2. போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸம்யுத்தம்

1. பப்³ப³தவக்³கோ³

1.ஹிமவந்தஸுத்தவண்ணனா

182. பு³ஜ்ஜ²தி சதுஸச்சம் அரியஸாவகோ ஏதாயாதி போ³த⁴ம், த⁴ம்மஸாமக்³கீ³, அரியஸாவகோ பன சதுஸச்சம் பு³ஜ்ஜ²தீதி போ³தி⁴. அங்கா³தி காரணா. யாய த⁴ம்மஸாமக்³கி³யாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தண்ஹாவஸேன பதிட்டா²னம், தி³ட்டி²வஸேன ஆயூஹனா. ஸஸ்ஸததி³ட்டி²யா பதிட்டா²னம், உச்சே²த³தி³ட்டி²யா ஆயூஹனா. லீனவஸேன பதிட்டா²னம், உத்³த⁴ச்சவஸேன ஆயூஹனா. காமஸுகா²னுயோக³வஸேன பதிட்டா²னம், அத்தகிலமதா²னுயோக³வஸேன ஆயூஹனா. ஓக⁴தரணஸுத்தவண்ணனாயம் (ஸம். நி. 1.1) –

‘‘கிலேஸவஸேன பதிட்டா²னம், அபி⁴ஸங்கா²ரவஸேன ஆயூஹனா. தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி பதிட்டா²னம், அவஸேஸகிலேஸாபி⁴ஸங்கா²ரேஹி ஆயூஹனா, ஸப்³பா³குஸலாபி⁴ஸங்கா²ரவஸேன பதிட்டா²னம், ஸப்³ப³லோகியகுஸலாபி⁴ஸங்கா²ரவஸேன ஆயூஹனா’’தி –

வுத்தேஸு பகாரேஸு இத⁴ அவுத்தானம் வஸேன வேதி³தப்³போ³. கிலேஸஸந்தானனித்³தா³ய உட்ட²ஹதீதி ஏதேன ஸிகா²பத்தவிபஸ்ஸனாஸஹக³தானம்பி ஸதிஆதீ³னம் போ³ஜ்ஜ²ங்க³பா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. சத்தாரீதிஆதி³னா மக்³க³ப²லேன ஸஹக³தானம். ஸத்தஹி போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஹி பா⁴விதேஹி ஸச்சபடிவேதோ⁴ ஹோதீதி கத²மித³ம் ஜானிதப்³ப³ந்தி சோத³னம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘யதா²ஹா’’திஆதி³. ஜா²னங்க³மக்³க³ங்கா³த³யோ வியாதி ஏதேன போ³தி⁴போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸத்³தா³னம் ஸமுதா³யாவயவவிஸயதம் த³ஸ்ஸேதி. ஸேனங்க³ரத²ங்கா³த³யோ வியாதி ஏதேன புக்³க³லபஞ்ஞத்தியா அவிஜ்ஜமானபஞ்ஞத்திபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி.

போ³தா⁴ய ஸம்வத்தந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி வுத்தம் ‘‘காரணத்தோ² அங்க³ஸத்³தோ³’’தி. பு³ஜ்ஜ²தீதி போ³தி⁴, போ³தி⁴யா ஏவ அங்கா³தி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி வுத்தம் ‘‘பு³ஜ்ஜ²ந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³’’தி. விபஸ்ஸனாதீ³னம் காரணானம் பு³ஜ்ஜி²தப்³பா³னம் ஸச்சானம் அனுரூபம் பச்சக்க²பா⁴வேன படிமுக²ம் அவிபரீதம் ஸம்மா பு³ஜ்ஜ²ந்தீதி ஏவம் வத்து²விஸேஸதீ³பகேஹி உபரிமக்³கே³ஹி அனுபு³ஜ்ஜ²ந்தீதிஆதி³னா வுத்தபோ³தி⁴ஸத்³தே³ஹி நிப்பதே³ஸேன வுத்தம் ‘‘பு³ஜ்ஜ²னதாஸாமஞ்ஞேன ஸங்க³ண்ஹாதீ’’தி. ஏத்த² ச லீனபதிட்டா²ன-காமஸுக²ல்லிகானுயோக³-உச்சே²தா³பி⁴னிவேஸானம் த⁴ம்மவிசய-வீரியபீதிபதா⁴ன-த⁴ம்மஸாமக்³கீ³ படிபக்கோ². உத்³த⁴ச்சாயூஹனஅத்தகிலமதா²னுயோக³-ஸஸ்ஸதாபி⁴னிவேஸானம் பஸ்ஸத்³தி⁴ஸமாதி⁴-உபேக்கா²பதா⁴ன-த⁴ம்மஸாமக்³கீ³ படிபக்கோ². ஸதி பன உப⁴யத்தா²பி இச்சி²தப்³பா³. ததா² ஹி ஸா ஸப்³ப³த்தி²கா வுத்தா.

ஸம்-ஸத்³தோ³ பஸம்ஸாயம். புனதே³வ ஸுந்த³ரோ ச அத்தோ²பீதி ஆஹ ‘‘பஸத்தோ² ஸுந்த³ரோ ச போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’’தி. அபி⁴னிப்³ப³த்தேதீதி அபி⁴விஸிட்ட²பா⁴வேன நிப்³ப³த்தேதி ஸவிஸேஸபா⁴வம் வத³தி. ‘‘ஏகே வண்ணயந்தீ’’தி வத்வா தத்த² யதா²வுத்தவிவேகத்தயதோ அஞ்ஞம் விவேகத்³வயம் உத்³த⁴ரித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தே ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஜா²னக்க²ணே தாவ கிச்சதோ விக்க²ம்ப⁴னவிவேகனிஸ்ஸிதம், விபஸ்ஸனாக்க²ணே அஜ்ஜா²ஸயதோ படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விவேகனிஸ்ஸிதம் பா⁴வேதீதி. தேனாஹ – ‘‘அனுத்தரம் விமோக்க²ம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸாமீ’’தி. தத்த² தத்த² நிச்ச²யதாய கஸிணஜ்ஜா²னக்³க³ஹணேன அனுப்பாதா³னம்பி க³ஹணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஹிமவந்தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. காயஸுத்தவண்ணனா

183. திட்ட²ந்தி ஏதேனாதி டி²தி, காரணம். கம்மஉதுசித்தாஹாரஸஞ்ஞிதோ சதுப்³பி³தோ⁴ பச்சயோ டி²தி ஏதஸ்ஸாதி பச்சயட்டி²திகோ. ஆஹாரபச்சயஸத்³தா³ ஹி ஏகத்தா². ஸுப⁴ம்பீதி காமச்ச²ந்தோ³ பச்சயோ, அஸுபே⁴ ஸுபா⁴காரேன பவத்தனதோ ஸுப⁴ந்தி வுச்சதி. தேன காரணேன பவத்தனகஸ்ஸ அஞ்ஞஸ்ஸ காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ நிமித்தத்தா ஸுப⁴னிமித்தந்தி. ஸுப⁴ஸ்ஸாதி யதா²வுத்தஸ்ஸ ஸுப⁴ஸ்ஸ. ஆரம்மணம்பீதி ஸுபா⁴காரேன, இட்டா²காரேன வா க³ய்ஹமானம் ரூபாதி³ஆரம்மணம்பி ஸுப⁴னிமித்தம் வுத்தாகாரேன. அனுபாயமனஸிகாரோதி ஆகங்கி²தஸ்ஸ ஹிதஸுக²ஸ்ஸ அனுபாயபூ⁴தோ மனஸிகாரோ, ததோ ஏவ உப்பத²மனஸிகாரோதி அயோனிஸோமனஸிகாரோ. தஸ்மிந்தி யதா²னித்³தா⁴ரிதே காமச்ச²ந்த³பூ⁴தே ததா³ரம்மணபூ⁴தே ச து³விதே⁴பி ஸுப⁴னிமித்தே. அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘ஸுபா⁴ரம்மணே’’இச்சேவ வுத்தம். அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஸுப⁴னிமித்தந்திஆதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன காமச்ச²ந்த³னீவரணஸ்ஸ ஆஹாரத³ஸ்ஸனபாளி உத்தானாதி கத்வா வுத்தம் – ‘‘ஏவம் ஸப்³ப³னீவரணேஸு யோஜனா வேதி³தப்³பா³’’தி.

படிகோ⁴பி படிக⁴னிமித்தம் புரிமுப்பன்னஸ்ஸ பச்சா² உப்பஜ்ஜனகஸ்ஸ நிமித்தபா⁴வதோ. படிகா⁴ரம்மணம் நாம ஏகூனவீஸதி ஆகா⁴தவத்து²பூ⁴தா ஸத்தஸங்கா²ரா. அரதீதி பந்தஸேனாஸனாதீ³ஸு அரமணம். உக்கண்டி²தாதி உக்கண்ட²பா⁴வோ. பந்தேஸூதி தூ³ரேஸு, விவித்தேஸு வா. அதி⁴குஸலேஸூதி ஸமத²விபஸ்ஸனாத⁴ம்மேஸு. அரதி ரதிபடிபக்கோ². அரதிதாதி அரமணாகாரோ. அனபி⁴ரதீதி அனபி⁴ரதபா⁴வோ. அனபி⁴ரமணாதி அனபி⁴ரமணாகாரோ. உக்கண்டி²தாதி உக்கண்ட²னாகாரோ. பரிதஸ்ஸிதாதி உக்கண்ட²னவஸேனேவ பரிதஸ்ஸனா.

ஆக³ந்துகம், ந ஸபா⁴வஸித்³த⁴ம். காயாலஸியந்தி நாமகாயே அலஸபா⁴வோ. ஸம்மோஹவினோத³னியம் பன ‘‘தந்தீ³தி ஜாதிஆலஸிய’’ந்தி வுத்தம். வத³தீதி ஏதேன அதிஸீதாதி³பச்சயா ஸங்கோசாபத்திம் த³ஸ்ஸேதி. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் கிலேஸவத்து²விப⁴ங்கே³ (விப⁴. அட்ட². 857). தந்தீ³தி ஜாதிஆலஸியம். தந்தி³யனாதி தந்தி³யனாகாரோ. தந்தி³மனகதாதி தந்தி³யா அபி⁴பூ⁴தசித்ததா. அலஸஸ்ஸ பா⁴வோ ஆலஸ்யம். ஆலஸ்யாயனாகாரோ ஆலஸ்யாயனா. ஆலஸ்யாயிதஸ்ஸ பா⁴வோ ஆலஸ்யாயிதத்தம். இதி ஸப்³பே³ஹிபி இமேஹி பதே³ஹி கிலேஸவஸேன காயாலஸியம் கதி²தம்.

கிலேஸவஸேனாதி ஸம்மோஹவஸேன. காயவினமனாதி காயஸ்ஸ விரூபதோ நமனா. ஜம்ப⁴னாதி ப²ந்த³னா. புனப்புனம் ஜம்ப⁴னா விஜம்ப⁴னா. ஆனமனாதி புரதோ நமனா. வினமனாதி பச்ச²தோ நமனா. ஸன்னமனாதி ஸமந்ததோ நமனா. பணமனாதி யதா² ஹி தந்ததோ உட்டி²தபேஸகாரோ கிஞ்சிதே³வ உபரிட்டி²தம் க³ஹேத்வா உஜும் காயம் உஸ்ஸாபேதி, ஏவம் காயஸ்ஸ உத்³த⁴ம் ட²பனா. ப்³யாதி⁴யகந்தி உப்பன்னப்³யாதி⁴தா. இதி ஸப்³பே³ஹிபி இமேஹி பதே³ஹி கிலேஸவஸேன காயப²ந்த³னமேவ கதி²தம் (விப⁴. அட்ட². 858).

ப⁴த்தபரிளாஹோதி ப⁴த்தவஸேன பரிளாஹுப்பத்தி. பு⁴த்தாவிஸ்ஸாதி பு⁴த்தவதோ. ப⁴த்தமுச்சா²தி ப⁴த்தகே³லஞ்ஞம். அதிபு⁴த்தபச்சயா ஹி முச்சா²பத்தோ விய ஹோதி. ப⁴த்தகிலமதோ²தி பு⁴த்தபச்சயா கிலந்தபா⁴வோ. ப⁴த்தபரிளாஹோதி ப⁴த்தத³ரதோ². குச்சி²பூரம் பு⁴த்தவதோ ஹி பரிளாஹுப்பத்தியா உபஹதிந்த்³ரியோ விய ஹோதி, காயோ கி²ஜ்ஜதி. காயது³ட்டு²ல்லந்தி பு⁴த்தப⁴த்தம் நிஸ்ஸாய காயஸ்ஸ அகம்மஞ்ஞதா.

சித்தஸ்ஸ லீயனாகாரோதி ஆரம்மணே சித்தஸ்ஸ ஸங்கோசப்பத்தி. சித்தஸ்ஸ அகல்யதாதி சித்தஸ்ஸ கி³லானபா⁴வோ. கி³லானோதி அகல்லகோ வுச்சதி. ததா² சாஹ ‘‘நாஹம், ப⁴ந்தே, அகல்லகோ’’தி. அகம்மஞ்ஞதாதி சித்தகே³லஞ்ஞஸங்கா²தோ அகம்மஞ்ஞனாகாரோ. ஓலீயனாதி ஓலீயனாகாரோ. இரியாபதி²கம்பி சித்தம் யஸ்ஸ வஸேன இரியாபத²ம் ஸந்தா⁴ரேதும் அஸக்கோந்தோ ஓலீயதி, தஸ்ஸ தம் ஆகாரம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ஓலீயனா’’தி. து³தியபத³ம் உபஸக்³கே³ன வட்³டி⁴தம். லீனந்தி அவிப்பா²ரிகதாய ஸங்கோசப்பத்தம். இதரே த்³வே ஆகாரனித்³தே³ஸா. தி²னந்தி அவிப்பா²ரிகதாய அனுஸ்ஸாஹனா அஸங்க³ஹனஸங்க³ஹனம். தி²யனாகாரோ தி²யனா. தி²யிதத்தந்தி தி²யிதஸ்ஸ ஆகாரோ, அவிப்பா²ரிகதாதி அத்தோ².

சேதஸோ அவூபஸமோதி சித்தஸ்ஸ அவூபஸந்ததா அஸன்னிஸின்னபா⁴வோ. தேனாஹ – ‘‘அவூபஸந்தாகாரோ’’தி. அத்த²தோ பனேதந்தி ஸ்வாயம் அவூபஸந்தாகாரோ விக்கே²பஸபா⁴வத்தா விக்கே²பஹேதுதாய ச அத்த²தோ ஏதம் உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சமேவ.

விசிகிச்சா²ய ஆரம்மணத⁴ம்மா நாம ‘‘பு³த்³தே⁴ கங்க²தீ’’திஆதி³னா ஆக³தஅட்ட²கங்கா²வத்து²பூ⁴தா த⁴ம்மா. யஸ்மா விசிகிச்சா² ப்³யாபாதா³த³யோ விய அனு அனு உக்³க³ஹணபச்சயா உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மா கங்கா²ட்டா²னீயம் ஆரம்மணமேவ த³ஸ்ஸிதம் ‘‘விசிகிச்சா²ய ஆரம்மணத⁴ம்மா’’தி. யஸ்மா புரிமுப்பன்னா விசிகிச்சா² பச்சா² விசிகிச்சா²ய பச்சயோ ஹோதி, தஸ்மா விசிகிச்சா²பி விசிகிச்சா²ட்டா²னீயத⁴ம்மா வேதி³தப்³பா³. தத்ராயம் வசனத்தோ² – திட்ட²ந்தி பவத்தந்தி ஏத்தா²தி டா²னீயா, விசிகிச்சா² ஏவ டா²னீயா விசிகிச்சா²ட்டா²னீயா. அட்ட²கதா²யம் பன ஆரம்மணஸ்ஸபி தத்த² விஸேஸபச்சயதம் உபாதா³ய ‘‘காமச்ச²ந்தோ³ விசிகிச்சா²தி இமே த்³வே த⁴ம்மா ஆரம்மணேன கதி²தா’’தி வுத்தம். ஸுப⁴னிமித்தஸ்ஸ ஹி பச்சயபா⁴வமத்தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம், ததா²பி யதா² ‘‘படிக⁴ம்பி படிக⁴னிமித்த’’ந்தி கத்வா ‘‘ப்³யாபாதோ³ உபனிஸ்ஸயேன கதி²தோ’’தி வுத்தம், ஏவம் ஸுப⁴ம்பி ஸுப⁴னிமித்தந்தி கத்வா காமச்ச²ந்தோ³ உபனிஸ்ஸயேன கதி²தோதி ஸக்கா விஞ்ஞாதும். ஸேஸா தி²னமித்³த⁴உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சானி. தத்த² தி²னமித்³த⁴ம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸஹஜாதாதி³வஸேன பச்சயோ, ததா² உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சந்தி. உப⁴யேஸம்பி உபனிஸ்ஸயகோடியா பச்சயபா⁴வே வத்தப்³ப³மேவ நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘ஸஹஜாதேன ச உபனிஸ்ஸயேன சா’’தி.

