2. நாலந்த³வக்³கோ³

2. நாலந்த³ஸுத்தவண்ணனா

378. து³தியவக்³கே³ பட²மஸுத்தம் ஹேட்டா² வுத்தனயத்தா ஸுவிஞ்ஞேய்யந்தி தம் லங்கி⁴த்வா ‘‘து³தியே’’தி வுத்தம்.

பி⁴ய்யதரோ அபி⁴ஞ்ஞாதோதி ஸம்போ³தி⁴யா ஸேட்ட²தரோதி அபி⁴லக்கி²தோ. பி⁴ய்யதராபி⁴ஞ்ஞோதி ஸப்³ப³ஸத்தேஸு அதி⁴கதரபஞ்ஞோ. தேனாஹ ‘‘உத்தரிதரஞாணோ’’தி. ஸம்மா அனவஸேஸதோ பு³ஜ்ஜ²தி ஏதேனாதி ஸம்போ³தீ⁴தி ஆஹ – ‘‘ஸம்போ³தி⁴யந்தி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணே’’தி. நிப்பதே³ஸா க³ஹிதாதி அனவஸேஸா பு³த்³த⁴கு³ணா க³ஹிதா அக்³க³மக்³க³ஸித்³தி⁴யாவ ப⁴க³வதோ ஸப்³ப³கு³ணானம் ஸித்³த⁴த்தா. ந கேவலஞ்ச பு³த்³தா⁴னம், அத² கோ² அக்³க³ஸாவகபச்சேகபு³த்³தா⁴னம்பி தம்தம்கு³ணஸமிஜ்ஜ²னம் அக்³க³மக்³கா³தி⁴க³மேனேவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘த்³வேபி அக்³க³ஸாவகா’’திஆதி³மாஹ.

அபரோ நயோ – பஸன்னோதி இமினா பஸாத³ஸ்ஸ வத்தமானதா தீ³பிதாதி உப்பன்னஸத்³தோ⁴தி இமினாபி ஸத்³தா⁴ய பச்சுப்பன்னதா பகாஸிதாதி ஆஹ – ‘‘ஏவம் ஸத்³த³ஹாமீதி அத்தோ²’’தி. அபி⁴ஜானாதி அபி⁴முக²பா⁴வேன ஸப்³ப³ஞ்ஞேய்யம் ஜானாதீதி அபி⁴ஞ்ஞோ, பி⁴ய்யோ அதி⁴கோ அபி⁴ஞ்ஞோதி பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞோ. ஸோ ஏவ அதிஸயவசனிச்சா²வஸேன பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞதரோதி வுத்தோதி ஆஹ – ‘‘பி⁴ய்யதரோ அபி⁴ஞ்ஞாதோ’’தி. து³தியவிகப்பே பன அபி⁴ஜானாதீதி அபி⁴ஞ்ஞா, அபி⁴விஸிட்டா² பஞ்ஞா. பி⁴ய்யோ அபி⁴ஞ்ஞா ஏதஸ்ஸாதி பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞோ, ஸோ ஏவ அதிஸயவசனிச்சா²வஸேன பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞதரோ. ஸ்வாயம் அஸ்ஸ அதிஸயோ அபி⁴ஞ்ஞாய பி⁴ய்யோபா⁴வகதோதி ஆஹ – ‘‘பி⁴ய்யதராபி⁴ஞ்ஞோ வா’’தி. ஸம்பு³ஜ்ஜ²தி ஏதாயாதி ஸம்போ³தி⁴, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் அக்³க³மக்³க³ஞாணஞ்ச. ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணபத³ட்டா²னஞ்ஹி அக்³க³மக்³க³ஞாணம், அக்³க³மக்³க³ஞாணபத³ட்டா²னஞ்ச ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் ஸம்போ³தி⁴ நாம. தத்த² பதா⁴னவஸேன தத³த்த²த³ஸ்ஸனே பட²மவிகப்போ, பத³ட்டா²னவஸேன து³தியவிகப்போ. கஸ்மா பனேத்த² அரஹத்தமக்³க³ஞாணஸ்ஸேவ க³ஹணம், நனு ஹேட்டி²மானிபி ப⁴க³வதோ மக்³க³ஞாணானி ஸவாஸனமேவ யதா²ஸகம் படிபக்க²வித⁴மனவஸேன பவத்தானி. ஸவாஸனப்பஹானஞ்ஹி ஞேய்யாவரணப்பஹானந்தி? ஸச்சமேதம், தம் பன அபரிபுண்ணம் படிபக்க²வித⁴மனஸ்ஸ விப்பகதபா⁴வதோதி ஆஹ ‘‘அரஹத்தமக்³க³ஞாணே வா’’தி. ஸப்³ப³ந்தி ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன அதி⁴க³ந்தப்³ப³ம் ஸப்³ப³ம்.

