3. ஸதிபட்டா²னஸம்யுத்தம்

1. அம்ப³பாலிவக்³கோ³

1. அம்ப³பாலிஸுத்தவண்ணனா

367. ஏகாயன்வாயந்தி ஸந்தி⁴வஸேன வுத்தம் ஓ-காரஸ்ஸ வ-காரம் அ-காரஸ்ஸ தீ³க⁴ம் கத்வா. அயம் கிர ஸம்யுத்தாபி⁴லாபோ, தத்த² அயன-ஸத்³தோ³ மக்³க³பரியாயோ. ந கேவலம் அயமேவ, அத² கோ² அஞ்ஞேபி மக்³க³பரியாயாதி பது³த்³தா⁴ரம் கரோந்தோ ‘‘மக்³க³ஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³ம் வத்வா யதி³ மக்³க³பரியாயோ ஆயன-ஸத்³தோ³, கஸ்மா புன மக்³கோ³தி வுத்தந்தி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘தஸ்மா’’திஆதி³. தத்த² ஏகமக்³கோ³தி ஏகோவ மக்³கோ³. ந ஹி நிப்³பா³னகா³மிமக்³கோ³ அஞ்ஞோ அத்தீ²தி. நனு ஸதிபட்டா²னம் இத⁴ மக்³கோ³தி அதி⁴ப்பேதம், தத³ஞ்ஞேபி ப³ஹூ மக்³க³த⁴ம்மா அத்தீ²தி? ஸச்சம் அத்தி², தே பன ஸதிபட்டா²னக்³க³ஹணேனேவ க³ஹிதா தத³வினாபா⁴வதோ. ததா² ஹி ஞாணவீரியாத³யோ நித்³தே³ஸே க³ஹிதா, உத்³தே³ஸே ஸதியா ஏவ க³ஹணம் வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயவஸேனாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம், ஸதியா மக்³க³பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ச. ந த்³வேதா⁴பத²பூ⁴தோதி இமினா இமஸ்ஸ த்³வயபா⁴வாபா⁴வம் விய அனிப்³பா³னகா³மிபா⁴வாபா⁴வஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. நிப்³பா³னக³மனட்டே²னாதி நிப்³பா³னம் க³ச்ச²தி ஏதேனாதி நிப்³பா³னக³மனம், ஸோ ஏவ அவிபரீதபா⁴வனாய அத்தோ², தேன நிப்³பா³னக³மனட்டே²ன, நிப்³பா³னாதி⁴க³மூபாயதாயாதி அத்தோ². மக்³க³னீயட்டே²னாதி க³வேஸிதப்³ப³தாய.

ராகா³தீ³ஹீதி ‘‘ராகோ³ மலம், தோ³ஸோ மலம், மோஹோ மல’’ந்தி (விப⁴. 924) ஏவம் வுத்தேஹி ராகா³தீ³ஹி மலேஹி. ஸா பனாயம் ஸம்கிலிட்ட²சித்தானம் விஸுத்³தி⁴ ஸிஜ்ஜ²மானா யஸ்மா ஸோகாதீ³னம் அனுப்பாதா³ய ஸம்வத்ததி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஸோகபரிதே³வானம் ஸமதிக்கமாயா’’திஆதி³. தத்த² ஸோசனம் ஞாதிப்³யஸனாதி³னிமித்தம் சேதஸோ ஸந்தாபோ அந்தோனிஜ்ஜா²னம் ஸோகோ. ஞாதிப்³யஸனாதி³னிமித்தமேவ ஸோகாதி⁴கதாஜனிதோ ‘‘கஹம் ஏகபுத்தகா’’திஆதி³னா பரிதே³வனவஸேன வாசாவிப்பலாபோ பரிதே³வனம் பரிதே³வோ. தஸ்ஸ ஆயதிம் அனுப்பஜ்ஜனம் இத⁴ ஸமதிக்கமோதி ஆஹ ‘‘பஹானாயா’’தி. து³க்க²தோ³மனஸ்ஸானந்தி ஏத்த² சேதஸிகது³க்க²தாய தோ³மனஸ்ஸஸ்ஸபி து³க்க²ஸத்³தே³னேவ க³ஹணே ஸித்³தே⁴ ஸத்³தே³ன அனிவத்தனதோ ஸாமஞ்ஞஜோதனாய விஸேஸவசனம் ஸேட்ட²ந்தி ‘‘தோ³மனஸ்ஸான’’ந்தேவ வுத்தம். சேதஸிகதோ³மனஸ்ஸஸ்ஸாதி பூ⁴தகத²னம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஞாயதி ஏதேன யாதா²வதோ படிவிஜ்ஜீ²யதி சதுஸச்சந்தி ஞாயோ வுச்சதி அரியமக்³கோ³. நனு அயம்பி மக்³கோ³, கிம் மக்³கோ³ ஏவ மக்³க³ஸ்ஸ அதி⁴க³மாய ஹோதீதி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ – ‘‘அயம் ஹீ’’திஆதி³. தண்ஹாவ கம்மகிலேஸவிபாகானம் வினனட்டே²ன ஸம்ஸிப்³ப³னட்டே²ன வானம். தேன தண்ஹாவானேன விரஹிதத்தா தஸ்ஸ அபா⁴வாதி அத்தோ². அத்தபச்சக்கா²யாதி அத்தபச்சக்க²த்தா²ய.

வண்ணபா⁴ஸனந்தி பஸம்ஸாவசனம். விஸுத்³தி⁴ந்தி விஸுஜ்ஜ²னம் கிலேஸப்பஹானம். உக்³க³ஹேதப்³ப³ந்தி ஏத்த² வாசுக்³க³தகரணம் உக்³க³ஹோ. பரிசயகரணம் பரிபுச்சா²மூலகத்தா தக்³க³ஹணேனேவ க³ஹிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ந ததோ ஹேட்டா²தி இத⁴ அதி⁴ப்பேதகாயாதீ³னம் வேத³னாதி³ஸபா⁴வத்தாபா⁴வா காயவேத³னாசித்தவிமுத்தஸ்ஸ தேபூ⁴மகத⁴ம்மஸ்ஸ விஸும் விபல்லாஸவத்த²ந்தரபா⁴வேன க³ஹிதத்தா ச ஹேட்டா² க³ஹணேஸு விபல்லாஸவத்தூ²னம் அனிட்டா²னம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். பஞ்சமஸ்ஸ பன விபல்லாஸவத்து²னோ அபா⁴வேன ‘‘ந உத்³த⁴’’ந்தி ஆஹ. ஆரம்மணவிபா⁴கே³ன ஹேத்த² ஸதிபட்டா²னவிபா⁴கோ³தி. தயோ ஸதிபட்டா²னாதி ஸதிபட்டா²னஸத்³த³ஸ்ஸ அத்து²த்³தா⁴ரத³ஸ்ஸனம், ந இத⁴ பாளியம் வுத்தஸ்ஸ ஸதிபட்டா²னஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²த³ஸ்ஸனம். ஆதீ³ஸு ஹீதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘ப²ஸ்ஸஸமுத³யா வேத³னானம் ஸமுத³யோ, நாமரூபஸமுத³யா சித்தஸ்ஸ ஸமுத³யோ, மனஸிகாரஸமுத³யா த⁴ம்மானம் ஸமுத³யோ’’தி (ஸம். நி. 5.408) ஸதிபட்டா²னாதி வுத்தானம் ஸதிகோ³சரானம் பகாஸகே ஸுத்தபதே³ஸே ஸங்க³ண்ஹாதி. ஏவம் படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³பாளியம்பி அவஸேஸபாளிபதே³ஸத³ஸ்ஸனத்தோ² ஆதி³-ஸத்³தோ³ த³ட்ட²ப்³போ³. ஸதியா பட்டா²னந்தி ஸதியா பதிட்டா²தப்³ப³ட்டா²னம்.

அரியோதி ஆரகத்தாதி³னா அரியம் ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴மாஹ. ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் ஸளாயதனவிப⁴ங்க³ஸுத்தே (ம. நி. 3.311). தத்த² ஹி –

‘‘தயோ ஸதிபட்டா²னா யத³ரியோ…பே… மரஹதீதி இதி கோ² பனேதம் வுத்தம், கிஞ்சேதம் படிச்ச வுத்தம். இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா² ஸாவகானம் த⁴ம்மம் தே³ஸேதி அனுகம்பகோ ஹிதேஸீ அனுகம்பம் உபாதா³ய – ‘இத³ம் வோ ஹிதாய இத³ம் வோ ஸுகா²யா’தி. தஸ்ஸ ஸாவகா ந ஸுஸ்ஸூஸந்தி, ந ஸோதம் ஓத³ஹந்தி, ந அஞ்ஞா சித்தம் உபட்ட²பேந்தி, வோக்கம்ம ச ஸத்து²ஸாஸனா வத்தந்தி. தத்ர, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ ந சேவ அனத்தமனோ ஹோதி, ந ச அனத்தமனதம் படிஸம்வேதே³தி, அனவஸ்ஸுதோ ச விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ. இத³ம், பி⁴க்க²வே, பட²மம் ஸதிபட்டா²னம். யத³ரியோ ஸேவதி…பே... மரஹதி. புன சபரம், பி⁴க்க²வே, ஸத்தா² …பே… இத³ம் வோ ஸுகா²யாதி. தஸ்ஸ ஏகச்சே ஸாவகா ந ஸுஸ்ஸூஸந்தி…பே… ஏகச்சே ஸாவகா ஸுஸ்ஸூஸந்தி…பே… ந ச வோக்கம்ம ஸத்து²ஸாஸனா வத்தந்தி. தத்ர, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ ந சேவ அனத்தமனோ ஹோதி, ந ச அனத்தமனதம் படிஸம்வேதே³தி, ந சேவ அத்தமனோ ஹோதி, ந ச அத்தமனதம் படிஸம்வேதே³தி. அனத்தமனதஞ்ச அத்தமனதஞ்ச தது³ப⁴யம் அபி⁴னிவஜ்ஜேத்வா உபேக்க²கோ விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ. இத³ம், பி⁴க்க²வே, து³தியம் ஸதிபட்டா²னம்…பே… மரஹதி. புன சபரம், பி⁴க்க²வே,…பே… ஸுகா²யாதி, தஸ்ஸ ஸாவகா ஸுஸ்ஸூஸந்தி…பே… வத்தந்தி. தத்ர, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ அத்தமனோ சேவ ஹோதி, அத்தமனதஞ்ச படிஸம்வேதே³தி, அனவஸ்ஸுதோ ச விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ. இத³ம், பி⁴க்க²வே, ததியம் ஸதிபட்டா²ன’’ந்தி –

ஏவம் படிகா⁴னுனயேஹி அனவஸ்ஸுததா நிச்சம் உபட்டி²தஸ்ஸதிதாய தது³ப⁴யவீதிவத்ததா ‘‘ஸதிபட்டா²ன’’ந்தி வுத்தா. பு³த்³தா⁴னம்யேவ ஹி நிச்சம் உபட்டி²தஸ்ஸதிதா ஹோதி ஆவேணிகத⁴ம்மபா⁴வதோ, ந பச்சேகபு³த்³தா⁴தீ³னம். ப-ஸத்³தோ³ ஆரம்ப⁴ம் ஜோதேதி, ஆரம்போ⁴ ச பவத்தீதி கத்வா ஆஹ ‘‘பவத்தயிதப்³ப³தோதி அத்தோ²’’தி. ஸதியா கரணபூ⁴தாய பட்டா²னம் பட்ட²பேதப்³ப³ம் ஸதிபட்டா²னம். அன-ஸத்³தோ³ ஹி ப³ஹுலவசனேன கம்மத்தோ²பி ஹோதீதி.

ததா²ஸ்ஸ கத்துஅத்தோ²பி லப்³ப⁴தீதி ‘‘பதிட்டா²தீதி பட்டா²ன’’ந்தி வுத்தம். உபட்டா²தீதி ஏத்த² உப-ஸத்³தோ³ பு⁴ஸத்த²விஸிட்ட²ம் பக்க²ந்த³னம் தீ³பேதீதி ‘‘ஓக்கந்தி³த்வா பக்க²ந்தி³த்வா பவத்ததீதி அத்தோ²’’தி வுத்தம். புன பா⁴வத்த²ம் ஸதிஸத்³த³ம் பட்டா²னஸத்³த³ஞ்ச வண்ணேந்தோ ‘‘அத² வா’’திஆதி³மாஹ. தேன புரிமவிகப்பே ஸதி-ஸத்³தோ³ பட்டா²ன-ஸத்³தோ³ ச கத்துஅத்தோ²தி விஞ்ஞாயதி. ஸரணட்டே²னாதி சிரகதஸ்ஸ சிரபா⁴ஸிதஸ்ஸ ச அனுஸ்ஸரணட்டே²ன. இத³ந்தி யம் ‘‘ஸதியேவ ஸதிபட்டா²ன’’ந்தி வுத்தம், இத³ம் இத⁴ இமஸ்மிம் ஸுத்தபதே³ஸே அதி⁴ப்பேதம்.

யதி³ ஏவந்தி யதி³ ஸதி ஏவ ஸதிபட்டா²னம், ஸதி நாம ஏகோ த⁴ம்மோ, ஏவம் ஸந்தே கஸ்மா ஸதிபட்டா²னாதி ப³ஹுவசனந்தி ஆஹ ‘‘ஸதீனம் ப³ஹுத்தா’’திஆதி³. யதி³ ப³ஹுகா தா ஸதியோ, அத² கஸ்மா மக்³கோ³தி ஏகவசனந்தி யோஜனா. மக்³க³னட்டே²னாதி நிய்யானட்டே²ன. நிய்யானிகோ ஹி மக்³க³த⁴ம்மோ, தேனேவ நிய்யானிகபா⁴வேன ஏகத்துபக³தோ ஏகந்ததோ நிப்³பா³னம் க³ச்ச²தி, அத்தி²கேஹி ச தத³த்த²ம் மக்³கீ³யதீதி ஆஹ ‘‘வுத்தஞ்ஹேத’’ந்திஆதி³. தத்த² சதஸ்ஸோபி சேதாதி காயானுபஸ்ஸனாதி³வஸேன சதுப்³பி³தா⁴பி ச ஏதா ஸதியோ. அபரபா⁴கே³தி அரியமக்³க³க்க²ணே. கிச்சம் ஸாத⁴யமானாதி புப்³ப³பா⁴கே³ காயாதீ³ஸு ஆரம்மணேஸு ஸுப⁴ஸஞ்ஞாதி³வித⁴மனவஸேன விஸும் விஸும் பவத்தித்வா மக்³க³க்க²ணே ஸகிம்யேவ தத்த² சதுப்³பி³த⁴ஸ்ஸபி விபல்லாஸஸ்ஸ ஸமுச்சே²த³வஸேன பஹானகிச்சம் ஸாத⁴யமானா ஆரம்மணகரணவஸேன நிப்³பா³னம் க³ச்ச²ந்தி, தமேவஸ்ஸ சதுகிச்சஸாத⁴னதம் உபாதா³ய ப³ஹுவசனனித்³தே³ஸோ, ததா²பி அத்த²தோ பே⁴தா³பா⁴வதோ மக்³கோ³தி ஏகவசனேன வுச்சதி. தேனாஹ – ‘‘தஸ்மா சதஸ்ஸோபி ஏகோ மக்³கோ³தி வுத்தா’’தி.

கதே²துகம்யதாபுச்சா² இதராஸம் புச்சா²னம் இத⁴ அஸம்ப⁴வதோ நித்³தே³ஸாதி³வஸேன தே³ஸேதுகாமதாய ச ததா² வுத்தத்தா. ‘‘அயஞ்சேவ காயோ ப³ஹித்³தா⁴ ச நாமரூப’’ந்திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.271, 287, 297; பாரா. 11) க²ந்த⁴பஞ்சகம், ‘‘ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³தீ’’திஆதீ³ஸு வேத³னாத³யோ தயோ அரூபக்க²ந்தா⁴, ‘‘யா தஸ்மிம் ஸமயே காயஸ்ஸ பஸ்ஸத்³தி⁴ படிப்பஸ்ஸத்³தீ⁴’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 40) வேத³னாத³யோ தயோ சேதஸிகா க²ந்தா⁴ ‘‘காயோ’’தி வுச்சந்தி, ததோ விஸேஸனத்த²ம் ‘‘காயேதி ரூபகாயே’’தி ஆஹ. காயானுபஸ்ஸீதி ஏத்த² தஸ்ஸீலத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘காயம் அனுபஸ்ஸனஸீலோ’’தி ஆஹ. அனிச்சதோ அனுபஸ்ஸதீதி சதுஸமுட்டா²னிககாயம் ‘‘அனிச்ச’’ந்தி அனுபஸ்ஸதி, ஏவம் பஸ்ஸந்தோ ஏவ சஸ்ஸ அனிச்சாகாரம்பி அனுபஸ்ஸதீதி வுச்சதி, ததா²பூ⁴தஸ்ஸ சஸ்ஸ நிச்சகா³ஹஸ்ஸ விஸேஸோபி ந ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘நோ நிச்சதோ’’தி. ததா² ஹேஸ ‘‘நிச்சஸஞ்ஞம் பஜஹதீ’’தி (படி. ம. 1.28) வுத்தோ. ஏத்த² ச அனிச்சதோ ஏவ அனுபஸ்ஸதீதி ஏவகாரோ லுத்தனித்³தி³ட்டோ²தி தேன நிவத்திதமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நோ நிச்சதோ’’தி வுத்தம். ந சேத்த² து³க்கா²னுபஸ்ஸனாதி³னிவத்தனமாஸங்கிதப்³ப³ம் படியோகி³னிவத்தனபரத்தா ஏவ-காரஸ்ஸ, உபரி தே³ஸனாஆருள்ஹத்தா ச தாஸம். து³க்க²தோ அனுபஸ்ஸதீதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அயம் பன விஸேஸோ – அனிச்சஸ்ஸ து³க்க²த்தா தமேவ காயம் து³க்க²தோ அனுபஸ்ஸதி, து³க்க²ஸ்ஸ அனத்தத்தா அனத்ததோ அனுபஸ்ஸதீதி.