யஸ்மா ஸதி நாம ‘‘சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’திஆதி³னா தேஸம் தேஸம் த⁴ம்மானம் அனுஸ்ஸரணவஸேன வத்ததி, தஸ்மா தே த⁴ம்மா ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ட்டா²னீயா நாம. லோகுத்தரத⁴ம்மே ச அனுஸ்ஸவாதி³வஸேன க³ஹேத்வா ததா² பவத்ததேவ. தேன வுத்தம் ‘‘ஸதியா’’திஆதி³.

கோஸல்லம் வுச்சதி பஞ்ஞா, ததோ உப்பன்னா கோஸல்லஸம்பூ⁴தா. அனவஜ்ஜஸுக²விபாகாதி அனவஜ்ஜா ஹுத்வா ஸுக²விபாகா விபச்சனகா. பத³த்³வயேன பச்சயதோ ஸபா⁴வதோ கிச்சதோ ப²லதோ குஸலத⁴ம்மம் த³ஸ்ஸேதி. அகுஸலனித்³தே³ஸேபி ஏஸேவ நயோ. ஸாவஜ்ஜாதி கா³ரய்ஹா. அனவஜ்ஜாதி அகா³ரய்ஹா. ஹீனா லாமகா. பணீதா ஸேட்டா². கண்ஹா காளகா அஸுத்³தா⁴. ஸுக்கா ஓதா³தா ஸுத்³தா⁴. படிபா⁴க³-ஸத்³தோ³ பட²மே விகப்பே ஸதி³ஸகோட்டா²ஸத்தோ², து³தியே படிபக்க²கோட்டா²ஸத்தோ², ததியே நிக்³க³ஹேதப்³ப³படிபக்க²கோட்டா²ஸத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

குஸலகிரியாய ஆதி³கம்மபா⁴வேன பவத்தவீரியம் தி⁴திஸபா⁴வதாய தா⁴தூதி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘ஆரம்ப⁴தா⁴தூதி பட²மாரம்ப⁴வீரிய’’ந்தி. லத்³தா⁴ஸேவனம் வீரியம் ப³லப்பத்தம் ஹுத்வா படிபக்க²ம் வித⁴மதீதி ஆஹ – ‘‘நிக்கமதா⁴தூதி கோஸஜ்ஜதோ நிக்க²ந்தத்தா ததோ ப³லவதர’’ந்தி. அதி⁴மத்தாதி⁴மத்ததரானம் படிபக்க²த⁴ம்மானம் வித⁴மனஸமத்த²ம் படுபடுதராதி³பா⁴வப்பத்தம் ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘பரக்கமதா⁴தூதி பரம் பரம் டா²னம் அக்கமனதாய ததோபி ப³லவதர’’ந்தி.

திட்ட²தி பவத்ததி ஏத்தா²தி டா²னீயா. ஆரம்மணத⁴ம்மா, பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ டா²னீயாதி பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ட்டா²னீயாதி ‘‘பீதியா ஆரம்மணத⁴ம்மா’’தி வுத்தம். யஸ்மா அபராபருப்பத்தியா பீதிபி ததா² வத்தப்³ப³தம் லப⁴தீதி வுத்தம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ ‘‘பீதியா ஏவ தம் நாம’’ந்தி. த³ரத²பஸ்ஸத்³தீ⁴தி த³ரதோ² கிலேஸபரிளாஹோ, ஸோ பஸ்ஸம்ப⁴தி ஏதாயாதி த³ரத²பஸ்ஸத்³தி⁴, காயபஸ்ஸத்³தி⁴யா வேத³னாதி³க²ந்த⁴த்தயஸ்ஸ விய ரூபகாயஸ்ஸபி பஸ்ஸம்ப⁴னம் ஹோதி, சித்தபஸ்ஸத்³தி⁴யா சித்தஸ்ஸேவ பஸ்ஸம்ப⁴னம், ததோ ஏவேத்த² ப⁴க³வதா லஹுதாதீ³னம் விய து³வித⁴தா வுத்தா. ததா² ஸமாஹிதாகாரம் ஸல்லக்கே²த்வா க³ய்ஹமானோ ஸமதோ²வ ஸமத²னிமித்தம், தஸ்ஸ ஆரம்மணபூ⁴தம் படிபா⁴க³னிமித்தம்பி. விவித⁴ம் அக்³க³ம் ஏதஸ்ஸாதி ப்³யக்³கோ³, விக்கே²போ. ததா² ஹி ஸோ அனவட்டா²னரஸோ ப⁴ந்ததாபச்சுபட்டா²னோ வுத்தோ. ஏகக்³க³பா⁴வதோ ப்³யக்³க³படிபக்கோ²தி அப்³யக்³கோ³, ஸமாதி⁴, ஸோ ஏவ நிமித்தந்தி புப்³பே³ விய வத்தப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘தஸ்ஸேவ வேவசன’’ந்தி.

யோ ஆரம்மணே இட்டா²னிட்டா²காரம் அனாதி³யித்வா க³ஹேதப்³போ³ மஜ்ஜ²த்தாகாரோ, யோ ச புப்³பே³ உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாவஸேன உப்பன்னோ மஜ்ஜ²த்தாகாரோ, து³விதோ⁴பி ஸோ உபேக்கா²ய ஆரம்மணத⁴ம்மோதி அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ – ‘‘அத்த²தோ பன மஜ்ஜ²த்தாகாரோ உபேக்கா²ட்டா²னீயா த⁴ம்மாதி வேதி³தப்³போ³’’தி. ஆரம்மணேன கதி²தா ஆரம்மணஸ்ஸேவ தேஸம் விஸேஸபச்சயபா⁴வதோ. ஸேஸாதி வீரியாத³யோ சத்தாரோ த⁴ம்மா. தேஸஞ்ஹி உபனிஸ்ஸயோவ ஸாதிஸயோ இச்சி²தப்³போ³தி.

காயஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. ஸீலஸுத்தவண்ணனா

184. கீ²ணாஸவஸ்ஸ லோகுத்தரம் ஸீலம் நாம மக்³க³ப²லபரியாபன்னா ஸம்மாவாசாகம்மந்தாஜீவா ஸீலலக்க²ணப்பத்தா தத³ஞ்ஞே சேதனாத³யோ. லோகியம் பன கிரியாப்³யாகதசித்தபரியாபன்னம் சாரித்தஸீலம், வாரித்தஸீலஸ்ஸ பன ஸம்ப⁴வோ ஏவ நத்தி² விரமணவஸேன பவத்தியா அபா⁴வதோ. ‘‘புப்³ப³பா⁴க³ஸீலம் லோகியஸீல’’ந்தி கேசி.

சக்கு²த³ஸ்ஸனந்தி சக்கூ²ஹி த³ஸ்ஸனம். லக்க²ணஸ்ஸ த³ஸ்ஸனந்தி ஸபா⁴வத⁴ம்மானம் ஸங்க²தானம் பச்சத்தலக்க²ணஸ்ஸ ஞாதபரிஞ்ஞாய, அனிச்சாதி³ஸாமஞ்ஞலக்க²ணஸ்ஸ தீரணபரிஞ்ஞாய த³ஸ்ஸனம். பஜஹந்தோபி ஹி தே பஹாதப்³பா³காரதோ பஸ்ஸதி நாம. நிப்³பா³னஸ்ஸ தத²லக்க²ணம் மக்³க³ப²லேஹி த³ஸ்ஸனம், தம் பன படிவிஜ்ஜ²னம். ஜா²னேன பத²வீகஸிணாதீ³னம், அபி⁴ஞ்ஞாஹி ரூபானம் த³ஸ்ஸனம்பி ஞாணத³ஸ்ஸனமேவ. சக்கு²த³ஸ்ஸனம் அதி⁴ப்பேதம் ஸவனபயிருபாஸனானம் பரதோ க³ஹிதத்தா. பஞ்ஹபயிருபாஸனந்தி பஞ்ஹபுச்ச²னவஸேன பயிருபாஸனம் அஞ்ஞகம்மத்தா²ய உபஸங்கமனஸ்ஸ கேவலம் உபஸங்கமனேனேவ ஜோதிதத்தா.

அரியானம் அனுஸ்ஸதி நாம கு³ணவஸேன, தத்தா²பி லத்³த⁴ஓவாதா³வஜ்ஜனமுகே²ன யதா²பூ⁴தஸீலாதி³கு³ணானுஸ்ஸரணந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஜா²னவிபஸ்ஸனா’’திஆதி³ வுத்தம். அஞ்ஞேஸம்யேவ ஸந்திகேதி அரியேஹி அஞ்ஞேஸம் ஸாஸனிகானம்யேவ ஸந்திகே. தேனாஹ – ‘‘அனுபப்³ப³ஜ்ஜா நாமா’’தி. அஞ்ஞேஸூதி ஸாஸனிகேஹி அஞ்ஞேஸு தாபஸபரிப்³பா³ஜகாதீ³ஸு. தத்த² ஹி பப்³ப³ஜ்ஜா அரியானம் அனுபப்³ப³ஜ்ஜா நாம ந ஹோதீதி வுத்தம்.

ஸதஸஹஸ்ஸமத்தா அஹேஸும் ஸமந்தபாஸாதி³கத்தா மஹாதே²ரஸ்ஸ. லங்காதீ³பேதி நிஸ்ஸயஸீஸேன நிஸ்ஸிதஸல்லக்க²ணம். ந ஹி பப்³ப³ஜ்ஜா தீ³பபடிலத்³தா⁴, அத² கோ² தீ³பனிவாஸிஆசரியபடிலத்³தா⁴. மஹிந்த³…பே… பப்³ப³ஜந்தி நாம தஸ்ஸ பரிவாரதாய பப்³ப³ஜ்ஜாயாதி.

ஸரதீதி தம் ஓவாதா³னுஸாஸனித⁴ம்மம் சிந்தேதி சித்தே கரோதி. விதக்காஹதம் கரோதீதி புனப்புனம் பரிவிதக்கனேன தத³த்த²ம் விதக்கனிப்பா²தி³தம் கரோதி. ஆரத்³தோ⁴ ஹோதீதி ஸம்பாதி³தோ ஹோதி. தம் பன ஸம்பாத³னம் பாரிபூரி ஏவாதி ஆஹ ‘‘பரிபுண்ணோ ஹோதீ’’தி. தத்தா²தி யதா²வுத்தே த⁴ம்மே. ஞாணசாரவஸேனாதி ஞாணஸ்ஸ பவத்தனவஸேன. தேஸம் தேஸம் த⁴ம்மானந்தி தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஓவாத³த⁴ம்மே ஆக³தானம் ரூபாரூபத⁴ம்மானம். லக்க²ணந்தி விஸேஸலக்க²ணம் ஸாமஞ்ஞலக்க²ணஞ்ச. பவிசினதீதி ‘‘இத³ம் ரூபம் ஏத்தகம் ரூப’’ந்திஆதி³னா விசயம் ஆபஜ்ஜதி. ஞாணஞ்ச ரோபேதீதி ‘‘அனிச்சம் சலம் பலோகம் பப⁴ங்கூ³’’திஆதி³னா ஞாணம் பவத்தேதி. வீமம்ஸனம்…பே… ஆபஜ்ஜதீதி ரூபஸத்தகாரூபஸத்தகக்கமேன விபஸ்ஸனம் பச்சக்க²தோ விய அனிச்சதாதீ³னம் த³ஸ்ஸனம் ஸம்மஸனம் ஆபஜ்ஜதி.

உப⁴யம்பேதந்தி ப²லானிஸம்ஸாதி வுத்தத்³வயம். அத்த²தோ ஏகம் பரியாயஸத்³த³த்தா. படிகச்சாதி பகே³வ. மரணகாலேதி மரணகாலஸமீபே. ஸமீபத்தே² ஹி இத³ம் பு⁴ம்மந்தி ஆஹ ‘‘மரணஸ்ஸ ஆஸன்னகாலே’’தி.

ஸோ திவிதோ⁴ ஹோதி ஞாணஸ்ஸ திக்க²மஜ்ஜ²முது³பா⁴வேன. தேனாஹ ‘‘கப்பஸஹஸ்ஸாயுகேஸூ’’திஆதி³. உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ நாம ஆயுவேமஜ்ஜ²ம் அதிக்கமித்வா பரினிப்³பா³யனதோ. யத்த² கத்த²சீதி அவிஹாதீ³ஸு யத்த² கத்த²சி. ஸப்பயோகே³னாதி விபஸ்ஸனாஞாணஸங்கா²ரஸங்கா²தேன பயோகே³ன, ஸஹ விபஸ்ஸனாபயோகே³னாதி அத்தோ². ஸுத்³தா⁴வாஸபூ⁴மியம் உத்³த⁴ம்யேவ மக்³க³ஸோதோ ஏதஸ்ஸாதி உத்³த⁴ம்ஸோதோ. படிஸந்தி⁴வஸேன அகனிட்ட²ப⁴வம் க³ச்ச²தீதி அகனிட்ட²கா³மீ.

அவிஹாதீ³ஸு வத்தமானோபி ஏகம்ஸதோ உத்³த⁴ம்க³மனாரஹோ புக்³க³லோ அகனிட்ட²கா³மீ ஏவ நாமாதி வுத்தம் ‘‘ஏகோ உத்³த⁴ம்ஸோதோ அகனிட்ட²கா³மீதி பஞ்ச ஹோந்தீ’’தி. தேஸந்தி நித்³தா⁴ரணே ஸாமிவசனம். உத்³த⁴ம்ஸோதபா⁴வதோ யதி³பி ஹேட்டி²மாதீ³ஸுபி அரியபூ⁴மி நிப்³ப³த்ததேவ, ததா²பி தத்த² பூ⁴மீஸு ஆயும் அக்³க³ஹேத்வா அகனிட்ட²ப⁴வே ஆயுவஸேனேவ ஸோளஸகப்பஸஹஸ்ஸாயுகதா த³ட்ட²ப்³பா³. ‘‘ஸத்த ப²லா ஸத்தானிஸம்ஸா பாடிகங்கா²’’தி வுத்தத்தா ‘‘அரஹத்தமக்³க³ஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³விபஸ்ஸனா போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ கதி²தா’’தி வுத்தம். ஸத்தன்னம்பி ஸஹபா⁴வோ லப்³ப⁴தீதி ‘‘அபுப்³ப³ம் அசரிமம் ஏகசித்தக்க²ணிகா’’தி வுத்தம். தயித³ம் பாளியம் தத்த² தத்த² ‘‘தஸ்மிம் ஸமயே’’தி ஆக³தவசனேன விஞ்ஞாயதி, போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம் பன நானாஸபா⁴வத்தா ‘‘நானாலக்க²ணா’’தி வுத்தம்.

ஸீலஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. வத்த²ஸுத்தவண்ணனா

185. ‘‘ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³’’தி ஏவம் சே மய்ஹம் ஹோதீதி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ நாம ஸேட்டோ² உத்தமோ பவரோ, தஸ்மாஹம் ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸீஸேன ப²லஸமாபத்திம் அப்பேத்வா விஹரிஸ்ஸாமீதி ஏவம் சே மய்ஹம் புப்³ப³பா⁴கே³ ஹோதீதி அத்தோ². ‘‘அப்பமாணோ’’தி ஏவம் மய்ஹம் ஹோதீதி ஸ்வாயம் ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, ஸப்³ப³ஸோ பமாணகரகிலேஸாபா⁴வதோ அப்பமாணத⁴ம்மாரம்மணதோ ச அப்பமாணோதி ஏவம் மய்ஹம் அந்தோஸமாபத்தியம் அஸம்மோஹவஸேன ஹோதி. ஸுபரிபுண்ணோதி பா⁴வனாபாரிபூரியா ஸுட்டு² பரிபுண்ணோதி ஏவம் மய்ஹம் அந்தோஸமாபத்தியம் அஸம்மோஹவஸேன ஹோதீதி. திட்ட²தீதி யதா²காலபரிச்சே²த³ஸமாபத்தியா அவட்டா²னேன தப்பரியாபன்னதாய ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ திட்ட²தி படிப³ந்த⁴வஸேன. உப்பாத³ம் அனாவஜ்ஜிதத்தாதி உப்பாத³ஸ்ஸ அனாவஜ்ஜனேன அஸமன்னாஹாரேன. உப்பாத³ஸீஸேன சேத்த² உப்பாத³வந்தோவ ஸங்கா²ரா க³ஹிதா. அனுப்பாத³ந்தி நிப்³பா³னம் உப்பாதா³பா⁴வதோ உப்பாத³வந்தேஹி ச வினிஸ்ஸடத்தா. பவத்தந்தி விபாகப்பவத்தம். அப்பவத்தந்தி நிப்³பா³னம் தப்படிக்கே²பதோ. நிமித்தந்தி ஸப்³ப³ஸங்கா²ரனிமித்தம். அனிமித்தந்தி நிப்³பா³னம். ஸங்கா²ரேதி உப்பாதா³தி³அனாமஸனேன கேவலமேவ ஸங்கா²ரக³ஹணம். விஸங்கா²ரந்தி நிப்³பா³னம். ஆவஜ்ஜிதத்தா ஆவஜ்ஜிதகாலதோ பட்டா²ய ஆரப்³ப⁴ பவத்தியா ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ திட்ட²தி. அட்ட²ஹாகாரேஹீதி அட்ட²ஹி காரணேஹி. ஜானாதீதி ஸமாபத்திதோ வுட்டி²தகாலே பஜானாதி. அட்ட²ஹாகாரேஹீதி உப்பாதா³வஜ்ஜனாதீ³ஹி சேவ அனுப்பாதா³வஜ்ஜனாதீ³ஹி ச வுத்தாகாரவிபரீதேஹி அட்ட²ஹி ஆகாரேஹி சவந்தம் ஸமாபத்திவஸேன அனவட்டா²னதோபி க³ச்ச²ந்தம் சவதீதி தே²ரோ பஜானாதீதி.

