11. ஸோதாபத்திஸம்யுத்தம்

1. வேளுத்³வாரவக்³கோ³

1. சக்கவத்திராஜஸுத்தவண்ணனா

997. அனுக்³க³ஹக³ரஹணேஸு நிபாதோதி அனுக்³க³ண்ஹனக³ரஹத்த²ஜோதகோ நிபாதோ. கிமேத்த² அனுக்³க³ண்ஹாதி, கிம் வா க³ரஹதீதி ஆஹ ‘‘சதுன்ன’’ந்திஆதி³. தத்த² அனுக்³க³ண்ஹந்தோ அனுச்ச²விகம் கத்வா க³ண்ஹந்தோ. க³ரஹந்தோ நிந்த³ந்தோ. இஸ்ஸரஸீலோ இஸ்ஸரோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ இஸ்ஸரியம், பபு⁴தா. அதீ⁴னம் பதி அதி⁴பதி, தஸ்ஸ பா⁴வோ ஆதி⁴பச்சம், ஸாமிபா⁴வோதி ஆஹ – ‘‘இஸ்ஸரியாதி⁴பச்ச’’ந்திஆதி³. அனந்தகானீதி அந்தரஹிதானி.

அவேச்சப்பஸாதே³னாதி வத்து²த்தயஸ்ஸ கு³ணே யாதா²வதோ அவேச்ச பவிஸித்வா பஸாதோ³. ஸோ பன கேனசி சலனரஹிதோதி ஆஹ ‘‘அசலப்பஸாதே³னா’’தி. மக்³கே³னாதி அரியமக்³கே³ன. ஆக³தப்பஸாதோ³ தஸ்ஸ அதி⁴க³மேன லத்³த⁴ப்பஸாதோ³. அபுப்³ப³ம் அசரிமந்தி ஏகஜ்ஜ²ம். அரியஸாவகானஞ்ஹி அரியமக்³கோ³ உப்பஜ்ஜந்தோவ தீஸு வத்தூ²ஸு அவேச்சப்பஸாத³ம் ஆவஹந்தோ ஏவ உப்பஜ்ஜதி. தேஸந்தி விஸயபூ⁴தானம் திண்ணம் வத்தூ²னம் வஸேன திதா⁴ வுத்தோ. யஸ்மா ச அத்த²தோ ஏகோ, தஸ்மாவ நின்னானாகரணோ ஹோதி பவத்தட்டா²னபே⁴தே³ ஸதிபி. அரியஸாவகஸ்ஸ ஹீதிஆதி³னா நயேன தமத்த²ம் விவரதி. பஸாதோ³ ஓகப்பனா. பேமம் ப⁴த்தி. கா³ரவம் க³ருகரணம். மஹந்தம் உளாரம். ஏதம் விபா⁴கே³ன நத்தி² ஸப்³ப³த்த² ஸமானத்தா.

ஏவந்தி ப⁴வந்தரேபி அகோபனீயதாய. ஸதி³ஸவஸேனாதி அஞ்ஞேஹி அக²ண்டா³தீ³ஹி ஸதி³ஸவஸேன. தேனாஹ ‘‘முக²வட்டி யஞ்ஹி சி²ன்னே’’திஆதி³. க²ண்டா³ ஏதிஸ்ஸா அத்தீ²தி க²ண்டா³. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. பாதிமோக்கே² ஆக³தானுக்கமேன ஸீலஸ்ஸ ஆதி³மஜ்ஜ²விபா⁴கோ³ வேதி³தப்³போ³. த்³வின்னம் வா திண்ணம் வாதி ஸீலகோட்டா²ஸானம். ஏகந்தரம் பி⁴ன்னந்தி அபி⁴ன்னேன ஏகந்தரம் ஹுத்வா பி⁴ன்னம். தேஸம் க²ண்டா³தீ³னம். ‘‘பு⁴ஜிஸ்ஸேஹீ’’தி உத்தரபத³லோபேன நித்³தே³ஸோதி ஆஹ ‘‘பு⁴ஜிஸ்ஸபா⁴வகரேஹீ’’தி. இத³ம் வீதிக்கந்தந்தி இத³ம்பி ஸீலம் வீதிக்கந்தம். ‘‘அயம் ஸீலஸ்ஸ வீதிக்கமோ’’தி ஏவம் பராமஸிதும் அஸக்குணேய்யேஹி.

2. ப்³ரஹ்மசரியோக³த⁴ஸுத்தவண்ணனா

998. யேஸந்தி அனியமதோ ஸத்³தா⁴தீ³னமாதா⁴ரபூ⁴தபுக்³க³லத³ஸ்ஸனம். பு³த்³தே⁴ பஸாதோ³ க³ஹிதோ. ஸோ ஹி இதரேஹி பட²மம் க³ஹேதப்³போ³தி. அரியகந்தானி ஸீலானி க³ஹிதானி ஸோதாபன்னஸ்ஸ ஸீலானம் அதி⁴ப்பேதத்தா. ஸங்கே⁴ பஸாதோ³ க³ஹிதோ த⁴ம்மப்பஸாத³ஸ்ஸ அனந்தரம் வுச்சமானத்தா. த⁴ம்மே பஸாதோ³ க³ஹிதோ அவேச்சப்பஸாத³பா⁴வதோ. ஸோதம் அரியமக்³க³ம் ஆதி³தோ பத்தி ஸோதாபத்தி, தஸ்ஸா அங்கா³னி ஸோதாபத்தியங்கா³னி. பச்சேந்தீதி பஜாயந்தி அதி⁴க³ச்ச²ந்தி. தேனாஹ ‘‘பாபுணந்தீ’’தி. ப்³ரஹ்மசரியந்தி மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியம். கதரபஸாதோ³ வத்தமானோதி அதி⁴ப்பாயோ. மக்³க³ப்பஸாதோ³தி மக்³க³ஸம்பயுத்தோ பஸாதோ³. ஆக³தமக்³க³ஸ்ஸாதி அதி⁴க³தமக்³க³ஸ்ஸ. மிஸ்ஸகப்பஸாதோ³ ஏஸோதி தஸ்மா உபோ⁴பி தே²ரா பண்டி³தா ப³ஹுஸ்ஸுதா.