யஸ்மா பன யம் அனிச்சம் து³க்க²ம் அனத்தா, ந தம் அபி⁴னந்தி³தப்³ப³ம், யஞ்ச ந அபி⁴னந்தி³தப்³ப³ம், ந தத்த² ரஜ்ஜிதப்³ப³ம், தஸ்மா வுத்தம் ‘‘அனிச்சதோ அனுபஸ்ஸதி, நோ நிச்சதோ, து³க்க²தோ அனுபஸ்ஸதி, நோ ஸுக²தோ, அனத்ததோ அனுபஸ்ஸதி, நோ அத்ததோ, நிப்³பி³ந்த³தி, நோ நந்த³தி, விரஜ்ஜதி, நோ ரஜ்ஜதீ’’தி. ஸோ ஏவம் அரஜ்ஜந்தோ ராக³ம் நிரோதே⁴தி, நோ ஸமுதே³தி, ஸமுத³யம் ந கரோதீதி அத்தோ². ஏவம் படிபன்னோ ச படினிஸ்ஸஜ்ஜதி, நோ ஆதி³யதி. அயஞ்ஹி அனிச்சாதி³அனுபஸ்ஸனா தத³ங்க³வஸேன ஸத்³தி⁴ம் காயதன்னிஸ்ஸயக²ந்தா⁴பி⁴ஸங்கா²ரேஹி கிலேஸானம் பரிச்சஜனதோ ஸங்க²ததோ³ஸத³ஸ்ஸனேன தப்³பி³பரீதே நிப்³பா³னே தன்னின்னதாய பக்க²ந்த³னதோ ‘‘பரிச்சாக³படினிஸ்ஸக்³கோ³ சேவ பக்க²ந்த³னபடினிஸ்ஸக்³கோ³ சா’’தி வுச்சதி. தஸ்மா தாய ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² வுத்தனயேன கிலேஸே ச பரிச்சஜதி, நிப்³பா³னே ச பக்க²ந்த³தி, ததா²பூ⁴தோ ச பரிச்சஜனவஸேன கிலேஸே ந ஆதி³யதி, நாபி அதோ³ஸத³ஸ்ஸிதாவஸேன ஸங்க²தாரம்மணம். தேன வுத்தம் ‘‘படினிஸ்ஸஜ்ஜதி, நோ ஆதி³யதீ’’தி. இதா³னி நிஸ்ஸிதாஹி அனுபஸ்ஸனாஹி யேஸம் த⁴ம்மானம் பஹானம் ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அனிச்சதோ அனுபஸ்ஸந்தோ நிச்சஸஞ்ஞம் பஜஹதீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² நிச்சஸஞ்ஞந்தி ஸங்கா²ரா நிச்சாதி ஏவம் பவத்தம் விபரீதஸஞ்ஞம். தி³ட்டி²சித்தவிபல்லாஸபஹானமுகே²னேவ ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸப்பஹானந்தி ஸஞ்ஞாக³ஹணம், ஸஞ்ஞாஸீஸேன வா தேஸம்பி க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். நந்தி³ந்தி ஸப்பீதிகதண்ஹம். ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

விஹரதீதி இமினா காயானுபஸ்ஸனாஸமங்கி³னோ இரியாபத²விஹாரோ வுத்தோதி ஆஹ – ‘‘இரியதீ’’தி, இரியாபத²ம் பவத்தேதீதி அத்தோ². ஆரம்மணகரணவஸேன அபி⁴ப்³யாபனதோ ‘‘தீஸு ப⁴வேஸூ’’தி வுத்தம், உப்பஜ்ஜனவஸேன பன கிலேஸா பரித்தபூ⁴மகா ஏவாதி. யதி³பி கிலேஸானம் பஹானம் ஆதாபனந்தி தம் ஸம்மாதி³ட்டி²ஆதீ³னம்பி அத்தே²வ, ஆதப்ப-ஸத்³தோ³விய பன ஆதாப-ஸத்³தோ³பி வீரியே ஏவ நிருள்ஹோதி வுத்தம் ‘‘வீரியஸ்ஸேதம் நாம’’ந்தி. அத² வா படிபக்க²ப்பஹானே ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் அப்³பு⁴ஸ்ஸஹனவஸேன பவத்தமானஸ்ஸ வீரியஸ்ஸ ஸாதிஸயம் ததா³தாபனந்தி வீரியமேவ ததா² வுச்சதி, ந அஞ்ஞே த⁴ம்மா.

ஆதாபீதி சாயமீகாரோ பஸம்ஸாய, அதிஸயஸ்ஸ வா தீ³பகோதி ஆதாபீக³ஹணேன ஸம்மப்பதா⁴னஸமங்கி³தம் த³ஸ்ஸேதி. ஸம்மா ஸமந்ததோ ஸாமஞ்ச பஜானந்தோ ஸம்பஜானோ, அஸம்மிஸ்ஸதோ வவத்தா²னே அஞ்ஞத⁴ம்மானுபஸ்ஸிதாபா⁴வேன ஸம்மா அவிபரீதம், ஸப்³பா³காரபஜானனேன ஸமந்ததோ, உபரூபரி விஸேஸாவஹபா⁴வேன பவத்தியா ஸாமம் பஜானந்தோதி அத்தோ². யதி³ பஞ்ஞாய அனுபஸ்ஸதி, கத²ம் ஸதிபட்டா²னதாதி ஆஹ ‘‘ந ஹீ’’திஆதி³. தஸ்மா ஸதியா லத்³து⁴பகாராய ஏவ பஞ்ஞாய ஏத்த² யதா²வுத்தே காயே கம்மட்டா²னிகோ பி⁴க்கு² அனுபஸ்ஸகோ, தஸ்மா ‘‘காயானுபஸ்ஸீ’’தி வுச்சதி. அந்தோஸங்கே²போ அந்தோலீனதா, கோஸஜ்ஜந்தி அத்தோ². உபாயபரிக்³க³ஹோதி ஏத்த² ஸீலவிஸோத⁴னாதி³ க³ணனாதி³ உக்³க³ஹகோஸல்லாதி³ ச உபாயோ, தப்³பி³பரியாயதோ அனுபாயோ வேதி³தப்³போ³. யஸ்மா ச உபட்டி²தஸ்ஸதீ யதா²வுத்தம் உபாயம் ந பரிச்சஜதி, அனுபாயஞ்ச ந உபாதி³யதி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘முட்ட²ஸ்ஸதி…பே… அஸமத்தோ² ஹோதீ’’தி. தேனாதி உபாயானுபாயானம் பரிக்³க³ஹபரிவஜ்ஜனேஸு அபரிச்சாகா³பரிக்³க³ஹேஸு ச அஸமத்த²பா⁴வேன. அஸ்ஸ யோகி³னோ.

யஸ்மா ஸதியேவேத்த² ஸதிபட்டா²னம் வுத்தா, தஸ்மாஸ்ஸ ஸம்பயுத்தத⁴ம்மா வீரியாத³யோ அங்க³ந்தி ஆஹ – ‘‘ஸம்பயோக³ங்க³ஞ்சஸ்ஸ த³ஸ்ஸேத்வா’’தி. அங்க³-ஸத்³தோ³ சேத்த² காரணபரியாயோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஸதிக்³க³ஹணேனேவேத்த² ஸம்மாஸமாதி⁴ஸ்ஸபி க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் தஸ்ஸா ஸமாதி⁴க்க²ந்தே⁴ ஸங்க³ஹிதத்தா. யஸ்மா வா ஸதிஸீஸேனாயம் தே³ஸனா. ந ஹி கேவலாய ஸதியா கிலேஸப்பஹானம் ஸம்ப⁴வதி, நிப்³பா³னாதி⁴க³மோ வா, நாபி கேவலா ஸதி பவத்ததி, தஸ்மாஸ்ஸ ஜா²னதே³ஸனாயம் ஸவிதக்காதி³வசனஸ்ஸ விய ஸம்பயோக³ங்க³த³ஸ்ஸனதாதி அங்க³-ஸத்³த³ஸ்ஸ அவயவபரியாயதா த³ட்ட²ப்³பா³. பஹானங்க³ந்தி ‘‘விவிச்சேவ காமேஹீ’’திஆதீ³ஸு விய பஹாதப்³ப³ங்க³ம் த³ஸ்ஸேதும். யஸ்மா ஏத்த² புப்³ப³பா⁴க³மக்³கோ³ அதி⁴ப்பேதோ, ந லோகுத்தரமக்³கோ³, தஸ்மா புப்³ப³பா⁴கி³யமேவ வினயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தத³ங்க³வினயேன வா விக்க²ம்ப⁴னவினயேன வா’’தி ஆஹ. அஸ்ஸாதி யோகி³னோ. தேஸம் த⁴ம்மானந்தி வேத³னாதி³த⁴ம்மானம். தேஸஞ்ஹி தத்த² அனதி⁴ப்பேதத்தா ‘‘அத்து²த்³தா⁴ரனயேனேதம் வுத்த’’ந்தி ஆஹ. யம் பனாதி விப⁴ங்கே³, விப⁴ங்க³பகரணேதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏத்தா²தி ‘‘லோகே’’தி ஏதஸ்மிம் பதே³, தா ச லோகியா ஏவ அனுபஸ்ஸனா நாம ஸம்மஸனந்தி கத்வா.

து³க்க²தோதி விபரிணாமஸங்கா²ரது³க்க²தாஹி து³க்க²ஸபா⁴வதோ, து³க்கா²தி அனுபஸ்ஸிதப்³பா³தி அத்தோ². ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. யோ ஸுக²ம் து³க்க²தோ அத்³தா³தி யோ பி⁴க்கு² ஸுக²ம் வேத³னம் விபரிணாமது³க்க²தாய து³க்க²ந்தி பஞ்ஞாசக்கு²னா அத்³த³க்கி². து³க்க²மத்³த³க்கி² ஸல்லதோதி து³க்க²வேத³னம் பீளாஜனனதோ அந்தோதுத³னதோ து³ன்னீஹரணதோ ச ஸல்லந்தி அத்³த³க்கி² பஸ்ஸி. அது³க்க²மஸுக²ந்தி உபேக்கா²வேத³னம். ஸந்தந்தி ஸுக²து³க்கா²னம் விய அனோளாரிகதாய பச்சயவஸேன வூபஸந்தஸபா⁴வத்தா ச ஸந்தம். அனிச்சதோதி ஹுத்வா அபா⁴வதோ உத³யப்³ப³யவந்ததோ தாவகாலிகதோ நிச்சபடிக்கே²பதோ ச அனிச்சந்தி யோ அத்³த³க்கி². ஸ வே ஸம்மத்³த³ஸோ பி⁴க்கூ²தி ஸோ பி⁴க்கு² ஏகம்ஸேன, பரிப்³யத்தம் வா வேத³னாய ஸம்மா பஸ்ஸனகோதி அத்தோ².

து³க்கா²திபீதி ஸங்கா²ரது³க்க²தாய து³க்கா² இதிபி. ஸப்³ப³ம் தம் வேத³யிதம் து³க்க²ஸ்மிம் அந்தோக³த⁴ம் பரியாபன்னந்தி வதா³மி ஸங்கா²ரது³க்க²ந்தி வத்தப்³ப³தோ. ஸுக²து³க்க²தோபி சாதி ஸுகா²தீ³னம் டி²திவிபரிணாமஞாணஸுக²தாய ச விபரிணாமட்டி²திஅஞ்ஞாணது³க்க²தாய ச வுத்தத்தா திஸ்ஸோபி ஸுக²தோ திஸ்ஸோபி ச து³க்க²தோ அனுபஸ்ஸிதப்³பா³தி அத்தோ². ஸத்த அனுபஸ்ஸனா ஹேட்டா² பகாஸிதா ஏவ.

ஆரம்மணா…பே… பே⁴தா³னந்தி ரூபாதி³ஆரம்மணனானத்தஸ்ஸ நீலாதி³தப்³பே⁴த³ஸ்ஸ, ச²ந்தா³தி³அதி⁴பதினானத்தஸ்ஸ ஹீனாதி³தப்³பே⁴த³ஸ்ஸ, ஞாணஜா²னாதி³ஸஹஜாதனானத்தஸ்ஸ ஸஸங்கா²ரிகாஸங்கா²ரிக-ஸவிதக்க-ஸவிசாராதி³தப்³பே⁴த³ஸ்ஸ, காமாவசராதி³பூ⁴மினானத்தஸ்ஸ, உக்கட்ட²மஜ்ஜி²மாதி³தப்³பே⁴த³ஸ்ஸ, குஸலாதி³கம்மனானத்தஸ்ஸ, தே³வக³திஸம்வத்தனியதாதி³தப்³பே⁴த³ஸ்ஸ, கண்ஹஸுக்கவிபாகனானத்தஸ்ஸ, தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீயதாதி³தப்³பே⁴த³ஸ்ஸ, பரித்தபூ⁴மகாதி³கிரியானானத்தஸ்ஸ, திஹேதுகாதி³தப்³பே⁴த³ஸ்ஸ வஸேன அனுபஸ்ஸிதப்³ப³ந்தி யோஜனா. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸவத்து²காவத்து²காதி³னானத்தஸ்ஸ புக்³க³லத்தயஸாதா⁴ரணாதி³தப்³பே⁴த³ஸ்ஸ ச ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஸராகா³தீ³னந்தி மஹாஸதிபட்டா²னஸுத்தே (தீ³. நி. 2.381; ம. நி. 1.114) ஆக³தானம் ஸராக³வீதராகா³தி³பே⁴தா³னம். ஸலக்க²ண-ஸாமஞ்ஞலக்க²ணானந்தி பு²ஸனாதி³தம்தம்ஸலக்க²ணானஞ்சேவ அனிச்சதாதி³ஸாமஞ்ஞலக்க²ணானஞ்ச வஸேனாதி யோஜனா.

ஸுஞ்ஞதத⁴ம்மஸ்ஸாதி அனத்ததாஸங்கா²தஸுஞ்ஞதஸபா⁴வஸ்ஸ. ‘‘ஸலக்க²ண-ஸாமஞ்ஞலக்க²ணான’’ந்தி ஹி இமினா யோ இதோ பா³ஹிரகேஹி ஸாமினிவாஸீகாரகவேத³கஅதி⁴ட்டா²யகபா⁴வேன பரிகப்பிதோ அத்தா, தஸ்ஸ ஸங்கா²ரேஸு நிச்சதா ஸுக²தா விய கத்த²சிபி அபா⁴வோ விபா⁴விதோ. நத்தி² ஏதேஸம் அத்தாதி அனத்தா, யஸ்மா பன ஸங்கா²ரேஸு ஏகத⁴ம்மோபி அத்தா ந ஹோதி, தஸ்மா தே ந அத்தாதிபி அனத்தாதி அயம் தேஸம் ஸுஞ்ஞதத⁴ம்மோ. தஸ்ஸ ஸுஞ்ஞதத⁴ம்மஸ்ஸ, யம் விபா⁴வேதும் அபி⁴த⁴ம்மே (த⁴. ஸ. 121) ‘‘தஸ்மிம் கோ² பன ஸமயே த⁴ம்மா ஹோந்தீ’’திஆதி³னா ஸுஞ்ஞதவாரதே³ஸனா வுத்தா. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

அம்ப³பாலிஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. ஸதிஸுத்தவண்ணனா

368. ஸரதீதி ஸதோ. அயம் பன ந யாய காயசி ஸதியா ஸதோ, அத² கோ² ஏதி³ஸாயாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘காயாதி³அனுபஸ்ஸனாஸதியா’’தி ஆஹ. சதுஸம்பஜஞ்ஞபஞ்ஞாயாதி சதுப்³பி³த⁴ஸம்பஜஞ்ஞபஞ்ஞாய, அபி⁴க்கமனம் அபி⁴க்கந்தந்தி ஆஹ – ‘‘அபி⁴க்கந்தம் வுச்சதி க³மன’’ந்தி. ததா² படிக்கமனம் படிக்கந்தந்தி வுத்தம் – ‘‘படிக்கந்தம் நிவத்தன’’ந்தி. நிவத்தனஞ்ச நிவத்திமத்தம், நிவத்தித்வா பன க³மனம் க³மனமேவ. காயம் அபி⁴ஹரந்தோ அபி⁴க³மனவஸேன காயம் நாமேந்தோ. டா²னனிஸஜ்ஜாஸயனேஸு யோ க³மனாதி³விதி⁴னா காயஸ்ஸ புரதோ அபி⁴ஹாரோ, ஸோ அபி⁴க்கமோ, பச்ச²தோ அபஹரணம் படிக்கமோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘டா²னேபீ’’திஆதி³மாஹ. ஆஸனஸ்ஸாதி பீட²காதி³ஆஸனஸ்ஸ. புரிமஅங்கா³பி⁴முகோ²தி அடனிகாதி³புரிமாவயவாபி⁴முகோ². ஸம்ஸரந்தோதி ஸம்ஸப்பந்தோ. பச்சாஸம்ஸரந்தோதி படிஆஸப்பந்தோ. ஏஸேவ நயோதி இமினா ஸரீரஸ்ஸேவ அபி⁴முக²ஸம்ஸப்பனபடிஆஸப்பனானி நித³ஸ்ஸேதி.

ஸம்மா பஜானனம் ஸம்பஜானம். தேன அத்தனா காதப்³ப³கிச்சஸ்ஸ கரணஸீலோ ஸம்பஜானகாரீதி ஆஹ – ‘‘ஸம்பஜஞ்ஞேன ஸப்³ப³கிச்சகாரீ’’தி. ஸம்பஜானமேவ ஹி ஸம்பஜஞ்ஞம். ஸம்பஜஞ்ஞஸ்ஸேவ வா காரீதி ஸம்பஜஞ்ஞஸ்ஸேவ கரணஸீலோ. ஸம்பஜஞ்ஞம் கரோதேவாதி அபி⁴க்கந்தாதீ³ஸு அஸம்மோஹம் உப்பாதே³தி ஏவ, ஸம்பஜானஸ்ஸேவ வா காரோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸம்பஜானகாரீ.

த⁴ம்மதோ வட்³டி⁴தஸங்கா²தேன ஸஹ அத்தே²ன வத்ததீதி ஸாத்த²கம், அபி⁴க்கந்தாதி³, ஸாத்த²கஸ்ஸ ஸம்பஜானனம் ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞம். ஸப்பாயஸ்ஸ அத்தனோ உபகாராவஹஸ்ஸ ஹிதஸ்ஸ ஸம்பஜானனம் ஸப்பாயஸம்பஜஞ்ஞம். அபி⁴க்கமாதீ³ஸு பி⁴க்கா²சாரகோ³சரே, அஞ்ஞத்தா²பி ச பவத்தேஸு அவிஜஹிதே கம்மட்டா²னஸங்கா²தே கோ³சரே ஸம்பஜஞ்ஞம் கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞம். அபி⁴க்கமாதீ³ஸு அஸம்முய்ஹனமேவ ஸம்பஜஞ்ஞம் அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம். பரிக்³க³ண்ஹித்வாதி துலயித்வா தீரேத்வா, படிஸங்கா²யாதி அத்தோ². ஸங்க⁴த³ஸ்ஸனேனேவ உபோஸத²பவாரணாதி³அத்த²ம் க³மனம் ஸங்க³ஹிதம். அஸுப⁴த³ஸ்ஸனாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன கஸிணபரிகம்மாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் விவரிதும் ‘‘சேதியம் தி³ஸ்வாபி ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். அரஹத்தம் பாபுணாதீதி உக்கட்ட²னித்³தே³ஸோ ஏஸோ. ஸமத²விபஸ்ஸனுப்பாத³னம்பி ஹி பி⁴க்கு²னோ வுத்³தி⁴ ஏவ. த³க்கி²ணத்³வாரேதி சேதியங்க³ணஸ்ஸ த³க்கி²ணத்³வாரே, ததா² பச்சி²மத்³வாரேதிஆதீ³ஸு. அப⁴யவாபி பாளியந்தி அப⁴யவாபியா புரத்தி²மதீரே.

பு³த்³த⁴வம்ஸ-அரியவம்ஸ-சேதியவம்ஸ-தீ³பவம்ஸாதி³வம்ஸகத²னதோ மஹாஅரியவம்ஸபா⁴ணகோ தே²ரோ. பஞ்ஞாயனட்டா²னேதி சேதியஸ்ஸ பஞ்ஞாயனட்டா²னே. ஏகபது³த்³தா⁴ரேதி பது³த்³தா⁴ரபதிட்டா²னபரிவத்தனம் அகத்வா ஏகஸ்மிம்யேவ அவட்டா²னே. கேசீதி அப⁴யகி³ரிவாஸினோ.

தஸ்மிம் பனாதி ஸாத்த²கஸம்பஜஞ்ஞவஸேன பரிக்³க³ஹிதஅத்தே²பி க³மனே. அத்தோ² நாம த⁴ம்மதோ வட்³டீ⁴தி யம் ஸாத்த²கந்தி அதி⁴ப்பேதம் க³மனம், தம் ஸப்பாயமேவாதி ஸியா கஸ்ஸசி ஆஸங்காதி தன்னிவத்தனத்த²ம் ‘‘சேதியத³ஸ்ஸனம் தாவா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். சித்தகம்மரூபகானி வியாதி சித்தகம்மகதா படிமாயோ விய, யந்தபயோகே³ன வா விசித்தகம்மா படிமாய ஸதி³ஸா யந்தரூபகா விய. அஸமபேக்க²னம் கே³ஹஸ்ஸிதஅஞ்ஞாணுபேக்கா²வஸேன ஆரம்மணே அயோனிஸோ ஓலோகனாதி³. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா உப்பஜ்ஜதி உபேக்கா² பா³லஸ்ஸ மூள்ஹஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸா’’திஆதி³ (ம. நி. 3.308). ஹத்தி²ஆதி³ஸம்மத்³தே³ன ஜீவிதந்தராயோ. விஸபா⁴க³ரூபத³ஸ்ஸனாதி³னா ப்³ரஹ்மசரியந்தராயோ.