ப²லபோ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி ப²லஸமாபத்திபரியாபன்னா போ³ஜ்ஜ²ங்கா³. கிம் பன தே விஸும் விஸும் பவத்தந்தீதி ஆஹ ‘‘யதா³ ஹீ’’திஆதி³. ஸீஸம் கத்வாதி பதா⁴னம் ஸேட்ட²ம் கத்வா. தத³ன்வயாதி தத³னுக³தா ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் அனுக³ச்ச²னகா. தஞ்ச கோ² ததா² கத்வா த⁴ம்மம் பச்சவேக்க²ணவஸேன. கேசி பன ‘‘தம் பச்சவேக்க²ணாதி³கம் கத்வா’’தி வத³ந்தி.

வத்த²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. பி⁴க்கு²ஸுத்தவண்ணனா

186. போ³தா⁴யாதி ஏத்த² போ³தோ⁴ நாம பு³ஜ்ஜ²னம், தம் பன கிஸ்ஸ கேனாதி புச்ச²ந்தோ ‘‘கிம் பு³ஜ்ஜ²னத்தா²யா’’தி வத்வா தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘மக்³கே³னா’’திஆதி³மாஹ. மக்³கே³ன நிப்³பா³னம் பு³ஜ்ஜ²னத்தா²ய ஸம்வத்தந்தி, பச்சவேக்க²ணாய கதகிச்சதம் பு³ஜ்ஜ²னத்தா²ய ஸம்வத்தந்தி, பட²மவிகப்பே ஸச்சி²கிரியாபி⁴ஸமயோ ஏவ த³ஸ்ஸிதோதி தேன அதுட்டே² ‘‘மக்³கே³ன வா’’தி து³தியவிகப்பமாஹ. விவேகனிஸ்ஸிதம் விராக³னிஸ்ஸிதந்தி பதே³ஹி ஸப்³ப³ம் மக்³க³கிச்சம் தஸ்ஸ ப²லஞ்ச த³ஸ்ஸிதம். நிரோத⁴னிஸ்ஸிதந்தி இமினா நிப்³பா³னஸச்சி²கிரியா. காமாஸவாபி சித்தம் விமுச்சதீதிஆதி³னா கிலேஸப்பஹானம். விமுத்தஸ்மிம் விமுத்தமிதி ஞாணம் ஹோதீதிஆதி³னா பச்சவேக்க²ணா த³ஸ்ஸிதா.

பி⁴க்கு²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6-7. குண்ட³லியஸுத்தாதி³வண்ணனா

187-188. நிப³த்³த⁴வாஸவஸேன ஆராமே நிஸீத³னஸீலோதி ஆராமனிஸாதீ³. பரிஸம் ஓகா³ள்ஹோ ஹுத்வா சரதீதி பரிஸாவசரோதி ஆஹ – ‘‘யோ பனா’’திஆதி³. ஏவந்தி இமினாகாரேன. க³ஹணந்தி நிக்³க³ஹணம். தேன புச்சா²பத³ஸ்ஸ அத்த²ம் விவரதி. நிப்³பே³ட²னந்தி நிக்³க³ஹனிப்³பே³ட²னம். தேன விஸ்ஸஜ்ஜனபத³ஸ்ஸ அத்த²ம் விவரதி. இமினா நயேனாதி ஏதேன ‘‘இதிவாதோ³’’தி ஏத்த² இதி-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. உபாரம்பா⁴தி⁴ப்பாயோ வத³தி ஏதேனாதி வாதோ³, தோ³ஸோ. இதிவாதோ³ ஹோதீதி ஏவம் இமஸ்ஸ உபரி வாதா³ரோபனம் ஹோதி. இதிவாத³ப்பமோக்கோ²தி ஏவம் ததோ பமோக்கோ² ஹோதி. ஏவம் வாத³ப்பமோக்கா²னிஸம்ஸம் பரேஹி ஆரோபிததோ³ஸஸ்ஸ நிப்³பே³ட²னவஸேன த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தோ³ஸபவேத³னவஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அயம் புச்சா²ய தோ³ஸோ’’திஆதி³ வுத்தம்.

ஏத்தகம் டா²னந்திஆதி³தோ பட்டா²ய யாவ ‘‘தீணி ஸுசரிதானீ’’தி ஏத்தகம் டா²னம். இமம் தே³ஸனந்தி ‘‘இந்த்³ரியஸம்வரோ கோ²’’திஆதி³னயப்பவத்தம் இமம் தே³ஸனம். நாபி⁴ஜ்ஜா²யதீதி ந அபி⁴ஜ்ஜா²யதி. நாபி⁴ஹம்ஸதீதி ந அபி⁴துஸ்ஸதி. கோ³சரஜ்ஜ²த்தே டி²தம் ஹோதீதி கம்மட்டா²னாரம்மணே ஸமாதா⁴னவஸேன டி²தம் ஹோதி அவட்டி²தம். தேனாஹ ‘‘ஸுஸண்டி²த’’ந்தி. ஸுஸண்டி²தந்தி ஸம்மா அவிக்கே²பவஸேன டி²தம். கம்மட்டா²னவிமுத்தியாதி கம்மட்டா²னானுயுஞ்ஜனவஸேன படிபக்க²தோ நீவரணதோ விமுத்தியா. ஸுட்டு² விமுத்தந்தி ஸுவிமுத்தம். தஸ்மிம் அமனாபரூபத³ஸ்ஸனே ந மங்கு விலக்கோ² ந ஹோதி. கிலேஸவஸேன தோ³ஸவஸேன. அட்டி²தசித்தோ அத²த்³த⁴சித்தோ. கோவேஸேன ஹி சித்தம் த²த்³த⁴ம் ஹோதி, ந முது³கம். அதீ³னமானஸோதி தோ³மனஸ்ஸவஸேன யோ தீ³னபா⁴வோ, தத³பா⁴வேன நித்³தோ³ஸமானஸோ. அபூதிசித்தோதி ப்³யாபஜ்ஜாபா⁴வேன ஸீதிபூ⁴தசித்தோ.

இமேஸு ச²ஸு த்³வாரேஸு அட்டா²ரஸ து³ச்சரிதானி ஹோந்தி பச்சேகம் காயவசீமனோது³ச்சரிதபே⁴தே³ன. தானி விபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கத²’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² இட்டா²ரம்மணே ஆபாத²க³தேதி நயதா³னமத்தமேதம். தேன ‘‘அனிட்டா²ரம்மணே ஆபாத²க³தே தோ³ஸம் உப்பாதே³ந்தஸ்ஸா’’திஆதி³னா திவித⁴து³ச்சரிதம் நீஹரித்வா வத்தப்³ப³ம், ததா² ‘‘மஜ்ஜ²த்தாரம்மணே மோஹம் உப்பாதே³ந்தஸ்ஸா’’திஆதி³னா ச. மனோது³ச்சரிதாதி³ஸாமஞ்ஞேன பன தீணியேவ து³ச்சரிதானி ஹோந்தீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

பஞ்ஞத்திவஸேனாதி வத்து²ம் அனாமஸித்வா பிண்ட³க³ஹணமுகே²ன கேவலம் பஞ்ஞத்திவஸேனேவ. பா⁴வனாபடிஸங்கா²னேதி பா⁴வனாஸித்³தே⁴ படிஸங்கா²னே, பா⁴வனாய படிஸங்கா²னே வாதி அத்தோ². இமானீதி யதா²வுத்தானி ச²த்³வாராரம்மணானி. து³ச்சரிதானீதி து³ச்சரிதகாரணானி. அப்படிஸங்கா²னே டி²தஸ்ஸ து³ச்சரிதானி ஸுசரிதானி கத்வா. பரிணாமேதீதி பரிவத்தேதி து³ச்சரிதானி தத்த² அனுப்பாதே³த்வா ஸுசரிதானி உப்பாதே³ந்தோ. ஏவந்தி வுத்தப்பகாரேன. இந்த்³ரியஸம்வரோ…பே… வேதி³தப்³போ³ இந்த்³ரியஸம்வரஸம்பாத³னவஸேன திண்ணம் ஸுசரிதானம் ஸிஜ்ஜ²னதோ. தேனாஹ ‘‘ஏத்தாவதா’’திஆதி³. ஏத்தாவதாதி ஆதி³தோ பட்டா²ய யாவ ‘‘தீணி ஸுசரிதானி பரிபூரேந்தீ’’தி பத³ம், ஏத்தாவதா. ஸீலானுரக்க²கம் இந்த்³ரியஸம்வரஸீலந்தி சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலஸ்ஸ அனுரக்க²கம் இந்த்³ரியஸம்வரஸீலம் கதி²கம். கத²ம் பன ததே³வ தஸ்ஸ அனுரக்க²கம் ஹோதீதி? அபராபருப்பத்தியா உபனிஸ்ஸயபா⁴வதோ.

தீணி ஸீலானீதி இந்த்³ரியஸம்வர-ஆஜீவபாரிஸுத்³தி⁴-பச்சயஸன்னிஸ்ஸித-ஸீலானி. லோகுத்தரமிஸ்ஸகாதி லோகியாபி லோகுத்தராபி ஹோந்தீதி அத்தோ². ஸத்தன்னம் போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னந்தி லோகுத்தரானம் ஸத்தன்னம் போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம். மூலபூ⁴தா ஸதிபட்டா²னா புப்³ப³பா⁴கா³, தே ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘சத்தாரோ கோ², குண்ட³லிய, ஸதிபட்டா²னா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பரிபூரேந்தீ’’தி. தேபீதி யதா²வுத்தஸதிபட்டா²னா. ஸதிபட்டா²னமூலகா போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி லோகியஸதிபட்டா²னமூலகா போ³ஜ்ஜ²ங்கா³வ. புப்³ப³பா⁴கா³வாதி ஏத்த² கேசி ‘‘புப்³ப³பா⁴கா³ சா’’தி பாட²ம் கத்வா ‘‘புப்³பே³வ லோகுத்தரா புப்³ப³பா⁴கா³ சா’’தி அத்த²ம் வத³ந்தி. விஜ்ஜாவிமுத்திமூலகாதி ‘‘ஸத்த கோ², குண்ட³லிய, போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா விஜ்ஜாவிமுத்திம் பரிபூரேந்தீ’’தி ஏவம் வுத்தா போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ லோகுத்தராவ விஜ்ஜாவிமுத்திஸஹக³தபா⁴வதோ.

குண்ட³லியஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

8. உபவானஸுத்தவண்ணனா

189. பச்சத்தந்தி கரணனித்³தே³ஸோ அயந்தி ஆஹ – ‘‘அத்தனாவா’’தி. குருமானோயேவாதி உப்பாதே³ந்தோ ஏவ. கம்மட்டா²னவிமுத்தியா ஸுட்டு² விமுத்தந்தி கம்மட்டா²னமனஸிகாரேன நீவரணானம் தூ³ரீபா⁴வதோ தேஹி ஸுட்டு² விமுத்தம். அத்த²ம் கரித்வாதி பா⁴வனாமனஸிகாரம் உத்தமம் கத்வா. ‘‘மஹா வத மே அயம் அத்தோ² உப்பன்னோ’’தி அத்தி²கோ ஹுத்வா.

9. பட²மஉப்பன்னஸுத்தவண்ணனா

190. ததா²க³தஸ்ஸ பாதுபா⁴வாதிஆதி³னா பு³த்³து⁴ப்பாத³காலே ஏவ போ³ஜ்ஜ²ங்க³ரதனபடிலாபோ⁴தி த³ஸ்ஸேதி.

பப்³ப³தவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. கி³லானவக்³கோ³

1-3. பாணஸுத்தாதி³வண்ணனா

192-194. யேஸந்தி யேஸம் ஸத்தானம். சத்தாரோ இரியாபதா² அத்தி² லப்³ப⁴ந்தி தது³பக³ஸரீராவயவலாபே⁴ன. ஏதந்தி ‘‘சத்தாரோ இரியாபதே² கப்பேந்தீ’’தி ஏதம் வசனம். ‘‘விவேகனிஸ்ஸித’’ந்திஆதி³வசனதோ ‘‘ஸஹவிபஸ்ஸனகே மக்³க³போ³ஜ்ஜ²ங்கே³’’இச்சேவ வுத்தம். து³தியததியானி உத்தானத்தா²னேவ ஹேட்டா² வுத்தனயத்தா.

4-10. பட²மகி³லானஸுத்தாதி³வண்ணனா

195-201. விஸுத்³த⁴ம் அஹோஸி விஸபா⁴க³தா⁴துக்கோ²ப⁴ம் வூபஸமேந்தம். தேனாஹ – ‘‘போக்க²ரபத்தே …பே… வினிவத்தித்வா க³தோ’’தி. ஏஸேவ நயோ பாளிதோ அத்த²தோ ச சதுத்தே²ன பஞ்சமச²ட்டா²னம் ஸமானத்தா. விஸருக்க²வாதஸம்ப²ஸ்ஸேனாதி விஸருக்க²ஸன்னிஸ்ஸிதவாதஸம்ப²ஸ்ஸேன. மந்த³ஸீதஜரோதி முது³கோ ஸீதஜரோ. ஸேஸந்தி வுத்தாவஸேஸம். ஸப்³ப³த்தா²தி ஸத்தமாதீ³ஸு சதூஸு.

கி³லானவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

3. உதா³யிவக்³கோ³

1-2. போ³தா⁴யஸுத்தாதி³வண்ணனா

202-203. கித்தகேன நு கோ² காரணேன பு³ஜ்ஜ²னகஅங்கா³ நாம வுச்சந்தி பு³ஜ்ஜ²னகஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அங்கா³தி வத்தப்³ப³தம் லப⁴ந்தி. மிஸ்ஸகபோ³ஜ்ஜ²ங்கா³ கதி²தா ஸஹவிபஸ்ஸனா மக்³க³போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ கதி²தாதி கத்வா. த⁴ம்மபரிச்சே²தோ³ கதி²தோ க³ணனாமத்தேன பரிச்சி²ந்தி³த்வா வுத்தத்தா ந பூ⁴மந்தரபரிச்சே²தோ³, விபஸ்ஸனாதி³பரிச்சே²தோ³ வா.

3-5. டா²னியஸுத்தாதி³வண்ணனா

204-206. காமராகே³ன க³தி⁴தப்³ப³ட்டா²னபூ⁴தா காமராக³ட்டா²னியாதி ஆஹ ‘‘ஆரம்மணத⁴ம்மான’’ந்தி. ‘‘மனஸிகாரப³ஹுலீகாரா’’தி வுத்தத்தா ‘‘ஆரம்மணேனேவ கதி²த’’ந்தி வுத்தம். வுத்தபரிச்சே²தோ³தி ஏதேன ந கேவலம் ஆரம்மணவஸேனேவ, அத² கோ² உபனிஸ்ஸயவஸேனபேத்த² அத்தோ² லப்³ப⁴தீதி த³ஸ்ஸேதி. பட²மவக்³க³ஸ்ஸ ஹி து³தியே ஸுத்தே உபனிஸ்ஸயவஸேனேவ அத்தோ² த³ஸ்ஸிதோ. மிஸ்ஸகபோ³ஜ்ஜ²ங்கா³ கதி²தா அவிபா⁴கே³னேவ கதி²தத்தா. அபரிஹானியேதி தீஹி ஸிக்கா²ஹி அபரிஹானாவஹே.

6-7. தண்ஹக்க²யஸுத்தாதி³வண்ணனா

207-208. ‘‘ஸோ மம் புச்சி²ஸ்ஸதீ’’தி அதி⁴ப்பாயேன ப⁴க³வதா ஓஸாபிததே³ஸனம். பத்த²டத்தா பா⁴வனாபாரிபூரியா வித்தா²ரிதம் க³தத்தா. மஹந்தபா⁴வந்தி பா⁴வனாவஸேனேவ மஹத்தம் க³தத்தா. ததோ ஏவ வட்³டி⁴ப்பமாணா. நீவரணவிக³மே ஸம்ப⁴வதோ பச்சயதோ ப்³யாபாதோ³ விக³தோ ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘நீவரணானம் தூ³ரீபா⁴வேன ப்³யாபாத³விரஹிதத்தா’’தி. தண்ஹாமூலகந்தி தண்ஹாபச்சயம். யஞ்ஹி தண்ஹாஸஹக³தம் அஸஹக³தம்பி தண்ஹம் உபனிஸ்ஸாய நிப்ப²ன்னம், ஸப்³ப³ம் தம் தண்ஹாமூலகம். பஹீயதி அனுப்பாத³ப்பஹானேன. தண்ஹாதீ³னம்யேவ க²யா, ந தேஸம் ஸங்கா²ரானம் க²யா. ஏதேஹி தண்ஹக்க²யாதி³பதே³ஹி.

8. நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யஸுத்தவண்ணனா

209. நிப்³பி³ஜ்ஜ²ந்தீதி நிப்³பே³தா⁴, நிப்³பி³ஜ்ஜ²னத⁴ம்மா த⁴ம்மவினயாத³யோ, தப்பரியாபன்னதாய நிப்³பே³த⁴பா⁴கே³ க³தோ நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யோ, தம் நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யம். தேனாஹ ‘‘நிப்³பி³ஜ்ஜ²னகோட்டா²ஸிய’’ந்தி. பா⁴வேத்வா டி²தேன சித்தேன. விபஸ்ஸனாமக்³க³ம்பி க³ஹேத்வா ‘‘மக்³க³போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ மிஸ்ஸகா’’தி வுத்தா. தேஹீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஹி பா⁴விதம் சித்தம். தே வா போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ பா⁴வேத்வா டி²தம் சித்தம் நாம ப²லசித்தம், தஸ்மா நிப்³ப³த்திதலோகுத்தரமேவ. தம்பீதி ப²லசித்தம்பி மக்³கா³னந்தரதாய மக்³க³னிஸ்ஸிதம் கத்வா மிஸ்ஸகமேவ கதே²தும் வட்டதி ‘‘போ³தா⁴ய ஸம்வத்தந்தீ’’தி வுத்தத்தா.

9. ஏகத⁴ம்மஸுத்தவண்ணனா

210. ஸம்யோஜனஸங்கா²தா வினிப³ந்தா⁴தி காமராகா³தி³ஸம்யோஜனஸஞ்ஞிதா ப³ந்த⁴னா. பரினிட்ட²பேத்வா க³ஹணாதி கி³லித்வா விய பரினிட்ட²பேத்வா க³ஹணாகாரா.

10. உதா³யிஸுத்தவண்ணனா

211. ப³ஹுகதம் வுச்சதி ப³ஹுகாரோ ப³ஹுமானோ, நத்தி² ஏதஸ்ஸ ப³ஹுகதந்தி அப³ஹுகதோ, அகதப³ஹுமானோ. த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜமானோ உக்குஜ்ஜந்தோ விய நிருஜ்ஜ²மானோ அவகுஜ்ஜந்தோ விய ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘உக்குஜ்ஜம் வுச்சதி உத³யோ, அவகுஜ்ஜம் வயோ’’தி. பரிவத்தேந்தோதி அனிச்சாதிபி து³க்கா²திபி அனத்தாதிபி. ‘‘ஏஸோ ஹி தே உதா³யி மக்³கோ³ படிலத்³தோ⁴, யோ தே…பே… தத²த்தாய உபனேஸ்ஸதீ’’தி பரியோஸானே ப⁴க³வதோ வசனஞ்சேத்த² ஸாத⁴கம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேன தேனாகாரேன விஹரந்தந்தி யேன ஸம்மஸனாகாரேன விபஸ்ஸனாவிஹாரேன விஹரந்தம். ததா²பா⁴வாயாதி கீ²ணாஸவபா⁴வபச்சவேக்க²ணாய. தேனாஹ – ‘‘கீ²ணா ஜாதீதி…பே… தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஏவமாஹா’’தி.

உதா³யிவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

4. நீவரணவக்³கோ³

3-4. உபக்கிலேஸஸுத்தாதி³வண்ணனா

214-215. ந ச பபா⁴வந்தந்தி ந ச பபா⁴ஸம்பன்னம். பபி⁴ஜ்ஜனஸபா⁴வந்தி தாபேத்வா தாலனே பப⁴ங்கு³தம். அவஸேஸம் லோஹந்தி வுத்தாவஸேஸம் ஜாதிலோஹம், விஜாதிலோஹம், கித்திமலோஹந்தி பபே⁴த³ம் ஸப்³ப³ம்பி லோஹம். உப்பஜ்ஜிதும் அப்பதா³னேனாதி ஏத்த² நனு லோகியகுஸலசித்தஸ்ஸபி ஸுவிஸுத்³த⁴ஸ்ஸ உப்பஜ்ஜிதும் அப்பதா³னேன உபக்கிலேஸதாதி? ஸச்சமேதம், யஸ்மிம் பன ஸந்தானே நீவரணானி லத்³த⁴பதிட்டா²னி, தத்த² மஹக்³க³தகுஸலஸ்ஸபி அஸம்ப⁴வோ, பகே³வ லோகுத்தரகுஸலஸ்ஸ, பரித்தகுஸலம் பன யதா²பச்சயம் உப்பஜ்ஜதி. நீவரணே ஹி வூபஸந்தே ஸந்தானே உப்பத்தியா அபரிஸுத்³த⁴ம் ஹோதி, உபக்கிலிட்ட²ம் நாம ஹோதி, அபரிஸுத்³த⁴தீ³பகபல்லிகவட்டி²தேலாதி³ஸன்னிஸ்ஸயோ தீ³போ விய, அபிச நிப்பரியாயதோ உப்பஜ்ஜிதும் அப்பதா³னேனேவ தேஸம் உபக்கிலேஸதாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யத³க்³கே³ன ஹீ’’திஆதி³மாஹ. ஆரம்மணே விக்கி²த்தப்பத்திவஸேன சுண்ணவிசுண்ணதா வேதி³தப்³பா³. ந ஆவரந்தீதி குஸலத⁴ம்மே உப்பஜ்ஜிதும் அப்பதா³னவஸேன ந ஆவரந்தி, அத² கோ² தேஸம் உப்பத்தியா ஹோந்தி. ந படிச்சா²தே³ந்தீதி ந வினந்த⁴ந்தி. சதுபூ⁴மகசித்தஸ்ஸாதி சதுத்த²பூ⁴மககுஸலசித்தஸ்ஸ அனுபக்கிலேஸா, தேஹி அகிலிஸ்ஸனதோ.

8. ஆவரணனீவரணஸுத்தவண்ணனா

219. பஞ்ஞா து³ப்³ப³லா ஹோதி, ந ப³லவதீ படிபக்கே²ன உபக்கிலிட்ட²பா⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘மந்தா³ அவிஸதா³’’தி.

பஞ்ச நீவரணா தூ³ரே ஹோந்தி ஆவரணாபா⁴வதோ. தமேவ பீதிந்தி ஸப்பாயத⁴ம்மஸவனே உப்பன்னம் பீதிம். தஸ்ஸா ததா³ உப்பன்னாகாரஸல்லக்க²ணேன அவிஜஹந்தோ புனப்புனம் தஸ்ஸா நிப்³ப³த்தனேன. தேனாஹ ‘‘பஞ்ச நீவரணே விக்க²ம்பே⁴த்வா’’தி. இத³ம் ஸந்தா⁴யாதி ஏத்தகே தி³வஸேபி ந வினஸ்ஸந்தி, ஸா த⁴ம்மபீதி லத்³த⁴பச்சயா ஹுத்வா விஸேஸாவஹாதி இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய ஏதம் ‘‘இமஸ்ஸ பஞ்ச நீவரணா தஸ்மிம் ஸமயே ந ஹோந்தீ’’திஆதி³ வுத்தம். பீதிபாமோஜ்ஜபக்கி²யாதி பீதிபாமோஜ்ஜபச்சயா. நஸ்ஸந்தீதி நிரோத⁴பச்சயவஸேன பவத்தனதோ நஸ்ஸந்தி. ஸபா⁴க³பச்சயவஸேன புன உப்பஜ்ஜந்தாபி…பே… வுச்சதி கிச்சஸாத⁴னவஸேன பவத்தனதோ.

9. ருக்க²ஸுத்தவண்ணனா

220. அபி⁴ருஹனகாதி ஸமீபருக்கே² அபி⁴ப⁴வித்வா ருஹனகா. அட்டி²கச்ச²கோதி அட்டி²ப³ஹுலகச்ச²கோ. கபித²னஸதி³ஸப²லத்தா கபித்த²னோதி லத்³த⁴னாமோ.

10. நீவரணஸுத்தவண்ணனா

221. அந்த⁴பா⁴வகரணா பஞ்ஞாசக்கு²ஸ்ஸ விப³ந்த⁴னதோ. ததா² ஹி தே ‘‘அசக்கு²கரணா பஞ்ஞானிரோதி⁴கா’’தி வுத்தா. விஹனதி விபா³த⁴தீதி விகா⁴தோ, து³க்க²ந்தி ஆஹ ‘‘விகா⁴தபக்கி²யாதி து³க்க²பக்கி²கா’’தி. நிப்³பா³னத்தா²ய ந ஸம்வத்தந்தீதி அனிப்³பா³னஸம்வத்தனிகா. மிஸ்ஸகபோ³ஜ்ஜ²ங்கா³வ கதி²தா புப்³ப³பா⁴கி³கானம் கதி²தத்தா.

நீவரணவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

5. சக்கவத்திவக்³கோ³

1. விதா⁴ஸுத்தவண்ணனா

222. விதீ⁴யந்தீதி விதா⁴, மானாதி³பா⁴கா³ கோட்டா²ஸாதி ஆஹ ‘‘தயோ மானகோட்டா²ஸா’’தி. ததா² ததா² வித³ஹனதோதி ‘‘ஸேய்யோஹமஸ்மீ’’திஆதி³னா தேன தேனாகாரேன வித³ஹனதோ ட²பனதோ, ட²பேதப்³ப³தோ வா.

2. சக்கவத்திஸுத்தவண்ணனா

223. ஸிரிஸம்பத்தியா ராஜதி தி³ப்பதி ஸோப⁴தீதி ராஜா, தா³னபியவசனஅத்த²சரியாஸமானத்ததாஸங்கா²தேஹி சதூஹி ஸங்க³ஹவத்தூ²ஹி. ரஞ்ஜேதீதி ரமேதி. அப்³பு⁴க்³க³தாயாதி உதீ³ரிதா நிப்³ப³த்திதோ தத்த² தத்த² க³ச்ச²னதோ. சக்கம் வத்தேதீதி சக்கரதனம் பவத்தேதி. தே³வட்டா²னந்தி பூஜனீயதே³வட்டா²னம். சித்தீகதட்டே²னாதி பூஜனீயபா⁴வேன. அக்³கோ⁴ நத்தி² சிரகாலஸம்ப⁴வபுஞ்ஞானுபா⁴வஸித்³த⁴ரதனஸப்³பா⁴வதோ. அஞ்ஞேஹி சக்கவத்தினோ பரிக்³க³ஹபூ⁴தரதனேஹி. லோகேதி மனுஸ்ஸலோகே. தேன தத³ஞ்ஞலோகம் நிவத்தேதி. விஜ்ஜமானக்³க³ஹணேன அதீதானாக³தம் நிவத்தேதி. பு³த்³தா⁴ ச கதா³சி கரஹசி உப்பஜ்ஜந்தி சக்கவத்தினோபி யேபு⁴ய்யேன தஸ்மிம்யேவ உப்பஜ்ஜனதோதி அதி⁴ப்பாயோ. அனோமஸ்ஸாதி அலாமகஸ்ஸ உக்கட்ட²ஸ்ஸ. ஸேஸானி ரதனானி.

தத்ராதி வாக்யோபஞ்ஞாஸனே நிபாதோ, தஸ்மிம் பாதுபா⁴வவசனே. ‘‘அயுத்த’’ந்தி வத்வா தத்த² அதி⁴ப்பாயம் விவரந்தோ ‘‘உப்பன்னம் ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தேஹி ரதனேஹி சக்கவத்தனனியமாபேக்க²தாய சக்கவத்திவசனஸ்ஸ. நியமேனாதி ஏகந்தேன. வத்தப்³ப³தம் ஆபஜ்ஜதி பா⁴வினி பூ⁴தே விய உபசாரோதி யதா² – ‘‘அக³மா ராஜக³ஹம் பு³த்³தோ⁴’’தி (ஸு. நி. 410). லத்³த⁴னாமஸ்ஸாதி சக்கவத்தீதி லோகே லத்³த⁴ஸமஞ்ஞஸ்ஸ பத்த²னீயஸ்ஸ புரிஸவிஸேஸஸ்ஸ. மூலுப்பத்திவசனதோபீதி ‘‘சக்கவத்திஸ்ஸ பாதுபா⁴வா’’தி ஏதஸ்ஸ பட²முப்பத்தியா வசனதோபி. இதா³னி தமத்த²ம் விவரந்தோ ‘‘யோ ஹீ’’திஆதி³மாஹ. யோ ஹி சக்கவத்திராஜா, தஸ்ஸ உப்பத்தியா சக்கரதனஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனதோ சக்கவத்தீதி ஏவம் நாமம் உப்பஜ்ஜதி. ‘‘சக்கம் வத்தேஸ்ஸதீ’’தி இத³ம் பன நியாமம் அனபேக்கி²த்வா தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதீதி ரதனானுப்பத்திம் க³ஹேத்வா வுத்தனயதோ ஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜதி ‘‘சக்கவத்தீ’’தி. ஏகமேவாதி சக்கரதனமேவ பட²மம் பாதுப⁴வதி. யஸ்மிம் பூ⁴தே ரஞ்ஞோ சக்கவத்திஸமஞ்ஞா, அத² பச்சா² ரதனானி பாதுப⁴வந்தீதி ப³ஹூனம் பாதுபா⁴வம் உபாதா³ய ப³ஹுலவசனதோபி ஏதம் ‘‘சக்கவத்திஸ்ஸ பாதுபா⁴வா ரதனானம் பாதுபா⁴வோ’’தி வுத்தம். அயம் ஹேதுகத்துஸஞ்ஞிதோ அத்த²பே⁴தோ³. பாதுபா⁴வாதி பாதுபா⁴வதோ. புஞ்ஞஸம்பா⁴ரோ பி⁴ன்னஸந்தானதாய ரதனானம்பி பரியாயேன உபனிஸ்ஸயஹேதூதி வுத்தம். யுத்தமேவேதம் யதா²வுத்தயுத்தியுத்தத்தா.

வத்தப்³ப³பூ⁴தோ அதி⁴ப்பாயோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ, அத்த²னித்³தே³ஸோ, ஸங்கே²பதோ அதி⁴ப்பாயோ ஸங்கே²பாதி⁴ப்பாயோ. சக்கரதனானுபா⁴வேன சக்கவத்திஸ்ஸரியஸ்ஸ ஸிஜ்ஜ²னதோ ‘‘தா³தும் ஸமத்த²ஸ்ஸா’’தி வுத்தம். யோஜனப்பமாணே பதே³ஸே பவத்தத்தா யோஜனப்பமாணம் அந்த⁴காரம். அதிதீ³கா⁴திரஸ்ஸதாதி³ம் ச²ப்³பி³த⁴ம் தோ³ஸம் விவஜ்ஜேத்வா டி²தஸ்ஸாதி வசனஸேஸோ.

ஸப்³பே³ஸம் சதுபூ⁴மகத⁴ம்மானம் புரேசரம் குஸலானம் த⁴ம்மானம் க³தியோ ஸமன்வேஸனவஸேன பவத்தனதோ. பு³த்³தா⁴தீ³ஹிபி அப்பஹானீயதாய மஹந்தத⁴ம்மஸபா⁴வத்தா த⁴ம்மகாயே ச ஜேட்ட²கட்டே²ன த⁴ம்மகாயூபபன்னம். பஞ்ஞாபாஸாத³தாய சஸ்ஸ உபரிக³தட்டே²ன அச்சுக்³க³தம். வித்த²தட்டே²ன விபுலம். மஹந்ததாய மஹந்தம். அனாதி³காலபா⁴விதஸ்ஸ கிலேஸஸந்தானஸ்ஸ க²ணேனேவ வித்³த⁴ம்ஸனதோ ஸீக⁴ம் லஹு ஜவந்தி பரியாயா. போ³ஜ்ஜ²ங்க³த⁴ம்மபரியாபன்னத்தா ஹி வுத்தம் ‘‘ஏகந்த-குஸலத்தா’’தி. ஸம்பயுத்தவஸேன பீதியா ஆலோகவித்³த⁴ம்ஸனபா⁴வவஸேனாதி வுத்தம் ‘‘ஸஹஜாதபச்சயாதீ³’’திஆதி³. ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகத⁴ம்மபரிச்சே²தோ³தி சதுபூ⁴மகத்தா ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹகோ போ³ஜ்ஜ²ங்க³த⁴ம்மபரிச்சே²தோ³ கதி²தோ.

