24. ஸீமாவினிச்ச²யகதா²

156. ஏவம் நிஸ்ஸயவினிச்ச²யம் கதே²த்வா இதா³னி ஸீமாவினிச்ச²யம் கதே²தும் ‘‘ஸீமாதி ஏத்த²’’த்யாதி³மாஹ. தத்த² ஸீமாதி ஸினீயதே ஸமக்³கே³ன ஸங்கே⁴ன கம்மவாசாய ப³ந்தீ⁴யதேதி ஸீமா. ஸி ப³ந்த⁴னேதி தா⁴து, ம-பச்சயோ, கியாதி³க³ணோயம். விபா⁴க³வந்தானம் ஸபா⁴வவிபா⁴வனம் விபா⁴கே³ன வினா ந ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஸீமா நாமேஸா…பே… ஹோதீ’’தி. தத்த² ப³த்³த⁴ஸீமம் தாவ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² ஏகாத³ஸ’’த்யாதி³மாஹ.

வீஸதிவக்³க³கரணீயபரமத்தா ஸங்க⁴கம்மஸ்ஸ ஹேட்டி²மந்ததோ யத்த² கம்மாரஹேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகவீஸதி பி⁴க்கூ² நிஸீதி³தும் ஸக்கோந்தி, தத்தகே பதே³ஸே ஸீமம் ப³ந்தி⁴தும் வட்டதி, ந ததோ ஓரந்தி ஆஹ ‘‘அதிகு²த்³த³கா நாம யத்த² ஏகவீஸதி பி⁴க்கூ² நிஸீதி³தும் ந ஸக்கோந்தீ’’தி. புரத்தி²மாய தி³ஸாயாதி இத³ம் நித³ஸ்ஸனமத்தம், தஸ்ஸம் பன தி³ஸாயம் நிமித்தே அஸதி யத்த² அத்தி², ததோ பட்டா²ய பட²மம் ‘‘புரத்தி²மாய அனுதி³ஸாய, த³க்கி²ணாய தி³ஸாயா’’திஆதி³னா ஸமந்தா விஜ்ஜமானட்டா²னேஸு நிமித்தானி கித்தேத்வா புன ‘‘புரத்தி²மாய அனுதி³ஸாயா’’தி பட²மகித்திதம் படிகித்தேதும் வட்டதி தீஹி நிமித்தேஹி ஸிங்கா⁴டகஸண்டா²னாயபி ஸீமாய ஸம்மன்னிதப்³ப³தோ. திக்க²த்தும் ஸீமமண்ட³லம் ஸம்ப³ந்த⁴ந்தேனாதி வினயத⁴ரேன ஸயம் ஏகஸ்மிம்யேவ டா²னே ட²த்வா கேவலம் நிமித்தகித்தனவசனேனேவ ஸீமமண்ட³லம் ஸமந்தா நிமித்தேன நிமித்தம் ப³ந்த⁴ந்தேனாதி அத்தோ². தம்தம்னிமித்தட்டா²னம் அக³ந்த்வாபி ஹி கித்தேதும் வட்டதி. தியோஜனபரமாயபி ஸீமாய ஸமந்ததோ திக்க²த்தும் அனுபரிக³மனஸ்ஸ ஏகதி³வஸேன து³க்கரத்தா வினயத⁴ரேன ஸயம் அதி³ட்ட²ம்பி புப்³பே³ பி⁴க்கூ²ஹி யதா²வவத்தி²தம் நிமித்தம் ‘‘பாஸாணோ ப⁴ந்தே’’திஆதி³னா கேனசி வுத்தானுஸாரேன ஸல்லக்கே²த்வா ‘‘ஏஸோ பாஸாணோ நிமித்த’’ந்திஆதி³னா கித்தேதும்பி வட்டதி ஏவ.

ஸம்ஸட்ட²விடபாதி இமினா அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஆஸன்னதம் தீ³பேதி. ப³த்³தா⁴ ஹோதீதி பச்சி²மதி³ஸாபா⁴கே³ ஸீமம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஏகரதனமத்தா ஸுவிஞ்ஞேய்யதரா ஹோதீதி கத்வா வுத்தம் ‘‘பச்சி²மகோடியா ஹத்த²மத்தா ஸீமந்தரிகா ட²பேதப்³பா³’’தி. ஏகங்கு³லிமத்தாபி ஸீமந்தரிகா வட்டதியேவ. தத்தகேனபி ஹி ஸீமா அஸம்பி⁴ன்னாவ ஹோதி. த்³வின்னம் ஸீமானம் நிமித்தம் ஹோதீதி நிமித்தஸ்ஸ ஸீமதோ பா³ஹிரத்தா ஸீமஸம்பே⁴தோ³ ந ஹோதீதி வுத்தம். ஸீமஸங்கரம் கரோதீதி வட்³டி⁴த்வா ஸீமப்பதே³ஸம் பவிட்டே² த்³வின்னம் ஸீமானம் க³தட்டா²னஸ்ஸ து³விஞ்ஞேய்யத்தா வுத்தம், ந, பன தத்த² கம்மம் காதும் ந வட்டதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம். ந ஹி ஸீமா தத்தகேன அஸீமா ஹோதி, த்³வே பன ஸீமா பச்சா² வட்³டி⁴தருக்கே²ன அஜ்ஜோ²த்த²டத்தா ஏகாப³த்³தா⁴ ஹோந்தி, தஸ்மா ஏகத்த² ட²த்வா கம்மம் கரோந்தேஹி இதரம் ஸோதே⁴த்வா காதப்³ப³ம். தஸ்ஸா பதே³ஸந்தி யத்த² ட²த்வா பி⁴க்கூ²ஹி கம்மம் காதும் ஸக்கா ஹோதி, தாதி³ஸம் பதே³ஸம், யத்த² பன டி²தேஹி கம்மம் காதும் ந ஸக்கா ஹோதி, தாதி³ஸம் பதே³ஸம் அந்தோகரித்வா ப³ந்த⁴ந்தா ஸீமாய ஸீமம் ஸம்பி⁴ந்த³ந்தி நாம. ந கம்மவாசம் வக்³க³ம் கரோந்தீதி கம்மவாசம் ந பி⁴ந்த³ந்தி, கம்மம் ந கோபேந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ.

158. ஸுத்³த⁴பம்ஸுபப்³ப³தோதி ந கேனசி கதோ ஸயம்ஜாதோவ வுத்தோ. ததா² ஸேஸாபி. இதரோபீதி ஸுத்³த⁴பம்ஸுபப்³ப³தாதி³கோ பப்³ப³தோபி. ஹத்தி²ப்பமாணோதி ஏத்த² பூ⁴மிதோ உக்³க³தபதே³ஸேன ஹத்தி²ப்பமாணம் க³ஹேதப்³ப³ம். ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. மஹாவக்³க³ 3.138) பன வஜிரபு³த்³தி⁴டீகாயஞ்ச (வஜிர. டீ. மஹாவக்³க³ 138) ‘‘ஹத்தி²ப்பமாணோ நாம பப்³ப³தோ ஹேட்டி²மகோடியா அட்³ட⁴ட்ட²மரதனுப்³பே³தோ⁴’’தி வுத்தம். சதூஹி வா தீஹி வாதி ஸீமபூ⁴மியம் சதூஸு, தீஸு வா தி³ஸாஸு டி²தேஹி, ஏகிஸ்ஸா ஏவ பன தி³ஸாய டி²தேஹி ததோ ப³ஹூஹிபி ஸம்மன்னிதும் ந வட்டதி, த்³வீஹி பன த்³வீஸு தி³ஸாஸு டி²தேஹிபி ந வட்டதி. தஸ்மாதி யஸ்மா ஏகேன ந வட்டதி, தஸ்மா. தம் ப³ஹித்³தா⁴ கத்வாதி கித்திதனிமித்தஸ்ஸ அஸீமத்தா அந்தோஸீமாய கரணம் அயுத்தந்தி வுத்தம். தேனாஹ ‘‘ஸசே’’திஆதி³.

த்³வத்திம்ஸபலகு³ளபிண்ட³ப்பமாணதா ஸண்டா²னதோ க³ஹேதப்³பா³, ந துலக³ணனாவஸேன, பா⁴ரதோ பலபரிமாணஞ்ச மக³த⁴துலாய க³ஹேதப்³ப³ம், ஸா ச லோகியதுலாய த்³விகு³ணாதி வத³ந்தி. ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. மஹாவக்³க³ 3.138) பன ‘‘த்³வத்திம்ஸபலகு³ளபிண்ட³ப்பமாணதா துலதாய க³ஹேதப்³பா³, ந துலக³ணனாயா’’தி வுத்தம். அதிமஹந்தோபீதி பூ⁴மிதோ ஹத்தி²ப்பமாணம் அனுக³ந்த்வா ஹேட்டா²பூ⁴மியம் ஓதிண்ணக⁴னதோ அனேகயோஜனப்பமாணோபி. ஸசே ஹி ததோ ஹத்தி²ப்பமாணம் கூடம் உக்³க³ச்ச²தி, பப்³ப³தஸங்க²மேவ க³ச்ச²தி. வஜிரபு³த்³தி⁴டீகாயம் (வஜிர. டீ. மஹாவக்³க³ 138) – ஸசே ஏகாப³த்³தோ⁴ ஹோதி, ந காதப்³போ³தி ஏத்த² சதூஸு தி³ஸாஸு சதுன்னம் பப்³ப³தகூடானம் ஹேட்டா² பிட்டி²பாஸாணஸதி³ஸே பாஸாணே டி²தத்தா ஏகாப³த்³த⁴பா⁴வே ஸதிபி பத²விதோ உத்³த⁴ம் தேஸம் ஸம்ப³ந்தே⁴ அஸதி ஹேட்டா² பத²வீக³தஸம்ப³ந்த⁴மத்தே அப்³போ³ஹாரிகம் கத்வா கித்தேதும் வட்டதி. தேனேவ ‘‘பிட்டி²பாஸாணோ அதிமஹந்தோபி பாஸாணஸங்க்²யமேவ க³ச்ச²தீ’’தி வுத்தம். பத²விதோ ஹேட்டா² தஸ்ஸ மஹந்தபா⁴வே க³ய்ஹமானே பப்³ப³தமேவ ஹோதீதி அனுக³ண்டி²பதே³ வுத்தம். சினித்வா கதபம்ஸுபுஞ்ஜே திணகு³ம்ப³ருக்கா² சே ஜாயந்தி, பப்³ப³தோ ஹோதீதி த⁴ம்மஸிரித்தே²ரோ, நேவாதி உபதிஸ்ஸத்தே²ரோதி வுத்தம். பாஸாணோதி ஸுதா⁴மயபாஸாணோபி வட்டதீதி வத³ந்தி, வீமம்ஸிதப்³ப³ம் இட்ட²காய படிக்கி²த்தத்தா. ஸோபீதி கா²ணுகோ விய உட்டி²தபாஸாணோபி. சதுபஞ்சருக்க²னிமித்தமத்தம்பீதி ஏகச்சேஸு நிமித்தஸத்³தோ³ நத்தீ²தி வுத்தம்.

அந்தோஸாரானந்தி தஸ்மிம் க²ணே தருணதாய ஸாரே அவிஜ்ஜமானேபி பரிணாமேன ப⁴விஸ்ஸமானஸாரேபி ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தாதி³ஸானஞ்ஹி ஸூசித³ண்ட³கப்பமாணபரிணாஹானம் சதுபஞ்சமத்தானம்பி வனம் வட்டதி. அந்தோஸாரமிஸ்ஸகானந்தி அந்தோஸாரேஹி ருக்கே²ஹி ஸம்மிஸ்ஸானம். ஏதேன தசஸாரருக்க²மிஸ்ஸகானம்பி வனம் வட்டதீதி த³ஸ்ஸேதி. சதுபஞ்சருக்க²மத்தம்பீதி ஸாரருக்கே² ஸந்தா⁴ய வுத்தம். வஜிரபு³த்³தி⁴டீகாயம் (வஜிர. டீ. மஹாவக்³க³ 138) பன ‘‘ஏத்த² தயோ சே ஸாரருக்கா² ஹோந்தி, த்³வே அஸாரா, ஸாரருக்கா²னம் ப³ஹுத்தம் இச்சி²தப்³ப³ம். ஸுஸானம்பி இத⁴ வனமேவாதி ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி ஸயம்ஜாதத்தாதி வுத்தம். கேசி பன ‘சதூஸு த்³வே அந்தோஸாரா சே, வட்டதி, அந்தோஸாரா அதி⁴கா, ஸமா வா, வட்டதி, தஸ்மா ப³ஹூஸுபி த்³வே சே அந்தோஸாரா அத்தி², வட்டதீ’தி வத³ந்தீ’’தி வுத்தம். வனமஜ்ஜே² விஹாரம் கரோந்தீதி ருக்க²க⁴டாய அந்தரே ருக்கே² அச்சி²ந்தி³த்வா வதிஆதீ³ஹி விஹாரபரிச்சே²த³ம் கத்வாவ அந்தோருக்க²ந்தரேஸு ஏவ பரிவேணபண்ணஸாலாதீ³னம் கரணவஸேன யதா² அந்தோவிஹாரம்பி வனமேவ ஹோதி, ஏவம் விஹாரம் கரோந்தீதி அத்தோ². யதி³ ஹி ஸப்³ப³ம் ருக்க²ம் சி²ந்தி³த்வா விஹாரம் கரேய்யும், விஹாரஸ்ஸ அவனத்தா தம் பரிக்கி²பித்வா டி²தவனம் ஏகத்த² கித்தேதப்³ப³ம் ஸியா, இத⁴ பன அந்தோபி வனத்தா ‘‘வனம் ந கித்தேதப்³ப³’’ந்தி வுத்தம். ஸசே ஹி தம் கித்தேந்தி, ‘‘நிமித்தஸ்ஸ உபரி விஹாரோ ஹோதீ’’திஆதி³னா அனந்தரே வுத்ததோ³ஸோ ஆபஜ்ஜதி. ஏகதே³ஸந்தி வனேகதே³ஸம், ருக்க²விரஹிதட்டா²னே கதவிஹாரஸ்ஸ ஏகபஸ்ஸே டி²தவனஸ்ஸ ஏகதே³ஸந்தி அத்தோ².

ஸூசித³ண்ட³கப்பமாணோதி வம்ஸத³ண்ட³ப்பமாணோ. ‘‘லேக²னித³ண்ட³ப்பமாணோ’’தி கேசி. மாதிகாட்ட²கதா²யம் (கங்கா². அட்ட². து³ப்³ப³லஸிக்கா²பத³வண்ணனா) பன அவேப⁴ங்கி³யவினிச்ச²யே ‘‘யோ கோசி அட்ட²ங்கு³லஸூசித³ண்ட³மத்தோபி வேளு…பே… க³ருப⁴ண்ட³’’ந்தி வுத்தத்தா தனுதரோ வேளுத³ண்டோ³தி ச ஸூசித³ண்டோ³தி ச க³ஹேதப்³ப³ம். வம்ஸனளகஸராவாதீ³ஸூதி வேளுபப்³பே³ வா நளபப்³பே³ வா கபல்லகாதி³மத்திகபா⁴ஜனேஸு வாதி அத்தோ². தங்க²ணம்பீதி தருணபோதகே அமிலாயித்வா விருஹனஜாதிகே ஸந்தா⁴ய வுத்தம். யே பன பரிணதா ஸமூலம் உத்³த⁴ரித்வா ரோபிதாபி சி²ன்னஸாகா² விய மிலாயித்வா சிரேன நவமூலங்குருப்பத்தியா ஜீவந்தி, மியந்தியேவ வா, தாதி³ஸே கித்தேதும் ந வட்டதி. ஏதந்தி நவமூலஸாகா²னிக்³க³மனம். ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. மஹாவக்³க³ 3.138) பன ‘‘ஸூசித³ண்ட³கப்பமாணோதி ஸீஹளதீ³பே லேக²னித³ண்ட³ப்பமாணோதி வத³ந்தி, ஸோ ச கனிட்ட²ங்கு³லிபரிமாணோதி த³ட்ட²ப்³ப³’’ந்தி வுத்தம்.

மஜ்ஜே²தி ஸீமாய மஹாதி³ஸானம் அந்தோ. கோணந்தி ஸீமாய சதூஸு கோணேஸு த்³வின்னம் த்³வின்னம் மக்³கா³னம் ஸம்ப³ந்த⁴ட்டா²னம். பரபா⁴கே³ கித்தேதும் வட்டதீதி தேஸம் சதுன்னம் கோணானம் ப³ஹி நிக்க²மித்வா டி²தேஸு அட்ட²ஸு மக்³கே³ஸு ஏகிஸ்ஸா தி³ஸாய ஏகம், அஞ்ஞிஸ்ஸா தி³ஸாய சாபரந்தி ஏவம் சத்தாரோபி மக்³கா³ சதூஸு தி³ஸாஸு கித்தேதும் வட்டதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏவம் பன கித்திதமத்தேன கத²ம் ஏகாப³த்³த⁴தா விக³ச்ச²தீதி விஞ்ஞாயதி. பரதோ க³தட்டா²னேபி ஏதே ஏவ தே சத்தாரோ மக்³கா³. ‘‘சத்தாரோ மக்³கா³ சதூஸு தி³ஸாஸு க³ச்ச²ந்தீ’’தி ஹி வுத்தம், தஸ்மா ஏத்த² காரணம் விசினிதப்³ப³ந்தி விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.138) வுத்தம். விசினந்தோ பன ஏவம் காரணம் பஞ்ஞாயதி – புப்³ப³வாக்யேபி ‘‘விஹாரம் பரிக்கி²பித்வா சத்தாரோ மக்³கா³’’தி, பரவாக்யேபி ‘‘விஹாரமஜ்ஜே²ன நிப்³பி³ஜ்ஜி²த்வா க³தமக்³கோ³பீ’’தி விஹாரமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தோ, தஸ்மா இதா⁴பி ‘‘கோணம் நிப்³பி³ஜ்ஜி²த்வா க³தம் பனா’’தி (மஹாவ. அட்ட². 138) அட்ட²கதா²யம் வுத்தத்தா ஏதே மக்³கா³ விஹாரஸ்ஸ கோணமேவ நிப்³பி³ஜ்ஜி²ம்ஸு, ந அஞ்ஞமஞ்ஞம் மிஸ்ஸிம்ஸு, தஸ்மா ஏகாப³த்³த⁴பா⁴வாபா⁴வா சதுன்னம் மக்³கா³னம் சதூஸு டா²னேஸு கித்தேதும் வட்டதீதி. ஸாரத்த²தீ³பனியம் பன ‘‘பரபா⁴கே³ கித்தேதும் வட்டதீதி ப³ஹி நிக்க²மித்வா டி²தேஸு அட்ட²ஸு மக்³கே³ஸு ஏகிஸ்ஸா தி³ஸாய ஏகம், அபராய ஏகந்தி ஏவம் சதூஸு டா²னேஸு கித்தேதும் வட்டதீ’’தி ஏத்தகமேவ வுத்தம். வஜிரபு³த்³தி⁴டீகாயம் (வஜிர. டீ. மஹாவக்³க³ 138) பன ‘‘பரபா⁴கே³தி ஏத்த² ஏதேஹி ப³த்³த⁴ட்டா²னதோ க³தத்தா வட்டதி, ததா² தீ³க⁴மக்³கே³பி க³ஹிதட்டா²னதோ க³தட்டா²னஸ்ஸ அஞ்ஞத்தாதி வத³ந்தீ’’தி வுத்தம். தம்பி ஏகாப³த்³த⁴னிமித்தத்தா விசாரேதப்³ப³ம்.

உத்தரந்தியா பி⁴க்கு²னியாதி இத³ஞ்ச பாளியம் பி⁴க்கு²னீனம் நதீ³பாரக³மனே நதீ³லக்க²ணஸ்ஸ ஆக³தத்தா வுத்தம், பி⁴க்கூ²னம் அந்தரவாஸகதேமனமத்தம்பி வட்டதியேவ. ஸாரத்த²தீ³பனியம்பி (ஸாரத்த². டீ. மஹாவக்³க³ 3.138) ‘‘பி⁴க்கு²னியா ஏவ க³ஹணஞ்சேத்த² பி⁴க்கு²னீவிப⁴ங்கே³ பி⁴க்கு²னீவஸேன நதீ³லக்க²ணஸ்ஸ பாளியம் ஆக³தத்தா தேனேவ நயேன த³ஸ்ஸனத்த²ம் கதம். ஸீமம் ப³ந்த⁴ந்தானம் நிமித்தம் ஹோதீதி அயம் வுத்தலக்க²ணா நதீ³ ஸமுத்³த³ம் வா பவிஸது தளாகம் வா, பப⁴வதோ பட்டா²ய நிமித்தம் ஹோதீ’’தி வுத்தம். வஜிரபு³த்³தி⁴டீகாயம் (வஜிர. டீ. மஹாவக்³க³ 138) பன ‘‘அந்தரவாஸகோ தேமியதீதி வுத்தத்தா தத்தகப்பமாணஉத³கேயேவ காதும் வட்டதீதி கேசி. ‘தேமியதீ’தி இமினா ஹேட்டி²மகோடியா நதீ³லக்க²ணம் வுத்தம், ஏவரூபாய நதி³யா யஸ்மிம் டா²னே சத்தாரோ மாஸே அப்பம் வா ப³ஹும் வா உத³கம் அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா பவத்ததி, தஸ்மிம் டா²னே அப்போத³கேபி ட²த்வா காதும் வட்டதீதி ஏகே’’தி வுத்தம்.

நதீ³சதுக்கேபி ஏஸேவ நயோதி இமினா ஏகத்த² கித்தேத்வா அஞ்ஞத்த² பரதோ க³தட்டா²னேபி கித்தேதும் ந வட்டதீதி த³ஸ்ஸேதி. தேனேவ ச ‘‘அஸம்மிஸ்ஸா நதி³யோ பன சதஸ்ஸோபி கித்தேதும் வட்டதீ’’தி அஸம்மிஸ்ஸக்³க³ஹணம் கதம். அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா ஆவரணம் பவத்ததியேவாதி ஆவரணம் அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா ஸந்த³தியேவ. அபவத்தமானாதி அஸந்த³மானுத³கா. ஆவரணஞ்ஹி பத்வா நதி³யா யத்தகே பதே³ஸே உத³கம் அஸந்த³மானம் ஸந்திட்ட²தி, தத்த² நதீ³னிமித்தம் காதும் ந வட்டதி, உபரி ஸந்த³மானட்டா²னேயேவ வட்டதி. அஸந்த³மானட்டா²னே பன உத³கனிமித்தம் காதும் வட்டதி. டி²தமேவ ஹி உத³கம் உத³கனிமித்தே வட்டதி, ந ஸந்த³மானம். தேனேவாஹ ‘‘பவத்தனட்டா²னே நதீ³னிமித்தம், அபவத்தனட்டா²னே உத³கனிமித்தம் காதும் வட்டதீ’’தி. ‘‘பவத்தனட்டா²னே நதீ³னிமித்தந்தி வுத்தத்தா ஸேதுதோ பரதோ தத்தகம் உத³கம் யதி³ பவத்ததி, நதீ³ ஏவாதி வத³ந்தி. ஜாதஸ்ஸராதீ³ஸு டி²தோத³கம் ஜாதஸ்ஸராதி³பதே³ஸேன அந்தரிகம்பி நிமித்தம் காதும் வட்டதி நதீ³பாரஸீமாய நிமித்தம் விய. ஸசே ஸோ பதே³ஸோ காலந்தரேன கா³மகே²த்தபா⁴வம் பாபுணாதி, தத்த² அஞ்ஞம் ஸீமம் ஸம்மன்னிதும் வட்டதீ’’தி வஜிரபு³த்³தி⁴டீகாயம் (வஜிர. டீ. மஹாவக்³க³ 138) வுத்தம். மூலேதி ஆதி³காலே. நதி³ம் பி⁴ந்தி³த்வாதி யதா² உத³கம் அனிச்ச²ந்தேஹி கஸ்ஸகேஹி மஹோகே⁴ நிவட்டேதும் ந ஸக்கா, ஏவம் கூலம் பி⁴ந்தி³த்வா. நதி³ம் பி⁴ந்தி³த்வாதி வா மாதிகாமுக²த்³வாரேன நதீ³கூலம் பி⁴ந்தி³த்வா.

உக்கே²பிமந்தி தீ³க⁴ரஜ்ஜுனா கூடேஹி உஸ்ஸிஞ்சனீயம். உக்கே²பிமந்தி வா கூபதோ விய உக்கி²பித்வா க³ஹேதப்³ப³ம். உக்கே²பிமந்தி வா உத்³த⁴ரித்வா க³ஹேதப்³ப³கம்.

அஸம்மிஸ்ஸேஹீதி ஸப்³ப³தி³ஸாஸு டி²தபப்³ப³தேஹி ஏவ வா பாஸாணாதீ³ஸு அஞ்ஞதரேஹி வா நிமித்தந்தராப்³யவஹிதேஹி. ஸம்மிஸ்ஸேஹீதி ஏகத்த² பப்³ப³தோ, அஞ்ஞத்த² பாஸாணோதி ஏவம் டி²தேஹி அட்ட²ஹி. நிமித்தானம் ஸதேனாபீதி இமினா ஏகிஸ்ஸாயேவ தி³ஸாய ப³ஹூனிபி நிமித்தானி ‘‘புரத்தி²மாய தி³ஸாய கிம் நிமித்தம், பப்³ப³தோ, ப⁴ந்தே. புன புரத்தி²மாய தி³ஸாய கிம் நிமித்தம், பாஸாணோ, ப⁴ந்தே’’திஆதி³னா (மஹாவ. அட்ட². 138) கித்தேதும் வட்டதீதி த³ஸ்ஸேதி. ஸிங்கா⁴டகஸண்டா²னாதி திகோணா. ஸிங்கா⁴டகஸண்டா²னாதி வா திகோணரச்சா²ஸண்டா²னா. சதுரஸ்ஸாதி ஸமசதுரஸ்ஸா. முதி³ங்க³ஸண்டா²னா பன ஆயதசதுரஸ்ஸா, ஏககோடியம் ஸங்கோசிதா, தத³ஞ்ஞாய வித்தி²ண்ணா வா ஹோதி. முதி³ங்க³ஸண்டா²னாதி வா முதி³ங்க³பே⁴ரீ விய மஜ்ஜே² வித்த²தா உபோ⁴ஸு கோடீஸு ஸங்கோசிதா ஹோதி.

159. ஏவம் ப³த்³த⁴ஸீமாய நிமித்தஸம்பத்தியுத்ததம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி பரிஸஸம்பத்தியுத்ததம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பரிஸஸம்பத்தியுத்தா நாமா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³னாதி ஸப்³ப³ஹேட்டி²மேன க³ணனபரிச்சே²தே³ன, அப்பதரோ சே க³ணோ ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. இமஸ்ஸ பன ஸீமாஸம்முதிகம்மஸ்ஸ சதுவக்³க³கரணீயத்தா ‘‘சதூஹி பி⁴க்கூ²ஹீ’’தி வுத்தம். ஸன்னிபதிதாதி ஸமக்³கா³ ஹுத்வா அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஹத்த²பாஸம் அவிஜஹித்வா ஸன்னிபதிதா. இமினா ‘‘சதுவக்³க³கரணீயே கம்மே சத்தாரோ பி⁴க்கூ² பகதத்தா கம்மப்பத்தா, தே ஆக³தா ஹோந்தீ’’தி வுத்தம் பட²மஸம்பத்திலக்க²ணம் த³ஸ்ஸேதி. யாவதிகா தஸ்மிம் கா³மக்கே²த்தேதி யஸ்மிம் பதே³ஸே ஸீமம் ப³ந்தி⁴துகாமா, தஸ்மிம் ஏகஸ்ஸ கா³மபோ⁴ஜகஸ்ஸ ஆயுப்பத்திட்டா²னபூ⁴தே கா³மக்கே²த்தே டி²தா பி⁴க்கூ²தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ப³த்³த⁴ஸீமம் வா நதீ³ஸமுத்³த³ஜாதஸ்ஸரே வா அனோக்கமித்வாதி ஏதேன ஏதா ப³த்³த⁴ஸீமாத³யோ கா³மஸீமதோ ஸீமந்தரபூ⁴தா, ந தாஸு டி²தா கா³மஸீமாய கம்மம் கரோந்தானம் வக்³க³ம் கரோந்தி, தஸ்மா ந தேஸம் ச²ந்தோ³ ஆஹரிதப்³போ³தி த³ஸ்ஸேதி. தே ஸப்³பே³ ஹத்த²பாஸே வா கத்வாதி வக்³க³கம்மபரிஹரணத்த²ம் ஸன்னிபதிதும் ஸமத்தே² தே கா³மக்கே²த்தட்டே² ஸப்³பே³ பி⁴க்கூ² ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஹத்த²பாஸே கத்வாதி அத்தோ². ச²ந்த³ம் வா ஆஹரித்வாதி ஸன்னிபதிதும் அஸமத்தா²னம் ச²ந்த³ம் ஆஹரித்வா. தஸ்மிம் கா³மக்கே²த்தே யதி³பி ஸஹஸ்ஸபி⁴க்கூ² ஹோந்தி, தேஸு சத்தாரோயேவ கம்மப்பத்தா, அவஸேஸா ச²ந்தா³ரஹா, தஸ்மா அனாக³தானம் ச²ந்தோ³ ஆஹரிதப்³போ³தி அத்தோ², இமினா ‘‘ச²ந்தா³ரஹானம் ச²ந்தோ³ ஆஹடோ ஹோதீ’’தி வுத்தம் து³தியஸம்பத்திலக்க²ணமாஹ. ‘‘ஸம்முகீ²பூ⁴தா ந படிக்கோஸந்தீ’’தி வுத்தம் ததியஸம்பத்திலக்க²ணம் பன இமேஸம் ஸாமத்தி²யேன வுத்தம் ஹோதி.

160. ஏவம் ப³த்³த⁴ஸீமாய பரிஸஸம்பத்தியுத்ததம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி கம்மவாசாஸம்பத்தியுத்ததம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கம்மவாசாஸம்பத்தியுத்தா நாமா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ‘‘ஸுணாது மே’’திஆதீ³னம் அத்தோ² ஹேட்டா² உபஸம்பத³கம்மவாசாவண்ணனாயம் வுத்தோவ. ஏவம் வுத்தாயாதி ஏவம் இமினா அனுக்கமேன உபோஸத²க்க²ந்த⁴கே (மஹாவ. 138-139) ப⁴க³வதா வுத்தாய. பரிஸுத்³தா⁴யாதி ஞத்திதோ³ஸஅனஉஸ்ஸாவனதோ³ஸேஹி பரிஸமந்ததோ ஸுத்³தா⁴ய. ஞத்திது³தியகம்மவாசாயாதி ஏகாய ஞத்தியா ஏகாய அனுஸ்ஸாவனாய கரியமானத்தா ஞத்தி ஏவ து³தியா இமிஸ்ஸா கம்மவாசாயாதி ஞத்திது³தியகம்மவாசா, தாய. நிமித்தானம் அந்தோ ஸீமா ஹோதி, நிமித்தானி ஸீமதோ ப³ஹி ஹோந்தி நிமித்தானி ப³ஹி கத்வா ஹேட்டா² பத²வீஸந்தா⁴ரஉத³கம் பரியந்தம் கத்வா ஸீமாய க³தத்தா.

161. ஏவம் ஸமானஸம்வாஸகஸீமாஸம்முதியா கம்மவாசாஸம்பத்திம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி அதி⁴ட்டி²ததேசீவரிகானம் பி⁴க்கூ²னம் சீவரே ஸுக²பரிபோ⁴க³த்த²ம் ப⁴க³வதா பஞ்ஞத்தம் அவிப்பவாஸஸீமாஸம்முதிகம்மவாசாஸம்பத்திம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏவம் ப³த்³தா⁴ய ச’’த்யாதி³மாஹ. தத்த² திசீவரேன அவிப்பவாஸம் ஸம்மன்னேய்யாதி யதா² அதி⁴ட்டி²ததேசீவரிகோ பி⁴க்கு² அந்தோஸீமாயம் திசீவரேன விப்பவஸந்தோபி அவிப்பவாஸோயேவ ஹோதி, து³தியகதி²னஸிக்கா²பதே³ன (பாரா. 471 ஆத³யோ) ஆபத்தி ந ஹோதி, ஏவம் தம் ஸமானஸம்வாஸகஸீமம் திசீவரேன அவிப்பவாஸம் ஸம்மன்னேய்யாதி அத்தோ². ட²பேத்வா கா³மஞ்ச கா³மூபசாரஞ்சாதி யதி³ திஸ்ஸா ஸமானஸம்வாஸகஸீமாய அந்தோ கா³மோ அத்தி², தம் கா³மஞ்ச கா³மூபசாரஞ்ச ட²பேத்வா ததோ வினிமுத்தம் தம் ஸமானஸம்வாஸகஸீமம் திசீவரேன அவிப்பவாஸம் ஸம்மன்னேய்யாதி அத்தோ².

ஸீமஸங்க்²யம்யேவ க³ச்ச²தீதி அவிப்பவாஸஸீமஸங்க்²யம்யேவ க³ச்ச²தி. ஏகம்பி குலம் பவிட்ட²ம் வாதி அபி⁴னவகதகே³ஹேஸு ஸப்³ப³பட²மம் ஏகம்பி குலம் பவிட்ட²ம் அத்தி². அக³தம் வாதி போராணககா³மே அஞ்ஞேஸு குலேஸு கே³ஹானி ச²ட்³டே³த்வா க³தேஸுபி ஏகம்பி குலம் அக³தம் அத்தீ²தி அத்தோ².

162. ஏவம் ஸங்கே²பேன ஸீமாஸம்முதிம் த³ஸ்ஸேத்வா புன வித்தா²ரேன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அயமேத்த² ஸங்கே²போ, அயம் பன வித்தா²ரோ’’திஆதி³மாஹ. ஸீமாய உபசாரம் ட²பேத்வாதி ஆயதிம் ப³ந்தி⁴தப்³பா³ய ஸீமாய நேஸம் விஹாரானம் பரிச்சே²த³தோ ப³ஹி ஸீமந்தரிகப்பஹோனகம் உபசாரம் ட²பேத்வா. ப³த்³தா⁴ ஸீமாயேஸு விஹாரேஸு, தே ப³த்³த⁴ஸீமா. பாடியேக்கந்தி பச்சேகம். ப³த்³த⁴ஸீமாஸதி³ஸானீதி யதா² ப³த்³த⁴ஸீமாஸு டி²தா அஞ்ஞமஞ்ஞம் ச²ந்தா³தி³ம் அனபேக்கி²த்வா பச்சேகம் கம்மம் காதும் லப⁴ந்தி, ஏவம் கா³மஸீமாஸு டி²தாபீதி த³ஸ்ஸேதி. அந்தோனிமித்தக³தேஹி பனாதி ஏகஸ்ஸ கா³மஸ்ஸ உபட்³ட⁴ம் அந்தோகத்துகாமதாய ஸதி ஸப்³பே³ஸம் ஆக³மனே பயோஜனம் நத்தீ²தி கத்வா வுத்தம். ஆக³ந்தப்³ப³ந்தி ச ஸாமீசிவஸேன வுத்தம், நாயம் நியமோ ‘‘ஆக³ந்தப்³ப³மேவா’’தி. தேனேவாஹ ‘‘ஆக³மனம்பி அனாக³மனம்பி வட்டதீ’’தி. அப³த்³தா⁴ய ஹி ஸீமாய நானாகா³மக்கே²த்தானம் நானாஸீமஸபா⁴வத்தா தேஸம் அனாக³மனேபி வக்³க³கம்மம் ந ஹோதி, தஸ்மா அனாக³மனம்பி வட்டதி. ப³த்³தா⁴ய பன ஸீமாய ஏகஸீமபா⁴வதோ புன அஞ்ஞஸ்மிம் கம்மே கரியமானே அந்தோஸீமக³தேஹி ஆக³ந்தப்³ப³மேவாதி ஆஹ ‘‘அவிப்பவாஸஸீமா…பே… ஆக³ந்தப்³ப³’’ந்தி. நிமித்தகித்தனகாலே அஸோதி⁴தாயபி ஸீமாய நேவத்தி² தோ³ஸோ நிமித்தகித்தனஸ்ஸ அபலோகனாதீ³ஸு அஞ்ஞதராபா⁴வதோ.