பப்³ப³ஜிததி³வஸதோ பட்டா²ய பி⁴க்கூ²னம் அனுவத்தனகதா² ஆசிண்ணா, அனனுவத்தனகதா² பன தஸ்ஸா அபரா து³தியா நாம ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘த்³வே கதா² நாம ந கதி²தபுப்³பா³’’தி. ஏவந்தி இமினா ‘‘ஸசே பனா’’திஆதி³கம் ஸப்³ப³ம்பி வுத்தாகாரம் பச்சாமஸதி, ந ‘‘புரிஸஸ்ஸ மாதுகா³மாஸுப⁴’’ந்திஆதி³கம் வுச்சமானம்.

யோக³கம்மஸ்ஸ பவத்திட்டா²னதாய பா⁴வனாய ஆரம்மணம் கம்மட்டா²னம் வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘கம்மட்டா²னஸங்கா²தம் கோ³சர’’ந்தி. உக்³க³ஹேத்வாதி யதா² உக்³க³ஹனிமித்தம் உப்பஜ்ஜதி, ஏவம் உக்³க³ஹகோஸல்லஸ்ஸ ஸம்பாத³னவஸேன உக்³க³ஹேத்வா.

ஹரதீதி கம்மட்டா²னம் பவத்தேதி, யாவ பிண்ட³பாதபடிக்கமா அனுயுஞ்ஜதீதி அத்தோ². ந பச்சாஹரதீதி ஆஹாரூபபோ⁴க³தோ யாவ தி³வாட்டா²னுபஸங்கமனா கம்மட்டா²னம் ந படினேதி. ஸமாதா³ய வத்ததி ஸம்மா ஆதி³யித்வா தேஸம் வத்தானம் பரிபூரணவஸேன வத்ததி. ஸரீரபரிகம்மந்தி முக²தோ⁴வனாதி³ஸரீரபடிஜக்³க³னம். த்³வே தயோ பல்லங்கேதி த்³வே தயோ நிஸஜ்ஜாவாரே த்³வே தீணி உண்ஹாஸனானி. தேனாஹ – ‘‘உஸுமம் கா³ஹாபேந்தோ’’தி. கம்மட்டா²னஸீஸேனேவாதி கம்மட்டா²னமுகே²னேவ கம்மட்டா²னம் அவிஜஹந்தோ ஏவ. தேன ‘‘பத்தோபி அசேதனோ’’திஆதி³னா பவத்தேதப்³ப³கம்மட்டா²னம், யதா²பரிஹரியமானம் வா கம்மட்டா²னம் அவிஜஹித்வாதி த³ஸ்ஸேதி. ததே²வாதி திக்க²த்துமேவ. பரிபோ⁴க³சேதியதோ ஸரீரசேதியம் க³ருதரந்தி கத்வா ‘‘சேதியம் வந்தி³த்வா’’தி சேதியவந்த³னாய பட²மம் கரணீயதா வுத்தா. ததா² ஹி அட்ட²கதா²யம் – ‘‘சேதியம் பா³த⁴யமானா போ³தி⁴ஸாகா² ஹரிதப்³பா³’’தி வுத்தா. பு³த்³த⁴கு³ணானுஸ்ஸரணவஸேனேவ போ³தி⁴ஞ்ச பணிபாதகரணந்தி ஆஹ – ‘‘பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸம்முகா² விய நிபச்சகாரம் த³ஸ்ஸேத்வா’’தி. கா³மஸமீபேதி கா³மஸ்ஸ உபசாரட்டா²னே.

ஜனஸங்க³ஹணத்த²ந்தி ‘‘மயி அகதே²ந்தே ஏதேஸம் கோ கதே²ஸ்ஸதீ’’தி த⁴ம்மானுக்³க³ஹேன ஜனஸங்க³ஹணத்த²ம். தஸ்மாதி யஸ்மா ‘‘த⁴ம்மகதா² நாம கதே²தப்³பா³ ஏவா’’தி அட்ட²கதா²சரியா வத³ந்தி, யஸ்மா ச த⁴ம்மகதா² கம்மட்டா²னவினிமுத்தா நாம நத்தி², தஸ்மா. கம்மட்டா²னஸீஸேனேவாதி அத்தனா பரிஹரியமானம் கம்மட்டா²னம் அவிஜஹந்தோ தத³னுகு³ணம்யேவ த⁴ம்மகத²ம் கதே²த்வா. அனுமோத³னம் கத்வாதி ஏத்தா²பி ‘‘கம்மட்டா²னஸீஸேனேவா’’தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். ஸம்பத்தபரிச்சே²தே³னேவாதி பரிசிதோ அபரிசிதோதிஆதி³விபா⁴க³ம் அகத்வா ஸம்பத்தகோடியா ஏவ, ஸமாக³மமத்தேனேவாதி அத்தோ². ப⁴யேதி பரசக்காதி³ப⁴யே.

கம்மஜதேஜோதி க³ஹணிம் ஸந்தா⁴யாஹ. கம்மட்டா²னவீதி²ம் நாரோஹதி கு²தா³பரிஸ்ஸமேன கிலந்தகாயத்தா ஸமாதா⁴னாபா⁴வதோ. அவஸேஸட்டா²னேதி யாகு³யா அக்³க³ஹிதட்டா²னே. போங்கா²னுபோங்க²ந்தி கம்மட்டா²னுபட்டா²னஸ்ஸ அவிச்சே²த³-த³ஸ்ஸனமேதம், யதா² போங்கா²னுபோங்க²ம் பவத்தாய ஸரபடிபாடியா அனவிச்சே²தோ³, ஏவமேதஸ்ஸபி கம்மட்டா²னுபட்டா²னஸ்ஸாதி வுத்தம் ஹோதி.

நிக்கி²த்தது⁴ரோ பா⁴வனானுயோகே³. வத்தபடிபத்தியா அபூரணேன ஸப்³ப³வத்தானி பி⁴ந்தி³த்வா. காமே அவீதராகோ³ ஹோதி. காயே அவீதராகோ³. ரூபே அவீதராகோ³. யாவத³த்த²ம் உத³ராவதே³ஹம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஸேய்யஸுக²ம் பஸ்ஸஸுக²ம் மித்³த⁴ஸுக²ம் அனுயுத்தோ விஹரதி. அஞ்ஞதரம் தே³வனிகாயம் பணிதா⁴ய ப்³ரஹ்மசரியம் சரதீ’’தி (தீ³. நி. 3.320; ம. நி. 1.186) ஏவம் வுத்தம் பஞ்சவித⁴சேதோவினிப³ந்த⁴சித்தோ. சரித்வாதி பவத்தித்வா.

க³தபச்சாக³திகவத்தவஸேனாதி பா⁴வனாஸஹிதம்யேவ பி⁴க்கா²ய க³தபச்சாக³தம் க³மனபச்சாக³மனம் ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி க³தபச்சாக³திகம், ததே³வ வத்தம், தஸ்ஸ வஸேன. அத்தனோ ஹிதஸுக²ம் காமேந்தி இச்ச²ந்தீதி அத்தகாமா, த⁴ம்மச்ச²ந்த³வந்தோ. ‘‘த⁴ம்மோ’’தி ஹி ஹிதம் தம்னிமித்தகஞ்ச ஸுக²ந்தி. அத² வா விஞ்ஞூனம் த⁴ம்மானம் அத்தனியத்தா அத்தபா⁴வபரிச்ச²ன்னத்தா ச அத்தா நாம த⁴ம்மோ. தேனாஹ ப⁴க³வா – ‘‘அத்ததீ³பா, பி⁴க்க²வே, விஹரத² அத்தஸரணா’’திஆதி³ (ஸம். நி. 3.43). தம் காமேந்தி இச்ச²ந்தீதி அத்தகாமா. உஸப⁴ம் நாம வீஸதி யட்டி²யோ. தாய ஸஞ்ஞாயாதி தாய பாஸாணஸஞ்ஞாய, ‘‘ஏத்தகம் டா²னமாக³தா’’தி ஜானந்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸோ ஏவ நயோ அயம் பி⁴க்கூ²திஆதி³கோ யோ டா²னே வுத்தோ, ஸோ ஏவ நிஸஜ்ஜாயபி நயோ. பச்ச²தோ ஆக³ச்ச²ந்தானம் சி²ன்னப⁴த்தபா⁴வப⁴யேனபி யோனிஸோமனஸிகாரம் பரிப்³ரூஹேதி.

மத்³த³ந்தாதி த⁴ஞ்ஞகரணட்டா²னே ஸாலிஸீஸானி மத்³த³ந்தா. மஹாபதா⁴னம் பூஜேஸ்ஸாமீதி அம்ஹாகம் அத்தா²ய லோகனாதே²ன ச² வஸ்ஸானி கதம் து³க்கரசரியம் ஏவாஹம் யதா²ஸத்தி பூஜேஸ்ஸாமீதி. படிபத்திபூஜா ஹி ஸத்து²பூஜா, ந ஆமிஸபூஜாதி. டா²னசங்கமமேவாதி அதி⁴ட்டா²தப்³ப³இரியாபத²காலவஸேன வுத்தம், ந போ⁴ஜனாதி³காலேஸு அவஸ்ஸம் காதப்³ப³னிஸஜ்ஜாய படிக்கே²பவஸேன.

வீதி²ம் ஓதரித்வா இதோ சிதோ அனோலோகேத்வா பட²மமேவ வீதி²யோ ஸல்லக்கே²தப்³பா³தி ஆஹ ‘‘வீதி²யோ ஸல்லக்கே²த்வா’’தி. யம் ஸந்தா⁴ய வுச்சதி – ‘‘பாஸாதி³கேன அபி⁴க்கந்தேனா’’திஆதி³. தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்த² சா’’திஆதி³ வுத்தம். ஆஹாரே படிகூலஸஞ்ஞம் உபட்ட²பேத்வாதிஆதீ³ஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ. அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தந்தி ‘‘யாவதே³வ இமஸ்ஸ காயஸ்ஸ டி²தியா’’திஆதி³னா (ம. நி. 1.23; 2.24; 3.75; ஸம். நி. 4.120; அ. நி. 6.58; 8.9) வுத்தேஹி அட்ட²ஹி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தம் கத்வா. நேவ த³வாயாதிஆதி³ பன படிக்கே²பத³ஸ்ஸனம்.

பச்சேகபோ³தி⁴ம் ஸச்சி²கரோதி, யதி³ உபனிஸ்ஸயஸம்பன்னோ ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இத³ஞ்ச யதா² ஹேட்டா² தீஸு டா²னேஸு, ஏவம் இதோ பரேஸு டா²னேஸு உபனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். தத்த² பச்சேகபோ³தி⁴யா உபனிஸ்ஸயஸம்பதா³ கப்பானம் த்³வே அஸங்க்²யேய்யானி ஸதஸஹஸ்ஸஞ்ச தஜ்ஜம் புஞ்ஞஞாணஸம்பா⁴ரஸம்ப⁴ரணம், ஸாவகபோ³தி⁴யம் அக்³க³ஸாவகானம் ஏகம் அஸங்க்²யேய்யம் கப்பஸதஸஹஸ்ஸஞ்ச, மஹாஸாவகானம் கப்பஸதஸஹஸ்ஸமேவ தஜ்ஜம் ஸம்பா⁴ரஸம்ப⁴ரணம், இதரேஸம் அதீதாஸு ஜாதீஸு விவட்டஸன்னிஸ்ஸயவஸேன நிப்³ப³த்திதம் நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம் குஸலம். பா³ஹியோ தா³ருசீரியோதி பா³ஹியவிஸயே ஜாதஸம்வத்³த⁴தாய பா³ஹியோ, தா³ருசீரபரிஹரணேன தா³ருசீரியோதி லத்³த⁴ஸமஞ்ஞோ. ஸோ ஹி ஆயஸ்மா ‘‘தஸ்மாதிஹ தே, பா³ஹிய, ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³ம் – தி³ட்டே² தி³ட்ட²மத்தம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’திஆதி³வஸப்பவத்தேன (உதா³. 10) ஸம்கி²த்தேனேவ ஓவாதே³ன கி²ப்பதரம் விஸேஸம் அதி⁴க³ச்சி². தேன வுத்தம் ‘‘கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞோ வா ஹோதி ஸேய்யதா²பி தே²ரோ பா³ஹியோ தா³ருசீரியோ’’தி. ஏவம் மஹாபஞ்ஞோ வாதிஆதீ³ஸு யதா²ரஹம் வத்தப்³ப³ந்தி.

தந்தி அஸம்முய்ஹனம். ஏவந்தி இதா³னி வுச்சமானாகாரத³ஸ்ஸனம். அத்தா அபி⁴க்கமதீதி இமினா அந்த⁴புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ தி³ட்டி²க்³கா³ஹவஸேன அபி⁴க்கமே ஸம்முய்ஹனம் த³ஸ்ஸேதி, அஹம் அபி⁴க்கமாமீதி பன இமினா மானக்³கா³ஹவஸேன, தது³ப⁴யம் பன தண்ஹாய வினா ந ஹோதீதி தண்ஹாக்³கா³ஹவஸேனபி ஸம்முய்ஹனம் த³ஸ்ஸிதமேவ ஹோதி, ‘‘ததா² அஸம்முய்ஹந்தோ’’தி வத்வா தம் அஸம்முய்ஹனம் யேன க⁴னவினிப்³போ⁴கே³ன ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அபி⁴க்கமாமீதி சித்தே உப்பஜ்ஜமானே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² யஸ்மா வாயோதா⁴துயா அனுக³தா தேஜோதா⁴து உத்³த⁴ரணஸ்ஸ பச்சயோ. உத்³த⁴ரணக³திகா ஹி தேஜோதா⁴தூதி உத்³த⁴ரணே வாயோதா⁴துயா தஸ்ஸா அனுக³தபா⁴வோ, தஸ்மா இமாஸம் த்³வின்னமேத்த² தா⁴தூனம் ஸாமத்தி²யதோ அதி⁴மத்ததா, இதராஸஞ்ச ஓமத்ததாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏகேகபாது³த்³த⁴ரணே…பே… ப³லவதியோ’’தி ஆஹ. யஸ்மா பன தேஜோதா⁴துயா அனுக³தா வாயோதா⁴து அதிஹரணவீதிஹரணானம் பச்சயோ. திரியக³திகாய ஹி வாயோதா⁴துயா அதிஹரணவீதிஹரணேஸு ஸாதிஸயோ ப்³யாபாரோதி தேஜோதா⁴துயா தஸ்ஸானுக³தபா⁴வோ, தஸ்மா இமாஸம் த்³வின்னமேத்த² ஸாமத்தி²யதோ அதி⁴மத்ததா, இதராஸஞ்ச ஓமத்ததாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ததா² அதிஹரணவீதிஹரணேஸூ’’தி ஆஹ. ஸதிபி அனுக³மனானுக³ந்தப்³ப³தாவிஸேஸே தேஜோதா⁴துவாயோதா⁴துபா⁴வமத்தம் ஸந்தா⁴ய ததா²-ஸத்³த³க்³க³ஹணம்.

தத்த² அக்கந்தட்டா²னதோ பாத³ஸ்ஸ உக்கி²பனம் உத்³த⁴ரணம், டி²தட்டா²னம் அதிக்கமித்வா புரதோ ஹரணம் அதிஹரணம். ருக்க²கா²ணுஆதி³பரிஹரணத்த²ம், பதிட்டி²தபாத³க⁴ட்டனபரிஹரணத்த²ம் வா பஸ்ஸேன ஹரணம் வீதிஹரணம். யாவ பதிட்டி²தபாதோ³, தாவ ஆஹரணம் அதிஹரணம், ததோ பரம் ஹரணம் வீதிஹரணந்தி அயம் வா ஏதேஸம் விஸேஸோ. யஸ்மா பத²வீதா⁴துயா அனுக³தா ஆபோதா⁴து வோஸ்ஸஜ்ஜனஸ்ஸ பச்சயோ. க³ருதரஸபா⁴வா ஹி ஆபோதா⁴தூதி வோஸ்ஸஜ்ஜனே பத²வீதா⁴துயா தஸ்ஸானுக³தபா⁴வோ, தஸ்மா தாஸம் த்³வின்னமேத்த² ஸாமத்தி²யதோ அதி⁴மத்ததா, இதராஸஞ்ச ஓமத்ததாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘வோஸ்ஸஜ்ஜனே…பே… ப³லவதியோ’’தி. யஸ்மா பன ஆபோதா⁴துயா அனுக³தா பத²வீதா⁴து ஸன்னிக்கே²பனஸ்ஸ பச்சயோ. பதிட்டா²பா⁴வே விய பதிட்டா²பனேபி தஸ்ஸா ஸாதிஸயகிச்சத்தா ஆபோதா⁴துயா தஸ்ஸா அனுக³தபா⁴வோ, ததா² க⁴ட்டனகிரியாய பத²வீதா⁴துயா வஸேன ஸன்னிரும்ப⁴னஸ்ஸ ஸிஜ்ஜ²னதோ தத்தா²பி பத²வீதா⁴துயா ஆபோதா⁴துஅனுக³தபா⁴வோ, தஸ்மா வுத்தம் – ‘‘ததா² ஸன்னிக்கே²பனஸன்னிரும்ப⁴னேஸூ’’தி.

தத்தா²தி தஸ்மிம் அபி⁴க்கமனே, தேஸு வா வுத்தேஸு உத்³த⁴ரணாதீ³ஸு ச²ஸு கோட்டா²ஸேஸு. உத்³த⁴ரணேதி உத்³த⁴ரணக்க²ணே. ரூபாரூபத⁴ம்மாதி உத்³த⁴ரணாகாரேன பவத்தா ரூபத⁴ம்மா தம்ஸமுட்டா²பகா அரூபத⁴ம்மா ச. அதிஹரணம் ந பாபுணந்தி க²ணமத்தாவட்டா²னதோ. தத்த² தத்தே²வாதி யத்த² யத்த² உப்பன்னா, தத்த² தத்தே²வ. ந ஹி த⁴ம்மானம் தே³ஸந்தரஸங்கமனம் அத்தி². பப்³ப³ம் பப்³ப³ந்திஆதி³ உத்³த⁴ரணாதி³கோட்டா²ஸே ஸந்தா⁴ய ஸபா⁴க³ஸந்ததிவஸேன வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அதிஇத்தரோ ஹி ரூபத⁴ம்மானம்பி பவத்திக்க²ணோ, க³மனஸ்ஸாதா³னம் தே³வபுத்தானம் ஹேட்டு²பரியாயேன படிமுக²ம் தா⁴வந்தானம் ஸிரஸி பாதே³ ச ப³த்³த⁴கு²ரதா⁴ராஸமாக³மதோபி ஸீக⁴தரோ. யதா² திலானம் ப⁴ஜ்ஜியமானானம் தடதடாயனேன பே⁴தோ³ லக்கீ²யதி, ஏவம் ஸங்க²தத⁴ம்மானம் உப்பாதே³னாதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘தடதடாயந்தா’’தி வுத்தம். உப்பன்னா ஹி ஏகந்ததோ பி⁴ஜ்ஜந்தீதி.