4-10. து³ப்பஞ்ஞஸுத்தாதி³வண்ணனா

225-231. ஏளம் வுச்சதி தோ³ஸோ, ஏளேன மூகோ³ வியாதி ஏளமூகோ³தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘முகே²ன வாச’’ந்திஆதி³மாஹ.

சக்கவத்திவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

6. ஸாகச்ச²வக்³கோ³

1. ஆஹாரஸுத்தவண்ணனா

232. புரிமனயதோதி ‘‘ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ட்டா²னீயானம் த⁴ம்மான’’ந்திஆதி³னா ஆக³தனயதோ. ஏவந்தி இதா³னி வுச்சமானாகாரேன. ஸதி ச ஸம்பஜஞ்ஞஞ்ச ஸதிஸம்பஜஞ்ஞம். ஸதிபதா⁴னம் வா அபி⁴க்கந்தாதீ³ஸு ஸத்த²கபா⁴வபரிக்³க³ண்ஹகஞாணம் ஸதிஸம்பஜஞ்ஞம். தம் ஸப்³ப³த்த² ஸதோகாரீபா⁴வாவஹத்தா ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஸம்வத்ததி. யதா² ச பச்சனீகத⁴ம்மப்பஹானம் அனுரூபத⁴ம்மதே³ஸனா ச அனுப்பன்னானம் குஸலானம் த⁴ம்மானம் உப்பாதா³ய ஹோதி, ஏவம் ஸதிரஹிதபுக்³க³லவஜ்ஜனா ஸதோகாரீபுக்³க³லஸேவனா ச தத்த² ச யுத்தபயுத்ததா ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஹோதீதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘ஸதிஸம்பஜஞ்ஞ’’ந்திஆதி³னா. அரஹத்தமக்³கே³ன பா⁴வனாபாரிபூரீ ஹோதி. ததா² ஹி அரஹாவ ‘‘ஸதிவேபுல்லப்பத்தோ’’தி வுச்சதி.

த⁴ம்மானம், த⁴ம்மேஸு வா விசயோ, ஸோ ஏவ ஹேட்டா² வுத்தனயேன ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, தஸ்ஸ த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ. பரிபுச்ச²கதாதி ஆசரியம் பயிருபாஸித்வா பஞ்சபி நிகாயே ஸஹட்ட²கதா²ய பரியோகா³ஹேத்வா யம் யம் தத்த² க³ண்டி²ட்டா²னம், தஸ்ஸ தஸ்ஸ ‘‘இத³ம், ப⁴ந்தே, கத²ம் இமஸ்ஸ கோ அத்தோ²’’தி ஏவம் க²ந்தா⁴தீ³ஸு அத்த²புச்ச²கபா⁴வோ. தேனாஹ ‘‘க²ந்த⁴…பே… ப³ஹுலதா’’தி.

வத்து²விஸத³கிரியாதி சித்தசேதஸிகானம் பவத்திட்டா²னபா⁴வதோ ஸரீரம் தப்படிப³த்³தா⁴னி ச சீவராதீ³னி இத⁴ ‘‘வத்தூ²னீ’’தி அதி⁴ப்பேதானி, தானி யதா² சித்தஸ்ஸ ஸுகா²வஹானி ஹோந்தி, ததா² கரணம் தேஸம் விஸத³பா⁴வகரணம். தேன வுத்தம் ‘‘அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரான’’ந்திஆதி³. உஸ்ஸன்னதோ³ஸந்தி வாதாதி³உஸ்ஸன்னதோ³ஸம். ஸேத³மலமக்கி²தந்தி ஸேதே³ன சேவ ஜல்லிகாஸங்கா²தேன ஸரீரமலேன ச மக்கி²தம். ச-ஸத்³தே³ன அஞ்ஞம்பி ஸரீரஸ்ஸ ச சித்தஸ்ஸ ச பீளாவஹம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ஸேனாஸனம் வாதி வா-ஸத்³தே³ன பத்தாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. அவிஸதே³ ஸதி, விஸயபூ⁴தே வா. கத²ம் பா⁴வனமனுயுத்தஸ்ஸ தானி விஸயோதி? அந்தரந்தரா பவத்தனகசித்துப்பாத³வஸேன ஏவம் வுத்தம். தே ஹி சித்துப்பாதா³ சித்தேகக்³க³தாய இஜ்ஜ²ந்தியாபி அபரிஸுத்³த⁴பா⁴வாய ஸம்வத்தந்தி. சித்தசேதஸிகேஸு நிஸ்ஸயாதி³பச்சயபூ⁴தேஸு. ஞாணம்பீதி பி-ஸத்³தோ³ ஸம்பிண்ட³னே. தேன ந கேவலம் தம் வத்து²யேவ, அத² கோ² தஸ்மிம் அபரிஸுத்³தே⁴ ஞாணம்பி அபரிஸுத்³த⁴ம் ஹோதீதி நிஸ்ஸயாபரிஸுத்³தி⁴யா நிஸ்ஸிதாபரிஸுத்³தி⁴ விய விஸயஸ்ஸ அபரிஸுத்³த⁴தாய விஸயீனம் அபரிஸுத்³தி⁴ம் த³ஸ்ஸேதி அன்வயதோ ப்³யதிரேகதோ ச.

ஸமபா⁴வகரணம் கிச்சதோ அனூனாதி⁴கபா⁴வகரணம். யதா²பச்சயம் ஸத்³தே⁴ய்யவத்து²ஸ்மிம் அதி⁴மோக்க²கிச்சஸ்ஸ படுதரபா⁴வேன பஞ்ஞாய அவிஸத³தாய வீரியாதீ³னஞ்ச அனுப³லப்பதா³னஸிதி²லதாதி³னா ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் ப³லவம் ஹோதி. தேனாஹ ‘‘இதரானி மந்தா³னீ’’தி. ததோதி தஸ்மா ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ ப³லவபா⁴வதோ இதரேஸஞ்ச மந்த³த்தா. கோஸஜ்ஜபக்கே² பதிதும் அத³த்வா ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் பக்³க³ண்ஹனம் அனுப³லப்பதா³னம் பக்³க³ஹோ, பக்³க³ஹகிச்சம் காதும் ந ஸக்கோதீதி ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். ஆரம்மணம் உபக³ந்த்வா டா²னம், அனிஸ்ஸஜ்ஜனம் வா உபட்டா²னம், விக்கே²பபடிபக்கோ². யேன வா ஸம்பயுத்தா அவிக்கி²த்தா ஹோந்தி, ஸோ அவிக்கே²போ. ரூபக³தம் விய சக்கு²னா யேன யாதா²வதோ விஸயஸபா⁴வம் பஸ்ஸதி, தம் த³ஸ்ஸனகிச்சம் காதும் ந ஸக்கோதி ப³லவதா ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியேன அபி⁴பூ⁴தத்தா. ஸஹஜாதத⁴ம்மேஸு ஹி இந்த³ட்ட²ம் கரோந்தானம் ஸஹ பவத்தமானானம் த⁴ம்மானம் ஏகரஸதாவஸேனேவ அத்த²ஸித்³தி⁴, ந அஞ்ஞதா². தஸ்மாதி வுத்தமேவத்த²ம் காரணபா⁴வேன பச்சாமஸதி. தந்தி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம்.

த⁴ம்மஸபா⁴வபச்சவேக்க²ணேனாதி யஸ்ஸ ஸத்³தே⁴ய்யவத்து²னோ உளாரதாதி³கு³ணே அதி⁴முச்சனஸ்ஸ ஸாதிஸயப்பவத்தியா ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் ப³லவம் ஜாதம், தஸ்ஸ பச்சயபச்சயுப்பன்னதாதி³விபா⁴க³தோ யாதா²வதோ வீமம்ஸனேன. ஏவஞ்ஹி ஏவம்த⁴ம்மதானயேன ஸபா⁴வஸரஸதோ பரிக்³க³ய்ஹமானே ஸவிப்பா²ரோ அதி⁴மோக்கோ² ந ஹோதி – ‘‘அயம் இமேஸம் த⁴ம்மானம் ஸபா⁴வோ’’தி பஞ்ஞாப்³யாபாரஸ்ஸ ஸாதிஸயத்தா. து⁴ரியத⁴ம்மேஸு ஹி யதா² ஸத்³தா⁴ய ப³லவபா⁴வே பஞ்ஞாய மந்த³பா⁴வோ ஹோதி, ஏவம் பஞ்ஞாய ப³லவபா⁴வே ஸத்³தா⁴ய மந்த³பா⁴வோ ஹோதி. தேன வுத்தம் – ‘‘தம் த⁴ம்மஸபா⁴வபச்சவேக்க²ணேன…பே… ஹாபேதப்³ப³’’ந்தி. ததா² அமனஸிகரணேனாதி யேனாகாரேன பா⁴வனமனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் ப³லவம் ஜாதம், தேனாகாரேன பா⁴வனம் நானுயுஞ்ஜனேனாதி வுத்தம் ஹோதி. இத⁴ து³விதே⁴ன ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ ப³லவபா⁴வோ அத்தனோ வா பச்சயவிஸேஸேன கிச்சுத்தரியதோ வீரியாதீ³னம் வா மந்த³கிச்சதாய. தத்த² பட²மவிகப்பே ஹாபனவிதி⁴ த³ஸ்ஸிதோ, து³தியவிகப்பே பன யதா² மனஸிகரோதோ வீரியாதீ³னம் மந்த³கிச்சதாய ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் ப³லவம் ஜாதம், ததா² அமனஸிகாரேன வீரியாதீ³னம் படுதரபா⁴வாவஹேன மனஸிகாரேன ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் தேஹி ஸமதம் கரோந்தேன ஹாபேதப்³ப³ம். இமினா நயேன ஸேஸிந்த்³ரியேஸுபி ஹாபனவிதி⁴ வேதி³தப்³போ³.

வக்கலித்தே²ரவத்தூ²தி ஸோ ஹி ஆயஸ்மா ஸத்³தா⁴தி⁴முத்தோ தத்த² ச கதாதி⁴காரோ ஸத்து² ரூபகாயத³ஸ்ஸனே பஸுதோ ஏவ ஹுத்வா விஹரந்தோ ஸத்தா²ரா – ‘‘கிம் தே, வக்கலி, இமினா பூதிகாயேன தி³ட்டே²ன, யோ கோ², வக்கலி, த⁴ம்மம் பஸ்ஸதி, ஸோ மம் பஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா (ஸம். நி. 3.87) ஓவதி³யமானோ கம்மட்டா²னே நியோஜிதோபி தம் அனனுயுஞ்ஜந்தோ பணாமிதோ அத்தானம் வினிபாதேதும் பபாதட்டா²னம் அபி⁴ருஹி. அத² நம் ஸத்தா² யதா²னிஸின்னோவ ஓபா⁴ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனேன அத்தானம் த³ஸ்ஸேத்வா –

‘‘பாமோஜ்ஜப³ஹுலோ பி⁴க்கு², பஸன்னோ பு³த்³த⁴ஸாஸனே;

அதி⁴க³ச்சே² பத³ம் ஸந்தம், ஸங்கா²ரூபஸமம் ஸுக²’’ந்தி. (த⁴. ப. 381) –

கா³த²ம் வத்வா ‘‘ஏஹி, வக்கலீ’’தி ஆஹ. ஸோ தேன வசனேன அமதேனேவ அபி⁴ஸித்தோ ஹட்ட²துட்டோ² ஹுத்வா விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேஸி, ஸத்³தா⁴ய ப³ஹுலபா⁴வதோ விபஸ்ஸனாவீதி²ம் நாரோஹதி. தம் ஞத்வா ப⁴க³வா இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னாய கம்மட்டா²னம் ஸோதே⁴த்வா அதா³ஸி. ஸோ ஸத்தா²ரா தி³ன்னனயேன விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்காபேத்வா மக்³க³படிபாடியா அரஹத்தம் பாபுணி. தேன வுத்தம் – ‘‘வக்கலித்தே²ரவத்து² சேத்த² நித³ஸ்ஸன’’ந்தி. ஏத்தா²தி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ அதி⁴மத்தபா⁴வே ஸேஸிந்த்³ரியானம் ஸகிச்சாகரணே.

இதரகிச்சபே⁴த³ந்தி உபட்டா²னாதி³கிச்சவிஸேஸம். பஸ்ஸத்³தா⁴தீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸமாதி⁴உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஹாபேதப்³ப³ந்தி யதா² ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ ப³லவபா⁴வோ த⁴ம்மஸபா⁴வபச்சவேக்க²ணேன ஹாயதி, ஏவம் வீரியிந்த்³ரியஸ்ஸ அதி⁴மத்ததா பஸ்ஸத்³தி⁴யாதி³பா⁴வனாய ஹாயதி ஸமாதி⁴பக்கி²கத்தா தஸ்ஸா. ததா² ஹி ஸமாதி⁴ந்த்³ரியஸ்ஸ அதி⁴மத்ததம் கோஸஜ்ஜபாததோ ரக்க²ந்தீ வீரியாதி³பா⁴வனா விய வீரியிந்த்³ரியஸ்ஸ அதி⁴மத்ததம் உத்³த⁴ச்சபாததோ ரக்க²ந்தீ ஏகம்ஸதோ ஹாபேதி. தேன வுத்தம் ‘‘பஸ்ஸத்³தா⁴தி³பா⁴வனாய ஹாபேதப்³ப³’’ந்தி. ஸோணத்தே²ரஸ்ஸ வத்தூ²தி ஸுகுமாரஸோணத்தே²ரஸ்ஸ வத்து². ஸோ ஹி ஆயஸ்மாபி ஸத்து² ஸந்திகா கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா ஸீதவனே விஹரந்தோ – ‘‘மம ஸரீரம் ஸுகு²மாலம், ந ச ஸக்கா ஸுகே²னேவ ஸுக²ம் அதி⁴க³ந்தும், காயம் கிலமேத்வாபி ஸமணத⁴ம்மோ காதப்³போ³’’தி டா²னசங்கமனமேவ அதி⁴ட்டா²ய பதா⁴னமனுயுஞ்ஜந்தோ பாத³தலேஸு போ²டேஸு உட்டி²தேஸுபி வேத³னம் அஜ்ஜு²பேக்கி²த்வா த³ள்ஹவீரியம் கரோந்தோ அச்சாரத்³த⁴வீரியதாய விஸேஸம் பவத்தேதும் நாஸக்கி². ஸத்தா² தத்த² க³ந்த்வா வீணோபமோவாதே³ன ஓவதி³த்வா வீரியஸமதாயோஜனவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ கம்மட்டா²னம் ஸோதே⁴த்வா கி³ஜ்ஜ²கூடம் க³தோ. தே²ரோபி ஸத்தா²ரா தி³ன்னனயேன வீரியஸமதம் யாஜேத்வா பா⁴வேந்தோ விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்காபேத்வா அரஹத்தேவ பதிட்டா²ஸி. தேன வுத்தம் ‘‘ஸோணத்தே²ரஸ்ஸ வத்து² த³ஸ்ஸேதப்³ப³’’ந்தி. ஸேஸேஸுபீதி ஸதிஸமாதி⁴பஞ்ஞிந்த்³ரியேஸுபி.

ஸமதந்தி ஸத்³தா⁴பஞ்ஞானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் அனூனாதி⁴கபா⁴வம், ததா² ஸமாதி⁴வீரியானஞ்ச. யதா² ஹி ஸத்³தா⁴பஞ்ஞானம் விஸும் விஸும் து⁴ரியத⁴ம்மபூ⁴தானம் கிச்சதோ அஞ்ஞமஞ்ஞனாதிவத்தனம் விஸேஸதோ இச்சி²தப்³ப³ம். யதோ தேஸம் ஸமது⁴ரதாய அப்பனா ஸம்பஜ்ஜதி, ஏவம் ஸமாதி⁴வீரியானம் கோஸஜ்ஜுத்³த⁴ச்சபக்கி²கானம் ஸமதாய ஸதி அஞ்ஞமஞ்ஞுபத்த²ம்ப⁴னதோ ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் அந்தத்³வயபாதாபா⁴வேன ஸம்மதே³வ அப்பனா இஜ்ஜ²தீதி. ப³லவஸத்³தோ⁴திஆதி³ வுத்தஸ்ஸேவ அத்த²ஸ்ஸ ப்³யதிரேகமுகே²ன ஸமத்த²னம். தஸ்ஸத்தோ² – யோ ப³லவதியா ஸத்³தா⁴ய ஸமன்னாக³தோ அவிஸத³ஞாணோ, ஸோ முத⁴ப்பஸன்னோ ஹோதி, ந அவேச்சப்பஸன்னோ. ததா² ஹி ஸோ அவத்து²ஸ்மிம் பஸீத³தி, ஸேய்யதா²பி தித்தி²யஸாவகா. கேராடிகபக்க²ந்தி ஸாடே²ய்யபக்க²ம் ப⁴ஜதி. ஸத்³தா⁴ஹீனாய பஞ்ஞாய அதிதா⁴வந்தோ ‘‘தே³ய்யவத்து²பரிச்சாகே³ன வினா சித்துப்பாத³மத்தேனபி தா³னமயம் புஞ்ஞம் ஹோதீ’’திஆதீ³னி பரிகப்பேதி ஹேதுபதிரூபகேஹி வஞ்சிதோ, ஏவம்பூ⁴தோ ச லூக²தக்கவிலுத்தசித்தோ பண்டி³தானம் வசனம் நாதி³யதி, ஸஞ்ஞத்திம் ந க³ச்ச²தி. தேனாஹ ‘‘பே⁴ஸஜ்ஜஸமுட்டி²தோ விய ரோகோ³ அதேகிச்சோ² ஹோதீ’’தி. யதா² சேத்த² ஸத்³தா⁴பஞ்ஞானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸமபா⁴வோ அத்தா²வஹோ, விஸமபா⁴வோ அனத்தா²வஹோ, ஏவம் ஸமாதி⁴வீரியானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸமபா⁴வோ அத்தா²வஹோ, இதரோ அனத்தா²வஹோ, ததா² ஸமபா⁴வோ அவிக்கே²பாவஹோ, இதரோ விக்கே²பாவஹோ. கோஸஜ்ஜம் அபி⁴ப⁴வதி, தேன அப்பனம் ந பாபுணாதீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏஸ நயோ உத்³த⁴ச்சம் அபி⁴ப⁴வதீதி ஏத்தா²பி. தது³ப⁴யந்தி ஸத்³தா⁴பஞ்ஞாத்³வயம் ஸமாதி⁴வீரியத்³வயஞ்ச. ஸமம் காதப்³ப³ந்தி ஸமதம் காதப்³ப³ம்.