பே⁴ரிஸஞ்ஞம் வாதி ஸம்மன்னனபரியோஸானம் கரோமாதி வத்வாதி லிகி²தம். தேன தாதி³ஸே காலே தம் கப்பதீதி ஸித்³த⁴ம் ஹோதி. பே⁴ரிஸஞ்ஞம் வா ஸங்க²ஸஞ்ஞம் வாதி பன தேஸம் ஸத்³த³ம் ஸுத்வா இதா³னி ஸங்கோ⁴ ஸீமம் ப³ந்த⁴தீதி ஞத்வா ஆக³ந்துகபி⁴க்கூ²னம் தம் கா³மக்கே²த்தம் அப்பவேஸனத்த²ம், ஆராமிகாதீ³னஞ்ச தேஸம் நிவாரணத்த²ம் கம்மவாசாரத்³த⁴காலேயேவ ஸஞ்ஞா கரீயதி, ஏவம் ஸதி தம் கரணம் ஸப்பயோஜனம் ஹோதி. தேனேவ ‘‘பே⁴ரிஸங்க²ஸத்³த³ம் கத்வா’’தி அவத்வா ‘‘பே⁴ரிஸங்க²ஸஞ்ஞம் கத்வா’’தி ஸஞ்ஞாக்³க³ஹணம் கதம். ‘‘ஸஞ்ஞம் கத்வா’’தி ச புப்³ப³காலகிரியம் வத்வா ‘‘கம்மவாசாய ஸீமா ப³ந்தி⁴தப்³பா³’’தி அபரகாலகிரியம் வத³தி, பரியோஸானகாலே பன ஸப்³ப³தூரியாதாலிகஸங்கு⁴ட்ட²ம் கத்வா தே³வமனுஸ்ஸானம் அனுமோத³னம் காரேதப்³ப³ம் ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

163. ப⁴ண்டு³கம்மாபுச்ச²னம் ஸந்தா⁴ய பப்³ப³ஜ்ஜாக்³க³ஹணம். ஸுக²கரணத்த²ந்தி ஸப்³பே³ஸம் ஸன்னிபாதனபரிஸ்ஸமம் பஹாய அப்பதரேஹி ஸுக²கரணத்த²ம். ஏகவீஸதி பி⁴க்கூ² க³ண்ஹாதீதி வீஸதிவக்³க³கரணீயபரமத்தா ஸங்க⁴கம்மஸ்ஸ கம்மாரஹேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகவீஸதி பி⁴க்கூ² க³ண்ஹாதி. இத³ஞ்ச நிஸின்னானம் வஸேன வுத்தம். ஹேட்டி²மந்ததோ ஹி யத்த² ஏகவீஸதி பி⁴க்கூ² நிஸீதி³தும் ஸக்கோந்தி, தத்தகே பதே³ஸே ஸீமம் ப³ந்தி⁴தும் வட்டதி. இத³ஞ்ச கம்மாரஹேன ஸஹ அப்³பா⁴னகாரகானம்பி பஹோனகத்த²ம் வுத்தம். நிமித்துபகா³ பாஸாணா ட²பேதப்³பா³தி இத³ம் யதா²ருசிதட்டா²னே ருக்க²னிமித்தாதீ³னம் து³ல்லப⁴தாய வட்³டி⁴த்வா உபி⁴ன்னம் ப³த்³த⁴ஸீமானம் ஸங்கரகரணதோ ச பாஸாணனிமித்தஸ்ஸ ச தத³பா⁴வதோ யத்த² கத்த²சி ஆனேத்வா ட²பேதும் ஸுகரதாய ச வுத்தம். ததா² ஸீமந்தரிகபாஸாணா ட²பேதப்³பா³தி ஏத்தா²பி. சதுரங்கு³லப்பமாணாபீதி யதா² க²ண்ட³ஸீமபரிச்சே²த³தோ ப³ஹி நிமித்தபாஸாணம் சதுரங்கு³லமத்தம் டா²னம் ஸமந்தா நிக³ச்ச²தி, அவஸேஸம் டா²னம் அந்தோக²ண்ட³ஸீமாயம் ஹோதியேவ, ஏவம் தேஸு ட²பிதேஸு சதுரங்கு³லமத்தா ஸீமந்தரிகா ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஸீமந்தரிகபாஸாணாதி ஸீமந்தரிகாய ட²பிதனிமித்தபாஸாணா. தே பன கித்தேந்தேன த³க்கி²ணதோ அனுபரியாயந்தேனேவ கித்தேதப்³பா³. கத²ம்? க²ண்ட³ஸீமதோ ஹி பச்சி²மாய தி³ஸாய புரத்தி²மாபி⁴முகே²ன ட²த்வா ‘‘புரத்தி²மாய தி³ஸாய கிம் நிமித்த’’ந்தி தத்த² ஸப்³பா³னி நிமித்தானி அனுக்கமேன கித்தேத்வா, ததா² உத்தராய தி³ஸாய த³க்கி²ணாபி⁴முகே²ன ட²த்வா ‘‘த³க்கி²ணாய தி³ஸாய கிம் நிமித்த’’ந்தி அனுக்கமேன கித்தேத்வா, ததா² புரத்தி²மாய தி³ஸாய பச்சி²மாபி⁴முகே²ன ட²த்வா ‘‘பச்சி²மாய தி³ஸாய கிம் நிமித்த’’ந்தி அனுக்கமேன கித்தேத்வா, ததா² த³க்கி²ணாய தி³ஸாய உத்தராபி⁴முகே²ன ட²த்வா ‘‘உத்தராய தி³ஸாய கிம் நிமித்த’’ந்தி தத்த² ஸப்³பா³னி நிமித்தானி அனுக்கமேன கித்தேத்வா புன பச்சி²மாய தி³ஸாய புரத்தி²மாபி⁴முகே²ன ட²த்வா புரிமகித்திதம் வுத்தனயேன புன கித்தேதப்³ப³ம். ஏவம் ப³ஹூனம்பி க²ண்ட³ஸீமானம் ஸீமந்தரிகபாஸாணா பச்சேகம் கித்தேதப்³பா³. ததோதி பச்சா². அவஸேஸனிமித்தானீதி மஹாஸீமாய பா³ஹிரந்தரேஸு அவஸேஸனிமித்தானி. ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தீதி அவிப்பவாஸஸீமாய ப³த்³த⁴பா⁴வம் அஸல்லக்கே²த்வா ‘‘ஸமானஸம்வாஸகஸீமமேவ ஸமூஹனிஸ்ஸாமா’’தி வாயமந்தா ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி. ப³த்³தா⁴ய ஹி அவிப்பவாஸஸீமாய தம் ஸமூஹனித்வா ‘‘ஸமானஸம்வாஸகஸீமம் ஸமூஹனிஸ்ஸாமா’’தி கதாயபி கம்மவாசாய அஸமூஹதாவ ஹோதி ஸீமா. பட²மஞ்ஹி அவிப்பவாஸம் ஸமூஹனித்வா பச்சா² ஸீமா ஸமூஹனிதப்³பா³. க²ண்ட³ஸீமதோ பட்டா²ய ப³ந்த⁴னம் ஆசிண்ணம், ஆசிண்ணகரணேனேவ ச ஸம்மோஹோ ந ஹோதீதி ஆஹ ‘‘க²ண்ட³ஸீமதோவ பட்டா²ய ப³ந்தி⁴தப்³பா³’’தி. உபி⁴ன்னம்பி ந கோபேந்தீதி உபி⁴ன்னம்பி கம்மம் ந கோபேந்தி. ஏவம் ப³த்³தா⁴ஸு பன…பே… ஸீமந்தரிகா ஹி கா³மக்கே²த்தம் ப⁴ஜதீதி ந ஆவாஸவஸேன ஸாமக்³கி³பரிச்சே²தோ³, கிந்து ஸீமாவஸேனேவாதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம்.

குடிகே³ஹேதி பூ⁴மியம் கததிணகுடியம். உது³க்க²லந்தி உது³க்க²லாவாடஸதி³ஸகு²த்³த³காவாடம். நிமித்தம் ந காதப்³ப³ந்தி ராஜி வா உது³க்க²லம் வா நிமித்தம் ந காதப்³ப³ம். இத³ஞ்ச யதா²வுத்தேஸு அட்ட²ஸு நிமித்தேஸு அனாக³தத்தேன ந வட்டதீதி ஸித்³த⁴ம்பி ‘‘அவினஸ்ஸகஸஞ்ஞாணமித³’’ந்தி ஸஞ்ஞாய கோசி மோஹேன நிமித்தம் கரேய்யாதி தூ³ரதோ விபத்திபரிஹாரத்த²ம் வுத்தம். நிமித்துபக³பாஸாணே ட²பேத்வாதி ஸஞ்சாரிமனிமித்தஸ்ஸ கம்பனதாய வுத்தம். ஏவம் உபரி ‘‘பி⁴த்திம் அகித்தேத்வா’’திஆதீ³ஸுபி ஸித்³த⁴மேவத்த²ம் புனப்புனம் கத²னே காரணம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸீமாவிபத்தி ஹி உபஸம்பதா³தி³ஸப்³ப³கம்மவிபத்திமூலந்தி தஸ்ஸ த்³வாரம் ஸப்³ப³தா²பி பித³ஹனவஸேன வத்தப்³ப³ம். ஸப்³ப³ம் வத்வாவ இத⁴ ஆசரியா வினிச்ச²யம் கதே²ஸுந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

பி⁴த்திந்தி இட்ட²கதா³ருமத்திகாமயம். ஸிலாமயாய பன பி⁴த்தியா நிமித்துபக³ம் ஏகம் பாஸாணம் தம்தம்தி³ஸாய கித்தேதும் வட்டதி. அனேகஸிலாஹி சினிதம் ஸகலம் பி⁴த்திம் கித்தேதும் ந வட்டதி ‘‘ஏஸோ பாஸாணோ நிமித்த’’ந்தி ஏகவசனேன வத்தப்³ப³தோ. அந்தோகுட்டமேவாதி ஏத்த² அந்தோகுட்டேபி நிமித்தானம் டி²தோகாஸதோ அந்தோ ஏவ ஸீமாதி க³ஹேதப்³ப³ம். பமுகே² நிமித்தபாஸாணே ட²பேத்வாதி க³ப்³பா⁴பி⁴முகே²பி ப³ஹிபமுகே² க³ப்³ப⁴வித்தா²ரப்பமாணே டா²னே பாஸாணே ட²பேத்வா ஸம்மன்னிதப்³பா³. ஏவஞ்ஹி க³ப்³ப⁴பமுகா²னம் அந்தரே டி²தகுட்டம்பி உபாதா³ய அந்தோ ச ப³ஹி ச சதுரஸ்ஸஸண்டா²னாவ ஸீமா ஹோதி. ப³ஹீதி ஸகலஸ்ஸ குடிலேணஸ்ஸ ஸமந்ததோ ப³ஹி.

அந்தோ ச ப³ஹி ச ஸீமா ஹோதீதி மஜ்ஜே² டி²தபி⁴த்தியா ஸஹ சதுரஸ்ஸஸீமா ஹோதி. உபரிபாஸாதே³யேவ ஹோதீ’’தி இமினா க³ப்³ப⁴ஸ்ஸ ச பமுக²ஸ்ஸ ச அந்தரா டி²தபி⁴த்தியா ஏகத்தா தத்த² ச ஏகவீஸதியா பி⁴க்கூ²னம் ஓகாஸாபா⁴வேன ஹேட்டா² ந ஓதரதி, உபரிபி⁴த்தி பன ஸீமட்டா²வ ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. ஹேட்டா² ந ஓதரதீதி பி⁴த்திதோ ஓரம் நிமித்தானி ட²பேத்வா கித்திதத்தா ஹேட்டா² ஆகாஸப்பதே³ஸம் ந ஓதரதி, உபரி கதே பாஸாதே³தி அத்தோ². ஹேட்டி²மதலே குட்டோதி ஹேட்டி²மதலே சதூஸு தி³ஸாஸு டி²தகுட்டோ. ஸசே ஹி த்³வீஸு, தீஸு ஏவ வா தி³ஸாஸு குட்டோ திட்டே²ய்ய, ஹேட்டா² ந ஓதரதி. ஹேட்டா²பி ஓதரதீதி ஸசே ஹேட்டா² அந்தோபி⁴த்தியம் ஏகவீஸதியா பி⁴க்கூ²னம் ஓகாஸோ ஹோதி, ஓதரதி. ஓதரமானா ச ந உபரிஸீமப்பமாணேன ஓதரதி, ஸமந்தா பி⁴த்திப்பமாணேன ஓதரதி. சதுன்னம் பன பி⁴த்தீனம் பா³ஹிரந்தபரிச்சே²தே³ன ஹேட்டா²பூ⁴மிபா⁴கே³ உத³கபரியந்தம் கத்வா ஓதரதி, ந பன பி⁴த்தீனம் ப³ஹி கேஸக்³க³மத்தம்பி டா²னம். பாஸாத³பி⁴த்திதோதி உபரிமதலே பி⁴த்திதோ. ஓதரணானோதரணம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ந்தி ஸசே ஹேட்டா² ஏகவீஸதியா பி⁴க்கூ²னம் ஓகாஸோ ஹோதி, ஓதரதி, நோ சே, ந ஓதரதீதி அதி⁴ப்பாயோதி ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. மஹாவக்³க³ 3.138) வுத்தம். விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.138) பன ‘‘உபரிஸீமப்பமாணஸ்ஸ அந்தோக³தா⁴னம் ஹேட்டி²மதலே சதூஸு தி³ஸாஸு குட்டானம் துலாருக்கே²ஹி ஏகஸம்ப³ந்த⁴தம், தத³ந்தோ பச்சி²மஸீமப்பமாணதாதி³ஞ்ச ஸந்தா⁴ய வுத்த’’ந்தி வுத்தம். கிஞ்சாபேத்த² நிய்யூஹகாத³யோ நிமித்தானம் டி²தோகாஸதாய ப³ஜ்ஜ²மானக்க²ணே ஸீமா ந ஹோந்தி, ப³த்³தா⁴ய பன ஸீமாய ஸீமட்டா²வ ஹோந்தீதி த³ட்ட²ப்³பா³.

பரியந்தத²ம்பா⁴னந்தி நிமித்தக³தபாஸாணத்த²ம்பே⁴ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். உபரிமதலேன ஸம்ப³த்³தோ⁴ ஹோதீதி இத³ம் குட்டானம் அந்தரா ஸீமட்டா²னம் த²ம்பா⁴னம் அபா⁴வதோ வுத்தம். யதி³ ஹி ப⁴வேய்யும், குட்டே உபரிமதலேன அஸம்ப³ந்தே⁴பி ஸீமட்ட²த²ம்பா⁴னம் உபரி டி²தோ பாஸாதோ³ ஸீமட்டோ²வ ஹோதி. ஸசே பன ப³ஹூனம் த²ம்ப⁴பந்தீனம் உபரி கதபாஸாத³ஸ்ஸ ஹேட்டா²பத²வியம் ஸப்³ப³பா³ஹிராய த²ம்ப⁴பந்தியா அந்தோ நிமித்தபாஸாணே ட²பேத்வா ஸீமா ப³த்³தா⁴ ஹோதி, ஏத்த² கத²ந்தி? ஏத்தா²பி ‘‘யம் தாவ ஸீமட்ட²த²ம்பே⁴ஹேவ தா⁴ரியமானானம் துலானம் உபரிமதலம், ஸப்³ப³ம் தம் ஸீமட்ட²மேவ, ஏத்த² விவாதோ³ நத்தி², யம் பன ஸீமட்ட²த²ம்ப⁴பந்தியா, அஸீமட்டா²ய பா³ஹிரத²ம்ப⁴பந்தியா ச ஸமது⁴ரம் தா⁴ரயமானானம் துலானம் உபரிமதலம், தத்த² உபட்³ட⁴ம் ஸீமா’’தி கேசி வத³ந்தி. ‘‘ஸகலம்பி கா³மஸீமா’’தி அபரே. ‘‘ப³த்³த⁴ஸீமா ஏவா’’தி அஞ்ஞே. தஸ்மா கம்மம் கரோந்தேஹி க³ரூஹி நிராஸங்கட்டா²னே ட²த்வா ஸப்³ப³ம் தம் ஆஸங்கட்டா²னம் ஸோதே⁴த்வாவ கம்மம் காதப்³ப³ம், ஸன்னிட்டா²னகாரணம் வா க³வேஸித்வா தத³னுகு³ணம் காதப்³ப³ம்.

தாலமூலகபப்³ப³தேதி தாலக்க²ந்த⁴மூலஸதி³ஸே ஹேட்டா² தூ²லோ ஹுத்வா கமேன கிஸோ ஹுத்வா உக்³க³தோ ஹிந்தாலமூலஸதி³ஸோ நாம ஹோதி. விதானஸண்டா²னோதி அஹிச்ச²த்தகஸண்டா²னோ. பணவஸண்டா²னோதி மஜ்ஜே² தனுகோ, ஹேட்டா² ச உபரி ச வித்தி²ண்ணோ. ஹேட்டா² வா மஜ்ஜே² வாதி முதி³ங்க³ஸண்டா²னஸ்ஸ ஹேட்டா², பணவஸண்டா²னஸ்ஸ மஜ்ஜே². ஸப்பப²ணஸதி³ஸோ பப்³ப³தோதி ஸப்பப²ணோ விய கு²ஜ்ஜோ, மூலட்டா²னதோ அஞ்ஞத்த² அவனதஸீஸோ. ஆகாஸபப்³பா⁴ரந்தி பி⁴த்தியா அபரிக்கி²த்தபப்³பா⁴ரம். ஸீமப்பமாணோதி அந்தோ ஆகாஸேன ஸத்³தி⁴ம் பச்சி²மஸீமப்பமாணோ. ஸோ ச பாஸாணோ ஸீமட்டோ²தி இமினா ஈதி³ஸேஹி ஸுஸிரபாஸாணலேணகுட்டாதீ³ஹி பரிச்சி²ன்னே பூ⁴மிபா⁴கே³ ஏவ ஸீமா பதிட்டா²தி, ந அபரிச்சி²ன்னே. தே பன ஸீமட்ட²த்தா ஸீமா ஹோந்தி, ந ஸரூபேன ஸீமட்ட²மஞ்சாதி³ வியாதி த³ஸ்ஸேதி. ஸசே பன ஸோ ஸுஸிரபாஸாணோ பூ⁴மிம் அனாஹச்ச ஆகாஸக³தோ ஓலம்ப³தி, ஸீமா ந ஓதரதி. ஸுஸிரபாஸாணோ பன ஸயம் ஸீமாபடிப³த்³த⁴த்தா ஸீமா ஹோதி, கத²ம் பன பச்சி²மப்பமாணரஹிதேஹி ஏதேஹி ஸுஸிரபாஸாணாதீ³ஹி ஸீமா ந ஓதரதீதி இத³ம் ஸத்³தா⁴தப்³ப³ந்தி? அட்ட²கதா²பமாணதோ.

அபிசேத்த² ஸுஸிரபாஸாணபி⁴த்திஅனுஸாரேன மூஸிகாதீ³னம் விய ஸீமாய ஹேட்டி²மதலே ஓதரணகிச்சம் நத்தி², ஹேட்டா² பன பச்சி²மஸீமப்பமாணே ஆகாஸே த்³வங்கு³லமத்தப³ஹலேஹி பாஸாணபி⁴த்திஆதீ³ஹிபி உபரிமதலம் ஆஹச்ச டி²தேஹி ஸப்³ப³ஸோ, யேபு⁴ய்யேன வா பரிச்சி²ன்னே ஸதி உபரி ப³ஜ்ஜ²மானா ஸீமா தேஹி பாஸாணாதீ³ஹி அந்தரிதாய தப்பரிச்சி²ன்னாய ஹேட்டா²பூ⁴மியாபி உபரிமதலேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகக்க²ணே பதிட்டா²தி, நதீ³பாரஸீமா விய நதீ³அந்தரிதேஸு உபோ⁴ஸு தீரேஸு லேணாதீ³ஸு அபனீதேஸுபி ஹேட்டா² ஓதிண்ணஸீமா யாவ ஸாஸனந்தரதா⁴னா ந விக³ச்ச²தி, பட²மம் பன உபரி ஸீமாய ப³த்³தா⁴ய பச்சா² லேணாதி³கதேஸுபி ஹேட்டா²பூ⁴மியம் ஸீமா ஓதரதி ஏவ, கேசி தம் ந இச்ச²ந்தி, ஏவம் உப⁴யத்த² பதிட்டி²தா ச ஸா ஸீமா ஏகாவ ஹோதி கோ³த்தாதி³ஜாதி விய ப்³யத்திபே⁴தே³ஸூதி க³ஹேதப்³ப³ம். ஸப்³பா³ ஏவ ஹி ப³த்³த⁴ஸீமா அப³த்³த⁴ஸீமா ச அத்தனோ அத்தனோ பகதினிஸ்ஸயகே கா³மாரஞ்ஞாதி³கே கே²த்தே யதா²பரிச்சே²த³ம் ஸப்³ப³த்த² ஸாகல்யேன ஏகஸ்மிம் க²ணே ப்³யாபினீ பரமத்த²தோ அவிஜ்ஜமானம்பி தே தே நிஸ்ஸயபூ⁴தே பரமத்த²த⁴ம்மே, தம் தம் கிரியாவிஸேஸம்பி வா உபாதா³ய லோகியேஹி ஸாஸனிகேஹி ச யதா²ரஹம் ஏகத்தேன பஞ்ஞத்தத்தா ஸனிஸ்ஸயேகரூபா ஏவ. ததா² ஹி ஏகோ கா³மோ அரஞ்ஞம் நதீ³ ஜாதஸ்ஸரோ ஸமுத்³தோ³தி ஏவம் லோகே, ‘‘ஸம்மதா ஸா ஸீமா ஸங்கே⁴ன, அகா³மகே சே, பி⁴க்க²வே, அரஞ்ஞே ஸமந்தா ஸத்தப்³ப⁴ந்தரா, அயம் தத்த² ஸமானஸம்வாஸா ஏகூபோஸதா²’’திஆதி³னா ஸாஸனே ச ஏகவோஹாரோ தி³ஸ்ஸதி, ந பரமத்த²தோ. ஏகஸ்ஸ அனேகத⁴ம்மேஸு ப்³யாபனமத்தி² கஸிணேகதே³ஸாதி³விகப்பாஸமானதாய ஏகத்தஹானிதோதி அயம் நோ மதி.

அஸ்ஸ ஹேட்டா²தி ஸப்பப²ணபப்³ப³தஸ்ஸ ஹேட்டா² ஆகாஸபப்³பா⁴ரே. லேணஸ்ஸாதி லேணம் சே கதம், தஸ்ஸ லேணஸ்ஸாதி அத்தோ². தமேவ புன லேணம் பஞ்சஹி பகாரேஹி விகப்பேத்வா ஓதரணானோதரணவினிச்ச²யம் த³ஸ்ஸேதும் ஆஹ ‘‘ஸசே பன ஹேட்டா²’’திஆதி³. தத்த² ‘‘ஹேட்டா²’’தி இமஸ்ஸ ‘‘லேணம் ஹோதீ’’தி இமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஹேட்டா² லேணஞ்ச ஏகஸ்மிம் பதே³ஸேதி ஆஹ ‘‘அந்தோ’’தி, பப்³ப³தஸ்ஸ அந்தோ, பப்³ப³தமூலேதி அத்தோ². தமேவ அந்தோஸத்³த³ம் ஸீமாபரிச்சே²தே³ன விஸேஸேதும் ‘‘உபரிமஸ்ஸ ஸீமாபரிச்சே²த³ஸ்ஸ பாரதோ’’தி வுத்தம். பப்³ப³தபாத³ம் பன அபேக்கி²த்வா ‘‘ஓரதோ’’தி வத்தப்³பே³பி ஸீமானிஸ்ஸயம் பப்³ப³தக்³க³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘பாரதோ’’தி வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேனேவ ‘‘ப³ஹி லேண’’ந்தி ஏத்த² ப³ஹிஸத்³த³ம் விஸேஸேந்தோ ‘‘உபரிமஸ்ஸ ஸீமாபரிச்சே²த³ஸ்ஸ ஓரதோ’’தி ஆஹ. ப³ஹிஸீமா ந ஓதரதீதி ஏத்த² ப³ஹீதி பப்³ப³தபாதே³ லேணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். லேணஸ்ஸ ச ப³ஹிபூ⁴தே உபரிஸீமாபரிச்சே²த³ஸ்ஸ ஹேட்டா²பா⁴கே³ ஸீமா ந ஓதரதீதி அத்தோ². அந்தோ ஸீமாதி லேணஸ்ஸ ச பப்³ப³தபாத³ஸ்ஸ ச அந்தோ அத்தனோ ஓதரணாரஹட்டா²னே ந ஓதரதீதி அத்தோ². ‘‘ப³ஹி ஸீமா ந ஓதரதி, அந்தோ ஸீமா ந ஓதரதீ’’தி சேத்த² அத்தனோ ஓதரணாரஹட்டா²னே லேணாபா⁴வேன ஸீமாய ஸப்³ப³தா² அனோதரணமேவ த³ஸ்ஸிதந்தி க³ஹேதப்³ப³ம். தத்த² ஹி அனோதரந்தீ உபரி ஏவ ஹோதீதி அயம் விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.138) ஆக³தோ வினிச்ச²யோ.

ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. மஹாவக்³க³ 3.138) பன ‘‘அந்தோலேணம் ஹோதீதி பப்³ப³தஸ்ஸ அந்தோலேணம் ஹோதீ’’தி ஏத்தகமேவ ஆக³தோ. வஜிரபு³த்³தி⁴டீகாயம் (வஜிர. டீ. மஹாவக்³க³ 138) ந ‘‘அந்தோலேணந்தி பப்³ப³தஸ்ஸ அந்தோலேணம். த்³வாரம் பன ஸந்தா⁴ய ‘பாரதோ ஓரதோ’தி வுத்தம், ஸப்³ப³தா²பி ஸீமதோ ப³ஹிலேணேன ஓதரதீதி அதி⁴ப்பாயோ’’தி ஆக³தோ. அயம் பன அந்தோலேணப³ஹிலேணவினிச்ச²யோ க³ம்பீ⁴ரோ து³த்³த³ஸோ து³ரனுபோ³தோ⁴தி ஆசரியா வத³ந்தி, ததா²பி விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.138) ஆக³தம் நயம் நிஸ்ஸாய ஸுட்டு² வினிச்சி²தப்³போ³ விஞ்ஞூஹீதி. ப³ஹி பதிதம் அஸீமாதிஆதி³னா உபரிபாஸாதா³தீ³ஸு அதி²ரனிஸ்ஸயேஸு டி²தா ஸீமாபி தேஸம் வினாஸேன வினஸ்ஸதீதி த³ஸ்ஸிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

போக்க²ரணிம் க²ணந்தி, ஸீமாயேவாதி ஏத்த² ஸசே ஹேட்டா² உமங்க³னதீ³ ஸீமப்பமாணதோ அனூனா பட²மமேவ பவத்தா ஹோதி, ஸீமா ச பச்சா² ப³த்³தா⁴ நதி³தோ உபரி ஏவ ஹோதி, நதி³ம் ஆஹச்ச போக்க²ரணியா ச க²தாய ஸீமா வினஸ்ஸதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஹேட்டா²பத²வீதலேதி அனந்தரா பூ⁴மிவிவரே.

ஸீமமாளகேதி க²ண்ட³ஸீமங்க³ணே. வடருக்கோ²தி இத³ம் பாரோஹோபத்த²ம்பே⁴ன அதிதூ³ரம்பி க³ந்தும் ஸமத்த²ஸாகா²ஸமங்கி³தாய வுத்தம். ஸப்³ப³ருக்க²லதாதீ³னம்பி ஸம்ப³ந்தோ⁴ ந வட்டதி ஏவ. தேனேவ நாவாரஜ்ஜுஸேதுஸம்ப³ந்தோ⁴பி படிக்கி²த்தோ. ததோதி ததோ ஸாக²தோ. மஹாஸீமாய பத²வீதலந்தி ஏத்த² ஆஸன்னதரம்பி கா³மஸீமம் அக்³க³ஹேத்வா ப³த்³த⁴ஸீமாய ஏவ க³ஹிதத்தா கா³மஸீமப³த்³த⁴ஸீமானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ருக்கா²தி³ஸம்ப³ந்தே⁴பி ஸம்பே⁴த³தோ³ஸோ நத்தி² அஞ்ஞமஞ்ஞம் நிஸ்ஸயனிஸ்ஸிதபா⁴வேன பவத்திதோதி க³ஹேதப்³ப³ம். யதி³ ஹி தாஸம்பி ஸம்ப³ந்த⁴தோ³ஸோ ப⁴வேய்ய, கத²ம் கா³மஸீமாய ப³த்³த⁴ஸீமா ஸம்மன்னிதப்³பா³ ப⁴வேய்ய? யஸ்ஸா ஹி ஸீமாய யாய ஸீமாய ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ப³ந்தே⁴ தோ³ஸோ ப⁴வேய்ய, ஸா தத்த² ப³ந்தி⁴துமேவ ந வட்டதி ப³த்³த⁴ஸீமஉத³குக்கே²பஸீமாஸு ப³த்³த⁴ஸீமா விய, அத்தனோ அனிஸ்ஸயபூ⁴தகா³மஸீமாதீ³ஸு உத³குக்கே²பஸீமா விய ச, தேனேவ ‘‘ஸசே பன ருக்க²ஸ்ஸ ஸாகா² வாததோ நிக்க²ந்தபாரோஹோ வா ப³ஹினதீ³தீரே விஹாரஸீமாய வா கா³மஸீமாய வா பதிட்டி²தோ’’திஆதி³னா உத³குக்கே²பஸீமாய அத்தனோ அனிஸ்ஸயபூ⁴தகா³மஸீமாதீ³ஹி ஏவ ஸம்ப³ந்த⁴தோ³ஸோ த³ஸ்ஸிதோ, ந நதீ³ஸீமாய, ஏவமிதா⁴பீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அயஞ்சத்தோ² உபரி பாகடோ ப⁴விஸ்ஸதி. ஆஹச்சாதி பு²ஸித்வா.

மஹாஸீமம் வா ஸோதே⁴த்வாதி மஹாஸீமக³தானம் ஸப்³பே³ஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஹத்த²பாஸானயனச²ந்தா³ஹரணாதி³வஸேன ஸகலம் மஹாஸீமம் ஸோதே⁴த்வா. ஏதேன ஸப்³ப³விபத்தியோ மோசேத்வா புப்³பே³ ஸுட்டு² ப³த்³தா⁴னம்பி த்³வின்னம் ப³த்³த⁴ஸீமானம் பச்சா² ருக்கா²தி³ஸம்ப³ந்தே⁴ன உப்பஜ்ஜனதோ ஈதி³ஸோ பாளிமுத்தகோ ஸம்ப³ந்த⁴தோ³ஸோ அத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதி, ஸோ ச ‘‘ந, பி⁴க்க²வே, ஸீமாய ஸீமா ஸம்பி⁴ந்தி³தப்³பா³’’திஆதி³னா ப³த்³த⁴ஸீமானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்பே⁴த³ஜ்ஜோ²த்த²ரணம் படிக்கி²பித்வா ‘‘அனுஜானாமி பி⁴க்க²வே ஸீமம் ஸம்மன்னந்தேன ஸீமந்தரிகம் ட²பேத்வா ஸீமம் ஸம்மன்னிது’’ந்தி (மஹாவ. 148) உபி⁴ன்னம் ப³த்³த⁴ஸீமானம் அந்தரா ஸீமந்தரிகம் ட²பேத்வா ப³ந்தி⁴தும் அனுஜானனேன ஸம்பே⁴த³ஜ்ஜோ²த்த²ரணே விய தாஸம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் பு²ஸித்வா திட்ட²னவஸேன ப³ந்த⁴னம்பி ந வட்டதீதி ஸித்³த⁴த்தா ப³த்³தா⁴னம்பி தாஸம் பச்சா² அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஏகருக்கா²தீ³ஹி பு²ஸித்வா டா²னம்பி ந வட்டதீதி ப⁴க³வதோ அதி⁴ப்பாயஞ்ஞூஹி ஸங்கீ³திகாரகேஹி நித்³தா⁴ரிதோ ப³ந்த⁴னகாலே படிக்கி²த்தஸ்ஸ ஸம்ப³ந்த⁴தோ³ஸஸ்ஸ அனுலோமேன அகப்பியானுலோமத்தா. அயம் பன ஸம்ப³ந்த⁴தோ³ஸோ புப்³பே³ ஸுட்டு² ப³த்³தா⁴னம் பச்சா² ஸஞ்ஜாதத்தா ப³ஜ்ஜ²மானக்க²ணே விய அஸீமத்தம் காதும் ந ஸக்கோதி, தஸ்மா ருக்கா²தி³ஸம்ப³ந்தே⁴ அபனீதமத்தே தா ஸீமா பாகதிகா ஹோந்தி. யதா² சாயம் பச்சா² ந வட்டதி, ஏவம் ப³ஜ்ஜ²மானக்க²ணேபி தாஸம் ருக்கா²தி³ஸம்ப³ந்தே⁴ ஸதி தா ப³ந்தி⁴தும் ந வட்டதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

கேசி பன மஹாஸீமம் வா ஸோதே⁴த்வாதி ஏத்த² ‘‘மஹாஸீமக³தா பி⁴க்கூ² யதா² தம் ஸாக²ம் வா பாரோஹம் வா காயகாயபடிப³த்³தே⁴ஹி ந பு²ஸந்தி, ஏவம் ஸோத⁴னமேவ இதா⁴தி⁴ப்பேதம், ந ஸகலஸீமாஸோத⁴ன’’ந்தி வத³ந்தி, தம் ந யுத்தம் அட்ட²கதா²ய விருஜ்ஜ²னதோ. ததா² ஹி ‘‘மஹாஸீமாய பத²வீதலம் வா தத்த²ஜாதகருக்கா²தீ³னி வா ஆஹச்ச திட்ட²தீ’’தி ஏவம் ஸாகா²பாரோஹானம் மஹாஸீமம் பு²ஸித்வா டா²னமேவ ஸம்ப³ந்த⁴தோ³ஸே காரணத்தேன வுத்தம், ந பன தத்த² டி²தபி⁴க்கூ²ஹி ஸாகா²தீ³னம் பு²ஸனம். யதி³ ஹி பி⁴க்கூ²னம் ஸாகா²தி³ம் பு²ஸித்வா டா²னமேவ காரணம் ஸியா, ‘‘தஸ்ஸ ஸாக²ம் வா ததோ நிக்³க³தபாரோஹம் வா மஹாஸீமாய பவிட்ட²ம் தத்ரட்டோ² கோசி பி⁴க்கு² பு²ஸித்வா திட்ட²தீ’’தி பி⁴க்கு²பு²ஸனமேவ வத்தப்³ப³ம் ஸியா. யஞ்ஹி தத்த² மஹாஸீமாஸோத⁴னே காரணம், ததே³வ தஸ்மிம் வாக்யே பதா⁴னதோ த³ஸ்ஸேதப்³ப³ம். ந ஹி ஆஹச்சட்டி²தமேவ ஸாகா²தி³ம் பு²ஸித்வா டி²தோ பி⁴க்கு² ஸோதே⁴தப்³போ³ ஆகாஸட்ட²ஸாகா²தி³ம் பு²ஸித்வா டி²தபி⁴க்கு²ஸ்ஸபி ஸோதே⁴தப்³ப³தோ, கிம் நிரத்த²கேன ஆஹச்சட்டா²னவசனேன, ஆகாஸட்ட²ஸாகா²ஸு ச பி⁴க்கு²பு²ஸனமேவ காரணத்தேன வுத்தம், ஸோத⁴னஞ்ச தஸ்ஸேவ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ ஹத்த²பாஸானயனாதி³வஸேன ஸோத⁴னம் வுத்தம். இத⁴ பன ‘‘மஹாஸீமம் ஸோதே⁴த்வா’’தி ஸகலஸீமாஸாதா⁴ரணவசனேன ஸோத⁴னம் வுத்தம், அபி ச ஸாகா²தி³ம் பு²ஸித்வா டி²தபி⁴க்கு²மத்தஸோத⁴னே அபி⁴மதே ‘‘மஹாஸீமாய பத²வீதல’’ந்தி விஸேஸஸீமோபாதா³னம் நிரத்த²கம் ஸியா யத்த² கத்த²சி அந்தமஸோ ஆகாஸேபி ட²த்வா ஸாகா²தி³ம் பு²ஸித்வா டி²தஸ்ஸ ஸோதே⁴தப்³ப³தோ.

சி²ந்தி³த்வா ப³ஹிட்ட²கா காதப்³பா³தி தத்த² பதிட்டி²தபா⁴வவியோஜனவசனதோ ச விஸபா⁴க³ஸீமானம் பு²ஸனேனேவ ஸகலஸீமாஸோத⁴னஹேதுகோ அட்ட²கதா²ஸித்³தோ⁴யம் ஏகோ ஸம்ப³ந்த⁴தோ³ஸோ அத்தே²வாதி க³ஹேதப்³போ³. தேனேவ உத³குக்கே²பஸீமாகதா²யம்பி (மஹாவ. அட்ட². 147) ‘‘விஹாரஸீமாய வா கா³மஸீமாய வா பதிட்டி²தோ’’தி ச ‘‘நதீ³தீரே பன கா²ணுகம் கோட்டேத்வா தத்த² ப³த்³த⁴னாவாய வா ந வட்டதீ’’தி ச ‘‘ஸசே பன ஸேது வா ஸேதுபாதா³ வா ப³ஹிதீரே பதிட்டி²தா, கம்மம் காதும் ந வட்டதீ’’தி ச ஏவம் விஸபா⁴கா³ஸு கா³மஸீமாஸு ஸாகா²தீ³னம் பு²ஸனமேவ ஸங்கரதோ³ஸகாரணத்தேன வுத்தம், ந பி⁴க்கு²பு²ஸனம். ததா² ஹி ‘‘அந்தோனதி³யம் ஜாதருக்கே² ப³ந்தி⁴த்வா கம்மம் காதப்³ப³’’ந்தி நதி³யம் நாவாப³ந்த⁴னம் அனுஞ்ஞாதம் உத³குக்கே²பனிஸ்ஸயத்தேன நதீ³ஸீமாய ஸபா⁴க³த்தா. யதி³ ஹி பி⁴க்கூ²னம் பு²ஸனமேவ படிச்ச ஸப்³ப³த்த² ஸம்ப³ந்த⁴தோ³ஸோ வுத்தோ ஸியா, நதி³யம்பி ப³ந்த⁴னம் படிக்கி²பிதப்³ப³ம் ப⁴வேய்ய. தத்தா²பி ஹி பி⁴க்கு²பு²ஸனம் கம்மகோபகாரணம் ஹோதி, தஸ்மா ஸபா⁴க³ஸீமாஸு பவிஸித்வா பூ⁴மிஆதி³ம் பு²ஸித்வா, அபு²ஸித்வா வா ஸாகா²தி³ம்ஹி டி²தே தம் ஸாகா²தி³ம் பு²ஸந்தோவ பி⁴க்கு² ஸோதே⁴தப்³போ³. விஸபா⁴க³ஸீமாஸு பன ஸாகா²தி³ம்ஹி பு²ஸித்வா டி²தே தம் ஸாகா²தி³ம் அபு²ஸந்தாபி ஸப்³பே³ பி⁴க்கூ² ஸோதே⁴தப்³பா³, அபு²ஸித்வா டி²தே பன தம் ஸாகா²தி³ம் பு²ஸந்தாவ பி⁴க்கூ² ஸோதே⁴தப்³பா³தி நிட்ட²மேத்த² க³ந்தப்³ப³ம்.

