1. பட²மவிஹாரஸுத்தவண்ணனா
11. அட்³ட⁴மாஸந்தி அச்சந்தஸம்யோகே³ உபயோக³வசனம். படிஸல்லீயிதுந்தி யதா²வுத்தம் காலம் படி தி³வஸே தி³வஸே ஸமாபத்தியம் த⁴ம்மசிந்தாயம் சித்தம் நிலீயிதும். வினேதப்³போ³தி ஸமுச்சே²த³வினயேன வினேதப்³போ³ அரியமக்³கா³தி⁴க³ந்தப்³போ³. தந்தி தி³ட்டா²னுக³திஆபஜ்ஜனம். அஸ்ஸாதி ஜனதாய. அபக³ச்ச²தீதி ஸத்து² ஸந்திகதோ அபேதி. ஸூதி நிபாதமத்தம்.
பதே³ஸேனாதி ஏகதே³ஸேன. ஸஹ பதே³ஸேனாதி ஸபதே³ஸோ. ஸ்வாயம் ஸபதே³ஸோ யஸ்மா வேத³னாவஸேனேவ பாளியம் ஆக³தோ, தஸ்மா பரமத்த²த⁴ம்மகோட்டா²ஸே வேத³னா அனவஸேஸதோ லப்³ப⁴தி, தே க³ண்ஹந்தோ ‘‘க²ந்த⁴பதே³ஸோ’’திஆதி³மாஹ. தம் ஸப்³ப³ந்தி க²ந்த⁴பதே³ஸாதி³கம் ஸப்³ப³ம்பி. ‘‘ஸம்மஸந்தோ’’தி பத³ஸ்ஸ அத்த²த³ஸ்ஸனவஸேன ‘‘பச்சவேக்க²ந்தோ’’தி ஆஹ. பச்சவேக்க²ணா இத⁴ ஸம்மஸனம் நாம, ந விபஸ்ஸனா. விபஸ்ஸனாஸம்மஸனம் பன ப⁴க³வதோ விஸாக²புண்ணமாயம் ஏவ நிப்ப²ன்னம், தஸ்மா ப⁴க³வதோ அஞ்ஞபூ⁴மிகாபி வேத³னா அஞ்ஞபூ⁴மிகானம் ஸத்தானம் விருத்³தா⁴ உப்பஜ்ஜதேவாதி வுத்தம் ‘‘யாவ ப⁴வக்³கா³ பவத்தா ஸுகா² வேத³னா’’தி. ஸப்³பா³காரேனாதி ஸரூபதோ ஸமுத³யதோ அத்த²ங்க³மதோ அஸ்ஸாதா³தி³தோதி ஸப்³பா³காரேன. பரிக்³க³ண்ஹந்தோ உபபரிக்க²ந்தோ.
நிப்பதே³ஸானேவ அனவஸேஸானேவ. இந்த்³ரியஸதிபட்டா²னபதே³ஸோ ஸுவிஞ்ஞேய்யோதி அனுத்³த⁴தோ. அஸ்ஸாதி ப⁴க³வதோ. டா²னேதி தஸ்மிம் தஸ்மிம் பச்சவேக்கி²தப்³ப³ஸங்கா²தே ஓகாஸே. ஸா ஸா ச விஹாரஸமாபத்தீதி க²ந்த⁴வஸேன ஆயதனாதி³வஸேன ச பவத்தித்வா தேஸம் ஏகதே³ஸபூ⁴தம் வேத³னம்யேவ பரிக்³க³ஹேத்வா தம் ஸம்மஸித்வா அனுக்கமேன ஸமாபன்னா ஜா²னஸமாபத்தி ப²லஸமாபத்தி ச. ப²லஸமாபத்தி ஹி ததா² ஸம்மஸித்வா புனப்புனம் ஸமாபஜ்ஜனவஸேன அத்த²தோ அபி⁴ன்னாபி அதி⁴ட்டா²னபூ⁴தத⁴ம்மபே⁴தே³ன பி⁴ன்னா விய வுச்சதி, யதோ சதுவீஸதிகோடிஸதஸஹஸ்ஸபே⁴தா³ தே³வஸிகம் வளஞ்ஜனஸமாபத்தியோ அட்ட²கதா²யம் வுத்தா. காமம் அஞ்ஞத⁴ம்மவஸேனபி ஜாதா ஏவ, வேத³னாவஸேன பனேத்த² அபி⁴னிவேஸோ கதோ வேத³னானுபா⁴வேன ஜாதா. கஸ்மா ஏவம் ஜாதாதி? பு³த்³தா⁴னம் ஞாணபத³ஸ்ஸ அந்தரவிபா⁴க³த்தா. ததா² ஹி ப⁴க³வா ஸகலம்பி அட்³ட⁴மாஸம் வேத³னாவஸேனேவ ஸம்மஸனம் பவத்தேதி, தத³னுஸாரேன ச தா விஹாரஸமாபத்தியோ ஸமாபஜ்ஜி. தயித³ம் அச்ச²ரியம் அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணம் பி⁴க்கூ² பவேதே³ந்தோ ஸத்தா² – ‘‘யேன ஸ்வாஹ’’ந்திஆதி³மவோச.
