4. இந்த்³ரியஸம்யுத்தம்
1. ஸுத்³தி⁴கவக்³கோ³
1. ஸுத்³தி⁴கஸுத்தவண்ணனா
471. சதுபூ⁴மக …பே… லப்³ப⁴ந்தி குஸலாப்³யாகதபா⁴வதோ தேஸம் திண்ணம் இந்த்³ரியானம். வீரியிந்த்³ரியஸமாதி⁴ந்த்³ரியானி…பே… ஸப்³ப³த்த² லப்³ப⁴ந்தி குஸலத்திகஸாதா⁴ரணத்தா. சதுபூ⁴மக …பே… வஸேனாதி சதுபூ⁴மகத⁴ம்மபரிச்சே²த³வஸேன சேவ குஸலாதீ³ஹி ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹகத⁴ம்மபரிச்சே²த³வஸேன ச வுத்தந்தி அத்தோ².
து³தியஸமணப்³ராஹ்மணஸுத்தவண்ணனா
477. து³க்க²ஸச்சவஸேனாதி து³க்க²ஸச்சபா⁴வேன ந பஜானந்தி. தஞ்ஹி பரிஞ்ஞேய்யதாய து³க்க²ஸச்சஸங்க³ஹம். ஸமுத³யஸச்சவஸேனாதி தண்ஹாவிஜ்ஜாதி³ம் ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ ஸமுத³யஸச்சபா⁴வேன ந பஜானந்தி. நிரோத⁴ந்தி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ அனுபாதா³ய நிரோத⁴னிமித்தம் நிப்³பா³னம். படிபத³ந்தி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியனிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் அரியமக்³க³ம். ஸேஸேஸூதி வீரியிந்த்³ரியாதீ³ஸு.
ஸுக்கபக்கே²தி ‘‘ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் பஜானந்தீ’’திஆதி³னயப்பவத்தே அனவஜ்ஜபக்கே². அதி⁴மோக்க²வஸேன ஆவஜ்ஜனஸமுத³யாதி ‘‘அத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³னயப்பவத்தபுப்³ப³பா⁴க³பூ⁴தஸத்³தா⁴தி⁴மோக்க²வஸேன ஆவஜ்ஜனுப்பத்தியா. தஸ்மா பட²முப்பன்னா ஸத்³தா⁴ ஏவ ஹேத்த² ‘‘ஆவஜ்ஜன’’ந்தி வுத்தா, ந மனோத்³வாராவஜ்ஜனம். ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. தஸ்மா பட²முப்பன்னா ஆவஜ்ஜனா பக்³க³ஹுப்பத்திட்டா²னானம் திக்கா²னம் வீரியிந்த்³ரியாதீ³னம் பட²முப்பத்தியா ஆவஜ்ஜனபரியாயேன வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். து³ப்³ப³லா ஹி பட²முப்பன்னா பக்³க³ஹாபா⁴வதோ வீரியிந்த்³ரியாதீ³னம் ஸமுத³யோதி ப³லவபா⁴வப்பத்தவீரியிந்த்³ரியாதி³கஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனட்டா²னியானி ஹோந்தீதி தேஸம் ஸமுத³யோதி வுத்தா, புப்³பே³ அதி⁴முச்சனாதி³வஸேன பவத்தஸ்ஸ ஆவஜ்ஜனஸ்ஸ ஸமுத³யாதி அத்தோ². புன ச²ந்த³வஸேனாதி கத்துகாமதாகுஸலச்ச²ந்த³வஸேன ஸத்³தா⁴தீ³னம் உப்பாதே³துகாமதாகாரப்பவத்தஸ்ஸ ச²ந்த³ஸ்ஸ வஸேன. மனஸிகாரவஸேன ஆவஜ்ஜனஸமுத³யாதி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாதி³வஸேன பவத்தஸ்ஸ து³ப்³ப³லஸ்ஸ தஸ்ஸ நிப்³ப³த்தகயோனிஸோமனஸிகாரவஸேன ஆவஜ்ஜனஸ்ஸ உப்பத்தியா. ஏவம்பீதி ‘‘அதி⁴மோக்க²வஸேனா’’திஆதி³னா வுத்தாகாரேனபி. ச²ஸு ஸுத்தேஸூதி து³தியதோ பட்டா²ய ச²ஸு ஸுத்தேஸு. சதுஸச்சமேவ கதி²தம். அஸ்ஸாத³க்³க³ஹணேன ஹி ஸமுத³யஸச்சம், ஆதீ³னவக்³க³ஹணேன து³க்க²ஸச்சம், நிஸ்ஸரணக்³க³ஹணேன நிரோத⁴மக்³க³ஸச்சானி க³ஹிதானீதி. பட²மஸுத்தே பன இந்த்³ரியானம் ஸரூபத³ஸ்ஸனமேவாதி.
8. த³ப்³ப³ஸுத்தவண்ணனா
478. ஸோதோ ஆபஜ்ஜீயதி ஏதேனாதி ஸோதாபத்தி, அனாக³தம் பதி பட²மமக்³கோ³. ஸோதோதி அரியமக்³க³ஸோதோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஆபஜ்ஜீயதீதிஆதி³தோ படிபஜ்ஜீயதி. பட²மமக்³க³படிலாப⁴னிமித்தானி ஸோதாபன்னஸ்ஸ அங்கா³னி இத⁴ ‘‘ஸோதாபத்தியங்கா³னீ’’தி வுத்தானி. தானி பன தீஸு டா²னேஸு ஸத்³தா⁴ அரியகந்தஸீலஞ்சாதி வேதி³தப்³பா³னி. ஸவிஸயேதி ஸகவிஸயே. ஜேட்ட²கபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ந்தி பதா⁴னபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம். யத்த² ஸத்³தா⁴தி³இந்த்³ரியானம் ஸாதிஸயகிச்சம், தேஸம் கிச்சாதிரேகதம் த³ஸ்ஸேதுந்தி அத்தோ². இதா³னி தமத்த²ம் உபமாஹி விபா⁴வேதும் ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். பத்வாதி அத்தனோ கிச்சாதிரேகட்டா²னம் படிலபி⁴த்வா. புப்³ப³ங்க³மந்தி ஸத்³த³ஹனகிச்சேஸு புரேசாரம் தோ⁴ரய்ஹம். ஸேஸானி வீரியிந்த்³ரியாதீ³னி. தத³ன்வயானீதி தத³னுக³தானி தஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாதி³கஸ்ஸ பக்கி²கானி. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. ஜா²னவிமோக்கே²தி ஜா²னஸங்கா²தே விமோக்கே² ஸமாதி⁴பதா⁴னதாய ஜா²னானம். ஏவஞ்ச கத்வா ‘‘ஸோதாபத்தியங்கா³னி பத்வா’’தி இத³ஞ்ச வசனம் ஸமத்தி²தம் ஹோதி. ஸத்³தூ⁴பனிஸஞ்ஹி ஸீலந்தி. அரியஸச்சானி பத்வாதி சத்தாரி ஸச்சானி அபி⁴ஸமேதப்³பா³னி பாபுணித்வா.