கா²த³னீயானம் உளாரதா ஸாதரஸானுபா⁴வேனாதி ஆஹ ‘‘மது⁴ரே ஆக³ச்ச²தீ’’தி. பஸம்ஸாய உளாரதா விஸிட்ட²பா⁴வேனாதி ஆஹ – ‘‘ஸேட்டே²’’தி. ஓபா⁴ஸஸ்ஸ உளாரதா மஹந்தபா⁴வேனாதி வுத்தம் – ‘‘விபுலே’’தி. உஸப⁴ஸ்ஸ அயந்தி ஆஸபீ⁴, இத⁴ பன ஆஸபீ⁴ வியாதி ஆஸபீ⁴. தேனாஹ – ‘‘உஸப⁴ஸ்ஸ வாசாஸதி³ஸீ’’தி. யேன கு³ணேன ஸா தம்ஸதி³ஸா, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அசலா அஸம்பவேதீ⁴’’தி வுத்தம். யதோ குதோசி அனுஸ்ஸவனம் அனுஸ்ஸவோ. விஜ்ஜாட்டா²னாதீ³ஸு கதபரிசயானம் ஆசரியானம் தம் தம் அத்த²ம் ஞாபேந்தீ பவேணீ ஆசரியபரம்பரா. கேவலம் அத்தனோ மதியா ‘‘இதி கிர ஏவம் கிரா’’தி பரிகப்பனா இதிகிரா. பிடகஸ்ஸ க³ந்த²ஸ்ஸ ஸம்பதா³னதோ பூ⁴ததோ தஸ்ஸ க³ஹணம் பிடகஸம்பதா³னம். யதா²ஸுதானம் அத்தானம் ஆகாரஸ்ஸ பரிவிதக்கனம் ஆகாரபரிவிதக்கோ. ததே²வஸ்ஸ ‘‘ஏவமேத’’ந்தி தி³ட்டி²யா நிஜ்ஜா²னக்க²மனம் தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தி. ஆக³மாதி⁴க³மேஹி வினா கேவலம் அனுஸ்ஸுததோ தக்கமக்³க³ம் நிஸ்ஸாய தக்கனம் தக்கோ. அனுமானவிதி⁴ம் நிஸ்ஸாய க³ஹணம் நயக்³கா³ஹோ. யஸ்மா பு³த்³த⁴விஸயே ட²த்வா ப⁴க³வதோ அயம் தே²ரஸ்ஸ சோத³னா தே²ரஸ்ஸ ச ஸோ அவிஸயோ, தஸ்மா ‘‘பச்சக்க²தோ ஞாணேன படிவிஜ்ஜி²த்வா வியா’’தி வுத்தம். ஸீஹனாதோ³ வியாதி ஸீஹனாதோ³. தம்ஸதி³ஸதா சஸ்ஸ ஸேட்ட²பா⁴வேன, ஸோ சேத்த² ஏவம் வேதி³தப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸீஹனாதோ³’’திஆதி³மாஹ. உன்னாத³யந்தேனாதி அஸனிஸதி³ஸம் கரோந்தேன.

அனுயோக³தா³பனத்த²ந்தி அனுயோக³ம் ஸோதா⁴பேதும். விமத்³த³க்க²மஞ்ஹி ஸீஹனாத³ம் நத³ந்தோ அத்த²தோ அனுயோக³ம் ஸோதே⁴தி நாம, அனுயுஜ்ஜ²ந்தோ ச நம் ஸோதா⁴பேதி நாம. தா³துந்தி ஸோதே⁴தும். கேசி ‘‘தா³னத்த²’’ந்தி அத்த²ம் வத³ந்தி, தம் ந யுத்தம். ந ஹி யோ ஸீஹதா³னம் நத³தி, ஸோ ஏவ தத்த² அனுயோக³ம் தே³தீதி யுஜ்ஜதி. நிக⁴ம்ஸனந்தி விமத்³த³னம். த⁴மமானந்தி தாபயமானம். தாபனஞ்சேத்த² க³க்³க³ரியா த⁴ம்மாபனஸீஸேன வத³தி.

ஸப்³பே³ தேதி ஸப்³பே³ தே அதீதே நிருத்³தே⁴ ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴. தேனேதம் த³ஸ்ஸேதி – யே தே அஹேஸும் அதீதமத்³தா⁴னம் தவ அபி⁴னீஹாரதோ ஓரம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴, தேஸம் தாவ ஸாவகஞாணகோ³சரே த⁴ம்மே பரிச்சி²ந்த³ந்தோ மாராத³யோ விய ச பு³த்³தா⁴னம் லோகியசித்தாசாரம் த்வம் ஜானேய்யாஸி. யே பன தே அப்³ப⁴தீதா, ததோ பரதோ சி²ன்னவடுமா சி²ன்னபபஞ்சா பரியாதி³ன்னவட்டா ஸப்³ப³து³க்க²வீதிவத்தா ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴, தேஸம் ஸப்³பே³ஸம்பி தவ ஸாவகஞாணஸ்ஸ அவிஸயபூ⁴தே த⁴ம்மே கத²ம் ஜானிஸ்ஸஸீதி. தேனாதி ஸம்போ³தி⁴ஸங்கா²தேன ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணபத³ட்டா²னேன அரஹத்தமக்³க³ஞாணேன. ஏவம்ஸீலாதி தாதி³ஸஸீலா. ஸமாதி⁴பக்கா²தி ஸமாதி⁴ ச ஸமாதி⁴பக்கா² ச ஸமாதி⁴பக்கா² ஏகதே³ஸஸரூபேகஸேஸனயேன. தத்த² ஸமாதி⁴பக்கா²தி வீரியஸதியோ தத³னுகு³ணா ச த⁴ம்மா வேதி³தப்³பா³. ஜா²னஸமாபத்தீஸு யேபு⁴ய்யேன விஹாரவோஹாரோ, ஜா²னஸமாபத்தியோ ஸமாதி⁴ப்பதா⁴னாதி வுத்தம் ‘‘ஸமாதி⁴பக்கா²னம் த⁴ம்மானம் க³ஹிதத்தா விஹாரோ க³ஹிதோ’’தி.