ஸத்³தி⁴ம் ரூபேனாதி இத³ம் தஸ்ஸ தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ நிரோதே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் நிருஜ்ஜ²னகரூபத⁴ம்மவஸேன வுத்தம், யம் ததோ ஸத்தரஸமசித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே உப்பன்னம். அஞ்ஞதா² யதி³ ரூபாரூபத⁴ம்மா ஸமானக்க²ணா ஸியும், ‘‘ரூபம் க³ருபரிணாமம் த³ந்த⁴னிரோத⁴’’ந்திஆதி³வசனேஹி விரோதோ⁴ ஸியா. ததா² – ‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே, அஞ்ஞம் ஏகத⁴ம்மம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி, யம் ஏவம் லஹுபரிவத்தம், யத²யித³ம் சித்த’’ந்தி (அ. நி. 1.48) ஏவமாதி³பாளியா ச. சித்தசேதஸிகா ஹி ஸாரம்மணஸபா⁴வா யதா²ப³லம் அத்தனோ ஆரம்மணபச்சயபூ⁴தமத்த²ம் விபா⁴வேந்தாயேவ உப்பஜ்ஜந்தீதி தேஸம் தம்ஸபா⁴வனிப்ப²த்திஅனந்தரம் நிரோதோ⁴, ரூபத⁴ம்மா பன அனாரம்மணா பகாஸேதப்³பா³. ஏவம் தேஸம் பகாஸேதப்³ப³பா⁴வனிப்ப²த்தி ஸோளஸஹி சித்தேஹி ஹோதீதி தங்க²ணாயுகதா தேஸம் இச்சி²தா, லஹுகவிஞ்ஞாணஸ்ஸ விஸயஸங்க³திமத்தபச்சயதாய திண்ணம் க²ந்தா⁴னம், விஸயஸங்க³திமத்ததாய ச விஞ்ஞாணஸ்ஸ லஹுபரிவத்திதா, த³ந்த⁴மஹாபூ⁴தபச்சயதாய ரூபத⁴ம்மானம் த³ந்த⁴பரிவத்திதா. நானாதா⁴துயா யதா²பூ⁴தஞாணம் கோ² பன ததா²க³தஸ்ஸேவ, தேன ச புரேஜாதபச்சயோ ரூபத⁴ம்மோவ வுத்தோ, பச்சா²ஜாதபச்சயோ ச தஸ்ஸேவாதி ரூபாரூபத⁴ம்மானம் ஸமானக்க²ணதா ந யுஜ்ஜதேவ, தஸ்மா வுத்தனயேனேவேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

அஞ்ஞம் உப்பஜ்ஜதே சித்தம், அஞ்ஞம் சித்தம் நிருஜ்ஜ²தீதி யம் புரிமுப்பன்னம் சித்தம், தம் அஞ்ஞம், தம் பன நிருஜ்ஜ²ந்தம் அபரஸ்ஸ அனந்தராதி³பச்சயோ ஹுத்வா ஏவ நிருஜ்ஜ²தீதி ததா²லத்³த⁴பச்சயம் அஞ்ஞம் உப்பஜ்ஜதே சித்தம். யதி³ ஏவம் தேஸம் அந்தரோ லப்³பே⁴ய்யாதி, நோதி ஆஹ ‘‘அவீசிமனுபப³ந்தோ⁴’’தி. யதா² வீசி அந்தரோ ந லப்³ப⁴தி, ‘‘ததே³வேத’’ந்தி அவிஸேஸவிதூ³ மஞ்ஞந்தி, ஏவம் அனு அனு பப³ந்தோ⁴ சித்தஸந்தானோ ரூபஸந்தானோ ச நதீ³ஸோதோவ நதி³யம் உத³கப்பவாஹோ விய வத்ததி.

அபி⁴முக²ம் லோகிதம் ஆலோகிதந்தி ஆஹ ‘‘புரதோபேக்க²ன’’ந்தி. யஸ்மா யம்தி³ஸாபி⁴முகோ² க³ச்ச²தி திட்ட²தி நிஸீத³தி வா, தத³பி⁴முக²ம் பேக்க²னம் ஆலோகிதம், தஸ்மா தத³னுக³தம் விதி³ஸாலோகனம் விலோகிதந்தி ஆஹ ‘‘விலோகிதம் நாம அனுதி³ஸாபேக்க²ன’’ந்தி. ஸம்மஜ்ஜனபரிப⁴ண்டா³தி³கரணே ஓலோகிதஸ்ஸ, உல்லோகாஹரணாதீ³ஸு உல்லோகிதஸ்ஸ, பச்ச²தோ ஆக³ச்ச²ந்தஸ்ஸ பரிஸ்ஸயஸ்ஸ பரிவஜ்ஜனாதி³வஸேன அபலோகிதஸ்ஸ ச ஸியா ஸம்ப⁴வோதி ஆஹ – ‘‘இமினா வா முகே²ன ஸப்³பா³னிபி தானி க³ஹிதானேவா’’தி.

காயஸக்கி²ந்தி காயேன ஸச்சி²கதவந்தம், பச்சக்க²காரினந்தி அத்தோ². ஸோஹாயஸ்மா விபஸ்ஸனாகாலே ஏவ ‘‘யமேவாஹம் இந்த்³ரியேஸு அகு³த்தத்³வாரதம் நிஸ்ஸாய ஸாஸனே அனபி⁴ரதிஆதி³விப்பகாரம் பத்தோ, தமேவ ஸுட்டு² நிக்³க³ஹேஸ்ஸாமீ’’தி உஸ்ஸாஹஜாதோ ப³லவஹிரோத்தப்போ, தத்த² ச கதாதி⁴காரத்தா இந்த்³ரியஸம்வரே உக்கம்ஸபாரமிப்பத்தோ, தேனேவ நம் ஸத்தா² – ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரானம் யதி³த³ம் நந்தோ³’’தி (அ. நி. 1.230) ஏதத³க்³கே³ ட²பேஸி.

ஸாத்த²கதா ச ஸப்பாயதா ச வேதி³தப்³பா³ ஆலோகிதவிலோகிதஸ்ஸாதி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. தஸ்மாதி கம்மட்டா²னாவிஜஹனஸ்ஸேவ கோ³சரஸம்பஜஞ்ஞபா⁴வதோதி வுத்தமேவத்த²ம் ஹேதுபா⁴வேன பச்சாமஸதி. அத்தனோ கம்மட்டா²னவஸேனேவ ஆலோகனவிலோகனம் காதப்³ப³ம், க²ந்தா⁴தி³கம்மட்டா²னிகேஹி அஞ்ஞோ உபாயோ ந க³வேஸிதப்³போ³தி அதி⁴ப்பாயோ. யஸ்மா ஆலோகிதாதி³ஸமஞ்ஞாபி த⁴ம்மமத்தஸ்ஸேவ பவத்திவிஸேஸோ, தஸ்மா தஸ்ஸ யாதா²வதோ பஜானனம் அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அப்³ப⁴ந்தரே’’திஆதி³ வுத்தம். சித்தகிரியவாயோதா⁴துவிப்பா²ரவஸேனாதி கிரியமயசித்தஸமுட்டா²னவாயோதா⁴துயா சலனாகாரபவத்திவஸேன. அதோ⁴ ஸீத³தீதி தோ²கம் ஓதரதி. உத்³த⁴ம் லங்கே⁴தீதி லங்க⁴ந்தம் விய உபரி க³ச்ச²தி.

அங்க³கிச்சம் ஸாத⁴யமானந்தி பதா⁴னபூ⁴தம் அங்க³கிச்சம் நிப்பா²தே³ந்தம், உபபத்திப⁴வஸ்ஸ ஸரீரம் ஹுத்வாதி அத்தோ². பட²மஜவனேபி…பே… ஸத்தமஜவனேபி ந ஹோதீதி இத³ம் பஞ்சத்³வாரவிஞ்ஞாணவீதி²யம் ‘‘இத்தீ² புரிஸோ’’தி ரஜ்ஜனாதீ³னம் அபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தத்த² ஹி ஆவஜ்ஜனவோட்ட²ப்³ப³னானம் அயோனிஸோ ஆவஜ்ஜனவோட்ட²ப்³ப³னவஸேன இட்டே² இத்தி²ரூபாதி³ம்ஹி லோப⁴மத்தம், அனிட்டே² படிக⁴மத்தம் உப்பஜ்ஜதி. மனோத்³வாரே பன ‘‘இத்தீ² புரிஸோ’’தி ரஜ்ஜனாதி³ ஹோதி, தஸ்ஸ பஞ்சத்³வாரஜவனம் மூலம், யதா²வுத்தம் வா ஸப்³ப³ம் ப⁴வங்கா³தி³. ஏவம் மனோத்³வாரஜவனஸ்ஸ மூலபூ⁴தத⁴ம்மபரிஜானனவஸேனேவ மூலபரிஞ்ஞா வுத்தா, ஆக³ந்துகதாவகாலிகதா பன பஞ்சத்³வாரஜவனஸ்ஸேவ அபுப்³ப³பா⁴வவஸேன சேவ இத்தரபா⁴வவஸேன ச வுத்தா. ஹேட்டு²பரியவஸேன பி⁴ஜ்ஜித்வா பதிதேஸூதி ஹேட்டி²மஸ்ஸ உபரிமஸ்ஸ ச அபராபரம் ப⁴ங்க³ப்பத்திமாஹ.

தந்தி ஜவனம். தஸ்ஸ ஜவனஸ்ஸ ந யுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஆக³ந்துகோ அப்³பா⁴க³தோ. உத³யப்³ப³யபரிச்சி²ன்னோ தாவதகோ காலோ ஏதேஸந்தி தாவகாலிகானி.

ஏதம் அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞம். ஸமவாயேதி ஸாமக்³கி³யம். தத்தா²தி பஞ்சக்க²ந்த⁴வஸேன ஆலோகனவிலோகனே பஞ்ஞாயமானே தப்³பி³னிமுத்தோ – கோ ஏகோ ஆலோகேதி, கோ விலோகேதி. உபனிஸ்ஸயபச்சயோதி இத³ம் ஸுத்தந்தனயேன பரியாயதோ வுத்தம். ஸஹஜாதபச்சயோதி நித³ஸ்ஸனமத்தமேதம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸம்பயுத்தஅத்தி²அவிக³தாதி³பச்சயானம்பி லப்³ப⁴னதோ.

காலேதி ஸமிஞ்ஜிதும் யுத்தகாலே ஸமிஞ்ஜந்தஸ்ஸ, ததா² பஸாரேதும் யுத்தகாலே பஸாரேந்தஸ்ஸ. ‘‘மணிஸப்போ நாம ஏகா ஸப்பஜாதீ’’தி வத³ந்தி. லளனந்தி கம்பனம், லீளாகரணம் வா.

உண்ஹபகதிகோ பரிளாஹப³ஹுலகாயோ. ஸீலஸ்ஸ விதூ³ஸனேன அஹிதாவஹத்தா மிச்சா²ஜீவவஸேன உப்பன்னம் அஸப்பாயம். ‘‘சீவரம்பி அசேதன’’ந்திஆதி³னா சீவரஸ்ஸ விய காயோபி அசேதனோதி காயஸ்ஸ அத்தஸுஞ்ஞதாவிபா⁴வனேன ‘‘அப்³ப⁴ந்தரே’’திஆதி³னா வுத்தமேவத்த²ம் பரிதீ³பேந்தோ இதரீதரஸந்தோஸஸ்ஸ காரணம் த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘தஸ்மா’’திஆதி³.

சதுபஞ்சக³ண்டி²காஹதோதி ஆஹதசதுபஞ்சக³ண்டி²கோ, சதுபஞ்சக³ண்டி²காஹி வா ஹதஸோபோ⁴.

அட்ட²விதோ⁴பி அத்தோ²தி அட்ட²விதோ⁴பி பயோஜனவிஸேஸோ. மஹாஸிவத்தே²ரவாத³வஸேன ‘‘இமஸ்ஸ காயஸ்ஸ டி²தியா’’திஆதி³னா நயேன வுத்தோ த³ட்ட²ப்³போ³. இமஸ்மிம் பக்கே² ‘‘நேவ த³வாயாதிஆதி³னா நயேனா’’தி பன இத³ம் படிக்கே²பங்க³த³ஸ்ஸனமுகே²ன பாளி ஆக³தாதி கத்வா வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

பத²வீஸந்தா⁴ரகஜலஸ்ஸ தம்ஸந்தா⁴ரகவாயுனா விய பரிபு⁴த்தஸ்ஸ ஆஹாரஸ்ஸ வாயோதா⁴துயாவ ஆஸயே அவட்டா²னந்தி ஆஹ – ‘‘வாயோதா⁴துவஸேனேவ திட்ட²தீ’’தி. அதிஹரதீதி யாவ முகா² அபி⁴ஹரதி. வீதிஹரதீதி ததோ குச்சி²யம் விமிஸ்ஸம் கரோந்தோ ஹரதி. அதிஹரதீதி வா முக²த்³வாரம் அதிக்காமேந்தோ ஹரதி. வீதிஹரதீதி குச்சி²க³தம் பஸ்ஸதோ ஹரதி. பரிவத்தேதீதி அபராபரம் சாரேதி. ஏத்த² ச ஆஹாரஸ்ஸ தா⁴ரணபரிவத்தனஸஞ்சுண்ணனவிஸோஸனானி பத²வீதா⁴துஸஹிதா ஏவ வாயோதா⁴து கரோதி, ந கேவலாதி தானி பத²வீதா⁴துயா கிச்சபா⁴வேன வுத்தானி, ஸா ஏவ தா⁴ரணாதீ³னி கிச்சானி கரோந்தஸ்ஸ ஸாதா⁴ரணாதி வுத்தானி. அல்லத்தஞ்ச அனுபாலேதீதி யதா² வாயோதா⁴துஆதீ³ஹி அஞ்ஞேஹி விஸோஸனம் ந ஹோதி, ததா² அனுபாலேதி அல்லபா⁴வம். தேஜோதா⁴தூதி க³ஹணீஸங்கா²தா தேஜோதா⁴து. ஸா ஹி அந்தோபவிட்ட²ம் ஆஹாரம் பரிபாசேதி. அஞ்ஜஸோ ஹோதீதி ஆஹாரஸ்ஸ பவிஸனாதீ³னம் மக்³கோ³ ஹோதி. ஆபு⁴ஜதீதி பரியேஸனவஸேன, அஜ்ஜோ²ஹரணஜிண்ணாஜிண்ணதாதி³படிஸம்வேத³னவஸேன ச ஆவஜ்ஜேதி, விஜானாதீதி அத்தோ². தம்தம்விஜானனஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தோயேவ ஹி பயோகோ³ ‘‘ஸம்மாபயோகோ³’’தி வுத்தோ. யேன ஹி பயோகே³ன பரியேஸனாதி³ நிப்ப²ஜ்ஜதி, ஸோ தப்³பி³ஸயவிஜானனம்பி நிப்பா²தே³தி நாம தத³வினாபா⁴வதோ. அத² வா ஸம்மாபயோக³ம் ஸம்மாபடிபத்திம் அன்வாய ஆக³ம்ம ஆபு⁴ஜதி ஸமன்னாஹரதி. ஆபோ⁴க³புப்³ப³கோ ஹி ஸப்³போ³பி விஞ்ஞாணப்³யாபாரோதி ததா² வுத்தம்.

க³மனதோதி பி⁴க்கா²சாரவஸேன கோ³சரகா³மம் உத்³தி³ஸ்ஸ க³மனதோ. பரியேஸனதோதி கோ³சரகா³மே பி⁴க்க²த்த²ம் ஆஹிண்ட³னதோ. பரிபோ⁴க³தோதி ஆஹாரஸ்ஸ பரிபு⁴ஞ்ஜனதோ. ஆஸயதோதி பித்தாதி³ஆஸயதோ. ஆஸயதி ஏத்த² ஏகஜ்ஜ²ம் பவத்தமானோபி கம்மப³லவவத்தி²தோ ஹுத்வா மரியாத³வஸேன அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஸங்கரதோ ஸயதி திட்ட²தி பவத்ததீதி ஆஸயோ, ஆமாஸயஸ்ஸ உபரி திட்ட²னகோ பித்தாதி³கோ. மரியாத³த்தோ² ஹி அயமாகாரோ. நிதே⁴தி யதா²பு⁴த்தோ ஆஹாரோ நிசிதோ ஹுத்வா திட்ட²தி ஏத்தா²தி நிதா⁴னம், ஆமாஸயோ, ததோ நிதா⁴னதோ. அபரிபக்கதோதி க³ஹணீஸங்கா²தேன கம்மஜதேஜேன அவிபக்கதோ. பரிபக்கதோதி யதா²பு⁴த்தஸ்ஸ ஆஹாரஸ்ஸ விபக்கபா⁴வதோ. ப²லதோதி நிப்ப²த்திதோ. நிஸ்ஸந்த³தோதி இதோ சிதோ ச விஸ்ஸந்த³னதோ. ஸம்மக்க²னதோதி ஸப்³ப³ஸோ மக்க²னதோ. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன விஸுத்³தி⁴மக்³க³ஸம்வண்ணனாய (விஸுத்³தி⁴. மஹாடீ. 1.294) க³ஹேதப்³போ³.

ஸரீரதோ ஸேதா³ முச்சந்தீதி வேக³ஸந்தா⁴ரணேன உப்பன்னபரிளாஹதோ ஸரீரதோ ஸேதா³ முச்சந்தி. அஞ்ஞே ச ரோகா³ கண்ணஸூலப⁴க³ந்த³ராத³யோ. அட்டா²னேதி மனுஸ்ஸாமனுஸ்ஸபரிக்³க³ஹே அயுத்தட்டா²னே கே²த்ததே³வாயதனாதி³கே. குத்³தா⁴ ஹி மனுஸ்ஸா அமனுஸ்ஸாபி வா ஜீவிதக்க²யம் பாபேந்தி. விஸ்ஸட்ட²த்தா நேவ தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அத்தனோ, கஸ்ஸசி அனிஸ்ஸஜ்ஜிதத்தா ஜிகு³ச்ச²னீயத்தா ச ந பரஸ்ஸ, உத³கதும்ப³தோதி வேளுனாளிஆதி³உத³கபா⁴ஜனதோ. தந்தி ச²ட்³டி³தஉத³கம்.

ஏத்த² ச ஏகோ இரியாபதோ² த்³வீஸு டா²னேஸு ஆக³தோ, ஸோ புப்³பே³ அபி⁴க்கமபடிக்கமக³ஹணேன. ‘‘க³மனேபி புரதோ பச்ச²தோ ச காயஸ்ஸ அபி⁴ஹரணம் வுத்தந்தி இத⁴ க³மனமேவ க³ஹித’’ந்தி அபரே. யஸ்மா இத⁴ ஸம்பஜஞ்ஞகதா²யம் அஸம்மோஹஸம்பஜஞ்ஞமேவ து⁴ரம், தஸ்மா அந்தரந்தரே இரியாபதே² பவத்தானம் ரூபாரூபத⁴ம்மானம் தத்த² தத்தே²வ நிரோத⁴த³ஸ்ஸனவஸேன ஸம்பஜானகாரிதா க³ஹிதாதி. மஜ்ஜி²மபா⁴ணகா பன ஏவம் வத³ந்தி – ஏகோ ஹி பி⁴க்கு² க³ச்ச²ந்தோ அஞ்ஞம் சிந்தேந்தோ, அஞ்ஞம் விதக்கேந்தோ க³ச்ச²தி, ஏகோ கம்மட்டா²னம் அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வாவ க³ச்ச²தி, ததா² ஏகோ திட்ட²ந்தோ, நிஸீத³ந்தோ, ஸயந்தோ அஞ்ஞம் சிந்தேந்தோ, அஞ்ஞம் விதக்கேந்தோ ஸயதி, ஏகோ கம்மட்டா²னம் அவிஸ்ஸஜ்ஜேத்வாவ ஸயதி. ஏத்தகேன பன ந பாகடம் ஹோதீதி சங்கமனேன தீ³பேந்தி. யோ பி⁴க்கு² சங்கமனம் ஓதரித்வா சங்கமனகோடியம் டி²தோ பரிக்³க³ண்ஹாதி – ‘‘பாசீனசங்கமனகோடியம் பவத்தா ரூபாரூபத⁴ம்மா பச்சி²மசங்கமனகோடிம் அப்பத்வா ஏத்தே²வ நிருத்³தா⁴, பச்சி²மசங்கமனகோடியம் பவத்தாபி பாசீனசங்கமனகோடிம் அப்பத்வா ஏத்தே²வ நிருத்³தா⁴, சங்கமனமஜ்ஜே² பவத்தா உபோ⁴ கோடியோ அப்பத்வா ஏத்தே²வ நிருத்³தா⁴, சங்கமனே பவத்தா ரூபாரூபத⁴ம்மா டா²னம் அப்பத்வா ஏத்தே²வ நிருத்³தா⁴, டா²னே பவத்தா நிஸஜ்ஜம் அப்பத்வா ஏத்தே²வ நிருத்³தா⁴, நிஸஜ்ஜாய பவத்தா ஸயனம் அப்பத்வா ஏத்தே²வ நிருத்³தா⁴’’தி, ஏவம் பரிக்³க³ண்ஹந்தோ பரிக்³க³ண்ஹந்தோ ஏவ சித்தம் ப⁴வங்க³ம் ஓதாரேதி, உட்ட²ஹந்தோ பன கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வாவ உட்ட²ஹதி. அயம் பி⁴க்கு² க³தாதீ³ஸு ஸம்பஜானகாரீ நாம ஹோதீதி.