யம் பனேத்த² கேசி ‘‘ப³த்³த⁴ஸீமானம் த்³வின்னம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் விய ப³த்³த⁴ஸீமகா³மஸீமானம்பி தத³ஞ்ஞாஸம்பி ஸப்³பா³ஸம் ஸமானஸம்வாஸகஸீமானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ருக்கா²தி³ஸம்ப³ந்தே⁴ ஸதி தது³ப⁴யம்பி ஏகஸீமம் விய ஸோதே⁴த்வா ஏகத்தே²வ கம்மம் காதப்³ப³ம், அஞ்ஞதா² கதம் கம்மம் விபஜ்ஜதி, நத்தே²த்த² ஸபா⁴க³விஸபா⁴க³பே⁴தோ³’’தி வத³ந்தி, தம் தேஸம் மதிமத்தம் ஸபா⁴க³ஸீமானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்ப³ந்த⁴தோ³ஸாபா⁴வஸ்ஸ விஸபா⁴க³ஸீமானமேவ தப்³பா⁴வஸ்ஸ ஸுத்தஸுத்தானுலோமாதி³வினயனயேஹி ஸித்³த⁴த்தா. ததா² ஹி ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஸீமம் ஸம்மன்னிது’’ந்தி (மஹாவ. 138) கா³மஸீமாயமேவ ப³த்³த⁴ஸீமம் ஸம்மன்னிதும் அனுஞ்ஞாதத்தா தாஸம் நிஸ்ஸயனிஸ்ஸிதபா⁴வேன ஸபா⁴க³தா, ஸம்பே⁴த³ஜ்ஜோ²த்த²ரணதோ³ஸாபா⁴வோ ச ஸுத்ததோவ ஸித்³தோ⁴. ப³ந்த⁴னகாலே பன அனுஞ்ஞாதஸ்ஸ ஸம்ப³ந்த⁴ஸ்ஸ அனுலோமதோ பச்சா² ஸஞ்ஜாதருக்கா²தி³ஸம்ப³ந்தோ⁴பி தாஸம் வட்டதி ஏவ. ‘‘யம், பி⁴க்க²வே…பே… கப்பியம் அனுலோமேதி, அகப்பியம் படிபா³ஹதி, தம் வோ கப்பதீ’’தி (மஹாவ. 305) வுத்தத்தா ஏவம் தாவ கா³மப³த்³த⁴ஸீமானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸபா⁴க³தா, ஸம்பே⁴தா³தி³தோ³ஸாபா⁴வோ ச ஸுத்தஸுத்தானுலோமதோ ஸித்³தோ⁴, இமினா ஏவ நயேன அரஞ்ஞஸீமஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமானம் நதீ³ஆதி³ஸீமஉத³குக்கே²பஸீமானஞ்ச ஸுத்தஸுத்தானுலோமதோ அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸபா⁴க³தா, ஸம்பே⁴தா³தி³தோ³ஸாபா⁴வோ ச ஸித்³தோ⁴தி வேதி³தப்³போ³.

ப³த்³த⁴ஸீமாய பன அஞ்ஞாய ப³த்³த⁴ஸீமாய நதீ³ஆதி³ஸீமாஸு ச ப³ந்தி⁴தும் படிக்கே²பஸித்³தி⁴தோ சேவ உத³குக்கே²பஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமானம் நதீ³ஆதீ³ஸு ஏவ காதும் நியமனஸுத்தஸாமத்தி²யேன ப³த்³த⁴ஸீமகா³மஸீமாஸு கரணபடிக்கே²பஸித்³தோ⁴ ச தாஸம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸபா⁴க³தா உப்பத்திக்க²ணே பச்சா² ச ருக்கா²தீ³ஹி ஸம்பே⁴தா³தி³தோ³ஸஸம்ப⁴வோ ச வுத்தனயேன ஸுத்தஸுத்தானுலோமதோவ ஸிஜ்ஜ²ந்தி. தேனேவ அட்ட²கதா²யம் விஸபா⁴க³ஸீமானமேவ வடருக்கா²தி³வசனேஹி ஸம்ப³ந்த⁴தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேத்வா ஸபா⁴கா³னம் ப³த்³த⁴ஸீமகா³மஸீமாதீ³னம் ஸம்ப³ந்த⁴தோ³ஸோ ந த³ஸ்ஸிதோ. ந கேவலஞ்ச ந த³ஸ்ஸிதோ, அத² கோ² தாஸம் ஸபா⁴க³ஸீமானம் ருக்கா²தி³ஸம்ப³ந்தே⁴பி தோ³ஸாபா⁴வோபி பாளிஅட்ட²கதா²ஸு ஞாபிதோ ஏவ. ததா² ஹி பாளியம் (மஹாவ. 138) ‘‘பப்³ப³தனிமித்தம் பாஸாணனிமித்தம் வனனிமித்தம் ருக்க²னிமித்த’’ந்திஆதி³னா வட்³ட⁴னகனிமித்தானி அனுஞ்ஞாதானி, தேன நேஸம் ருக்கா²தி³னிமித்தானம் வட்³ட⁴னே ப³த்³த⁴ஸீமகா³மஸீமானம் ஸங்கரதோ³ஸாபா⁴வோ ஞாபிதோவ ஹோதி, த்³வின்னம் பன ப³த்³த⁴ஸீமானம் ஈதி³ஸோ ஸம்ப³ந்தோ⁴ ந வட்டதி. வுத்தஞ்ஹி ‘‘ஏகருக்கோ²பி த்³வின்னம் ஸீமானம் நிமித்தம் ஹோதி, ஸோ பன வட்³ட⁴ந்தோ ஸீமஸங்கரம் கரோதி, தஸ்மா ந காதப்³போ³’’தி. ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தியோஜனபரமம் ஸீமம் ப³ந்தி⁴து’’ந்தி (மஹாவ. 140) வசனதோபி சாயம் ஞாபிதோ. தியோஜனபரமாய ஹி ஸீமாய ஸமந்தா பரியந்தேஸு ருக்க²லதாகு³ம்பா³தீ³ஹி ப³த்³த⁴கா³மஸீமானம் நியமேன அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்ப³ந்த⁴ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோ ‘‘ஈதி³ஸம் ஸம்ப³ந்த⁴ம் வினாஸேத்வாவ ஸீமா ஸம்மன்னிதப்³பா³’’தி அட்ட²கதா²யம்பி ந வுத்தம்.

யதி³ சேத்த² ருக்கா²தி³ஸம்ப³ந்தே⁴ன கம்மவிபத்தி ப⁴வேய்ய, அவஸ்ஸமேவ வத்தப்³ப³ம் ஸியா. விபத்திபரிஹாரத்த²ஞ்ஹி ஆசரியா நிராஸங்கட்டா²னேஸுபி ‘‘பி⁴த்திம் அகித்தேத்வா’’திஆதி³னா ஸித்³த⁴மேவத்த²ம் புனப்புனம் அவோசும், இத⁴ பன ‘‘வனமஜ்ஜே² விஹாரம் கரோந்தி, வனம் ந கித்தேதப்³ப³’’ந்திஆதி³னா ருக்க²லதாதீ³ஹி நிரந்தரே வனமஜ்ஜே²பி ஸீமாப³ந்த⁴னமவோசும். ததா² த²ம்பா⁴னம் உபரி கதபாஸாதா³தீ³ஸு ஹேட்டா² த²ம்பா⁴தீ³ஹி ஏகாப³த்³தே⁴ஸு உபரிமதலாதீ³ஸு ஸீமாப³ந்த⁴னம் ப³ஹுதா⁴ வுத்தம், தஸ்மா ப³த்³த⁴ஸீமகா³மஸீமானம் ருக்கா²தி³ஸம்ப³ந்தோ⁴ தேஹி முக²தோவ விஹிதோ, அபிச கா³மஸீமானம்பி பாடேக்கம் ப³த்³த⁴ஸீமாஸதி³ஸதாய ஏகாய கா³மஸீமாய கம்மம் கரோந்தேஹி த³ப்³ப³திணமத்தேனபி ஸம்ப³ந்தா⁴ கா³மந்தரபரம்பரா அரஞ்ஞனதீ³ஸமுத்³தா³ ச ஸோதே⁴தப்³பா³தி ஸகலம் தீ³பம் ஸோதே⁴த்வாவ காதப்³ப³ம் ஸியா. ஏவம் பன அஸோதே⁴த்வா பட²மமஹாஸங்கீ³திகாலதோ பபு⁴தி கதானம் உபஸம்பதா³தி³கம்மானம் ஸீமாஸம்முதீனஞ்ச விபஜ்ஜனதோ ஸப்³பே³ஸம்பி பி⁴க்கூ²னம் அனுபஸம்பன்னஸங்காபஸங்கோ³ ச து³ன்னிவாரோ ஹோதி, ந சேதம் யுத்தம், தஸ்மா வுத்தனயேன விஸபா⁴க³ஸீமானமேவ ருக்கா²தி³ஸம்ப³ந்த⁴தோ³ஸோ, ந ப³த்³த⁴ஸீமகா³மஸீமாதீ³னம் ஸபா⁴க³ஸீமானந்தி க³ஹேதப்³ப³ம்.

மஹாஸீமாஸோத⁴னஸ்ஸ து³க்கரதாய க²ண்ட³ஸீமாயமேவ யேபு⁴ய்யேன ஸங்க⁴கம்மகரணந்தி ஆஹ ‘‘ஸீமமாளகே’’திஆதி³. மஹாஸங்க⁴ஸன்னிபாதேஸு பன க²ண்ட³ஸீமாய அப்பஹோனகதாய மஹாஸீமாய கம்மே கரியமானேபி அயம் நயோ க³ஹேதப்³போ³வ. உக்கி²பாபேத்வாதி இமினா காயபடிப³த்³தே⁴ன ஸீமம் பு²ஸந்தோபி ஸீமட்டோ²வ ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. புரிமனயேபீதி க²ண்ட³ஸீமதோ மஹாஸீமம் பவிட்ட²ஸாகா²னயேபி. ஸீமட்ட²ருக்க²ஸாகா²ய நிஸின்னோ ஸீமட்டோ²வ ஹோதீதி ஆஹ ‘ஹத்த²பாஸமேவ ஆனேதப்³போ³’’தி. ஏத்த² ச ‘‘ருக்க²ஸாகா²தீ³ஹி அஞ்ஞமஞ்ஞஸம்ப³ந்தா⁴ஸு ஏதாஸு க²ண்ட³ஸீமாய தயோ பி⁴க்கூ², மஹாஸீமாய த்³வேதி ஏவம் த்³வீஸு ஸீமாஸு ஸீமந்தரிகம் அபு²ஸித்வா, ஹத்த²பாஸஞ்ச அவிஜஹித்வா டி²தேஹி பஞ்சஹி பி⁴க்கூ²ஹி உபஸம்பதா³தி³ கம்மம் காதும் வட்டதீ’’தி கேசி வத³ந்தி, தம் ந யுத்தம் ‘‘நானாஸீமாயம் டி²தசதுத்தோ² கம்மம் கரேய்ய, அகம்மம் ந ச கரணீய’’ந்திஆதி³வசனதோ (மஹாவ. 389). தேனேவேத்தா²பி மஹாஸீமம் ஸோதே⁴த்வா மாளகஸீமாயமேவ கம்மகரணம் விஹிதம். அஞ்ஞதா² பி⁴ன்னஸீமட்ட²தாய தத்ரட்ட²ஸ்ஸ க³ணபூரகத்தாபா⁴வா கம்மகோபோவ ஹோதீதி.

யதி³ ஏவம் கத²ம் ச²ந்த³பாரிஸுத்³தி⁴ஆஹரணவஸேன மஹாஸீமாஸோத⁴னந்தி? தம்பி வினயஞ்ஞூ ந இச்ச²ந்தி, ஹத்த²பாஸானயனப³ஹிஸீமகரணவஸேன பனேத்த² ஸோத⁴னம் இச்ச²ந்தி, தி³ன்னஸ்ஸபி ச²ந்த³ஸ்ஸ அனாக³மனேன மஹாஸீமட்டோ² கம்மம் கோபேதீதி. யதி³ சஸ்ஸ ச²ந்தா³தி³ நாக³ச்ச²தி, கத²ம் ஸோ கம்மம் கோபேஸ்ஸதீதி? த்³வின்னம் விஸபா⁴க³ஸீமானம் ஸம்ப³ந்த⁴தோ³ஸதோ, ஸோ ச ஸம்ப³ந்த⁴தோ³ஸோ அட்ட²கதா²வசனப்பமாணதோ. ந ஹி வினயே ஸப்³ப³த்த² யுத்தி ஸக்கா ஞாதும் பு³த்³த⁴கோ³சரத்தாதி வேதி³தப்³ப³ம். கேசி பன ‘‘ஸசே த்³வேபி ஸீமாயோ பூரேத்வா நிரந்தரம் டி²தேஸு பி⁴க்கூ²ஸு கம்மம் கரோந்தேஸு ஏகாய ஏவ ஸீமாய க³ணோ ச உபஸம்பதா³பேக்கோ² ச அனுஸ்ஸாவகோ ச ஏகதோ திட்ட²தி, கம்மம் ஸுகதமேவ ஹோதி. ஸசே பன கம்மாரஹோ வா அனுஸ்ஸாவகோ வா ஸீமந்தரட்டோ² ஹோதி, கம்மம் விபஜ்ஜதீ’’தி வத³ந்தி, தஞ்ச ப³த்³த⁴ஸீமகா³மஸீமாதி³ஸபா⁴க³ஸீமாஸு ஏவ யுஜ்ஜதி. யாஸு அஞ்ஞமஞ்ஞம் ருக்கா²தி³ஸம்ப³ந்தே⁴ஸுபி தோ³ஸோ நத்தி², யாஸு பன அத்தி², ந தாஸு, விஸபா⁴க³ஸீமாஸு ருக்கா²தி³ஸம்ப³ந்தே⁴ ஸதி ஏகத்த² டி²தோ இதரட்டா²னம் கம்மம் கோபேதி ஏவ அட்ட²கதா²ய ஸாமஞ்ஞதோ ஸோத⁴னஸ்ஸ வுத்தத்தாதி அம்ஹாகம் க²ந்தி, வீமம்ஸித்வா க³ஹேதப்³ப³ம்.

ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. மஹாவக்³க³ 3.138) ‘‘உக்கி²பாபேத்வா காதும் ந வட்டதீதி க²ண்ட³ஸீமாய அந்தோ டி²தத்தா ருக்க²ஸ்ஸ தத்த² டி²தோ ஹத்த²பாஸமேவ ஆனேதப்³போ³தி உக்கி²பாபேத்வா காதும் ந வட்டதீ’’தி வுத்தம். வஜிரபு³த்³தி⁴டீகாயம் (வஜிர. டீ. மஹாவக்³க³ 138) பன ‘‘உக்கி²பாபேத்வா காதும் ந வட்டதி, கஸ்மா? அந்தோ டி²தத்தா. ருக்க²ஸ்ஸ ஹி ஹேட்டா² பத²வீக³தம் மூலம் க²ண்ட³ஸீமாயேவ ஹோதி. அப்³போ³ஹாரிகம் வாதி அபரே. ‘மஜ்ஜே² பன சி²ன்னே மஹாஸீமாய டி²தம் மூலம் மஹாஸீமமேவ ப⁴ஜதி, க²ண்ட³ஸீமாய டி²தம் க²ண்ட³ஸீமமேவ ப⁴ஜதி ததா³யத்தபத²வீஆதீ³ஹி அனுக்³க³ஹிதத்தா’தி ச வுத்தம். ‘ஸீமாய பச்சா² உட்டி²தருக்கே² நிஸீதி³த்வா கம்மம் காதும் வட்டதி பச்சா² ஸீமாயம் கதகே³ஹே வியா’தி வத்வா ‘ப³ந்த⁴னகாலே டி²தே ருக்கே² நிஸீதி³த்வா காதும் ந வட்டதி உபரிஸீமாய அக³மனதோ’தி காரணம் வத³ந்தி. ஏவம் ஸதி ப³ந்த⁴னகாலே புன ஆரோஹணம் நாம நத்தி², ப³ந்தி⁴தகாலே ஏவ ஆரோஹதீதி ஆபஜ்ஜதி பச்சா² உட்டி²தருக்கோ² பன தப்படிப³த்³த⁴த்தா ஸீமாஸங்க²மேவ க³தோ. ஏவம் புப்³பே³ உட்டி²தருக்கோ²பீதி க³ஹேதப்³ப³ம். ‘‘யம் கிஞ்சீ’’தி வசனதோ திணாதி³பி ஸங்க³ஹிதம், மஹாதே²ராபி திணம் ஸோதே⁴த்வாவ கரோந்தீ’’தி வுத்தம்.

ந ஓதரதீதி பணவஸண்டா²னபப்³ப³தாதீ³ஸு ஹேட்டா² பமாணரஹிதம் டா²னம் ந ஓதரதி. கிஞ்சாபி பனேத்த² ப³ஜ்ஜ²மானக்க²ணே உத்³த⁴ம்பி பமாணரஹிதபப்³ப³தாதி³ நாரோஹதி, ததா²பி தம் பச்சா² ஸீமட்ட²தாய ஸீமா ஹோதி. ஹேட்டா² பணவஸண்டா²னாதி³ பன உபரி ப³த்³தா⁴யபி ஸீமாய ஸீமஸங்க²ம் ந க³ச்ச²தி, தஸ்ஸேவ வஸேன ‘‘ந ஓதரதீ’’தி வுத்தம், இதரதா² ஓரோஹணாரோஹணானம் ஸாதா⁴ரணவஸேன ‘‘ந ஓதரதீ’’திஆதி³னா வத்தப்³ப³தோ. ஜாதம் யம் கிஞ்சீதி நிட்டி²தஸீமாய உபரி ஜாதம் விஜ்ஜமானம் புப்³பே³ டி²தம் பச்சா² ஸஞ்ஜாதம் பவிட்ட²ஞ்ச யம் கிஞ்சி ஸவிஞ்ஞாணகாவிஞ்ஞாணகம் ஸப்³ப³ம்பீதி அத்தோ². அந்தோஸீமாய ஹி ஹத்தி²க்க²ந்தா⁴தி³ஸவிஞ்ஞாணகேஸு நிஸின்னோபி பி⁴க்கு² ஸீமட்டோ²வ ஹோதி. ப³த்³தா⁴ய ஸீமாயாதி இத³ஞ்ச பகரணவஸேன உபலக்க²ணதோ வுத்தம். அப³த்³த⁴ஸீமாஸுபி ஸப்³பா³ஸு டி²தம் தம் ஸீமாஸங்க²மேவ க³ச்ச²தி. ஏகஸம்ப³ந்தே⁴ன க³தந்தி ருக்க²லதாதி³தத்ரஜாதமேவஸந்தா⁴ய வுத்தம். தாதி³ஸஞ்ஹி ‘‘இதோ க³த’’ந்தி வத்தப்³ப³தம் அரஹதி.

யம் பன ‘‘இதோ க³த’’ந்தி வா ‘‘ததோ ஆக³த’’ந்தி வா வத்தும் அஸக்குணேய்யம் உபோ⁴ஸு ப³த்³த⁴ஸீமகா³மஸீமாஸு உத³குக்கே²பனதீ³ஆதீ³ஸு ச திரியம் பதிதரஜ்ஜுத³ண்டா³தி³, தத்த² கிம் காதப்³ப³ந்தி? ஏத்த² பன ‘‘ப³த்³த⁴ஸீமாய பதிட்டி²தபா⁴கோ³ ப³த்³த⁴ஸீமா, கா³மஸீமாய பதிட்டி²தபா⁴கோ³ கா³மஸீமா தது³ப⁴யஸீமட்ட²பப்³ப³தாதி³ விய, ப³த்³த⁴ஸீமதோ உட்டி²தவடருக்க²ஸ்ஸ பாரோஹே, கா³மஸீமாய கா³மஸீமதோ உட்டி²தவடருக்க²ஸ்ஸ பாரோஹே ச ப³த்³த⁴ஸீமாய பதிட்டி²தேபி ஏஸேவ நயோ. மூலே பதிட்டி²தகாலதோ பட்டா²ய ஹி ‘இதோ க³தம், ததோ ஆக³த’ந்தி வத்தும் அஸக்குணேய்யதோ ஸோ பா⁴கோ³ யதா²பவிட்ட²ஸீமட்ட²ஸங்க²மேவ க³ச்ச²தி. தேஸம் ருக்க²பாரோஹானம் அந்தரா பன ஆகாஸட்ட²ஸாகா² பூ⁴மியம் ஸீமாபரிச்சே²த³ப்பமாணேன தது³ப⁴யஸீமா ஹோதீ’’தி கேசி வத³ந்தி. யஸ்மா பனஸ்ஸா ஸாகா²ய பாரோஹோ பவிட்ட²ஸீமாய பத²வியம் மூலேஹி பதிட்ட²ஹித்வாபி யாவ ஸாக²ம் வினா டா²தும் ந ஸக்கோதி, தாவ மூலஸீமட்ட²தம் ந விஜஹதி. யதா³ பன ஸண்டா²தும் ஸக்கோதி, ததா³பி பாரோஹமத்தமேவ பவிட்ட²ஸீமதம் ஸமுபேதி, தஸ்மா ஸப்³போ³பி ஆகாஸட்ட²ஸாகா²பா⁴கோ³ புரிமஸீமட்ட²தம் ந விஜஹதி ததோ ஆக³தபா⁴க³ஸ்ஸ அவிஜஹிதத்தாதி அம்ஹாகம் க²ந்தி. உத³குக்கே²பனதீ³ஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. தத்த² ச விஸபா⁴க³ஸீமாய ஏவ பவிட்டே² ஸகலஸீமாஸோத⁴னம், ஸபா⁴கா³ய பவிட்டே² பு²ஸித்வா டி²தமத்தபி⁴க்கு²ஸோத⁴னஞ்ச ஸப்³ப³ம் புப்³பே³ வுத்தனயமேவ.

164. ஏத்த² ச நதீ³பாரஸீமாகதா²ய பாரயதீதி அஜ்ஜோ²த்த²ரதி. நதி³யா உபோ⁴ஸு தீரேஸு பதிட்ட²ஹமானா ஸீமா நதீ³அஜ்ஜோ²த்த²ரா நாம ஹோதீதி ஆஹ ‘‘நதி³ம் அஜ்ஜோ²த்த²ரமான’’ந்தி. அந்தோனதி³யஞ்ஹி ஸீமா ந ஓதரதி. நதீ³லக்க²ணே பன அஸதி ஓதரதி. ஸா ச ததா³ நதீ³பாரஸீமா ந ஹோதீதி ஆஹ ‘‘நதி³யா லக்க²ணம் நதீ³னிமித்தே வுத்தனயமேவா’’தி. அஸ்ஸாதி ப⁴வேய்ய. அவஸ்ஸம் லப்³ப⁴னேய்யா பன து⁴வனாவாவ ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ந நாவாயாதி இமினா நாவம் வினாபி ஸீமா ப³த்³தா⁴ ஸுப³த்³தா⁴ ஏவ ஹோதி, ஆபத்திபரிஹாரத்தா² நாவாதி த³ஸ்ஸேதி.

ருக்க²ஸங்கா⁴டமயோதி அனேகருக்கே² ஏகதோ க⁴டேத்வா கதஸேது. ருக்க²ம் சி²ந்தி³த்வா கதோதி பாட²ஸேஸோ. ‘‘ஸப்³ப³னிமித்தானம் அந்தோ டி²தபி⁴க்கூ² ஹத்த²பாஸே கத்வாதி இத³ம் உபி⁴ன்னம் தீரானம் ஏககா³மகே²த்தபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். பப்³ப³தஸண்டா²னாதி ஏகதோ உக்³க³ததீ³பஸிக²ரத்தா ஸமந்தபாஸாதி³காயம் வுத்தம்.

165. ஸீமாஸமூஹனகதா²யம் ஸோதி பி⁴க்கு²னிஸங்கோ⁴. த்³வேபீதி த்³வே ஸமானஸம்வாஸஅவிப்பவாஸஸீமாயோ. அவிப்பவாஸஸீமாதி மஹாஸீமம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. தத்தே²வ யேபு⁴ய்யேன அவிப்பவாஸாதி. அவிப்பவாஸம் அஜானந்தாபீதி இத³ம் மஹாஸீமாய விஜ்ஜமானாவிஜ்ஜமானத்தம், தஸ்ஸா பா³ஹிரபரிச்சே²த³ஞ்ச அஜானந்தானம் வஸேன வுத்தம். ஏவம் அஜானந்தேஹிபி அந்தோஸீமாய ட²த்வா கம்மவாசாய கதாய ஸா ஸீமா ஸமூஹதாவ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஸமூஹனிதுஞ்சேவ ப³ந்தி⁴துஞ்ச ஸக்கி²ஸ்ஸந்தீ’’தி. நிராஸங்கட்டா²னேதி க²ண்ட³ஸீமாரஹிதட்டா²னே. இத³ஞ்ச மஹாஸீமாய விஜ்ஜமானாயபி கம்மகரணஸுக²த்த²ம் க²ண்ட³ஸீமா இச்சி²தாதி தம் சேதியங்க³ணாதி³ப³ஹுஸன்னிபாதட்டா²னே ந ப³ந்த⁴தீதி வுத்தம். தத்தா²பி ஸா ப³த்³தா⁴ ஸுப³த்³தா⁴ ஏவ மஹாஸீமா விய. படிப³ந்தி⁴தும் பன ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தேவாதி இத³ம் க²ண்ட³ஸீமாய அஸமூஹதத்தா, தஸ்ஸா அவிஜ்ஜமானத்தஸ்ஸ அஜானனதோ ச மஹாஸீமாப³ந்த⁴னம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். க²ண்ட³ஸீமா பன நிராஸங்கட்டா²னே ப³ந்தி⁴தும் ஸக்கி²ஸ்ஸந்தேவ. ஸீமாஸம்பே⁴த³ம் கத்வாதி க²ண்ட³ஸீமாய விஜ்ஜமானபக்கே² ஸீமாய ஸீமம் அஜ்ஜோ²த்த²ரணஸம்பே⁴த³ம் கத்வா அவிஜ்ஜமானபக்கே²பி ஸம்பே⁴த³ஸங்காய அனிவத்தனேன ஸம்பே⁴த³ஸங்கம் கத்வா. அவிஹாரம் கரேய்யுந்தி ஸங்க⁴கம்மானாரஹம் கரேய்யும். புப்³பே³ ஹி சேதியங்க³ணாதி³னிராஸங்கட்டா²னே கம்மம் காதும் ஸக்கா, இதா³னி தம்பி வினாஸிதந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ந ஸமூஹனிதப்³பா³தி க²ண்ட³ஸீமம் அஜானந்தேஹி ந ஸமூஹனிதப்³பா³. உபோ⁴பி ந ஜானந்தீதி உபி⁴ன்னம் பதே³ஸனியமம் வா தாஸம் த்³வின்னம்பி வா அஞ்ஞதராய வா விஜ்ஜமானதம் வா அவிஜ்ஜமானதம் வா ந ஜானந்தி, ஸப்³ப³த்த² ஸங்கா ஏவ ஹோதி. நேவ ஸமூஹனிதும், ந ப³ந்தி⁴தும் ஸக்கி²ஸ்ஸந்தீதி இத³ம் நிராஸங்கட்டா²னே ட²த்வா ஸமூஹனிதும் ஸக்கோந்தாபி மஹாஸீமம் படிப³ந்தி⁴தும் ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தீதி இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ந ச ஸக்கா…பே… கம்மவாசா காதுந்தி இத³ம் ஸீமாப³ந்த⁴னகம்மவாசம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தஸ்மாதி யஸ்மா ப³ந்தி⁴தும் ந ஸக்கா, தஸ்மா ந ஸமூஹனிதப்³பா³தி அத்தோ².

கேசி பன ‘‘ஈதி³ஸேஸுபி விஹாரேஸு ச²பஞ்சமத்தே பி⁴க்கூ² க³ஹேத்வா விஹாரகோடிதோ பட்டா²ய விஹாரபரிக்கே²பஸ்ஸ அந்தோ ச ப³ஹி ச ஸமந்தா லேட்³டு³பாதே ஸப்³ப³த்த² மஞ்சப்பமாணே ஓகாஸே நிரந்தரம் ட²த்வா பட²மம் அவிப்பவாஸஸீமம், ததோ ஸமானஸம்வாஸகஸீமஞ்ச ஸமூஹனனவஸேன ஸீமாய ஸமுக்³கா⁴தே கதே தஸ்மிம் விஹாரே க²ண்ட³ஸீமாய, மஹாஸீமாய வா டி²தவிஜ்ஜமானத்தே ஸதி அவஸ்ஸம் ஏகஸ்மிம் மஞ்சட்டா²னே தாஸம் மஜ்ஜ²க³தா தே பி⁴க்கூ² தா ஸமூஹனேய்யும், ததோ கா³மஸீமா ஏவ அவஸிஸ்ஸேய்ய. ந ஹேத்த² ஸீமாய, தப்பரிச்சே²த³ஸ்ஸ வா ஜானனம் அங்க³ம். ஸீமாய பன அந்தோடா²னம் ‘ஸமூஹனிஸ்ஸாமா’தி கம்மவாசாகரணஞ்சேத்த² அங்க³ம். அட்ட²கதா²யம் ‘க²ண்ட³ஸீமம் பன ஜானந்தா அவிப்பவாஸம் அஜானந்தாபி ஸமூஹனிதுஞ்சேவ ப³ந்தி⁴துஞ்ச ஸக்கி²ஸ்ஸந்தீ’தி ஏவம் மஹாஸீமாய பரிச்சே²த³ஸ்ஸ அஜானனேபி ஸமூஹனனஸ்ஸ வுத்தத்தா கா³மஸீமாய ஏவ ச அவஸிட்டா²ய தத்த² யதா²ருசி து³வித⁴ம்பி ஸீமம் ப³ந்தி⁴துஞ்சேவ உபஸம்பதா³தி³கம்மம் காதுஞ்ச வட்டதீ’’தி வத³ந்தி, தம் யுத்தம் விய தி³ஸ்ஸதி, வீமம்ஸித்வா க³ஹேதப்³ப³ந்தி விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.144) ஆக³தோ வினிச்ச²யோ. ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. மஹாவக்³க³ 3.144) பன ‘‘அவிப்பவாஸஸீமா ந ஸமூஹந்தப்³பா³தி மஹாஸீமம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. நிராஸங்கட்டா²னேஸு ட²த்வாதி சேதியங்க³ணாதீ³னம் க²ண்ட³ஸீமாய அனோகாஸத்தா வுத்தம். க²ண்ட³ஸீமஞ்ஹி ப³ந்த⁴ந்தா தாதி³ஸம் டா²னம் பஹாய அஞ்ஞஸ்மிம் விவித்தே ஓகாஸே ப³ந்த⁴ந்தி. அப்பேவ நாம ஸமூஹனிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸந்தீதி அவிப்பவாஸஸீமம்யேவ ஸமூஹனிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி, ந க²ண்ட³ஸீமம். படிப³ந்தி⁴தும் பன ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தேவாதி க²ண்ட³ஸீமாயம் அஞ்ஞாதத்தா ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி. ந ஸமூஹனிதப்³பா³தி க²ண்ட³ஸீமம் அஜானந்தேஹி ந ஸமூஹனிதப்³பா³’’தி வுத்தம்.

166. ஏவம் ப³த்³த⁴ஸீமாவினிச்ச²யம் கதே²த்வா இதா³னி அப³த்³த⁴ஸீமாவினிச்ச²யம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அப³த்³த⁴ஸீமா பனா’’தி ஆஹ. ஸா கதிவிதா⁴தி ஆஹ ‘‘கா³மஸீமா ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமா உத³குக்கே²பஸீமாதி திவிதா⁴’’தி. பாளியம் (மஹாவ. 147) ‘‘அஸம்மதாய, பி⁴க்க²வே, ஸீமாயா’’திஆதி³னா கா³மஸீமா ஏவ ப³த்³த⁴ஸீமாய கே²த்தம் அரஞ்ஞனதீ³ஆத³யோ விய ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஉத³குக்கே²பாதீ³னம், ஸா ச கா³மஸீமா ப³த்³த⁴ஸீமாய ரஹிதட்டா²னே ஸயமேவ ஸமானஸம்வாஸா ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘யா தஸ்ஸ கா³மஸ்ஸ கா³மஸீமா’’தி ஏத்த² கா³மபரிக்கே²பஸ்ஸ அந்தோ ச ப³ஹி ச கே²த்தவத்து²அரஞ்ஞபப்³ப³தாதி³கம் ஸப்³ப³ம் கா³மக்கே²த்தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘கா³மஸ்ஸா’’தி வுத்தம், ந அந்தரக⁴ரமேவ, தஸ்மா தஸ்ஸ ஸகலஸ்ஸ கா³மக்கே²த்தஸ்ஸ ஸம்ப³ந்த⁴னீயா கா³மஸீமாதி ஏவமத்தோ² க³ஹேதப்³போ³. யோ ஹி ஸோ அந்தரக⁴ரகே²த்தாதீ³ஸு அனேகேஸு பூ⁴மிபா⁴கே³ஸு ‘‘கா³மோ’’தி ஏகத்தேன லோகஜனேஹி பஞ்ஞத்தோ கா³மவோஹாரோ, ஸோவ இத⁴ ‘‘கா³மஸீமா’’திபி வுச்சதீதி அதி⁴ப்பாயோ. கா³மோ ஏவ ஹி கா³மஸீமா. இமினாவ நயேன உபரி அரஞ்ஞம் நதீ³ ஸமுத்³தோ³ ஜாதஸ்ஸரோதி, ஏவம் தேஸு தேஸு பூ⁴மிப்பதே³ஸேஸு ஏகத்தேன லோகஜனபஞ்ஞத்தானமேவ அரஞ்ஞாதீ³னம் அரஞ்ஞஸீமாதி³பா⁴வோ வேதி³தப்³போ³, லோகே பன கா³மஸீமாதி³வோஹாரோ கா³மாதீ³னம் மரியாதா³யமேவ வத்தும் வட்டதி, ந கா³மக்கே²த்தாதீ³ஸு ஸப்³ப³த்த². ஸாஸனே பன தே கா³மாத³யோ இதரனிவத்திஅத்தே²ன ஸயமேவ அத்தனோ மரியாதா³தி கத்வா கா³மோ ஏவ கா³மஸீமா, அரஞ்ஞமேவ அரஞ்ஞஸீமா, ஸமுத்³தோ³ ஏவ ஸமுத்³த³ஸீமாதி ஸீமாவோஹாரேன வுத்தாதி வேதி³தப்³போ³. பாளியம் நிக³மஸ்ஸ வாதி இத³ம் கா³மஸீமப்பபே⁴த³ம் உபலக்க²ணவஸேன த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். தேனாஹ ‘‘நக³ரம்பி க³ஹிதமேவா’’தி.

ப³லிம் லப⁴ந்தீதி இத³ம் யேபு⁴ய்யவஸேன வுத்தம். ‘‘அயம் கா³மோ ஏத்தகோ கரீஸபா⁴கோ³’’திஆதி³னா பன ராஜபண்ணேஸு ஆரோபிதேஸு பூ⁴மிபா⁴கே³ஸு யஸ்மிம் யஸ்மிம் தளாகமாதிகாஸுஸானபப்³ப³தாதி³கே பதே³ஸே ப³லிம் ந க³ண்ஹந்தி, ஸோபி கா³மஸீமா ஏவ. ராஜாதீ³ஹி பரிச்சி²ன்னபூ⁴மிபா⁴கோ³ ஹி ஸப்³போ³வ ட²பேத்வா நதீ³லோணிஜாதஸ்ஸரே கா³மஸீமாதி வேதி³தப்³பா³. தேனாஹ ‘‘பரிச்சி²ந்தி³த்வா ராஜா கஸ்ஸசி தே³தீ’’தி. ஸசே பன தத்த² ராஜா கஞ்சி பதே³ஸம் கா³மந்தரேன யோஜேதி, ஸோ பவிட்ட²கா³மஸீமதம் ஏவ ப⁴ஜதி. நதீ³ஜாதஸ்ஸரே வினாஸேத்வா தளாகாதி³பா⁴வம் வா பூரேத்வா கே²த்தாதி³பா⁴வம் வா பாபிதேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

யே பன கா³மா ராஜசோராதி³ப⁴யபீளிதேஹி மனுஸ்ஸேஹி ச²ட்³டி³தா சிரம்பி நிம்மனுஸ்ஸா திட்ட²ந்தி, ஸமந்தா பன கா³மா ஸந்தி, தேபி பாடேக்கம் கா³மஸீமாவ. தேஸு ஹி ராஜானோ ஸமந்தகா³மவாஸீஹி கஸாபேத்வா வா யேஹி கேஹிசி கஸிதட்டா²னம் லிகி²த்வா வா ப³லிம் க³ண்ஹந்தி, அஞ்ஞேன வா கா³மேன ஏகீபா⁴வம் உபனேந்தி, யே பன கா³மா ராஜூஹிபி பரிச்சத்தா கா³மகே²த்தானந்தரிகா மஹாஅரஞ்ஞேன ஏகீபூ⁴தா, தே அகா³மகாரஞ்ஞஸீமதம் பாபுணந்தி, புரிமா கா³மஸீமா வினஸ்ஸதி, ராஜானோ பன ஏகஸ்மிம் அரஞ்ஞாதி³பதே³ஸே மஹந்தம் கா³மம் கத்வா அனேகஸஹஸ்ஸானி குலானி வாஸாபேத்வா தத்த² வாஸீனம் போ⁴க³கா³மாதி ஸமந்தா பூ⁴தகா³மே பரிச்சி²ந்தி³த்வா தே³ந்தி, புராணனாமம் பன பரிச்சே²த³ஞ்ச ந வினாஸேந்தி, தேபி பச்சேகம் கா³மஸீமா ஏவ, ஏத்தாவதா புரிமகா³மஸீமதம் ந விஜஹந்தி. ஸா ச இதரா சாதிஆதி³ ‘‘ஸமானஸம்வாஸா ஏகூபோஸதா²’’தி பாளிபத³ஸ்ஸ (மஹாவ. 143) அதி⁴ப்பாயவிவரணம். தத்த² ஹி ஸா ச ராஜிச்சா²வஸேன பரிவத்தேத்வா ஸமுப்பன்னா அபி⁴னவா, இதரா ச அபரிவத்தா பகதிகா³மஸீமா யதா² ப³த்³த⁴ஸீமாய ஸப்³ப³ம் ஸங்க⁴கம்மம் காதும் வட்டதி, ஏவமேதாபி ஸப்³ப³கம்மாரஹதாஸதி³ஸேன ப³த்³த⁴ஸீமாஸதி³ஸா ஸமானஸம்வாஸா ஏகூபோஸதா²தி அதி⁴ப்பாயோ. ஸாமஞ்ஞதோ ‘‘ப³த்³த⁴ஸீமாஸதி³ஸா’’தி வுத்தே திசீவராவிப்பவாஸஸீமம் ப³த்³த⁴ஸீமம் ஏவ மஞ்ஞந்தீதி தம்ஸதி³ஸதானிவத்தனமுகே²ன உபரிஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமாய தம்ஸதி³ஸதாபி அத்தீ²தி த³ஸ்ஸனனயஸ்ஸ இதே⁴வ பஸங்க³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கேவல’’ந்திஆதி³ வுத்தம்.