யதா² பன ஹேட்டா² க³ஹிதாபி ஸமாதி⁴பஞ்ஞா படிபக்க²தோ விமுத்தத்தா விமுச்சன-ஸங்கா²த-கிச்சவிஸேஸ-த³ஸ்ஸனவஸேன விமுத்திபரியாயேன புன க³ஹிதா ‘‘ஏவம்விமுத்தா’’தி, ஏவம் தி³ப்³ப³விஹாரோ தி³ப்³ப³விஹாரவிஸேஸத³ஸ்ஸனவஸேன புன க³ஹிதோ ‘‘ஏவம்விஹாரீ’’தி, தஸ்மா ஸப்³பே³ஸம் ஸமாபத்திவிஹாரானம் வஸேனேத்த² அத்தோ² யுஜ்ஜதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். விமுத்தீதி ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி விமுச்சித்தா²தி கத்வா. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. படிப்பஸ்ஸத்³த⁴ந்தேதி படிப்பஸ்ஸம்ப⁴னோஸாபனேன. ஸப்³ப³கிலேஸேஹி நிஸ்ஸடத்தா அஸம்ஸட்ட²த்தா விமுத்தத்தா ச நிஸ்ஸரணவிமுத்தி நிப்³பா³னம்.

அனாக³தபு³த்³தா⁴னம் பனாதி பன-ஸத்³தோ³ விஸேஸத்த²ஜோதனோ. தேன அதீதேஸு தாவ க²ந்தா⁴னம் பூ⁴தபுப்³ப³த்தா தத்த² ஸியா ஞாணஸ்ஸ ஸவிஸயே க³தி, அனாக³தேஸு பன ஸப்³ப³ஸோ அஸஞ்ஜாதேஸு கத²ந்தி இமமத்த²ம் ஜோதேதி. தேனாஹ ‘‘அனாக³தாபீ’’திஆதி³. ‘‘அத்தனோ சேதஸா பரிச்சி²ந்தி³த்வா விதி³தா’’தி கஸ்மா வுத்தம்? நனு அதீதானாக³தே ஸத்தாஹே ஏவ பவத்தம் சித்தம் சேதோபரியஞாணஸ்ஸ விஸயோ, ந ததோ பரந்தி? நயித³ம் சேதோபரியஞாணகிச்சவஸேன வுத்தம், அத² கோ² புப்³பே³னிவாஸஅனாக³தம்ஸஞாணானம் வஸேன வுத்தம், தஸ்மா நாயம் தோ³ஸோ. விதி³தட்டா²னே ந கரோதி ஸிக்கா²பதே³னேவ தாதி³ஸஸ்ஸ படிக்கே²பஸ்ஸ படிக்கி²த்தத்தா ஸேதுகா⁴ததோ ச. கத²ம் பன தே²ரோ த்³வயஸம்ப⁴வே படிக்கே²பமேவ அகாஸி, ந விப⁴ஜ்ஜ ப்³யாகாஸீதி ஆஹ ‘‘தே²ரோ கிரா’’திஆதி³. பாரம் பரியந்தம் மினோதீதி பாரமீ, ஸா ஏவ ஞாணந்தி பாரமிஞாணம், ஸாவகானம் பாரமிஞாணம் ஸாவகபாரமிஞாணம். தஸ்மிம் ஸாவகானம் உக்கம்ஸபரியந்தக³தே ஜானனே நாயமனுயோகோ³, அத² கோ² ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணே ஸப்³ப³ஞ்ஞுதாய ஜானனே. கேசி பன ‘‘ஸாவகபாரமிஞாணேதி ஸாவகபாரமிஞாணவிஸயே’’தி அத்த²ம் வத³ந்தி, ததா² ஸேஸபதே³ஸுபி. ஸீல…பே… ஸமத்த²ந்தி ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞாவிமுத்திஞாணஸங்கா²தானம் காரணானம் ஜானனஸமத்த²ம். பு³த்³த⁴ஸீலாத³யோ ஹி பு³த்³தா⁴னம் பு³த்³த⁴கிச்சஸ்ஸ பரேஹி ஏதே பு³த்³தா⁴தி ஜானனஸ்ஸ ச காரணம்.