9-10. பட²மவிப⁴ங்க³ஸுத்தாதி³வண்ணனா
479-480. நேபக்கம் வுச்சதி பஞ்ஞாதி ஆஹ – ‘‘பஞ்ஞாயேதம் நாம’’ந்தி. நிபாயதி ஸம்கிலேஸத⁴ம்மே விஸோஸேதி நிக்கா²மேதீதி நிபகோ, தி²ரதிக்க²ஸதிபுக்³க³லோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ நேபக்கந்தி ஸதியாபி நேபக்கபா⁴வோ யுஜ்ஜதேவ. ஏவஞ்ஹி ‘‘ஸதினேபக்கேனா’’தி இத³ம் வசனம் ஸமத்தி²தம் ஹோதி, ஸதியா ச நேபக்கேனாதி ஏவம் வுச்சமானேன ஸதினித்³தே³ஸோ நாம கதோ ஹோதியேவ. அஸுகம் நாம ஸுத்தம் வா கம்மட்டா²னம் வா மே பா⁴ஸிதந்தி. வோஸ்ஸஜ்ஜீயதி ஸங்கா²ரக³தம் ஏதஸ்மிம் அதி⁴க³தேதி வோஸ்ஸக்³கோ³, நிப்³பா³னம். தம் ஆரம்மணம் கரித்வாதி ஆஹ – ‘‘நிப்³பா³னாரம்மணம் கத்வா’’தி. க³ச்ச²ந்தியாதி ஸங்கா²ரானம் உத³யஞ்ச வயஞ்ச உத³யப்³ப³யம் க³ச்ச²ந்தியா பு³ஜ்ஜ²ந்தியா. தேனாஹ ‘‘உத³யப்³ப³யபரிக்³கா³ஹிகாயா’’தி. ஸத்³தா⁴ஸதிபஞ்ஞிந்த்³ரியானி புப்³ப³பா⁴கா³னி ‘‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா அரஹம், சிரகதம்பி சிரபா⁴ஸிதம்பி ஸரிதா அனுஸ்ஸரிதா, உத³யத்த²கா³மினியா பஞ்ஞாயா’’தி ச வுத்தத்தா. ‘‘ஆரத்³த⁴வீரியோ விஹரதி, ஸோ அனுப்பன்னான’’ந்திஆதி³னா ச வுத்தத்தா வீரியிந்த்³ரியம் மிஸ்ஸகம். ‘‘வோஸ்ஸக்³கா³ரம்மணம் கரித்வா’’தி வுத்தத்தா ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் நிப்³ப³த்திதலோகுத்தரமேவ. அயமேவாதி ய்வாயம் நவமே வுத்தோ. அயமேவ புப்³ப³பா⁴க³மிஸ்ஸகலோகுத்தரத்தத⁴ம்மபரிச்சே²தோ³.
ஸுத்³தி⁴கவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.
2. முது³தரவக்³கோ³
1. படிலாப⁴ஸுத்தவண்ணனா
481. ஸம்மப்பதா⁴னே ஆரப்³பா⁴தி ஸம்மப்பதா⁴னே பா⁴வனாவஸேன ஆரப்³ப⁴. தேனாஹ ‘‘பா⁴வேந்தோ’’தி. யதா² வீரியிந்த்³ரியனித்³தே³ஸே ‘‘சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னே ஆரப்³ப⁴ வீரியம் படிலப⁴தீ’’தி தே³ஸனா ஆக³தா, ஏவம் ஸதிந்த்³ரியனித்³தே³ஸே ‘‘சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே ஆரப்³ப⁴ ஸதிம் படிலப⁴தீ’’தி, தஸ்மா ‘‘ஸதிந்த்³ரியேபி ஏஸேவ நயோ’’தி வுத்தம். ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாதி³னித்³தே³ஸேஸு பன ந ததா² தே³ஸேதி.
2. பட²மஸம்கி²த்தஸுத்தவண்ணனா
482. இந்த்³ரியானம் திக்கா²தி³பா⁴வோ விபஸ்ஸனாவஸேன வா மக்³க³வஸேன வா ப²லவஸேன வா க³ஹேதப்³போ³தி வுத்தம் ‘‘ததோதி…பே… வேதி³தப்³ப³’’ந்தி. நனு சேத்த² முது³பா⁴வோ ஏவ பாளியம் க³ஹிதோதி? ஸச்சமேதம், தம் பன திக்க²பா⁴வே அஸதி ந ஹோதி திக்கா²தி³பா⁴வோதி வுத்தம். யதோ ஹி அயம் முது³, இதோ தம் திக்க²ந்தி வத்தப்³ப³தம் லப⁴தி அபேக்கா²ஸித்³த⁴த்தா திக்க²முது³பா⁴வானம் பாராபாரம் விய. இதா³னி ‘‘ததோ’’திஆதி³னா ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸமத்தானீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸமத்தானீதி ஸம்பன்னானி. இதரம் தஸ்ஸேவ வேவசனம். ஸமத்தானீதி வா பரியத்தானி, ஸமத்தானீதி அத்தோ². ‘‘ததோ முது³தரானி த⁴ம்மானுஸாரீமக்³க³ஸ்ஸா’’தி கஸ்மா வுத்தம்? ததோதி ஹி ஸோதாபத்திமக்³க³விபஸ்ஸனிந்த்³ரியானி அதி⁴ப்பேதானியேவ, ‘‘ததோ முது³தரானீ’’தி வுத்தபட²மமக்³கோ³ த⁴ம்மானுஸாரீ வா ஸியா ஸத்³தா⁴னுஸாரீ வாதி ப்³யபி⁴சரதி? நாயம் தோ³ஸோ, ஸோதாபத்திமக்³கே³கதே³ஸவஸேனேவ லத்³த⁴ப்³ப³பட²மமக்³கா³பேக்கா²ய விபஸ்ஸனாய விபா⁴க³ஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. யோ ஹி ஸோதாபன்னோ ஹுத்வா இரியாபத²ம் அகோபேத்வா யதா²னிஸின்னோவ ஸகதா³கா³மிமக்³க³ம் பாபுணாதி, தஸ்ஸ விபஸ்ஸனிந்த்³ரியானி ஸந்தா⁴ய அவிபா⁴கே³ன வுத்தம் – ‘‘ததோ முது³தரானி ஸோதாபத்திமக்³க³ஸ்ஸ விபஸ்ஸனிந்த்³ரியானி நாமா’’தி. யோ பன ஸோதாபன்னோ ஹுத்வா காலந்தரேன ஸகதா³கா³மீ ஹோதி, தஸ்ஸ ஸோதாபத்திமக்³க³த்தா²ய பவத்தானி விபஸ்ஸனிந்த்³ரியானி நாம ஹோந்தி. ஸோ சே த⁴ம்மானுஸாரீகோ³த்தோ, தஸ்ஸ யதா²வுத்தவிபஸ்ஸனிந்த்³ரியதோ முது³தரானீதி ‘‘ததோ முது³தரானி த⁴ம்மானுஸாரீமக்³க³ஸ்ஸா’’தி வுத்தம். விபஸ்ஸனிந்த்³ரியானி நாமாதி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. த⁴ம்மானுஸாரீவிபஸ்ஸனிந்த்³ரியதோ ஸத்³தா⁴னுஸாரீவிபஸ்ஸனிந்த்³ரியானம் முது³பா⁴வஸ்ஸ காரணம் ஸயமேவ வக்க²தி. த⁴ம்மேன பஞ்ஞாய மக்³க³ஸோதம் அனுஸ்ஸரதீதி த⁴ம்மானுஸாரீ, பஞ்ஞுத்தரோ அரியோ. ஸத்³தா⁴ய மக்³க³ஸோதம் அனுஸ்ஸரதீதி ஸத்³தா⁴னுஸாரீ, ஸத்³து⁴த்தரோ அரியோ.
ஏவம் விபஸ்ஸனாவஸேன த³ஸ்ஸேத்வா மக்³க³வஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ததா²’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். ஸம்பயோக³தோ ஸபா⁴வதோ ச அரஹத்தமக்³க³பரியாபன்னானி அரஹத்தமக்³கி³ந்த்³ரியானி. அரஹத்தப²லிந்த்³ரியானீதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ.
இதா³னி ப²லவஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸமத்தானி பரிபுண்ணானீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஸோதாபத்திமக்³க³ட்ட²புக்³க³லவஸேன நானத்தம் ஜாதம், தஸ்மா தே த்³வேபி இத⁴ ததியவாரே ந லப்³ப⁴ந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. த⁴ம்மானுஸாரீஸத்³தா⁴னுஸாரீனம் நானத்தம் கத²ம் ஜாதந்தி ஆஹ ‘‘ஆக³மனேனபி மக்³கே³னபீ’’தி. தது³ப⁴யம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸத்³தா⁴னுஸாரீபுக்³க³லோ’’திஆதி³மாஹ. உத்³தி³ஸாபேந்தோதி உத்³தே³ஸம் க³ண்ஹந்தோ.