விஞ்ஜா²டவிஸதி³ஸே அரஞ்ஞேதி யத்த² ‘‘அஸுககா³மஸ்ஸ இத³ம் கே²த்த’’ந்தி கா³மவோஹாரோ நத்தி², யத்த² ச நேவ கஸந்தி ந வபந்தி, தாதி³ஸே அரஞ்ஞே. மச்ச²ப³ந்தா⁴னம் அக³மனபதா² நிம்மனுஸ்ஸாவாஸா ஸமுத்³த³ந்தரதீ³பகாபி ஏத்தே²வ ஸங்க³ய்ஹந்தி. யம் யஞ்ஹி அகா³மக்கே²த்தபூ⁴தம் நதீ³ஸமுத்³த³ஜாதஸ்ஸரவிரஹிதபதே³ஸம், தம் ஸப்³ப³ம் அரஞ்ஞஸீமாதி வேதி³தப்³ப³ம். ஸா ச ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமம் வினா ஸயமேவ ஸமானஸம்வாஸா ப³த்³த⁴ஸீமாஸதி³ஸா, நதீ³ஆதி³ஸீமாஸு விய ஸப்³ப³மேத்த² ஸங்க⁴கம்மம் காதும் வட்டதி. நதீ³ஸமுத்³த³ஜாதஸ்ஸரானம் தாவ அட்ட²கதா²யம் ‘‘அத்தனோ ஸபா⁴வேனேவ ப³த்³த⁴ஸீமாஸதி³ஸா’’திஆதி³னா வுத்தத்தா ஸீமதா ஸித்³தா⁴. அரஞ்ஞஸ்ஸ பன ஸீமதா கத²ந்தி? ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமானுஜானனஸுத்தாதி³ஸாமத்தி²யதோ. யதா² ஹி கா³மஸீமாய வக்³க³கம்மபரிஹாரத்த²ம் ப³ஹூ ப³த்³த⁴ஸீமாயோ அனுஞ்ஞாதா, தாஸஞ்ச த்³வின்னம் அந்தரா அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஸம்பே⁴த³த்த²ம் ஸீமந்தரிகா அனுஞ்ஞாதா, ஏவமித⁴ அரஞ்ஞேபி ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமா. தாஸஞ்ச த்³வின்னம் அந்தராபி ஸீமந்தரிகாய பாளிஅட்ட²கதா²ஸு விதா⁴னஸாமத்தி²யதோ அரஞ்ஞஸ்ஸபி ஸபா⁴வேனேவ நதீ³ஆதீ³னம் விய ஸீமபா⁴வோ தத்த² வக்³க³கம்மபரிஹாரத்த²மேவ ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமாய அனுஞ்ஞாதத்தாவ ஸித்³தோ⁴தி வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² ஸீமாயமேவ ஹி டி²தா ஸீமட்டா²னம் வக்³க³கம்மம் கரோந்தி, ந அஸீமாயம் ஆகாஸே டி²தா விய ஆகாஸட்டா²னம். ஏவமேவ ஹி ஸாமத்தி²யம் க³ஹேத்வா ‘‘ஸப்³பா³, பி⁴க்க²வே, நதீ³ அஸீமா’’திஆதி³னா (மஹாவ. 147) படிக்கி²த்தப³த்³த⁴ஸீமானம்பி நதீ³ஸமுத்³த³ஜாதஸ்ஸரானம் அத்தனோ ஸபா⁴வேனேவ ஸீமபா⁴வோ அட்ட²கதா²யம் (மஹாவ. அட்ட². 147) வுத்தோதி க³ஹேதப்³போ³.

அத²ஸ்ஸ டி²தோகாஸதோதி தஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ டி²தோகாஸதோ. ஸசேபி ஹி பி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸம் திட்ட²தி, தஸ்ஸ டி²தோகாஸஸ்ஸ பா³ஹிரந்ததோ பட்டா²ய பி⁴க்கூ²னம் வக்³க³கம்மபரிஹாரத்த²ம் ஸீமாபேக்கா²ய உப்பன்னாய தாய ஸஹ ஸயமேவ உப்பன்னா ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமா ஸமானஸம்வாஸகாதி அதி⁴ப்பாயோ. யத்த² பன கு²த்³த³கே அரஞ்ஞே மஹந்தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி பரிபுண்ணதாய வக்³க³கம்மஸங்காபா⁴வேன ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமாபேக்கா² நத்தி², தத்த² ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமா ந உப்பஜ்ஜதி. கேவலாரஞ்ஞஸீமாயமேவ, தத்த² ஸங்கே⁴ன கம்மம் காதப்³ப³ம். நதீ³ஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. வக்க²தி ஹி ‘‘ஸசே நதீ³ நாதிதீ³கா⁴ ஹோதி, பப⁴வதோ பட்டா²ய யாவ முக²த்³வாரா ஸப்³ப³த்த² ஸங்கோ⁴ நிஸீத³தி, உத³குக்கே²பஸீமாய கம்மம் நத்தீ²’’திஆதி³ (வி. ஸங்க³. அட்ட². 167), இமினா ஏவ ச வசனேன வக்³க³கம்மபரிஹாரத்த²ம் ஸீமாபேக்கா²ய ஸதி ஏவ உத³குக்கே²பஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமா உப்பஜ்ஜந்தி, நாஸதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

கேசி பன ‘‘ஸமந்தா அப்³ப⁴ந்தரம் மினித்வா பரிச்சே²த³கரணேனேவ ஸீமா ஸஞ்ஜாயதி, ந ஸயமேவா’’தி வத³ந்தி, தம் ந க³ஹேதப்³ப³ம். யதி³ ஹி அப்³ப⁴ந்தரபரிச்சே²த³கரணப்பகாரேன ஸீமா உப்பஜ்ஜேய்ய, அப³த்³த⁴ஸீமாவ ந ஸியா பி⁴க்கூ²னம் கிரியாபகாரஸித்³தி⁴தோ. அபிச வட்³ட⁴கிஹத்தா²னம் பகதிஹத்தா²னஞ்ச லோகே அனேகவித⁴த்தா, வினயே ‘‘ஈதி³ஸம் ஹத்த²பமாண’’ந்தி அவுத்தத்தா ச ‘‘யேன கேனசி மினிதே ப⁴க³வதா அனுஞ்ஞாதேன நு கோ² ஹத்தே²ன மினிதம், ந நு கோ²’’தி ஸீமாய விபத்திஸங்கா ப⁴வேய்ய, மினந்தேஹி ச அனுமத்தம்பி ஊனமதி⁴கமகத்வா மினிதும் அஸக்குணேய்யதாய விபத்தி ஏவ ஸியா, பரிஸவஸேன சாயம் வட்³ட⁴மானா தேஸம் மினனேன வட்³ட⁴தி, ஹாயதி வா. ஸங்கே⁴ ச கம்மம் கத்வா க³தே அயம் பி⁴க்கூ²னம் பயோகே³ன ஸமுப்பன்னா ஸீமா தேஸம் பயோகே³ன விக³ச்ச²தி ந விக³ச்ச²தி ச, கத²ம் ப³த்³த⁴ஸீமா விய யாவ ஸாஸனந்தரதா⁴னா ந திட்டே²ய்ய, டி²தியா ச புராணவிஹாரேஸு விய ஸகலேபி விஸும் அரஞ்ஞே கதஸீமா ஸம்பே⁴த³ஸங்கா ந ப⁴வேய்ய, தஸ்மா ஸீமாபேக்கா²ய ஏவ ஸமுப்பஜ்ஜதி, தப்³பி³க³மேன விக³ச்ச²தீதி க³ஹேதப்³ப³ம். யதா² சேத்த², ஏவம் உத³குக்கே²பஸீமாயம்பி நதீ³ஆதீ³ஸுபி.

தத்தா²பி ஹி மஜ்ஜி²மபுரிஸோ ந பஞ்ஞாயதி, ததா² ஸப்³ப³தா²மேன கி²பனம், உப⁴யத்த²பி ச யஸ்ஸம் தி³ஸாயம் ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸ்ஸ, உத³குக்கே²பஸ்ஸ வா ஓகாஸோ நப்பஹோதி, தத்த² கத²ம் மினனம், கி²பனம் வா ப⁴வேய்ய, கா³மக்கே²த்தாதீ³ஸு பவிஸனதோ அகே²த்தே ஸீமா பவிட்டா² கின்னாம ஸீமா ந விபஜ்ஜேய்ய. அபேக்கா²ய ஸீமுப்பத்தியம் பன யதோ பஹோதி, தத்த² ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஉத³குக்கே²பஸீமா ஸயமேவ பரிபுண்ணா ஜாயந்தி. யதோ பன நப்பஹோதி, தத்த² அத்தனோ கே²த்தப்பமாணேனேவ ஜாயந்தி, ந ப³ஹி. யம் பனேத்த² அப்³ப⁴ந்தரமினனப்பமாணஸ்ஸ வாலுகாதி³கி²பனகம்மஸ்ஸ ச த³ஸ்ஸனம், தம் ஸயம்ஜாதஸீமானம் டி²தட்டா²னஸ்ஸ பரிச்சே²த³னத்த²ம் கதம் கா³மூபசாரக⁴ரூபசாரஜானனத்த²ம் லேட்³டு³ஸுப்பாதி³கி²பனவிதா⁴னத³ஸ்ஸனம் விய. தேனேவ மாதிகாட்ட²கதா²யம் (கங்கா². அட்ட². ஊனவீஸதிவஸ்ஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா) ‘‘ஸீமம் வா ஸம்மன்னதி, உத³குக்கே²பம் வா பரிச்சி²ந்த³தீ’’தி வுத்தம். ஏவம் கதேபி தஸ்ஸ பரிச்சே²த³ஸ்ஸ யாதா²வதோ ஞாதும் அஸக்குணேய்யத்தேன புது²லதோ ஞத்வா அந்தோ திட்ட²ந்தேஹி நிராஸங்கட்டா²னே டா²தப்³ப³ம், அஞ்ஞம் ப³ஹி கரோந்தேஹி அதிதூ³ரே நிராஸங்கட்டா²னே பேஸேதப்³ப³ம்.

அபரே பன ‘‘ஸீமாபேக்கா²ய கிச்சம் நத்தி², மக்³க³க³மனனஹானாதி³அத்தே²ஹி ஏகபி⁴க்கு²ஸ்மிம்பி அரஞ்ஞே வா நதீ³ஆதீ³ஸு வா பவிட்டே² தம் பரிக்கி²பித்வா ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஉத³குக்கே²பஸீமா ஸயமேவ பபா⁴ விய பதீ³பஸ்ஸ ஸமுப்பஜ்ஜதி. கா³மக்கே²த்தாதீ³ஸு தஸ்மிம் ஓதிண்ணமத்தே விக³ச்ச²தி. தேனேவேத்த² த்³வின்னம் ஸங்கா⁴னம் விஸும் கம்மம் கரோந்தானம் ஸீமாத்³வயஸ்ஸ அந்தரா ஸீமந்தரிகம் அஞ்ஞம் ஸத்தப்³ப⁴ந்தரம் உத³குக்கே²பஞ்ச ட²பேதும் அனுஞ்ஞாதம். ஸீமாபரியந்தே ஹி கேனசி கம்மேன பேஸிதஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸமந்தா ஸஞ்ஜாதா ஸீமா இதரேஸம் ஸீமாய பு²ஸித்வா ஸீமாஸம்பே⁴த³ம் கரேய்ய, ஸோ மா ஹோதூதி வா, இதரதா² ஹத்த²சதுரங்கு³லமத்தாயபேத்த² ஸீமந்தரிகாய அனுஜானிதப்³ப³தோ. அபிச ஸீமந்தரிகாய டி²தஸ்ஸ உப⁴யத்த² கம்மகோபவசனதோபி சேதம் ஸிஜ்ஜ²தி தம்பி பரிக்கி²பித்வா ஸயமேவ ஸஞ்ஜாதாய ஸீமாய உபி⁴ன்னம்பி ஸீமானம், ஏகாய ஏவ வா ஸங்கரதோ. இதரதா² தஸ்ஸ கம்மகோபவசனம் ந யுஜ்ஜேய்ய. வுத்தஞ்ஹி மாதிகாட்ட²கதா²யம் (கங்கா². அட்ட². நிதா³னவண்ணனா) ‘பரிச்சே²த³ப்³ப⁴ந்தரே ஹத்த²பாஸம் விஜஹித்வா டி²தோபி பரிச்சே²த³தோ ப³ஹி அஞ்ஞம் தத்தகம்யேவ பரிச்சே²த³ம் அனதிக்கமித்வா டி²தோபி கம்மம் கோபேதீ’தி. கிஞ்ச அகா³மகாரஞ்ஞே டி²தஸ்ஸ கம்மகரணிச்சா²விரஹிதஸ்ஸபி பி⁴க்கு²னோ ஸத்தப்³ப⁴ந்தரபரிச்சி²ன்னே அப்³போ⁴காஸே சீவரவிப்பவாஸோ ப⁴க³வதா அனுஞ்ஞாதோ, ஸோ ச பரிச்சே²தோ³ ஸீமா, ஏவம் அபேக்க²ம் வினா ஸமுப்பன்னா. தேனேவேத்த² ‘அயம் ஸீமா சீவரவிப்பவாஸபரிஹாரம்பி லப⁴தீ’தி (மஹாவ. அட்ட². 147) வுத்தம், தஸ்மா கம்மகரணிச்ச²ம் வினாபி வுத்தனயேன ஸமுப்பத்தி க³ஹேதப்³பா³’’தி வத³ந்தி. தம் ந யுத்தம் பதீ³பபபா⁴ விய ஸப்³ப³புக்³க³லானம்பி பச்சேகம் ஸீமாஸம்ப⁴வேன ஸங்கே⁴, க³ணே வா கம்மம் கரோந்தே தத்த² டி²தானம் பி⁴க்கூ²னம் ஸமந்தா பச்சேகம் ஸமுப்பன்னானம் அனேகஸீமானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸங்கரதோ³ஸப்பஸங்க³தோ. பரிஸவஸேன சஸ்ஸா வட்³டி⁴ ஹானி ச ஸம்ப⁴வதி, பச்சா² ஆக³தானம் அபி⁴னவஸீமந்தருப்பத்தி ஏவ, க³தானம் ஸமந்தா டி²தஸீமாவினாஸோ ச ப⁴வேய்ய.

பாளியம் (மஹாவ. 147) பன ‘‘ஸமந்தா ஸத்தப்³ப⁴ந்தரா, அயம் தத்த² ஸமானஸம்வாஸா’’திஆதி³னா ஏகா ஏவ ஸத்தப்³ப⁴ந்தரா உத³குக்கே²பா ச அனுஞ்ஞாதா, ந சேஸா ஸீமா ஸபா⁴வேன, காரணஸாமத்தி²யேன வா பபா⁴ விய பதீ³பஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி, கிந்து ப⁴க³வதோ அனுஜானனேனேவ. ப⁴க³வா ச இமா அனுஜானந்தோ பி⁴க்கூ²னம் வக்³க³கம்மபரிஹாரேன கம்மகரணஸுக²த்த²மேவ அனுஞ்ஞாஸீதி கத²ம் நஹானாதி³கிச்சேன பவிட்டா²னம்பி ஸமந்தா தாஸம் ஸீமானம் ஸமுப்பத்தி பயோஜனாபா⁴வா, பயோஜனே ச ஏகம் ஏவ பயோஜனந்தி கத²ம் பச்சேகம் பி⁴க்கு²க³ணனாய அனேகஸீமாஸமுப்பத்தி. ‘‘ஏகஸீமாய ஹத்த²பாஸம் அவிஜஹித்வா டி²தா’’தி (கங்கா². அட்ட². நிதா³னவண்ணனா) ஹி வுத்தம். யம் பன த்³வின்னம் ஸீமானம் அந்தரா தத்தகபரிச்சே²தே³னேவ ஸீமந்தரிகாட²பனவசனம், தத்த² டி²தானம் கம்மகோபவசனஞ்ச, தம்பி இமாஸம் ஸீமானம் பரிச்சே²த³ஸ்ஸ து³ப்³போ³த⁴தாய ஸீமாய ஸம்பே⁴த³ஸங்கம் கம்மகோபஸங்கஞ்ச தூ³ரதோ பரிஹரிதும் வுத்தம்.

யோ ச சீவரவிப்பவாஸத்த²ம் ப⁴க³வதா அப்³போ⁴காஸே த³ஸ்ஸிதோ ஸத்தப்³ப⁴ந்தரபரிச்சே²தோ³, ஸோ ஸீமா ஏவ ந ஹோதி, கே²த்ததளாகாதி³பரிச்சே²தோ³ விய அயமேத்த² ஏகோ பரிச்சே²தோ³வ. தத்த² ச ப³ஹூஸு பி⁴க்கூ²ஸு ஏகதோ டி²தேஸு தேஸம் விஸும் விஸும் அத்தனோ டி²தட்டா²னதோ பட்டா²ய ஸமந்தா ஸத்தப்³ப⁴ந்தரபரிச்சே²த³ப்³ப⁴ந்தரே ஏவ சீவரம் ட²பேதப்³ப³ம், ந பரிஸபரியந்ததோ. பரிஸபரியந்ததோ பட்டா²ய ஹி அப்³ப⁴ந்தரே க³ய்ஹமானே ஸத்தப்³ப⁴ந்தரபரியோஸானே ட²பிதசீவரம் மஜ்ஜே² டி²தஸ்ஸ ஸத்தப்³ப⁴ந்தரதோ ப³ஹி ஹோதீதி தம் அருணுக்³க³மனே நிஸ்ஸக்³கி³யம் ஸியா. ஸீமா பன பரிஸபரியந்ததோவ க³ஹேதப்³பா³. சீவரவிப்பவாஸபரிஹாரோபேத்த² அஜ்ஜோ²காஸபரிச்சே²த³ஸ்ஸ விஜ்ஜமானத்தா வுத்தோ, ந பன யாவ ஸீமாபரிச்சே²த³ம் லப்³ப⁴மானத்தா மஹாஸீமாய அவிப்பவாஸஸீமாவோஹாரோ விய. மஹாஸீமாயம்பி ஹி கா³மகா³மூபசாரேஸு சீவரம் நிஸ்ஸக்³கி³யம் ஹோதி, இதா⁴பி மஜ்ஜே² டி²தஸ்ஸ ஸீமாபரியந்தே நிஸ்ஸக்³கி³யம் ஹோதி, தஸ்மா யதா²வுத்தஸீமாபேக்கா²வஸேனேவ தாஸம் ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஉத³குக்கே²பஸீமானம் உப்பத்தி, தப்³பி³க³மேன வினாஸோ ச க³ஹேதப்³போ³தி அம்ஹாகம் க²ந்தி, வீமம்ஸித்வா க³ஹேதப்³ப³ம். அஞ்ஞோ வா பகாரோ இதோ யுத்ததரோ க³வேஸிதப்³போ³.

இத⁴ பன ‘‘அரஞ்ஞே ஸமந்தா ஸத்தப்³ப⁴ந்தரா’’தி ஏவம் பாளியம் (மஹாவ. 147), ‘‘விஞ்ஜா²டவிஸதி³ஸே அரஞ்ஞே ஸமந்தா ஸத்தப்³ப⁴ந்தரா’’தி அட்ட²கதா²யஞ்ச (மஹாவ. அட்ட². 147) ருக்கா²தி³னிரந்தரேபி அரஞ்ஞே ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமாய விஹிதத்தா அத்தனோ நிஸ்ஸயபூ⁴தாய அரஞ்ஞஸீமாய ஸஹ ஏதிஸ்ஸா ருக்கா²தி³ஸம்ப³ந்தே⁴ தோ³ஸாபா⁴வோ, பகே³வ அகா³மகே ருக்கே²தி நிஸ்ஸிதேபி பதே³ஸே சீவரவிப்பவாஸஸ்ஸ ருக்க²பரிஹாரம் வினாவ அஜ்ஜோ²காஸபரிஹாரோ ச அனுமதோதி ஸித்³தோ⁴தி வேதி³தப்³ப³ம்.

உபசாரத்தா²யாதி ஸீமந்தரிகத்தா²ய. ஸத்தப்³ப⁴ந்தரதோ அதி⁴கம் வட்டதி, ஊனகம் பன ந வட்டதி ஏவ ஸத்தப்³ப⁴ந்தரபரிச்சே²த³ஸ்ஸ து³ப்³பி³ஜானத்தா. தஸ்மா ஸங்க⁴ம் வினா ஏகேனபி பி⁴க்கு²னா ப³ஹி திட்ட²ந்தேன அஞ்ஞம் ஸத்தப்³ப⁴ந்தரம் அதிக்கமித்வா தூ³ரே ஏவ டா²தப்³ப³ம். இதரதா² கம்மகோபஸங்கரதோ. உத³குக்கே²பேபி ஏஸேவ நயோ. தேனேவ வக்க²தி ‘‘ஊனகம் பன ந வட்டதீ’’தி (வி. ஸங்க³.அட்ட². 167). இத³ஞ்சேத்த² ஸீமந்தரிகாவிதா⁴னம் த்³வின்னம் ப³த்³த⁴ஸீமானம் ஸீமந்தரிகானுஜானனஸுத்தானுலோமதோ ஸித்³த⁴ந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். கிஞ்சாபி ஹி ப⁴க³வதா நிதா³னவஸேன ஏககா³மனிஸ்ஸிதானம் ஏகஸபா⁴கா³னஞ்ச த்³வின்னம் ப³த்³த⁴ஸீமானமேவ அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்பே⁴த³அஜ்ஜோ²த்த²ரணதோ³ஸபரிஹாராய ஸீமந்தரிகா அனுஞ்ஞாதா, ததா²பி தத³னுலோமதோ ஏகம் அரஞ்ஞஸீமம் நதீ³ஆதி³ஸீமஞ்ச நிஸ்ஸிதானம் ஏகஸபா⁴கா³னம் த்³வின்னம் ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமானம்பி உத³குக்கே²பஸீமானம்பி அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்பே⁴த³ஜ்ஜோ²த்த²ரணம், ஸீமந்தரிகம் வினா அப்³யவதா⁴னேன டா²னஞ்ச ப⁴க³வதா அனபி⁴மதமேவாதி ஞத்வா அட்ட²கதா²சரியா இதா⁴பி ஸீமந்தரிகாவிதா⁴னமகம்ஸு. விஸபா⁴க³ஸீமானம்பி ஹி ஏகஸீமானிஸ்ஸிதத்தம் ஏகஸபா⁴க³த்தஞ்சாதி த்³வீஹங்கே³ஹி ஸமன்னாக³மே ஸதி ஏவ ஸீமந்தரிகம் வினா டா²னம் ஸம்பே⁴தா³ய ஹோதி, நாஸதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸீமந்தரிகவிதா⁴னஸாமத்தி²யேனேவ சேதாஸம் ருக்கா²தி³ஸம்ப³ந்தோ⁴பி ப³த்³த⁴ஸீமா விய அஞ்ஞமஞ்ஞம் ந வட்டதீதி அயம்பி நயதோ த³ஸ்ஸிதோவாதி க³ஹேதப்³ப³ம்.

167. ஸபா⁴வேனேவாதி இமினா கா³மஸீமா விய அப³த்³த⁴ஸீமாதி த³ஸ்ஸேதி. ஸப்³ப³மேத்த² ஸங்க⁴கம்மம் காதும் வட்டதீதி ஸமானஸம்வாஸா ஏகூபோஸதா²தி த³ஸ்ஸேதி. யேன கேனசீதி அந்தமஸோ ஸூகராதி³னா ஸத்தேன. மஹோகே⁴ன பன உண்ணதட்டா²னதோ நின்னட்டா²னே பதந்தேன க²தோ கு²த்³த³கோ வா மஹந்தோ வா லக்க²ணயுத்தோ ‘‘ஜாதஸ்ஸரோ’’த்வேவ வுச்சதி. ஏத்த²பி கு²த்³த³கே உத³குக்கே²பகிச்சம் நத்தி². ஸமுத்³தே³ பன ஸப்³ப³த்த² உத³குக்கே²பஸீமாயமேவ கம்மம் காதப்³ப³ம் ஸோதே⁴தும் து³க்கரத்தா. புன தத்தா²தி லோகவோஹாரஸித்³தீ⁴ஸு ஏவ தாஸு நதீ³ஆதீ³ஸு தீஸு அப³த்³த⁴ஸீமாஸு புன வக்³க³கம்மபரிஹாரத்த²ம் ஸாஸனவோஹாரஸித்³தா⁴ய அப³த்³த⁴ஸீமாய பரிச்சே²த³ம் த³ஸ்ஸேந்தோதி அதி⁴ப்பாயோ. பாளியம் (மஹாவ. 147) ‘‘யம் மஜ்ஜி²மஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸா’’திஆதீ³ஸு உத³கம் உக்கி²பித்வா கி²பீயதி ஏத்தா²தி உத³குக்கே²போ, உத³கஸ்ஸ பதனோகாஸோ, தஸ்மா உத³குக்கே²பா, அயஞ்ஹேத்த² பத³ஸம்ப³ந்த⁴வஸேன அத்தோ² – பரிஸபரியந்ததோ பட்டா²ய ஸமந்தா யாவ மஜ்ஜி²மஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ உத³குக்கே²போ உத³கஸ்ஸ பதனட்டா²னம், தாவ யம் தம் பரிச்சி²ன்னட்டா²னம், அயம் தத்த² நதீ³ஆதீ³ஸு அபரா ஸமானஸம்வாஸா உத³குக்கே²பஸீமாதி.

தஸ்ஸ அந்தோதி தஸ்ஸ உத³குக்கே²பபரிச்சி²ன்னஸ்ஸ டா²னஸ்ஸ அந்தோ. ந கேவலஞ்ச தஸ்ஸேவ அந்தோ, ததோ ப³ஹிபி, ‘‘ஏகஸ்ஸ உத³குக்கே²பஸ்ஸ அந்தோ டா²தும் ந வட்டதீ’’தி வசனம் உத³குக்கே²பபரிச்சே²த³ஸ்ஸ து³ப்³பி³ஜானதோ கம்மகோபஸங்கா ஹோதீதி. தேனேவ மாதிகாட்ட²கதா²யம் (கங்கா². அட்ட². நிதா³னவண்ணனா) ‘‘பரிச்சே²த³ப்³ப⁴ந்தரே ஹத்த²பாஸம் விஜஹித்வா டி²தோபி பரிச்சே²த³தோ ப³ஹி அஞ்ஞம் தத்தகம்யேவ பரிச்சே²த³ம் அனதிக்கமித்வா டி²தோபி கம்மம் கோபேதி, இத³ம் ஸப்³ப³அட்ட²கதா²ஸு ஸன்னிட்டா²ன’’ந்தி வுத்தம். யம் பனேத்த² ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. மஹாவக்³க³ 3.147) ‘‘தஸ்ஸ அந்தோஹத்த²பாஸம் விஜஹித்வா டி²தோ கம்மம் கோபேதீதி இமினா பரிச்சே²த³தோ ப³ஹி யத்த² கத்த²சி டி²தோ கம்மம் ந கோபேதீ’’தி வத்வா மாதிகாட்ட²கதா²வசனம்பி படிக்கி²பித்வா ‘‘நேவ பாளியம் ந அட்ட²கதா²யம் உபலப்³ப⁴தீ’’திஆதி³ ப³ஹு பபஞ்சிதம், தம் ந ஸுந்த³ரம் இத⁴ அட்ட²கதா²வசனேன மாதிகாட்ட²கதா²வசனஸ்ஸ நயதோ ஸம்ஸந்த³னதோ ஸங்க⁴டனதோ. ததா² ஹி த்³வின்னம் உத³குக்கே²பபஅச்சே²தா³னமந்தரா வித³த்தி²சதுரங்கு³லமத்தம்பி ஸீமந்தரிகம் அட²பேத்வா ‘‘அஞ்ஞோ உத³குக்கே²போ ஸீமந்தரிகாய ட²பேதப்³போ³, ‘‘ததோ அதி⁴கம் வட்டதி ஏவ, ஊனகம் பன ந வட்டதீ’’தி ஏவம் இதே⁴வ வுத்தேன இமினா அட்ட²கதா²வசனேன ஸீமந்தரிகோபசாரே உத³குக்கே²பதோ ஊனகே ட²பிதே ஸீமாய ஸீமாஸம்பே⁴த³தோ கம்மகோபோபி வுத்தோ ஏவ. யத³க்³கே³ன ச ஏவம் வுத்தோ, தத³க்³கே³ன ச தத்த² ஏகபி⁴க்கு²னோ பவேஸேபி ஸதி தஸ்ஸ ஸீமட்ட²பா⁴வதோ கம்மகோபோ வுத்தோ ஏவ ஹோதி. அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஊனகம் பன ந வட்டதீ’’தி கத²னஞ்சேதம் உத³குக்கே²பபரிச்சே²த³ஸ்ஸ து³ப்³பி³ஜானந்தேனபி ஸீமாஸம்பே⁴த³ஸங்காபரிஹாரத்த²ம் வுத்தம். ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமானமந்தரா தத்தகபரிச்சே²தே³னேவ ஸீமந்தரிகவிதா⁴னவசனதோபி ஏதாஸம் து³ப்³பி³ஜானபரிச்சே²த³தா, தத்த² ச டி²தானம் கம்மகோபஸங்கா ஸிஜ்ஜ²தி. கம்மகோபஸங்கட்டா²னம்பி ஆசரியா தூ³ரதோ பரிஹாரத்த²ம் ‘‘கம்மகோபட்டா²ன’’ந்தி வத்வாவ ட²பேஸுந்தி க³ஹேதப்³ப³ம்.

ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. மஹாவக்³க³ 3.147) பன – அபரிச்சி²ன்னாயாதி ப³த்³த⁴ஸீமாவஸேன அகதபரிச்சே²தா³ய. யேன கேனசி க²ணித்வா அகதோதி அந்தமஸோ திரச்சா²னேனபி க²ணித்வா அகதோ. தஸ்ஸ அந்தோஹத்த²பாஸம் விஜஹித்வா டி²தோ கம்மம் கோபேதீதி இமினா பரிச்சே²த³தோ ப³ஹி யத்த² கத்த²சி டி²தோ கம்மம் ந கோபேதீதி தீ³பேதி. யம் பன வுத்தம் மாதிகாட்ட²கதா²யம் (கங்கா². அட்ட². நிதா³னவண்ணனா) ‘‘பரிச்சே²த³ப்³ப⁴ந்தரே ஹத்த²பாஸம் விஜஹித்வா டி²தோபி பரிச்சே²த³தோ ப³ஹி அஞ்ஞம் தத்தகம்யேவ பரிச்சே²த³ம் அனதிக்கமித்வா டி²தோபி கம்மம் கோபேதி, இத³ம் ஸப்³ப³அட்ட²கதா²ஸு ஸன்னிட்டா²ன’’ந்தி. தத்த² அஞ்ஞம் தத்தகம்யேவ பரிச்சே²த³ம் அனதிக்கமித்வா டி²தோபி கம்மம் கோபேதீதி இத³ம் நேவ பாளியம், ந அட்ட²கதா²யம் உபலப்³ப⁴தி, யதி³ சேதம் த்³வின்னம் ஸங்கா⁴னம் விஸும் உபோஸதா²தி³கம்மகரணாதி⁴காரே வுத்தத்தா உத³குக்கே²பதோ ப³ஹி அஞ்ஞம் உத³குக்கே²பம் அனதிக்கமித்வா உபோஸதா²தி³கரணத்த²ம் டி²தோ ஸங்கோ⁴ ஸீமாஸம்பே⁴த³ஸம்ப⁴வதோ கம்மம் கோபேதீதி இமினா அதி⁴ப்பாயேன வுத்தம் ஸியா, ஏவம்பி யுஜ்ஜேய்ய. தேனேவ மாதிகாட்ட²கதா²ய லீனத்த²ப்பகாஸனியம் (கங்கா². டீ. நிதா³னவண்ணனா) வுத்தம் ‘‘அஞ்ஞம் தத்தகம்யேவ பரிச்சே²த³ந்தி து³தியம் உத³குக்கே²பம் அனதிக்கந்தோபி கோபேதி. கஸ்மா? அத்தனோ உத³குக்கே²பஸீமாய பரேஸம் உத³குக்கே²பஸீமாய அஜ்ஜோ²த்த²டத்தா ஸீமாஸம்பே⁴தோ³ ஹோதி, தஸ்மா கோபேதீ’’தி. ‘‘இத³ம் ஸப்³ப³அட்ட²கதா²ஸு ஸன்னிட்டா²ன’’ந்தி ச இமினாவ அதி⁴ப்பாயேன வுத்தந்தி க³ஹேதப்³ப³ம் ஸப்³பா³ஸுபி அட்ட²கதா²ஸு ஸீமாஸம்பே⁴த³ஸ்ஸ அனிச்சி²தத்தா. தேனேவ ஹி ‘‘அத்தனோ ச அஞ்ஞேஸஞ்ச உத³குக்கே²பபரிச்சே²த³ஸ்ஸ அந்தரா அஞ்ஞோ உத³குக்கே²போ ஸீமந்தரிகத்தா²ய ட²பேதப்³போ³’’தி வுத்தம். அஞ்ஞே பனேத்த² அஞ்ஞதா²பி பபஞ்சேந்தி, தம் ந க³ஹேதப்³ப³ம்.

ஸப்³ப³த்த² ஸங்கோ⁴ நிஸீத³தீதி ஹத்த²பாஸம் அவிஜஹித்வா நிஸீத³தி. உத³குக்கே²பஸீமாய கம்மம் நத்தீ²தி யஸ்மா ஸப்³போ³பி நதீ³பதே³ஸோ பி⁴க்கூ²ஹி அஜ்ஜோ²த்த²டோ, தஸ்மா ஸமந்ததோ நதி³யா அபா⁴வா உத³குக்கே²பப்பயோஜனம் நத்தி². உத³குக்கே²பப்பமாணா ஸீமந்தரிகா ஸுவிஞ்ஞேய்யதரா ஹோதி, ஸீமாஸம்பே⁴த³ஸங்கா ச ந ஸியாதி ஸாமீசித³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘அஞ்ஞோ உத³குக்கே²போ ஸீமந்தரிகத்தா²ய ட²பேதப்³போ³’’தி வுத்தம். யத்தகேன பன ஸீமாஸம்பே⁴தோ³ ந ஹோதி, தத்தகம் ட²பேதும் வட்டதியேவ. தேனேவாஹு போராணா ‘‘யத்தகேன ஸீமாஸம்பே⁴தோ³ ந ஹோதி, தத்தகம்பி ட²பேதும் வட்டதீ’’தி. ஊனகம் பன ந வட்டதீதி இத³ம்பி உத³குக்கே²பஸீமாய பரிஸவஸேன வட்³ட⁴னதோ ஸீமாஸம்பே⁴த³ஸங்கா ஸியாதி தன்னிவாரணத்த²மேவ வுத்தந்தி வுத்தம்.