ஏவம்பி ஸுத்தே கம்மட்டா²னம் அவிபூ⁴தம் ஹோதி, கம்மட்டா²னம் அவிபூ⁴தம் ந காதப்³ப³ம், தஸ்மா ஸோ பி⁴க்கு² யாவ ஸக்கோதி, தாவ சங்கமித்வா ட²த்வா நிஸீதி³த்வா ஸயமானோ ஏவம் பரிக்³க³ஹேத்வா ஸயதி – ‘‘காயோ அசேதனோ மஞ்சோ அசேதனோ, காயோ ந ஜானாதி ‘அஹம் மஞ்சே ஸயிதோ’தி, மஞ்சோபி ந ஜானாதி ‘மயி காயோ ஸயிதோ’தி, அசேதனோ காயோ அசேதனே மஞ்சே ஸயிதோ’’தி, ஏவம் பரிக்³க³ண்ஹந்தோ ஏவ சித்தம் ப⁴வங்க³ம் ஓதாரேதி, பபு³ஜ்ஜ²ந்தோ கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வாவ பபு³ஜ்ஜ²தீதி அயம் ஸுத்தே ஸம்பஜானகாரீ நாம ஹோதி. காயிகாதி³கிரியானிப்³ப³த்தனேன தம்மயத்தா ஆவஜ்ஜனகிரியானிப்³ப³த்தகத்தா ஆவஜ்ஜனகிரியாஸமுட்டி²தத்தா ச ஜவனம், ஸப்³ப³ம்பி வா ச²த்³வாரப்பவத்தம் கிரியாமயபவத்தம் நாம, தஸ்மிம் ஸதி ஜாக³ரிதம் நாம ஹோதீதி பரிக்³க³ண்ஹந்தோ ஜாக³ரிதே ஸம்பஜானகாரீ நாம. அபிச ரத்திந்தி³வம் ச² கோட்டா²ஸே கத்வா பஞ்ச கோட்டா²ஸே ஜக்³க³ந்தோபி ஜாக³ரிதே ஸம்பஜானகாரீ நாம ஹோதீதி.

விமுத்தாயதனஸீஸே ட²த்வா த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோபி பா³த்திம்ஸதிரச்சா²னகத²ம் பஹாய த³ஸகதா²வத்து²னிஸ்ஸிதஸப்பாயகத²ம் கதே²ந்தோபி பா⁴ஸிதே ஸம்பஜானகாரீ நாம ஹோதி. அட்ட²திம்ஸாய ஆரம்மணேஸு சித்தருசியம் ஆரம்மணம் மனஸிகாரம் பவத்தேந்தோபி து³தியஜ்ஜா²னம் ஸமாபன்னோபி துண்ஹீபா⁴வே ஸம்பஜானகாரீ நாம. து³தியஞ்ஹி ஜா²னம் வசீஸங்கா²ரப்பஹானதோ விஸேஸதோ துண்ஹீபா⁴வோ நாமாதி. ஓட்டே² சாதிஆதீ³ஸு ச-ஸத்³தே³ன கண்ட²ஸீஸனாபி⁴ஆதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. தத³னுரூபம் பயோக³ந்தி தஸ்ஸ உப்பத்தியா அனுச்ச²விகம் சித்தஸ்ஸ பவத்திஆகாரஸஞ்ஞிதம் பயோக³ம், யதோ ஸப்³பே³ விசாராத³யோ நிப்ப²ஜ்ஜந்தி. உபாதா³ரூபபவத்தியாதி விஞ்ஞத்திவிகாரஸஹிதஸத்³தா³யதனுப்பத்தியா. ஏவந்தி வுத்தப்பகாரேன. ஸத்தஸுபி டா²னேஸு அஸம்முய்ஹனவஸேன ‘‘மிஸ்ஸக’’ந்தி வுத்தம். மக்³க³ஸம்மாஸதியாபி காயானுபஸ்ஸனாதி³அனுரூபத்தா ஸம்பஜஞ்ஞானுரூபபுப்³ப³பா⁴க³ம் ஸத்தட்டா²னியஸ்ஸ ஏகந்தலோகியத்தா.

ஸதிஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. பி⁴க்கு²ஸுத்தவண்ணனா

369. யஸ்மா ஸோ பி⁴க்கு² ‘‘தே³ஸேது மே, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன த⁴ம்ம’’ந்தி ஸம்கி²த்தேன த⁴ம்மதே³ஸனம் யாசி, தஸ்ஸ ஸம்கி²த்தருசிபா⁴வதோ, தஸ்மா ஸம்கி²த்தேனேவ த⁴ம்மம் தே³ஸேதுகாமோ ப⁴க³வா ‘‘தஸ்மாதிஹா’’திஆதி³மாஹாதி வுத்தம் – ‘‘யஸ்மா ஸம்கி²த்தேன தே³ஸனம் யாசஸி, தஸ்மா’’தி. கம்மஸ்ஸகதாதி³ட்டி²கஸ்ஸேவ லோகியலோகுத்தரகு³ணவிஸேஸா இஜ்ஜ²ந்தி, ந தி³ட்டி²விபன்னஸ்ஸ, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘தி³ட்டீ²தி கம்மஸ்ஸகதாதி³ட்டீ²’’தி.

4. ஸாலஸுத்தவண்ணனா

370. யதா²னுஸிட்ட²ம் படிபஜ்ஜமானே அபாயது³க்கே² அபாதனவஸேன தா⁴ரணட்டே²ன த⁴ம்மோ, ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியம், ததே³வ தத³ங்கா³தி³வஸேன கிலேஸானம் வினயனட்டே²ன வினயோதி ஆஹ – ‘‘த⁴ம்மோதி வா…பே… நாம’’ந்தி. படிபக்க²த⁴ம்மேஹி அனபி⁴பூ⁴ததாய ஏகோ உதே³தீதி ஏகோதீ³தி லத்³த⁴னாமோ ஸமாதி⁴ பூ⁴தோ ஜாதோ ஏதேஸந்தி ஏகோதி³பூ⁴தா. ஏத்த² ச ஏகோதி³பூ⁴தாதி ஏதேன உபசாரஜ்ஜா²னாவஹோ புப்³ப³பா⁴கி³கோ ஸமாதி⁴ வுத்தோ. ஸமாஹிதாதி ஏதேன உபசாரப்பனாஸமாதி⁴. ஏகக்³க³சித்தாதி ஏதேன ஸுபா⁴விதோ வஸிப்பத்தோ அப்பனாஸமாதி⁴ வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³. நவகபி⁴க்கூ²ஹி பா⁴விதஸதிபட்டா²னா புப்³ப³பா⁴கா³. தே ஹி யதா²பூ⁴தஞாணாய பா⁴விதா. யதா²பூ⁴தஞாணந்தி ஹி ஸோதாபத்திமக்³க³ஞாணம் இதா⁴தி⁴ப்பேதம். கீ²ணாஸவேஹி பா⁴விதஸதிபட்டா²னாபி புப்³ப³பா⁴கா³. தேஸஞ்ஹி கதகரணீயானம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாராய ஸதிபட்டா²னபா⁴வனா, ஸேக்கா²னம் பன ஸதிபட்டா²னபா⁴வனா பரிஞ்ஞத்தா²ய பவத்தா லோகியா, பரிஜானனவஸேன பவத்தா லோகுத்தராதி ‘‘மிஸ்ஸகா’’தி வுத்தம்.

5. அகுஸலராஸிஸுத்தவண்ணனா

371. பஞ்சமே கேவலோதி குஸலத⁴ம்மேஹி அஸம்மிஸ்ஸோ, ததோ ஏவ ஸகலோ ஸுக்கபக்கோ² அனவஜ்ஜட்டோ². ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

6. ஸகுணக்³கி⁴ஸுத்தவண்ணனா

372. பாகதிகஸகுணகுலேஸு ப³லவபா⁴வதோ தேஸம் ஹனனதோ ஸகுணக்³கி⁴. ஸேனோதி வுத்தம் ‘‘ஸேனஸ்ஸேதம் அதி⁴வசன’’ந்தி, ஸேனவிஸேஸோ பன ஸோ வேதி³தப்³போ³. ஆமிஸத்தா²ய பத்தத்தா ‘‘லோப⁴ஸாஹஸேன பத்தா’’தி வுத்தம், லோப⁴னிமித்தேன ஸாஹஸாகாரேன பத்தாதி அத்தோ². நங்க³லேன கட்ட²ம் கஸிதம் நங்க³லகட்ட²ம், தம் கரீயதி ஏத்தா²தி நங்க³லகட்ட²கரணந்தி ஆஹ – ‘‘அது⁴னா கட்ட²ம் கே²த்தட்டா²ன’’ந்தி. லேட்³டு³யோ திட்ட²ந்தி ஏத்தா²தி லேட்³டு³ட்டா²னம், லேட்³டு³னிமித்தம் கஸிதட்டா²னம். வஜ்ஜதீதி வத³ம், வசனம். குச்சி²தம் வத³ம் அவத³ம். க³ரஹனே ஹி அயம் அ-காரோ யதா² – ‘‘அபுத்தோ அப⁴ரியா’’தி. அவத³ம் மானேதீதி அவத³மானா, அத்தனோ ப³லமதே³ன லாபம் அதிமஞ்ஞித்வா வத³ந்தீதி அத்தோ². தேனேவாஹ ‘‘க³ச்ச² கோ², த்வம் லாப, தத்ரபி மே க³ந்த்வா ந மோக்க²ஸீ’’தி. யம் பன அட்ட²கதா²யம் வுத்தம் ‘‘அத்தனோ ப³லஸ்ஸ ஸுட்டு² வண்ணம் வத³மானா’’தி, தத்த² அத்ததோ ஆபன்னம் க³ஹேத்வா வுத்தம். ‘‘வத³மானோ’’தி வா பாடோ², ஸாரம்ப⁴வஸேன அவ்ஹாயந்தோதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ஏஹி கோ² தா³னி ஸகுணக்³கீ⁴’’தி. ஸுட்டு² ட²பேத்வாதி ஜியாமுத்தஸரஸ்ஸ விய ஸீக⁴பாதயோக்³யதாகரணேன உபோ⁴ பக்கே² ஸம்மா ட²பேத்வா. அயந்தி ஸகுணக்³கி⁴. ஞத்வாதி யதா²பூ⁴தத³ஸ்ஸனேன அத்தனோ ஞாணேன ஜானித்வா. பா²லீயித்தா²தி பா²லச்சே²த³திகி²ணஸிக²ரே ஸுக்க²லேட்³டு³ஸ்மிம் பி⁴ஜ்ஜித்த².

7. மக்கடஸுத்தவண்ணனா

373. ஸஞ்சாரோதி ஸஞ்சரணம். லேபந்தி ஸிலேஸஸதி³ஸம் ஆலேபனம். காஜஸிக்கா வியாதி காஜத³ண்ட³கே ஓலக்³கே³தப்³பா³ ஸிக்கா விய. அபிச சதஸ்ஸோ ரஜ்ஜுயோ உபரி ப³ந்த⁴னட்டா²னஞ்சாதி பஞ்சட்டா²னம். ஓட்³டி³தோதி ஓலம்பி³தோ. து²னந்தோதி நித்து²னந்தோ.

8. ஸூத³ஸுத்தவண்ணனா

374. ஆஹாரஸம்பாத³னேன தம்தம்ஆஹாரவத்து²க³தே ஸூதே³தி பக்³க⁴ரேதீதி ஸூதோ³, ப⁴த்தகாரகோ. த³ஹரேஹி மனாபதரம் அச்சேதப்³ப³தோ அதிக்கமிதப்³ப³தோ அச்சயா, போ⁴ஜனே ரஸவிஸேஸா, தஸ்மா நானச்சயேஹீதி நானப்பகாரரஸவிஸேஸேஹீதி அத்தோ². தேன வுத்தம் ‘‘நானச்சயேஹீ’’திஆதி³. அக்³கீ³யதி அஸங்கரதோ விப⁴ஜீயதீதி அக்³கோ³, அம்பி³லமேவ அக்³கோ³ அம்பி³லக்³கோ³தி ஆஹ – ‘‘அம்பி³லக்³கே³ஹீதி அம்பி³லகோட்டா²ஸேஹீ’’தி. தா³தும் அபி⁴ஹரிதப்³ப³தாய அபி⁴ஹாரா, தே³ய்யத⁴ம்மா. தேனாஹ – ‘‘அபி⁴ஹடானம் தா³யான’’ந்தி. இத³ம் மே கம்மட்டா²னம் அனுலோமம்வாதி இத³ம் மம கம்மட்டா²னம் ஏவம் பவத்தமானம் அனுலோமாவஸானமேவ ஹுத்வா திட்ட²தி. ஏவம் புன பவத்தமானம் உஸ்ஸக்கித்வா விஸேஸனிப்³ப³த்தனத்த²மேவ ஹோதீதி ஏவம் நிமித்தம் க³ஹேதும் ந ஸக்கோதி பா³லோ அப்³யத்தோ, பண்டி³தோ பன ஸக்கோதி. அத்தனோ சித்தஸ்ஸாதி அத்தனோ பா⁴வனாசித்தஸ்ஸ. புப்³ப³பா⁴க³விபஸ்ஸனா ஸதிபட்டா²னாவ கதி²தா ‘‘ஸகஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ நிமித்தம் உக்³க³ண்ஹாதீ’’தி வுத்தத்தா.

9. கி³லானஸுத்தவண்ணனா

375. பாத³கா³மோதி நக³ரஸ்ஸ பத³ஸதி³ஸோ மஹந்தகா³மோ. தேனேவாஹ ‘‘வேஸாலியம் விஹரதி வேளுவகா³மகே’’தி. அஹிதனிஸேத⁴ன-ஹிதனியோஜன-ப்³யஸனபரிச்சஜன-லக்க²ணோ மித்தபா⁴வோ யேஸு அத்தி², தே மித்தா. யே பன தி³ட்ட²மத்தஸஹாயா, தே ஸந்தி³ட்டா². யே ஸவிஸேஸம் ப⁴த்திமந்தோ, தே ஸம்ப⁴த்தாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘மித்தாதி மித்தாவா’’திஆதி³மாஹ. அஸ்ஸாதி ப⁴க³வதோ. பஞ்சமியம் அட்ட²மியம் சாதுத்³த³ஸியம் பஞ்சத³ஸியந்தி ஏகேகஸ்மிம் பக்கே² சத்தாரோ வாரே கத்வா மாஸஸ்ஸ அட்ட²வாரே.

வேத³னானம் ப³லவபா⁴வேன க²ரோ ப²ருஸோ கக்க²ளோ. ஆபா³தோ⁴தி புப்³ப³கம்மஹேதுதாய கம்மஸமுட்டா²னோ ஆபா³தோ⁴ ஸங்கா²ரது³க்க²தாஸங்கா²தோ ஸப்³ப³காலிகத்தா ஸரீரஸ்ஸ ஸபா⁴க³ரோகோ³ நாம. நாயமீதி³ஸோ ஆபா³தோ⁴, அயம் பன ப³ஹலதரப்³யாதி⁴தாய ‘‘விஸபா⁴க³ரோகோ³’’தி வுத்தோ. அந்த-ஸத்³தோ³ ஸமீபபவத்தோதி ஆஹ – ‘‘மரணந்தம் மரணஸந்திக’’ந்தி. வேத³னா…பே… அகரோந்தோ உக்கம்ஸக³தபா⁴விதகாயாதி³தாய. அபீளியமானோதி அபீளியமானோ விய. ஓவாத³மேவ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ அபலோகனந்தி ஆஹ – ‘‘ஓவாதா³னுஸாஸனிம் அத³த்வாதி வுத்தம் ஹோதீ’’தி. புப்³ப³பா⁴க³வீரியம் நாம ப²லஸமாபத்தியா பரிகம்மபூ⁴தவிபஸ்ஸனாவீரியம். ஜீவிதம்பி ஜீவிதஸங்கா²ரோ பதிதும் அத³த்வா அத்தபா⁴வஸ்ஸ அபி⁴ஸங்க²ரணதோ.

‘‘ஏத்தகம் காலம் அதிக்கமித்வா வுட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’தி க²ணபரிச்சே²த³வதீ ஸமாபத்தி க²ணிகஸமாபத்தி. நிக்³கு³ம்ப³ம் நிஜ்ஜடம் கத்வாதி ரூபஸத்தகாரூபஸத்தகவஸேன பவத்தியமானம் விபஸ்ஸனாபா⁴வனம் ஸப்³ப³ஸோ கி²லவிரஹேன நிக்³கு³ம்ப³ம், அப்³யாகுலதாய நிஜ்ஜடம் கத்வா. மஹாவிபஸ்ஸனாவஸேனாதி பச்சேகம் ஸவிஸேஸம் வித்தா²ரிதானம் அட்டா²ரஸாதீ³னம் மஹாவிபஸ்ஸனானம் வஸேன விபஸ்ஸித்வா ஸமாபன்னா யா ஸமாபத்தி, ஸா ஸுட்டு² விக்க²ம்பே⁴தி வேத³னம் மஹாப³லவதாய புப்³பா³ரம்மணஸ்ஸ, மஹானுபா⁴வதாய ததா²பவத்திதவிபஸ்ஸனாவீரியஸ்ஸ. யதா² நாமாதிஆதி³னா தஸ்ஸ நித³ஸ்ஸனம் த³ஸ்ஸேதி. வேத³னாதி து³க்க²வேத³னா. சுத்³த³ஸஹாகாரேஹீதி தஸ்ஸேவ ஸத்தகத்³வயஸ்ஸ வஸேன வத³தி. ஸன்னேத்வாதி அந்தரந்தரா ஸமாபன்னஜ்ஜா²னஸமாபத்திஸம்பூ⁴தேன விபஸ்ஸனாபீதிஸினேஹேன தேமேத்வா. ஸமாபத்தீதி ப²லஸமாபத்தி.

கி³லானா வுட்டி²தோதி கி³லானபா⁴வதோ வுட்டி²தோ. ஸரீரஸ்ஸ க³ருத²த்³த⁴பா⁴வப்பத்தி மது⁴ரகதாதி ஆஹ – ‘‘ஸஞ்ஜாதக³ருபா⁴வோ ஸஞ்ஜாதத²த்³த⁴பா⁴வோ’’தி. நானாகாரதோதி புரத்தி²மாதி³பே⁴த³தோ. ஸதிபட்டா²னத⁴ம்மாதி புப்³பே³ அத்தனா பா⁴வியமானா ஸதிபட்டா²னத⁴ம்மா. பாகடா ந ஹோந்தி காயசித்தானம் அகம்மஞ்ஞதாய. தந்தி த⁴ம்மாதி பரியத்தித⁴ம்மா ந ஞாயந்தி.

