே மஸிம் மக்கே²த்வா காகபத்தானி முட்டி²யம் கத்வா காலீதே³விம் ப²லகே லிகா²பேத்வா தம் காஜகோடியம் ப³ந்தி⁴த்வா உச்சி²ட்டோ²த³காதி³அஸுசிஸன்னிசிதஓலிக³ல்லம் பவிஸித்வா ‘‘து³ஸ்ஸீலோஸி நிஸ்ஸீலோஸி ஸீலவிரஹிதோஸீ’’தி தோ²மேந்தோ விசரதீதி.

து³ஸ்ஸீலத்தா ஏவ ஹீனஜ்ஜா²ஸயதாய பாபத⁴ம்மோ லாமகஸபா⁴வோஸி. பூதினா கம்மேன ஸீலவிபத்தியா அந்தோ பவிட்ட²த்தா அந்தோபூதி. ச²ஹி த்³வாரேஹி ராகா³தி³கிலேஸானுஸ்ஸவனேன திந்தத்தா அவஸ்ஸுதோ. ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவ. க³ருகம் நித்³தி³ஸேதி ஏத்த² ‘‘கதோகாஸம்ஹீ’’தி ச ‘‘ததே²வ அகதோகாஸே, து³க்கடாபத்தியா ஸஹா’’தி ச ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். ஏவமுத்தரத்ராபி.

406. ஸம்முகா²தி சுதி³தகஸ்ஸ ஸம்முகா², அவிதூ³ரேதி அத்தோ². ஹத்த²முத்³தா³யாதி முத்தபாணாதி³வஸேன. தம் ஹத்த²முத்³தா³ய கதி²தம். பரோதி யம் சோதே³ஸி, ஸோ சுதி³தகோ பரோ. பி⁴க்கு²னோதி சோத³கஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ.

407. ஸம்முகே² ட²த்வாதி சுதி³தகஸ்ஸ ஆஸன்னே ட²த்வா. ‘‘சோதா³பேந்தஸ்ஸா’’தி ஏதஸ்ஸ கம்மபா⁴வதோ பரோதி இத³ம் உபயோக³ந்தவஸேன ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். ஏவமுத்தரத்ர. கேனசீதி அஞ்ஞேன கேனசி புக்³க³லேன. தஸ்ஸ சோத³கஸ்ஸ. ‘‘சோதா³பேந்தஸ்ஸா’’தி புன வசனம் நியமத்த²ம்.

408. ஸோபீதி உக்³க³ஹாபிதத்தா சோத³னம் கரோந்தோ இதரோ பயோஜ்ஜகபுக்³க³லோபி. தேஸம் த்³வின்னம்பீதி பயோஜகபயோஜ்ஜகானம் த்³வின்னம்பி.

409. வுத்தட்டா²னம் பண்ணம் வா ஸந்தே³ஸம் வா ஹரந்தோ தூ³தோ நாம, ஸோ ‘‘பண்ணம் வா ஸாஸனம் வா பேஸேத்வா’’தி இமினா ஸங்க³ய்ஹதீதி தஸ்மிம் விஸும் அவத்தப்³பே³பி ‘‘து³த’’ந்தி வசனேன நிஸ்ஸட்ட²தூ³தமாஹ. பண்ணம் வா அத³த்வா ‘‘ஏவஞ்ச ஏவஞ்ச வதா³’’தி ஸாஸனஞ்ச அத³த்வா ‘‘தம் சோதே³ஹீ’’தி அத்த²மத்தமேவ த³த்வா நிஸ்ஸட்டோ² பி⁴க்கு² இத⁴ ‘‘நிஸ்ஸட்ட²தூ³தோ’’தி க³ஹேதப்³போ³.

அத² வா ‘‘தூ³த’’ந்தி இமினா சோதே³தும் உக்³க³ஹாபேத்வா, தமனுக்³க³ஹாபேத்வா வா நிஸ்ஸட்டோ² பி⁴க்கு² தூ³தோயேவ க³ஹேதப்³போ³. ‘‘பண்ண’’ந்தி இமினா பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ வா அபப்³ப³ஜிதஸ்ஸ வா கஸ்ஸசி ஹத்தே² சோத³னம் லிகி²த்வா தி³ன்னபண்ணம் க³ஹேதப்³ப³ம். ஸாஸனந்தி ‘‘பாராஜிகம் ஆபன்னோ’’திஆதி³னா நயேன வத்வா பேஸியமானம் ஸாஸனம் க³ஹேதப்³ப³ம். இத³ம் தயம்பி தூ³ரே நிஸீதி³த்வா அஞ்ஞேஹி காராபனதோ ‘‘சோதா³பேந்தஸ்ஸா’’தி ஆஹ. ‘‘பர’’ந்தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். ஏத்த² ஓகாஸகாராபனம் நத்தி².

410. ததா²தி யதா² அமூலகேன பாராஜிகேன ஸம்முகா² ஓகாஸே காரிதே, அகாரிதே ச, ததா² அமூலகேஹி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேஹீதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘வுத்தே ஸம்முகா² பரே’’தி பு⁴ம்மவஸேன அதி⁴கதேன யோஜேதப்³ப³ம், சோதே³தி சோதா³பேதீதி வுத்தம் ஹோதீதி. பாசித்தியாபத்தீதி ஓகாஸே காரிதே கேவலா, அகாரிதே து³க்கடேன ஸஹாதி க³ஹேதப்³ப³ம். ஸம்முகா² ஸேஸாபத்தீஹி பரே வுத்தே சாவனஸஞ்ஞினோ து³க்கடம் ஹோதீதி யோஜனா. ஓகாஸாகாராபனேனபி து³க்கடமேவ ஹோதி.