மக்³கோ³ திக்கோ² ஹோதி உபனிஸ்ஸயிந்த்³ரியானம் திக்க²விஸத³பா⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘ஸூரம் ஞாணம் வஹதீ’’தி. அஸங்கா²ரேனாதி ஸரஸேனேவ. அப்பயோகே³னாதி தஸ்ஸேவ வேவசனம். த⁴ம்மானுஸாரீபுக்³க³லோ ஹி ஆக³மனம்ஹி கிலேஸே விக்க²ம்பே⁴ந்தோ அப்பது³க்கே²ன அப்பகஸிரேன அகிலமந்தோவ விக்க²ம்பே⁴தும் ஸக்கோதி. ஸத்³தா⁴னுஸாரீபுக்³க³லோ பன து³க்கே²ன கஸிரேன கிலமந்தோ ஹுத்வா விக்க²ம்பே⁴தும் ஸக்கோதி, தஸ்மா த⁴ம்மானுஸாரிஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³மக்³க³க்க²ணே கிலேஸச்சே²த³கஞாணம் அத³ந்த⁴ம் திகி²ணம் ஹுத்வா வஹதி, யதா² நாம திகி²ணேன அஸினா கத³லிம் சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ சி²ன்னட்டா²னம் மட்ட²ம் ஹோதி, அஸி கி²ப்பம் வஹதி, ஸத்³தோ³ ந ஸுய்யதி, ப³லவவாயாமகிச்சம் ந ஹோதி, ஏவரூபா த⁴ம்மானுஸாரினோ புப்³ப³பா⁴க³பா⁴வனா ஹோதி, ஸத்³தா⁴னுஸாரினோ பன புப்³ப³பா⁴க³க்க²ணே கிலேஸச்சே²த³கஞாணம் த³ந்த⁴ம் ந திகி²ணம் அஸூரம் ஹுத்வா வஹதி, யதா² நாம நாதிதிகி²ணேன அஸினா கத³லிம் சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ சி²ன்னட்டா²னம் ந மட்ட²ம் ஹோதி, அஸி ஸீக⁴ம் ந வஹதி, ஸத்³தோ³ ஸுய்யதி, ப³லவவாயாமகிச்சம் இச்சி²தப்³ப³ம் ஹோதி, ஏவரூபா ஸத்³தா⁴னுஸாரினோ புப்³ப³பா⁴க³பா⁴வனா ஹோதி. ஏவம் ஸந்தேபி கிலேஸக்க²யே நானத்தம் நத்தி². தேனாஹ ‘‘கிலேஸக்க²யே பனா’’திஆதி³. அவஸேஸா ச கிலேஸா கீ²யந்தி ஸம்யோஜனக்க²யாய யோக³த்தா.
3. து³தியஸம்கி²த்தஸுத்தவண்ணனா
483. ததோதி ப²லதோ ப²லவேமத்ததாய சரியமானத்தா. இந்த்³ரியவேமத்ததா ஸத்³தா⁴தீ³னம் இந்த்³ரியானம் நானத்தேன. ப²லனானத்தந்தி அரஹத்தப²லாதி³னானத்தம். புக்³க³லனானத்தந்தி அனாகா³மிஆதி³புக்³க³லனானத்தம்.
4. ததியஸம்கி²த்தஸுத்தவண்ணனா
484. ஸீலக்க²ந்தா⁴தீ³ஹி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாதீ³ஹி ச பரிதோ பூரணேன பரிபூரம் அரஹத்தமக்³க³ம் கரோந்தோ நிப்ப²த்திதோ அரஹத்தப²லம் ஆராதே⁴தி நிப்பா²தே³தி. தயோ பதே³ஸமக்³கே³தி ஸீலக்க²ந்தா⁴தீ³னம் அபாரிபூரியா ஏகதே³ஸபூ⁴தே தயோ ஹேட்டி²மமக்³கே³. பதே³ஸம் ஹேட்டி²மப²லத்தயம். சதூஸூதி இமஸ்மிம் வக்³கே³ பட²மாதீ³ஸு சதூஸு ஸுத்தேஸு. காமஞ்சேத்த² ததியே ‘‘ததோதி ப²லவஸேன நிஸ்ஸக்க’’ந்தி வுத்தம், சதுத்தே² ‘‘பரிபூரம் பரிபூரகாரீ ஆராதே⁴தி, பதே³ஸம் பதே³ஸகாரீ’’தி, ‘‘சதூஸுபி ஸுத்தேஸு மிஸ்ஸகானேவ இந்த்³ரியானி கதி²தானீ’’தி பன வசனதோ விபஸ்ஸனாவஸேனபி யோஜனா லப்³ப⁴தேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.
5-7. பட²மவித்தா²ரஸுத்தாதி³வண்ணனா
485-487. விபஸ்ஸனாவஸேன நிஸ்ஸக்கம் வேதி³தப்³ப³ம், ந மக்³க³ப²லவஸேன, இமஸ்மிம் ஸுத்தே ஸப்³ப³ஸோவ விபஸ்ஸனிந்த்³ரியானம் ஏவ அதி⁴ப்பேதத்தா. இதா³னி தமத்த²ம் பாகடம் காதும் ‘‘பரிபுண்ணானி ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். அவிஹாதீ³ஸு பஞ்சஸு ஸுத்³தா⁴வாஸேஸு தத்த² தத்த² ஆயுவேமஜ்ஜ²ம் அனதிக்கமித்வா அந்தரா கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பா³யனதோ அந்தராபரினிப்³பா³யீ, அஸங்கா²ரேன அப்பயோகே³ன ஸரஸதோவ பரினிப்³பா³யனதோ அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ, தப்³பி³பரியாயதோ ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ, உத்³த⁴ம் வாஹிபா⁴வேன உத்³த⁴மஸ்ஸ தண்ஹாஸோதம் வட்டஸோதம் வாதி உத்³த⁴ம்ஸோதோ, உத்³த⁴ம் வா க³ந்த்வா படிலபி⁴தப்³ப³தோ உத்³த⁴மஸ்ஸ மக்³க³ஸோதந்தி உத்³த⁴ம்ஸோதோ, அகனிட்ட²ப⁴வம் க³ச்ச²தீதி அகனிட்ட²கா³மீதி ஏவமேத்த² ஸத்³த³த்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.
இமஸ்மிம் பன டா²னேதி ‘‘விபஸ்ஸனாவஸேன நிஸ்ஸக்க’’ந்தி வுத்தட்டா²னே. அரஹத்தமக்³கே³யேவ ட²த்வாதி இமஸ்மிம்யேவ ப⁴வே அரஹத்தமக்³கே³யேவ, ந விபஸ்ஸனாய ச ட²த்வா. பஞ்ச நிஸ்ஸக்கானி நீஹரிதப்³பா³னீதி ‘‘ததோ முது³தரேஹி அந்தராபரினிப்³பா³யீ ஹோதீ’’திஆதீ³னி பஞ்ச நிஸ்ஸக்கானி நித்³தா⁴ரேத்வா கதே²தப்³பா³னி. இதா³னி தமத்த²ம் விவரந்தோ ‘‘அரஹத்தமக்³க³ஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² அவிஹாதீ³ஸு உப்பஜ்ஜித்வா உப்பன்னஸமனந்தராய பரினிப்³பா³யனதோ பட²மஅந்தராபரினிப்³பா³யீ. தத்த² ஆயுப்பமாணவேமஜ்ஜ²ம் அப்பத்வாவ பரினிப்³பா³யனதோ து³தியஅந்தராபரினிப்³பா³யீ, ஆயுவேமஜ்ஜ²ம் பத்வா பரினிப்³பா³யனதோ ததோ பரம் ததியஅந்தராபரினிப்³பா³யீ வேதி³தப்³போ³. ‘‘பஞ்ச நிஸ்ஸக்கானீ’’தி கஸ்மா வுத்தம்? நனு அஸங்கா²ரஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீதி வத்தப்³ப³ந்தி? ந வத்தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யிஸ்ஸ ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யினோபி ஏதேவ பஞ்ச ஜனா’’தி.