அனுமானஞாணம் விய ஸம்ஸயட்டி²தம் அஹுத்வா இத³மித³ந்தி யதா²ஸபா⁴வதோ ஞேய்யம் தா⁴ரேதி நிச்சி²னோதீதி த⁴ம்மோ, பச்சக்க²ஞாணந்தி ஆஹ ‘‘த⁴ம்மஸ்ஸ பச்சக்க²தோ ஞாணஸ்ஸா’’தி. அனுஏதீதி அன்வயோதி ஆஹ ‘‘அனுயோக³ம் அனுக³ந்த்வா’’தி. பச்சக்க²ஸித்³த⁴ஞ்ஹி அத்த²ம் அனுக³ந்த்வா அனுமானஞாணஸ்ஸ பவத்தி ‘‘தி³ட்டே²ன அதி³ட்ட²ஸ்ஸ அனுமான’’ந்தி வேதி³தப்³பா³. விதி³தே வேத³கம்பி ஞாணம் அத்த²தோ விதி³தமேவ ஹோதீதி ‘‘அனுமானஞாணம் நயக்³கா³ஹோ விதி³தோ’’தி வுத்தம். விதி³தோதி வித்³தோ⁴ படிலத்³தோ⁴, அதி⁴க³தோதி அத்தோ². அப்பமாணோதி அபரிமாணோ மஹாவிஸயத்தா. தேனாஹ ‘‘அபரியந்தோ’’தி. தேனாதி அபரியந்தத்தா. தேன வா அபரியந்தேன ஞாணேன. ஏதேன தே²ரோ யம் யம் அனுமேய்யமத்த²ம் ஞாதுகாமோ ஹோதி, தத்த² தத்த² தஸ்ஸ அஸங்க³மப்படிஹதம் அனுமானஞாணம் பவத்தேதீதி த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘ஸோ இமினா’’திஆதி³. தத்த² இமினாதி இமினா காரணேன.

பாகாரஸ்ஸ தி²ரபா⁴வம் உத்³த⁴முத்³த⁴ம் ஆபேதீதி உத்³தா⁴பம், பாகாரமூலம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன பாகாரத்³வாரப³ந்த⁴பரிகா²தீ³னம் ஸங்க³ஹோ வேதி³தப்³போ³. பச்சந்தே ப⁴வம் பச்சந்திமம். பண்டி³ததோ³வாரிகட்டா²னியம் கத்வா தே²ரோ அத்தானம் த³ஸ்ஸேதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏகத்³வாரந்தி கஸ்மா ஆஹா’’தி சோத³னம் ஸமுட்டா²பேஸி.

யஸ்ஸா பஞ்ஞாய வஸேன புரிஸோ பண்டி³தோதி வுச்சதி, தம் பண்டி³ச்சந்தி ஆஹ – ‘‘பண்டி³ச்சேன ஸமன்னாக³தோ’’தி. தம்தம்இதிகத்தப்³ப³தாஸு சே²கபா⁴வோ ப்³யத்தபா⁴வோ வேய்யத்தியம். மேத⁴தி அஞ்ஞாணம் ஹிம்ஸதி வித⁴மதீதி மேதா⁴, ஸா ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி மேதா⁴வீ. டா²னே டா²னே உப்பத்தி ஏதிஸ்ஸா அத்தீ²தி டா²னுப்பத்திகா, டா²னஸோ உப்பஜ்ஜனபஞ்ஞா. அனுபரியாயந்தி ஏதேனாதி அனுபரியாயோ, ஸோ ஏவ பதோ²தி அனுபரியாயபதோ², பரிதோ பாகாரஸ்ஸ அனுயாயனமக்³கோ³. பாகாரபா⁴கா³ ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³பா³ ஏத்தா²தி பாகாரஸந்தி⁴, பாகாரஸ்ஸ பு²ல்லிதபதே³ஸோ. ஸோ பன ஹேட்டி²மந்தேன த்³வின்னம்பி இட்ட²கானம் விக³மேன ஏவம் வுச்சதீதி ஆஹ – ‘‘த்³வின்னம் இட்ட²கானம் அபக³தட்டா²ன’’ந்தி. சி²ன்னட்டா²னந்தி சி²ன்னபி⁴ன்னபதே³ஸம், சி²ன்னட்டா²னம் வா. தஞ்ஹி ‘‘விவர’’ந்தி வுச்சதி. கீலிட்ட²ந்தி மலீனம். உபதாபேந்தீதி கிலேஸபரிளாஹேன ஸந்தாபேந்தி. விபா³தே⁴ந்தீதி பீளேந்தி. உப்பன்னாய பஞ்ஞாய நீவரணேஹி ந கிஞ்சி காதும் ஸக்காதி ஆஹ ‘‘அனுப்பன்னாய பஞ்ஞாய உப்பஜ்ஜிதும் ந தே³ந்தீ’’தி. தஸ்மாதி பச்சயூபகா⁴தேன உப்பஜ்ஜிதும் அப்பதா³னதோ. சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுட்டு² ட²பிதசித்தாதி சதுப்³பி³தா⁴யபி ஸதிபட்டா²னபா⁴வனாய ஸம்மதே³வ ட²பிதசித்தா அப்பிதசித்தா. யதா²ஸபா⁴வேன பா⁴வேத்வாதி யாதா²வதோ ஸம்மதே³வ யதா² படிபக்கா² ஸமுச்சி²ஜ்ஜந்தி, ஏவம் பா⁴வேத்வா.