வஜிரபு³த்³தி⁴டீகாயம்பி (வஜிர. டீ. மஹாவக்³க³ 147) – யம் மஜ்ஜி²மஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ஸமந்தா உத³குக்கே²பாதி பன ஏதிஸ்ஸா நதி³யா சதுவக்³கா³தீ³னம் ஸங்கா⁴னம் விஸும் சதுவக்³க³கரணீயாதி³கம்மகரணகாலே ஸீமாபரிச்சே²த³த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம் திசீவரேன விப்பவாஸாவிப்பவாஸபரிச்சே²த³த³ஸ்ஸனத்த²ம்பி ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமாய பரிச்சே²த³த³ஸ்ஸனம் வியாதி ஆசரியா, தஸ்மா உத³குக்கே²பபரிச்சே²தா³பா⁴வேபி அந்தோனதி³யம் கம்மம் காதும் வட்டதீதி ஸித்³த⁴ம். அயம் பன விஸேஸோ – தத்த² நாவாக³தோ சே, நாவாயம் வுத்தனயேன, ஸத்த²க³தோ சே, ஸத்தே² வுத்தனயேன. ஸோ சே அதிரேகசாதுமாஸனிவுத்தோ² சே, கா³மே வுத்தனயேன திசீவராவிப்பவாஸோ வேதி³தப்³போ³. தத்தா²பி அயம் விஸேஸோ – ஸசே ஸத்தோ² உத³குக்கே²பஸ்ஸ அந்தோ ஹோதி, உத³குக்கே²பஸீமா பமாணந்தி ஏகே. ஸத்தோ²வ பமாணந்தி ஆசரியா. ஸசே பனேத்த² ப³ஹூ பி⁴க்கூ²திஆதி³ம்ஹி கேசி அதி⁴ட்டா²னுபோஸத²ம், கேசி க³ணுபோஸத²ம், கேசி ஸங்கு⁴போஸத²ந்தி வத்துகாமதாய ‘‘ப³ஹூ ஸங்கா⁴’’தி அவத்வா ‘‘பி⁴க்கூ²’’தி வுத்தம். ஊனகம் பன ந வட்டதீதி ஏத்த² ஸீமாஸம்பே⁴த³ஸம்ப⁴வதோதி உபதிஸ்ஸத்தே²ரோ. ட²பேந்தே ஹி ஊனகம் ந ட²பேதப்³ப³ம், ‘‘அட்ட²பேதும்பி வட்டதி ஏவா’’தி வுத்தந்தி வுத்தம்.

தந்தி ஸீமம். ஸீக⁴மேவ அதிக்கமதீதி இமினா தம் அனதிக்கமித்வா அந்தோ ஏவ பரிவத்தமானாய காதும் வட்டதீதி த³ஸ்ஸேதி. ஏதத³த்த²மேவ ஹி வாலிகாதீ³ஹி ஸீமாபரிச்சி²ந்த³னம், இதரதா² ப³ஹி பரிவத்தா நு கோ², நோ வாதி கம்மகோபஸங்கா ப⁴வேய்யாதி. அஞ்ஞிஸ்ஸா அனுஸ்ஸாவனாதி கேவலாய நதீ³ஸீமாய அனுஸ்ஸாவனா. அந்தோனதி³யம் ஜாதருக்கே² வாதி உத³குக்கே²பபரிச்சே²த³ஸ்ஸ ப³ஹி டி²தே ருக்கே² வா. ப³ஹினதீ³தீரமேவ ஹி விஸபா⁴க³ஸீமத்தா அப³ந்தி⁴தப்³ப³ட்டா²னம், ந அந்தோனதீ³ நிஸ்ஸயத்தேன ஸபா⁴க³த்தா. தேனேவ ‘‘ப³ஹினதீ³தீரே விஹாரஸீமாய வா’’திஆதி³னா தீரமேவ அப³ந்தி⁴தப்³ப³ட்டா²னத்தேன த³ஸ்ஸிதம், ந பன நதீ³. ஜாதருக்கே²பி டி²தேஹீதி இத³ம் அந்தோஉத³குக்கே²பட்ட²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ந ஹி ப³ஹிஉத³குக்கே²பே பி⁴க்கூ²னம் டா²தும் வட்டதி.

ருக்க²ஸ்ஸாதி தஸ்ஸேவ அந்தோஉத³குக்கே²பட்ட²ஸ்ஸ ருக்க²ஸ்ஸ. ஸீமம் வா ஸோதே⁴த்வாதி யதா²வுத்தம் விஹாரே ப³த்³த⁴ஸீமம் கா³மஸீமஞ்ச தத்த² டி²தபி⁴க்கூ²னம் ஹத்த²பாஸானயனப³ஹிஸீமகரணவஸேனேவ ஸோதே⁴த்வா. யதா² ச உத³குக்கே²பஸீமாயம் கம்மம் கரோந்தேஹி, ஏவம் ப³த்³த⁴ஸீமாயம் வா கா³மஸீமாயம் வா கம்மம் கரோந்தேஹிபி உத³குக்கே²பஸீமட்டே² ஸோதே⁴த்வாவ காதப்³ப³ம். ஏதேனேவ ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஅரஞ்ஞஸீமாஹிபி ஸத்³தி⁴ம் உத³குக்கே²பஸீமாய, இமாய ச ஸத்³தி⁴ம் தாஸம் ருக்கா²தி³ஸம்ப³ந்த⁴தோ³ஸோபி நயதோ த³ஸ்ஸிதோவ ஹோதி. இமினாவ நயேன ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமாய ப³த்³த⁴ஸீமகா³மஸீமாஹிபி ஸத்³தி⁴ம், ஏதாஸஞ்ச ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமாய ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ப³ந்த⁴தோ³ஸோ ஞாதப்³போ³. அட்ட²கதா²யம் பனேதம் ஸப்³ப³ம் வுத்தனயதோவ ஸக்கா விஞ்ஞாதுந்தி அஞ்ஞமஞ்ஞாஸன்னானமேவேத்த² த³ஸ்ஸிதம்.

தத்ரித³ம் ஸுத்தானுலோமதோ நயக்³க³ஹணமுக²ம் – யதா² ஹி ப³த்³த⁴ஸீமாயம் ஸம்மதா ப³த்³த⁴ஸீமா விபத்திஸீமா ஹோதீதி தாஸம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ருக்கா²தி³ஸம்ப³ந்தோ⁴ ந வட்டதி, ஏவம் நதீ³ஆதீ³ஸு ஸம்மதாபி ப³த்³த⁴ஸீமா விபத்திஸீமாவ ஹோதீதி தாஹிபி ஸத்³தி⁴ம் தஸ்ஸா ருக்கா²தி³ஸம்ப³ந்தோ⁴ ந வட்டதீதி ஸிஜ்ஜ²தி. இமினா நயேன ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமாய கா³மனதீ³ஆதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம், உத³குக்கே²பஸீமாய ச அரஞ்ஞாதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் ருக்கா²தி³ஸம்ப³ந்த⁴ஸ்ஸனவட்டனகபா⁴வோ ஞாதப்³போ³, ஏவமேதா ப⁴க³வதா அனுஞ்ஞாதா ப³த்³த⁴ஸீமஸத்தப்³ப⁴ந்தரஉத³குக்கே²பஸீமா அஞ்ஞமஞ்ஞஞ்சேவ அத்தனோ நிஸ்ஸயவிரஹிதாஹி இதரீதராஸம் நிஸ்ஸயஸீமாஹி ச ருக்கா²தி³ஸம்ப³ந்தே⁴ ஸதி ஸம்பே⁴த³தோ³ஸமாபஜ்ஜதீதி ஸுத்தானுலோமனயோ ஞாதப்³போ³வ.

அத்தனோ அத்தனோ பன நிஸ்ஸயபூ⁴தகா³மாதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் ப³த்³த⁴ஸீமாதீ³னம் திஸ்ஸன்னம் உப்பத்திகாலே ப⁴க³வதா அனுஞ்ஞாதஸ்ஸ ஸம்பே⁴த³ஜ்ஜோ²த்த²ரணஸ்ஸ அனுலோமனதோ ருக்கா²தி³ஸம்ப³ந்தோ⁴பி அனுஞ்ஞாதோவ ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யதி³ ஏவம் உத³குக்கே²பப³த்³த⁴ஸீமாதீ³னம் அந்தரா கஸ்மா ஸீமந்தரிகா ந விஹிதாதி? நிஸ்ஸயபே⁴த³ஸபா⁴வபே⁴தே³ஹி ஸயமேவ பி⁴ன்னத்தா. ஏகனிஸ்ஸயஏகஸபா⁴வானமேவ ஹி ஸீமந்தரிகாய வினாஸம் கரோதீதி வுத்தோவாயமத்தோ². ஏதேனேவ நதீ³னிமித்தம் கத்வா ப³த்³தா⁴ய ஸீமாய ஸங்கே⁴ கம்மம் கரோந்தே நதி³யம்பி யாவ கா³மக்கே²த்தம் ஆஹச்ச டி²தாய உத³குக்கே²பஸீமாய அஞ்ஞேஸம் கம்மம் காதும் வட்டதீதி ஸித்³த⁴ம் ஹோதி. யா பனேதா லோகவோஹாரஸித்³தா⁴ கா³மாரஞ்ஞனதீ³ஸமுத்³த³ஜாதஸ்ஸரஸீமா பஞ்ச, தா அஞ்ஞமஞ்ஞம் ருக்கா²தி³ஸம்ப³ந்தே⁴பி ஸம்பே⁴த³தோ³ஸம் நாபஜ்ஜதி ததா² லோகவோஹாராபா⁴வதோ. ந ஹி கா³மாத³யோ கா³மந்தராதீ³ஹி நதீ³ஆதீ³ஹி ச ருக்கா²தி³ஸம்ப³ந்த⁴மத்தேன ஸம்பி⁴ன்னாதி லோகே வோஹரந்தி. லோகவோஹாரஸித்³தா⁴னஞ்ச லோகவோஹாரதோவ ஸம்பே⁴தோ³ வா அஸம்பே⁴தோ³ வா க³ஹேதப்³போ³, ந அஞ்ஞதா². தேனேவ அட்ட²கதா²யம் தாஸம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் கத்த²சிபி ஸம்பே⁴த³னயோ ந த³ஸ்ஸிதோ, ஸாஸனவோஹாரஸித்³தோ⁴ ஏவ த³ஸ்ஸிதோதி.

ஏத்த² பன ப³த்³த⁴ஸீமாய தாவ ‘‘ஹேட்டா² பத²வீஸந்தா⁴ரகம் உத³கம் பரியந்தம் கத்வா ஸீமா க³தா ஹோதீ’’திஆதி³னா அதோ⁴பா⁴க³பரிச்சே²தோ³ அட்ட²கதா²யம் ஸப்³ப³தா² த³ஸ்ஸிதோ, கா³மஸீமாதீ³னம் பன ந த³ஸ்ஸிதோ. கத²மயம் ஜானிதப்³போ³தி? கேசி தாவேத்த² ‘‘கா³மஸீமாத³யோபி ப³த்³த⁴ஸீமா விய பத²வீஸந்தா⁴ரகம் உத³கம் ஆஹச்ச திட்ட²தீ’’தி வத³ந்தி.

கேசி பன தம் படிக்கி²பித்வா ‘‘நதீ³ஸமுத்³த³ஜாதஸ்ஸரஸீமா, தாவ தன்னிஸ்ஸிதஉத³குக்கே²பஸீமா ச பத²வியா உபரிதலே ஹேட்டா² ச உத³கேன அஜ்ஜோ²த்த²ரணப்பதே³ஸே ஏவ திட்ட²ந்தி, ந ததோ ஹேட்டா² உத³கஸ்ஸ அஜ்ஜோ²த்த²ரணாபா⁴வா. ஸசே பன உத³கோகா⁴தி³னா யோஜனப்பமாணம்பி நின்னட்டா²னம் ஹோதி, நதீ³ஸீமாத³யோவ ஹோந்தி, ந ததோ ஹேட்டா². தஸ்மா நதீ³ஆதீ³னம் ஹேட்டா² ப³ஹிதீரமுகே²ன உமங்கே³ன, இத்³தி⁴யா வா பவிட்டோ² பி⁴க்கு² நதி³யம் டி²தானம் கம்மம் ந கோபேதி, ஸோ பன ஆஸன்னகா³மே பி⁴க்கூ²னம் கம்மம் கோபேதி. ஸசே பன ஸோ உபி⁴ன்னம் தீரகா³மானம் மஜ்ஜே² நிஸின்னோ ஹோதி, உப⁴யகா³மட்டா²னம் கம்மம் கோபேதி. ஸசே பன தீரம் கா³மக்கே²த்தம் ந ஹோதி, அகா³மகாரஞ்ஞமேவ. தத்த² பன தீரத்³வயேபி ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமம் வினா கேவலாய கு²த்³த³காரஞ்ஞஸீமாயமேவ கம்மம் கோபேதி. ஸசே ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமாய கரோந்தி, ததா³ யதி³ தேஸம் ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமாய பரிச்சே²தோ³ ஏதஸ்ஸ நிஸின்னோகாஸஸ்ஸ பரதோ ஏகம் ஸத்தப்³ப⁴ந்தரம் அதிக்கமித்வா டி²தோ ந கம்மகோபோ. நோ சே, கம்மகோபோ. கா³மஸீமாயம் பன அந்தோஉமங்கே³ வா பி³லே வா க²ணித்வா வா யத்த² பவிஸிதும் ஸக்கா, யத்த² வா ஸுவண்ணமணிஆதி³ம் க²ணித்வா க³ண்ஹந்தி, க³ஹேதும் ஸக்காதி வா ஸம்பா⁴வனா ஹோதி, தத்தகம் ஹேட்டா²பி கா³மஸீமா, தத்த² இத்³தி⁴யா அந்தோ நிஸின்னோபி கம்மம் கோபேதி. யத்த² பன பகதிமனுஸ்ஸானம் பவேஸஸம்பா⁴வனாபி நத்தி², தம் ஸப்³ப³ம் யாவ பத²வீஸந்தா⁴ரகஉத³கா அரஞ்ஞஸீமாவ, ந கா³மஸீமா. அரஞ்ஞஸீமாயம்பி ஏஸேவ நயோ. தத்த²பி ஹி யத்தகே பதே³ஸே பவேஸஸம்பா⁴வனா, தத்தகமேவ உபரிதலே அரஞ்ஞஸீமா பவத்ததி. ததோ பன ஹேட்டா² ந அரஞ்ஞஸீமா தத்த² உபரிதலேன ஸஹ ஏகாரஞ்ஞவோஹாராபா⁴வதோ. ந ஹி தத்த² பவிட்ட²ம் அரஞ்ஞம் பவிட்டோ²தி வோஹரந்தி, தஸ்மா தத்ரட்டோ² உபரி அரஞ்ஞட்டா²னம் கம்மம் ந கோபேதி உமங்க³னதி³யம் டி²தோ விய உபரினதி³யம் டி²தானம். ஏகஸ்மிஞ்ஹி சக்கவாளே கா³மனதீ³ஸமுத்³த³ஜாதஸ்ஸரே முஞ்சித்வா தத³வஸேஸம் அமனுஸ்ஸாவாஸம் தே³வப்³ரஹ்மலோகம் உபாதா³ய ஸப்³ப³ம் அரஞ்ஞமேவ. ‘கா³மா வா அரஞ்ஞா வா’தி வுத்தத்தா ஹி நதீ³ஸமுத்³த³ஜாதஸ்ஸராதி³பி அரஞ்ஞமேவ. இத⁴ பன நதீ³ஆதீ³னம் விஸும் ஸீமாபா⁴வேன க³ஹிதத்தா தத³வஸேஸமேவ அரஞ்ஞம் க³ஹேதப்³ப³ம். தத்த² ச யத்தகே பதே³ஸே ஏகம் அரஞ்ஞந்தி வோஹரந்தி, அயமேகா அரஞ்ஞஸீமா. இந்த³புரஞ்ஹி ஸப்³ப³ம் ஏகாரஞ்ஞஸீமா, ததா² அஸுரயக்க²புராதி³. ஆகாஸட்ட²தே³வப்³ரஹ்மவிமானானி பன ஸமந்தா ஆகாஸபரிச்சி²ன்னானி பச்சேகம் அரஞ்ஞஸீமா ஸமுத்³த³மஜ்ஜே² பப்³ப³ததீ³பகா விய. தத்த² ஸப்³ப³த்த² ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமாயம், அரஞ்ஞஸீமாயமேவ வா கம்மம் காதப்³ப³ம், தஸ்மா இதா⁴பி உபரிஅரஞ்ஞதலேன ஸத்³தி⁴ம் ஹேட்டா²பத²வியா ஏகாரஞ்ஞவோஹாராபா⁴வா விஸும் அரஞ்ஞஸீமாதி க³ஹேதப்³ப³ம். தேனேவேத்த² கா³மனதீ³ஆதி³ஸீமாகதா²ய அட்ட²கதா²யம் (மஹாவ. அட்ட². 138) ‘இத்³தி⁴மா பி⁴க்கு² ஹேட்டா²பத²விதலே டி²தோ கம்மம் கோபேதீ’தி ப³த்³த⁴ஸீமாயம் த³ஸ்ஸிதனயோ ந த³ஸ்ஸிதோ’’தி வத³ந்தி.

இத³ஞ்சேதாஸம் கா³மஸீமாதீ³னம் ஹேட்டா²பமாணத³ஸ்ஸனம் ஸுத்தாதி³விரோதா⁴பா⁴வா யுத்தம் விய தி³ஸ்ஸதி, வீமம்ஸித்வா க³ஹேதப்³ப³ம். ஏவம் க³ஹணே ச கா³மஸீமாயம் ஸம்மதா ப³த்³த⁴ஸீமா உபரிகா³மஸீமம், ஹேட்டா² உத³கபரியந்தம் அரஞ்ஞஸீமஞ்ச அவத்த²ரதீதி தஸ்ஸா அரஞ்ஞஸீமாபி கே²த்தந்தி ஸிஜ்ஜ²தி. ப⁴க³வதா ச ‘‘ஸப்³பா³, பி⁴க்க²வே, நதீ³ அஸீமா’’திஆதி³னா (மஹாவ. 147) நதீ³ஸமுத்³த³ஜாதஸ்ஸரா ப³த்³த⁴ஸீமாய அகே²த்தபா⁴வேன வுத்தா, ந பன அரஞ்ஞம், தஸ்மா அரஞ்ஞம்பி ப³த்³த⁴ஸீமாய கே²த்தமேவாதி க³ஹேதப்³ப³ம். யதி³ ஏவம் கஸ்மா தத்த² ஸா ந ப³ஜ்ஜ²தீதி? பயோஜனாபா⁴வா. ஸீமாபேக்கா²னந்தரமேவ ஹி ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமாய ஸம்ப⁴வதோ, தஸ்ஸா ச உபரி ஸம்மதாய ப³த்³த⁴ஸீமாய ஸம்பே⁴த³ஜ்ஜோ²த்த²ரணானுலோமதோ விபத்திஸீமா ஏவ ஸியா. கா³மக்கே²த்தே பன ட²த்வா அகா³மகாரஞ்ஞேகதே³ஸம்பி அந்தோகரித்வா ஸம்மதா கிஞ்சாபி ஸுஸம்மதா அகா³மகாரஞ்ஞே ப⁴க³வதா விஹிதாய ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமாயபி அனிவத்தனதோ, தத்த² பன கம்மம் காதும் பவிட்டா²னம்பி ததோ ப³ஹி கேவலாரஞ்ஞே கரோந்தானம்பி அந்தரா தீணி ஸத்தப்³ப⁴ந்தரானி ட²பேதப்³பா³னி. அஞ்ஞதா² விபத்தி ஏவ ஸியாதி ஸப்³ப³தா² நிரத்த²கமேவ அகா³மகே அரஞ்ஞே ப³த்³த⁴ஸீமாகரணந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

அந்தோனதி³யம் பவிட்ட²ஸாகா²யாதி நதி³யா பத²வீதலம் ஆஹச்ச டி²தாய ஸாகா²யபி, பகே³வ அனாஹச்ச டி²தாய. பாரோஹேபி ஏஸேவ நயோ. ஏதேன ஸபா⁴க³னதீ³ஸீமம் பு²ஸித்வா டி²தேன விஸபா⁴க³ஸீமாஸம்ப³ந்த⁴ஸாகா²தி³னா உத³குக்கே²பஸீமாய ஸம்ப³ந்தோ⁴ ந வட்டதீதி த³ஸ்ஸேதி. ஏதேனேவ மஹாஸீமம் கா³மஸீமஞ்ச பு²ஸித்வா டி²தேன ஸாகா²தி³னா மாளகஸீமாய ஸம்ப³ந்தோ⁴ ந வட்டதீதி ஞாபிதோதி த³ட்ட²ப்³போ³. அந்தோனதி³யம்யேவாதி ஸேதுபாதா³னம் தீரட்டி²தத்தம் நிவத்தேதி. தேன உத³குக்கே²பபரிச்சே²த³தோ ப³ஹினதி³யம் பதிட்டி²தத்தேபி ஸம்பே⁴தா³பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘ப³ஹிதீரே பதிட்டி²தா’’திஆதி³. யதி³ ஹி உத³குக்கே²பதோ ப³ஹி அந்தோனதி³யம்பி பதிட்டி²தத்தே ஸம்பே⁴தோ³ ப⁴வேய்ய, தம்பி படிக்கி²பிதப்³ப³ம் ப⁴வேய்ய கம்மகோபஸ்ஸ ஸமானத்தா, ந ச படிக்கி²த்தம், தஸ்மா ஸப்³ப³த்த² அத்தனோ நிஸ்ஸயஸீமாய ஸம்பே⁴த³தோ³ஸோ நத்தே²வாதி க³ஹேதப்³ப³ம்.

ஆவரணேன வாதி தா³ருஆதீ³னி க²ணித்வா உத³கனிவாரணேன. கோட்டகப³ந்த⁴னேன வாதி மத்திகாதீ³ஹி பூரேத்வா கதஸேதுப³ந்த⁴னேன வா, உப⁴யேனாபி ஆவரணமேவ த³ஸ்ஸேதி. ‘‘நதி³ம் வினாஸேத்வா’’தி வுத்தமேவத்த²ம் விபா⁴வேதி ‘‘ஹேட்டா² பாளி ப³த்³தா⁴’’தி, ஹேட்டா² நதி³ம் ஆவரித்வா பாளி ப³த்³தா⁴தி அத்தோ². ச²ட்³டி³தோத³கந்தி அதிரித்தோத³கம். நதி³ம் ஓதரித்வா ஸந்த³னட்டா²னதோதி இமினா தளாகனதீ³னம் அந்தரா பவத்தனட்டா²னே ந வட்டதீதி த³ஸ்ஸேதி. உப்பதித்வாதி தீராதி³பி⁴ந்த³னவஸேன விபுலா ஹுத்வா. விஹாரஸீமந்தி ப³த்³த⁴ஸீமம்.

அக³மனபதே²தி தத³ஹேவ க³ந்த்வா நிவத்திதும் அஸக்குணேய்யே. அரஞ்ஞஸீமாஸங்க்²யமேவ க³ச்ச²தீதி லோகவோஹாரஸித்³த⁴ம் அகா³மகாரஞ்ஞஸீமம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. தத்தா²தி பகதியா மச்ச²ப³ந்தா⁴னம் க³மனபதே²ஸு தீ³பகேஸு.

தம் டா²னந்தி தேஸம் ஆவாடாதீ³னம் கதட்டா²னமேவ, ந அகதந்தி அத்தோ². லோணீதி ஸமுத்³தோ³த³கஸ்ஸ உப்பத்திவேக³னின்னோ மாதிகாகாரேன பவத்தனகோ.

ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. மஹாவக்³க³ 3.147) பன – க³ச்ச²ந்தியா பன நாவாய காதும் ந வட்டதீதி ஏத்த² உத³குக்கே²பமனதிக்கமித்வா பரிவத்தமானாய காதும் வட்டதீதி வேதி³தப்³ப³ம். ஸீமம் வா ஸோதே⁴த்வாதி ஏத்த² ஸீமாஸோத⁴னம் நாம கா³மஸீமாதீ³ஸு டி²தானம் ஹத்த²பாஸானயனாதி³. ‘‘நதி³ம் வினாஸேத்வா தளாகம் கரோந்தீ’’தி வுத்தமேவத்த²ம் விபா⁴வேதி ‘‘ஹேட்டா² பாளி ப³த்³தா⁴’’தி, ஹேட்டா² நதி³ம் ஆவரித்வா பாளி ப³த்³தா⁴தி அத்தோ². ச²ட்³டி³தோத³கந்தி தளாகரக்க²ணத்த²ம் ஏகமந்தேன ச²ட்³டி³தமுத³கம். தே³வே அவஸ்ஸந்தேதி து³ப்³பு³ட்டி²காலே வஸ்ஸானேபி தே³வே அவஸ்ஸந்தே. உப்பதித்வாதி உத்தரித்வா. கா³மனிக³மஸீமம் ஓத்த²ரித்வா பவத்ததீதி வுத்தப்பகாரே வஸ்ஸகாலே சத்தாரோ மாஸே அப்³போ³ச்சி²ன்னா பவத்ததி. விஹாரஸீமந்தி ப³த்³த⁴ஸீமம் ஸந்தா⁴ய வத³தி.

அக³மனபதே²தி யத்த² தத³ஹேவ க³ந்த்வா பச்சாக³ந்தும் ந ஸக்கோதி, தாதி³ஸே பதே³ஸே. அரஞ்ஞஸீமாஸங்க்²யமேவ க³ச்ச²தீதி ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. தேஸந்தி மச்ச²ப³ந்தா⁴னம். க³மனபரியந்தஸ்ஸ ஓரதோதி க³மனபரியந்தஸ்ஸ ஓரிமபா⁴கே³ தீ³பகம் பப்³ப³தஞ்ச ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந ஸமுத்³த³ப்பதே³ஸந்தி வுத்தம்.

ஸம்பி⁴ந்த³ந்தீதி யத்த² சதூஹி பி⁴க்கூ²ஹி நிஸீதி³தும் ந ஸக்கா, தத்த² ததோ பட்டா²ய யாவ கேஸக்³க³மத்தம்பி அத்தனோ ஸீமாய கரோந்தா ஸம்பி⁴ந்த³ந்தி, சதுன்னம்பி பி⁴க்கூ²னம் பஹோனகதோ பட்டா²ய யாவ ஸகலம்பி அந்தோகரோந்தா அஜ்ஜோ²த்த²ரந்தீதி வேதி³தப்³ப³ம். ஸம்ஸட்ட²விடபாதி அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸிப்³பி³த்வா டி²தமஹாஸாக²மூலா, ஏதேன அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ அதிஆஸன்னதம் தீ³பேதி. ஸாகா²ய ஸாக²ம் பு²ஸந்தாபி ஹி தூ³ரட்டா²பி ஸியும், ததோ ஏகம்ஸதோ ஸம்பே⁴த³லக்க²ணம் ந த³ஸ்ஸிதம் ஸியாதி தம் த³ஸ்ஸேதும் விடபக்³க³ஹணம் கதம். ஏவஞ்ஹி பி⁴க்கூ²னம் நிஸீதி³தும் அப்பஹோனகட்டா²னம் அத்தனோ ஸீமாய அந்தோஸீமட்ட²ம் கரித்வா புராணவிஹாரம் கரோந்தா ஸீமாய ஸீமம் ஸம்பி⁴ந்த³ந்தி நாம, ந ததோ பரந்தி த³ஸ்ஸிதமேவ ஹோதி. ப³த்³தா⁴ ஹோதீதி போராணகவிஹாரஸீமம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தம் அம்ப³ந்தி அபரேன ஸமயேன புராணவிஹாரபரிக்கே²பாதீ³னம் வினட்ட²த்தா அஜானந்தானம் தம் புராணவிஹாரஸீமாய நிமித்தபூ⁴தம் அம்ப³ம். அத்தனோ ஸீமாய அந்தோஸீமட்ட²ம் கரித்வா புராணவிஹாரஸீமட்ட²ம் ஜம்பு³ம் கித்தேத்வா அம்ப³ஜம்பூ³னம் அந்தரே யம் டா²னம், தம் அத்தனோ ஸீமாய பவேஸேத்வா ப³த்³தா⁴தி அத்தோ². ஏத்த² ச புராணஸீமாய நிமித்தபூ⁴தஸ்ஸ கா³மட்ட²ஸ்ஸ அம்ப³ருக்க²ஸ்ஸ அந்தோஸீமட்டா²ய ஜம்பு³யா ஸஹ ஸம்ஸட்ட²விடபத்தேபி ஸீமாய ப³ந்த⁴னகாலே விபத்தி வா பச்சா² கா³மஸீமாய ஸஹ ஸம்பே⁴தோ³ வா கம்மவிபத்தி வா நாஹோஸீதி முக²தோவ வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

பதே³ஸந்தி ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிஸீத³னப்பஹோனகம் பதே³ஸம். ஸீமந்தரிகம் ட²பேத்வாதிஆதி³னா ஸம்பே⁴த³ஜ்ஜோ²த்த²ரணம் கத்வா ப³த்³த⁴ஸீமாபி அஞ்ஞமஞ்ஞம் பு²ஸாபேத்வா அப்³யவதா⁴னேன ப³த்³த⁴ஸீமாபி அஸீமா ஏவாதி த³ஸ்ஸேதி, தஸ்மா ஏகத்³வங்கு³லமத்தாபி ஸீமந்தரிகா வட்டதி ஏவ. ஸா பன து³ப்³போ³தா⁴தி அட்ட²கதா²ஸு சதுரங்கு³லாதி³கா வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். த்³வின்னம் ஸீமானந்தி த்³வின்னம் ப³த்³த⁴ஸீமானம். நிமித்தம் ஹோதீதி நிமித்தஸ்ஸ ஸீமதோ பா³ஹிரத்தா ப³ந்த⁴னகாலே தாவ ஸம்பே⁴த³தோ³ஸோ நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ. ந கேவலஞ்ச நிமித்தகதோ ஏவ ஸங்கரம் கரோதி, அத² கோ² ஸீமந்தரிகாய டி²தோ அஞ்ஞோபி ருக்கோ² கரோதி ஏவ, தஸ்மா அப்பமத்திகாய ஸீமந்தரிகாய வட்³ட⁴னகருக்கா²த³யோ ந வட்டந்தி ஏவ. ஏத்த² ச உபரி தி³ஸ்ஸமானக²ந்த⁴ஸாகா²தி³பவேஸேஸு ஏவ ஸங்கரதோ³ஸஸ்ஸ ஸப்³ப³த்த² த³ஸ்ஸிதத்தா அதி³ஸ்ஸமானானம் மூலானம் பவேஸேபி பூ⁴மிக³திகத்தா தோ³ஸோ நத்தீ²தி ஸிஜ்ஜ²தி. ஸசே பன மூலானிபி தி³ஸ்ஸமானானி நேவ பவிஸந்தி, ஸங்கரோவ, பப்³ப³தபாஸாணா பன தி³ஸ்ஸமானாபி பூ⁴மிக³திகாயேவ. யதி³ பன ப³ந்த⁴னகாலே ஏவ ஏகோ தூ²லருக்கோ² உப⁴யம்பி ஸீமம் ஆஹச்ச திட்ட²தி, பச்சா² ப³த்³தா⁴ அஸீமா ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஸீமஸங்கரந்தி ஸீமஸம்பே⁴த³ம். யம் பனேத்த² ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. மஹாவக்³க³ 3.148) வுத்தம் ‘‘ஸீமஸங்கரம் கரோதீதி வட்³டி⁴த்வா ஸீமப்பதே³ஸம் பவிட்டே² த்³வின்னம் ஸீமானம் க³தட்டா²னஸ்ஸ து³ப்³பி³ஞ்ஞேய்யத்தா வுத்த’’ந்தி, தம் ந யுத்தம் கா³மஸீமாயபி ஸஹ ஸங்கரம் கரோதீதி வத்தப்³ப³தோ. தத்தா²பி ஹி நிமித்தே வட்³டி⁴தே கா³மஸீமப³த்³த⁴ஸீமானம் க³தட்டா²னம் து³ப்³பி³ஞ்ஞேய்யமேவ ஹோதி. தத்த² பன அவத்வா த்³வின்னம் ப³த்³த⁴ஸீமானமேவ ஸங்கரஸ்ஸ வுத்தத்தா யதா²வுத்தஸம்ப³ந்த⁴தோ³ஸோவ ஸங்கரஸத்³தே³ன வுத்தோதி க³ஹேதப்³ப³ம். பாளியம் (மஹாவ. 148) பன நிதா³னவஸேன ‘‘யேஸம், பி⁴க்க²வே, ஸீமா பச்சா² ஸம்மதா, தேஸம் தம் கம்மம் அத⁴ம்மிக’’ந்திஆதி³னா பச்சா² ஸம்மதாய அஸீமத்தே வுத்தேபி த்³வீஸு கா³மஸீமாஸு ட²த்வா த்³வீஹி ஸங்கே⁴ஹி ஸம்பே⁴த³ம் வா அஜ்ஜோ²த்த²ரணம் வா கத்வா ஸீமந்தரிகம் அட்ட²பேத்வா வா ருக்க²பாரோஹாதி³ஸம்ப³ந்த⁴ம் அவியோஜேத்வா வா ஏகஸ்மிம் க²ணே கம்மவாசானிட்டா²பனவஸேன ஏகதோ ஸம்மதானம் த்³வின்னம்பி ஸீமானம் அஸீமதா பகாஸிதாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸாரத்த²தீ³பனியம் (ஸாரத்த². டீ. மஹாவக்³க³ 3.148) ‘‘ஸம்ஸட்ட²விடபாதி இமினா அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஆஸன்னதம் தீ³பேதி. ப³த்³தா⁴ ஹோதீதி பச்சி²மதி³ஸாபா⁴கே³ ஸீமம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தஸ்ஸா பதே³ஸந்தி யத்த² ட²த்வா பி⁴க்கூ²ஹி கம்மம் காதும் ஸக்கா ஹோதி, தாதி³ஸம் பதே³ஸம். யத்த² பன டி²தேஹி கம்மம் காதும் ந ஸக்கா ஹோதி, தாதி³ஸம் பதே³ஸம் அந்தோ கரித்வா ப³ந்த⁴ந்தா ஸீமாய ஸீமம் ஸம்பி⁴ந்த³ந்தி நாம. த்³வின்னம் ஸீமானம் நிமித்தம் ஹோதீதி நிமித்தஸ்ஸ ஸீமதோ பா³ஹிரத்தா ஸீமஸம்பே⁴தோ³ ந ஹோதீதி வுத்தம். ஸீமஸங்கரம் கரோதீதி வட்³டி⁴த்வா ஸீமப்பதே³ஸம் பவிட்டே² த்³வின்னம் ஸீமானம் க³தட்டா²னஸ்ஸ து³விஞ்ஞேய்யத்தா வுத்தம், ந ச பன தத்த² கம்மம் காதும் ந வட்டதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம். ந ஹி ஸீமா தத்தகேன அஸீமா ஹோதி, த்³வே பன ஸீமா பச்சா² வட்³டி⁴தேன ருக்கே²ன அஜ்ஜோ²த்த²டா ஏகாப³த்³தா⁴ ஹோந்தி, தஸ்மா ஏகத்த² ட²த்வா கம்மம் கரோந்தேஹி இதரம் ஸோதே⁴த்வா காதப்³ப³’’ந்தி வுத்தம்.

இதி வினயஸங்க³ஹஸம்வண்ணனாபூ⁴தே வினயாலங்காரே

ஸீமாவினிச்ச²யகதா²லங்காரோ நாம

சதுவீஸதிமோ பரிச்சே²தோ³.

ஸீமாப³ந்த⁴னவினிச்ச²யகதா²

ஏவம் ஸீமாவினிச்ச²யம் கதே²த்வா பாளியம் ஸீமகதா²ய உபோஸத²க்க²ந்த⁴கபரியாபன்னத்தா உபோஸத²க்க²ந்த⁴கானந்தரஞ்ச பவாரணக்க²ந்த⁴கஸ்ஸ ஆக³தத்தா தத³னுக்கமேன ஸீமாவினிச்ச²யதோ உபோஸத²பவாரணவினிச்ச²யம் கதே²துமாரத்³தே⁴பி ஸாஸனவுத்³தி⁴கரணத்த²ம் உபஸம்பதா³தி³வினயகம்மகரணட்டா²னபூ⁴தம் ஸீமம் ப³ந்தி⁴துகாமானம் லஜ்ஜிபேஸலப³ஹுஸ்ஸுதஸிக்கா²காமபி⁴க்கூ²னம் பஞ்ஞாஸதிவீரியஜனனத்த²ம் ஸீமாப³ந்த⁴னகதா² அம்ஹேஹி ஆரபீ⁴யதே. தத்த² அபலோகனாதி³சதுப்³பி³த⁴கம்மகரணட்டா²னபூ⁴தா ஸீமா நாம ப³த்³த⁴அப³த்³த⁴வஸேன து³விதா⁴ ஹோதி. தத்தா²பி ப³த்³த⁴ஸீமா க²ண்ட³ஸீமா, ஸமானஸம்வாஸகஸீமா, அவிப்பவாஸஸீமாதி திப்³பி³தா⁴ ஹோதி, ததா² அப³த்³த⁴ஸீமாபி கா³மஸீமா, உத³குக்கே²பஸீமா, ஸத்தப்³ப⁴ந்தரஸீமாதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ஆசரியபு³த்³த⁴த³த்தத்தே²ரேன வினயவினிச்ச²யே –

‘‘க²ண்ட³ஸமானஸம்வாஸா-விப்பவாஸாதி பே⁴த³தோ;

இதி ப³த்³தா⁴ திதா⁴ வுத்தா, அப³த்³தா⁴பி திதா⁴ மதா.

‘‘கா³மதோ உத³குக்கே²பா, ஸத்தப்³ப⁴ந்தரதோபி ச;

தத்த² கா³மபரிச்சே²தோ³, கா³மஸீமாதி வுச்சதீ’’தி.