தீணி நிஸ்ஸக்கானீதி ‘‘ததோ முது³தரேஹி ஸோதாபன்னோ ஹோதீ’’திஆதீ³னி தீணி நிஸ்ஸக்கபதா³னி. இத⁴ ஸகதா³கா³மீ ந க³ஹிதோ, ஸோ அனாகா³மிமக்³கே³ ட²த்வா நீஹரிதப்³போ³, அனாகா³மிமக்³க³ஸ்ஸ விபஸ்ஸனிந்த்³ரியேஹி முது³தரேஹி ஸகதா³கா³மீ ஹோதி. ஸகதா³…பே… முது³தரானீதி இத³ம் ஸகதா³கா³மிமக்³க³ஸ்ஸ விபஸ்ஸனிந்த்³ரியேஹி ஏகபீ³ஜிஸங்கா²தஸோதாபன்னவிபஸ்ஸனிந்த்³ரியானி முது³தரானி ஹோந்தீதி தீணி கத்வா வுத்தம். த⁴ம்மானுஸாரீதிஆதி³த்³வயம் கோலம்கோலாதி³த்³வயேன க³ஹிதம் ஹோதீதி. ஸகதா³கா³மிமக்³க³ஸ்ஸ ஹீதிஆதி³ வுத்தஸ்ஸேவ அத்த²ஸ்ஸ விவரணம். ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ. ச²ட்ட²ஸத்தமானி வுத்தனயானேவாதி ச²ட்ட²ஸத்தமானி ஸுத்தானி து³தியததியேஸு வுத்தனயானேவ. தத்த² பன மிஸ்ஸகானி இந்த்³ரியானி கதி²தானி, இத⁴ புப்³ப³பா⁴க³விபஸ்ஸனிந்த்³ரியானி கதி²தானீதி அயமேவ விஸேஸோ.
8. படிபன்னஸுத்தவண்ணனா
488. தந்தி மக்³க³ப²லவஸேன நிஸ்ஸக்கம். பாளியம் வுத்தமேவ ‘‘அரஹத்தப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னோ ஹோதீ’’திஆதி³னா. அட்ட²ஹீதி சதூஹி ப²லேஹி சதூஹி ச மக்³கே³ஹீதி அட்ட²ஹி. ப³ஹிபூ⁴தோ ந அந்தோபா⁴வோ. லோகுத்தரானேவ இந்த்³ரியானி கதி²தானி மக்³க³ப²லசித்துப்பாத³பரியாபன்னத்தா.
9-10. ஸம்பன்னஸுத்தாதி³வண்ணனா
489-490. இந்த்³ரியஸம்பன்னோதி ஏத்த² ஸம்பன்னஸத்³தோ³ பரிபூரிஅத்தோ²தி ஆஹ ‘‘பரிபுண்ணிந்த்³ரியோ’’தி. மிஸ்ஸகானி இந்த்³ரியானி கதி²தானி ஸாமஞ்ஞதோவ தே³ஸிதத்தா.
முது³தரவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.
3. ச²ளிந்த்³ரியவக்³கோ³
2. ஜீவிதிந்த்³ரியஸுத்தவண்ணனா
492. இத்தி²பா⁴வேதி இத்தி²தாய. இந்த³ட்ட²ம் கரோதி ததா²ஸத்தஜனஸாமஞ்ஞகாரணபா⁴வதோ. இத்தி²யா ஏவ இந்த்³ரியம் இத்தி²ந்த்³ரியம். ஏஸ நயோ புரிஸிந்த்³ரியே. ஜீவிதேதி ஸஹஜாதத⁴ம்மானம் ஜீவனே பாலனே பவத்தனே. வட்டிந்த்³ரியானீதி வட்டஹேதுபூ⁴தானி இந்த்³ரியானி. இமேஸு ஹி உபாதி³ன்னஇந்த்³ரியேஸு ஸதி வட்டம் வத்ததி பஞ்ஞாயதி.
3. அஞ்ஞிந்த்³ரியஸுத்தவண்ணனா
493. அஜானிதபுப்³ப³ம் த⁴ம்மந்தி சதுஸச்சத⁴ம்மமாஹ, ததா² தேஸம்யேவ ஞாதத⁴ம்மானந்தி. அயம் பனேத்த² அத்தோ² – ஆஜானாதீதி அஞ்ஞா, பட²மமக்³கே³ன ஞாதமனதிக்கமித்வா ஜானாதீதி அத்தோ². ஸோதாபன்னாதீ³னம் ச²அரியானம் ஏதம் நாமம். அஞ்ஞஸ்ஸ இந்த்³ரியானி அஞ்ஞிந்த்³ரியானி. அஞ்ஞாதாவீஸூதி ஆஜானிதவந்தேஸு. யஸ்மா அக்³க³ப²லத⁴ம்மேஸு ஞாணகிச்சம் ஸாதிஸயம், தஸ்மா தம் கிச்சம் ஸேஸத⁴ம்மேஸுபி ஸமாரோபேத்வா வுத்தம் ‘‘அஞ்ஞாதாவீஸு அரஹத்தப²லத⁴ம்மேஸூ’’தி. தத்த² தத்த² தேஸு தேஸு மக்³க³ப²லேஸு. தேன தேனாகாரேனாதி அனஞ்ஞாதஜானனாதி³ஆகாரேன.
4. ஏகபீ³ஜிஸுத்தவண்ணனா
494. விபஸ்ஸனதோ நிஸ்ஸக்கந்தி விபஸ்ஸனிந்த்³ரியேஹி நிஸ்ஸக்கம். இதா³னி தமேவ ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் விவரந்தோ ‘‘ஸமத்தானீ’’திஆதி³மாஹ. தீணி நிஸ்ஸக்கானி ஏவமித⁴ பஞ்ச நிஸ்ஸக்கானி நீஹரிதப்³பா³னி ஏகபீ³ஜிஆதி³விபா⁴வனதோ. தேனாஹ ‘‘ஸகதா³கா³மிமக்³க³ஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³. ஸோதாபத்திமக்³க³ஸ்ஸ விபஸ்ஸனிந்த்³ரியானி நாம தேனத்தபா⁴வேன ஸகதா³கா³மிமக்³க³ம் பத்தும் க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ ஸோதாபன்னஸ்ஸ விபஸ்ஸனிந்த்³ரியானி. பஞ்சபி தே ஸோதாபத்திமக்³க³ஸ்ஸ பே⁴தா³யேவாதி ‘‘ஸகதா³கா³மிமக்³கே³ ட²த்வா நீஹரிதப்³பா³னீ’’தி வுத்தம்.
ஏகபீ³ஜீதி ஏத்த² க²ந்த⁴பீ³ஜம் நாம கதி²தம். யஸ்ஸ ஹி ஸோதாபன்னஸ்ஸ ஏகம் க²ந்த⁴பீ³ஜம் அத்தி², ஏகம் அத்தபா⁴வக்³க³ஹணம், ஸோ ஏகபீ³ஜி நாம. தேனாஹ – ‘‘ஸோதாபன்னோ ஹுத்வா’’திஆதி³. மானுஸகம் ப⁴வந்தி இத³ம் பனேத்த² தே³ஸனாமத்தம், தே³வப⁴வம் நிப்³ப³த்தேதீதிபி வத்தும் வட்டதியேவ. ப⁴க³வதா க³ஹிதனாமானேதானி. ஏத்தகஞ்ஹி பமாணம் க³தோ ஸத்தக்க²த்துபரமோ நாம ஹோதி, ஏத்தகம் கோலம்கோலோ, ஏத்தகம் ஏகபீ³ஜீதி ப⁴க³வதா ஏதேஸம் நாமம் க³ஹிதம்.