புரிமனயே ஸதிபட்டா²னானி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ச மிஸ்ஸகா அதி⁴ப்பேதாதி ததோ அஞ்ஞதா² வத்தும் ‘‘அபிசேத்தா²’’திஆதி³ வுத்தம். மிஸ்ஸகாதி ஸமத²விபஸ்ஸனாமக்³க³வஸேன மிஸ்ஸகா. ‘‘சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுப்பதிட்டி²தசித்தாதி பட²மம் வுத்தத்தா ஸதிபட்டா²னேஸு விபஸ்ஸனம் க³ஹேத்வா ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ யதா²பூ⁴தம் பா⁴வேத்வாதி வுத்தத்தா மக்³க³பரியாபன்னானம்யேவ ச நேஸம் நிப்பரியாயபோ³ஜ்ஜ²ங்க³பா⁴வதோ தேஸு ச அதி⁴க³தமேவ ஹோதீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ மக்³கோ³ ச ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஞ்சாதி க³ஹிதே ஸுந்த³ரோ பஞ்ஹோ ப⁴வேய்யா’’தி மஹாஸிவத்தே²ரோ ஆஹ. ந பனேவம் க³ஹிதம் போராணேஹீதி அதி⁴ப்பாயோ. இதீதி வுத்தப்பகாரபராமஸனம். தே²ரோதி ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ.

தத்தா²தி தேஸு பச்சந்தனக³ராதீ³ஸு. நக³ரம் விய நிப்³பா³னம் தத³த்தி²கேஹி உபக³ந்தப்³ப³தோ உபக³தானஞ்ச பரிஸ்ஸயரஹிதஸுகா²தி⁴க³மட்டா²னதோ. பாகாரோ விய ஸீலம் தது³பக³தானம் பரிதோ ஆரக்க²பா⁴வதோ. அனுபரியாயபதோ² விய ஹிரீ ஸீலபாகாரஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னபா⁴வதோ. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘பரியாயபதோ²தி கோ² பி⁴க்கு² ஹிரியா ஏதம் அதி⁴வசன’’ந்தி. த்³வாரம் விய அரியமக்³கோ³ நிப்³பா³னனக³ரப்பவேஸனே அஞ்ஜஸபா⁴வதோ. பண்டி³ததோ³வாரிகோ விய த⁴ம்மஸேனாபதி நிப்³பா³னனக³ரம் பவிட்ட²பவிஸனகானம் ஸத்தானம் ஸல்லக்க²ணதோ. தி³ன்னோதி தா³பிதோ, ஸோதி⁴தோதி அத்தோ². ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

3. சுந்த³ஸுத்தவண்ணனா

379. புப்³பே³ ஸாவத்தி²தோ வேளுவகா³மஸ்ஸ க³தத்தா வுத்தம் ‘‘ஆக³தமக்³கே³னேவ படினிவத்தந்தோ’’தி. ஸத்தன்னந்தி உபஸேனோ, ரேவதோ, க²தி³ரவனியோ, சுந்தோ³, ஸமணுத்³தே³ஸோ அஹந்தி சதுன்னம், சாலா, உபசாலா, ஸீஸூபசாலாதி, திஸ்ஸன்னந்தி இமேஸம் ஸத்தன்னம் அரஹந்தானம். நத்தி² நு கோ²தி ஏத்தா²பி ‘‘ஓலோகேந்தோ’’தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴ ஸீஹாவலோகனஞாயேன. ப⁴விஸ்ஸந்தி மே வத்தாரோ ஹரிதும் நாஸக்கீ²தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இத³ம் தா³னி பச்சி²மத³ஸ்ஸனந்தி பூ⁴தகத²னமத்தம், ந தத்த² ஸாலயதாத³ஸ்ஸனம் யதா² ததா²க³தஸ்ஸ வேஸாலியா நிக்க²மித்வா நாகா³பலோகிதம்.

தஸ்ஸ தஸ்ஸ விஸேஸஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னவஸேனேவ இத்³தி⁴பே⁴த³த³ஸ்ஸனம் இத்³தி⁴விகுப்³ப³னம். ஸீஹஸ்ஸ விஜம்ப⁴னாதி³வஸேன கீளித்வா நாத³ஸதி³ஸீ அயம் த⁴ம்மகதா²தி வுத்தம் ‘‘ஸீஹவிகீளிதோ த⁴ம்மபரியாயோ’’தி. க³மனகாலோ மய்ஹந்தீதி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ பரிஸமாபனே. தேன தே²ரேன யதா²ரம்ப⁴ஸ்ஸ வசனபப³ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமாபிதபா⁴வம் ஜோதேதி. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி ஏதி³ஸேஸு ஸப்³ப³ட்டா²னேஸு. யுக³ந்த⁴ராத³யோ பரிப⁴ண்ட³பப்³ப³தாதி வேதி³தப்³பா³. ஏகப்பஹாரேனேவாதி ஏகப்பஹாரேன இவ. ஸ்வாயம் இவ-ஸத்³தோ³ ந ஸக்கோமீதி ஏத்த² ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³போ³.