அனந்தரம் அபா³ஹிரந்தி த⁴ம்மவஸேன புக்³க³லவஸேன ச அந்தரபா³ஹிரம் அகத்வா. ஏத்தகந்திஆதி³னா வுத்தமேவத்த²ம் விவரதி. த³ஹரகாலேதி அத்தனோ த³ஹரகாலே. ந ஏவம் ஹோதீதி ‘‘அஹம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பரிஹரிஸ்ஸாமீ’’திஆதி³கோ மானதண்ஹாமூலகோ இஸ்ஸாமச்ச²ரியானம் பவத்திஆகாரோ ததா²க³தஸ்ஸ ந ஹோதி, நத்தே²வ பகே³வ தேஸம் ஸமுச்சி²ன்னத்தாதி ஆஹ – ‘‘போ³தி⁴பல்லங்கேயேவா’’திஆதி³. படிஸங்க²ரணேன வேடே²ன மிஸ்ஸகேன. மஞ்ஞேதி யதா²வுத்தம் படிஸங்க²ரணஸஞ்ஞிதேன வேட²மிஸ்ஸகேன விய ஜரஸகடம். அரஹத்தப²லவேடே²னாதி அரஹத்தப²லஸமாபத்திஸஞ்ஞிதேன அத்த²பா⁴வவேடே²ன.

ப²லஸமாபத்தியா அதி⁴ப்பேதத்தா ‘‘ஏகச்சானம் வேத³னானந்தி லோகியானம் வேத³னான’’ந்தி வுத்தம். அத்ததீ³பாதி ஏத்த² அத்த-ஸத்³தே³ன த⁴ம்மோ ஏவ வுத்தோ, ஸ்வாயமத்தோ² ஹேட்டா² விபா⁴விதோ ஏவ. நவவிதோ⁴ லோகுத்தரத⁴ம்மோ வேதி³தப்³போ³. ஸோ ஹி சதூஹி ஓகே⁴ஹி அனஜ்ஜோ²த்த²ரணீயதோ ‘‘தீ³போ’’தி வுத்தோ. தமஅக்³கே³தி தமயோகா³பா⁴வேன ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ அக்³கே³. ஸப்³பே³ஸந்தி ஸப்³பே³ஸம் ஸிக்கா²காமானம். தே ‘‘த⁴ம்மதீ³பா விஹரதா²’’தி வுத்தா சதுஸதிபட்டா²னகோ³சராவ பி⁴க்கூ² அக்³கே³ ப⁴விஸ்ஸந்தி.

10. பி⁴க்கு²னுபஸ்ஸயஸுத்தவண்ணனா

376. கம்மட்டா²னகம்மிகாதி கம்மட்டா²னமனுயுத்தா. விஸேஸேதீதி விஸேஸோ, அதிஸயோ, ஸ்வாயம் புப்³பா³பரவிஸேஸோ உபாதா³யுபாதா³ய க³ஹேதப்³போ³தி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தத்தா²’’திஆதி³மாஹ.

உப்பஜ்ஜதி கிலேஸபரிளாஹோதி காயே அஸுபா⁴தி³வஸேன மனஸிகாரம் அத³ஹந்தஸ்ஸ மனஸிகாரஸ்ஸ வீதி²யம் அபடிபன்னதா ஸுபா⁴தி³வஸேன காயாரம்மணோ கிலேஸபரிளாஹோ ச உப்பஜ்ஜதி. வீரியாரம்ப⁴ஸ்ஸ அபா⁴வேன தஸ்மிம் ஆரம்மணே சேதஸோ வா லீனத்தம் ஹோதி, கோ³சரஜ்ஜ²த்ததோ ப³ஹித்³தா⁴ புது²த்தாரம்மணே சித்தம் விக்கி²பதி. ஏவம் கிலேஸபரிளாஹே சாதிஆதி³னா திவித⁴ம்பி பா⁴வனானுயோக³ஸ்ஸ கிலேஸவத்து²பா⁴வம் உபாதா³ய ஸமுச்சயவஸேன அட்ட²கதா²யம் வுத்தம். யஸ்மா பன தே பரிளாஹலீனத்தவிக்கே²பா ஏகஜ்ஜ²ம் ந பவத்தந்தி, தஸ்மா பாளியம் ‘‘காயாரம்மணோ வா’’திஆதி³னா அனியமத்தோ² வா-ஸத்³தோ³ க³ஹிதோ. கிலேஸானுரஞ்ஜிதேனாதி கிலேஸவிவண்ணிதசித்தேன ஹுத்வா ந வத்திதப்³ப³ம். கத²ம் பன வத்திதப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘கிஸ்மிஞ்சிதே³வா’’தி. ந ச விதக்கேதி ந ச விசாரேதீதி கிலேஸஸஹக³தே விதக்கவிசாரே ந பவத்தேதி. ஸுகி²தோதி ஜா²னஸுகே²ன ஸுகி²தோ.

இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பா⁴வனா பவத்தாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யஸ்மா ஹி இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தம் மூலகம்மட்டா²னம் பரிபந்தே² ஸதி ட²பேத்வா பு³த்³த⁴கு³ணாதி³அனுஸ்ஸரணேன சித்தம் பஸாதே³த்வா மூலகம்மட்டா²னபா⁴வனா பவத்தா, தஸ்மா பணிதா⁴ய பா⁴வனாதி வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அட்ட²பேத்வாதி சித்தம் அப்பவத்தேத்வாதி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. கம்மட்டா²னாதீ³னம் திண்ணம்பி வஸேன அத்த²யோஜனா ஸம்ப⁴வதி. தேனாஹ ‘‘தத்தா²’’திஆதி³. ஸாரேந்தோ வியாதி ரத²ம் வாஹயந்தோ விய. ஸமப்பமாணதோ அட்ட²காதி³வஸேன ஸுதச்சி²தம் பக்கி²பந்தோ விய. ஸுகே²னேவ கிலேஸானம் ஓகாஸம் அதே³ந்தோ அந்தரா அஸஜ்ஜந்தோ அலக்³க³ந்தோ. விபஸ்ஸனாசாரஸ்ஸ ஆரத்³த⁴வுத்திதம் அபரிபந்த²தஞ்ச த³ஸ்ஸேந்தோ ஓபம்மத்³வயமாஹ. ப்³யாப⁴ங்கி³யாதி காஜத³ண்டே³ன. கிலேஸபரிளாஹாதீ³னந்தி கிலேஸபரிளாஹலீனத்தவிக்கே²பானம்.

கு³ளக²ண்டா³தீ³னீதி கு³ளக²ண்ட³ஸக்க²ரக²ண்டா³தீ³னி உச்சு²விகாரபூ⁴தானி. ‘‘காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹராமீ’’திஆதி³வசனதோ ‘‘புப்³ப³பா⁴க³விபஸ்ஸனா கதி²தா’’தி வுத்தம்.

அம்ப³பாலிவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. நாலந்த³வக்³கோ³

2. நாலந்த³ஸுத்தவண்ணனா

378. து³தியவக்³கே³ பட²மஸுத்தம் ஹேட்டா² வுத்தனயத்தா ஸுவிஞ்ஞேய்யந்தி தம் லங்கி⁴த்வா ‘‘து³தியே’’தி வுத்தம்.

பி⁴ய்யதரோ அபி⁴ஞ்ஞாதோதி ஸம்போ³தி⁴யா ஸேட்ட²தரோதி அபி⁴லக்கி²தோ. பி⁴ய்யதராபி⁴ஞ்ஞோதி ஸப்³ப³ஸத்தேஸு அதி⁴கதரபஞ்ஞோ. தேனாஹ ‘‘உத்தரிதரஞாணோ’’தி. ஸம்மா அனவஸேஸதோ பு³ஜ்ஜ²தி ஏதேனாதி ஸம்போ³தீ⁴தி ஆஹ – ‘‘ஸம்போ³தி⁴யந்தி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணே’’தி. நிப்பதே³ஸா க³ஹிதாதி அனவஸேஸா பு³த்³த⁴கு³ணா க³ஹிதா அக்³க³மக்³க³ஸித்³தி⁴யாவ ப⁴க³வதோ ஸப்³ப³கு³ணானம் ஸித்³த⁴த்தா. ந கேவலஞ்ச பு³த்³தா⁴னம், அத² கோ² அக்³க³ஸாவகபச்சேகபு³த்³தா⁴னம்பி தம்தம்கு³ணஸமிஜ்ஜ²னம் அக்³க³மக்³கா³தி⁴க³மேனேவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘த்³வேபி அக்³க³ஸாவகா’’திஆதி³மாஹ.

அபரோ நயோ – பஸன்னோதி இமினா பஸாத³ஸ்ஸ வத்தமானதா தீ³பிதாதி உப்பன்னஸத்³தோ⁴தி இமினாபி ஸத்³தா⁴ய பச்சுப்பன்னதா பகாஸிதாதி ஆஹ – ‘‘ஏவம் ஸத்³த³ஹாமீதி அத்தோ²’’தி. அபி⁴ஜானாதி அபி⁴முக²பா⁴வேன ஸப்³ப³ஞ்ஞேய்யம் ஜானாதீதி அபி⁴ஞ்ஞோ, பி⁴ய்யோ அதி⁴கோ அபி⁴ஞ்ஞோதி பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞோ. ஸோ ஏவ அதிஸயவசனிச்சா²வஸேன பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞதரோதி வுத்தோதி ஆஹ – ‘‘பி⁴ய்யதரோ அபி⁴ஞ்ஞாதோ’’தி. து³தியவிகப்பே பன அபி⁴ஜானாதீதி அபி⁴ஞ்ஞா, அபி⁴விஸிட்டா² பஞ்ஞா. பி⁴ய்யோ அபி⁴ஞ்ஞா ஏதஸ்ஸாதி பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞோ, ஸோ ஏவ அதிஸயவசனிச்சா²வஸேன பி⁴ய்யோபி⁴ஞ்ஞதரோ. ஸ்வாயம் அஸ்ஸ அதிஸயோ அபி⁴ஞ்ஞாய பி⁴ய்யோபா⁴வகதோதி ஆஹ – ‘‘பி⁴ய்யதராபி⁴ஞ்ஞோ வா’’தி. ஸம்பு³ஜ்ஜ²தி ஏதாயாதி ஸம்போ³தி⁴, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் அக்³க³மக்³க³ஞாணஞ்ச. ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணபத³ட்டா²னஞ்ஹி அக்³க³மக்³க³ஞாணம், அக்³க³மக்³க³ஞாணபத³ட்டா²னஞ்ச ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் ஸம்போ³தி⁴ நாம. தத்த² பதா⁴னவஸேன தத³த்த²த³ஸ்ஸனே பட²மவிகப்போ, பத³ட்டா²னவஸேன து³தியவிகப்போ. கஸ்மா பனேத்த² அரஹத்தமக்³க³ஞாணஸ்ஸேவ க³ஹணம், நனு ஹேட்டி²மானிபி ப⁴க³வதோ மக்³க³ஞாணானி ஸவாஸனமேவ யதா²ஸகம் படிபக்க²வித⁴மனவஸேன பவத்தானி. ஸவாஸனப்பஹானஞ்ஹி ஞேய்யாவரணப்பஹானந்தி? ஸச்சமேதம், தம் பன அபரிபுண்ணம் படிபக்க²வித⁴மனஸ்ஸ விப்பகதபா⁴வதோதி ஆஹ ‘‘அரஹத்தமக்³க³ஞாணே வா’’தி. ஸப்³ப³ந்தி ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன அதி⁴க³ந்தப்³ப³ம் ஸப்³ப³ம்.

கா²த³னீயானம் உளாரதா ஸாதரஸானுபா⁴வேனாதி ஆஹ ‘‘மது⁴ரே ஆக³ச்ச²தீ’’தி. பஸம்ஸாய உளாரதா விஸிட்ட²பா⁴வேனாதி ஆஹ – ‘‘ஸேட்டே²’’தி. ஓபா⁴ஸஸ்ஸ உளாரதா மஹந்தபா⁴வேனாதி வுத்தம் – ‘‘விபுலே’’தி. உஸப⁴ஸ்ஸ அயந்தி ஆஸபீ⁴, இத⁴ பன ஆஸபீ⁴ வியாதி ஆஸபீ⁴. தேனாஹ – ‘‘உஸப⁴ஸ்ஸ வாசாஸதி³ஸீ’’தி. யேன கு³ணேன ஸா தம்ஸதி³ஸா, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அசலா அஸம்பவேதீ⁴’’தி வுத்தம். யதோ குதோசி அனுஸ்ஸவனம் அனுஸ்ஸவோ. விஜ்ஜாட்டா²னாதீ³ஸு கதபரிசயானம் ஆசரியானம் தம் தம் அத்த²ம் ஞாபேந்தீ பவேணீ ஆசரியபரம்பரா. கேவலம் அத்தனோ மதியா ‘‘இதி கிர ஏவம் கிரா’’தி பரிகப்பனா இதிகிரா. பிடகஸ்ஸ க³ந்த²ஸ்ஸ ஸம்பதா³னதோ பூ⁴ததோ தஸ்ஸ க³ஹணம் பிடகஸம்பதா³னம். யதா²ஸுதானம் அத்தானம் ஆகாரஸ்ஸ பரிவிதக்கனம் ஆகாரபரிவிதக்கோ. ததே²வஸ்ஸ ‘‘ஏவமேத’’ந்தி தி³ட்டி²யா நிஜ்ஜா²னக்க²மனம் தி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தி. ஆக³மாதி⁴க³மேஹி வினா கேவலம் அனுஸ்ஸுததோ தக்கமக்³க³ம் நிஸ்ஸாய தக்கனம் தக்கோ. அனுமானவிதி⁴ம் நிஸ்ஸாய க³ஹணம் நயக்³கா³ஹோ. யஸ்மா பு³த்³த⁴விஸயே ட²த்வா ப⁴க³வதோ அயம் தே²ரஸ்ஸ சோத³னா தே²ரஸ்ஸ ச ஸோ அவிஸயோ, தஸ்மா ‘‘பச்சக்க²தோ ஞாணேன படிவிஜ்ஜி²த்வா வியா’’தி வுத்தம். ஸீஹனாதோ³ வியாதி ஸீஹனாதோ³. தம்ஸதி³ஸதா சஸ்ஸ ஸேட்ட²பா⁴வேன, ஸோ சேத்த² ஏவம் வேதி³தப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸீஹனாதோ³’’திஆதி³மாஹ. உன்னாத³யந்தேனாதி அஸனிஸதி³ஸம் கரோந்தேன.

அனுயோக³தா³பனத்த²ந்தி அனுயோக³ம் ஸோதா⁴பேதும். விமத்³த³க்க²மஞ்ஹி ஸீஹனாத³ம் நத³ந்தோ அத்த²தோ அனுயோக³ம் ஸோதே⁴தி நாம, அனுயுஜ்ஜ²ந்தோ ச நம் ஸோதா⁴பேதி நாம. தா³துந்தி ஸோதே⁴தும். கேசி ‘‘தா³னத்த²’’ந்தி அத்த²ம் வத³ந்தி, தம் ந யுத்தம். ந ஹி யோ ஸீஹதா³னம் நத³தி, ஸோ ஏவ தத்த² அனுயோக³ம் தே³தீதி யுஜ்ஜதி. நிக⁴ம்ஸனந்தி விமத்³த³னம். த⁴மமானந்தி தாபயமானம். தாபனஞ்சேத்த² க³க்³க³ரியா த⁴ம்மாபனஸீஸேன வத³தி.

ஸப்³பே³ தேதி ஸப்³பே³ தே அதீதே நிருத்³தே⁴ ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴. தேனேதம் த³ஸ்ஸேதி – யே தே அஹேஸும் அதீதமத்³தா⁴னம் தவ அபி⁴னீஹாரதோ ஓரம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴, தேஸம் தாவ ஸாவகஞாணகோ³சரே த⁴ம்மே பரிச்சி²ந்த³ந்தோ மாராத³யோ விய ச பு³த்³தா⁴னம் லோகியசித்தாசாரம் த்வம் ஜானேய்யாஸி. யே பன தே அப்³ப⁴தீதா, ததோ பரதோ சி²ன்னவடுமா சி²ன்னபபஞ்சா பரியாதி³ன்னவட்டா ஸப்³ப³து³க்க²வீதிவத்தா ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴, தேஸம் ஸப்³பே³ஸம்பி தவ ஸாவகஞாணஸ்ஸ அவிஸயபூ⁴தே த⁴ம்மே கத²ம் ஜானிஸ்ஸஸீதி. தேனாதி ஸம்போ³தி⁴ஸங்கா²தேன ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணபத³ட்டா²னேன அரஹத்தமக்³க³ஞாணேன. ஏவம்ஸீலாதி தாதி³ஸஸீலா. ஸமாதி⁴பக்கா²தி ஸமாதி⁴ ச ஸமாதி⁴பக்கா² ச ஸமாதி⁴பக்கா² ஏகதே³ஸஸரூபேகஸேஸனயேன. தத்த² ஸமாதி⁴பக்கா²தி வீரியஸதியோ தத³னுகு³ணா ச த⁴ம்மா வேதி³தப்³பா³. ஜா²னஸமாபத்தீஸு யேபு⁴ய்யேன விஹாரவோஹாரோ, ஜா²னஸமாபத்தியோ ஸமாதி⁴ப்பதா⁴னாதி வுத்தம் ‘‘ஸமாதி⁴பக்கா²னம் த⁴ம்மானம் க³ஹிதத்தா விஹாரோ க³ஹிதோ’’தி.

யதா² பன ஹேட்டா² க³ஹிதாபி ஸமாதி⁴பஞ்ஞா படிபக்க²தோ விமுத்தத்தா விமுச்சன-ஸங்கா²த-கிச்சவிஸேஸ-த³ஸ்ஸனவஸேன விமுத்திபரியாயேன புன க³ஹிதா ‘‘ஏவம்விமுத்தா’’தி, ஏவம் தி³ப்³ப³விஹாரோ தி³ப்³ப³விஹாரவிஸேஸத³ஸ்ஸனவஸேன புன க³ஹிதோ ‘‘ஏவம்விஹாரீ’’தி, தஸ்மா ஸப்³பே³ஸம் ஸமாபத்திவிஹாரானம் வஸேனேத்த² அத்தோ² யுஜ்ஜதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். விமுத்தீதி ஸங்க²ம் க³ச்ச²ந்தி விமுச்சித்தா²தி கத்வா. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. படிப்பஸ்ஸத்³த⁴ந்தேதி படிப்பஸ்ஸம்ப⁴னோஸாபனேன. ஸப்³ப³கிலேஸேஹி நிஸ்ஸடத்தா அஸம்ஸட்ட²த்தா விமுத்தத்தா ச நிஸ்ஸரணவிமுத்தி நிப்³பா³னம்.