த்³வே தயோ ப⁴வேதி தே³வமனுஸ்ஸேஸு ஏவ த்³வே தயோ ப⁴வே. ஸம்போ³தி⁴சதுஸச்சத⁴ம்மோ பரம் அயனம் நிஸ்ஸயோ க³தி ஏதஸ்ஸாதி ஸம்போ³தி⁴பராயணோ. குலதோ குலம் க³ச்ச²தீதி கோலம்கோலோ. ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியதோ பட்டா²ய ஹி நீசகுலே உப்பத்தி நாம நத்தி², மஹாபோ⁴கே³ஸு குலேஸு ஏவ நிப்³ப³த்ததீதி அத்தோ². கேவலோபி ஹி குல-ஸத்³தோ³ மஹாபோ⁴க³குலமேவ வத³தி. த்³வே வா தீணி வா குலானீதி தே³வமனுஸ்ஸவஸேன த்³வே வா தயோ வா ப⁴வேதி அயம்பி மிஸ்ஸகப⁴வேன கதி²தோ. ஜாதஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ விய அரியாய ஜாதியா ஜாதஸ்ஸ நாமமேதம், யதி³த³ம் நியதோதி ஸத்தக்க²த்துபரமாதி³கோதி ச ஸமஞ்ஞாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ப⁴க³வதா க³ஹிதனாமவஸேனேவா’’திஆதி³.
யதி³ புப்³ப³ஹேதுனியமதோ ஸோதாபன்னோ ச நியதோதி ஸோதாபத்திமக்³க³தோ உத்³த⁴ம் திண்ணம் மக்³கா³னம் உபனிஸ்ஸயாபா⁴வதோ புப்³ப³ஹேதுகிச்சம் நத்தீ²தி ஸோதாபத்திமக்³க³ஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதி. யதி³ தஸ்ஸபி புப்³ப³ஹேதுஉபனிஸ்ஸயோ ஸியா, தாவ நியமதோ ஸோதாபத்திமக்³கு³ப்பத்திதோ புப்³பே³ ஏவ நியமிதோ, யாவஞ்ச அகனிட்ட²ம் தஸ்ஸ புப்³ப³ஹேது நாம, அஹேதுகதா ஆபன்னா, இச்சஸ்ஸ அஹேது அப்பச்சயா நிப்ப²த்தி பாபுணாதி. கிஞ்ச ஹேது சே? நியமதோ ஸோதாபன்னோ ச நியதோதி பட²மமக்³கா³தி⁴க³மேனேவ அனுக்கமேன உபரி திண்ணம் மக்³கா³னம் கிச்சானி நிப்ப²ஜ்ஜந்தி, ஏவம் ஸத்தக்க²த்துபரமதாதி³னியமே ஸதி ஸத்தமப⁴வாதி³தோ உத்³த⁴ம் பவத்ததாய து³க்க²ஸ்ஸ மூலபூ⁴தா கிலேஸா பட²மமக்³கே³னேவ கீ²ணாதி உபரி தயோ மக்³கா³ அகிச்சா ஸியும். தேனாஹ ‘‘பட²மமக்³க³ஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ கதோ நாமா’’திஆதி³.
யதி³ உபரி தயோ மக்³கா³ ஸத்தக்க²த்துபரமாதி³தம் நியமேந்தி, ததோ ச அஞ்ஞோ ஸோதாபன்னோ நத்தீ²தி ஸோதாபத்திமக்³க³ஸ்ஸ அகிச்சகதா நிப்பயோஜனதா ஆபஜ்ஜேய்ய. அத² ஸக்காயதி³ட்டி²ஆதி³ப்பஹானம் தஸ்ஸ கிச்சம், தேஸம் தேஸம் பஹானேன ஸத்தக்க²த்துபரமாதி³னியமதாய. ப⁴விதப்³ப³ம், யாவ உபரிமக்³கா³ ஏவ ஹோந்தீதி ஸத்தப⁴வாதி³தோ உத்³த⁴மபவத்தனதோ தேன வினானேன ஸக்காயதி³ட்டி²ஆதி³ப்பஹானேன ச தேன வினா ப⁴விதப்³ப³ந்தி ஆஹ – ‘‘பட²மமக்³கே³ அனுப்பன்னேவ உபரி தயோ மக்³கா³ உப்பன்னாதி ஆபஜ்ஜதீ’’தி. திண்ணம் மக்³கா³னந்தி உபரி திண்ணம் மக்³கா³னம். விபஸ்ஸனா நியமேதீதி யுஜ்ஜதீதி வுத்தமத்த²ம் விவரந்தோ ‘‘ஸசே ஹீ’’திஆதி³மாஹ.
ஸோதாபன்னோ வட்டஜ்ஜா²ஸயோ. தத்ரேகச்சே பாகடே பஞ்ஞாதே த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அனாத²பிண்டி³கோ’’திஆதி³மாஹ. இத⁴ட்ட²கவோகிண்ணஸுக்க²விபஸ்ஸகஸ்ஸாதி யோ இமஸ்மிம் காமப⁴வே டி²தோ மனுஸ்ஸதே³வவஸேன வோகிண்ணப⁴வூபபத்திகோ ஸுக்க²விபஸ்ஸகோ ச, தஸ்ஸ வஸேன. நாமம் கதி²தந்தி ஸத்தக்க²த்துபரமோதி நாமம் கதி²தம். கேசி பன ‘‘காமப⁴வே ஸத்தக்க²த்தும்யேவ உப்பஜ்ஜதி, ந ததோ’’தி வத³ந்தி, தம் வீமம்ஸிதப்³ப³ம்.
ஸோதே⁴ஸ்ஸாமீதி ஜம்பு³தீ³பே கேனசி தேபிடகேன பி⁴க்கு²னா ஸத்³தி⁴ம் பிடகத்தயமேவ மய்ஹம் உக்³க³ஹபரிபுச்சா²வஸேன ஸோதே⁴ய்யாமீதி பரதீரம் ஜம்பு³தீ³பம் க³தோ. யோ பி⁴க்கு² ஸக்கோதீதி யோஜனா. அனிச்சானுபஸ்ஸனாதீ³ஸு ஏகமுகே²ன அபி⁴னிவிட்டே²னபி அபி⁴த⁴ம்மபரியாயேன தீஹி ஏவ விமோக்கே²ஹி மக்³க³ம் லப⁴தீதி அபி⁴னிவேஸபே⁴தே³ன தயோ புக்³க³லா ஸுஞ்ஞததோ வுட்டி²தா, ததா² தயோ அப்பணிஹிததோ வுட்டி²தாதி ச² ஹோந்தி, தேவ ஸத்³தா⁴து⁴ரபஞ்ஞாது⁴ரவஸேன த்³வாத³ஸ ஸகதா³கா³மினோ. ததா² அரஹந்தோ, தயோ அந்தராபரினிப்³பா³யினோ ஏகோ உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ ஏகோ உத்³த⁴ம்ஸோதோ அகனிட்ட²கா³மீதி பஞ்ச, தே அஸங்கா²ரஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யிபே⁴தே³ன த³ஸாதி அவிஹாதீ³ஸு சதூஸுபி சத்தாலீஸ, அகனிட்டே² பன உத்³த⁴ம்ஸோதோ நத்தீ²தி அட்ட²சத்தாலீஸ அனாகா³மினோ. விபஸ்ஸனா கதி²தா ஸம்மஸனசாரஸ்ஸ கதி²தத்தா.
5-10. ஸுத்³த⁴கஸுத்தாதி³வண்ணனா
495-500. யதா² சக்கு²ஸ்ஸ ஸஹஜாதததி³ந்த்³ரியனிஸ்ஸிதத⁴ம்மேஸு அதி⁴பதேய்யம் அனுவத்தனீயத்தா, ஏவம் தம்த்³வாரிகத⁴ம்மேஸுபி அதி⁴பதேய்யம் தேஹி அனுவத்தனீயத்தாதி வுத்தம் – ‘‘அதி⁴பதேய்யஸங்கா²தேன இந்த³ட்டே²னா’’தி. ஏஸ நயோ ஸேஸிந்த்³ரியாதீ³ஸுபி. சதுஸச்சவஸேன கதி²தானி ஸபா⁴வாதி³விபா⁴வனஸ்ஸ கதி²தத்தா.
ச²ளிந்த்³ரியவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.