படிபாதே³ஸ்ஸாமீதி டி²தகாயம் படிபாதே³ஸ்ஸாமி. பத்த²னாகாலே அனோமத³ஸ்ஸிஸ்ஸ ப⁴க³வதோ வசனஸுதானுஸாரேன ஞாணேன தி³ட்ட²மத்ததம் ஸந்தா⁴ய ‘‘தம் பட²மத³ஸ்ஸன’’ந்தி வுத்தம். தா⁴ரேதும் அஸக்கோந்தீ கு³ணஸாரம். ஏஸ மக்³கோ³தி ஏஸோ ஜாதானம் ஸத்தானம் மரணனிட்டி²தோ பந்தோ². புனபி ஏவம்பா⁴வினோ நாம ஸங்கா²ராதி ஸங்கா²ரா நாம ஏவம்பா⁴வினோ, மரணபரியோஸானாதி அத்தோ². ஏத்தகந்தி ஏத்தகம் காலம். ஸங்கட்³டி⁴த்வா ஸம்ஹரித்வா. முக²ம் பிதா⁴யாதி முக²ம் சா²தே³த்வா. அக்³கி⁴கஸதானீதி மகுளங்குரசேதியஸதானி.

புரிமதி³வஸேதி அதீததி³வஸே. யஸ்மா த⁴ம்மஸேனாபதினோ அரஹத்தப்பத்ததி³வஸேயேவ ஸத்து² ஸாவகஸன்னிபாதோ அஹோஸி, தஸ்மா ‘‘பூரிதஸாவகஸன்னிபாதோ ஏஸ பி⁴க்கூ²’’தி வுத்தம். பஞ்ச ஜாதிஸதானீதி பு⁴ம்மத்தே², அச்சந்தஸம்யோகே³ வா உபயோக³வசனம்.

களோபிஹத்தோ²தி விலீவமயபா⁴ஜனஹத்தோ². ‘‘சம்மமயபா⁴ஜனஹத்தோ²’’தி ச வத³ந்தி. புரந்தரேதி நக³ரமஜ்ஜே². வனேதி அரஞ்ஞே.

ஓஸக்கனாகாரவிரஹிதோதி த⁴ம்மதே³ஸனாய ஸங்கோசஹேதுவிரஹிதோ. விஸாரதோ³தி ஸாரத³விரஹிதோ. த⁴ம்மோஜந்தி த⁴ம்மரஸம், ஓஜவந்தம் தே³ஸனாத⁴ம்மந்தி அத்தோ². த⁴ம்மபோ⁴க³ந்தி த⁴ம்மபரிபோ⁴க³ம், பரேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்விப⁴ஜனவஸேன பவத்தம் த⁴ம்மஸம்போ⁴க³ந்தி தே³ஸனாத⁴ம்மமேவ வத³தி. தேன வுத்தம் ‘‘உப⁴யேனபி த⁴ம்மபரிபோ⁴கோ³வ கதி²தோ’’தி.

பியாயிதப்³ப³தோ பியேஹி. மனஸ்ஸ வட்³ட⁴னதோ மனாபேஹி. ஜாதியாதி க²த்தியாதி³ஜாதியா. நானாபா⁴வோ அஸஹபா⁴வோ விஸும்பா⁴வோ. அஞ்ஞதா²பா⁴வோ அஞ்ஞத²த்தம். ஸரீரந்தி ரூபத⁴ம்மகாயஸங்கா²தம் ஸரீரம். ரூபகாயே ஹி பி⁴ஜ்ஜந்தே பி⁴ஜ்ஜந்தேவ. ஸோ பி⁴ஜ்ஜேய்யாதி ஸோ மஹந்ததரோ க²ந்தோ⁴ பி⁴ஜ்ஜேய்ய.

த³க்கி²ணதி³ஸம் க³தோதி த³க்கி²ணதி³ஸாமுகே² பவத்தோ. மஹாக²ந்தோ⁴ வியாதி மஹந்தோ ஸாரவந்தோ ஸாகா²க²ந்தோ⁴ விய. ஸாக²க²ந்தா⁴ ஹி தி³ஸாபி⁴முக²பவத்தாகாரா, மூலக²ந்தோ⁴ பன உத்³த⁴முக்³க³தோ. ஸோளஸன்னம் பஞ்ஹானந்தி ஸோளஸன்னம் அபராபரியபவத்தனியானம் அத்தா²னம். ஞாதும் இச்சி²தோ ஹி அத்தோ² பஞ்ஹோ.

4-5. உக்கசேலஸுத்தாதி³வண்ணனா

380-381. அமாவஸுபோஸதே²தி அமாவஸிஉபோஸதே², காலபக்க²உபோஸதே²தி அத்தோ². புரிமனயேனேவாதி அனந்தரஸுத்தே வுத்தனயேனேவ.

6. உத்தியஸுத்தவண்ணனா

382. மச்சுதே⁴ய்யஸ்ஸாதி மச்சுனோ பவத்திட்டா²னஸ்ஸ.