3. தீ³கா⁴வுஉபாஸகஸுத்தவண்ணனா

999. யத³க்³கே³ன தஸ்மிம் உபாஸகே யதா²வுத்தானி ஸோதாபத்தியங்கா³னி ஸம்விஜ்ஜந்தி, தத³க்³கே³ன ஸோ தேஸு வத்திஸ்ஸதீதி ஆஹ ‘‘சதூஸு ஸோதாபத்தியங்கே³ஸு ஸந்தி³ஸ்ஸஸீ’’தி. விஜ்ஜம் ப⁴ஜந்தீதி விஜ்ஜாபா⁴கி³யா, தேஸு கோட்டா²ஸேஸு பரியாபன்னாதி வுத்தம் ‘‘விஜ்ஜாபா⁴கி³யேதி விஜ்ஜாகோட்டா²ஸிகே’’தி.

4-5. பட²மஸாரிபுத்தஸுத்தாதி³வண்ணனா

1000-1001. ‘‘ஸோதாபத்தீ’’தி பட²மமக்³கோ³ அதி⁴ப்பேதோ, தஸ்ஸ அதி⁴க³மூபாயோ ஸோதாபத்தியங்க³ம். தேனாஹ ‘‘ஸோதாபத்தியா புப்³ப³பா⁴க³படிலாப⁴ங்க³’’ந்தி. ஸோதாபத்திஅத்தா²யாதி ஸோதாபத்திமக்³க³த்தா²ய. அங்க³ந்தி காரணம். இதரே ரதனத்தயப்பஸாதா³த³யோ. புப்³ப³பா⁴கி³யாய ஸோதாபத்தியா அங்க³ம் காரணந்தி.

6. த²பதிஸுத்தவண்ணனா

1002. (விதானம் காயானம் காலனகாய, காரணஸ்ஸ உபக³தானம் ஸாதபரியா ஸிஜ்ஜ²தி. தத்த² காயபரிபஜ்ஜா²யமுகே²ன தந்திம் ட²பேஸி ப⁴க³வா. ந ஹி பஸ்ஸத² நமத்தே²ஹி கரணே நிரத்த²கோ பிதி வத்ததி. ‘‘நியதத்தா’’தி வுத்தம். தமேவ நியமம் ‘‘மஜ்ஜி²மபதே³ஸேயேவா’’தி அவதா⁴ரணேன விபா⁴வேதி. மஹாமண்ட³லசாரிகம் சரந்தோபி மஜ்ஜி²மபதே³ஸஸ்ஸ அந்தந்தேனேவ சரதி. தத்த² ச வினேய்யஜனஸ்ஸ ஸமோஸரணதா மத்தபனவாசமஹத்த²ஸுபனந்தி.) [ஏத்த²ந்தரே பாடோ² அஸுத்³தோ⁴ து³ஸ்ஸோத⁴னீயோ ச, ஸுத்³த⁴பாடோ² க³வேஸிதப்³போ³.] அருணுட்டா²பனம்பி தத்தே²வ ஹோதி. பச்சந்தபதே³ஸே பன தூ³ரே வினேய்யஜனா ஹோந்தி, தத்த² க³ந்த்வா மக்³க³ப²லேஸு பதிட்டா²பேத்வா ததோ பச்சாக³ந்த்வா மஜ்ஜி²மபதே³ஸே ஏவ வாஸம் உபக³ச்ச²தி, தத்த² மனுஸ்ஸேஹி கதானம் காரானம் மஹப்ப²லபா⁴வனியமனத்த²ந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ‘‘ஆஸன்னே நோ ப⁴க³வா’’தி இத³ம் நித³ஸ்ஸனமத்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ந கேவல’’ந்தி ஆதி³மாஹ.

ஸகிஞ்சனஸபலிபோ³த⁴னட்டே²னாதி ஏத்த² கிஞ்சனம் பலிபோ³தோ⁴ அஸமாபிதகிச்சதா, தது³ப⁴யஸ்ஸ அத்தி²பா⁴வேனாதி அத்தோ². மஹாவாஸேதி மஹாகே³ஹே.

த்³வேபி ஜனாதி இஸித³த்தபுராணா. ஸிதம் நாம மந்த³ஹஸிதம். ஹஸிதம் நாம விஸ்ஸட்ட²ஹஸிதம். முத்தசாகோ³திஆதீ³ஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் விஸுத்³தி⁴மக்³க³டீகாயம் (விஸுத்³தி⁴. மஹாடீ. 1.160) வுத்தனயேன வேதி³தப்³ப³ம். ஸம்விபா⁴கே³தி பரஸ்ஸ தா³னவஸேன ஸம்விப⁴ஜனே. அகதவிபா⁴க³ந்தி தே³ய்யத⁴ம்மவஸேன ந கதவிபா⁴க³ம். புக்³க³லவஸேன பன ‘‘ஸீலவந்தேஹீ’’தி வுத்தத்தா கதவிபா⁴க³மேவ மஹப்ப²லதாகரணேன. தேனாஹ ‘‘ஸப்³ப³ம் தா³தப்³ப³மேவ ஹுத்வா டி²த’’ந்தி.

(ஏத்த²ந்தரே பாடோ² அஸுத்³தோ⁴ து³ஸ்ஸோத⁴னீயோ ச, ஸுத்³த⁴பாடோ² க³வேஸிதப்³போ³.)