4. ஸுகி²ந்த்³ரியவக்³கோ³
1-5. ஸுத்³தி⁴கஸுத்தாதி³வண்ணனா
501-505. யதா² சக்கு² த³ஸ்ஸனே அதி⁴பதேய்யட்டே²ன சக்கு²ந்த்³ரியம், ஏவம் ஸுக²வேத³னா ஸுக²னே அதி⁴பதேய்யட்டே²ன ஸுகி²ந்த்³ரியம். ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. ஸேஸம் தேபூ⁴மகந்தி ஸேஸம் பூ⁴மித்தயவஸேன தேபூ⁴மகம்.
6. பட²மவிப⁴ங்க³ஸுத்தவண்ணனா
506. காயிகந்தி அயமஸ்ஸ நிஸ்ஸயவஸேன நித்³தே³ஸோதி ஆஹ – ‘‘காயபஸாத³வத்து²க’’ந்தி. ஸரூபனித்³தே³ஸோ ஸுக²ம் ஸுகி²ந்த்³ரியஸ்ஸ ஸரூபந்தி. ஸாத³னீயட்டே²ன த⁴ம்மபதா³னி அத்தனி அஸ்ஸாத³யதீதி ஸாதம், மது⁴ரம். வேத³யிதந்தி வேதி³யனம், அனுப⁴வனந்தி அத்தோ². அஞ்ஞத⁴ம்மவிஸிட்டோ²தி ப²ஸ்ஸாதீ³ஹி அஞ்ஞேஹி த⁴ம்மேஹி விஸதி³ஸோ. காயிகந்தி பஸாத³காயஸன்னிஸ்ஸிதம். சேதஸிகந்தி சேதோஸன்னிஸ்ஸிதம், தேன வுத்தம் ‘‘ஏத்த² பனா’’திஆதி³. காயபஸாத³…பே… நத்தி², தஸ்மா ‘‘சத்தாரோ பஸாத³காயே வத்து²ம் கத்வா’’தி வுத்தம்.
9. கட்டோ²பமஸுத்தவண்ணனா
509. த்³வின்னம் அரணீனந்தி அத⁴ருத்தராரணீனம். கிஞ்சி த்³வயம் ஸங்க⁴ட்டிதமத்தம் ஹுத்வா ந ஸமோதா⁴னக³தம் ஹோதீதி தம்னிவத்தனத்த²ம் ‘‘ஸங்க⁴ட்டனஸமோதா⁴னா’’தி வுத்தம். புனப்புனம் ஸங்க⁴ட்டனேன ஹி தேஜோபாதுபா⁴வோ. அத⁴ராரணீ விய வத்தா²ரம்மணம் அஸதிபி வாயாமே தஜ்ஜஸம்ப²ஸ்ஸபச்சயதோ. உத்தராரணீ விய ப²ஸ்ஸோ வத்தா²ரம்மணாதி³ப²ஸ்ஸேன பவத்தனதோ. ஸங்க⁴ட்டோ விய ப²ஸ்ஸஸங்க⁴ட்டனம் அரணித்³வயஸங்க⁴ட்டனா விய ப²ஸ்ஸஸ்ஸேவ வத்தா²ரம்மணேஸு ஸங்க⁴ட்டனாகாரேன பவத்திதோ. அக்³கி³ விய வேத³னா அனுத³ஹனட்டே²ன க²ணிகாவாயஞ்ச. வத்தா²ரம்மணம் வா உத்தராரணீ விய இந்த⁴னாபாதக³ஹணாதீ³ஸு உஸ்ஸாஹஸ்ஸ விய பவத்திஸம்ப⁴வதோ. ப²ஸ்ஸோ அத⁴ராரணீ விய நிருஸ்ஸாஹனிரீஹதாவஸேன அத்தஸாத⁴னதோ.
10. உப்படிபாடிகஸுத்தவண்ணனா
510. ரஸனம் ப⁴ஞ்ஜனம் நிருஜ்ஜ²னம் ரஸோ. யோ யோ த⁴ம்மானம் ரஸோ யதா²த⁴ம்மரஸோ, தேன யதா²த⁴ம்மரஸேன. படிபாடியாதி கமேன, உப⁴யேனபி த⁴ம்மானம் பஹானக்கமேனாதி வுத்தம் ஹோதி. இமஸ்மிம் இந்த்³ரியவிப⁴ங்கே³தி இமஸ்மிம் இந்த்³ரியஸம்யுத்தஸஞ்ஞிதே இந்த்³ரியவிப⁴ங்கே³. அதே³ஸிதத்தாதி ஸேஸஸுத்தானி விய ‘‘ஸுகி²ந்த்³ரிய’’ந்திஆதி³னா அதே³ஸிதத்தா இத³ம் உப்படிபாடிகஸுத்தம் நாம. வலியா க²ரஸம்ப²ஸ்ஸாய பு²ட்ட²ஸ்ஸ. தந்தி கண்டகவேத³னாதி³ம். ஏதஸ்ஸ து³க்கி²ந்த்³ரியஸ்ஸ.
தேஸம் தேஸந்தி தோ³மனஸ்ஸிந்த்³ரியாதீ³னம். காரணவஸேனேவாதி தம்தம்அஸாதா⁴ரணகாரணவஸேன. தேஸஞ்ஹி விஸேஸகாரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பத்தசீவராதீ³னம் வா’’தி ஆஹ.
ஏகதோவாதி புனப்புனம் பது³த்³தா⁴ரணம் அகத்வா ஏகஜ்ஜ²மேவ. து³தியஜ்ஜா²னாதீ³னம் உபசாரக்க²ணே ஏவ நிருஜ்ஜ²ந்தீதி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. தேஸம் து³க்கி²ந்த்³ரியதோ³மனஸ்ஸாதீ³னம். அதிஸயனிரோதோ⁴தி ஸுட்டு² பஹானம் உஜுப்படிபக்கே²ன வூபஸமோ. நிரோதோ⁴யேவாதி நிரோத⁴மத்தமேவ. நானாவஜ்ஜனேதி யேன ஆவஜ்ஜனேன அப்பனாவீதி² ஹோதி, ததோ பி⁴ஜ்ஜாவஜ்ஜனே, அனேகாவஜ்ஜனே வா. அப்பனாவீதி²யஞ்ஹி உபசாரோ ஏகாவஜ்ஜனோ, இதரோ அனேகாவஜ்ஜனோ அனேகக்க²த்தும் பவத்தனதோ. விஸமனிஸஜ்ஜாய உப்பன்னகிலமதோ² விஸமாஸனுபதாபோ. பீதிப²ரணேனாதி பீதியா ப²ரணரஸத்தா. பீதிஸமுட்டா²னானம் வா பணீதரூபானம் காயஸ்ஸ ப்³யாபனதோ வுத்தம். தேனாஹ ‘‘ஸப்³போ³ காயோ ஸுகோ²க்கந்தோ ஹோதீ’’தி. விதக்கவிசாரபச்சயேபீதி பி-ஸத்³தோ³ அட்டா²னபயுத்தோ, ஸோ ‘‘பஹீனஸ்ஸா’’தி ஏத்த² ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³போ³ ‘‘பஹீனஸ்ஸபி தோ³மனஸ்ஸிந்த்³ரியஸ்ஸா’’தி. ஏதம் தோ³மனஸ்ஸிந்த்³ரியம் உப்பஜ்ஜதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம் அதிசிரம் விதக்கயதோ விசாரயதோ காயோபி கிலமி, சித்தம்பி விஹஞ்ஞீ’’தி ச வசனதோ காயசித்தகே²தா³னம் விதக்கவிசாரபச்சயதா வேதி³தப்³பா³. விதக்கவிசாரபா⁴வே உப்பஜ்ஜதி தோ³மனஸ்ஸிந்த்³ரியந்தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். தத்த²ஸ்ஸ ஸியா உப்பத்தீதி தத்த² து³தியஜ்ஜா²னுபசாரே அஸ்ஸ தோ³மனஸ்ஸஸ்ஸ உப்பத்தி ப⁴வேய்ய. ‘‘தத்த²ஸ்ஸ ஸியா உப்பத்தீ’’தி இத³ம் பரிகப்பவசனம் உபசாரக்க²ணே தோ³மனஸ்ஸஸ்ஸ ஸுப்பஹீனபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம். ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘ந த்வேவ து³தியஜ்ஜா²னே பஹீனபச்சயத்தா’’தி. பஹீனம்பி ஸோமனஸ்ஸிந்த்³ரியம் பீதி விய ந தூ³ரேதி கத்வா ‘‘ஆஸன்னத்தா’’தி வுத்தம். நானாவஜ்ஜனுபசாரே பஹீனம்பி பஹானங்க³ம் படிபக்கே²ன அவிஹதத்தா அந்தரந்தரா உப்பஜ்ஜேய்யாதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அப்பனாப்பத்தாயா’’திஆதி³மாஹ. ‘‘தாதி³ஸாய ஆஸேவனாய இச்சி²தப்³ப³த்தா யதா² மக்³க³வீதி²தோ புப்³பே³ த்³வே தயோ ஜவனவாரா ஸதி³ஸானுபஸ்ஸனாவ பவத்தந்தி, ஏவமிதா⁴பி அப்பனாவாரதோ புப்³பே³ த்³வே தயோ ஜவனவாரா உபேக்கா²ஸஹக³தாவ பவத்தந்தீ’’தி வத³ந்தி. அபரிஸேஸந்தி ஸுவிக்க²ம்பி⁴தந்தி கத்வா விக்க²ம்ப⁴னேன அனவஸேஸம்.