8. ப்³ரஹ்மஸுத்தவண்ணனா

384. தஸ்மிம் காலேதி பட²மாபி⁴ஸம்போ³தி⁴யம். பி⁴க்கு²யேவ நத்தி² த⁴ம்மசக்கஸ்ஸ அப்பவத்திதத்தா, பி⁴க்கு²யேவ பி⁴க்கு²லக்க²ணயோக³தோ. ஏககோ மக்³கோ³, ந த்³வேதா⁴பத²பூ⁴தோதி ஏகமக்³கோ³, தம் ஏகமக்³க³ம். ஜாதியா க²யோ வட்டது³க்க²ஸ்ஸ அந்தபூ⁴தோதி ஜாதிக்க²யந்தோ, நிப்³பா³னம், தம் தி³ட்ட²த்தா ஜாதிக்க²யந்தத³ஸ்ஸீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

9. ஸேத³கஸுத்தவண்ணனா

385. அயம் தஸ்ஸ லத்³தீ⁴தி அயம் இதா³னி வுச்சமானா தஸ்ஸ ஆசரியஸ்ஸ லத்³தி⁴. ததோ அனாமேந்தோதி யேன வம்ஸோ நமதி, தேன காயம் அனாமேந்தோ. ததா² நமந்தோ ஹி பதித்வா சுண்ணவிசுண்ணம் ஹோதி. தந்தி காயம், தம் வம்ஸம் வா. ஆகட்³டே⁴ந்தோ வியாதி நமிதட்டா²னதோ பரபா⁴கே³ன ஆகட்³டே⁴ந்தோ விய. ஏகதோபா⁴கி³யம் கத்வாதி யதா²வுத்தம் ஸதிம் ஸூபட்டி²தம் கத்வா ஓனதம் விய கத்வா. ததா² கரணம் பன ததா² வாதூபத்த²ம்ப⁴கா³ஹாபனேனாதி ஆஹ – ‘‘வாதூபத்த²ம்ப⁴ம் கா³ஹாபேத்வா’’தி. தஞ்ச ஸதியா தத³த்த²ம் உபட்டா²னேனாதி வுத்தம் ‘‘ஸதிம் ஸூபட்டி²தம் கத்வா’’தி. நிச்சலோவ நிஸீத³ந்தோ அந்தேவாஸீ ஆசரியம் ரக்க²தி, ஏத்தகம் ஆசரியஸ்ஸ லத்³தி⁴வஸேன வுத்தம். ‘‘ஆசரியோ வம்ஸம் ஸுக்³க³ஹிதம் க³ண்ஹந்தோ’’திஆதி³ ஸப்³ப³ம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ.

‘‘அத்தானமேவ ரக்க²தீ’’தி இத³ம் அத்தனோ ரக்க²ணம் பதா⁴னம் கத்வா வுத்தம், ந அந்தேவாஸிகந்தி அவதா⁴ரணப²லம். அத்தரக்கா²ய பனேத்த² ஸிஜ்ஜ²மானாய அந்தேவாஸிகரக்கா²பி ஸித்³தா⁴ ஏவ ஹோதீதி. து³தியபக்கே²பி ஏஸேவ நயோ. ஸோ தத்த² ஞாயோதி யா அத்தனோ ஏவ ரக்கா², ஸா அத்த²தோ பரரக்கா²பி ஹோதீதி அயமேத்த² ஞாயோ யுத்தப்பயோகோ³. அனுவட்³டி⁴யாதி யதா²வட்³டி⁴தஸ்ஸ அனுஅனுவட்³டி⁴யா. ஏதேன படிலத்³த⁴ஸம்பயுத்தபமோத³னாகாரோ த³ஸ்ஸிதோதி ஆஹ – ‘‘ஸபுப்³ப³பா⁴கா³ய முதி³தாயாதி அத்தோ²’’தி. ஆஸேவனாயாதிஆதீ³னி பதா³னி அனுத³யதாபரியோஸானானி (யஸ்மா ஸதிபட்டா²னம் ஸேவந்தஸ்ஸ ஸித்³த⁴ம் அத்தனோ ச பரஸ்ஸ ச ரக்க²ணம் பகாஸேந்தி, தஸ்மா) – ‘‘அத்தானம், பி⁴க்க²வே, ரக்கி²ஸ்ஸாமீதி ஸதிபட்டா²னம் ஸேவிதப்³ப³’’ந்திஆதி³ வுத்தம்.