7. வேளுத்³வாரேய்யஸுத்தவண்ணனா

1003. பவேணிஆக³தஸ்ஸாதி அனேகபுரிஸயுக³வஸேன பரம்பராக³தஸ்ஸ. அத்தனி உபனேதப்³ப³ந்தி அத்தனி நேத்வா பரஸ்மிம் உபனேதப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘யோ கோ² ம்யாயம் த⁴ம்மோ அப்பியோ அமனாபோ, பரஸ்ஸபேஸோ த⁴ம்மோ அப்பியோ அமனாபோ’’திஆதி³. அமந்தபா⁴ஸேனாதி ஸம்ப²ஸ்ஸ ஸம்ப²ப்பலாபஸ்ஸ அமந்தாய மந்தாரஹிதபா⁴ஸனேன.

8-9. பட²மகி³ஞ்ஜகாவஸத²ஸுத்தாதி³வண்ணனா

1004-5. த்³வே கா³மா த்³வின்னம் ஞாதீனம் கா³மாதி கத்வா. ஞாதிகேதி ஏவம்லத்³த⁴னாமே ஏகஸ்மிம் கா³மகே. கி³ஞ்ஜகாவஸதே²தி கி³ஞ்ஜகா வுச்சந்தி இட்ட²கா, கி³ஞ்ஜகாஹி ஏவ கதோ ஆவஸதோ², தஸ்மிம். ஸோ கிர ஆவாஸோ யதா² ஸுதா⁴ஹி பரிகம்மேன பயோஜனம் நத்தி², ஏவம் இட்ட²காஹி ஏவ சினித்வா கதோ. தேன வுத்தம் ‘‘இட்ட²காமயே ஆவஸதே²’’தி. துலாத²ம்ப⁴த்³வாரப³ந்த⁴கவாடப²லகானி பன தா³ருமயா ஏவ. ஓரம் வுச்சதி காமதா⁴து, பச்சயபா⁴வேன தம் ஓரம் ப⁴ஜந்தீதி ஓரம்பா⁴கி³யானி, ஓரம்பா⁴க³ஸ்ஸ வா ஹிதானி ஓரம்பா⁴கி³யானி. தேனாஹ ‘‘ஹேட்டா²பா⁴கி³யான’’ந்திஆதி³. தீஹி மக்³கே³ஹீதி ஹேட்டி²மேஹி தீஹி மக்³கே³ஹி. தேஹி பஹாதப்³ப³தாய ஹி தேஸம் ஸஞ்ஞோஜனானம் ஓரம்பா⁴கி³யதா, ஓரம் ப⁴ஞ்ஜியானி வா ஓரம்பா⁴கி³யானி வுத்தானி நிருத்தினயேன. இதா³னி ப்³யதிரேகமுகே²ன நேஸம் ஓரம்பா⁴கி³யபா⁴வம் விபா⁴வேதும் ‘‘தத்தா²’’திஆதி³ வுத்தம். விக்க²ம்பி⁴தானி ஸமத்த²தாவிகா⁴தேன புது²ஜ்ஜனானம், ஸமுச்சி²ன்னானி ஸப்³ப³ஸோ அபா⁴வேன அரியானம் ரூபாரூபப⁴வூபபத்தியா விப³ந்த⁴னாய ந ஹோந்தீதி வுத்தம் ‘‘அவிக்க²ம்பி⁴தானி மக்³கே³ன வா அஸமுச்சி²ன்னானீ’’தி. நிப்³ப³த்திவஸேனாதி படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணவஸேன க³ந்தும் ந தே³ந்தி. மஹக்³க³தப⁴வகா³மிகம்மாயூஹனஸ்ஸ விப³ந்த⁴னதோ ஸக்காயதி³ட்டி²ஆதீ³னி தீணி ஸஞ்ஞோஜனானி காமச்ச²ந்த³ப்³யாபாதா³ விய மஹக்³க³தப⁴வூபபத்தியா விஸேஸபச்சயத்தா தத்த² மஹக்³க³தப⁴வே நிப்³ப³த்தம்பி தன்னிப்³ப³த்திஹேதுகம்மபரிக்க²யே காமப⁴வூபபத்திபச்சயதாய மஹக்³க³தப⁴வதோ ஆனேத்வா இதே⁴வ காமப⁴வே ஏவ நிப்³ப³த்தாபேந்தி. தஸ்மா ஸப்³பா³னிபி பஞ்சபி ஸம்யோஜனானி ஓரம்பா⁴கி³யானேவ. படிஸந்தி⁴வஸேன அனாக³மனஸபா⁴வோதி படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணவஸேன தஸ்மா லோகா இத⁴ ந ஆக³மனஸபா⁴வோ. பு³த்³த⁴த³ஸ்ஸன-தே²ரத³ஸ்ஸன-த⁴ம்மஸ்ஸவனானம் பன அத்தா²ய அஸ்ஸ ஆக³மனம் அனிவாரிதம்.