ஸமாதி⁴கம்மிகஸ்ஸாதி ஸமத²கம்மட்டா²னிகஸ்ஸ. ஏவந்தி ஏவம் ஸந்தே, ஸத்³தா⁴ய தோ²கம் ப³லவபா⁴வே ஸதீதி அத்தோ². ஸத்³த³ஹந்தோதி ‘‘பத²வீ பத²வீதி மனஸிகாரமத்தேன கத²ம் ஜா²னுப்பத்தீ’’தி அசிந்தேத்வா ‘‘அத்³தா⁴ ஸம்பு³த்³தே⁴ன வுத்தவிதி⁴ இஜ்ஜ²தீ’’தி ஸத்³த³ஹந்தோ ஸத்³த⁴ம் ஜனேந்தோ. ஓகப்பேந்தோதி ஆரம்மணம் அனுபவிஸித்வா விய அதி⁴முச்சனவஸேன அவகப்பேந்தோ பக்க²ந்த³ந்தோ. ஏகக்³க³தா ப³லவதீ வட்டதி ஸமாதி⁴பதா⁴னத்தா ஜா²னஸ்ஸ. உபி⁴ன்னந்தி ஸமாதி⁴பஞ்ஞானம். ஸமாதி⁴கம்மிகஸ்ஸ ஸமாதி⁴னோ அதி⁴மத்ததாய பஞ்ஞாய அதி⁴மத்ததாபி இச்சி²தப்³பா³தி ஆஹ ‘‘ஸமதாயபீ’’தி, ஸமபா⁴வேனாபீதி அத்தோ². அப்பனாதி லோகியஅப்பனா. ததா² ஹி ‘‘ஹோதியேவா’’தி ஸாஸங்கம் வத³தி, லோகுத்தரப்பனா பன தேஸம் ஸமபா⁴வேனேவ இச்சி²தா. யதா²ஹ ‘‘ஸமத²விபஸ்ஸனம் யுக³னத்³த⁴ம் பா⁴வேதீ’’தி (அ. நி. 4.170). யதி³ விஸேஸதோ ஸத்³தா⁴பஞ்ஞானம் ஸமாதி⁴வீரியானஞ்ச ஸமானதம் இச்ச²தி, கத²ம் ஸதீதி ஆஹ – ‘‘ஸதி பன ஸப்³ப³த்த² ப³லவதீ வட்டதீ’’தி. ஸப்³ப³த்தா²தி லீனுத்³த⁴ச்சபக்கி²கேஸு பஞ்சிந்த்³ரியேஸு. உத்³த⁴ச்சபக்கி²கேகதே³ஸே க³ண்ஹந்தோ ‘‘ஸத்³தா⁴வீரியபஞ்ஞான’’ந்தி ஆஹ. அஞ்ஞதா² பீதி ச க³ஹேதப்³பா³ ஸியா. ததா² ஹி ‘‘கோஸஜ்ஜபக்கி²கேன ஸமாதி⁴னா’’இச்சேவ வுத்தம், ந ச ‘‘பஸ்ஸத்³தி⁴ஸமாதி⁴உபேக்கா²ஹீ’’தி. ஸாதி ஸதி. ஸப்³பே³ஸு ராஜகம்மேஸு நியுத்தோதி ஸப்³ப³கம்மிகோ. தேனாதி யேன காரணேன ஸப்³ப³த்த² இச்சி²தப்³பா³, தேன ஆஹ அட்ட²கதா²யம். ஸப்³ப³த்த² நியுத்தா ஸப்³ப³த்தி²கா, ஸப்³பே³ன வா லீனுத்³த⁴ச்சபக்கி²கேன போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ன அத்தே²தப்³பா³ ஸப்³ப³த்தி²யா, ஸப்³ப³த்தி²யாவ ஸப்³ப³த்தி²கா. சித்தந்தி குஸலசித்தம். தஸ்ஸ ஹி ஸதிபடிஸரணம் பராயணம் அப்பத்தஸ்ஸ பத்தியா அனதி⁴க³தஸ்ஸ அதி⁴க³மாய. தேனாஹ – ‘‘ஆரக்க²பச்சுபட்டா²னா’’திஆதி³.

க²ந்தா⁴தி³பே⁴தே³ அனோகா³ள்ஹபஞ்ஞானந்தி பரியத்திபா³ஹுஸச்சவஸேனபி க²ந்தா⁴யதனாதீ³ஸு அப்பதிட்டி²தபு³த்³தீ⁴னம். ப³ஹுஸ்ஸுதஸேவனா ஹி ஸுதமயஞாணாவஹா. தருணவிபஸ்ஸனாஸமங்கீ³பி பா⁴வனாமயஞாணே டி²தத்தா ஏகம்ஸதோ பஞ்ஞவா ஏவ நாம ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘ஸமபஞ்ஞாஸ…பே… புக்³க³லஸேவனா’’தி. ஞேய்யத⁴ம்மஸ்ஸ க³ம்பீ⁴ரபா⁴வவஸேன தப்பரிச்சே²த³கஞாணஸ்ஸ க³ம்பீ⁴ரபா⁴வக³ஹணந்தி ஆஹ – ‘‘க³ம்பீ⁴ரேஸு க²ந்தா⁴தீ³ஸு பவத்தாய க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞாயா’’தி. தஞ்ஹி ஞேய்யம் தாதி³ஸாய பஞ்ஞாய சரிதப்³ப³தோ க³ம்பீ⁴ரஞாணசரியம், தஸ்ஸா வா பஞ்ஞாய தத்த² பபே⁴த³தோ பவத்தி க³ம்பீ⁴ரஞாணசரியா, தஸ்ஸா பச்சவேக்க²ணாதி ஆஹ ‘‘க³ம்பீ⁴ரபஞ்ஞாய பபே⁴த³பச்சவேக்க²ணா’’தி. யதா² ஸதிவேபுல்லப்பத்தோ நாம அரஹா ஏவ, ஏவம் ஸோ ஏவ பஞ்ஞாவேபுல்லப்பத்தோபீதி ஆஹ ‘‘அரஹத்தமக்³கே³ன பா⁴வனாபாரிபூரீ ஹோதீ’’தி. வீரியாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோதி.

‘‘தத்தம் அயோகி²லம் ஹத்தே² க³மேந்தீ’’திஆதி³னா வுத்தபஞ்சவித⁴ப³ந்த⁴னகம்மகாரணா நிரயே நிப்³ப³த்தஸத்தஸ்ஸ ஸப்³ப³பட²மம் கரோந்தீதி தே³வதூ³தஸுத்தாதீ³ஸு (ம. நி. 3.250), தஸ்ஸா ஆதி³தோ வுத்தத்தா ச ஆஹ – ‘‘பஞ்சவித⁴ப³ந்த⁴னகம்மகாரணதோ பட்டா²யா’’தி. ஸகடவஹனாதி³காலேதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன தத³ஞ்ஞமனுஸ்ஸேஹி திரச்சா²னேஹி ச விபா³த⁴னீயகாலம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ஏகம் பு³த்³த⁴ந்தரந்தி இத³ம் அபராபரம் பேதேஸு ஏவ உப்பஜ்ஜனகஸத்தவஸேன வுத்தம், ஏகச்சானம் வா பேதானம், ஏகச்சதிரச்சா²னானம் விய ததா² தீ³கா⁴யுகதாபி ஸியாதி ததா² வுத்தம். ததா² ஹி காலோ நாக³ராஜா சதுன்னம் பு³த்³தா⁴னம் ரூபத³ஸ்ஸாவீ.

ஏவம் ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸாவினோதி ‘‘வீரியாயத்தோ ஏவ ஸகலலோகியலோகுத்தரவிஸேஸாதி⁴க³மோ’’தி ஏவம் ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸனஸீலஸ்ஸ. க³மனவீதி²ந்தி ஸபுப்³ப³பா⁴க³ம் நிப்³பா³னகா³மினிம் படிபத³ம். ஸஹ விபஸ்ஸனாய அரியமக்³க³படிபாடி, ஸத்தவிஸுத்³தி⁴பரம்பரா வா. ஸா ஹி வட்டதோ நிய்யானாய க³ந்தப்³பா³ படிபதா³தி கத்வா க³மனவீதி² நாம.

காயத³ள்ஹீப³ஹுலோதி காயஸ்ஸ போஸனபஸுதோ. பிண்ட³ந்தி ரட்ட²பிண்ட³ம். பச்சயதா³யகானம் அத்தனி காரஸ்ஸ அத்தனோ ஸம்மாபடிபத்தியா மஹப்ப²லபா⁴வஸ்ஸ கரணேன பிண்டா³ய பி⁴க்கா²ய படிபூஜனா பிண்டா³பசாயனா. நீஹரந்தோதி பத்தத்த²விகதோ நீஹரந்தோ. தம் ஸத்³த³ம் ஸுத்வாதி தம் உபாஸிகாய வசனம் பண்ணஸாலத்³வாரே டி²தோவ பஞ்சாபி⁴ஞ்ஞதாய தி³ப்³ப³ஸோதேன ஸுத்வாதி வத³ந்தி. மனுஸ்ஸஸம்பத்தி, தி³ப்³ப³ஸம்பத்தி, அந்தே நிப்³பா³னஸம்பத்தீதி திஸ்ஸோ ஸம்பத்தியோ. ஸிதம் கரோந்தோவாதி ‘‘அகிச்சே²னேவ மயா வட்டது³க்க²ம் ஸமதிக்கந்த’’ந்தி பச்சவேக்க²ணாவஸானே ஸஞ்ஜாதபாமோஜ்ஜவஸேன ஸிதம் கரோந்தோ ஏவ.

அலஸானம் பா⁴வனாய நாமமத்தம்பி அஜானந்தானம் காயஸ்ஸ போஸனப³ஹுலானம் யாவத³த்த²ம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா ஸேய்யஸுகா²தி³ம் அனுயுஞ்ஜந்தானம் திரச்சா²னகதி²கானம் தூ³ரதோவ வஜ்ஜனம் குஸீதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனா. ‘‘தி³வஸம் சங்கமேன நிஸஜ்ஜாயா’’திஆதி³னா பா⁴வனாரம்ப⁴வஸேன ஆரத்³த⁴வீரியானம் த³ள்ஹபரக்கமானம் காலேனகாலம் உபஸங்கமனா ஆரத்³த⁴வீரியபுக்³க³லஸேவனா. தேனாஹ ‘‘குச்சி²ம் பூரேத்வா’’திஆதி³.

விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ பன ‘‘ஜாதிமஹத்தபச்சவேக்க²ணா, ஸப்³ரஹ்மசாரிமஹத்தபச்சவேக்க²ணா’’தி இத³ம் த்³வயம் ந க³ஹிதம், ‘‘தி²னமித்³த⁴வினோத³னதா, ஸம்மப்பதா⁴னபச்சவேக்க²ணா’’தி இத³ம் த்³வயம் க³ஹிதம். தத்த² ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸாவிதாய ஏவ ஸம்மப்பதா⁴னபச்சவேக்க²ணா க³ஹிதா லோகியலோகுத்தரவிஸேஸாதி⁴க³மஸ்ஸ வீரியாயத்ததாத³ஸ்ஸனபா⁴வதோ. தி²னமித்³த⁴வினோத³னம் தத³தி⁴முத்ததாய க³ஹிதம், வீரியுப்பாத³னே யுத்தபயுத்தஸ்ஸ தி²னமித்³த⁴வினோத³னம் அத்த²தோ ஸித்³த⁴மேவ. தத்த² தி²னமித்³த⁴வினோத³னம் குஸீதபுக்³க³லபரிவஜ்ஜன-ஆரத்³த⁴வீரியபுக்³க³ல-ஸேவன- தத³தி⁴முத்ததாபடிபக்க²வித⁴மன-பச்சயூபஸம்ஹாரவஸேன, அபாயப⁴யபச்சவேக்க²ணாத³யோ ஸமுத்தேஜனவஸேன வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாத³காதி த³ட்ட²ப்³பா³.

பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதியா உபசாரஸமாதி⁴னிட்ட²த்தா வுத்தம் ‘‘யாவ உபசாரா’’தி. ஸகலஸரீரம் ப²ரமானோதி பீதிஸமுட்டா²னேஹி பணீதரூபேஹி ஸகலஸரீரம் ப²ரமானோ. த⁴ம்மஸங்க⁴கு³ணே அனுஸ்ஸரந்தஸ்ஸபி யாவ உபசாரா ஸகலஸரீரம் ப²ரமானோ பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ உப்பஜ்ஜதீதி யோஜனா. ஏவம் ஸேஸஅனுஸ்ஸதீஸு பஸாத³னீயஸுத்தந்தபச்சவேக்க²ணாய ச யோஜேதப்³ப³ம் தஸ்ஸாபி விமுத்தாயதனபா⁴வேன தக்³க³திகத்தா. ஏவரூபே காலேதி து³ப்³பி⁴க்க²ப⁴யாதீ³ஸூதி வுத்தகாலே. ஸமாபத்தியா…பே… ந ஸமுதா³சரந்தீதி இத³ம் உபஸமானுஸ்ஸதியா வஸேன வுத்தம். ஸங்கா²ரானஞ்ஹி ஸப்பதே³ஸவூபஸமேபி நிப்பதே³ஸவூபஸமே விய தத்த² ஸபஞ்ஞாய பவத்தனதோ பா⁴வனாமனஸிகாரோ கிலேஸவிக்க²ம்ப⁴னஸமத்தோ² ஹுத்வா உபசாரஸமாதி⁴ம் ஆவஹந்தோ ததா²ரூபபீதிஸோமனஸ்ஸஸமன்னாக³தோ பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ உப்பாதா³ய ஹோதீதி. பஸாத³னீயேஸு டா²னேஸு பஸாத³ஸினேஹாபா⁴வேன ஸம்ஸூசிதஹத³யதா லூக²தா. ஸா ச தத்த² ஆத³ரகா³ரவாகரணேன விஞ்ஞாயதீதி ஆஹ ‘‘அஸக்கச்சகிரியாய ஸம்ஸூசிதலூக²பா⁴வே’’தி.

காயசித்தத³ரத²வூபஸமலக்க²ணா பஸ்ஸத்³தி⁴ ஏவ யதா²வுத்தபோ³தி⁴அங்க³பூ⁴தோ பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, தஸ்ஸ பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ. பணீதபோ⁴ஜனஸேவனதாதி பணீதஸப்பாயபோ⁴ஜனஸேவனதா. உதுஇரியாபத²ஸுக²க்³க³ஹணேஹி ஸப்பாயஉதுஇரியாபத²ம் க³ஹிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தஞ்ஹி திவித⁴ம்பி ஸப்பாயம் ஸேவியமானம் காயஸ்ஸ கல்லதாபாத³னவஸேன சித்தஸ்ஸ கல்லதம் ஆவஹந்தம் து³விதா⁴யபி பஸ்ஸத்³தி⁴யா காரணம் ஹோதி. ஸத்தேஸு லப்³ப⁴மானம் ஸுக²து³க்க²ம் அஹேதுகந்தி அயமேகோ அந்தோ, இஸ்ஸராதி³விஸமஹேதுகந்தி அயம் து³தியோ, ஏதே உபோ⁴ அந்தே அனுபக³ம்ம யதா²ஸகம் கம்முனா ஹோதீதி அயம் மஜ்ஜி²மா படிபத்தி. மஜ்ஜ²த்தோ பயோகோ³ யஸ்ஸ ஸோ மஜ்ஜ²த்தபயோகோ³, தஸ்ஸ பா⁴வோ மஜ்ஜ²த்தபயோக³தா. அயஞ்ஹி பஹானஸாரத்³த⁴காயதா-ஸங்கா²தபஸ்ஸத்³த⁴காயதாய காரணம் ஹோந்தீ பஸ்ஸத்³தி⁴த்³வயம் ஆவஹதி. ஏதேனேவ ஸாரத்³த⁴காயபுக்³க³லபரிவஜ்ஜன-பஸ்ஸத்³த⁴காயபுக்³க³லஸேவனானம் ததா³வஹனதா ஸம்வண்ணிதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

வத்து²விஸத³கிரியா இந்த்³ரியஸமத்தபடிபாத³னா ச ‘‘பஞ்ஞாவஹா’’தி வுத்தா. ஸமதா²வஹாபி தா ஹோந்தி ஸமதா²வஹபா⁴வேனேவ பஞ்ஞாவஹத்தாதி வுத்தம் ‘‘வத்து²விஸத³…பே… வேதி³தப்³பா³’’தி.