அனாக³தபு³த்³தா⁴னம் பனாதி பன-ஸத்³தோ³ விஸேஸத்த²ஜோதனோ. தேன அதீதேஸு தாவ க²ந்தா⁴னம் பூ⁴தபுப்³ப³த்தா தத்த² ஸியா ஞாணஸ்ஸ ஸவிஸயே க³தி, அனாக³தேஸு பன ஸப்³ப³ஸோ அஸஞ்ஜாதேஸு கத²ந்தி இமமத்த²ம் ஜோதேதி. தேனாஹ ‘‘அனாக³தாபீ’’திஆதி³. ‘‘அத்தனோ சேதஸா பரிச்சி²ந்தி³த்வா விதி³தா’’தி கஸ்மா வுத்தம்? நனு அதீதானாக³தே ஸத்தாஹே ஏவ பவத்தம் சித்தம் சேதோபரியஞாணஸ்ஸ விஸயோ, ந ததோ பரந்தி? நயித³ம் சேதோபரியஞாணகிச்சவஸேன வுத்தம், அத² கோ² புப்³பே³னிவாஸஅனாக³தம்ஸஞாணானம் வஸேன வுத்தம், தஸ்மா நாயம் தோ³ஸோ. விதி³தட்டா²னே ந கரோதி ஸிக்கா²பதே³னேவ தாதி³ஸஸ்ஸ படிக்கே²பஸ்ஸ படிக்கி²த்தத்தா ஸேதுகா⁴ததோ ச. கத²ம் பன தே²ரோ த்³வயஸம்ப⁴வே படிக்கே²பமேவ அகாஸி, ந விப⁴ஜ்ஜ ப்³யாகாஸீதி ஆஹ ‘‘தே²ரோ கிரா’’திஆதி³. பாரம் பரியந்தம் மினோதீதி பாரமீ, ஸா ஏவ ஞாணந்தி பாரமிஞாணம், ஸாவகானம் பாரமிஞாணம் ஸாவகபாரமிஞாணம். தஸ்மிம் ஸாவகானம் உக்கம்ஸபரியந்தக³தே ஜானனே நாயமனுயோகோ³, அத² கோ² ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணே ஸப்³ப³ஞ்ஞுதாய ஜானனே. கேசி பன ‘‘ஸாவகபாரமிஞாணேதி ஸாவகபாரமிஞாணவிஸயே’’தி அத்த²ம் வத³ந்தி, ததா² ஸேஸபதே³ஸுபி. ஸீல…பே… ஸமத்த²ந்தி ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞாவிமுத்திஞாணஸங்கா²தானம் காரணானம் ஜானனஸமத்த²ம். பு³த்³த⁴ஸீலாத³யோ ஹி பு³த்³தா⁴னம் பு³த்³த⁴கிச்சஸ்ஸ பரேஹி ஏதே பு³த்³தா⁴தி ஜானனஸ்ஸ ச காரணம்.

அனுமானஞாணம் விய ஸம்ஸயட்டி²தம் அஹுத்வா இத³மித³ந்தி யதா²ஸபா⁴வதோ ஞேய்யம் தா⁴ரேதி நிச்சி²னோதீதி த⁴ம்மோ, பச்சக்க²ஞாணந்தி ஆஹ ‘‘த⁴ம்மஸ்ஸ பச்சக்க²தோ ஞாணஸ்ஸா’’தி. அனுஏதீதி அன்வயோதி ஆஹ ‘‘அனுயோக³ம் அனுக³ந்த்வா’’தி. பச்சக்க²ஸித்³த⁴ஞ்ஹி அத்த²ம் அனுக³ந்த்வா அனுமானஞாணஸ்ஸ பவத்தி ‘‘தி³ட்டே²ன அதி³ட்ட²ஸ்ஸ அனுமான’’ந்தி வேதி³தப்³பா³. விதி³தே வேத³கம்பி ஞாணம் அத்த²தோ விதி³தமேவ ஹோதீதி ‘‘அனுமானஞாணம் நயக்³கா³ஹோ விதி³தோ’’தி வுத்தம். விதி³தோதி வித்³தோ⁴ படிலத்³தோ⁴, அதி⁴க³தோதி அத்தோ². அப்பமாணோதி அபரிமாணோ மஹாவிஸயத்தா. தேனாஹ ‘‘அபரியந்தோ’’தி. தேனாதி அபரியந்தத்தா. தேன வா அபரியந்தேன ஞாணேன. ஏதேன தே²ரோ யம் யம் அனுமேய்யமத்த²ம் ஞாதுகாமோ ஹோதி, தத்த² தத்த² தஸ்ஸ அஸங்க³மப்படிஹதம் அனுமானஞாணம் பவத்தேதீதி த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘ஸோ இமினா’’திஆதி³. தத்த² இமினாதி இமினா காரணேன.

பாகாரஸ்ஸ தி²ரபா⁴வம் உத்³த⁴முத்³த⁴ம் ஆபேதீதி உத்³தா⁴பம், பாகாரமூலம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன பாகாரத்³வாரப³ந்த⁴பரிகா²தீ³னம் ஸங்க³ஹோ வேதி³தப்³போ³. பச்சந்தே ப⁴வம் பச்சந்திமம். பண்டி³ததோ³வாரிகட்டா²னியம் கத்வா தே²ரோ அத்தானம் த³ஸ்ஸேதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏகத்³வாரந்தி கஸ்மா ஆஹா’’தி சோத³னம் ஸமுட்டா²பேஸி.

யஸ்ஸா பஞ்ஞாய வஸேன புரிஸோ பண்டி³தோதி வுச்சதி, தம் பண்டி³ச்சந்தி ஆஹ – ‘‘பண்டி³ச்சேன ஸமன்னாக³தோ’’தி. தம்தம்இதிகத்தப்³ப³தாஸு சே²கபா⁴வோ ப்³யத்தபா⁴வோ வேய்யத்தியம். மேத⁴தி அஞ்ஞாணம் ஹிம்ஸதி வித⁴மதீதி மேதா⁴, ஸா ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி மேதா⁴வீ. டா²னே டா²னே உப்பத்தி ஏதிஸ்ஸா அத்தீ²தி டா²னுப்பத்திகா, டா²னஸோ உப்பஜ்ஜனபஞ்ஞா. அனுபரியாயந்தி ஏதேனாதி அனுபரியாயோ, ஸோ ஏவ பதோ²தி அனுபரியாயபதோ², பரிதோ பாகாரஸ்ஸ அனுயாயனமக்³கோ³. பாகாரபா⁴கா³ ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³பா³ ஏத்தா²தி பாகாரஸந்தி⁴, பாகாரஸ்ஸ பு²ல்லிதபதே³ஸோ. ஸோ பன ஹேட்டி²மந்தேன த்³வின்னம்பி இட்ட²கானம் விக³மேன ஏவம் வுச்சதீதி ஆஹ – ‘‘த்³வின்னம் இட்ட²கானம் அபக³தட்டா²ன’’ந்தி. சி²ன்னட்டா²னந்தி சி²ன்னபி⁴ன்னபதே³ஸம், சி²ன்னட்டா²னம் வா. தஞ்ஹி ‘‘விவர’’ந்தி வுச்சதி. கீலிட்ட²ந்தி மலீனம். உபதாபேந்தீதி கிலேஸபரிளாஹேன ஸந்தாபேந்தி. விபா³தே⁴ந்தீதி பீளேந்தி. உப்பன்னாய பஞ்ஞாய நீவரணேஹி ந கிஞ்சி காதும் ஸக்காதி ஆஹ ‘‘அனுப்பன்னாய பஞ்ஞாய உப்பஜ்ஜிதும் ந தே³ந்தீ’’தி. தஸ்மாதி பச்சயூபகா⁴தேன உப்பஜ்ஜிதும் அப்பதா³னதோ. சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுட்டு² ட²பிதசித்தாதி சதுப்³பி³தா⁴யபி ஸதிபட்டா²னபா⁴வனாய ஸம்மதே³வ ட²பிதசித்தா அப்பிதசித்தா. யதா²ஸபா⁴வேன பா⁴வேத்வாதி யாதா²வதோ ஸம்மதே³வ யதா² படிபக்கா² ஸமுச்சி²ஜ்ஜந்தி, ஏவம் பா⁴வேத்வா.

புரிமனயே ஸதிபட்டா²னானி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ச மிஸ்ஸகா அதி⁴ப்பேதாதி ததோ அஞ்ஞதா² வத்தும் ‘‘அபிசேத்தா²’’திஆதி³ வுத்தம். மிஸ்ஸகாதி ஸமத²விபஸ்ஸனாமக்³க³வஸேன மிஸ்ஸகா. ‘‘சதூஸு ஸதிபட்டா²னேஸு ஸுப்பதிட்டி²தசித்தாதி பட²மம் வுத்தத்தா ஸதிபட்டா²னேஸு விபஸ்ஸனம் க³ஹேத்வா ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ யதா²பூ⁴தம் பா⁴வேத்வாதி வுத்தத்தா மக்³க³பரியாபன்னானம்யேவ ச நேஸம் நிப்பரியாயபோ³ஜ்ஜ²ங்க³பா⁴வதோ தேஸு ச அதி⁴க³தமேவ ஹோதீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ மக்³கோ³ ச ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஞ்சாதி க³ஹிதே ஸுந்த³ரோ பஞ்ஹோ ப⁴வேய்யா’’தி மஹாஸிவத்தே²ரோ ஆஹ. ந பனேவம் க³ஹிதம் போராணேஹீதி அதி⁴ப்பாயோ. இதீதி வுத்தப்பகாரபராமஸனம். தே²ரோதி ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ.

தத்தா²தி தேஸு பச்சந்தனக³ராதீ³ஸு. நக³ரம் விய நிப்³பா³னம் தத³த்தி²கேஹி உபக³ந்தப்³ப³தோ உபக³தானஞ்ச பரிஸ்ஸயரஹிதஸுகா²தி⁴க³மட்டா²னதோ. பாகாரோ விய ஸீலம் தது³பக³தானம் பரிதோ ஆரக்க²பா⁴வதோ. அனுபரியாயபதோ² விய ஹிரீ ஸீலபாகாரஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னபா⁴வதோ. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘பரியாயபதோ²தி கோ² பி⁴க்கு² ஹிரியா ஏதம் அதி⁴வசன’’ந்தி. த்³வாரம் விய அரியமக்³கோ³ நிப்³பா³னனக³ரப்பவேஸனே அஞ்ஜஸபா⁴வதோ. பண்டி³ததோ³வாரிகோ விய த⁴ம்மஸேனாபதி நிப்³பா³னனக³ரம் பவிட்ட²பவிஸனகானம் ஸத்தானம் ஸல்லக்க²ணதோ. தி³ன்னோதி தா³பிதோ, ஸோதி⁴தோதி அத்தோ². ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

3. சுந்த³ஸுத்தவண்ணனா

379. புப்³பே³ ஸாவத்தி²தோ வேளுவகா³மஸ்ஸ க³தத்தா வுத்தம் ‘‘ஆக³தமக்³கே³னேவ படினிவத்தந்தோ’’தி. ஸத்தன்னந்தி உபஸேனோ, ரேவதோ, க²தி³ரவனியோ, சுந்தோ³, ஸமணுத்³தே³ஸோ அஹந்தி சதுன்னம், சாலா, உபசாலா, ஸீஸூபசாலாதி, திஸ்ஸன்னந்தி இமேஸம் ஸத்தன்னம் அரஹந்தானம். நத்தி² நு கோ²தி ஏத்தா²பி ‘‘ஓலோகேந்தோ’’தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴ ஸீஹாவலோகனஞாயேன. ப⁴விஸ்ஸந்தி மே வத்தாரோ ஹரிதும் நாஸக்கீ²தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இத³ம் தா³னி பச்சி²மத³ஸ்ஸனந்தி பூ⁴தகத²னமத்தம், ந தத்த² ஸாலயதாத³ஸ்ஸனம் யதா² ததா²க³தஸ்ஸ வேஸாலியா நிக்க²மித்வா நாகா³பலோகிதம்.

தஸ்ஸ தஸ்ஸ விஸேஸஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னவஸேனேவ இத்³தி⁴பே⁴த³த³ஸ்ஸனம் இத்³தி⁴விகுப்³ப³னம். ஸீஹஸ்ஸ விஜம்ப⁴னாதி³வஸேன கீளித்வா நாத³ஸதி³ஸீ அயம் த⁴ம்மகதா²தி வுத்தம் ‘‘ஸீஹவிகீளிதோ த⁴ம்மபரியாயோ’’தி. க³மனகாலோ மய்ஹந்தீதி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ பரிஸமாபனே. தேன தே²ரேன யதா²ரம்ப⁴ஸ்ஸ வசனபப³ந்த⁴ஸ்ஸ ஸமாபிதபா⁴வம் ஜோதேதி. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி ஏதி³ஸேஸு ஸப்³ப³ட்டா²னேஸு. யுக³ந்த⁴ராத³யோ பரிப⁴ண்ட³பப்³ப³தாதி வேதி³தப்³பா³. ஏகப்பஹாரேனேவாதி ஏகப்பஹாரேன இவ. ஸ்வாயம் இவ-ஸத்³தோ³ ந ஸக்கோமீதி ஏத்த² ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³போ³.

படிபாதே³ஸ்ஸாமீதி டி²தகாயம் படிபாதே³ஸ்ஸாமி. பத்த²னாகாலே அனோமத³ஸ்ஸிஸ்ஸ ப⁴க³வதோ வசனஸுதானுஸாரேன ஞாணேன தி³ட்ட²மத்ததம் ஸந்தா⁴ய ‘‘தம் பட²மத³ஸ்ஸன’’ந்தி வுத்தம். தா⁴ரேதும் அஸக்கோந்தீ கு³ணஸாரம். ஏஸ மக்³கோ³தி ஏஸோ ஜாதானம் ஸத்தானம் மரணனிட்டி²தோ பந்தோ². புனபி ஏவம்பா⁴வினோ நாம ஸங்கா²ராதி ஸங்கா²ரா நாம ஏவம்பா⁴வினோ, மரணபரியோஸானாதி அத்தோ². ஏத்தகந்தி ஏத்தகம் காலம். ஸங்கட்³டி⁴த்வா ஸம்ஹரித்வா. முக²ம் பிதா⁴யாதி முக²ம் சா²தே³த்வா. அக்³கி⁴கஸதானீதி மகுளங்குரசேதியஸதானி.

புரிமதி³வஸேதி அதீததி³வஸே. யஸ்மா த⁴ம்மஸேனாபதினோ அரஹத்தப்பத்ததி³வஸேயேவ ஸத்து² ஸாவகஸன்னிபாதோ அஹோஸி, தஸ்மா ‘‘பூரிதஸாவகஸன்னிபாதோ ஏஸ பி⁴க்கூ²’’தி வுத்தம். பஞ்ச ஜாதிஸதானீதி பு⁴ம்மத்தே², அச்சந்தஸம்யோகே³ வா உபயோக³வசனம்.

களோபிஹத்தோ²தி விலீவமயபா⁴ஜனஹத்தோ². ‘‘சம்மமயபா⁴ஜனஹத்தோ²’’தி ச வத³ந்தி. புரந்தரேதி நக³ரமஜ்ஜே². வனேதி அரஞ்ஞே.

ஓஸக்கனாகாரவிரஹிதோதி த⁴ம்மதே³ஸனாய ஸங்கோசஹேதுவிரஹிதோ. விஸாரதோ³தி ஸாரத³விரஹிதோ. த⁴ம்மோஜந்தி த⁴ம்மரஸம், ஓஜவந்தம் தே³ஸனாத⁴ம்மந்தி அத்தோ². த⁴ம்மபோ⁴க³ந்தி த⁴ம்மபரிபோ⁴க³ம், பரேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்விப⁴ஜனவஸேன பவத்தம் த⁴ம்மஸம்போ⁴க³ந்தி தே³ஸனாத⁴ம்மமேவ வத³தி. தேன வுத்தம் ‘‘உப⁴யேனபி த⁴ம்மபரிபோ⁴கோ³வ கதி²தோ’’தி.

பியாயிதப்³ப³தோ பியேஹி. மனஸ்ஸ வட்³ட⁴னதோ மனாபேஹி. ஜாதியாதி க²த்தியாதி³ஜாதியா. நானாபா⁴வோ அஸஹபா⁴வோ விஸும்பா⁴வோ. அஞ்ஞதா²பா⁴வோ அஞ்ஞத²த்தம். ஸரீரந்தி ரூபத⁴ம்மகாயஸங்கா²தம் ஸரீரம். ரூபகாயே ஹி பி⁴ஜ்ஜந்தே பி⁴ஜ்ஜந்தேவ. ஸோ பி⁴ஜ்ஜேய்யாதி ஸோ மஹந்ததரோ க²ந்தோ⁴ பி⁴ஜ்ஜேய்ய.

த³க்கி²ணதி³ஸம் க³தோதி த³க்கி²ணதி³ஸாமுகே² பவத்தோ. மஹாக²ந்தோ⁴ வியாதி மஹந்தோ ஸாரவந்தோ ஸாகா²க²ந்தோ⁴ விய. ஸாக²க²ந்தா⁴ ஹி தி³ஸாபி⁴முக²பவத்தாகாரா, மூலக²ந்தோ⁴ பன உத்³த⁴முக்³க³தோ. ஸோளஸன்னம் பஞ்ஹானந்தி ஸோளஸன்னம் அபராபரியபவத்தனியானம் அத்தா²னம். ஞாதும் இச்சி²தோ ஹி அத்தோ² பஞ்ஹோ.

4-5. உக்கசேலஸுத்தாதி³வண்ணனா

380-381. அமாவஸுபோஸதே²தி அமாவஸிஉபோஸதே², காலபக்க²உபோஸதே²தி அத்தோ². புரிமனயேனேவாதி அனந்தரஸுத்தே வுத்தனயேனேவ.

6. உத்தியஸுத்தவண்ணனா

382. மச்சுதே⁴ய்யஸ்ஸாதி மச்சுனோ பவத்திட்டா²னஸ்ஸ.

8. ப்³ரஹ்மஸுத்தவண்ணனா

384. தஸ்மிம் காலேதி பட²மாபி⁴ஸம்போ³தி⁴யம். பி⁴க்கு²யேவ நத்தி² த⁴ம்மசக்கஸ்ஸ அப்பவத்திதத்தா, பி⁴க்கு²யேவ பி⁴க்கு²லக்க²ணயோக³தோ. ஏககோ மக்³கோ³, ந த்³வேதா⁴பத²பூ⁴தோதி ஏகமக்³கோ³, தம் ஏகமக்³க³ம். ஜாதியா க²யோ வட்டது³க்க²ஸ்ஸ அந்தபூ⁴தோதி ஜாதிக்க²யந்தோ, நிப்³பா³னம், தம் தி³ட்ட²த்தா ஜாதிக்க²யந்தத³ஸ்ஸீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

9. ஸேத³கஸுத்தவண்ணனா

385. அயம் தஸ்ஸ லத்³தீ⁴தி அயம் இதா³னி வுச்சமானா தஸ்ஸ ஆசரியஸ்ஸ லத்³தி⁴. ததோ அனாமேந்தோதி யேன வம்ஸோ நமதி, தேன காயம் அனாமேந்தோ. ததா² நமந்தோ ஹி பதித்வா சுண்ணவிசுண்ணம் ஹோதி. தந்தி காயம், தம் வம்ஸம் வா. ஆகட்³டே⁴ந்தோ வியாதி நமிதட்டா²னதோ பரபா⁴கே³ன ஆகட்³டே⁴ந்தோ விய. ஏகதோபா⁴கி³யம் கத்வாதி யதா²வுத்தம் ஸதிம் ஸூபட்டி²தம் கத்வா ஓனதம் விய கத்வா. ததா² கரணம் பன ததா² வாதூபத்த²ம்ப⁴கா³ஹாபனேனாதி ஆஹ – ‘‘வாதூபத்த²ம்ப⁴ம் கா³ஹாபேத்வா’’தி. தஞ்ச ஸதியா தத³த்த²ம் உபட்டா²னேனாதி வுத்தம் ‘‘ஸதிம் ஸூபட்டி²தம் கத்வா’’தி. நிச்சலோவ நிஸீத³ந்தோ அந்தேவாஸீ ஆசரியம் ரக்க²தி, ஏத்தகம் ஆசரியஸ்ஸ லத்³தி⁴வஸேன வுத்தம். ‘‘ஆசரியோ வம்ஸம் ஸுக்³க³ஹிதம் க³ண்ஹந்தோ’’திஆதி³ ஸப்³ப³ம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ.