தத்த² ப³த்³த⁴ஸீமம் ப³ந்தி⁴துகாமேன அதிகு²த்³தி³கா, அதிமஹதீ, க²ண்ட³னிமித்தா, சா²யானிமித்தா, அனிமித்தா, ப³ஹிஸீமே டி²தஸம்மதா, நதி³யா ஸம்மதா, ஸமுத்³தே³ ஸம்மதா, ஜாதஸ்ஸரே ஸம்மதா, ஸீமாய ஸீமம் ஸம்பி⁴ந்த³ந்தேன ஸம்மதா, ஸீமாய ஸீமம் அஜ்ஜோ²த்த²ரந்தேன ஸம்மதாதி வுத்தா இமா ஏகாத³ஸ விபத்திஸீமாயோ அதிக்கமித்வா நிமித்தஸம்பத்தி, பரிஸஸம்பத்தி, கம்மவாசாஸம்பத்தீதி வுத்தாய திவித⁴ஸம்பத்தியா யுத்தம் கத்வா பட²மம் கித்திதனிமித்தேன ஸப்³ப³பச்சி²மகித்திதனிமித்தம் ஸம்ப³ந்த⁴ம் கத்வா ப³ந்தி⁴தப்³பா³. வுத்தஞ்ஹேதம் அட்ட²கதா²சரியேன கங்கா²விதரணியம் (கங்கா². அட்ட². நிதா³னவண்ணனா) ‘‘தத்த² ஏகாத³ஸ விபத்திஸீமாயோ அதிக்கமித்வா திவித⁴ஸம்பத்தியுத்தா நிமித்தேன நிமித்தம் ஸம்ப³ந்தி⁴த்வா ஸம்மதா ஸீமா ப³த்³த⁴ஸீமா நாமா’’தி. ஏதேன ஏதேஸு ஏகாத³ஸஸு விபத்தீஸு ஏகாயபி யுத்தாய, திவித⁴ஸம்பத்தீஸு ஏகாயபி அயுத்தாய, நிமித்தேன நிமித்தம் அஸம்ப³ந்த⁴ம் கத்வா ஸம்மதாய ச ஸதி ஸீமா ந ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி.

ஏவம் ஸீமம் ப³ந்தி⁴துகாமேன பி⁴க்கு²னா ஸப்³ப³லக்க²ணபரிபூரத்த²ம் மஹந்தோ உஸ்ஸாஹோ கரணீயோ ஹோதி, தஸ்மா ஸீமாப³ந்த⁴னகாலே தீஸு ஸம்பத்தீஸு பரிஸஸம்பத்திஸித்³தி⁴யா பட²மம் தாவ கா³மஸீமா உபபரிக்கி²தப்³பா³. ஏத்தா²ஹ ‘‘நனு ப³த்³த⁴ஸீமா வா ப³ந்தி⁴தப்³பா³, அத² கஸ்மா கா³மஸீமா உபபரிக்கி²தப்³பா³’’தி? கா³மஸீமாயம் ட²த்வா ப³த்³த⁴ஸீமாய ப³ந்தி⁴தப்³ப³தோ. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா ‘‘அஸம்மதாய, பி⁴க்க²வே, ஸீமாய அட்ட²பிதாய யம் கா³மம் வா நிக³மம் வா உபனிஸ்ஸாய விஹரதி, யா தஸ்ஸ வா கா³மஸ்ஸ கா³மஸீமா, நிக³மஸ்ஸ வா நிக³மஸீமா, அயம் தத்த² ஸமானஸம்வாஸா ஏகூபோஸதா²’’தி (மஹாவ. 147). இத⁴ பாளியம் ஸரூபேன அனாக³தம்பி அட்ட²கதா²யம் (மஹாவ. அட்ட². 147) ‘‘கா³மக்³க³ஹணேன சேத்த² நக³ரம்பி க³ஹிதமேவ ஹோதீ’’தி வுத்தத்தா நக³ரஸீமாபி க³ஹிதா ஹோதி, தஸ்மா யஸ்மிம் அப³த்³த⁴ஸீமவிஹாரே பி⁴க்கூ² யம் கா³மம் உபனிஸ்ஸாய விஹரந்தி, தஸ்ஸ கா³மஸ்ஸ பரிச்சே²தோ³ கா³மஸீமா நாம. யம் நிக³மம் உபனிஸ்ஸாய விஹரந்தி, தஸ்ஸ நிக³மஸ்ஸ பரிச்சே²தோ³ நிக³மஸீமா நாம. யம் நக³ரம் உபனிஸ்ஸாய விஹரந்தி, தஸ்ஸ நக³ரஸ்ஸ பரிச்சே²தோ³ நக³ரஸீமா நாம. தா ஸப்³பா³பி கா³மஸீமாதி வுச்சந்தி. தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ஸமானஸம்வாஸா ஏகூபோஸத²ப³த்³த⁴ஸீமா விய ஏகதோ உபோஸதா²தி³ஸங்க⁴கம்மகரணாரஹா ஹோந்தி, ஈதி³ஸேயேவ ச பதே³ஸே ஸீமம் ப³ந்தி⁴துமரஹதி, ந உபோஸதா²தி³ஸங்க⁴கம்மானரஹே பதே³ஸேதி வுத்தம் ஹோதி.

தத்த² ‘‘யத்தகே பதே³ஸே தஸ்ஸ தஸ்ஸ கா³மஸ்ஸ கா³மபோ⁴ஜகா ப³லிம் லப⁴ந்தி, ஸோ பதே³ஸோ அப்போ வா ஹோது மஹந்தோ வா, கா³மஸீமாத்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தீ’’தி அட்ட²கதா²யம் வசனதோ கா³மாதி³போ⁴ஜகானம் ப³லிலப⁴னட்டா²னம் கா³மஸீமா ஹோதி, இத³ஞ்ச யேபு⁴ய்யவஸேன வுத்தம். ப³லிம் அலப⁴ந்தோபி ராஜபண்ணே ஆரோபிதபதே³ஸே தஸ்ஸ கா³மஸ்ஸ கா³மஸீமாயேவ. வுத்தஞ்ஹி விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.147) ‘‘ப³லிம் லப⁴ந்தீதி இத³ம் யேபு⁴ய்யவஸேன வுத்தம். ‘அயம் கா³மோ ஏத்தகோ கரீஸபா⁴கோ³’திஆதி³னா பன ராஜபண்ணேஸு ஆரோபிதேஸு பூ⁴மிபா⁴கே³ஸு யஸ்மிம் யஸ்மிம் தளாகமாதிகாஸுஸானபப்³ப³தாதி³கே பதே³ஸே ப³லிம் ந க³ண்ஹந்தி, ஸோபி கா³மஸீமா ஏவ. ராஜாதீ³ஹி பரிச்சி²ன்னபூ⁴மிபா⁴கோ³ ஹி ஸப்³போ³வ ட²பேத்வா நதீ³லோணிஜாதஸ்ஸரே கா³மஸீமாதி வேதி³தப்³போ³’’தி. அயம் பகதிகா³மஸீமா நாம. ‘‘யம்பி ஏகஸ்மிம்யேவ கா³மக்கே²த்தே ஏகம் பதே³ஸம், ‘அயம் விஸும்கா³மோ ஹோதூ’தி பரிச்சி²ந்தி³த்வா ராஜா கஸ்ஸசி தே³தி, ஸோபி விஸும்கா³மஸீமா ஹோதியேவா’’தி அட்ட²கதா²யம் (மஹாவ. அட்ட². 147) வசனதோ ராஜா ‘‘பகதிகா³மக்கே²த்தேயேவ பகதிகா³மதோ விஸும் பகதிகா³மேன அஸம்மிஸ்ஸோ கா³மோ ஹோதூ’’தி யம் பதே³ஸம் தே³தி, ஸோ பதே³ஸோ விஸும்கா³மஸீமா நாம. இதி பகதிகா³மஸீமா ச ராஜூனம் இச்சா²வஸேன பவத்தா விஸும்கா³மஸீமா ச ப³த்³த⁴ஸீமா விய ஸப்³ப³கம்மாரஹா, தஸ்மா அபி⁴னவப³த்³த⁴ஸீமம் ப³ந்தி⁴துகாமேஹி பகதிகா³மஸீமம் வா விஸும்கா³மஸீமம் வா ஸோதே⁴த்வா கத்தப்³ப³ம் ஹோதி. ததா² ஹி வுத்தம் அட்ட²கதா²யம் ‘‘தஸ்மா ஸா ச இதரா ச பகதிகா³மனக³ரனிக³மஸீமா ப³த்³த⁴ஸீமாஸதி³ஸாயேவ ஹோந்தீ’’தி. விமதிவினோத³னியஞ்ச (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.147) ‘‘தத்த² ஹி ஸா ச ராஜிச்சா²வஸேன பரிவத்தித்வா ஸமுப்பன்னா அபி⁴னவா ச இதரா ச அபரிவத்தா பகதிகா³மஸீமா, யதா² ப³த்³த⁴ஸீமாயம் ஸப்³ப³ம் ஸங்க⁴கம்மம் காதும் வட்டதி, ஏவமேதாபி ஸப்³ப³கம்மாரஹதாஸதி³ஸேன ப³த்³த⁴ஸீமாஸதி³ஸா, ஸா ஸமானஸம்வாஸா ஏகூபோஸதா²தி அதி⁴ப்பாயோ’’தி வுத்தம்.

கேசி பன ஆசரியா ‘‘மயம் ஸீமம் ப³ந்தி⁴துகாமா, தஸ்மா ஏத்தகோ பூ⁴மிபரிச்சே²தோ³ விஸும் கே²த்தம் ஹோதூ’’தி ராஜானம் ஆபுச்சி²த்வா தேன ஓகாஸே கதே ‘‘இத³ம் டா²னம் விஸும்கா³மக்கே²த்தம் ஹோதீ’’தி மனஸி கத்வா தத்ரட்டே²யேவ பி⁴க்கூ² ச ஹத்த²பாஸானயனாதி³னா ஸோதே⁴த்வா ஸீமாஸமூஹனஸீமாப³ந்த⁴னாதீ³னி கரோந்தி, தம் கரணம் ‘‘அயம் விஸும்கா³மோ ஹோதூதி பரிச்சி²ந்தி³த்வா ராஜா கஸ்ஸசி தே³தீ’’தி அட்ட²கதா²வசனேன, ‘‘ஸா ச ராஜிச்சா²வஸேன பரிவத்தித்வா ஸமுப்பன்னா அபி⁴னவா சா’’தி ஆக³தேன விமதிவினோத³னீடீகாவசனேன ச ஸமேந்தம் விய ந தி³ஸ்ஸதி. கத²ம்? அட்ட²கதா²வசனே தாவ ‘‘அயம் விஸும்கா³மோ ஹோதூ’’தி இமினா ந கேவலம் புரிமகா³மோயேவ கா³மோ ஹோது, அத² கோ² இதா³னி பரிச்சி²ன்னபதே³ஸோபி விஸும்யேவ கா³மோ ஹோதூதி ஏகம்யேவ கா³மக்கே²த்தம் த்³வே கா³மே கரோதீதி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘ராஜா கஸ்ஸசி தே³தீ’’தி இமினா கா³மபோ⁴ஜகஸ்ஸ தி³ன்னபா⁴வம் பகாஸேதி, இத⁴ பன நேவ த்³வே கா³மே கரோதி, ந ச கா³மபோ⁴ஜகஸ்ஸ தே³தி, கேவலம் பி⁴க்கூ²னம் அனுமதியா யாவகாலிகவஸேனேவ ஓகாஸம் கரோதி, ஏவம் அட்ட²கதா²வசனேனபி ஸமேந்தம் விய ந தி³ஸ்ஸதி. விமதிவினோத³னீடீகாவசனேனபி ‘‘ராஜிச்சா²வஸேன பரிவத்தித்வா’’தி இமினா அகா³மபூ⁴தம் கே²த்தம் ராஜிச்சா²வஸேன பரிவத்தித்வா கா³மோ ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘அபி⁴னவா சா’’தி இமினா புராணகா³மஸீமா ச அபி⁴னவகா³மஸீமா சாதி புரிமகா³மேன அமிஸ்ஸம் விஸும்கா³மலக்க²ணம் த³ஸ்ஸேதி. இத⁴ பன ராஜிச்சா²வஸேன பரிவத்தித்வா கே²த்தஸ்ஸ விஸும்கா³மபூ⁴தபா⁴வோ ச அபி⁴னவபா⁴வேன விஸும்கா³மலக்க²ணஞ்ச ந தி³ஸ்ஸதி, ஏவம் டீகாவசனேனபி ஸமேந்தம் விய ந தி³ஸ்ஸதி.

வினயவினிச்ச²யடீகாயஞ்ச ‘‘கா³மபரிச்சே²தோ³தி ஸப்³ப³தி³ஸாஸு ஸம்மா பரிச்சி²ந்தி³த்வா ‘இமஸ்ஸ பதே³ஸஸ்ஸ ஏத்தகோ கரோ’தி ஏவம் கரேன நியமிதோ கா³மப்பதே³ஸோ’’தி ஏவம் ஆயவஸேனேவ பரிச்சி²ந்த³னம் வுத்தம், ந அனுமதிகரணமத்தேன, தஸ்மா விஸும்கா³மலக்க²ணம் அப்பத்ததாய பகதிகா³மேன ஸங்கரோ ஹோதி, ந தத்த² உபோஸதா²தி³ஸங்க⁴கம்மம் காதுமரஹதி, உபோஸதா²தி³ஸங்க⁴கம்மகரணாரஹபதே³ஸேயேவ ஸீமாஸமூஹனனஸீமாப³ந்த⁴னகம்மம்பி கரணாரஹம் ஹோதி ஞத்திது³தியகம்மத்தா தேஸம் கம்மானம், தஸ்மா தேஸம் ஆசரியானம் தம் கரணம் அஞ்ஞே ஆசரியா ந இச்ச²ந்தி. அஞ்ஞே பன ஆசரியா ‘‘தம் பரிச்சி²ன்னப்பதே³ஸம் ‘விஸும்கா³மோ ஹோதூ’தி ராஜா கஸ்ஸசி தே³தி, கா³மபோ⁴ஜகோ ச ததோ ப³லிம் படிக்³க³ண்ஹாதி, ததா³ விஸும்கா³மோ ஹோதி, ந ததோ புப்³பே³’’தி வத³ந்தி. தேஸம் தம் வசனம் ‘‘ஏவம் கரேன நியமிதோ பதே³ஸோ’’தி வினிச்ச²யடீகாவசனஞ்ச ‘‘கா³மாதீ³னம் கரக்³கா³ஹபரிச்சி²ன்னோ ஸமந்ததோ பதே³ஸோ கா³மஸீமா’’தி ஸீமாலங்காரக³ண்டி²வசனஞ்ச ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ஸியா, தேஸு பன ‘‘இமஸ்ஸ பதே³ஸஸ்ஸ ஏத்தகோ கரோ’’தி ஏவம் கரபரிச்சி²ந்த³னம் வுத்தம், ந கா³மபோ⁴ஜகஸ்ஸ ப³லிக்³க³ஹணம். அட்ட²கதா²யஞ்ச ‘‘ராஜா கஸ்ஸசி தே³தீ’’தி தா³னமேவ வத³தி, ந ‘‘கா³மபோ⁴ஜகோ ச ப³லிம் க³ண்ஹாதீ’’தி படிக்³க³ஹணம், தஸ்மா தம்பி வசனம் அஞ்ஞே பண்டி³தா ந ஸம்படிச்ச²ந்தி, தஸ்மா பத²விஸ்ஸரோ ராஜா ‘‘இமஸ்மிம் கா³மக்கே²த்தே ஏத்தககரீஸமத்தோ பதே³ஸோ புரிமகா³மதோ விஸும்கா³மோ ஹோதூ’’தி பரிச்சி²ந்தி³த்வா தே³தி, ஏத்தாவதா ஸோ பதே³ஸோ ப³லிம் படிக்³க³ஹிதோ வா ஹோது அப்படிக்³க³ஹிதோ வா, விஸும்கா³மோ நாம ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³போ³.

ஏவம் பகதிகா³மலக்க²ணஞ்ச விஸும்கா³மலக்க²ணஞ்ச தத²தோ ஞத்வா ப³த்³த⁴ஸீமம் ப³ந்தி⁴துகாமோ யதி³ பகதிகா³மஸீமா நாதிவித்தா²ரா ஹோதி ஸுக²ரக்கி²தா, தமேவ பகதிகா³மஸீமம் ஸுட்டு² ரக்கா²பேத்வா ஸுட்டு² ஸோதே⁴த்வா ஸீமாஸமூஹனனஸீமாஸம்முதிகம்மானி காதப்³பா³னி. யதி³ பன பகதிகா³மஸீமா அதிவித்தா²ரா ஹோதி, நிக³மஸீமா, நக³ரஸீமா வா ஹோந்தி, ப³ஹூனம் பி⁴க்கூ²னம் நிஸின்னட்டா²னஸஞ்சரணட்டா²னத்தா ஸோதே⁴தும் வா ரக்கி²தும் வா ந ஸக்கோந்தி, ஏவஞ்ச ஸதி பத²விஸ்ஸரராஜூஹி பரிச்சி²ன்னாய விஸும்கா³மஸீமாய ஸுட்டு² ஸோதே⁴த்வா ஸுரக்கி²தம் கத்வா ஸீமாஸமூஹனனஸீமாஸம்முதிகம்மம் காதப்³ப³ம். கத²ம் பன ஸுட்டு² ஸோத⁴னஞ்ச ஸுட்டு² ரக்க²ணஞ்ச காதப்³ப³ம்? ஸீமம் ப³ந்தி⁴துகாமேன ஹி ஸாமந்தவிஹாரேஸு பி⁴க்கூ² தஸ்ஸ தஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ ஸீமாபரிச்சே²த³ம் புச்சி²த்வா ப³த்³த⁴ஸீமவிஹாரானம் ஸீமாய ஸீமந்தரிகம், அப³த்³த⁴ஸீமவிஹாரானம் ஸீமாய உபசாரம் ட²பேத்வா தி³ஸாசாரிகபி⁴க்கூ²னம் நிஸ்ஸஞ்சாரஸமயே ஸசே ஏகஸ்மிம் கா³மக்கே²த்தே ஸீமம் ப³ந்தி⁴துகாமா, யே தத்த² ப³த்³த⁴ஸீமவிஹாரா, தேஸு பி⁴க்கூ²னம் ‘‘மயம் அஜ்ஜ ஸீமம் ப³ந்தி⁴ஸ்ஸாம, தும்ஹே ஸகஸகஸீமாய பரிச்சே²த³தோ மா நிக்க²மதா²’’தி பேஸேதப்³ப³ம். யே அப³த்³த⁴ஸீமவிஹாரா, தேஸு பி⁴க்கூ² ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபாதேதப்³பா³, ச²ந்தா³ரஹானம் ச²ந்தோ³ ஆஹராபேதப்³போ³. ஏவம் ஸன்னிபதிதேஸு பன பி⁴க்கூ²ஸு ச²ந்தா³ரஹானம் ச²ந்தே³ ஆஹடே தேஸு தேஸு மக்³கே³ஸு ச நதீ³தித்த²கா³மத்³வாராதீ³ஸு ச ஆக³ந்துகபி⁴க்கூ²னம் ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் ஹத்த²பாஸானயனத்த²ஞ்ச ப³ஹிஸீமகரணத்த²ஞ்ச ஆராமிகே சேவ ஸமணுத்³தே³ஸே ச ட²பேத்வா பே⁴ரிஸஞ்ஞம் வா ஸங்க²ஸஞ்ஞம் வா கத்வா ஸீமா ஸமூஹனிதப்³பா³தி.

நனு ச இத³ம் ஸோத⁴னம் ரக்க²ணஞ்ச ஸீமாஸம்முதிகாலேயேவ அட்ட²கதா²யம் வுத்தம், அத² கஸ்மா இத⁴ ஸீமாஸமூஹனனே வுத்தந்தி? இமஸ்ஸபி ஸீமாஸமூஹனனகம்மஸ்ஸ ஞத்திது³தியகம்மத்தா பரிஸஸம்பத்திஜனனத்த²ம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவம் ஸந்தேபி இத³ம் ஸீமாஸமூஹனனகம்மம் நாம யதி³ போராணா ப³த்³த⁴ஸீமா அத்தி², தத³ட்ட²கஸங்கே⁴ ஹத்த²பாஸக³தே அஞ்ஞேஸு பி⁴க்கூ²ஸு கா³மஸீமம் பவிட்டே²ஸுபி கம்மபே⁴தோ³ நத்தி². யதி³ போராணா ப³த்³த⁴ஸீமா நத்தி², ஏவம்பி ஸதி கேவலம் கா³மஸீமாபூ⁴தத்தா ஸீமாஸமூஹனனகம்மே அஸம்பஜ்ஜந்தேபி தோ³ஸோ நத்தி², அத² கஸ்மா ஸோத⁴னா வுத்தாதி? ஸச்சம், ததா²பி ஸமூஹனிதப்³பா³ போராணஸீமாபரிச்சே²த³ஸ்ஸ து³விஞ்ஞேய்யத்தா. ஸசே ஹி மஹதியா போராணப³த்³த⁴ஸீமாய ஏகஸ்மிம் பதே³ஸே ஸீமம் ஸமூஹனிஸ்ஸாமாதி ஸங்கே⁴ ஸன்னிபதிதே தஸ்ஸாயேவ ஸீமாய அஞ்ஞஸ்மிம் பதே³ஸே பி⁴க்கு²ம்ஹி பவிட்டே² அஜானந்தஸ்ஸபி கம்மம் விபஜ்ஜதி, தஸ்மா மஹுஸ்ஸாஹேன ஸோதே⁴தப்³பா³வாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவம் கா³மஸீமஸோத⁴னம் ‘‘பரிஸஸம்பத்தியா யுத்தா நாம ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³ன சதூஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸன்னிபதித்வா யாவதிகா தஸ்மிம் கா³மக்கே²த்தே ப³த்³த⁴ஸீமம் வா நதீ³ஸமுத்³த³ஜாதஸ்ஸரே வா அனோக்கமித்வா டி²தா பி⁴க்கூ², தே ஸப்³பே³ ஹத்த²பாஸே வா கத்வா ச²ந்த³ம் வா ஆஹரித்வா ஸம்மதா’’தி கங்கா²விதரணியம் (கங்கா². அட்ட². நிதா³னவண்ணனா) ஆக³தத்தா பரிஸஸம்பத்திகாரணம் ஹோதீதி விஞ்ஞாயதி. ததோ ‘‘ஸீமாய ஸீமம் ஸம்பி⁴ந்த³ந்தேன ஸம்மதா, ஸீமாய ஸீமம் அஜ்ஜோ²த்த²ரந்தேன ஸம்மதா’’தி வுத்தேஹி த்³வீஹி விபத்திதோ³ஸேஹி முச்சனத்த²ம் ஸீமஸமூஹனனகம்மம் காதப்³ப³ம்.

ஸீமாய அஸமூஹதாய ஸதி கத²ம் விபத்தித்³வயம் ஆபஜ்ஜேய்யாதி, ததா² ஸோதி⁴தாயபி கா³மஸீமாய. யதி³ போராணப³த்³த⁴ஸீமா விஜ்ஜமானா ப⁴வேய்ய, தஸ்ஸா விஜ்ஜமானபா⁴வம் அஜானந்தா நவம் ப³த்³த⁴ஸீமம் ப³ந்தே⁴ய்யும். போராணஸீமாய ஹி நிமித்தம் அந்தோ கத்வா தஸ்ஸ ஸமீபே போராணஸீமாய அந்தோ டி²தம் அஞ்ஞம் நிமித்தம் கத்வா நவம் ப³த்³த⁴ஸீமம் ப³ந்தே⁴ய்யும், ஸீமாய ஸீமம் ஸம்பி⁴ந்த³ந்தேன ஸம்மதா நாம ஹோதி. தேன வுத்தம் கங்கா²விதரணியம் (கங்கா². அட்ட². நிதா³னவண்ணனா) ‘‘ஸீமாய ஸீமம் ஸம்பி⁴ந்த³ந்தேன ஸம்மதா நாம அத்தனோ ஸீமாய பரேஸம் ஸீமம் ஸம்பி⁴ந்த³ந்தேன ஸம்மதா. ஸசே ஹி போராணகஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ புரத்தி²மாய தி³ஸாய அம்போ³ சேவ ஜம்பூ³ சாதி த்³வே ருக்கா² அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்ஸட்ட²விடபா ஹோந்தி, தேஸு அம்ப³ஸ்ஸ பச்சி²மதி³ஸாபா⁴கே³ ஜம்பூ³. விஹாரஸீமா ச ஜம்பு³ம் அந்தோ கத்வா அம்ப³ம் கித்தேத்வா ப³த்³தா⁴ ஹோதி, அத² பச்சா² தஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ புரத்தி²மதி³ஸாயம் விஹாரே கதே ஸீமம் ப³ந்த⁴ந்தா பி⁴க்கூ² அம்ப³ம் அந்தோ கத்வா ஜம்பு³ம் கித்தேத்வா ப³ந்த⁴ந்தி, ஸீமாய ஸீமா ஸம்பி⁴ன்னா நாம ஹோதீ’’தி. போராணஸீமாய ச ஏகதே³ஸம் வா ஸகலபோராணஸீமம் வா அந்தோ கரித்வா நவம் ஸீமம் ப³ந்தே⁴ய்யும், ஸீமாய ஸீமம் அஜ்ஜோ²த்த²ரந்தேன ஸம்மதா நாம. வுத்தஞ்ஹேதம் கங்கா²விதரணியம் (கங்கா². அட்ட². நிதா³னவண்ணனா) ‘‘ஸீமாய ஸீமம் அஜ்ஜோ²த்த²ரந்தேன ஸம்மதா நாம அத்தனோ ஸீமாய பரேஸம் ஸீமம் அஜ்ஜோ²த்த²ரந்தேன ஸம்மதா. ஸசே ஹி பரேஸம் ப³த்³த⁴ஸீமம் ஸகலம் வா தஸ்ஸா பதே³ஸம் வா அந்தோ கத்வா அத்தனோ ஸீமம் ஸம்மன்னந்தி, ஸீமாய ஸீமம் அஜ்ஜோ²த்த²ரிதா நாம ஹோதீ’’தி.

யஸ்மிம் பதே³ஸே சத்தாரோ பி⁴க்கூ² நிஸீதி³த்வா கம்மம் காதும் ந ஸக்கோந்தி, தத்த² ததோ பட்டா²ய யாவ கேஸக்³க³மத்தம்பி அஞ்ஞேஸம் போராணப³த்³த⁴ஸீமப்பதே³ஸம் அத்தனோ ஸீமாய அந்தோ கரோந்தோ ஸீமாய ஸீமம் ஸம்பி⁴ந்த³தி நாம. சதுன்னம் பி⁴க்கூ²னம் நிஸீதி³தும் பஹோனகட்டா²னதோ பட்டா²ய யாவ ஸகலம்பி அஞ்ஞேஸம் போராணப³த்³த⁴ஸீமாபதே³ஸம் அத்தனோ ஸீமாய அந்தோ கரோந்தோ ஸீமாய ஸீமம் அஜ்ஜோ²த்த²ரதி நாம. வுத்தஞ்ஹேதம் கங்கா²விதரணியா லீனத்த²பகாஸனியம் (கங்கா². அபி⁴. டீ. நிதா³னவண்ணனா) ‘‘தஸ்ஸா பதே³ஸந்தி தஸ்ஸா ஏகதே³ஸம், யத்த² ட²த்வா சதூஹி பி⁴க்கூ²ஹி கம்மம் காதும் ஸக்கா ஹோதி, தாதி³ஸம் ஏகதே³ஸந்தி வுத்தம் ஹோதி. யத்த² பன டி²தேஹி கம்மம் காதும் ந ஸக்கா, தாதி³ஸம் பதே³ஸம் அந்தோ கரித்வா ஸீமாய ஸீமம் ஸம்பி⁴ந்த³ந்தி நாம, ந து அஜ்ஜோ²த்த²ரந்தி நாமாதி க³ஹேதப்³ப³’’ந்தி. விமதிவினோத³னியம்பி (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.148) ‘‘யத்த² சதூஹி பி⁴க்கூ²ஹி நிஸீதி³தும் ந ஸக்கா, தத்தகதோ பட்டா²ய யாவ கேஸக்³க³மத்தம்பி அத்தனோ ஸீமாய கரோந்தா ஸம்பி⁴ந்த³ந்தி, சதுன்னம்பி பி⁴க்கூ²னம் பஹோனகதோ பட்டா²ய யாவ ஸகலம்பி அந்தோ கரோந்தா அஜ்ஜோ²த்த²ரந்தீதி வேதி³தப்³ப³’’ந்தி வுத்தம்.

ஏவம் ஹோது, தஸ்மிம் கா³மஸீமபரிச்சே²தே³ போராணகஸீமாய விஜ்ஜமானாய விபத்தித்³வயமோசனத்த²ம் ஸீமாஸமூஹனனகம்மம் ஸாத்த²கம், அவிஜ்ஜமானாய கத²ம் ஸாத்த²கம் ப⁴வேய்யாதி ஸங்கானிவத்தனத்த²ம் ஸீமாஸமூஹனனகம்மம் அகத்வா அபி⁴னவஸீமாய ப³ஜ்ஜ²மானாய ஸங்கா உப்பஜ்ஜேய்ய, ப⁴க³வதோ த⁴ரமானகாலதோ பட்டா²ய யாவஜ்ஜதனா க³ணனபத²ம் வீதிக்கந்தா பி⁴க்கூ² உபஸம்பதா³தி³கம்மகரணத்த²ம் தஸ்மிம் தஸ்மிம் பதே³ஸே ஸீமம் ப³ந்த⁴ந்தி. ஸா ஸீமா ஏத்த² அத்தி², ஏத்த² நத்தீ²தி ந ஸக்கா ஜானிதும், தஸ்மா ‘‘அம்ஹாகம் ஸீமாப³ந்த⁴னட்டா²னே போராணகஸீமா ப⁴வேய்ய நு கோ²’’தி ஸங்கா ப⁴வேய்ய, ஏவம் ஸதி ஸா அபி⁴னவஸீமா ச ஆஸங்கனீயா ஹோதீதி ஸீமாயம் கதம் உபஸம்பதா³தி³கம்மம்பி ஆஸங்கனீயம் ஹோதி, தஸ்மா ஸங்கானிவத்தனத்த²ம் அபி⁴னவஸீமம் ப³ந்தி⁴துகாமேஹி யதிபுங்க³வேஹி அவஸ்ஸம் ஸீமாஸமூஹனனகம்மம் காதப்³ப³ம் ஹோதி. ஸமூஹனந்தேஹி பன ‘‘ஸீமம், பி⁴க்க²வே, ஸமூஹனந்தேன பட²மம் திசீவரேன அவிப்பவாஸோ ஸமூஹந்தப்³போ³, பச்சா² ஸீமா ஸமூஹந்தப்³பா³’’தி (மஹாவ. 144) வசனதோ பட²மம் அவிப்பவாஸஸீமா ஸமூஹனிதப்³பா³, ததோ ஸமானஸம்வாஸகஸீமா ஸமூஹனிதப்³பா³. தஸ்மிம் ஸமூஹனனகாலே ச ‘‘க²ண்ட³ஸீமாயம் ட²த்வா அவிப்பவாஸஸீமா ந ஸமூஹந்தப்³பா³, ததா² அவிப்பவாஸஸீமாய ட²த்வா க²ண்ட³ஸீமாபி. க²ண்ட³ஸீமாய பன டி²தேன க²ண்ட³ஸீமாவ ஸமூஹனிதப்³பா³, ததா² இதராய டி²தேன இதரா’’தி அட்ட²கதா²யம் (மஹாவ. அட்ட². 144) வசனதோ க²ண்ட³ஸீமாயம் ட²த்வாவ க²ண்ட³ஸீமா ஸமூஹனிதப்³பா³, மஹாஸீமாயமேவ ட²த்வா மஹாஸீமா ஸமூஹனிதப்³பா³, அஞ்ஞிஸ்ஸா ஸீமாய ட²த்வா அஞ்ஞா ஸீமா ந ஸமூஹனிதப்³பா³. அட்ட²கதா²யம் அவிப்பவாஸஸீமாதி மஹாஸீமம் வத³தி தத்தே²வ யேபு⁴ய்யேன சீவரேன விப்பவஸனதோ.

‘‘தத்த² ஸசே க²ண்ட³ஸீமஞ்ச அவிப்பவாஸஸீமஞ்ச ஜானந்தி, ஸமூஹனிதுஞ்சேவ ப³ந்தி⁴துஞ்ச ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி. க²ண்ட³ஸீமம் பன ஜானந்தா அவிப்பவாஸம் அஜானந்தாபி ஸமூஹனிதுஞ்சேவ ப³ந்தி⁴துஞ்ச ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி. க²ண்ட³ஸீமம் பன அஜானந்தா அவிப்பவாஸம்யேவ ஜானந்தா சேதியங்க³ணபோ³தி⁴யங்க³ணஉபோஸதா²கா³ராதீ³ஸு நிராஸங்கட்டா²னேஸு ட²த்வா அப்பேவ நாம ஸமூஹனிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி, படிப³ந்தி⁴தும் பன ந ஸக்கி²ஸ்ஸந்தேவ. ஸசே ப³ந்தே⁴ய்யும், ஸீமாஸம்பே⁴த³ம் கத்வா விஹாரம் அவிஹாரம் கரேய்யும், தஸ்மா ந ஸமூஹனிதப்³பா³. யே பன உபோ⁴பி ந ஜானந்தி, தேனேவ ஸமூஹனிதும் ந ப³ந்தி⁴தும் ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி. அயஞ்ஹி ஸீமா நாம கம்மவாசாய வா அஸீமா ஹோதி ஸாஸனந்தரதா⁴னேன வா, ந ச ஸக்கா ஸீமம் அஜானந்தேஹி கம்மவாசா காதும், தஸ்மா ந ஸமூஹனிதப்³பா³, ஸாது⁴கம் பன ஞத்வாயேவ ஸமூஹனிதப்³பா³ ச ப³ந்தி⁴தப்³பா³ சா’’தி அட்ட²கதா²யம் (மஹாவ. அட்ட². 144) வசனதோ ‘‘இதா³னி ஸீமம் ஸமூஹனிஸ்ஸாமா’’தி பரிச்சி²ன்னாய கா³மஸீமாய அந்தோ க²ண்ட³ஸீமமஹாஸீமானம் அத்தி²பா⁴வம் வா நத்தி²பா⁴வம் வா தாஸம் ஸீமானம் பரிச்சே²த³ஞ்ச ந ஜானந்தி, ஏவம் அஜானந்தா பி⁴க்கூ² தா போராணஸீமாயோ ஸமூஹனிதும் ந ஸக்குணேய்யும், போராணஸீமம் ஸமூஹனிதும் அஸக்கோந்தா ச கத²ம் அபி⁴னவஸீமம் ப³ந்தி⁴தும் ஸக்குணிஸ்ஸந்தீதி பரம்பரேஹி ஆசரியேஹி ஸம்மா வினிச்சி²தம் அனுலோமனயம் நிஸ்ஸாய மஹந்தம் உஸ்ஸாஹம் கரித்வா அங்க³ம் அபரிஹாபேத்வா ஸம்மா விஹிதனயேன போராணஸீமம் ஸமூஹனிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி.

கத²ம்? தஸ்மிம் ஸீமாஸமூஹனனகாலே யதி³ பகதிகா³மஸீமாயம் ஆரத்³த⁴ம், தம் பகதிகா³மபரிச்சே²த³ம், யதி³ விஸும்கா³மஸீமாயம் ஆரத்³த⁴ம், தம் விஸும்கா³மபரிச்சே²த³ம் அஞ்ஞேஸம் பி⁴க்கூ²னம் அப்பவிஸனத்தா²ய ஸமந்ததோ ஸுஸம்விஹிதாரக்க²ம் காராபேத்வா கம்மவாசம் ஸாவேதும் ஸமத்தே²ன ப்³யத்திப³லஸம்பன்னேன வினயத⁴ரேன ஸஹ ஸமானஸம்வாஸகே லஜ்ஜிபேஸலே இமஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ சதுவக்³க³கரணீயத்தா சத்தாரோ பி⁴க்கூ² கம்மப்பத்தே பி⁴க்கூ²னம் பகதத்தபா⁴வஸ்ஸ து³ப்³பி³ஞ்ஞேய்யத்தா வா ததோ அதி⁴கப்பமாணே பி⁴க்கூ² க³ஹேத்வா இதா³னி ப³ந்தி⁴தப்³பா³ய ஸீமாய நிமித்தானம் விஹாரபரிக்கே²பஸ்ஸ ச அந்தோ ச ஸப்³ப³த்த² ப³ஹி ச ஸமந்தா லேட்³டு³பாதமத்தே பதே³ஸே ஸப்³ப³த்த² மஞ்சப்பமாணே மஞ்சப்பமாணே டா²னே ஹத்த²பாஸம் அவிஜஹித்வா திட்ட²ந்தா, நிஸீத³ந்தா வா ஹுத்வா பட²மம் அவிப்பவாஸஸீமாஸமூஹனனகம்மவாசம், ததோ ஸமானஸம்வாஸகஸீமாஸமூஹனனகம்மவாசம் ஸாவேத்வா ஸீமாய ஸமுக்³கா⁴தே கதே போராணஸீமாஸு விஜ்ஜமானாஸுபி பச்சி²மந்தேன ஏகவீஸதியா பி⁴க்கூ²னம் நிஸீத³னாரஹத்தா ஸீமாய மஞ்சப்பமாணே மஞ்சப்பமாணே டா²னே திட்ட²ந்தா பி⁴க்கூ² அவஸ்ஸம் தாஸு ஸீமாஸு திட்ட²ந்தா ப⁴வேய்யும், தஸ்மா ஸீமட்டா² ஹுத்வா ஸீமாஸமூஹனனகம்மவாசம் வத்வா தா ஸீமா ஸமூஹனேய்யும். ததோ போராணப³த்³த⁴ஸீமானம் ஸமூஹதத்தா கா³மஸீமாயேவ அவஸிட்டா² ப⁴வேய்யாதி. வுத்தஞ்ஹேதம் விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.144) ‘‘கேசி பன ஈதி³ஸேஸு விஹாரேஸு ச²பஞ்சமத்தே பி⁴க்கூ² க³ஹேத்வா விஹாரகோடிதோ பட்டா²ய விஹாரபரிக்கே²பஸ்ஸ அந்தோ ச ப³ஹி ச ஸமந்தா லேட்³டு³பாதே ஸப்³ப³த்த² மஞ்சப்பமாணே மஞ்சப்பமாணே ஓகாஸே நிரந்தரம் ட²த்வா பட²மம் அவிப்பவாஸஸீமம், ததோ ஸமானஸம்வாஸகஸீமஞ்ச ஸமூஹனனவஸேன ஸீமாய ஸமுக்³கா⁴தே கதே தஸ்மிம் விஹாரே க²ண்ட³ஸீமாய மஹாஸீமாய ச விஜ்ஜமானத்தே ஸதிபி அவஸ்ஸம் ஏகஸ்மிம் மஞ்சட்டா²னே தாஸம் மஜ்ஜ²க³தா தே பி⁴க்கூ² தா ஸமூஹனேய்யும், ததோ கா³மஸீமா ஏவ அவஸிஸ்ஸேய்யா’’தி.