10. ஜனபத³கல்யாணீஸுத்தவண்ணனா

386. ஜனபத³ஸ்மிம் கல்யாணீதி ஸகலஜனபதே³ ப⁴த்³தா³ ரூபஸம்பத்தியா ஸிக்கா²ஸம்பத்தியா ச ஸுந்த³ரா ஸேட்டா². ரூபஸம்பத்தி ச நாம ஸப்³ப³ஸோ ரூபதோ³ஸாபா⁴வேன ரூபகு³ணபாரிபூரியா ஹோதீதி தது³ப⁴யம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ச²ஸரீரதோ³ஸரஹிதா பஞ்சகல்யாணஸமன்னாக³தா’’தி வுத்தம். தம் து³வித⁴ம்பி விவரந்தோ ‘‘ஸா ஹீ’’திஆதி³மாஹ. பஞ்சகல்யாணஸமன்னாக³தாதி பஞ்சவித⁴ஸரீரகு³ணஸம்பதா³ஹி ஸமன்னாக³தா. நாதிதீ³கா⁴ நாதிரஸ்ஸாதி பமாணமஜ்ஜி²மா தீ³க⁴தரப்பமாணா ந ஹோதி, ந அதிரஸ்ஸா, லகுண்ட³கரூபா ந ஹோதி. நாதிகிஸாதி அதிவிய கிஸத²த்³த⁴மம்ஸலோஹிதா தி³ஸ்ஸமானா அட்டி²ஸரீரா ஜாலஸரீரா ந ஹோதி. நாதிதூ²லாதி பா⁴ரியமம்ஸா மஹோத³ரா ந ஹோதி. நாதிகாளா நாச்சோதா³தாதி அதிவிய காளவண்ணா ஜா²மங்கா³ரோ விய, த³தி⁴தக்காதீ³ஹி பமஜ்ஜிதமத்தகம்ஸலோஹவண்ணா ந ஹோதி. மனுஸ்ஸலோகே தாதி³ஸியா ரூபஸம்பத்தியா அபா⁴வதோ அதிக்கந்தா மனுஸ்ஸவண்ணம். யதா² பமாணயுத்தா, ஏவம் ஆரோஹபரிணாஹயோக³தோ ச பரேஸம் பஸாதா³வஹா நாதிதீ³க⁴தாத³யோ. ஏவம் மனுஸ்ஸானம் தி³ப்³ப³ரூபதாஸம்பத்தீபீதி வுத்தம் ‘‘அப்பத்தா தி³ப்³ப³வண்ண’’ந்தி. ஏத்த² ச நாதிதீ³க⁴னாதிரஸ்ஸதாவசனேன ஆரோஹஸம்பத்தி வுத்தா உப்³பே³தே⁴ன பாஸாதி³கபா⁴வதோ. கிஸதூ²லதோ³ஸாபா⁴வவசனேன பரிணாஹஸம்பத்தி வுத்தா. உப⁴யேனபி ஸண்டா²னஸம்பதா³ விபா⁴விதா, நாதிகாளதாவசனேன வண்ணஸம்பத்தி வுத்தா விவண்ணதாபா⁴வதோ. பியங்கு³ஸாமாதி பரிணதபியங்கு³புப்ப²ஸதி³ஸஸரீரனிபா⁴ஸா. முக²பரியோஸானந்தி அத⁴ரோட்ட²மாஹ. அயம் யதா²வுத்தா ஸரீரவண்ணஸம்பத்தி. அஸ்ஸாதி ஜனபத³கல்யாணியா. ச²விகல்யாணதா ச²விஸம்பத்திஹேதுகத்தா தஸ்ஸா. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. நகா² ஏவ பத்தஸதி³ஸதாய நக²பத்தானி.

(பஸாவோ ஸரீராவயவேன இரியனந்தி ஆஹ – ‘‘பவத்தீதி அத்தோ²’’தி, பஸாவோ யதா²பரிதமேவ கனதந்தி, ந ஸபா⁴வஸந்தா⁴னம். யதா²விபா⁴வஸேன உத்தமமேவ நச்சம் நச்சதி. தே வா வீஸதியாஸூதிரம் தா⁴னப்பத்தியா பவத்தியா பவத்திமகதமந்த³தா விபா⁴வஸுடதஸ்ஸ உத்தமமேவ கீ³தஞ்ச கா³யதீதி அத்தோ².) [ஏத்த²ந்தரே பாடோ² அஸுத்³தோ⁴ து³ஸ்ஸோத⁴னீயோ ச. ஸுத்³த⁴பாடோ² க³வேஸிதப்³போ³.] ஸமதித்திகோ தேலபத்தோதி முக²வத்திஸமம் தேலானம் பூரிதத்தா ஸமதித்திகமுக²ம் தேலபா⁴ஜனம். அந்தரேன ச மஹாஸமஜ்ஜம் அந்தரேன ச ஜனபத³கல்யாணிந்தி ஜனபத³கல்யாணியா, தஸ்ஸா ச நச்சகீ³தம் பேக்கி²தும் ஸன்னிபதிதமஹாஜனஸமூஹஸ்ஸ மஜ்ஜ²தோ பரிஹரிதப்³போ³ நேதப்³போ³. நந்தி தேலம். ஆஹரேய்யாதி ஆபஜ்ஜேய்ய. தத்ரித³ம் ஓபம்மஸம்ஸந்த³னம் – தேலபத்தம் விய காயக³தாஸதி, தஸ்ஸ பரிஹரணபுக்³க³லோ விய விபஸ்ஸகோ, ஜனகாயா விய புது²த்தாரம்மணானி, அஸிபுரிஸோ விய மனோ, தேலஸ்ஸ சஜனம் விய கிலேஸுப்பாத³னம், ஸீஸபாதனம் விய அரியமக்³க³ஞாணஸீஸானுப்பத்தி. ‘‘காயக³தா ஸதி நோ பா⁴விதா…பே… ஸிக்கி²தப்³ப³’’ந்தி வுத்தத்தா ‘‘புப்³ப³பா⁴க³விபஸ்ஸனாவ கதி²தா’’தி வுத்தம்.

நாலந்த³வக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.