‘‘அத்தானமேவ ரக்க²தீ’’தி இத³ம் அத்தனோ ரக்க²ணம் பதா⁴னம் கத்வா வுத்தம், ந அந்தேவாஸிகந்தி அவதா⁴ரணப²லம். அத்தரக்கா²ய பனேத்த² ஸிஜ்ஜ²மானாய அந்தேவாஸிகரக்கா²பி ஸித்³தா⁴ ஏவ ஹோதீதி. து³தியபக்கே²பி ஏஸேவ நயோ. ஸோ தத்த² ஞாயோதி யா அத்தனோ ஏவ ரக்கா², ஸா அத்த²தோ பரரக்கா²பி ஹோதீதி அயமேத்த² ஞாயோ யுத்தப்பயோகோ³. அனுவட்³டி⁴யாதி யதா²வட்³டி⁴தஸ்ஸ அனுஅனுவட்³டி⁴யா. ஏதேன படிலத்³த⁴ஸம்பயுத்தபமோத³னாகாரோ த³ஸ்ஸிதோதி ஆஹ – ‘‘ஸபுப்³ப³பா⁴கா³ய முதி³தாயாதி அத்தோ²’’தி. ஆஸேவனாயாதிஆதீ³னி பதா³னி அனுத³யதாபரியோஸானானி (யஸ்மா ஸதிபட்டா²னம் ஸேவந்தஸ்ஸ ஸித்³த⁴ம் அத்தனோ ச பரஸ்ஸ ச ரக்க²ணம் பகாஸேந்தி, தஸ்மா) – ‘‘அத்தானம், பி⁴க்க²வே, ரக்கி²ஸ்ஸாமீதி ஸதிபட்டா²னம் ஸேவிதப்³ப³’’ந்திஆதி³ வுத்தம்.

10. ஜனபத³கல்யாணீஸுத்தவண்ணனா

386. ஜனபத³ஸ்மிம் கல்யாணீதி ஸகலஜனபதே³ ப⁴த்³தா³ ரூபஸம்பத்தியா ஸிக்கா²ஸம்பத்தியா ச ஸுந்த³ரா ஸேட்டா². ரூபஸம்பத்தி ச நாம ஸப்³ப³ஸோ ரூபதோ³ஸாபா⁴வேன ரூபகு³ணபாரிபூரியா ஹோதீதி தது³ப⁴யம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ச²ஸரீரதோ³ஸரஹிதா பஞ்சகல்யாணஸமன்னாக³தா’’தி வுத்தம். தம் து³வித⁴ம்பி விவரந்தோ ‘‘ஸா ஹீ’’திஆதி³மாஹ. பஞ்சகல்யாணஸமன்னாக³தாதி பஞ்சவித⁴ஸரீரகு³ணஸம்பதா³ஹி ஸமன்னாக³தா. நாதிதீ³கா⁴ நாதிரஸ்ஸாதி பமாணமஜ்ஜி²மா தீ³க⁴தரப்பமாணா ந ஹோதி, ந அதிரஸ்ஸா, லகுண்ட³கரூபா ந ஹோதி. நாதிகிஸாதி அதிவிய கிஸத²த்³த⁴மம்ஸலோஹிதா தி³ஸ்ஸமானா அட்டி²ஸரீரா ஜாலஸரீரா ந ஹோதி. நாதிதூ²லாதி பா⁴ரியமம்ஸா மஹோத³ரா ந ஹோதி. நாதிகாளா நாச்சோதா³தாதி அதிவிய காளவண்ணா ஜா²மங்கா³ரோ விய, த³தி⁴தக்காதீ³ஹி பமஜ்ஜிதமத்தகம்ஸலோஹவண்ணா ந ஹோதி. மனுஸ்ஸலோகே தாதி³ஸியா ரூபஸம்பத்தியா அபா⁴வதோ அதிக்கந்தா மனுஸ்ஸவண்ணம். யதா² பமாணயுத்தா, ஏவம் ஆரோஹபரிணாஹயோக³தோ ச பரேஸம் பஸாதா³வஹா நாதிதீ³க⁴தாத³யோ. ஏவம் மனுஸ்ஸானம் தி³ப்³ப³ரூபதாஸம்பத்தீபீதி வுத்தம் ‘‘அப்பத்தா தி³ப்³ப³வண்ண’’ந்தி. ஏத்த² ச நாதிதீ³க⁴னாதிரஸ்ஸதாவசனேன ஆரோஹஸம்பத்தி வுத்தா உப்³பே³தே⁴ன பாஸாதி³கபா⁴வதோ. கிஸதூ²லதோ³ஸாபா⁴வவசனேன பரிணாஹஸம்பத்தி வுத்தா. உப⁴யேனபி ஸண்டா²னஸம்பதா³ விபா⁴விதா, நாதிகாளதாவசனேன வண்ணஸம்பத்தி வுத்தா விவண்ணதாபா⁴வதோ. பியங்கு³ஸாமாதி பரிணதபியங்கு³புப்ப²ஸதி³ஸஸரீரனிபா⁴ஸா. முக²பரியோஸானந்தி அத⁴ரோட்ட²மாஹ. அயம் யதா²வுத்தா ஸரீரவண்ணஸம்பத்தி. அஸ்ஸாதி ஜனபத³கல்யாணியா. ச²விகல்யாணதா ச²விஸம்பத்திஹேதுகத்தா தஸ்ஸா. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. நகா² ஏவ பத்தஸதி³ஸதாய நக²பத்தானி.

(பஸாவோ ஸரீராவயவேன இரியனந்தி ஆஹ – ‘‘பவத்தீதி அத்தோ²’’தி, பஸாவோ யதா²பரிதமேவ கனதந்தி, ந ஸபா⁴வஸந்தா⁴னம். யதா²விபா⁴வஸேன உத்தமமேவ நச்சம் நச்சதி. தே வா வீஸதியாஸூதிரம் தா⁴னப்பத்தியா பவத்தியா பவத்திமகதமந்த³தா விபா⁴வஸுடதஸ்ஸ உத்தமமேவ கீ³தஞ்ச கா³யதீதி அத்தோ².) [ஏத்த²ந்தரே பாடோ² அஸுத்³தோ⁴ து³ஸ்ஸோத⁴னீயோ ச. ஸுத்³த⁴பாடோ² க³வேஸிதப்³போ³.] ஸமதித்திகோ தேலபத்தோதி முக²வத்திஸமம் தேலானம் பூரிதத்தா ஸமதித்திகமுக²ம் தேலபா⁴ஜனம். அந்தரேன ச மஹாஸமஜ்ஜம் அந்தரேன ச ஜனபத³கல்யாணிந்தி ஜனபத³கல்யாணியா, தஸ்ஸா ச நச்சகீ³தம் பேக்கி²தும் ஸன்னிபதிதமஹாஜனஸமூஹஸ்ஸ மஜ்ஜ²தோ பரிஹரிதப்³போ³ நேதப்³போ³. நந்தி தேலம். ஆஹரேய்யாதி ஆபஜ்ஜேய்ய. தத்ரித³ம் ஓபம்மஸம்ஸந்த³னம் – தேலபத்தம் விய காயக³தாஸதி, தஸ்ஸ பரிஹரணபுக்³க³லோ விய விபஸ்ஸகோ, ஜனகாயா விய புது²த்தாரம்மணானி, அஸிபுரிஸோ விய மனோ, தேலஸ்ஸ சஜனம் விய கிலேஸுப்பாத³னம், ஸீஸபாதனம் விய அரியமக்³க³ஞாணஸீஸானுப்பத்தி. ‘‘காயக³தா ஸதி நோ பா⁴விதா…பே… ஸிக்கி²தப்³ப³’’ந்தி வுத்தத்தா ‘‘புப்³ப³பா⁴க³விபஸ்ஸனாவ கதி²தா’’தி வுத்தம்.

நாலந்த³வக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

3. ஸீலட்டி²திவக்³கோ³

1-2. ஸீலஸுத்தாதி³வண்ணனா

387-388. ஸீலானீதி ப³ஹுவசனம் அனேகவித⁴த்தா ஸீலஸ்ஸ. தஞ்ஹி ஸீலனட்டே²ன ஏகவித⁴ம்பி சாரித்தாதி³வஸேன அனேகவித⁴ம். தேனாஹ – ‘‘சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலானீ’’தி. பஞ்ஹமக்³கோ³தி ஞாதும் இச்சி²தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ வீமம்ஸனம். தேனாஹ – ‘‘பஞ்ஹக³வேஸன’’ந்தி.

3-5. பரிஹானஸுத்தாதி³வண்ணனா

389-391. புக்³க³லவஸேன பரிஹானம் ஹோதி ந த⁴ம்மவஸேன. யோ ந பா⁴வேதி, தஸ்ஸேவ பரிஹாயதி. தேனாஹ ‘‘யோ ஹீ’’திஆதி³.

6. பதே³ஸஸுத்தவண்ணனா

392. பதே³ஸதோ பா⁴விதத்தாதி ஏகதே³ஸதோ பா⁴விதத்தா பா⁴வனாபாரிபூரியா அனனுப்பத்தத்தா. தேனாஹ – ‘‘சத்தாரோ ஹி மக்³கே³’’திஆதி³.

7. ஸமத்தஸுத்தவண்ணனா

393. ஸமத்தா பா⁴விதத்தாதி பரியத்தா பா⁴விதத்தா.

8-10. லோகஸுத்தாதி³வண்ணனா

394-396. மஹாவிஸயத்தா மஹதியோ அபி⁴ஞ்ஞா ஏதஸ்ஸாதி மஹாபி⁴ஞ்ஞோ, தஸ்ஸ பா⁴வோதி ஸப்³ப³ம் வத்தப்³ப³ம். ‘‘ஸததவிஹாரவஸேன வுத்த’’ந்தி வத்வா தமத்த²ம் பாகடம் காதும் ‘‘தே²ரோ கிரா’’திஆதி³ வுத்தம். தஸ்ஸாதி தே²ரஸ்ஸ. ஆவஜ்ஜனஸ்ஸ க³திந்தி ஏகாவஜ்ஜனஸ்ஸேவ க³மனவீதி²ம். அனுப³ந்த⁴தி சக்கவாளானம் ஸஹஸ்ஸம் ஏகாவஜ்ஜனேனேவ ஸஹஸ்ஸலோகதா⁴துயா இச்சி²தமத்த²ம் ஜானிதும் ஸமத்தோ²தி த³ஸ்ஸேதி.

ஸீலட்டி²திவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

4. அனனுஸ்ஸுதவக்³க³வண்ணனா

397-407. யா வேத³னா ஸம்மஸித்வாதி யா தேபூ⁴மகவேத³னா ஸம்மஸித்வா. தாவஸ்ஸாதி தா தேபூ⁴மகவேத³னா ஏவ அஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ. ஸதி³ஸவஸேன சேதம் வுத்தம், அனிச்சாதி³ஸம்மஸனவஸேன விதி³தா புப்³ப³பா⁴கே³ ஸம்மஸனகாலே உபட்ட²ஹந்தி. பரிக்³க³ஹிதேஸூதி பரிஜானனவஸேன பரிச்சி²ஜ்ஜ க³ஹிதேஸு. ‘‘வேத³னா தண்ஹாபபஞ்சஸ்ஸ, விதக்கோ மானபபஞ்சஸ்ஸ, ஸஞ்ஞா தி³ட்டி²பபஞ்சஸ்ஸ மூலவஸேன ஸம்மஸனம் வுத்தா’’தி வத³ந்தி. ‘‘வேத³னாவிதக்கஸஞ்ஞா தண்ஹாமானதி³ட்டி²பபஞ்சானம் மூலத³ஸ்ஸனவஸேனா’’தி அபரே.

அனனுஸ்ஸுதவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

5. அமதவக்³கோ³

2. ஸமுத³யஸுத்தவண்ணனா

408. ஸாரம்மணஸதிபட்டா²னாதி ஆரம்மணலக்கி²தா ஸதிபட்டா²னா கதி²தா, ந ஸதிலக்க²ணா.

4. ஸதிஸுத்தவண்ணனா

410. ஸுத்³தி⁴கம் கத்வா விஸும் விஸும் கத்வா. ததா² ச வுத்தம் பாளியம் ‘‘காயே வா பி⁴க்கூ²’’தி.

6. பாதிமோக்க²ஸம்வரஸுத்தவண்ணனா

412. ஜேட்ட²கஸீலந்தி பதா⁴னகஸீலம். ஸீலக்³க³ஹணஞ்ஹி பாளியம் பாதிமோக்க²ஸம்வரவஸேனேவ ஆக³தம். தேனாஹ ‘‘திபிடகசூளனாக³த்தே²ரோ பனா’’திஆதி³. தத்த² பாதிமோக்க²ஸம்வரோவ ஸீலந்தி அவதா⁴ரணம் இதரேஸம் திண்ணம் ஏகதே³ஸேன பாதிமோக்க²ந்தோக³த⁴பா⁴வம் தீ³பேதி. ததா² ஹி அனோலோகியோலோகனே ஆஜீவஹேது ச ச²ஸிக்கா²பத³வீதிக்கமனே கி³லானபச்சயஸ்ஸ அப்பச்சவேக்கி²தபரிபோ⁴கே³ ச ஆபத்தி விஹிதாதி. தீணீதி இந்த்³ரியஸம்வராதீ³னி. ஸீலந்தி வுத்தட்டா²னம் நாம நத்தீ²தி ஸீலபரியாயேன தேஸம் கத்த²சி ஸுத்தே க³ஹிதட்டா²னம் நாம நத்தீ²தி நிப்பரியாயஸீலதம் தேஸம் படிக்கி²பதி. ச²த்³வாரரக்க²ணமத்தமேவாதி தஸ்ஸ ஸல்லஹுகதமாஹ சித்தாதி⁴ட்டா²னமத்தேன படிபாகதிகபா⁴வப்பத்திதோ. இதரத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. பச்சயுப்பத்திமத்தகந்தி ப²லேன ஹேதும் த³ஸ்ஸேதி. உப்பாத³னஹேதுகா ஹி பச்சயானம் உப்பத்தி. இத³மத்த²ந்தி இத³ம் பயோஜனம் இமஸ்ஸ பச்சயஸ்ஸ பரிபு⁴ஞ்ஜனேதி அதி⁴ப்பாயோ. நிப்பரியாயேனாதி இமினா இந்த்³ரியஸம்வராதீ³னி தீணி பதா⁴னஸீலஸ்ஸ பரிபாலனபரிஸோத⁴னவஸேன பவத்தியா பரியாயஸீலானி நாமாதி த³ஸ்ஸேதி. இதா³னி பாதிமோக்க²ஸீலஸ்ஸேவ பதா⁴னபா⁴வம் ப்³யதிரேகதோ அன்வயதோ ச உபமாய விபா⁴வேதும் ‘‘யஸ்ஸா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸோதி பாதிமோக்க²ஸம்வரோ. ஸேஸானி இந்த்³ரியஸம்வராதீ³னி. பாதிமோக்க²ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்தோ² பன விஸுத்³தி⁴மக்³க³ஸம்வண்ணனாதீ³ஸு வித்தா²ரிதோ, தஸ்மா தத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.

ஆசாரேன ச கோ³சரேன ச ஸம்பன்னோதி காயிகசேதஸிகஅவீதிக்கமஸங்கா²தேன ஆசாரேன ச நவேஸியாதி³கோ³சரதாதி³ஸங்கா²தேன கோ³சரேன ச ஸம்பன்னோ, ஸம்பன்னஆசாரகோ³சரோதி அத்தோ². அப்பமத்தகேஸூதி அதிபரித்தகேஸு அனாபத்திக³மனீயேஸு. ‘‘து³க்கடது³ப்³பா⁴ஸிதமத்தேஸூ’’தி அபரே. வஜ்ஜேஸூதி அகரணீயேஸு கா³ரய்ஹேஸு. தே பன ஏகந்ததோ அகுஸலா ஹோந்தீதி ஆஹ – ‘‘அகுஸலத⁴ம்மேஸூ’’தி. ப⁴யத³ஸ்ஸாவீதி ப⁴யதோ த³ஸ்ஸனஸீலோ, பரமாணுமத்தம்பி வஜ்ஜம் ஸினேருப்பமாணம் விய கத்வா த³ஸ்ஸனஸீலோ. ஸம்மா ஆதி³யித்வாதி ஸம்மதே³வ ஸக்கச்சம் ஸப்³ப³ஸோ ச ஆதி³யித்வா. ஸிக்கா²பதே³ஸூதி நித்³தா⁴ரணே பு⁴ம்மந்தி ஸமுதா³யதோ அவயவனித்³தா⁴ரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸிக்கா²பதே³ஸு தம் தம் ஸிக்கா²பத³’’ந்திஆதி³மாஹ. ஸிக்கா²பத³ம் ஸமாதா³தப்³ப³ம் ஸிக்கி²தப்³ப³ஞ்சாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸிக்கா²தி அதி⁴ஸீலஸிக்கா². புப்³பே³ பத³-ஸத்³தோ³ அதி⁴ட்டா²னட்டோ², இத⁴ பா⁴க³த்தோ²தி த³ட்ட²ப்³ப³ந்தி ஆஹ – ‘‘ஸிக்கா²கோட்டா²ஸேஸூ’’தி. மூலபஞ்ஞத்திஅனுபஞ்ஞத்திஆதி³பே⁴த³ம் யம்கிஞ்சி ஸிக்கி²தப்³ப³ம் பூரேதப்³ப³ம் ஸீலம், தம் பன த்³வாரவஸேன து³வித⁴மேவாதி ஆஹ – ‘‘காயிகம் வா வாசஸிகம் வா’’தி. இமஸ்மிம் அத்த²விகப்பே ஸிக்கா²பதே³ஸூதி ஆதா⁴ரே பு⁴ம்மம் ஸிக்கா²பா⁴கே³ஸு கஸ்ஸசி விஸும் அக்³க³ஹணதோ. தேனாஹ – ‘‘தம் தம் ஸப்³ப³’’ந்தி. ‘‘ததோ த்வம் பி⁴க்கு² ஸீலம் நிஸ்ஸாயா’’தி வசனதோ அனபி⁴ஜ்ஜா² அப்³யாபாத³ஸம்மாதி³ட்டி²யோபி ஸீலந்தி வுத்தா, தஸ்மா இமஸ்மிம் ஸுத்தே ‘‘பாதிமோக்க²ஸம்வரஸீலமேவ கதி²த’’ந்தி வுத்தம்.

7. து³ச்சரிதஸுத்தவண்ணனா

413. ஏத்தா²பி மனோஸுசரிதம் ஸீலம் நாமாதி த³ஸ்ஸேதீதி கத்வா வுத்தம் ‘‘பச்சி²மாபி தயோ’’தி. அனபி⁴ஜ்ஜா²அப்³யாபாத³ஸம்மாதி³ட்டி²த⁴ம்மா ஸீலம் ஹோதீதி வேதி³தப்³பா³ காயவசீஸுசரிதேஹி ஸத்³தி⁴ம் மனோஸுசரிதம்பி வத்வா ‘‘ததோ த்வம் பி⁴க்கு² ஸீலம் நிஸ்ஸாய ஸீலே பதிட்டா²யா’’தி வுத்தத்தா. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ. ச²ட்ட²ஸத்தமேஸூதி ச²ட்ட²ஸத்தமவக்³கே³ஸு அபுப்³ப³ம் நத்தி². தேன வுத்தம் ‘‘ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³’’தி. வக்³க³பேய்யாலதோ பன இமஸ்மிம் ஸதிபட்டா²னஸம்யுத்தே கதிபயவக்³கா³ ஸங்க³ஹம் ஆரூள்ஹா, ததா²பி தேஸம் அத்த²விஸேஸாபா⁴வதோ ஏகச்சேஸு போத்த²கேஸு முக²மத்தம் த³ஸ்ஸேத்வா ஸம்கி²த்தா, ஏகச்சேஸு அதிஸம்கி²த்தாவ, தே ஸங்கே²பவஸேன த்³வே கத்வா ‘‘ச²ட்ட²ஸத்தமேஸூ’’தி வுத்தம்.

அமதவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸதிபட்டா²னஸம்யுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.