‘‘ஸாது⁴கம் பன ஞத்வாயேவ ஸமூஹனிதப்³பா³ சேவ ப³ந்தி⁴தப்³பா³ சா’’தி அட்ட²கதா²யம் (மஹாவ. அட்ட². 144) வசனதோ ஸீமம் ஜானந்தாயேவ ஸமூஹனிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸந்தி, கத²ம் அஜானந்தாதி. இமஸ்மிம் ஸீமாஸமூஹனனாதி⁴காரே ஸீமம் வா ஸீமாபரிச்சே²த³ம் வா ஜானனபா⁴வோ அங்க³ம் ந ஹோதி, அந்தோஸீமாயம் டி²தபா⁴வோ, ‘‘ஸீமம் ஸமூஹனிஸ்ஸாமா’’தி கம்மவாசாகரணந்தி இத³மேவ த்³வயம் அங்க³ம் ஹோதி, தஸ்மா இமினா அங்க³த்³வயேன ஸம்பன்னே ஸதி இமம் அஜானந்தாபி ஸமூஹனிதும் ஸக்கோந்தீதி. இமினா அங்க³த்³வயேன ஸம்பன்னே ஸதி ஸீமம் அஜானந்தானம் ஸமூஹனிதும் ஸமத்த²பா⁴வோ கத²ம் விஞ்ஞாதப்³போ³தி? அட்ட²கதா²யம் ‘‘க²ண்ட³ஸீமம் பன ஜானந்தா அவிப்பவாஸம் அஜானந்தாபி ஸமூஹனிதுஞ்சேவ ப³ந்தி⁴துஞ்ச ஸக்கி²ஸ்ஸந்தீ’’தி ஏவம் மஹாஸீமாய பரிச்சே²த³ம் அஜானனட்டா²னேபி ஸமூஹனனஸ்ஸ வுத்தத்தா விமதிவினோத³னியம்பி (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.144) ‘‘ந ஹேத்த² ஸீமாய, தப்பரிச்சே²த³ஸ்ஸ வா ஜானனம் அங்க³ம், ஸீமாய பன அந்தோடா²னம், ‘ஸமூஹனிஸ்ஸாமா’தி கம்மவாசாகரணஞ்ச அங்க³ம். அட்ட²கதா²யம் (மஹாவ. அட்ட². 144) ‘க²ண்ட³ஸீமம் பன ஜானந்தா அவிப்பவாஸம் அஜானந்தாபி ஸமூஹனிதுஞ்சேவ ப³ந்தி⁴துஞ்ச ஸக்கி²ஸ்ஸந்தீ’தி ஏவம் மஹாஸீமாய பரிச்சே²த³ஸ்ஸ அஜானனேபி ஸமூஹனனஸ்ஸ வுத்தத்தா’’தி வுத்தம். ததோ போராணப³த்³த⁴ஸீமானம் ஸமூஹதத்தா கா³மஸீமாயேவ அவஸிட்டா² ப⁴வேய்யாதி தஸ்மிம் அவஸிட்டா²ய ததோ பரம் கிம் காதப்³ப³ந்தி. கா³மஸீமாய அவஸிட்டா²ய ஸதி தம் கா³மஸீமம் புப்³பே³ வுத்தனயேன ஸோத⁴னம் ரக்க²ணஞ்ச கத்வா திஸ்ஸம் கா³மஸீமாயம் க²ண்ட³ஸீமம் மஹாஸீமஞ்ச யதா²ருசி ப³ந்தி⁴தும் லப⁴தி, ஸீமம் அப³ந்தி⁴த்வாவ கேவலாய கா³மஸீமாய உபஸம்பதா³தி³ஸங்க⁴கம்மஞ்ச காதும்பி லப⁴தி.

வுத்தஞ்ஹி விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.144) – ‘‘கா³மஸீமாய ஏவ ச அவஸிட்டா²ய தத்த² யதா²ருசி து³வித⁴ம்பி ஸீமம் ப³ந்தி⁴துஞ்சேவ உபஸம்பதா³தி³கம்மம் காதுஞ்ச வட்டதீதி வத³ந்தி, தம் யுத்தம் விய தி³ஸ்ஸதி, வீமம்ஸித்வா க³ஹேதப்³ப³’’ந்தி. தஸ்மா யதி³ ஸட்டி²ஹத்தா²யாமம் சத்தாலீஸஹத்த²வித்தா²ரம் க²ண்ட³ஸீமமேவ கத்துகாமா ஹோந்தி, ஏத்தகே பதே³ஸே மஞ்சட்டா²னம் க³ண்ஹந்தோ பமாணயுத்தகோ மஞ்சோதி ஸப்³ப³பச்சி²மப்பமாணயுத்தோ மஞ்சோ. ஸோ ஹி பகதிவித³த்தி²யா நவவித³த்தி²கோ, அட்ட²வித³த்தி²கோ வா ஹோதி. ததோ கு²த்³த³கோ மஞ்சோ ஸீஸுபதா⁴னம் ட²பேத்வா பாத³ம் பஸாரேத்வா நிபஜ்ஜிதும் நப்பஹோதீதி ஸப்³ப³பச்சி²மமஞ்சஸ்ஸ ஆயாமப்பமாணஸ்ஸ ஸமந்தபாஸாதி³காயம் வுத்தத்தா ததோ அதி⁴காயாமோபி ஹோதியேவ. மஞ்சஸ்ஸ வித்தா²ரோ பன ஆயாமஸ்ஸ உபட்³டோ⁴ ஹோதி, தஸ்மா மஞ்சப்பமாணட்டா²னம் ஆயாமதோ பஞ்சஹத்த²ம், வித்தா²ரதோ பஞ்சவித³த்தி²கந்தி க³ஹேத்வா தேன பமாணேன க³ண்ஹந்தோ ஸட்டி²ஹத்தா²யாமம் ஸீமட்டா²னம் சதுவீஸதிமஞ்சகம் ஹோதி, சத்தாலீஸஹத்த²வித்தா²ரம் அட்ட²மஞ்சகம் ஹோதி. ஏவம் க³ண்ஹந்தோ த³க்கி²ணுத்தராயாமோ மஞ்சோ ஹோதி, ஸட்டி²ஹத்தா²யாமம் ஸீமட்டா²னம் த்³வாத³ஸமஞ்சகம் ஹோதி, சத்தாலீஸஹத்த²வித்தா²ரம் ஸோளஸமஞ்சகம் ஹோதி. ஏவம் க³ண்ஹந்தோ பாசீனபச்சி²மாயாமோ மஞ்சோ ஹோதி. து³விதே⁴பி ஆயாமம் வித்தா²ரேன கு³ணிதம் கரோந்தோ ஸகலம் அந்தோஸீமட்டா²னம் த்³வானஹுத்தரஸதமஞ்சகம் ஹோதி, ப³ஹிஸீமட்டா²னம்பி ஸமந்ததோ ஏகமஞ்சகம் வா த்³விதிமஞ்சகம் வா க³ஹேதப்³ப³ம். தேன ஸஹ க³ணனம் வட்³டே⁴தப்³ப³ம். விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.144) பன ‘‘ஸமந்தா லேட்³டு³பாதோ’’தி வுத்தம், தம் பன மஹாஸீமாப³ந்த⁴னகாலே விஹாரபரிக்கே²பஸ்ஸ ப³ஹிஉபசாரம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ஸியா. க²ண்ட³ஸீமாயபி தூ³ரதோ ஸமூஹனனே தோ³ஸோ நத்தி², து³க்கரத்தா பன காரகானம் பமாணம் ஜானிதப்³ப³ம். கல்யாணியம் நாம ஸீமாயம் பன ஆயாமதோ ச வித்தா²ரதோ ச பஞ்சஹத்த²ப்பமாணம் டா²னம் ஏககோட்டா²ஸம் கத்வா ஸமூஹனதி. தம்பி பச்சி²மமஞ்சப்பமாணதோ அதி⁴கமேவாதி கத்வா கதம். இதா³னி அம்ஹேதி வுத்தட்டா²னம் பன பகரணனயேன ஸம்ஸந்த³னத்தா யுத்ததரந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஸமூஹனனாகாரோ பன ஏவம் வேதி³தப்³போ³ – இதா³னி ப³ந்தி⁴தப்³பா³ய ஸீமாய நிமித்தானம் அந்தோ ச ப³ஹி ச யதா²வுத்தனயேன ஸமூஹனிதப்³ப³ஸீமட்டா²னம் ஆதா³ஸதலம் விய ஸமம் ஸுத்³த⁴ம் விமலம் கத்வா யதா²வுத்தமஞ்சப்பமாணம் மஞ்சப்பமாணம் டா²னம் அட்ட²பத³கலேக²ம் விய ரஜ்ஜுனா வா த³ண்டே³ன வா லேக²ம் காராபேத்வா லேகா²னுஸாரேன தம்ப³மத்திகசுண்ணேன வா ஸேதமத்திகசுண்ணேன வா வண்ணவிஸேஸம் காராபேத்வா பந்தி பந்தி கோட்டா²ஸம் கோட்டா²ஸம் காராபேத்வா புப்³பே³ வுத்தனயேன ஆரக்க²ம் ஸோத⁴னஞ்ச காராபேத்வா ‘‘இதா³னி ஸீமம் ஸமூஹனிஸ்ஸாமா’’தி சத்தாரோ வா தது³த்தரி வா ஸமானஸம்வாஸகபி⁴க்கூ² க³ஹேத்வா பட²மபந்தியம் பட²மகோட்டா²ஸே மஞ்சட்டா²னே ட²த்வா பட²மம் அவிப்பவாஸஸீமாஸமூஹனனகம்மவாசம், ததோ ஸமானஸம்வாஸகஸீமாஸமூஹனனகம்மவாசம் ஸாவேத்வா தஸ்மிம் கோட்டா²ஸேயேவ அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ டி²தட்டா²னம் பரிவத்தேத்வா பரிவத்தேத்வா திக்க²த்தும் வா ஸத்தக்க²த்தும் வா ஸமூஹனித்வா ததோ நிக்க²மித்வா பட²மபந்தியம்யேவ து³தியகோட்டா²ஸே ட²த்வா ததே²வ கத்வா ததோ பட²மபந்தியம்யேவ அனுலோமனயேன யாவ அந்திமகோட்டா²ஸா ஏகேகஸ்மிம் கோட்டா²ஸே ததே²வ கத்வா பட²மபந்தியா பரிக்கீ²ணாய து³தியபந்தியா அந்திமகோட்டா²ஸே ட²த்வா ததே²வ கத்வா ததோ பட்டா²ய து³தியபந்தியம்யேவ படிலோமனயேன யாவ ஆதி³கோட்டா²ஸா ததே²வ கத்வா ஏவம் ததியபந்திஆதீ³ஸுபி ஏகதா³ அனுலோமதோ ஏகதா³ படிலோமதோ க³ந்த்வா ஸப்³பா³ஸு பந்தீஸு ஸப்³ப³ஸ்மிம் கோட்டா²ஸே பரிக்கீ²ணே இத³ம் ஸீமாஸமூஹனனகம்மம் நிட்டி²தம் நாம ஹோதி. ‘‘சத்தாரோ தது³த்தரி வா’’தி இத³ம் பன இமஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ சதுவக்³க³கரணீயத்தா வுத்தம். விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.144) பன பி⁴க்கூ²னம் பகதத்தபா⁴வஸ்ஸ து³விஞ்ஞேய்யத்தா லஜ்ஜீபேஸலபி⁴க்கூ²னஞ்ச து³ல்லப⁴த்தா ‘‘ச²பஞ்சமத்தே’’தி வுத்தம்.

கல்யாணீஸீமாயம் பன ஸீஹளதீ³பதோ அபி⁴னவஸிக்க²ம் க³ஹேத்வா நிவத்தந்தேஹி க³ரஹவிவாத³மத்தம்பி அலப⁴ந்தேஹி த⁴ம்மசேதியரஞ்ஞா விசினித்வா க³ஹிதேஹி சுத்³த³ஸஹி பி⁴க்கூ²ஹி கதந்தி பாஸாணலேகா²யம் ஆக³தம். ரதனபூரனக³ரே பன ஸிரீஸுத⁴ம்மராஜாதி⁴பதினாமகஸ்ஸ சூளஅக்³க³ராஜினோ காலே மஹாஸீஹளப்பத்தோதி விஸ்ஸுதோ ஸிரீஸத்³த⁴ம்மகித்தினாமகோ மஹாதே²ரவரோ அத்தனோ வஸனட்டா²னஸ்ஸ அவிதூ³ரே பப்³ப³தமத்த²கே ஸீமம் ப³ந்த⁴ந்தோ அத்தனோ நிஸ்ஸிதகே அக்³க³ஹேத்வா அத்தனா அபி⁴ருசிதே லஜ்ஜிபேஸலப³ஹுஸ்ஸுதஸிக்கா²காமபூ⁴தே அஞ்ஞே மஹாதே²ரே க³ஹேத்வா அத்தசதுத்தோ²வ ஹுத்வா கம்மம் கரோதீதி வத³ந்தி. தம் இமஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ சதுவக்³க³கரணீயத்தா தேஸஞ்ச தே²ரானம் பகதத்தபா⁴வே நிராஸங்கத்தா கதம் ப⁴வேய்ய, ஏவம் ஸந்தேபி பி⁴க்கூ²னம் பகதத்தபா⁴வஸ்ஸ து³ப்³பி³ஞ்ஞேய்யத்தா சதுவக்³க³கரணீயகம்மஸ்ஸ அதிரேகசதுவக்³கே³ன கரணே தோ³ஸாபா⁴வதோ அதிரேகபி⁴க்கூ²ஹி கதபா⁴வோ பஸத்த²தரோ ஹோதி. தேனேவ ச காரணேன விமதிவினோத³னீனாமிகாயம் வினயடீகாயம் (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.144) ‘‘ச²பஞ்சமத்தே பி⁴க்கூ² க³ஹேத்வா’’தி வுத்தம், கல்யாணீஸீமாயஞ்ச சுத்³த³ஸஹி பி⁴க்கூ²ஹி கதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவம் நிட்டி²தேபி பன ஸீமாஸமூஹனனகம்மே நானாவாதா³னம் நானாசரியானம் நானானிகாயானம் நானாதே³ஸவாஸிகானம் பி⁴க்கூ²னம் சித்தாராத⁴னத்த²ம் க³ரஹவிவாத³மோசனத்த²ஞ்ச புனப்புனம் தேஹிபி பி⁴க்கூ²ஹி ததே²வ காராபேதப்³ப³ம். வுத்தஞ்ஹி அட்ட²கதா²யம் (பரி. அட்ட². 482-483; வி. ஸங்க³. அட்ட². 251) ‘‘புனப்புனம் பன காதப்³ப³ம். தஞ்ஹி குப்பஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கம்மம் ஹுத்வா திட்ட²தி, அகுப்பஸ்ஸ தி²ரகம்மபா⁴வாய ஹோதீ’’தி. தேனேவ ச காரணேன ஹம்ஸாவதீனக³ரே அனேகபண்ட³ரஹத்தி²ஸாமிமஹாத⁴ம்மராஜா ஸஹபுஞ்ஞகம்மபூ⁴ததோ மஹாசேதியதோ சதூஸு தி³ஸாஸு ஸீமாஸமூஹனனகாலே ராமஞ்ஞதே³ஸவாஸீஹி மஹாதே²ரேஹி ச மரம்மதே³ஸவாஸீஹி மஹாதே²ரேஹி ச விஸும் விஸும் காராபேஸீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

யதி³ பன மஹாஸீமம் ப³ந்தி⁴துகாமோ ஹோதி, ததா³ உஸப⁴மத்தம் வா த்³விஉஸப⁴மத்தம் வா தது³த்தரி வா பதே³ஸம் ஸல்லக்கே²த்வா ‘‘ஏத்தகே டா²னே விஹாரம் கரிஸ்ஸாமா’’தி பரிக்கே²பம் காராபேத்வா தஸ்ஸ விஹாரபரிக்கே²பஸ்ஸ அந்தோ ச ஸப்³ப³த்த² ப³ஹி ச ஸமந்தா லேட்³டு³பாதட்டா²னே மஞ்சப்பமாணே மஞ்சப்பமாணே ஓகாஸே ஹேட்டா² வுத்தனயேன பந்திகோட்டா²ஸே கத்வா கம்மப்பத்தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் நிரந்தரம் ட²த்வா பட²மம் அவிப்பவாஸஸீமா ததோ ஸமானஸம்வாஸகஸீமா ச ஸமூஹனிதப்³பா³. ஏவம் ஸீமாய ஸமுக்³கா⁴தே கதே தஸ்மிம் விஹாரே க²ண்ட³ஸீமாய மஹாஸீமாய ச விஜ்ஜமானத்தே ஸதி அவஸ்ஸம் ஏகஸ்மிம் மஞ்சட்டா²னே தாஸம் மஜ்ஜ²க³தா தே பி⁴க்கூ² தா ஸமூஹனேய்யும், ததோ கா³மஸீமா ஏவ அவஸிஸ்ஸேய்ய, தஸ்ஸம் கா³மஸீமாயம் க²ண்ட³ஸீமாமஹாஸீமாவஸேன து³விதா⁴ ஸீமா யதா²ருசி ப³ந்தி⁴தப்³பா³. ப³ந்த⁴னாகாரம் பன உபரி வக்கா²ம.

கஸ்மா பன நிமித்தானம் ப³ஹிபி ஸீமாஸமூஹனனம் கதம், நனு நிமித்தானம் அந்தோயேவ அபி⁴னவஸீமா இச்சி²தப்³பா³தி தத்தே²வ ஸம்பே⁴த³ஜ்ஜோ²த்த²ரணவிமோசனத்த²ம் போராணகஸீமாய ஸமூஹனனம் காதப்³ப³ந்தி? ஸச்சம், து³விஞ்ஞேய்யத்தா பன ஏவம் கதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். து³விஞ்ஞேய்யோ ஹி போராணகஸீமாய விஜ்ஜமானாவிஜ்ஜமானபா⁴வோ, தஸ்மா யதி³ நிமித்தானம் அந்தோயேவ ஸீமாஸமூஹனனம் கரேய்ய, ததோ ப³ஹி போராணகஸீமா திட்டே²ய்ய, ததோ அப்பமத்தகம் டா²னம் அந்தோ பவிஸேய்ய, தம் டா²னம் கம்மவாசாபாட²கேன ஸஹ ஸீமாஸமூஹனனகாரகஸங்க⁴ஸ்ஸ பதிட்ட²ஹனப்பஹோனகம் ந ப⁴வேய்ய, ஏவம் ஸந்தே ஸா போராணகஸீமா அஸமூஹதாவ ப⁴வேய்ய. தம் ஸமூஹதஸஞ்ஞாய ஸீமாஸம்மன்னனகாலே அந்தோனிமித்தட்டா²னம் ஸம்மன்னேய்யும், தம் அஸமூஹதபோராணஸீமாகோடிபவிட்ட²த்தா ஸீமாய ஸீமம் ஸம்பே⁴த³தோ³ஸோ, யதி³ பன தம் டா²னம் சதுன்னம் நிஸின்னப்பஹோனகம் ப⁴வேய்ய, ஸீமாய ஸீமம் அஜ்ஜோ²த்த²ரணதோ³ஸோ, யதி³பி அந்தோ ந பவிஸதி, நிரந்தரம் பு²ட்ட²மத்தம் ஹோதி, ஏவம்பி ஸீமாஸங்கரதோ³ஸோதி இமஸ்மா தோ³ஸத்தயா விமோசனத்த²ம் நிமித்தானம் ப³ஹிபி ஸீமாஸமூஹனனம் கதம். தேனேவ விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.144) ‘‘ப³ஹி ச ஸமந்தா லேட்³டு³பாதே’’திஆதி³ வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

கேசி பன ஆசரியா ஸமந்தா நிமித்தானம் அந்தோ ரஜ்ஜுபஸாரணம் கத்வா அந்தோ ட²த்வா ரஜ்ஜுயா ஹேட்டா² பாதே³ பவேஸேத்வா ரஜ்ஜுதோ ப³ஹி கிஞ்சிமத்தம் டா²னம் அதிக்கமித்வா ஸீமாஸமூஹனனம் கரோந்தி, ததே³தம் விசாரேதப்³ப³ம். பாத³க்³க³ட்ட²பனமத்தேன போராணஸீமாஸமுக்³கா⁴தோ ந ஹோதி, அத² கோ² கம்மவாசாபாட²கேன ஸஹ கம்மபத்தஸங்க⁴ஸ்ஸ பதிட்டா²னேன கம்மவாசாய பாட²னேன ச ஸமுக்³கா⁴தோ ஹோதி. வுத்தஞ்ஹி விமதிவினோத³னிப்பகரணே (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.144) ‘‘ஸீமாய பன அந்தோடா²னம், ‘ஸமூஹனிஸ்ஸாமா’தி கம்மவாசாய கரணஞ்சேத்த² அங்க³’’ந்தி, தஸ்மா ஏகதே³ஸேன அந்தோபவிட்டா²ய ச ஏகஸம்ப³ந்தே⁴ன டி²தாய போராணகப³த்³த⁴ஸீமாய ஸமுக்³கா⁴தே அகதே வுத்தனயேன தோ³ஸத்தயதோ ந முச்சேய்ய, தஸ்மா நிமித்ததோ ப³ஹிபி ட²த்வா ஸமூஹனனகரணபா⁴வோவ பாஸம்ஸதரோ ஹோதி. அஞ்ஞே பன ஆசரியா கம்மகாரகபி⁴க்கூ²னம் பத³வலஞ்ஜஸம்ப³ந்த⁴ம் கத்வா ஸமூஹனந்தி, தம் க³ருகரணவஸேன கதந்தி க³ய்ஹமானே தோ³ஸோ நத்தி². ஏகச்சே பன தே²ரா ‘‘காரகஸங்க⁴ஸ்ஸ அக்கந்தட்டா²னேயேவ ஸீமா ஸமூஹதா, ந அனக்கந்தட்டா²னேதி ஸஞ்ஞாய பட²மதரம் ஸாலம் கரித்வா பச்சா² ஸீமாய ஸமூஹதாய த²ம்ப⁴ட்டா²னே அக்கமிதும் ந லப⁴தி, தஸ்மா அஸமூஹதா ஸீமா’’தி வத³ந்தி.

புப்³பே³பி ஸிரீகே²த்தனக³ரே மஹாஸத்தத⁴ம்மராஜஸ்ஸ காலே தேன ரஞ்ஞா கதஸ்ஸ நந்த³னவிஹாரஸ்ஸ புரதோ தஸ்ஸ ரஞ்ஞோ அக்³க³மஹேஸியா ஸீமாய பதிட்டா²பிதாய பட²மம் ஜேதவனஸாலம் கத்வா பச்சா² ஸீமம் ஸமூஹனிம்ஸு, ததா³ தஸ்மிம் நக³ரே மஹாருக்க²மூலிகோ நாம ஏகோ க³ணபாமோக்க²த்தே²ரோ ‘‘ஸசே த²ம்ப⁴ம் விஜ்ஜி²த்வா பாதே³ ட²பேதும் ஸக்கி²ஸ்ஸாமி, ஏவம் ஸந்தே அஹம் ஆக³ச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி வத்வா நாக³ச்ச²தி. ஸப்³பே³ தே²ரா ‘‘ந த²ம்ப⁴மத்தேன போராணஸீமா திட்ட²தி, த²ம்ப⁴ஸ்ஸ ஸமந்ததோ ட²த்வா கம்மவாசாய கதாய ஸீமா ஸமூஹதா ஹோதீ’’தி வத்வா தஸ்ஸ வசனம் அக்³க³ஹேத்வா ஸமூஹனிம்ஸு சேவ ப³ந்தி⁴ம்ஸு ச. ஹம்ஸாவதீனக³ரே த⁴ம்மசேதியரஞ்ஞோ கல்யாணியஸீமாப³ந்த⁴னகாலேபி பட²மம் ஸாலம் கரித்வாவ பச்சா² ஸமூஹனிம்ஸு, ந ச பாளிஅட்ட²கதா²டீகாதீ³ஸு ‘‘பத³வலஞ்ஜஸம்ப³ந்த⁴ம் கத்வா ஸீமா ஸமூஹனிதப்³பா³’’தி பாடோ² அத்தி², ‘‘மஞ்சப்பமாணே மஞ்சப்பமாணே டா²னே’’தி (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.144) பன அத்தி². போராணஸீமாய அந்தோ ட²த்வா ஏகஸ்மிம் டா²னே ஸீமாஸமூஹனனகம்மவாசாய கதாய ஸகலாபி ஸீமா ஸமூஹதாவ ஹோதி, தஸ்மா ‘‘பத³வலஞ்ஜஸம்ப³ந்த⁴ம் கத்வா ஸமூஹனிதப்³ப³’’ந்தி வசனம் பண்டி³தா ந ஸம்படிச்ச²ந்தி. ஈதி³ஸம் பன வசனம் க³ருகரணவஸேன வுத்தந்தி க³ய்ஹமானே கிஞ்சாபி தோ³ஸோ நத்தி², ததா²பி ஸிஸ்ஸானுஸிஸ்ஸானம் தி³ட்டா²னுக³திஆபஜ்ஜனகாரணம் ஹோதி. தே ஹி ‘‘அம்ஹாகம் ஆசரியா ஏவம் கதே²ந்தி, ஏவம் கரோந்தீ’’தி த³ள்ஹீகம்மவஸேன க³ஹேத்வா ததா² அகதே ஸீமா ஸமூஹதா ந ஹோதீதி மஞ்ஞந்தி, தஸ்மா பகரணாக³தனயவஸேனேவ கரணம் வரம் பஸத்த²ம் ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

அபரம்பி இமஸ்மிம் ஸீமாஸமூஹனனாதி⁴காரே த⁴ம்மகா³ரவேஹி வினயத⁴ரேஹி சிந்தேதப்³ப³ம் க³ம்பீ⁴ரம் து³த்³த³ஸம் டா²னம் அத்தி², தம் கதமந்தி சே? ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, தியோஜனபரமம் ஸீமம் ஸம்மன்னிது’’ந்தி (மஹாவ. 140) வசனதோ நானாகா³மக்கே²த்தானி அவத்த²ரித்வா ஸம்மதா தியோஜனிகாதி³காயோ மஹாஸீமாயோ ப⁴க³வதா அனுஞ்ஞாதா அத்தி², அத² ஏகம் கா³மக்கே²த்தம் ஸோதே⁴த்வா ஆரக்க²ம் த³த்வா ஸீமாய ஸமூஹதாய யதி³ ததோ அஞ்ஞேஸு கா³மக்கே²த்தேஸு பி⁴க்கூ² ஸந்தி, ந கா³மஸீமா ப³த்³த⁴ஸீமம் பரிச்சி²ந்தி³தும் ஸக்கோதி, தஸ்மா தே பி⁴க்கூ² தஸ்மிம் கம்மே வக்³க³ம் கரேய்யும், ஏவம் ஸதி ஸீமா ஸமூஹதா ந ப⁴வேய்ய, தாய அஸமூஹதாய ஸதி அபி⁴னவஸீமா ஸம்மன்னிதப்³பா³ ந ப⁴வேய்ய, இதி இத³ம் டா²னம் து³ஜ்ஜானம் து³த்³த³ஸம், தஸ்மா பாஸாணச்ச²த்தம் விய ப⁴க³வதோ ஆணம் க³ரும் கரோந்தேஹி லஜ்ஜிபேஸலப³ஹுஸ்ஸுதஸிக்கா²காமபூ⁴தேஹி வினயவிதூ³ஹி ஸுட்டு² சிந்தேதப்³ப³ந்தி.

இமஸ்மிம் அதி⁴காரே சிந்தேந்தோ க³வேஸந்தோ விசினந்தோ இத³ம் காரணம் தி³ஸ்ஸதி – தியோஜனிகாதி³மஹாஸீமாயோ இத்³தி⁴மந்தானம் பி⁴க்கூ²னம் த⁴ரமானகாலே ஸன்னிபதிதும் வா விஸோதே⁴தும் வா ஸக்குணேய்யபா⁴வதோ தமாரப்³ப⁴ ப⁴க³வதா அனுஜானிதா ப⁴வேய்யும். ஸப்³ப³ஸ்மிம் காலே ஸப்³ப³ஸ்மிம் பதே³ஸே ஸப்³பே³ பி⁴க்கூ² தாதி³ஸம் மஹாஸீமம் ஸோதே⁴தும் வா ஸன்னிபதிதும் வா ந ஸக்கா, ந ச ப⁴க³வா அஸக்குணேய்யம் அலப்³ப⁴னேய்யம் காரணம் வதே³ய்ய. ப⁴க³வதோ த⁴ரமானகாலே ராஜக³ஹனக³ரே அட்டா²ரஸ மஹாவிஹாரா ஏகஸீமாவ த⁴ம்மஸேனாபதிஸாரிபுத்தத்தே²ரேன ஸம்மதாதி. ஸீஹளதீ³பே மஹாவிஹாரஸீமா அனுராத⁴புரம் அந்தோகத்வா பவத்தா மஹாமஹிந்த³த்தே²ரேன ஸம்மதாதி ச பகரணேஸு தி³ஸ்ஸதி, ந ததா² இமஸ்மிம் நாம தே³ஸே த்³வியோஜனிகா வா தியோஜனிகா வா ஸீமா அஸுகேன பி⁴க்கு²னா ஸம்மதாதி தி³ஸ்ஸதி. இமஸ்மிஞ்ச மரம்மதே³ஸே தாதி³ஸானம் ஸீமானம் நத்தி²பா⁴வோ உபபரிக்கி²த்வா ஜானிதப்³போ³. ததா² ஹி அனேகஸதஅனேகஸஹஸ்ஸவஸ்ஸகாலதோ உப்பன்னா ப³த்³த⁴ஸீமா பாஸாணத²ம்ப⁴னிமித்தேன ஸஹ தஸ்மிம் தஸ்மிம் பதே³ஸே தி³ஸ்ஸந்தி. அரிமத்³த³னபுரே ச அனுருத்³த⁴மஹாராஜேன ஸம்மன்னாபிதா த்³வாஸட்ட²யாதி⁴கஸதஹத்தா²யாமா ஸத்தசத்தாலீஸாதி⁴கஸதஹத்த²வித்தா²ரா மஹாஸீமா நிமித்தேன ஸஹ தி³ஸ்ஸதி. ரதனபூரனக³ரே ச நரபதிஜேய்யஸூரமஹாராஜகாலே அட்ட²ஸத்ததாதி⁴கசதுஸதகலியுகே³ ஸம்மன்னிதா ஸீமா பாஸாணலேகா²ய ஸத்³தி⁴ம் தி³ஸ்ஸதி. யதி³ தியோஜனபரமாதி³மஹாஸீமாயோ அத்தி², போராணாசரியா நவம் நவம் ப³த்³த⁴ஸீமம் ந ப³ந்தே⁴ய்யும், அத² ச பன ப³ந்த⁴ந்தி, தாஸு ச நவஸீமாஸு உபஸம்பதா³தி³ஸங்க⁴கம்மம் கரோந்தி, ததோ ஏவ ச க³ணனபத²மதிக்கந்தா பி⁴க்கூ² பரம்பரதோ வட்³டே⁴ந்தா யாவஜ்ஜதனா ஸாஸனம் பதிட்ட²பேந்தி. இமினா ச காரணேன இமஸ்மிம் பதே³ஸே தியோஜனா ஸீமாயோ நத்தீ²தி விஞ்ஞாயதி.

அத² வா ‘‘விஹாரபரிக்கே²பஸ்ஸ அந்தோ ச ப³ஹி ச ஸமந்தா லேட்³டு³பாதே’’தி விஹாரபரிக்கே²பஸ்ஸ அந்தோ ச விஹாரூபசாரபூ⁴தே ப³ஹி லேட்³டு³பாதே ச டா²னேயேவ ஸீமாஸமூஹனனஸ்ஸ விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.144) வுத்தத்தாபி தாதி³ஸா மஹாஸீமாயோ நத்தீ²தி விஞ்ஞாயதி. யதி³ அத்தி², ஸீமாஸமூஹனனம் பகரணாசரியா ந கதே²ய்யும். கதே²ந்தாபி ஸமந்தா தியோஜனம் டா²னம் ஸோதே⁴த்வா ஸீமாஸமூஹனனம் கரேய்யும், ததா² பன அகதே²த்வா விஹாரவிஹாரூபசாரேஸுயேவ ஸீமாஸமூஹனனஸ்ஸ கதி²தத்தா தியோஜனிகாத³யோ மஹாஸீமாயோ நத்தீ²தி விஞ்ஞாயதி.

அத² வா ‘‘க²ண்ட³ஸீமம் பன ஜானந்தா அவிப்பவாஸம் அஜானந்தாபி ஸமூஹனிதுஞ்சேவ ப³ந்தி⁴துஞ்ச ஸக்கி²ஸ்ஸந்தீ’’தி அட்ட²கதா²யம் (மஹாவ. அட்ட². 144) வசனதோபி தேஸு தேஸு ஜனபதே³ஸு தியோஜனிகாதி³காயோ மஹாஸீமாயோ நத்தீ²தி விஞ்ஞாயதி. கத²ம்? யதி³ தாதி³ஸா ஸீமாயோ அத்தி², ஸகலம்பி தம் ஸீமம் அஸோதே⁴த்வா ஸீமாஸமூஹனனம் அட்ட²கதா²சரியா ந கதே²ய்யும், அத² ச பன க²ண்ட³ஸீமம் ஜானந்தா அவிப்பவாஸம் அஜானந்தாபி ஸீமம் ஸமூஹனிதும் ப³ந்தி⁴துஞ்ச ஸமத்த²பா⁴வம் கதே²ந்தி, ஸா கதா² க²ந்த⁴ஸீமாய ஸீமந்தரிகந்தரிதமத்தா ஹுத்வா தஸ்மிம் கா³மக்கே²த்தே அவிப்பவாஸஸீமா ப⁴வேய்ய, தஸ்மா தஸ்மிம் டா²னே ட²த்வா ஸமூஹனிதும் ஸமத்த²பா⁴வேன அட்ட²கதா²சரியேஹி கதீ²யதி, ந நானாகா³மக்கே²த்தானி அவத்த²ரித்வா ஸம்மதாய தியோஜனிகாதி³பே⁴தா³ய ஸீமாய அஞ்ஞேஸு கா³மக்கே²த்தேஸு அஞ்ஞேஸு பி⁴க்கூ²ஸு ஸந்தேஸுபி ஸமூஹனிதும் ஸமத்த²பா⁴வேன, தேன ஞாயதி ‘‘ந ஸப்³பே³ஸு டா²னேஸு தியோஜனிகாதி³பே⁴தா³யோ மஹாஸீமாயோ ந ஸந்தீ’’தி. ஈதி³ஸானி காரணானி ப⁴க³வதோ ஆணம் க³ரும் கரோந்தேஹி வினயத்த²விதூ³ஹி வினயத⁴ரேஹி புனப்புனம் சிந்தேதப்³பா³னி உபபரிக்கி²தப்³பா³னி, இதோ அஞ்ஞானிபி காரணானி க³வேஸிதப்³பா³னீதி.

இதோ பரம்பி ‘‘ஸசே அஞ்ஞானிபி கா³மக்கே²த்தானி அந்தோகாதுகாமா, தேஸு கா³மேஸு யே பி⁴க்கூ² வஸந்தி, தேஹிபி ஆக³ந்தப்³ப³’’ந்திஆதி³வசனதோ (மஹாவ. அட்ட². 138) ஏகஸ்மிம்யேவ கா³மக்கே²த்தே ஸீமம் ந ப³ந்த⁴ந்தி, அத² கோ² அஞ்ஞானிபி கா³மக்கே²த்தானி அந்தோகரித்வாபி ப³ந்த⁴ந்தி, தஸ்மா இதா³னி ஸம்மன்னிதப்³பா³ய ஸீமாய நிஸ்ஸயபூ⁴தம் பகதிகா³மக்கே²த்தம் வா விஸும்கா³மக்கே²த்தம் வா ஸோதி⁴தந்தி மனஸி ந காதப்³ப³ம். கங்க²ச்சே²த³னத்த²ம் ஸீமாஸமூஹனனகம்மவாசாப⁴ணனஸமயே தேன கா³மக்கே²த்தேன ஸம்ப³ந்தே⁴ஸு அஞ்ஞேஸு கா³மக்கே²த்தேஸு வஸந்தே பி⁴க்கூ²பி யாசித்வா ததோ கா³மக்கே²த்ததோ ப³ஹி தூ³ரே வாஸாபேதப்³பா³. ஏவஞ்ஹி கரோந்தே அஞ்ஞானி கா³மக்கே²த்தானி அந்தோகரித்வா போராணஸீமாய விஜ்ஜமானாயபி தே வக்³க³ம் காதும் ந ஸக்கோந்தி. ததோ ஸீமாஸமூஹனனகம்மவாசா ஸம்பஜ்ஜதி, தஸ்மா ஏவரூபோ ஸுகு²மோ நிபுணோ அத்தோ² வினயத⁴ரேஹி சிந்தேதப்³போ³. ஏவம் ஸீமாஸமூஹனனவிதா⁴னேன ஸீமாய ஸீமம் ஸம்பி⁴ந்த³ந்தேன ஸம்மதா, ஸீமாய ஸீமம் அஜ்ஜோ²த்த²ரந்தேன ஸம்மதாதி வுத்தேஹி த்³வீஹி விபத்திதோ³ஸேஹி முத்தா ஹோதி.