411. அக்கோஸனாதி⁴ப்பாயஸ்ஸாதி கு²ம்ஸனாதி⁴ப்பாயஸ்ஸ. அகதோகாஸந்தி அகாரிதோகாஸம், ‘‘பர’’ந்தி இமினா யோஜேதப்³ப³ம். அத்தனாதி சோத³கேன, ‘‘ஸயம் அகாரிதோகாஸ’’ந்தி இமினா யோஜேதப்³ப³ம். ஸஹ பாசித்தியேனாதி ‘‘ஓமஸவாதே³ பாசித்திய’’ந்தி (பாரா. 14) வுத்தபாசித்தியேன ஸஹ. வத³ந்தஸ்ஸாதி சோதே³ந்தஸ்ஸ வா சோதா³பேந்தஸ்ஸ வா, ஏத்த² ‘‘ஸம்முகா²’’தி இத³ம் வக்க²மானஸ்ஸ ‘‘அஸம்முகா²’’தி ஏதஸ்ஸ விபரியாயதோ லப்³ப⁴தி, ச-காரேன காரிதோகாஸபக்கே² து³க்கடேன பாசித்தியஸம்ப³ந்தீ⁴.

412. அஸம்முகா² வத³ந்தஸ்ஸாதி ஏத்த² ‘‘அக்கோஸனாதி⁴ப்பாயஸ்ஸா’’தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். ‘‘அகதோகாஸமத்தனா’’தி நானுவத்ததி. ஸத்தஹி ஆபத்தீஹீதி பாராஜிகஸங்கா⁴தி³ஸேஸது²ல்லச்சயபாசித்தியபாடிதே³ஸனீயது³க்கடது³ப்³பா⁴ஸிதஸங்கா²தேஸு ஸத்தஸு ஆபத்திக்க²ந்தே⁴ஸு யேன கேனசீதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘ததா²’’தி இமினா ‘‘அஸம்முகா²’’தி இத³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. கம்மந்தி தஜ்ஜனீயாதி³ஸத்தவித⁴ம் கம்மம்.

413. உம்மத்தகாதீ³னந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘அனாபத்தி ஸுத்³தே⁴ அஸுத்³த⁴தி³ட்டி²ஸ்ஸ அஸுத்³தே⁴ அஸுத்³த⁴தி³ட்டி²ஸ்ஸ உம்மத்தகஸ்ஸ ஆதி³கம்மிகஸ்ஸா’’தி (பாரா. 390) வுத்தே ஸங்க³ண்ஹாதி. பஞ்சங்க³ஸம்யுதந்தி யம் சோதே³தி, தஸ்ஸ ‘‘உபஸம்பன்னோ’’தி ஸங்க்²யூபக³மனம், தஸ்மிம் ஸுத்³த⁴ஸஞ்ஞிதா, யேன பாராஜிகேன சோதே³தி, தஸ்ஸ தி³ட்டா²தி³வஸேன அமூலகதா, சாவனாதி⁴ப்பாயேன ஸம்முகா² சோத³னா, தஸ்ஸ தங்க²ணவிஜானனந்தி இமேஹி பஞ்சஹி அங்கே³ஹி யுத்தம் ஹோதி.

415. இத³ந்தி ‘‘ஸிக்கா²பத³’’ந்தி ஸேஸோ, ‘‘ஸிக்கா²பத³’’ந்தி ச இமினா தப்படிபாத³னீயா ஆபத்தியேவ க³ய்ஹதி. திஸமுட்டா²னந்தி காயசித்ததோ, வாசாசித்ததோ, காயவாசாசித்ததோதி ஸசித்தகேஹி தீஹி ஸமுட்டா²னதோ திஸமுட்டா²னம். தேனேவாஹ ‘‘ஸசித்த’’ந்தி. படிக⁴சித்தானம் த்³வின்னம் அஞ்ஞதரேன ஸஹிதத்தா ஸசித்தகம். தம்ஸம்பயுத்தாய தோ³மனஸ்ஸவேத³னாய வஸேன து³க்க²வேத³னம்.

து³ட்ட²தோ³ஸகதா²வண்ணனா.

416. லேஸமத்தந்தி ‘‘அஞ்ஞம்பி வத்து²ம் லிஸ்ஸதி ஸிலிஸ்ஸதி வோஹாரமத்தேனேவ ஈஸகம் அல்லீயதீதி லேஸோ, ஜாதிஆதீ³னம்யேவ அஞ்ஞதரகோட்டா²ஸஸ்ஸேதம் அதி⁴வசன’’ந்தி (பாரா. அட்ட². 2.391) அட்ட²கதா²ய த³ஸ்ஸிதனிப்³ப³சனேஸு ‘‘லேஸோ நாம த³ஸ லேஸா ஜாதிலேஸோ நாமலேஸோ’’திஆதி³னா (பாரா. அட்ட². 394) நயேன பத³பா⁴ஜனே வுத்தேஸு ஜாதினாமகோ³த்தாதீ³ஸு த³ஸஸு லேஸேஸு அஞ்ஞதரலேஸமத்தந்தி வுத்தம் ஹோதி.