அகுஸலாவாதி பாணாதிபாத-அதி³ன்னாதா³ன-காமேஸுமிச்சா²சார-முஸாவாத³-பிஸுணவாசாஸம்ப²ப்பலாப-அபி⁴ஜ்ஜா²-ப்³யாபாத³வஸேன தம்தம்மிச்சா²த³ஸ்ஸனவஸேன ச அகுஸலா வேத³னா ஏவ ஹோதி. ப்³ரஹ்மலோகாதீ³ஸு உப்பஜ்ஜித்வா தத்த² நிச்சா து⁴வா ப⁴விஸ்ஸாமாதி ஏவம் தி³ட்டி²ம் உபனிஸ்ஸாயாதி யோஜேதப்³ப³ம். தே³வகுலாதீ³ஸு தே³வபூஜத்த²ம், ஸப்³ப³ஜனபரிபோ⁴க³த்த²ம் வா மாலாவச்ச²ம் ரோபேந்தி. வத⁴ப³ந்த⁴னாதீ³னீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன அதி³ன்னாதா³ன-மிச்சா²சார-முஸாவாத³-பிஸுணவாசா-ஸம்ப²ப்பலாபாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. தி³ட்ட²த⁴ம்மவிபாகஸ்ஸ அபசுரத்தா அபாகடத்தா ச ‘‘ப⁴வந்தரக³தான’’ந்தி வுத்தம்.
இதி நேஸந்தி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ², பகாரத்தோ² வா. தேன யதா² ப²ருஸவாசாவஸேன, ஏவம் தத³ஞ்ஞேஸம்பி அகுஸலகம்மானம் வஸேன ஸம்மாதி³ட்டி²பச்சயா அகுஸலவேத³னாப்பவத்தி யதா²ரஹம் நீஹரித்வா வத்தப்³பா³. ஏஸேவ நயோதி இமினா யதா² மிச்சா²தி³ட்டி²பச்சயா ஸம்மாதி³ட்டி²பச்சயா ச குஸலாகுஸலவிபாகவேத³னா ஸஹஜாதகோடியா உபனிஸ்ஸயகோடியா ச வஸேன யதா²ரஹம் யோஜேத்வா த³ஸ்ஸிதா, ஏவம் மிச்சா²ஸங்கப்பபச்சயாதீ³ஸுபி யதா²ரஹம் யோஜேத்வா த³ஸ்ஸேதப்³பா³தி இமமத்த²ம் அதிதி³ஸதி. ச²ந்த³பச்சயாதி ஏத்த² தண்ஹாச²ந்த³ஸஹிதோ கத்துகாமதாச²ந்தோ³ அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘ச²ந்த³பச்சயாதிஆதீ³ஸு பன ச²ந்த³பச்சயா அட்ட²லோப⁴ஸஹக³தசித்தஸம்பயுத்தா வேத³னா வேதி³தப்³பா³’’தி. விதக்கபச்சயாதி ஏத்த² அப்பனாப்பத்தோவ விதக்கோ அதி⁴ப்பேதோதி வுத்தம் ‘‘விதக்கபச்சயா பட²மஜ்ஜா²னவேத³னாவா’’தி. விதக்கபச்சயா பட²மஜ்ஜா²னவேத³னாய க³ஹிதத்தா ‘‘ட²பேத்வா பட²மஜ்ஜா²ன’’ந்தி. உபரி திஸ்ஸோ ரூபாவசரா, ஹேட்டா² திஸ்ஸோ அரூபாவசரா ஏவம் ஸேஸா ச² ஸஞ்ஞாஸமாபத்திவேத³னா.