ததோ ‘‘அதிகு²த்³தி³கா அதிமஹந்தீ’’தி (பரி. 486) வுத்தேஹி விபத்திதோ³ஸேஹி விமுச்சனத்த²ம் ஸீமாய பமாணம் ஜானிதப்³ப³ம். கத²ம்? ஸீமா நாம ஏகவீஸதியா பி⁴க்கூ²னம் நிஸீதி³தும் அப்பஹோந்தே ஸதி அதிகு²த்³தி³கா நாம ஹோதி, ஸம்மதாபி ஸீமா ந ஹோதி. தியோஜனதோ பரம் கேஸக்³க³மத்தம்பி டா²னம் அந்தோ கரோந்தே ஸதி அதிமஹதீ நாம ஹோதி, ஸம்மதாபி ஸீமா ந ஹோதி, தஸ்மா ஏகவீஸதியா பி⁴க்கூ²னம் நிஸீத³னப்பஹோனகதோ பட்டா²ய தியோஜனம் அனதிக்கமித்வா யத்த² யம் பமாணம் ஸங்கோ⁴ இச்ச²தி, தத்த² தம் பமாணம் கத்வா ஸீமா ஸம்மன்னிதப்³பா³. கத²ம் விஞ்ஞாயதீதி சே? ‘‘தத்த² அதிகு²த்³தி³கா நாம யத்த² ஏகவீஸதி பி⁴க்கூ² நிஸீதி³தும் ந ஸக்கோந்தி. அதிமஹந்தீ நாம அந்தமஸோ கேஸக்³க³மத்தேனபி தியோஜனம் அதிக்கமித்வா ஸம்மதா’’தி கங்கா²விதரணியம் (கங்கா². அட்ட². நிதா³னவண்ணனா) வசனதோ விஞ்ஞாயதி. ஏவம் ஸீமாய பமாணக்³க³ஹணேன ‘‘அதிகு²த்³தி³கா அதிமஹந்தீ’’தி வுத்தேஹி த்³வீஹி தோ³ஸேஹி முத்தா ஹோதி.

ததோ ‘‘க²ண்ட³னிமித்தா சா²யானிமித்தா அனிமித்தா’’தி (பரி. 486) வுத்தேஹி தீஹி விபத்திதோ³ஸேஹி விமுச்சனத்த²ம் நிமித்தகித்தனம் காதப்³ப³ம், தத்த² அஸம்ப³ந்த⁴கித்தனேன நிமித்தா ஸீமா க²ண்ட³னிமித்தா நாம. கத²ம்? ஸீமாய சதூஸு தி³ஸாஸு ட²பிதனிமித்தேஸு புரத்தி²மதி³ஸாய நிமித்தம் கித்தேத்வா அனுக்கமேன த³க்கி²ணபச்சி²மஉத்தரதி³ஸாஸு நிமித்தானி கித்தேத்வா புன புரத்தி²மதி³ஸாய நிமித்தம் கித்தேதப்³ப³ம், ஏவம் கதே அக²ண்ட³னிமித்தா நாம ஹோதி. யதி³ பன புரத்தி²மதி³ஸாய நிமித்தம் கித்தேத்வா அனுக்கமேன த³க்கி²ணபச்சி²மஉத்தரதி³ஸாஸு நிமித்தானி கித்தேத்வா ட²பேதி, புன புரத்தி²மதி³ஸாய நிமித்தம் ந கித்தேதி, ஏவம் க²ண்ட³னிமித்தா நாம ஹோதி. அபராபி க²ண்ட³னிமித்தா நாம யா அனிமித்துபக³பாஸாணம் வா ப³ஹிஸாரருக்க²ம் வா கா²ணுகம் வா பம்ஸுபுஞ்ஜம் வா அந்தரா ஏகம் நிமித்தம் கத்வா ஸம்மதா. பப்³ப³தச்சா²யாதீ³ஸு யம் கிஞ்சி சா²யம் நிமித்தம் கத்வா ஸம்மதா சா²யானிமித்தா நாம. ஸப்³ப³ஸோ நிமித்தம் அகித்தேத்வா ஸம்மதா அனிமித்தா நாம. இமேஹி தீஹி தோ³ஸேஹி விமுச்சனத்தா²ய நிமித்தகித்தனம் காதப்³ப³ம்.

கத²ம்? கம்மவாசாய போராணஸீமாஸமூஹனனம் கத்வா பரிஸுத்³தா⁴ய கேவலாய கா³மஸீமாய ஸங்கே⁴ன யதா²ஜ்ஜா²ஸயம் க³ஹிதப்பமாணஸ்ஸ ஸீமமண்ட³லஸ்ஸ சதூஸு வா தி³ஸாஸு அட்ட²ஸு வா தி³ஸாஸு நிமித்துபகே³ ஹேட்டி²மபரிச்சே²தே³ன த்³வத்திம்ஸபலகு³ளபிண்ட³ப்பமாணே, உக்கட்ட²பரிச்சே²தே³ன ஹத்தி²ப்பமாணதோ ஊனப்பமாணே பாஸாணே ட²பேத்வா நிமித்தானம் அந்தோ டி²தேன கம்மவாசாபாட²கேன வினயத⁴ரேன ‘‘புரத்தி²மாய தி³ஸாய கிம் நிமித்த’’ந்தி புச்சி²தப்³ப³ம். அஞ்ஞேன ‘‘பாஸாணோ, ப⁴ந்தே’’தி வத்தப்³ப³ம். புன வினயத⁴ரேன ‘‘ஏஸோ பாஸாணோ நிமித்த’’ந்தி வத்வா கித்தேதப்³ப³ம். இமினா நயேன ஸீமமண்ட³லம் பத³க்கி²ணம் கரோந்தேன ‘‘புரத்தி²மாய அனுதி³ஸாய, த³க்கி²ணாய தி³ஸாய, த³க்கி²ணாய அனுதி³ஸாய, பச்சி²மாய தி³ஸாய, பச்சி²மாய அனுதி³ஸாய, உத்தராய தி³ஸாய, உத்தராய அனுதி³ஸாய கிம் நிமித்தம்? பாஸாணோ, ப⁴ந்தே. ஏஸோ பாஸாணோ நிமித்த’’ந்தி கித்தேத்வா புன ‘‘புரத்தி²மாய தி³ஸாய கிம் நிமித்தம்? பாஸாணோ, ப⁴ந்தே. ஏஸோ பாஸாணோ நிமித்த’’ந்தி கித்தேத்வா நிட்ட²பேதப்³ப³ம். வுத்தஞ்ஹி கங்கா²விதரணியம் (கங்கா². அட்ட². நிதா³னவண்ணனா) ‘‘க²ண்ட³னிமித்தா நாம அக⁴டிதனிமித்தா வுச்சதீ’’திஆதி³. ஏவம் நிமித்தகித்தனேன ‘‘க²ண்ட³னிமித்தா சா²யானிமித்தா அனிமித்தா’’தி வுத்தேஹி தீஹி விபத்திதோ³ஸேஹி விமுத்தா ஹோதி.

ததோ பரம் ‘‘ப³ஹிஸீமே டி²தஸம்மதா’’தி (பரி. 486) வுத்தவிபத்திதோ³ஸதோ விமுச்சனத்த²ம் ஸீமாஸம்முதிகம்மவாசாபாட²காலே ஸங்க⁴ஸ்ஸ டி²தட்டா²னம் ஜானிதப்³ப³ம். கத²ம்? யதி³ நிமித்தானி கித்தேத்வா ஸங்கோ⁴ நிமித்தானம் ப³ஹி ட²த்வா கம்மவாசாய ஸீமம் ஸம்மன்னதி, ப³ஹிஸீமே டி²தஸம்மதா நாம ஹோதி, ஸீமா ந ஹோதி, தஸ்மா நிமித்தானி கித்தேத்வா ஸங்கே⁴ன நிமித்தானம் அந்தோ ட²த்வா கம்மவாசாய ஸீமா ஸம்மன்னிதப்³பா³. வுத்தஞ்ஹேதம் கங்கா²விதரணியம் ‘‘ப³ஹிஸீமே டி²தஸம்மதா நாம நிமித்தானி கித்தேத்வா நிமித்தானம் ப³ஹி டி²தேன ஸம்மதா’’தி. ஏவம் ஸீமாஸம்மன்னனட்டா²னனியமேன ‘‘ப³ஹிஸீமே டி²தஸம்மதா’’தி (பரி. 486) வுத்தவிபத்திதோ³ஸதோ முத்தா ஹோதி.

ததோ பரம் ‘‘நதி³யம் ஸம்மதா, ஸமுத்³தே³ ஸம்மதா, ஜாதஸ்ஸரே ஸம்மதா’’தி (பரி. 486) வுத்தேஹி தீஹி விபத்திதோ³ஸேஹி ச விமுச்சனத்த²ம் ஏவம் மனஸி காதப்³ப³ம் – ‘‘ஸப்³பா³, பி⁴க்க²வே, நதீ³ அஸீமா, ஸப்³போ³ ஸமுத்³தோ³ அஸீமோ, ஸப்³போ³ ஜாதஸ்ஸரோ அஸீமோ’’தி (மஹாவ. 147) ப⁴க³வதா வசனதோ நதீ³ஸமுத்³த³ஜாதஸ்ஸரேஸு ஸம்மதா ஸீமா ந ஹோதி, போராணஸீமவிக³தாய ஸுத்³தா⁴ய கா³மஸீமாய ஸம்மதா ஏவ ஸீமா ஹோதி, தஸ்மா கா³மஸீமாயமேவ ப³த்³த⁴ஸீமா ஸம்மன்னிதப்³பா³, ந நதீ³ஆதீ³ஸூதி. வுத்தஞ்ஹி கங்கா²விதரணியம் (கங்கா². அட்ட². நிதா³னவண்ணனா) ‘‘நதி³யா ஸமுத்³தே³ ஜாதஸ்ஸரே ஸம்மதா நாம ஏதேஸு நதீ³ஆதீ³ஸு ஸம்மதா’’திஆதி³. ஏத்தாவதா ‘‘அயம் ஸீமா அதிகு²த்³தி³கா, அதிமஹந்தீ, க²ண்ட³னிமித்தா, சா²யானிமித்தா, அனிமித்தா, ப³ஹிஸீமே டி²தஸம்மதா, நதி³யம் ஸம்மதா, ஸமுத்³தே³ ஸம்மதா, ஜாதஸ்ஸரே ஸம்மதா, ஸீமாய ஸீமம் ஸம்பி⁴ந்த³ந்தேன ஸம்மதா, ஸீமாய ஸீமம் அஜ்ஜோ²த்த²ரந்தேன ஸம்மதா’’தி (பரி. 486) வுத்தேஹி ஏகாத³ஸஹி தோ³ஸேஹி விமுத்தா ஹுத்வா ‘‘அப்³பா⁴ மஹிகா தூ⁴மோ ரஜோ ராஹூ’’தி வுத்தேஹி பஞ்சஹி உபக்கிலேஸேஹி முத்தம் சந்த³மண்ட³லம் விய, ஸூரியமண்ட³லம் விய ச ஸுபரிஸுத்³தா⁴ ஹோதி.

திவித⁴ஸம்பத்தி நாம நிமித்தஸம்பத்திபரிஸஸம்பத்திகம்மவாசாஸம்பத்தியோ. தாஸு ‘‘பப்³ப³தனிமித்தம் பாஸாணனிமித்தம் வனனிமித்தம் ருக்க²னிமித்தம் மக்³க³னிமித்தம் வம்மிகனிமித்தம் நதீ³னிமித்தம் உத³கனிமித்த’’ந்தி (மஹாவ. 138) வுத்தேஸு அட்ட²ஸு நிமித்தேஸு தஸ்ஸம் தஸ்ஸம் தி³ஸாயம் யதா²லத்³தா⁴னி நிமித்தானி கித்தேத்வா ஸம்மன்னிதப்³பா³. வுத்தஞ்ஹி கங்கா²விதரணியம் (கங்கா². அட்ட². நிதா³னவண்ணனா) ‘‘புரத்தி²மாய தி³ஸாய கிம்னிமித்தம்? பாஸாணோ, ப⁴ந்தே. ஏஸோ பாஸாணோ நிமித்தந்திஆதி³னா நயேன கித்தேத்வா ஸம்மதா’’தி. தேஸு ச அட்ட²ஸு நிமித்தேஸு ருக்க²னிமித்தாதீ³னம் யதா²ஜ்ஜா²ஸயட்டா²னேஸு து³ல்லப⁴பா⁴வதோ வட்³டி⁴த்வா த்³வின்னம் ப³த்³த⁴ஸீமானம் ஸங்கரகரணதோ ச பாஸாணனிமித்தஸ்ஸ பன ததா² ஸங்கரகரணாபா⁴வதோ யதி²ச்சி²தட்டா²னம் ஆஹரித்வா ட²பேதும் ஸுகரபா⁴வதோ ச ஸீமம் ப³ந்த⁴ந்தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸீமமண்ட³லஸ்ஸ ஸமந்தா நிமித்தூபகா³ பாஸாணா ட²பேதப்³பா³. தேன வுத்தம் மஹாவக்³க³ட்ட²கதா²யம் (மஹாவ. அட்ட². 138) ‘‘தம் ப³ந்த⁴ந்தேஹி ஸமந்தா நிமித்தூபகா³ பாஸாணா ட²பேதப்³பா³’’தி. விமதிவினோத³னியஞ்ச (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.138) ‘‘நிமித்தூபகா³ பாஸாணா ட²பேதப்³பா³தி இத³ம் யதா²ருசிதட்டா²னே ருக்க²னிமித்தாதீ³னம் து³ல்லப⁴தாயா’’திஆதி³. ஏத்தாவதா நிமித்தஸம்பத்திஸங்கா²தம் பட²மங்க³ம் ஸூபபன்னம் ஹோதி.

ததோ ஸீமாஸம்முதிகரணத்த²ம் ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³ன சத்தாரோ பி⁴க்கூ² ஸன்னிபதித்வா யாவதா தஸ்மிம் கா³மே ப³த்³த⁴ஸீமம் வா நதீ³ஸமுத்³த³ஜாதஸ்ஸரே வா அனோக்கமித்வா டி²தா பி⁴க்கூ² ஸந்தி, ஸப்³பே³ தே ஹத்த²பாஸே வா கத்வா ச²ந்த³ம் வா ஆஹரித்வா யா ஸீமா ஸம்மதா, ஸா பரிஸஸம்பத்தியுத்தா நாம ஹோதி. தேன வுத்தம் கங்கா²விதரணியம் (கங்கா². அட்ட². நிதா³னவண்ணனா) ‘‘பரிஸஸம்பத்தியுத்தா நாம ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³ன சதூஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸன்னிபதித்வா’’திஆதி³. அத² தம் ஸீமம் ப³ந்த⁴ந்தா பி⁴க்கூ² ஸாமந்தவிஹாரேஸு வஸந்தே பி⁴க்கூ² தஸ்ஸ தஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ ஸீமாபரிச்சே²த³ம் புச்சி²த்வா யே ப³த்³த⁴ஸீமவிஹாரா, தேஸம் ஸீமாய ஸீமந்தரிகம் ட²பேத்வா, யே அப³த்³த⁴ஸீமவிஹாரா, தேஸம் ஸீமாய உபசாரம் ட²பேத்வா தி³ஸாசாரிகபி⁴க்கூ²னம் நிஸ்ஸஞ்சாரஸமயே யதி³ ஏகஸ்மிம்யேவ கா³மக்கே²த்தே ஸீமம் ப³ந்தி⁴துகாமா, தஸ்மிம் யே பி⁴க்கூ² ப³த்³த⁴ஸீமவிஹாரா, தேஸம் பேஸேதப்³ப³ம் ‘‘அஜ்ஜ மயம் ஸீமம் ப³ந்தி⁴ஸ்ஸாம, தும்ஹே ஸகஸகஸீமாபரிச்சே²த³தோ மா நிக்க²மதா²’’தி. யே அப³த்³த⁴ஸீமவிஹாரா, தே ஸப்³பே³ ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபாதாபேதப்³பா³, ச²ந்தா³ரஹானம் ச²ந்தோ³ ஆஹரிதப்³போ³.

யதி³ அஞ்ஞம் கா³மக்கே²த்தம்பி அந்தோகத்துகாமா, தத்த² நிவாஸினோ பி⁴க்கூ² ஸமானஸம்வாஸகஸீமாஸம்மன்னனகாலே ஆக³ந்தும்பி அனாக³ந்தும்பி வட்டந்தி. அவிப்பவாஸஸீமாஸம்மன்னனகாலே பன அந்தோனிமித்தக³தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஆக³ந்தப்³ப³ம், அனாக³ச்ச²ந்தானம் ச²ந்தோ³ ஆஹரிதப்³போ³. வுத்தஞ்ஹேதம் ஸமந்தபாஸாதி³காயம் (மஹாவ. அட்ட². 138) ‘‘தம் ப³ந்தி⁴துகாமேஹி ஸாமந்தவிஹாரேஸு பி⁴க்கூ²’’திஆதி³. ஏவம் பி⁴க்கூ²ஸு ஸன்னிபதிதேஸு ச²ந்தா³ரஹானம் ச²ந்தே³ ஆஹடே தேஸு தேஸு மக்³கே³ஸு நதீ³தித்த²கா³மத்³வாராதீ³ஸு ச ஆக³ந்துகபி⁴க்கூ²னம் ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் ஹத்த²பாஸானயனத்த²ஞ்ச ப³ஹிஸீமகரணத்த²ஞ்ச ஆராமிகஸாமணேரே ட²பேத்வா பே⁴ரிஸஞ்ஞம் வா ஸங்க²ஸஞ்ஞம் வா காராபேத்வா நிமித்தகித்தனானந்தரம் வுத்தாய ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴’’திஆதி³காய (மஹாவ. 139) கம்மவாசாய ஸீமா ப³ந்தி⁴தப்³பா³. வுத்தஞ்ஹி அட்ட²கதா²யம் (மஹாவ. அட்ட². 138) ‘‘ஏவம் ஸன்னிபதிதேஸு பன பி⁴க்கூ²ஸூ’’திஆதி³. ஏத்தாவதா பரிஸஸம்பத்திஸங்கா²தம் து³தியங்க³ம் ஸூபபன்னம் ஹோதி.

ததோ பரம் கம்மவாசாபாட²ஸமயே ‘‘ஸீமம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மன்னந்தேன பட²மம் ஸமானஸம்வாஸகஸீமா ஸம்மன்னிதப்³பா³, பச்சா² திசீவரேன அவிப்பவாஸோ ஸம்மன்னிதப்³போ³’’தி (மஹாவ. 144) வசனதோ பட²மம் ஸமானஸம்வாஸகஸீமா ஸம்மன்னிதப்³பா³, பச்சா² அவிப்பவாஸஸீமா ஸம்மன்னிதப்³பா³, ஸமானஸம்வாஸககம்மவாசாபரியோஸானேயேவ நிமித்தானி ப³ஹி கத்வா நிமித்தானம் அந்தோபமாணேனேவ ஸமானஸம்வாஸகஸீமா சதுனஹுதாதி⁴கத்³விலக்க²யோஜனபுது²லம் மஹாபத²விம் வினிவிஜ்ஜி²த்வா பத²வீஸந்தா⁴ரகஉத³கம் பரியந்தம் கத்வா க³தா. தேன வுத்தம் ஸமந்தபாஸாதி³காயம் ‘‘கம்மவாசாபரியோஸானேயேவ…பே… க³தா ஹோதீ’’தி. அவிப்பவாஸகம்மவாசாபரியோஸானே அவிப்பவாஸஸீமா யதி³ அந்தோஸீமாய கா³மோ அத்தி², கா³மஞ்ச கா³மூபசாரஞ்ச முஞ்சித்வா ஸமானஸம்வாஸகஸீமாய க³தபரிச்சே²தே³னேவ க³தா. இதி திசீவரேன அவிப்பவாஸஸீமா கா³மஞ்ச கா³மூபசாரஞ்ச ந அவத்த²ரதி, ஸமானஸம்வாஸகஸீமாவ அவத்த²ரதி, ஸமானஸம்வாஸகஸீமா அத்தனோ த⁴ம்மதாய க³ச்ச²தி. அவிப்பவாஸஸீமா பன யத்த² ஸமானஸம்வாஸகஸீமா, தத்தே²வ க³ச்ச²தி. தேன வுத்தம் ஸமந்தபாஸாதி³காயம் ‘‘இதி பி⁴க்கூ²னம் அவிப்பவாஸஸீமா…பே… க³ச்ச²தீ’’தி. தஸ்மா –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴, யாவதா ஸமந்தா நிமித்தா கித்திதா. யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ ஏதேஹி நிமித்தேஹி ஸீமம் ஸம்மன்னேய்ய ஸமானஸம்வாஸம் ஏகூபோஸத²ம், ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴, யாவதா ஸமந்தா நிமித்தா கித்திதா, ஸங்கோ⁴ ஏதேஹி நிமித்தேஹி ஸீமம் ஸம்மன்னதி ஸமானஸம்வாஸம் ஏகூபோஸத²ம். யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி ஏதேஹி நிமித்தேஹி ஸீமாய ஸம்முதி ஸமானஸம்வாஸாய ஏகூபோஸதா²ய, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ. யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய. ஸம்மதா ஸா ஸீமா ஸங்கே⁴ன ஏதேஹி நிமித்தேஹி ஸமானஸம்வாஸா ஏகூபோஸதா², க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ. ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி (மஹாவ. 139).

ஏஸா ஸமானஸம்வாஸககம்மவாசா,

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴, யா ஸா ஸங்கே⁴ன ஸீமா ஸம்மதா ஸமானஸம்வாஸா ஏகூபோஸதா². யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ தம் ஸீமம் திசீவரேன அவிப்பவாஸம் ஸம்மன்னேய்ய ட²பேத்வா கா³மஞ்ச கா³மூபசாரஞ்ச, ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴, யா ஸா ஸங்கே⁴ன ஸீமா ஸம்மதா ஸமானஸம்வாஸா ஏகூபோஸதா². ஸங்கோ⁴ தம் ஸீமம் திசீவரேன அவிப்பவாஸம் ஸம்மன்னதி ட²பேத்வா கா³மஞ்ச கா³மூபசாரஞ்ச. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி ஏதிஸ்ஸா ஸீமாய திசீவரேன அவிப்பவாஸஸம்முதி ட²பேத்வா கா³மஞ்ச கா³மூபசாரஞ்ச, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ. யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய. ஸம்மதா ஸா ஸீமா ஸங்கே⁴ன திசீவரேன அவிப்பவாஸா ட²பேத்வா கா³மஞ்ச கா³மூபசாரஞ்ச, க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ. ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி (மஹாவ. 144).

ஏஸா அவிப்பவாஸகம்மவாசா ஞத்திதோ³ஸஅனுஸ்ஸாவனாதோ³ஸே அனுட்ட²பேத்வா ஸுட்டு² ப⁴ணிதப்³பா³. ஏத்தாவதா கம்மவாசாஸம்பத்திஸங்கா²தம் ததியங்க³ம் ஸூபபன்னம் ஹோதி.

ஏவமயம் ஸீமா அந்தோ மணிவிமானம் ப³ஹி ரஜதபரிக்கி²த்தம் விமானஸாமிகதே³வபுத்தோதி இமேஹி தீஹி அங்கே³ஹி ஸம்பன்னம் சந்த³மண்ட³லம் விய, அந்தோ கனகவிமானம் ப³ஹி ப²லிகபரிக்கி²த்தம் விமானஸாமிகதே³வபுத்தோதி இமேஹி தீஹி அங்கே³ஹி ஸம்பன்னம் ஸூரியமண்ட³லம் விய ச நிமித்தஸம்பத்திபரிஸஸம்பத்திகம்மவாசாஸம்பத்திஸங்கா²தேஹி தீஹி அங்கே³ஹி ஸம்பன்னா ஹுத்வா அதிவிய ஸோப⁴தி விரோசதி, ஜினஸாஸனஸ்ஸ சிரட்டி²திகாரணபூ⁴தா ஹுத்வா திட்ட²தீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். வுத்தஞ்ஹேதம் உபோஸத²க்க²ந்த⁴கபாளியம் ‘‘ஸீமம், பி⁴க்க²வே, ஸம்மன்னந்தேன பட²மம் ஸமானஸம்வாஸகஸீமா ஸம்மன்னிதப்³பா³’’திஆதி³.

‘‘நிமித்தேன நிமித்தம் ஸம்ப³ந்தி⁴த்வா’’தி ஏத்த² பன புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ புரத்தி²மதி³ஸதோ பட்டா²ய பத³க்கி²ணம் கத்வா ஸப்³ப³னிமித்தானி கித்தேத்வா உத்தரானுதி³ஸம் பத்வா தத்தே²வ அட்ட²பேத்வா புப்³பே³ கித்திதம் புரத்தி²மதி³ஸாய நிமித்தம் புன கித்தேத்வா ஸம்மதாதி அத்தோ². ஏவம் ஸம்மதா அயம் ஸீமா ஏகாத³ஸஹி விபத்தீஹி முத்தா, தீஹி ஸம்பத்தீஹி ஸமன்னாக³தா ஹுத்வா ஸப்³பா³காரஸம்பன்னா பஞ்சவஸ்ஸஸஹஸ்ஸபரிமாணகாலம் அபரிமாணம் பி⁴க்கூ²னம் அபலோகனாதி³சதுப்³பி³த⁴கம்மகரணட்டா²னபூ⁴தா ப³த்³த⁴ஸீமா ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³பா³.

யதி³ பன ஸக²ண்ட³ஸீமம் மஹாஸீமம் ப³ந்தி⁴துகாமா, புப்³பே³ வுத்தனயேன ஸுட்டு² ஸோதே⁴த்வா ஸமூஹனிதபோராணஸீமாய கேவலாய பகதிகா³மஸீமாய வா விஸும்கா³மஸீமாய வா ப³ந்தி⁴தப்³பா³, தாஸு ச த்³வீஸு ஸீமாஸுபப்³ப³ஜ்ஜுபஸம்பதா³தீ³னம் ஸங்க⁴கம்மானம் ஸுக²கரணத்த²ம் ஸீமா பட²மம் ப³ந்தி⁴தப்³பா³, தம் பன ப³ந்த⁴ந்தேஹி வத்தம் ஜானிதப்³ப³ம். ஸசே ஹி போ³தி⁴சேதியப⁴த்தஸாலாதீ³னி ஸப்³ப³வத்தூ²னி பதிட்டா²பேத்வா கதவிஹாரே ப³ந்த⁴ந்தி, விஹாரமஜ்ஜே² ப³ஹூனம் ஸமோஸரணட்டா²னே அப³ந்தி⁴த்வா விஹாரபச்சந்தே விவித்தோகாஸே ப³ந்தி⁴தப்³பா³. அகதவிஹாரே ப³ந்த⁴ந்தேஹி போ³தி⁴சேதியாதீ³னம் ஸப்³ப³வத்தூ²னம் பதிட்டா²னம் ஸல்லக்கே²த்வா யதா² பதிட்டி²தேஸு வத்தூ²ஸு விஹாரபச்சந்தே விவித்தோகாஸே ஹோதி, ஏவம் ப³ந்தி⁴தப்³பா³. ததா² ஹி வுத்தம் ஸமந்தபாஸாதி³காயம் (மஹாவ. அட்ட². 138) ‘‘இமம் பன ஸமானஸம்வாஸகஸீமம் ஸம்மன்னந்தேஹீ’’திஆதி³.

கித்தகப்பமாணா பன க²ண்ட³ஸீமா ப³ந்தி⁴தப்³பா³தி? ஹேட்டி²மபரிச்சே²தே³ன ஸசே ஏகவீஸதி பி⁴க்கூ² க³ண்ஹாதி, வட்டதி, ததோ ஓரம் ந வட்டதி. பரம் பி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸம் க³ண்ஹந்தீபி வட்டதி. வுத்தஞ்ஹி அட்ட²கதா²யம் (மஹாவ. 138) ‘‘ஸா ஹேட்டி²மபரிச்சே²தே³னா’’திஆதி³. ஏகவீஸதி பி⁴க்கூ²தி ச நிஸின்னே ஸந்தா⁴ய வுத்தம், இத³ஞ்ச அப்³பா⁴னகரணகாலே கம்மாரஹபி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் வீஸதிக³ணஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிஸீத³னப்பஹோனகத்த²ம் வுத்தம். வுத்தஞ்ஹி விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.138) ‘‘ஏகவீஸதி பி⁴க்கூ²’’திஆதி³. தம் க²ண்ட³ஸீமம் ப³ந்த⁴ந்தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸீமமாளகஸ்ஸ ஸமந்தா நிமித்தூபகா³ பாஸாணா ட²பேதப்³பா³. அந்தோக²ண்ட³ஸீமாயமேவ ட²த்வா க²ண்ட³ஸீமா ப³ந்தி⁴தப்³பா³. ‘‘ஏஸோ பாஸாணோ நிமித்த’’ந்தி ஏவம் நிமித்தானி கித்தேத்வா கம்மவாசாய ஸீமா ப³ந்தி⁴தப்³பா³, தஸ்ஸாயேவ ஸீமாய த³ள்ஹீகம்மத்த²ம் அவிப்பவாஸகம்மவாசா காதப்³பா³. வுத்தஞ்ஹி அட்ட²கதா²யம் (மஹாவ. அட்ட². 138) ‘‘தம் ப³ந்த⁴ந்தேஹீ’’திஆதி³. ஏவம் க²ண்ட³ஸீமம் ஸம்மன்னித்வா ப³ஹி ஸீமந்தரிகபாஸாணா ட²பேதப்³பா³. ஸீமந்தரிகா பச்சி²மகோடியா ஏகரதனப்பமாணா வட்டதி, வித³த்தி²ப்பமாணாபி சதுரங்கு³லப்பமாணாபி வட்டதி. ஸசே பன விஹாரோ மஹா ஹோதி, த்³வேபி திஸ்ஸோபி ததுத்தரிபி க²ண்ட³ஸீமாயோ ப³ந்தி⁴தப்³பா³. வுத்தஞ்ஹி அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஸீமம் ஸம்மன்னித்வா’’திஆதி³.

ஏவம் க²ண்ட³ஸீமம் ஸம்மன்னித்வா மஹாஸீமாஸம்முதிகாலே க²ண்ட³ஸீமதோ நிக்க²மித்வா மஹாஸீமாய ட²த்வா ஸமந்தா அனுபரியாயந்தேஹி ஸீமந்தரிகபாஸாணா கித்தேதப்³பா³, ததோ அவஸேஸனிமித்தானி கித்தேத்வா ஹத்த²பாஸம் அவிஜஹந்தேஹி கம்மவாசாய ஸமானஸம்வாஸகஸீமம் ஸம்மன்னித்வா தஸ்ஸ த³ள்ஹீகம்மத்த²ம் அவிப்பவாஸகம்மவாசாபி காதப்³பா³. ததா² ஹி வுத்தம் அட்ட²கதா²யம் (மஹாவ. அட்ட². 138) ‘‘ஏவம் க²ண்ட³ஸீமம் ஸம்மன்னித்வா’’திஆதி³.

‘‘ஸமந்தா அனுபரியாயந்தேஹி ஸீமந்தரிகபாஸாணா கித்தேதப்³பா³’’தி வுத்தம். கத²ம் கித்தேதப்³பா³தி? த³க்கி²ணதோ அனுபரியாயந்தேனேவ கித்தேதப்³பா³. ததா² ஹி க²ண்ட³ஸீமதோ பச்சி²மாய தி³ஸாய புரத்தா²பி⁴முகே²ன ட²த்வா ‘‘புரத்தி²மாய தி³ஸாய கிம் நிமித்த’’ந்தி தத்த² ஸப்³பா³னி நிமித்தானி அனுக்கமேன கித்தேத்வா ததா² உத்தராய தி³ஸாய த³க்கி²ணாபி⁴முகே²ன ட²த்வா ‘‘த³க்கி²ணாய தி³ஸாய கிம் நிமித்த’’ந்தி அனுக்கமேன கித்தேத்வா ததா² புரத்தி²மாய தி³ஸாய பச்சி²மாபி⁴முகே²ன ட²த்வா ‘‘பச்சி²மாய தி³ஸாய கிம் நிமித்த’’ந்தி அனுக்கமேன கித்தேத்வா ததா² த³க்கி²ணாய தி³ஸாய உத்தராபி⁴முகே²ன ட²த்வா ‘‘உத்தராய தி³ஸாய கிம் நிமித்த’’ந்தி தத்த² ஸப்³பா³னி நிமித்தானி அனுக்கமேன கித்தேத்வா புன பச்சி²மாய தி³ஸாய புரத்தா²பி⁴முகே²ன ட²த்வா புரிமம் கித்திதம் வுத்தனயேனேவ புன கித்தேதப்³ப³ம். ஏவம் ப³ஹூனம்பி க²ண்ட³ஸீமானம் ஸீமந்தரிகபாஸாணா பச்சேகம் கித்தேதப்³பா³, ததோ பச்சா² அவஸேஸனிமித்தானீதி மஹாஸீமாய பா³ஹிரப³ந்த⁴னேஸு நிமித்தானி. ஏவம் ஸீமந்தரிகபாஸாணா மஹாஸீமாய அந்தோ நிமித்தானி ஹோந்தி த்³வின்னம் ஸீமானம் ஸங்கரதோ³ஸாபக³மனத்த²ம் ஸீமந்தரிகபாஸாணானம் ட²பேதப்³ப³த்தா. ஏவம் ஸமந்தா அனுபரியாயந்தேன ஸீமந்தரிகபாஸாணா கித்தேதப்³பா³. ததா²ஹி வுத்தம் விமதிவினோத³னியம் (வி. வி. டீ. மஹாவக்³க³ 2.138) ‘‘ஸீமந்தரிகபாஸாணாதி ஸீமந்தரிகாய ட²பிதனிமித்தபாஸாணா, தே பன கித்தேந்தேன பத³க்கி²ணதோ அனுபரியாயந்தேனேவ கித்தேதப்³பா³’’திஆதி³.

கிம் இமினா அனுக்கமேனேவ ஸீமா ஸம்மன்னிதப்³பா³, உதா³ஹு அஞ்ஞேனபி அனுக்கமேன ஸம்மன்னிதப்³பா³தி? ஸசே பன க²ண்ட³ஸீமாய நிமித்தானி கித்தேத்வா ததோ ஸீமந்தரிகாய நிமித்தானி கித்தேத்வா மஹாஸீமாய நிமித்தானி கித்தேந்தி, ஏவம் தீஸு டா²னேஸு நிமித்தானி கித்தேத்வா யம் ஸீமம் இச்ச²ந்தி, தம் பட²மம் ப³ந்தி⁴தும் வட்டதி. ஏவம் ஸந்தேபி யதா²வுத்தனயேன க²ண்ட³ஸீமதோவ பட்டா²ய ப³ந்தி⁴தப்³பா³. ததா² ஹி வுத்தம் அட்ட²கதா²யம் (மஹாவ. அட்ட². 138) ‘‘ஸசே பன க²ண்ட³ஸீமாய நிமித்தானீ’’திஆதி³. ஏவம் க²ண்ட³ஸீமமஹாஸீமப³ந்த⁴னேன பி⁴க்கூ²னம் கோ கு³ணோதி சே? ஏவம் ப³த்³தா⁴ஸு பன ஸீமாஸு க²ண்ட³ஸீமாய டி²தா பி⁴க்கூ² மஹாஸீமாயம் கம்மம் கரோந்தானம் பி⁴க்கூ²னம் கம்மம் ந கோபேந்தி, மஹாஸீமாய வா டி²தா க²ண்ட³ஸீமாய கம்மம் கரோந்தானம், ஸீமந்தரிகாய பன டி²தா உபி⁴ன்னம்பி ந கோபேந்தி. கா³மக்கே²த்தே ட²த்வா கம்மம் கரோந்தானம் பன ஸீமந்தரிகாய டி²தா கோபேந்தி. ஸீமந்தரிகா ஹி கா³மக்கே²த்தம் ப⁴ஜதி. ததா² ஹி வுத்தம் அட்ட²கதா²யம் ‘‘ஏவம் ப³த்³தா⁴ஸு பன ஸீமாஸூ’’திஆதி³, ஏவம் ப³த்³த⁴ஸீமவிஹாரேஸு வஸந்தா பி⁴க்கூ² திசீவராதி⁴ட்டா²னேன அதி⁴ட்டி²தேஹி திசீவரேஹி வினா யதா²ருசி வஸிதும் லப⁴ந்தி. ஸசே பன கா³மோ அத்தி², கா³மகா³மூபசாரேஸு ந லப⁴தீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

இதி வினயஸங்க³ஹஸம்வண்ணனாபூ⁴தே வினயாலங்காரே

ஸீமாப³ந்த⁴னவினிச்ச²யகதா²லங்காரோ.