கதா³சி உப்பத்தியா விரளாகாரதா, பரியுட்டா²னமந்த³தாய அப³ஹலதாதி த்³வேதா⁴பி தனுபா⁴வோ. அபி⁴ண்ஹந்தி ப³ஹுஸோ. ப³ஹலப³ஹலாதி திப்³ப³திப்³பா³. யத்த² உப்பஜ்ஜந்தி, தம் ஸந்தானம் மத்³த³ந்தா ப²ரந்தா ஸாதே⁴ந்தா அந்த⁴காரம் கரோந்தா உப்பஜ்ஜந்தி, த்³வீஹி பன மக்³கே³ஹி பஹீனத்தா தனுகதனுகா மந்த³மந்தா³ உப்பஜ்ஜந்தி. புத்ததீ⁴தரோ ஹோந்தீதி இத³ம் அகாரணம். ததா² ஹி அங்க³பச்சங்க³பராமஸனமத்தேனபி தே ஹோந்தி. இத³ந்தி ‘‘ராக³தோ³ஸமோஹானம் தனுத்தா’’தி இத³ம் வசனம். ப⁴வதனுகவஸேனாதி அப்பகப⁴வவஸேன. தந்தி மஹாஸீவத்தே²ரஸ்ஸ வசனம் படிக்கி²த்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யே ப⁴வா அரியானம் லப்³ப⁴ந்தி, தே பரிபுண்ணலக்க²ணப⁴வா ஏவ. யே ந லப்³ப⁴ந்தி, தத்த² கீதி³ஸம் தம் ப⁴வதனுகம். தஸ்மா உப⁴யதா²பி ப⁴வதனுகஸ்ஸ அஸம்ப⁴வோ ஏவாதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸோதாபன்னஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். அட்ட²மே ப⁴வே ப⁴வதனுகம் நத்தி² அட்ட²மஸ்ஸேவ ப⁴வஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸ்ஸேவ அபா⁴வதோ. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

காமாவசரலோகம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் இதரஸ்ஸ லோகஸ்ஸ வஸேன ததா² வத்தும் அஸக்குணேய்யத்தா. யோ ஹி ஸகதா³கா³மீ தே³வமனுஸ்ஸலோகேஸு வோமிஸ்ஸகவஸேன நிப்³ப³த்ததி, ஸோபி காமப⁴வவஸேனேவ பரிச்சி²ந்தி³தப்³போ³. ப⁴க³வதா ச காமலோகே ட²த்வா – ‘‘ஸகிதே³வ இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வா’’தி வுத்தம். இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வாதி ச இமினா பஞ்சஸு ஸகதா³கா³மீஸு சத்தாரோ வஜ்ஜேத்வா ஏகோவ க³ஹிதோ. ஏகச்சோ ஹி இத⁴ ஸகதா³கா³மிப²லம் பத்வா இதே⁴வ பரினிப்³பா³யதி, ஏகச்சோ இத⁴ பத்வா தே³வலோகே பரினிப்³பா³யதி, ஏகச்சோ தே³வலோகே பத்வா தத்தே²வ பரினிப்³பா³யதி, ஏகச்சோ தே³வலோகே பத்வா இதூ⁴பபஜ்ஜித்வா பரினிப்³பா³யதி, இமே சத்தாரோ இத⁴ ந லப்³ப⁴ந்தி. யோ பன இத⁴ பத்வா தே³வலோகே யாவதாயுகம் வஸித்வா புன இதூ⁴பபஜ்ஜித்வா பரினிப்³பா³யதி, அயமித⁴ அதி⁴ப்பேதோ. அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘இமம் லோகந்தி காமப⁴வோ அதி⁴ப்பேதோ’’தி இமமத்த²ம் விபா⁴வேதும் ‘‘ஸசே ஹீ’’திஆதி³னா அஞ்ஞம்யேவ சதுக்கம் த³ஸ்ஸிதம்.

சதூஸு…பே… ஸபா⁴வோதி அத்தோ² அபாயக³மனீயானம் பாபத⁴ம்மானம் ஸப்³ப³ஸோ பஹீனத்தா. த⁴ம்மனியாமேனாதி மக்³க³த⁴ம்மனியாமேன நியதோ உபரிமக்³கா³தி⁴க³மஸ்ஸ அவஸ்ஸம்பா⁴விபா⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘ஸம்போ³தி⁴பராயணோ’’தி. தேஸம் தேஸம் ஞாணக³திந்தி தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் ‘‘அஸுகோ ஸோதாபன்னோ, அஸுகோ ஸகதா³கா³மீ’’திஆதி³னா தம்தம்ஞாணாதி⁴க³மனம் ஞாணூபபத்திம். ஞாணாபி⁴ஸம்பராயந்தி ததோ பரம்பி – ‘‘நியதோ ஸம்போ³தி⁴பராயணோ ஸகிதே³வ இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வா து³க்க²ஸ்ஸந்தம் கரிஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா ஞாணஸஹிதம் உபபத்திபச்சயப⁴வம். ஓலோகேந்தஸ்ஸ ஞாணசக்கு²னா அபேக்க²ந்தஸ்ஸ. கேவலம் காயகிலமதோ²வ, ந தேன காசி பரேஸம் அத்த²ஸித்³தீ⁴தி அதி⁴ப்பாயோ. சித்தவிஹேஸா சித்தகே²தோ³, ஸா கிலேஸூபஸம்ஹிதத்தா பு³த்³தா⁴னம் நத்தி².

ஆதி³ஸ்ஸதி ஆலோகீயதி அத்தா ஏதேனாதி ஆதா³ஸம், த⁴ம்மபூ⁴தம் ஆதா³ஸம் த⁴ம்மாதா³ஸம், அரியமக்³க³ஞாணஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். தேன ஹி அரியஸாவகோ சதூஸு அரியஸச்சேஸு வித்³த⁴ஸ்தஸம்மோஹத்தா அத்தானம் யாதா²வதோ ஞத்வா யாதா²வதோ ப்³யாகரேய்ய, தப்பகாஸனதோ பன த⁴ம்மபரியாயஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ த⁴ம்மாதா³ஸதா வேதி³தப்³பா³தி. யேன த⁴ம்மாதா³ஸேனாதி இத⁴ பன மக்³க³த⁴ம்மமேவ வத³தி. ஸேஸம் உத்தானத்த²த்தா ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவாதி.