கரணகோஸல்லபா⁴வனாகோஸல்லானம் நானந்தரியபா⁴வதோ ரக்க²ணகோஸல்லஸ்ஸ ச தம்மூலகத்தா ‘‘நிமித்தகுஸலதா நாம கஸிணனிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ஹணகுஸலதா’’இச்சேவ வுத்தம். அதிஸிதி²லவீரியதாதீ³ஹீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன பஞ்ஞாபயோக³மந்த³தம் அப்பமாத³வேகல்லஞ்ச ஸங்க³ண்ஹாதி. தஸ்ஸ பக்³க³ண்ஹனந்தி தஸ்ஸ லீனஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி³ஸமுட்டா²பனேன லயாபத்திதோ ஸமுட்டா²பனம். வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘யஸ்மிஞ்ச கோ², பி⁴க்க²வே, ஸமயே லீனம் சித்தம் ஹோதி, காலோ தஸ்மிம் ஸமயே த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய, காலோ வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய, காலோ பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? லீனம், பி⁴க்க²வே, சித்தம், தம் ஏதேஹி த⁴ம்மேஹி ஸுஸமுட்டா²பயம் ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ பரித்தம் அக்³கி³ம் உஜ்ஜாலேதுகாமோ அஸ்ஸ, ஸோ தத்த² ஸுக்கா²னி சேவ திணானி பக்கி²பேய்ய, ஸுக்கா²னி கோ³மயானி பக்கி²பேய்ய, ஸுக்கா²னி கட்டா²னி பக்கி²பேய்ய, முக²வாதஞ்ச த³தே³ய்ய, ந ச பம்ஸுகேன ஓகிரேய்ய, ப⁴ப்³போ³ நு கோ² ஸோ புரிஸோ பரித்தம் அக்³கி³ம் உஜ்ஜாலேதுந்தி. ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி (ஸம். நி. 5.234).

ஏத்த² ச யதா²ஸகம் ஆஹாரவஸேன த⁴ம்மவிசயஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தீ³னம் பா⁴வனா ஸமுட்டா²பனாதி வேதி³தப்³பா³, ஸா அனந்தரம் விபா⁴விதா ஏவ.

அச்சாரத்³த⁴வீரியதாதீ³ஹீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன பஞ்ஞாபயோக³ப³லவதம் பமோது³ப்பிலாவனஞ்ச ஸங்க³ண்ஹாதி. தஸ்ஸ நிக்³க³ண்ஹனந்தி தஸ்ஸ உத்³த⁴தஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி³ஸமுட்டா²பனேன உத்³த⁴தாபத்திதோ நிஸேத⁴னம். வுத்தம்பி சேதம் ப⁴க³வதா –

‘‘யஸ்மிஞ்ச கோ², பி⁴க்க²வே, ஸமயே உத்³த⁴தம் சித்தம் ஹோதி, காலோ தஸ்மிம் ஸமயே பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய, காலோ ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய, காலோ உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? உத்³த⁴தம், பி⁴க்க²வே, சித்தம், தம் ஏதேஹி த⁴ம்மேஹி ஸுவூபஸமயம் ஹோதி. ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, புரிஸோ மஹந்தம் அக்³கி³க்க²ந்த⁴ம் நிப்³பா³பேதுகாமோ அஸ்ஸ, ஸோ தத்த² அல்லானி சேவ திணானி….பே… பம்ஸுகேன ச ஓகிரேய்ய, ப⁴ப்³போ³ நு கோ² ஸோ புரிஸோ மஹந்தம் அக்³கி³க்க²ந்த⁴ம் நிப்³பா³பேதுந்தி. ஏவம், ப⁴ந்தே’’தி (ஸம். நி. 5.234).

ஏத்தா²பி யதா²ஸகம் ஆஹாரவஸேன பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தீ³னம் பா⁴வனா ஸமுட்டா²பனாதி வேதி³தப்³பா³. தத்த² பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனா வுத்தா ஏவ, ஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ வுச்சமானா, இதரஸ்ஸ அனந்தரம் வக்க²தி. பஞ்ஞாபயோக³மந்த³தாயாதி பஞ்ஞாப்³யாபாரஸ்ஸ அப்பபா⁴வேன. யதா² ஹி தா³னம் அலோப⁴ப்பதா⁴னம், ஸீலம் அதோ³ஸப்பதா⁴னம், ஏவம் பா⁴வனா அமோஹப்பதா⁴னா. தத்த² யதா³ பஞ்ஞா ந ப³லவதீ ஹோதி, ததா³ பா⁴வனா புப்³பே³னாபரம் விஸேஸாவஹா ந ஹோதி, அனபி⁴ஸங்க²தோ விய ஆஹாரோ புரிஸஸ்ஸ யோகி³னோ சித்தஸ்ஸ அபி⁴ருசிம் ந உப்பாதே³தி, தேன தம் நிரஸ்ஸாத³ம் ஹோதி. ததா² பா⁴வனாய ஸம்மதே³வ வீதி²படிபத்தியா அபா⁴வேன உபஸமஸுக²ம் ந விந்த³தி, தேனபி சித்தம் நிரஸ்ஸாத³ம் ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘பஞ்ஞாபயோக³…பே… நிரஸ்ஸாத³ம் ஹோதீ’’தி.

தஸ்ஸ ஸம்வேகு³ப்பாத³னஞ்ச பஸாது³ப்பாத³னஞ்ச திகிச்ச²னந்தி தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அட்ட² ஸம்வேக³வத்தூ²னீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஜாதிஜராப்³யாதி⁴மரணானி யதா²ரஹம் ஸுக³தியம் து³க்³க³தியஞ்ச ஹோந்தீதி தத³ஞ்ஞமேவ பஞ்சவித⁴ப³ந்த⁴னாதி³கு²ப்பிபாஸாதி³அஞ்ஞமஞ்ஞவிபா³த⁴னாதி³ஹேதுகம் அபாயது³க்க²ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். தயித³ம் ஸப்³ப³ம் தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் பச்சுப்பன்னப⁴வனிஸ்ஸிதம் க³ஹிதந்தி அதீதே அனாக³தே ச காலே வட்டமூலகது³க்கா²னி விஸும் க³ஹிதானியேவ. யே பன ஸத்தா ஆஹாரூபஜீவினோ தத்த² ச உட்டா²னப²லூபஜீவினோ, தேஸம் அஞ்ஞேஹி அஸாதா⁴ரணம் ஜீவிகது³க்க²ம் அட்ட²மம் ஸம்வேக³வத்து² க³ஹிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அயம் வுச்சதி ஸமயே ஸம்பஹம்ஸனாதி அயம் ஸம்பஹம்ஸிதப்³ப³ஸமயே வுத்தனயேன ஸம்வேக³ஜனனவஸேன சேவ பஸாது³ப்பாத³னவஸேன ச ஸம்மதே³வ பஹம்ஸனா, ஸம்வேக³ஜனனபுப்³ப³கபஸாது³ப்பாத³னேன பா⁴வனாசித்தஸ்ஸ தோஸனாதிஅத்தோ².

ஸம்மாபடிபத்திம் ஆக³ம்மாதி லீனுத்³த⁴ச்சவிரஹேன ஸமத²வீதி²படிபத்தியா ச ஸம்மதே³வ பா⁴வனாபடிபத்திம் ஆக³ம்ம.

அலீனந்திஆதீ³ஸு கோஸஜ்ஜபக்கி²கானம் த⁴ம்மானம் அனதி⁴மத்ததாய அலீனம், உத்³த⁴ச்சபக்கி²கானம் அனதி⁴மத்ததாய அனுத்³த⁴தம், பஞ்ஞாபயோக³ஸம்பத்தியா உபஸமஸுகா²தி⁴க³மேன ச அனிரஸ்ஸாத³ம், ததோ ஏவ ஆரம்மணே ஸமப்பவத்தம் ஸமத²வீதி²படிபன்னஞ்ச. தத்த² அலீனதாய பக்³க³ஹே, அனுத்³த⁴தாய ச நிக்³க³ஹே, அனிரஸ்ஸாத³தாய ஸம்பஹம்ஸனே ந ப்³யாபாரம் ஆபஜ்ஜதி. அலீனானுத்³த⁴ச்சதாஹி ஆரம்மணே ஸமப்பவத்தம், அனிரஸ்ஸாத³தாய ஸமத²வீதி²படிபன்னம், ஸமப்பவத்தியா வா அலீனம் அனுத்³த⁴தம், ஸமத²வீதி²படிபத்தியா அனிரஸ்ஸாத³ந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அயம் வுச்சதி ஸமயே அஜ்ஜு²பேக்க²னதாதி அயம் அஜ்ஜு²பேக்கி²தப்³ப³ஸமயே சித்தஸ்ஸ பக்³க³ஹனிக்³க³ஹஸம்பஹம்ஸனேஸு ப்³யாவடதாஸங்கா²தம் படிபக்க²ம் அபி⁴பு⁴ய்ய உபேக்க²னா வுச்சதி. ஏஸாதி ஸமாதி⁴போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ அனுப்பன்னோ உப்பஜ்ஜதி. அரஹத்தமக்³கே³ன பா⁴வனாபாரிபூரீ ஹோதீதி ஏதேன நிப்பரியாயதோ ஸமாதி⁴வேபுல்லப்பத்தோபி அரஹா ஏவாதி த³ஸ்ஸேதி.

அனுரோத⁴விரோத⁴பஹானவஸேன மஜ்ஜ²த்தபா⁴வோ உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ காரணம் தஸ்மிம் ஸதி ஸிஜ்ஜ²னதோ, அஸதி ச அஸிஜ்ஜ²னதோ, ஸோ ச மஜ்ஜ²த்தபா⁴வோ விஸயவஸேன து³விதோ⁴தி ஆஹ ‘‘ஸத்தமஜ்ஜ²த்ததா ஸங்கா²ரமஜ்ஜ²த்ததா’’தி. தது³ப⁴யவஸேன சஸ்ஸ விருஜ்ஜ²னம் பஸ்ஸத்³தி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ பா⁴வனாய ஏவ தூ³ரீகதந்தி அனுருஜ்ஜ²னஸ்ஸேவ பஹானவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸத்தமஜ்ஜ²த்ததா’’திஆதி³மாஹ. ததா² ஹிஸ்ஸ ஸத்தஸங்கா²ரகேலாயனபுக்³க³லபரிவஜ்ஜனம் ‘‘உப்பத்தியா காரண’’ந்தி வுச்சதி. உபேக்கா²ய ஹி விஸேஸதோ ராகோ³ படிபக்கோ², ததோ ராக³ப³ஹுலஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ உபேக்கா² ‘‘விஸுத்³தி⁴மக்³கோ³’’தி வுச்சதி. த்³வீஹாகாரேஹீதி கம்மஸ்ஸகதாபச்சவேக்க²ணம் அத்தஸுஞ்ஞதாபச்சவேக்க²ணந்தி இமேஹி த்³வீஹி காரணேஹி. த்³வீஹேவாதி அவதா⁴ரணம் ஸங்கா²ரஸஹிதாய ஸங்க்²யாஸமானதாய த³ஸ்ஸனத்த²ம். ஸங்க்²யா ஏவ ஹேத்த² ஸமானம், ந ஸங்க்²யேய்யம் ஸப்³ப³தா² ஸமானந்தி. அஸ்ஸாமிகபா⁴வோ அனத்தனியதா. ஸதி ஹி அத்தனி தஸ்ஸ கிஞ்சனபா⁴வேன சீவரம் அஞ்ஞம் வா கிஞ்சி அத்தனியம் நாம ஸியா, ஸோ பன கோசி நத்தே²வாதி அதி⁴ப்பாயோ. அனத்³த⁴னியந்தி, ந அத்³தா⁴னக்க²மம், ந சிரட்டா²யி இத்தரம் அனிச்சந்தி அத்தோ². தாவகாலிகந்தி தஸ்ஸேவ வேவசனம்.

மமாயதீதி மமத்தம் கரோதி. மமாதி தண்ஹாய பரிக்³க³ய்ஹ திட்ட²தி. த⁴னாயந்தாதி த⁴னம் த³ப்³ப³ம் கரோந்தா. அஸ்ஸாதி உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸ்ஸ அரஹத்தமக்³கே³ன பா⁴வனாபாரிபூரீ ஹோதி. ததா² ஹி அரஹதோ ஏவ ச²ளங்கு³பேக்கா²னிப்ப²த்தி.

அஸுபா⁴ரம்மணா த⁴ம்மாதி அஸுப⁴ப்பகாரா அஸுப⁴ஜா²னஸ்ஸ ஆரம்மணபூ⁴தா த⁴ம்மா. காமம் இந்த்³ரியப³த்³தா⁴பி கேஸாத³யோ அஸுப⁴ப்பகாரா ஏவ, விஸேஸதோ பன ஜிகு³ச்சி²தப்³பே³ ஜிகு³ச்சா²வஹே க³ண்ஹந்தோ ‘‘த³ஸா’’தி ஆஹ. யதா² மனஸிகரோதோ ஸபா⁴வஸரஸதோ தத்த² அஸுப⁴ஸஞ்ஞா ஸந்திட்ட²தி, ததா² பவத்தோ மனஸிகாரோ உபாயமனஸிகாரோ. அஸுபே⁴ அஸுப⁴படிக்கூலாகாரஸ்ஸ உக்³க³ண்ஹனம், யதா² வா தத்த² உக்³க³ஹனிமித்தம் உப்பஜ்ஜதி, ததா² மனஸிகாரோ அஸுப⁴னிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ஹோ. உபசாரப்பனாவஹாய அஸுப⁴பா⁴வனாய அனுயுஞ்ஜனா அஸுப⁴பா⁴வனானுயோகோ³.

மனச்ச²ட்டா²னம் இந்த்³ரியானம் ஸுட்டு² ஸுஸம்வரணே ஸதி அவஸரம் அலப⁴ந்தோ காமச்ச²ந்தோ³ பஹீயதேவ, ததா² போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுனோ மிதாஹாரஸ்ஸ தி²னமித்³தா⁴பி⁴ப⁴வாபா⁴வா ஓதாரம் அலப⁴மானோ காமச்ச²ந்தோ³ பஹீயதி. யோ பன ஆஹாரே படிக்கூலஸஞ்ஞம் தப்³பி³பரிணாமஸ்ஸ ததா³தா⁴ரஸ்ஸ தஸ்ஸ ச உத³ரியபூ⁴தஸ்ஸ அதிவிய ஜேகு³ச்ச²தம், காயஸ்ஸ ச ஆஹாரதிட்ட²கதம் ஸம்மதே³வ ஜானாதி, ஸோ ஸப்³ப³ஸோ போ⁴ஜனே பமாணஸ்ஸ ஜானனேன விஸேஸதோ போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞூ நாம. தஸ்ஸ காமச்ச²ந்தோ³ பஹீயதேவ, அட்ட²கதா²யம் பன அப்பாஹாரதம்யேவ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சதுன்ன’’ந்திஆதி³ வுத்தம். அஸுப⁴கம்மிகதிஸ்ஸத்தே²ரோ த³ந்தட்டி²த³ஸ்ஸாவீ. பஹீனஸ்ஸாதி விக்க²ம்ப⁴னவஸேன பஹீனஸ்ஸ. அபி⁴த⁴ம்மபரியாயேன ஸப்³போ³பி லோபோ⁴ காமச்ச²ந்த³னீவரணந்தி ‘‘அரஹத்தமக்³கே³ன ஆயதிம் அனுப்பாதோ³’’தி வுத்தம்.

மேஜ்ஜதி ஹிதப²ரணவஸேன ஸினிய்ஹதீதி மித்தோ, ஹிதேஸீ புக்³க³லோ, தஸ்மிம் மித்தே ப⁴வா, மித்தஸ்ஸ வா ஏஸாதி மேத்தா, ஹிதேஸிதா. ஸா ஏவ படிபக்க²தோ சேதஸோ விமுத்தீதி மேத்தாசேதோவிமுத்தி. தத்த² மேத்தாயனஸ்ஸ ஸத்தேஸு ஹிதப²ரணஸ்ஸ உப்பாத³னம் பவத்தனம் மேத்தானிமித்தஸ்ஸ உக்³க³ஹோ. தேனாஹ ‘‘ஓதி³ஸ்ஸகா’’திஆதி³.