தத²த்தாயாதி தத²பா⁴வாய பட²மஜ்ஜா²னஸமங்கி³தாய. ஸா பனஸ்ஸ உப்பாத³னேன வா உப்பன்னஸ்ஸ ஸமாபஜ்ஜனேன வா ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘உப்பாத³னத்தா²ய ஸமாபஜ்ஜனத்தா²யா’’தி. த்³வீஸூதி நவமத³ஸமேஸு ஸுத்தந்தேஸு.
ஸுகி²ந்த்³ரியவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.
5. ஜராவக்³கோ³
1. ஜராத⁴ம்மஸுத்தவண்ணனா
511. பமுகே², பாஸாத³ஸ்ஸ ச பச்சி²மபா⁴கே³ ஆதபோ பச்சா²தபோ, தஸ்மிம் பச்சா²தபே. ஸோ ஹி பாஸாத³ஸ்ஸ பமுக²பா⁴வேன கதோ. கிம் பன ப⁴க³வதோ வஜிரஸாரம் ஸரீரம் ஓதாபேதப்³ப³ம் ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸா’’திஆதி³. அயஞ்ச இமம் ஸுத்தம் தே³ஸிதஸமயே. ந ஸக்கோதி ப்³யாமப்பபா⁴ய காயசி பபா⁴ய அனபி⁴ப⁴வனீயத்தா. கிஞ்சாபி பு³த்³தா⁴பா⁴ ஸூரியாபா⁴ய அனபி⁴ப⁴வனீயா, க⁴ம்மஸபா⁴வதாய பன ரஸ்மீனம் பரிதோ ப²ரந்தீ ஸூரியாபா⁴ திகி²ணா உண்ஹாதி ஆஹ ‘‘ரஸ்மிதேஜ’’ந்தி. இதா³னி தமத்த²ம் உபமாய விபா⁴வேதும் ‘‘யதே²வ ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம்.
ஸுவண்ணாவட்டம் வியாதி அச்சே² ஸுவண்ணபத்தே வினிவத்தஆவட்டம் விய. க³ரஹணச்ச²ரியம் நாம கிரேதம் ‘‘அச்ச²ரியமேதம் அவிஸிச்சே²ப²லவத³’’ந்திஆதீ³ஸு விய. ந ஏவமேதரஹீதி அத்தனோ பாகடவஸேன வத³தி, ந இதரேஸம்பீதி. ஸிராஜாலாதி ஸிராஸந்தானா. ஏவரூபம் ந ஹோதீதி அஞ்ஞேஸம் பாகதிகஸத்தானம் வுத்தாகாரம் விய ந ஹோதி புஞ்ஞஸம்பா⁴ரஸ்ஸ உளாரதமத்தா விபச்சனஸ்ஸ பரியந்தக³தத்தா. தேனாஹ ‘‘அஞ்ஞேஸம் அபாகட’’ந்தி. வலியாவட்டகந்தி அப்பகம் வலியாவட்டம். தேனாஹ ‘‘கேஸக்³க³ப்பமாண’’ந்தி. ஸப்³பா³னீதி ஸிராஜாலானி. புரதோ வங்கோதி தோ²கம் புரதோ நதமத்தம் ஸந்தா⁴யாஹ. தேன வுத்தம் ‘‘ஸ்வாயம் அஞ்ஞேஸம் அபாகடோ’’தி. நயக்³கா³ஹதோதி அனுமானதோ. தீ⁴ தந்தி தீ⁴-ஸத்³த³யோகே³ உபயோக³வசனம். தீ⁴தி ஜிகு³ச்ச²னத்தே² நிபாதோ. தி⁴க்காரோதி ஜிகு³ச்சா²பயோகோ³. தம் பு²ஸதூதி துய்ஹம் பாபுணாது.
2. உண்ணாப⁴ப்³ராஹ்மணஸுத்தவண்ணனா
512. அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸாதி அஞ்ஞோ அஞ்ஞஸ்ஸ. ந பச்சனுபோ⁴தி அத்தனோ அவிஸயபா⁴வதோ. இதா³னி தம் அஞ்ஞவிஸயதம் அன்வயதோ ப்³யதிரேகதோ விபா⁴வேதும் ‘‘ஸசே ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம்.
விஸயானி படிஸரந்தி ஏத்தா²தி படிஸரணம். இந்த்³ரியவிஞ்ஞாணானி ஹி அஸதிபி தாதி³ஸே அதி⁴ப்பாயே அத்தனோ ஆரம்மணஸ்ஸ யாதா²வதோ ஸம்பஜானனதோ பவேத³னவிஜானனானி கரோந்தானி விய பவத்தந்தி, ததா² லோகஸ்ஸ அஞ்ஞத்த² ஸித்³தி⁴தோ. தேனாஹ ப⁴க³வா – ‘‘மனோ படிஸரணம், மனோவ நேஸம் கோ³சரவிஸயம் பச்சனுபோ⁴தீ’’தி மனோத்³வாரிகஜவனமனோ ஹி ஸவிஸேஸம் மனோவிஸயம் பச்சனுபோ⁴தி, பஞ்சத்³வாரிகஜவனமனோ மனனமத்தமேவ பச்சனுப⁴வதி. ரஜ்ஜனாதி³க்³க³ஹணஞ்சேத்த² நித³ஸ்ஸனமத்தம், தஸ்மா ஸத்³த³ஹனாதி³பி க³ஹிதமேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம், பஞ்சத்³வாரப்பவத்திவஸேன ததா² வுத்தம். ஏகஸ்மிம் பன த்³வாரேதி சக்கு²த்³வாரே.
து³ப்³ப³லபோ⁴ஜகாதி அப்பானுபா⁴வா ராஜபோ⁴க்³கா³. ஆயந்தி போ⁴கு³ப்பத்திட்டா²னம். யோத்தப³ந்தா⁴தி³னிமித்தம் லத்³த⁴ப்³ப³கஹாபணோ யோத்தகஹாபணோ. அத்³து³ப³ந்தா⁴தி³னிமித்தம் க³ஹேதப்³ப³கஹாபணோ அத்³து³கஹாபணோ. மாகா⁴தகோ⁴ஸனாய கதாய ஹிம்ஸானிமித்தம் க³ஹேதப்³ப³கஹாபணோ மாபஹாரகஹாபணோ. தஸ்ஸ பரிமாணம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அட்ட²கஹாபணோ’’திஆதி³ வுத்தம். ஸதவத்து²கந்தி ஸதகரீஸவத்து²கம்.