வேளுத்³வாரவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. ராஜகாராமவக்³கோ³

1. ஸஹஸ்ஸபி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ஸுத்தவண்ணனா

1007. த⁴ம்மிகத்தா தே³ஸவாஸீஹி அனுகம்பிதோ ராஜாதி ராஜகோ, தஸ்ஸ ஆராமோ ராஜகாராமோ, தஸ்மிம். பூ⁴மிஸீஸம் ஸேட்ட²ப்பதே³ஸோ, யத்த² வஸந்தோ லாப⁴க்³க³யஸக்³க³ப்பத்தோ ஹோதீதி தேஸம் அதி⁴ப்பாயோ.

வாராபேஹீதி படிஸேதே⁴ஹி. யுஜ்ஜா²பேதுந்தி கலஹம் காராபேதும். புன ஆக³ச்ச²ந்தாதி அபரஸ்மிம் ஸம்வச்ச²ரே ஆக³ச்ச²ந்தா. உப்³ப³ட்டேத்வாதி மஹதீ வீசியோ உப்³ப³ட்டேத்வா. யதா² தஸ்ஸ ஸகலமேவ ரட்ட²ம் ஏகோத³கீபூ⁴தம் ஹோதி, ஏவம் கத்வா ஸமுத்³த³மேவ ஜாதம். தேன வுத்தம் ‘‘ஸமுத்³த³மேவ அகம்ஸூ’’தி.

இஸீனமந்தரம் கத்வாதி இஸீனம் காரணம் கத்வா, இஸீனம் ஹேதூதி அத்தோ², இஸீனம் வா அந்தரபே⁴த³ம் கத்வா. ததா² லோகே கோலாஹலஸ்ஸ பத்த²டதம் விபா⁴வேந்தோ ப⁴க³வா ‘‘மே ஸுத’’ந்தி ஆஹ பச்சக்க²தோ ஜானம்பி. உச்சி²ன்னோதி குலச்சே²தே³ன உச்சி²ன்னோ. ந கேவலம் ஸயமேவ, அத² கோ² ஸஹ ரட்டே²ஹி. விப⁴வந்தி வினாஸம் உபக³தோ.

தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தந்தி தம் யதா²வுத்தம் பஸேனதி³னா கோஸலராஜேன காரிதம் விஹாரம் ஸந்தா⁴ய ஏதம் ‘‘ராஜகாராமே’’தி வுத்தம்.

2-3. ப்³ராஹ்மணஸுத்தாதி³வண்ணனா

1008-9. உத³யகா³மினிந்தி ஆரம்ப⁴தோ பட்டா²ய ஸம்பத்திஆவஹம்.

4. து³க்³க³திப⁴யஸுத்தவண்ணனா

1010. து³ட்டா² க³தி நிப்ப²த்தி து³க்³க³தி, து³க்³க³தபா⁴வோ தா³லித்³தி³யம், ததே³வ ப⁴யம், தம் ஸப்³ப³ம் அனவஸேஸம் வா து³க்³க³திப⁴யம் த³லித்³த³ப⁴யம். ஸம்மதே³வ அதிக்கந்தோதி ஸமதிக்கந்தோ.

6. பட²மமித்தாமச்சஸுத்தவண்ணனா

1012. வோஹாரமித்தாதி தம்தம்தா³னக்³க³ஹணவஸேன வோஹாரகா மித்தா. ஆமந்தனபடிமந்தனஇரியாபதா²தீ³ஸுபீதி ஆலாபஸல்லாபக³மனனிஸஜ்ஜாதி³அத்த²ஸம்விதா⁴னாதீ³ஸு. ஏகதோ பவத்தகிச்சாதி ஸஹ பவத்தகத்தப்³பா³. அமா ஸஹ ப⁴வந்தீதி அமச்சா. ‘‘அம்ஹாகம் இமே’’தி ஞாயந்தீதி ஞாதீ, ஆவாஹவிவாஹஸம்ப³த்³தா⁴. தேனாஹ ‘‘ஸஸ்ஸுஸஸுரபக்கி²கா’’தி. யோனிஸம்ப³ந்தா⁴ வா ஸாலோஹிதா. தேனாஹ ‘‘பா⁴திப⁴கி³னிமாதுலாத³யோ’’தி.

7. து³தியமித்தாமச்சஸுத்தவண்ணனா

1013. கிஸ்மிஞ்சி கஸ்ஸசி ச ததா² ததா² உப்பன்னஸ்ஸ பஸாத³ஸ்ஸ அஞ்ஞதா²பா⁴வோ பஸாத³ஞ்ஞத²த்தம். பூ⁴தஸங்கா⁴தஸ்ஸ க⁴னஆதி³கஸ்ஸ அஞ்ஞதா²பா⁴வோ பா⁴வஞ்ஞத²த்தம். நிரயாதி³க³திஅந்தரஉபபத்தி க³திஅஞ்ஞத²த்தம். ஸபா⁴வத⁴ம்மானம் கக்க²ளபு²ஸனாதி³லக்க²ணஸ்ஸ அஞ்ஞதா²பா⁴வோ லக்க²ணஞ்ஞத²த்தம். ‘‘டி²தஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தம் பஞ்ஞாயதீ’’தி ஏவம் வுத்தம் அஞ்ஞத²த்தம் விபரிணாமஞ்ஞத²த்தம். லக்க²ணஞ்ஞத²த்தம் ந லப்³ப⁴தி. தேனாஹ ‘‘லக்க²ணம் பன ந விக³ச்ச²தீ’’தி, ஸேஸம் லப்³ப⁴தீதி. பத²வீதா⁴துயாதி ஸஸம்பா⁴ரபத²வீதா⁴துயா. ஆபோதா⁴துயாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. புரிமபா⁴வோதி க⁴னகடி²னபா⁴வோ. பா⁴வஞ்ஞத²த்தம் ரஸஞ்ஞத²த்தஸபா⁴வோ. க³திஅஞ்ஞத²த்தம் உக்³க³தூபபத்தி. தேனாஹ ‘‘தஞ்ஹி அரியஸாவகஸ்ஸ நத்தீ²’’தி. பஸாத³ஞ்ஞத²த்தம்பி நத்தி²யேவ அரியஸாவகஸ்ஸ.

ராஜகாராமவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

3. ஸரணானிவக்³கோ³

1-2. பட²மமஹானாமஸுத்தாதி³வண்ணனா

1017-18. ஸமித்³த⁴ந்தி ஸம்புண்ணம். ஸுபுப்பி²தந்தி உபஸோபி⁴ததாய ஸுபுப்பி²தஸதி³ஸத்தா. ப்³யூஹா நாம யேஹி ஏவ பவிஸந்தி, தேஹி ஏவ நிக்க²மந்தி. தேனாஹ ‘‘ப்³யூஹா வுச்சந்தி அவினிப்³பி³த்³த⁴ரச்சா²யோ’’தி. உத்³த⁴தசாரினாதி யட்ட²ந்தரா.

3. கோ³த⁴ஸக்கஸுத்தவண்ணனா

1019. தீஹீதி ரதனத்தயே உப்பன்னேஹி தீஹி பஸாத³த⁴ம்மேஹி. சதூஹீதி தேஹி ஏவ ஸத்³தி⁴ம் ஸீலேன. கோசிதே³வாதிஆதி³ பரிகப்பவஸேன வுத்தம் ப⁴க³வதி அத்தனோ ஸத்³தா⁴ய உளாரதமபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம். தேனாஹ ‘‘ப⁴க³வதோ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதாயா’’திஆதி³. த⁴ம்மோ ஸமுப்பாதோ³தி விவாத³த⁴ம்மஉப்பத்திஹேது. ததே³வ ஹி ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘கிஞ்சிதே³வ காரண’’ந்தி. காரணந்தி நானாகாரணம். கல்யாணகுஸலவிமுத்தந்தி அகல்யாணம் அகுஸலம், ததி³த³ம் யதா²வுத்தஅப்பஸாத³னேன அபனீதஅத்த²த³ஸ்ஸனத்த²ம். அஸ்ஸாதி மஹானாமஸக்கஸ்ஸ. அனவஜ்ஜனதோ³ஸோ ஏஸோதி சதூஸு த⁴ம்மேஸு ஏகேனபி ஸமன்னாக³தோ ஸோதாபன்னோ ஹோதீதி அனுஜானித்வா சதூஹிபி ஸமன்னாக³தேன ஆசிக்கி²தப்³ப³ந்தி யாதா²வதோ அனவஜ்ஜனதோ³ஸோதி அத்தோ².

4. பட²மஸரணானிஸக்கஸுத்தவண்ணனா

1020. பமாணேனாதி ஏகேன பமாணேன, ந ஸப்³ப³ஸோ. ஓலோகனம் க²மந்தீதி த³ஸ்ஸனமக்³கே³ன சதுஸச்சத⁴ம்மா பச்சத்தம் பஸ்ஸிதப்³பா³ படிவிஜ்ஜி²தப்³பா³. பட²மமக்³க³க்க²ணே ஹி சதுஸச்சத⁴ம்மா ஏகதே³ஸதோவ தி³ட்டா² நாம ஹோந்தி. ‘‘பரிமுச்சதீ’’தி பன வத்தும் வட்டதி படிவிஜ்ஜ²னகிரியாய வத்தமானத்தா. அக³ந்த்வா அபாயேஸு அனுப்பத்திரஹத்தா. தேனாஹ ‘‘ந க³ச்ச²தீ’’தி, ந உப்பஜ்ஜதீதி அத்தோ². மஹாஸாரருக்கே² த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ – ‘‘யோ கோசி விஞ்ஞுஜாதிகோ மம சே கோ³சரம் க³ச்ச²தி, ஏகஸ்ஸ ஆக³மனம் அவஞ்ஜ²ம் அமோக⁴’’ந்தி த³ஸ்ஸேதும்.

5. து³தியஸரணானிஸக்கஸுத்தவண்ணனா

1021. து³க்கே²த்தம் நிரோஜகம், தாய ஏவ து³க்கே²த்ததாய விஸமம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘விஸமகே²த்த’’ந்தி. லோணூபஹதந்தி ஜாதஸபா⁴வேன லோணேன ஊஸரேன உபஹதம். க²ண்டா³னீதி க²ண்டி³தானி. தேமேத்வாதி தேமிதத்தா. வாதாதபஹதானீதி சிரகாலம் வாதேன சேவ ஆதபேன ச உபஹதானி ஆபா³தி⁴தானி.

6. பட²மஅனாத²பிண்டி³கஸுத்தவண்ணனா

1022. டா²னந்தி டா²னஸோ. தேனாஹ ‘‘க²ணேனா’’தி. நிய்யானிகந்தி பவத்தம் ஞாணபடிரூபகம் பகதிபுரிஸந்தரஜானனாதி³மிச்சா²ஞாணம். தம் பன அனிய்யானிகம் ‘‘நிய்யானிக’’ந்தி பச்சவேக்க²ணவஸேன பவத்தேய்யாதி ஆஹ ‘‘மிச்சா²பச்சவேக்க²ணேனா’’தி. கு³ணவியுத்தஸ்ஸ அத்தனோ ஸகத்தனி அவட்டா²னஸங்கா²தா விமுத்தி மிச்சா²விமுத்தி.

7. து³தியஅனாத²பிண்டி³கஸுத்தவண்ணனா

1023. யதா²கம்மம் ஸம்பரேதப்³ப³தோ ஸம்பராயோ, பேச்சப⁴வோ, ஸம்பராயஹேதுகம் ஸம்பராயிகம், மரணப⁴யம்.

ஸரணானிவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

4. புஞ்ஞாபி⁴ஸந்த³வக்³கோ³

1. பட²மபுஞ்ஞாபி⁴ஸந்த³ஸுத்தவண்ணனா

1027. அவிச்சே²தே³ன நிச்சப்பவத்தியமானானி புஞ்ஞானி அபி⁴ஸந்த³னட்டே²ன ‘‘புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தா³’’தி வுத்தா, தேன புஞ்ஞனதி³யோதி அத்தோ² வுத்தோ. ஸுக²ஸ்ஸ ஆஹரணதோ ஆனயனதோ ஸுக²ஸ்ஸாஹாரோ.

4. பட²மதே³வபத³ஸுத்தவண்ணனா

1030. தே³வானந்தி விஸுத்³தி⁴தே³வானம். தே³வபதா³னீதி தேஸம் பதா³னி தே³வபதா³னி, தே³வோதி வா ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴. தே³வஸ்ஸ ஞாணேன அக்கந்தபதா³னீதி படிவேத⁴ஞாணேன சேவ தே³ஸனாஞாணேன ச அக்கந்தபதா³னி. தே³வா நாம ஜாதிதே³வா. தேஸம்பி தே³வட்டே²ன தே³வோதி தே³வதே³வோ, ஸம்பு³த்³தோ⁴.

8. வஸ்ஸஸுத்தவண்ணனா

1034. பாரம் வுச்சதி நிப்³பா³னம் ஸம்ஸாரமஹோக⁴ஸ்ஸ பரதீரபா⁴வதோ. தேனாஹ – ‘‘திண்ணோ பாரங்க³தோ, த²லே திட்ட²தி ப்³ராஹ்மணோ (ஸம். நி. 4.238; இதிவு. 69; பு. ப. 188), யே ஜனா பாரகா³மினோ’’தி (த⁴. ப. 85) ச. அத² வா பாதி ரக்க²தீதி பாரம், நிப்³பா³னம். யோ படிவிஜ்ஜ²தி, தம் வட்டது³க்க²தோ பாதி ரக்க²தி, அச்சந்தஹிதேன ச விமுத்திஸுகே²ன ச ரமேதி, தஸ்மா பாரந்தி வுச்சதி. க³ச்ச²மானா ஏவாதி பாரம் நிப்³பா³னம் க³ச்ச²மானா ஏவ. தே த⁴ம்மா ஆஸவானம் க²யாய ஸம்வத்தந்தி ஸச்சி²கிரியாபஹானபடிவேதா⁴னம் ஸமகாலத்தா.

10. நந்தி³யஸக்கஸுத்தவண்ணனா

1036. பவிவேகத்தா²யாதி பவிவேகஸுக²த்தா²ய. படிஸல்லானத்தா²யாதி ப³ஹித்³தா⁴ நானாரம்மணதோ சித்தம் படினிவத்தேத்வா கம்மட்டா²னே ஸம்மதே³வ லீனத்தா²ய.

புஞ்ஞாபி⁴ஸந்த³வக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

5. ஸகா³த²கபுஞ்ஞாபி⁴ஸந்த³வக்³கோ³

1. பட²மஅபி⁴ஸந்த³ஸுத்தவண்ணனா

1037. ஸங்க்²யா அத்தி² ஹேட்டா² மஹாபத²வியா, உபரி ஆகாஸேன, பரிதோ சக்கவாளபப்³ப³தேன, மஜ்ஜே² தத்த² தத்த² டி²தேஹி தீ³பபப்³ப³தபரியந்தேஹி பரிச்சி²ன்னத்தா. ஜானந்தேன யோஜனதோ ஸங்கா²தும் ஸக்காதி அதி⁴ப்பாயோ. மஹாஸரீரமச்ச²-கும்பீ⁴ல-யக்க²-ரக்க²ஸ-மஹானாக³தா³னவாதீ³னம் ஸவிஞ்ஞாணகானம், ப³ளவாமுக²பாதாலாதீ³னம் அவிஞ்ஞாணகானம் பே⁴ரவாரம்மணானம் வஸேன ப³ஹுபே⁴ரவம்.

2. து³தியஅபி⁴ஸந்த³ஸுத்தவண்ணனா

1038. ஸம்பே⁴தே³தி ஸம்பே⁴த³ம் ஸமோதா⁴னம் க³தட்டா²னே. யத்தி²மா மஹானதி³யோ ஸம்ஸந்த³ந்தி ஸமேந்தீதி பரிகப்பவசனமேதம். தாதி³ஸாஸு ஹி மஹானதீ³ஸு காசி புரத்தி²மஸமுத்³த³ம் பவிட்டா², காசி பச்சி²மம்.

3. ததியஅபி⁴ஸந்த³ஸுத்தவண்ணனா

1039. ‘‘குஸலே பதிட்டி²தோ’’தி ஏத்த² யம் அச்சந்திகம் குஸலே பதிட்டா²னம். தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘மக்³க³குஸலே பதிட்டி²தோ’’தி ஆஹ, ஹேட்டி²மமக்³க³குஸலேதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘பா⁴வேதி மக்³க³’’ந்தி. அரியப²லம்யேவ த⁴ம்மஸாரோ. கிலேஸா கீ²யந்தி ஏத்தா²தி கிலேஸக்க²யோ, நிப்³பா³னம், தஸ்மிம் கிலேஸக்க²யே ரதோ.

4. பட²மமஹத்³த⁴னஸுத்தவண்ணனா

1040. அரியானம் பு³த்³தா⁴னம் த⁴னந்திபி அரியத⁴னம், நிப்³பா³னந்தி கேசி. அனயதோபி விஸுத்³த⁴ட்டே²ன அரியஞ்ச தம் த⁴னஞ்ச த⁴னாயிதட்டே²னாதி அரியத⁴னம், தேன அரியத⁴னேன. தேனேவ போ⁴கே³னாதி அரியத⁴னபோ⁴கே³ன.