திண்ணந்தி ச²ந்த³விதக்கஸஞ்ஞானம். அவூபஸமேதி படிபக்கே²ன அவூபஸமிதே. திண்ணஞ்ஹி தேஸம் ஸஹபா⁴வேன பச்சயதா அட்ட²லோப⁴ஸஹக³தசித்தேஸு ஏவ. தத்த² யம் வத்தப்³ப³ம் தம் வுத்தமேவ. ச²ந்த³மத்தஸ்ஸாதி தேஸு தீஸு ச²ந்த³மத்தஸ்ஸ. வூபஸமே பட²மஜ்ஜா²னவேத³னாவ அப்பனாப்பத்தஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. ச²ந்த³விதக்கானம் வூபஸமே து³தியஜ்ஜா²னாதி³வேத³னா அதி⁴ப்பேதா ஸஞ்ஞாய அவூபஸந்தத்தா. து³தியஜ்ஜா²னாதி³வேத³னாக³ஹணேன ஹி ஸப்³பா³ ஸஞ்ஞாஸமாபத்தியோ ச க³ஹிதாவ ஹோந்தி. திண்ணம்பி வூபஸமேதி ச²ந்த³விதக்கஸஞ்ஞானம் வூபஸமே நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனவேத³னா அதி⁴ப்பேதா. ப⁴வக்³க³ப்பத்தஸஞ்ஞா ஹி வூபஸமந்தி ச²ந்த³ஸங்கப்பானம் அச்சந்தஸுகு²மபா⁴வப்பத்தியா. ஹேட்டா² ‘‘ஸம்மாதி³ட்டி²பச்சயா’’தி ஏத்த² ஸம்மாதி³ட்டி²க்³க³ஹணேன ஹேட்டி²மமக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி²பி க³ஹிதாவ ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘அப்பத்தஸ்ஸ பத்தியாதி அரஹத்தப²லஸ்ஸ பத்தத்தா²யா’’தி. அத² வா ஹேட்டி²மமக்³கா³தி⁴க³மேன வினா அக்³க³மக்³கோ³ நத்தீ²தி ஹேட்டி²மமக்³கா³தி⁴க³மம் அத்தா²பன்னம் கத்வா ‘‘அரஹத்தப²லஸ்ஸ பத்தத்தா²யா’’தி வுத்தம். ஆயமேதி ப²லேன மிஸ்ஸிதோ ஹோதி ஏதேனாதி ஆயாமோ, ஸம்மாவாயாமோதி ஆஹ ‘‘அத்தி² ஆயாமந்தி அத்தி² வீரிய’’ந்தி. தஸ்ஸ வீரியாரம்ப⁴ஸ்ஸாதி அஞ்ஞாதி⁴க³மகாரணஸ்ஸ ஸம்மாவாயாமஸ்ஸ வஸேன. பாளியம் டா²ன-ஸத்³தோ³ காரணபரியாயோதி ஆஹ – ‘‘அரஹத்தப²லஸ்ஸ காரணே’’தி. தப்பச்சயாதி ஏத்த² தம்-ஸத்³தே³ன ‘‘டா²னே’’தி வுத்தகாரணமேவ பச்சாமட்ட²ந்தி ஆஹ – ‘‘அரஹத்தஸ்ஸ டா²னபச்சயா’’தி. சதுமக்³க³ஸஹஜாதாதி ஏதேன ‘‘அரஹத்தப²லஸ்ஸ பத்தத்தா²யா’’தி ஏத்த² ஹேட்டி²மமக்³கா³னம் அத்தா²பத்திவஸேன க³ஹிதபா⁴வமேவ ஜோதேதி. கேசி பன ‘‘சதுமக்³க³ஸஹஜாதாதி வத்வா நிப்³ப³த்திதலோகுத்தரவேத³னாதி பூ⁴தகத²னம் விஸேஸனம். நிப்³ப³த்திதலோகுத்தரவேத³னாதி பட²மம் அபேக்கி²தப்³ப³ம், பச்சா² சதுமக்³க³ஸஹஜாதா’’தி வத³ந்தி.
பட²மவிஹாரஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.