தத்த² அத்தபியஸஹாயமஜ்ஜ²த்தவேரிவஸேன ஓதி³ஸ்ஸகதா. ஸீமாஸம்பே⁴தே³ கதே அனோதி³ஸ்ஸகதா. ஏகாதி³தி³ஸாப²ரணவஸேன தி³ஸாப²ரணதா மேத்தாய உக்³க³ண்ஹனே வேதி³தப்³பா³. உக்³க³ஹோ யாவ உபசாரா த³ட்ட²ப்³போ³. உக்³க³ஹிதாய ஆஸேவனா பா⁴வனா, ஸப்³பா³ இத்தி²யோ புரிஸா அரியா அனரியா தே³வா மனுஸ்ஸா வினிபாதிகாதி ஸத்தோதி⁴கரணவஸேன பவத்தா ஸத்தவிதா⁴, அட்ட²வீஸதிவிதா⁴ வா, த³ஸஹி தி³ஸாஹி தி³ஸோதி⁴கரணவஸேன பவத்தா த³ஸவிதா⁴, ஏகேகாய தி³ஸாய ஸத்தாதி³இத்தா²தி³அவேராதி³பே⁴தே³ன அஸீதாதி⁴கசதுஸதப்பபே⁴தா³ ச ஓதி⁴ஸோப²ரணமேத்தா. ஸப்³பே³ ஸத்தா, பாணா, பூ⁴தா, புக்³க³லா, அத்தபா⁴வபரியாபன்னாதி ஏதேஸம் வஸேன பஞ்சவிதா⁴. ஏகேகஸ்மிம் அவேரா ஹோந்து, அப்³யாபஜ்ஜா, அனீகா⁴, ஸுகீ² அத்தானம் பரிஹரந்தூதி சதுதா⁴ பவத்தியா வீஸதிவிதா⁴ அனோதி⁴ஸோப²ரணமேத்தா, தம் ஸந்தா⁴யாஹ – ‘‘ஓதி⁴ஸோ…பே… பா⁴வேந்தஸ்ஸபீ’’தி. த்வம் ஏதஸ்ஸாதிஆதி³னா கம்மஸ்ஸகதாபச்சவேக்க²ணம் த³ஸ்ஸேதி. படிஸங்கா²னே டி²தஸ்ஸாதி கோதே⁴ யதா²வுத்தஸ்ஸ ஆதீ³னவஸ்ஸ தப்படிபக்க²தோ அகோதே⁴ மேத்தாய ஆனிஸம்ஸஸ்ஸ ச படிஸங்கா²னே ஸம்மதே³வ ஜானனே. ஸேவந்தஸ்ஸாதி ப⁴ஜந்தஸ்ஸ ப்³யாபாதோ³ பஹீயதி.

அதிபோ⁴ஜனே நிமித்தக்³கா³ஹோதி ஆஹாரஸ்ஸ அதி⁴கபோ⁴ஜனே தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ நிமித்தக்³கா³ஹோ, ‘‘ஏத்தகே பு⁴த்தே தி²னமித்³த⁴ம் உப்பஜ்ஜதி, ஏத்தகே நோ’’தி தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ காரணாகாரணக்³கா³ஹோதி அத்தோ². தி³வா ஸூரியாலோகந்தி தி³வா க³ஹிதனிமித்தம் ஸூரியாலோகம், ரத்தியம் மனஸிகரோந்தஸ்ஸபீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. து⁴தங்கா³னம் வீரியனிஸ்ஸிதத்தா வுத்தம் ‘‘து⁴தங்க³னிஸ்ஸிதஸப்பாயகதா²யபீ’’தி.

குக்குச்சம்பி கதாகதானுஸோசனவஸேன பவத்தமானம் சேதஸோ அவூபஸமாவஹதாய உத்³த⁴ச்சேன ஸமானலக்க²ணமேவாதி தது³ப⁴யஸ்ஸ பஹானகாரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ப⁴க³வா – ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, சேதஸோ வூபஸமோ’’திஆதி³மாஹ. தஸ்மா பா³ஹுஸச்சாதி³ தஸ்ஸ பஹானகாரணந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிச ச² த⁴ம்மா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ப³ஹுஸ்ஸுதஸ்ஸ க³ந்த²தோ, அத்த²தோ த⁴ம்மம் விசாரேந்தஸ்ஸ அத்தவேதா³தி³படிலாப⁴ஸம்ப⁴வதோ விக்கே²போ ந ஹோதி. யதா²விஹிதபடிபத்தியா யதா²த⁴ம்மபடிகாரப்பத்தியா ச விப்படிஸாரோ அனவஸரோவாதி ‘‘பா³ஹுஸச்சேனபி…பே… உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் பஹீயதீ’’தி வுத்தம். யத³க்³கே³ன ப³ஹுஸ்ஸுதஸ்ஸ படிஸங்கா²னவதோ உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சம் பஹீயதி, தத³க்³கே³ன பரிபுச்ச²கதாவினயபகதஞ்ஞுதாஹிபி தம் பஹீயதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். வுத்³த⁴ஸேவிதா ச வுத்³த⁴ஸீலிதம் ஆவஹதீதி சேதஸோ வூபஸமகரத்தா உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸ பஹானகாரீ வுத்தா, வுத்³த⁴பா⁴வம் பன அனபேக்கி²த்வா வினயத⁴ரா குக்குச்சவினோத³கா கல்யாணமித்தாதி த³ட்ட²ப்³பா³. விக்கே²போ ச பி⁴க்கூ²னம் யேபு⁴ய்யேன குக்குச்சஹேதுகோ ஹோதீதி ‘‘கப்பியாகப்பியபரிபுச்சா²ப³ஹுலஸ்ஸா’’திஆதி³னா வினயனயேனேவ பரிபுச்ச²கதாத³யோ நித்³தி³ட்டா². பஹீனே உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சேதி நித்³தா⁴ரணே பு⁴ம்மம். குக்குச்சஸ்ஸ தோ³மனஸ்ஸஸஹக³தத்தா அனாகா³மிமக்³கே³ன ஆயதிம் அனுப்பாதோ³ வுத்தோ.

குஸலாகுஸலா த⁴ம்மாதிஆதீ³ஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ. காமம் பா³ஹுஸச்சபரிபுச்ச²கதாஹி அட்ட²வத்து²காபி விசிகிச்சா² பஹீயதி, ததா²பி ரதனத்தயவிசிகிச்சா²மூலிகா ஸேஸவிசிகிச்சா²தி கத்வா வுத்தம் ‘‘தீணி ரதனானி ஆரப்³பா⁴’’திஆதி³. வினயே பகதஞ்ஞுதாய ச ஸதி ஸிக்கா²ய கங்கா²ய அஸம்ப⁴வோ ஏவ, ததா² ரதனத்தயகு³ணாவபோ³தே⁴ ஸதி புப்³ப³ந்தாதீ³ஸு ஸம்ஸயஸ்ஸாதி ஆஹ – ‘‘வினயே’’திஆதி³. ஓகப்பனீயஸத்³தா⁴ ஸத்³தே⁴ய்யவத்து²ம் அனுபவிஸித்வா விய அதி⁴முச்சனம், தஞ்ச ததா² அதி⁴மோக்கு²ப்பாத³னமேவ. ஸத்³தா⁴ய நின்னபோணபப்³பா⁴ரதா அதி⁴முத்தி. அரஹத்தேன கூடம் க³ண்ஹி ஸத்தபி போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ வித்தா²ரேத்வா தே³ஸனாய ஓஸாபிதத்தா.

ஆஹாரஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. பரியாயஸுத்தவண்ணனா

233. ஸம்ப³ஹுலாதி வுச்சந்தி ஸங்க⁴ஸமஞ்ஞாய அபா⁴வதோ. ததோ பரந்தி திண்ணம் ஜனானம் உபரி ஸங்கோ⁴ சதுவக்³க³கரணீயாதி³ஸங்க⁴கம்மவஸேன கம்மப்பத்தத்தா. பவிஸிம்ஸூதி பா⁴வினி பவிஸனே பூ⁴தே விய கத்வா உபசாரேன வுத்தந்தி ஆஹ – ‘‘பவிட்டா²’’தி. பா⁴வினி ஹி பூ⁴தே விய உபசாரோ. தேனாஹ – ‘‘தே பனா’’திஆதி³, தே பன பி⁴க்கூ²தி அத்தோ². புன தே பனாதி தித்தி²யா தித்தி²யஸாவகா ச.

இமஸ்மிம் பஞ்ஞாபனேதி ‘‘பஞ்ச நீவரணே பஹாயா’’திஆதி³னயப்பவத்தே இமஸ்மிம் பகாரே அத்த²பஞ்ஞாபனே. விஸிஸ்ஸதி அஞ்ஞமஞ்ஞதோ பபி⁴ஜ்ஜதீதி விஸேஸோ, பே⁴தோ³. ஸ்வாயம் இத⁴ அந்தோக³தா⁴தி⁴கபா⁴வோ அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ – ‘‘கோ விஸேஸோதி கிம் அதி⁴க’’ந்தி. அதி⁴கம் பயஸனம் பயுஞ்ஜனந்தி அதி⁴ப்பயாஸோ, அதி⁴கப்பயோகோ³. நானா கரீயதி ஏதேனாதி நானாகரணம், பே⁴தோ³தி ஆஹ – ‘‘கிம் நானத்த’’ந்தி. து³தியபதே³தி ‘‘அனுஸாஸனியா வா அனுஸாஸனி’’ந்தி ஏதஸ்மிம் பதே³. ஏஸேவ நயோதி யதா² பட²மஸ்மிம் பதே³ அத்த²யோஜனா, ஏவம் து³தியபதே³பி யோஜேதப்³பா³.

தீணி டா²னானீதி தே³வமாரப்³ரஹ்மட்டா²னானி தீணி ‘‘ஸதே³வகே லோகே’’திஆதி³னா லோகே பக்கி²பித்வா. ‘‘ஸஸ்ஸமணப்³ராஹ்மணியா பஜாய ஸதே³வமனுஸ்ஸாயா’’தி த்³வே டா²னானி. ‘‘பஜாயா’’தி ஏத்த² பக்கி²பித்வா இதி பஞ்சஹி பதே³ஹி. உத்³தே³ஸந்தி உத்³தி³ஸிதப்³ப³தம். க³ணனந்தி ஏகோ காமச்ச²ந்தோ³தி க³ஹேதப்³ப³தம் க³ச்ச²தி. அத்தனோ ஹத்த²பாதா³தீ³ஸூதி நித³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் ஸமுதா³யம் ஆரப்³ப⁴ படிக⁴ஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனதோ. அத்தனோ க²ந்தே⁴ஸு விமதி ‘‘அஹம் நு கோ²ஸ்மீ’’திஆதி³னா.

கிஞ்சாபி ஸப்³ப³ம் வீரியம் சேதஸிகமேவ, யம் பன காயகம்மாதி⁴ட்டா²னாதி³வஸேன மனஸி காயிகபயோக³ஸமுட்டா²பனம் வீரியம் காயிகந்தி லத்³த⁴பரியாயந்தி ததோ விஸேஸேத்வா சேதஸிகந்தி யதா²தி⁴ப்பேதது³தியதாத³ஸ்ஸனத்த²ம். யதி³பி யதா²கப்பிதஇரியாபத²ஸந்தா⁴ரணவஸேன பவத்தமானம் வீரியம் காயஸ்ஸ ததா²பவத்தஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தந்தி ந ஸக்கா வத்தும், ததா²பி ந தாதி³ஸோ காயபயோகோ³, ததா³ பவத்தோ நத்தீ²தி வுத்தம் ‘‘காயபயோக³ம் வினா உப்பன்னவீரிய’’ந்தி. ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ஸதி³ஸோ வாதி இமினா அஜ்ஜ²த்திகே ஸங்கா²ரே அஜ்ஜு²பேக்க²னவஸேன பவத்தா அஜ்ஜ²த்தத⁴ம்மேஸு உபேக்கா²திஆதி³னயம் அதிதி³ஸதி.

‘‘மிஸ்ஸகபோ³ஜ்ஜ²ங்கா³ கதி²தா’’தி வத்வா தமத்த²ம் விபா⁴வேதும் ‘‘ஏதேஸூ’’திஆதி³ வுத்தம். சங்கமந்தேனபி அரியமக்³க³ம் அதி⁴க³ந்தும் ஸக்காதி கத்வா வுத்தம் ‘‘மக்³க³ம் அபத்தம் காயிகவீரிய’’ந்தி. போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ந லப்³ப⁴ந்தீதி நிப்பரியாயபோ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ந லப்³ப⁴ந்தீ. போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ உத்³த⁴ரந்தி பரியாயதோதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸேஸாதி ப³ஹித்³தா⁴த⁴ம்மேஸு ஸதி-த⁴ம்மவிசய-உபேக்கா²-சேதஸிக-வீரிய-ஸவிதக்க-ஸவிசார-பீதி-ஸமாதீ⁴ த்³வே பஸ்ஸத்³தி⁴யோ ச. அயம் பன நயோ பசுரப்பவத்திவஸேன அட்ட²கதா²னயேனேவ வுத்தோ. தே²ரவாத³வஸேன பன அவிதக்கஅவிசாரமத்தா பீதிஸமாதி⁴ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ரூபாவசராபி அத்தீ²தி தேபி க³ஹேத்வா த³ஸ மிஸ்ஸகாவ ஹோந்தீதி வத்தப்³ப³ம் ஸியாதி.

பரியாயஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. அக்³கி³ஸுத்தவண்ணனா

234. லோணதூ⁴பனந்தி லோணஞ்ச தூ⁴பனஞ்ச லோணதூ⁴பனம். யோத⁴கம்மந்தி யோத⁴புக்³க³லேன கத்தப்³ப³ம் கம்மம். மந்தகம்மந்தி ராஜகிச்சமந்தனம். படிஹாரகம்மந்தி ரஞ்ஞோ ஸந்திகம் ஆக³தானம் வசனம் ரஞ்ஞோ நிவேதே³த்வா ததோ நேஸம் படிஹரணகம்மம். தஸ்மாதி ஸப்³ப³த்தி²கத்தா ஸதியா. ஏவம் ‘‘ஸதிஞ்ச க்²வாஹ’’ந்திஆதி³கம் அவோச. புப்³ப³பா⁴க³விபஸ்ஸனா போ³ஜ்ஜ²ங்கா³வ கதி²தா பக்³க³ஹனிக்³க³ஹவினோதி³தத்தா.

அக்³கி³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. மேத்தாஸஹக³தஸுத்தவண்ணனா

235. கீதி³ஸா க³தி நிப்³ப³த்தி ஏதிஸ்ஸாதி கிம்க³திகா, கிம்னிட்டா²தி வுத்தம் ஹோதி. கீதி³ஸீ பரமா உத்தமா கோடி ஏதிஸ்ஸாதி கிம்பரமா. கீதி³ஸம் ப²லம் ஆனிஸம்ஸம் உத³யோ ஏதிஸ்ஸாதி கிம்ப²லா. ஸம்ஸட்ட²ம் ஸம்பயுத்தந்தி இத³ம் ஸஹக³த-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²த³ஸ்ஸனமத்தம், இத⁴ பன மேத்தாஜா²னம் பாத³கம் கத்வா விபஸ்ஸனாபுப்³ப³பா⁴க³போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ ச ‘‘மேத்தாஸஹக³தம் ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³’’ந்திஆதி³னா வுத்தாதி வேதி³தப்³ப³ம். ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³பே³ஸு போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஸு ஸப்³பே³ஸு ச ப்³ரஹ்மவிஹாரேஸு.

படிகூலேதி விரஜ்ஜதீதி படிகூலம், அனிட்ட²ம். ந படிகூலம் அப்படிகூலம், இட்ட²ம். தேனாஹ ‘‘இட்டே² வத்து²ஸ்மி’’ந்தி. ஏத்தா²தி அப்படிகூலவத்து²ஸ்மிம். ஏவந்தி படிகூலஸஞ்ஞீ. ஸத்தே அப்படிகூலே அஸுப⁴ப²ரணம், ஸங்கா²ரே அப்படிகூலே அனிச்சந்தி மனஸிகாரம் கரோந்தோ. அஸுபா⁴யாதி அஸுப⁴ஸஞ்ஞாய. அனிச்சதோ வா உபஸம்ஹரதீதி அனிச்சந்தி மனஸிகாரம் பவத்தேதி. ‘‘ஏஸேவ நயோ’’தி ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் விவரிதும் ‘‘அப்படிகூலபடிகூலேஸூ’’திஆதி³ வுத்தம். ச²ளங்கு³பேக்க²ந்தி ச²ஸு ஆரம்மணேஸு பஹீனானுரோத⁴ஸ்ஸ உப்பத்தியா ச²ளங்க³வந்தம் உபேக்க²ம்.