ஸகா³த²கபுஞ்ஞாபி⁴ஸந்த³வக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

6. ஸப்பஞ்ஞவக்³கோ³

2. வஸ்ஸம்வுத்த²ஸுத்தவண்ணனா

1048. ஸமோதா⁴னேத்வாதி யேஹி இந்த்³ரியாதீ³ஹி பா⁴வியமானேஹி ஸோதாபத்திமக்³கோ³ அனுப்பத்தோ, தானேவ. த⁴ம்மஸமானதாய சேதம் வுத்தம். அஞ்ஞானேவ ஹி அத்த²தோ தம் தம் மக்³க³ம் ஸாத⁴கானி இந்த்³ரியாதீ³னி. தந்தி பவேணீ கதி²தாதி யம் கஞ்சி வினேய்யபுக்³க³லம் அனபேக்கி²த்வா கேவலம் தந்திவஸேன டி²தி கதி²தா.

3. த⁴ம்மதி³ன்னஸுத்தவண்ணனா

1049. ஸத்தஸு ஜனேஸூதி ஸத்தஸு கித்தியமானேஸு உபாஸகஜனேஸு. க³ம்பீ⁴ராதிஆதீ³ஸு த⁴ம்மக³ம்பீ⁴ராதி பாளிக³தியா க³ம்பீ⁴ரா, ததா² ச ஸல்லஸுத்தம் ஹேட்டா² பகாஸிதமேவ. ‘‘சேதனாஹம், பி⁴க்க²வே, கம்மம் வதா³மீ’’திஆதி³னா (அ. நி. 6.63; கதா². 539) ஆக³தம் சேதனாஸுத்தம். தத்த² ‘‘சேதனாஸஹஜாதம் நானாக்க²ணிக’’ந்திஆதி³னா பட்டா²னே ஆக³தனயேன, ஸுத்தேஸு (அ. நி. 3.101) ச ‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீய’’ந்திஆதி³னா ஆக³தனயேன க³ம்பீ⁴ரபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³, நிப்³பா³னஸ்ஸ சேவ அரியமக்³க³ஸ்ஸ ச பகாஸனதோ அஸங்க²தஸம்யுத்தஸ்ஸ லோகுத்தரத்த²தீ³பகதா. ‘‘அதீதம்பாஹம் ரூபேன க²ஜ்ஜிம், ஏதரஹி க²ஜ்ஜாமீ’’திஆதி³னா பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் கா²த³கபா⁴வஸ்ஸ, புக்³க³லஸ்ஸ கா²தி³தப்³ப³தாய விபா⁴வனேன க²ஜ்ஜனீயபரியாயே (ஸம். நி. 3.79) விஸேஸதோ நிஸ்ஸத்தனிஜ்ஜீவதா தீ³பிதாதி வுத்தம் ‘‘ஸத்தஸுஞ்ஞதாதீ³பகா க²ஜ்ஜனிகஸுத்தந்தாத³யோ’’தி. உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸாமாதி யே தேஸு ஸுத்தேஸு வுத்தபடிபத³ம் ஸம்மதே³வ பரிபூரேந்தி, தே தேஸு உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தி நாம. ஏத்தா²தி ‘‘ந கோ² நேத’’ந்தி ஏத்த² ந-காரோ ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞ’’ந்தி ஏத்த² ம-காரோ விய ப்³யஞ்ஜனஸந்தி⁴மத்தமேவ, நாஸ்ஸ கோசி அத்தோ².

4. கி³லானஸுத்தவண்ணனா

1050. ந கோ² பனேதந்தி ந கோ² ஏதம், நோதி ச அம்ஹேஹீதி அத்தோ²தி ஆஹ ‘‘ந கோ² அம்ஹேஹீ’’திஆதி³. அஸ்ஸஸந்தீதி அஸ்ஸாஸனீயாதி ஆஹ ‘‘அஸ்ஸாஸகரேஹீ’’தி. மரிஸ்ஸதீதி மாரிஸோ, ஏகந்தபா⁴விமரணோ, ஸோ பன மரணாதீ⁴னவுத்திகோதி வுத்தம் ‘‘மரணபடிப³த்³தோ⁴’’தி. அதி⁴முச்சேஹீதி அதி⁴முத்திம் உப்பாதே³ஹி. தம் பன ததா² சித்தஸ்ஸ பணிதா⁴னம் ட²பனந்தி ஆஹ ‘‘ட²பேஹீ’’தி. ஆக³மனீயகு³ணேஸூதி புப்³ப³பா⁴க³கு³ணேஸு. பமாணம் நாம நத்தி² அனந்தாபரிமாணத்தா. நானாகரணம் நத்தி² விமுத்தியா நின்னானத்தா.

9. பஞ்ஞாபடிலாப⁴ஸுத்தவண்ணனா

1055. பஞ்ஞாபடிலாபா⁴யாதி மக்³க³ப²லபஞ்ஞாய படிலாப⁴த்த²ம். தேனாஹ ‘‘ஸத்த ஸேக்கா²’’திஆதி³.

ஸப்பஞ்ஞவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

7. மஹாபஞ்ஞவக்³கோ³

1. மஹாபஞ்ஞஸுத்தவண்ணனா

1058. மஹந்தே அத்தே² பரிக்³க³ண்ஹாதீதி ஸச்சபடிச்சஸமுப்பாதா³தி³கே மஹாவித்தா²ரே அத்தே² பரிச்சி²ஜ்ஜ அஸேஸேத்வா முட்டி²க³தே விய கத்வா க³ண்ஹாதி. ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ.

மஹாபஞ்ஞவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸோதாபத்திஸம்யுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.