மக்³க³ஸதீதி அரியமக்³க³ஸதி. பா⁴வனமனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ ஹி ஜவனமனோ உஸ்ஸக்கித்வாவ மக்³க³ஸதிம் படிஸரதி தப்பரியோஸானத்தா. தந்தி நிப்³பா³னம். ஸாதி ப²லவிமுத்தி. படிஸரதி அக்³க³மக்³க³ஸதியா. ப²லவிமுத்தி நிப்³பா³னந்தி உப⁴யம் மக்³க³ஸ்ஸ ஸித்³தா⁴யேவாதி. ஆரம்மணவஸேன நத்தி² ஏதஸ்ஸ படிஸரணந்தி அப்படிஸரணம் அஸங்க²தாமதஸ்ஸ ஸந்தினிச்சஸபா⁴வத்தா. ஸயம் பன ஸப்³பே³ஸம்யேவ அரியானம் படிஸரணம். தேனாஹ ‘‘நிப்³பா³னம் அரஹதோ க³தீ’’தி (பரி. 339). நிப்³பா³னம் அனுபவிட்ட²ம் நிப்³பா³னனிஸ்ஸயத்தா. ந ததோ பரம் க³ச்ச²தி க³தஸ்ஸ அஞ்ஞஸ்ஸ தாதி³ஸஸ்ஸ அபா⁴வா. நிப்³பா³னம் பரி ஸப்³ப³ஸோ ஓஸானந்தி நிப்³பா³னபரியோஸானம்.
மூலஜாதா ஜாதமூலா. ததோ ஏவ பதிட்டி²தா. கா பனஸ்ஸாதி ஆஹ ‘‘மக்³கே³ன ஆக³தஸத்³தா⁴’’தி. மக்³கோ³ த³ள்ஹாய அஸம்ஹாரியஸத்³தா⁴ய மூலம் தி³ட்டி²ஸம்பயுத்தானி சேவ விசிகிச்சா²சித்தஞ்சாதி பஞ்ச அகுஸலசித்தானி ஸமுச்சே²த³வஸேன பஹீனானி. பஞ்ச நீவரணானீதி ஏத்த² அபாயக³மனீயானி பட²மமக்³கே³னேவ பஹீனானி, இதரானி விக்க²ம்ப⁴னவஸேன ஜா²னேன பஹீனானீதி பஞ்சஸு ஓரம்பா⁴கி³யகிலேஸஸம்யோஜனேஸு ஏகதே³ஸவிக³மேனேவ ப³ஹித்³தா⁴ஸம்யோஜனோ விய ஜாதோதி வுத்தம் ‘‘ஜா²னஅனாகா³மிட்டா²னே டி²தோ’’தி. தேனாஹ ‘‘ஸோ அபரிஹீன…பே… நிப்³பா³யேய்யா’’தி.
5. பட²மபுப்³பா³ராமஸுத்தவண்ணனா
515. புப்³ப³கோட்ட²கே ஏவம் ஆக³தஸுத்தம் ஆதி³ம் கத்வா ப²லிந்த்³ரியானேவ கதி²தானி அக்³க³ப²லவஸேன தே³ஸனாய ஆக³தத்தா.
10. ஆபணஸுத்தவண்ணனா
520. உபரி ஸஹ விபஸ்ஸனாய தயோ மக்³கா³தி விபஸ்ஸனாய ஸஹ ஸோதாபத்திப²லதோ உபரி தயோ மக்³கா³. மக்³கா³தி⁴க³மேன இதா³னி பச்சக்க²பூ⁴தத்தா ‘‘இமே கோ² தே த⁴ம்மா’’தி வுத்தா. தத்த² யம் அக்³க³பூ⁴தம், தஸ்ஸ வஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அரஹத்தப²லிந்த்³ரியம் நாமா’’தி வுத்தம் இந்த்³ரியபா⁴வஸாமஞ்ஞேன ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா. அதிவிஜ்ஜி²த்வா பஸ்ஸாமீதி ஸச்சி²கத்வா யாதா²வதோ பஸ்ஸாமி. சதூஹி இந்த்³ரியேஹீதி வீரியிந்த்³ரியாதீ³ஹி சதூஹி இந்த்³ரியேஹி. ஸா விபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லஸஹக³தா ஸியாதி மிஸ்ஸகா வுத்தா.
ஜராவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.
6. ஸூகரக²தவக்³கோ³
1. ஸாலஸுத்தவண்ணனா
521. ஸூரபா⁴வேனாதி அதிஸூரபா⁴வேன. பு³ஜ்ஜ²னத்தா²யாதி ஸச்சபடிவேதா⁴ய.
2. மல்லிகஸுத்தவண்ணனா
522. சத்தாரி இந்த்³ரியானீதி பஞ்ஞிந்த்³ரியம் ட²பேத்வா ஸேஸானி சத்தாரி. ‘‘அரியஞாணம் லோகுத்தர’’ந்தி வுத்தம் மக்³க³ஞாணம் கத்வா. அரிய-ஸத்³தோ³ பன யதா² ததா² விஸுத்³தே⁴பி ஹோதீதி தாதி³ஸம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘தம்பி பனா’’திஆதி³. யதா² ஹி சத்தாரிந்த்³ரியானி மிஸ்ஸகானி, ஏவம் பஞ்ஞிந்த்³ரியம்பி மிஸ்ஸகந்தி வுச்சமானே ந கோசி விரோதோ⁴தி அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘தம்பி பன…பே… வட்டதீ’’தி.
3. ஸேக²ஸுத்தவண்ணனா
523. ந ஸக்கோதி இந்த்³ரியானம் அபரிபக்கத்தா. அத்தீ²தி பஜானாதி நயக்³கா³ஹேன, ந பச்சக்க²தோ. ந ஹி அரியாபி அனதி⁴க³தம் மக்³க³ப²லம் பச்சவேக்கி²தும் ஸக்கோந்தி.
6. பதிட்டி²தஸுத்தவண்ணனா
526. ஸாஸவேஸூதி சதுராஸவவினிமுத்தேஸு ஸேஸத⁴ம்மேஸு ஆரம்மணேஸு. தேஸுபி உப்பஜ்ஜனகஅனத்த²தோ சித்தம் ரக்க²தி நாம.
8. ஸூகரக²தஸுத்தவண்ணனா
528. தம் ஸந்தா⁴யாதி தம் ஸூகரக²தலேணம் ஸந்தா⁴ய. ஏதம் ‘‘ஸூகரக²தாய’’ந்தி வசனம் வுத்தம். பா⁴வனபும்ஸகந்தி பா⁴வஜோதகம் நபும்ஸகவசனம் யதா² ‘‘விஸமம் வாதா வாயந்தி, ஏகமந்தம் நிஸீதீ³’’தி. கிச்சபடிபத்தி தேஸம் ஸம்காஸனட்டே²ன ஸபதிஸோ, ஸபதிஸோ ஏவ ஸப்பதிஸ்ஸோ, ஸஜேட்ட²கோதி ஆஹ ‘‘ஸப்பதிஸ்ஸோதி ஸஜேட்ட²கோ’’தி.
ஸூகரக²தவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.
7. போ³தி⁴பக்கி²யவக்³க³வண்ணனா
531-650. ஸத்தானம் ப²லானம் ஹேதுபூ⁴தானி ‘‘இமேஸம் கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் பா⁴விதத்தா’’திஆதி³னா வுத்தானி, பஞ்சிந்த்³ரியானியேவ ப²லூபசாரேன ‘‘ஸத்த ப²லானீ’’தி வுத்தானி. தானி ச புப்³ப³பா⁴கா³னி ‘‘இமேஸம், பி⁴க்க²வே, பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் பா⁴விதத்தா…பே… ஸத்தானிஸம்ஸா பாடிகங்கா²’’தி வசனதோ. தேஸந்தி ஸத்தானம் ப²லானம். ‘‘த்³வின்னம் ப²லானம் அஞ்ஞதரம் ப²ல’’ந்தி ஏவம் அதீதஸுத்தே வுத்தானி ஹேட்டா² த்³வே ப²லானி நாமாதி வத³ந்தி. யேஹி பன இந்த்³ரியேஹி அஞ்ஞத்ர பன அந்தராபரினிப்³பா³யிம் ஸேஸானி ப²லானி ஹோந்தி, தானி சத்தாரி ஸபுப்³ப³பா⁴கா³னி லோகுத்தரானீதி வுத்தம் ஸியா.
இந்த்³ரியஸம்யுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.