9. ச²ன்னவக்³கோ³
1. பலோகத⁴ம்மஸுத்தவண்ணனா
84. அனிச்சலக்க²ணமேவ கதி²தம், தஞ்ச பரியாயேன, அனிச்சலக்க²ணே கதி²தே இதரலக்க²ணானி கதி²தானேவ ஹோந்தி ப்³யபி⁴சாரபா⁴வதோ.
2. ஸுஞ்ஞதலோகஸுத்தவண்ணனா
85. அத்தனோ இத³ந்தி அத்தனியந்தி ஆஹ ‘‘அத்தனோ ஸந்தகேனா’’தி.
3. ஸம்கி²த்தத⁴ம்மஸுத்தவண்ணனா
86. வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ந்தி க²ந்தி⁴யவக்³கே³ க²ந்த⁴வஸேன ஆக³தம், இத⁴ ஆயதனவஸேனாதி அயமேவ விஸேஸோ.
4. ச²ன்னஸுத்தவண்ணனா
87. ஸப்³ப³னிமித்தேஹி படிஸல்லீயதி ஏதேனாதி படிஸல்லானம், ப²லஸமாபத்தி. ஜீவிதஹாரகஸத்த²ம் ஜீவிதஸ்ஸ ஹரணதோ, ஸத்தானஞ்ச ஸஸனதோ ஹிம்ஸனதோ. பரிசரிதோதி பயிருபாஸிதோ. தேன யதா²னுஸிட்ட²ம் படிபஜ்ஜிந்தி தீ³பேதி.
அனுபவஜ்ஜந்தி பரேஹி ந உபவதி³தப்³ப³ம். தம் பனேத்த² ஆயதிம் அப்படிஸந்தி⁴பா⁴வதோ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அப்பவத்திக’’ந்தி. ‘‘நேதம் மமா’’திஆதீ³னி வத³ந்தோ அரஹத்தே பக்கி²பித்வா கதே²ஸி. புது²ஜ்ஜனபா⁴வமேவ தீ³பேந்தோ வத³தி அகதகிச்சபா⁴வதீ³பனேன. கிஞ்சாபி தே²ரோ புச்சி²தம் பஞ்ஹம் அரஹத்தே பக்கி²பித்வா கதே²ஸி, ‘‘ந ஸமனுபஸ்ஸாமீ’’தி பன வத³ந்தோ கிஞ்சி நிப்ப²த்திம் ந கதே²ஸி, தஸ்மா ‘‘இத³ம்பி மனஸி காதப்³ப³’’ந்தி இத³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴.
கிலேஸபஸ்ஸத்³தீ⁴தி கிலேஸபரிளாஹவூபஸமோ. ப⁴வத்தா²ய புன ப⁴வத்தா²ய. ஆலயனிகந்தி பரியுட்டா²னேதி ப⁴வந்தரே அபேக்கா²ஸஞ்ஞிதே ஆலயே நிகந்தியா ச பரியுட்டா²னப்பத்தியா. அஸதி அவிஜ்ஜமானாய. படிஸந்தி⁴வஸேன அஞ்ஞப⁴வதோ இதா⁴க³மனம் ஆக³தி நாம. சுதிவஸேன க³மனந்தி சவனவஸேன இதோ க³தி. அனுரூபக³மனம் க³தி நாம தது³ப⁴யம் ந ஹோதி. சுதூபபாதோ அபராபரப⁴வனவஸேன சுதி, உபபஜ்ஜனவஸேன உபபாதோ, தது³ப⁴யம்பி ந ஹோதி. ஏவம் பன சுதூபபாதே அஸதி நேவித⁴ ந இத⁴ லோகே. ந ஹுரம் ந பரலோகே ஹோதி. ததோ ஏவ ந உப⁴யத்த² ஹோதி. அயமேவ அந்தோ அயம் இத⁴லோகே பரலோகே ச அபா⁴வோயேவ து³க்க²ஸ்ஸ பரியோஸானம். அயமேவாதி யதா²வுத்தோ ஏவ – ஏத்த² ஏதஸ்மிம் பாடே² பரம்பராக³தோ பமாணபூ⁴தோ அத்தோ².
யே பனாதி ஸம்மவாதி³னோ ஸந்தா⁴ய வத³தி. அந்தராப⁴வம் இச்ச²ந்தி ‘‘ஏவம் ப⁴வேன ப⁴வந்தரஸம்ப³ந்தோ⁴ யுஜ்ஜேய்யா’’தி. நிரத்த²கம் அந்தராப⁴வஸ்ஸ நாம கஸ்ஸசி அபா⁴வதோ. சுதிக்க²ந்தா⁴னந்தரஞ்ஹி படிஸந்தி⁴க்க²ந்தா⁴னம்யேவ பாதுபா⁴வோ. தேனாஹ ‘‘அந்தராப⁴வஸ்ஸ…பே… படிக்கி²த்தோயேவா’’தி. தத்த² பா⁴வோதி அத்தி²தா. அபி⁴த⁴ம்மே கதா²வத்து²ப்பகரணே (கதா². 505-507) படிக்கி²த்தோயேவ. யதி³ ஏவம் ‘‘அந்தரேனா’’தி இத³ம் கத²ந்தி ஆஹ ‘‘அந்தரேனா’’திஆதி³. விகப்பதோ அஞ்ஞம் விகப்பந்தரம், தஸ்ஸ தீ³பனம் ‘‘அந்தரேனா’’தி வசனம். ந அந்தராப⁴வதீ³பனம் தாதி³ஸஸ்ஸ அனுபலப்³ப⁴னதோ பயோஜனாபா⁴வதோ ச. யத்த² ஹி விபாகவிஞ்ஞாணஸ்ஸ பச்சயோ, தத்த²ஸ்ஸ நிஸ்ஸயபூ⁴தஸ்ஸ வத்து²ஸ்ஸ ஸஹபா⁴வீனஞ்ச க²ந்தா⁴னம் ஸம்ப⁴வோதி ஸத்³தி⁴ம் அத்தனோ நிஸ்ஸயேன விஞ்ஞாணம் உப்பஜ்ஜதேவாதி நாஸ்ஸ உப்பத்தியா தே³ஸதூ³ரதா வேதி³தப்³பா³. ‘‘நேவ இத⁴ ந ஹுர’’ந்தி வுத்தத்³வயதோ அபரம் விகப்பேன ‘‘ந உப⁴ய’’ந்தி, தத்த²பி ந ஹோதியேவாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘அந்தரேனா’’தி வா ‘‘வினா’’தி இமினா ஸமானத்தோ² நிபாதோ, தஸ்மா நேவித⁴, ந ஹுரம், உப⁴யம் வினாபி நேவாதி அத்தோ².
ஆஹரீதி சி²ன்னவஸேன க³ண்ஹி. தேனாஹ ‘‘கண்ட²னாளம் சி²ந்தீ³’’தி. பரிக்³க³ண்ஹந்தோதி ஸம்மஸந்தோ. பரினிப்³பு³தோ தீ³க⁴ரத்தம் விபஸ்ஸனாயம் யுத்தபயுத்தபா⁴வதோ. ‘‘அனுபவஜ்ஜம் ச²ன்னேன பி⁴க்கு²னா ஸத்த²ம் ஆஹரித’’ந்தி, கதே²ஸீதி அஸேக்க²காலே ப்³யாகரணம் விய கத்வா கதே²ஸி.
இமினாதி ‘‘உபவஜ்ஜகுலானீ’’தி இமினா வசனேன. தே²ரோதி ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ. ஏவந்தி ஏவம் புப்³ப³காலேஸு ஸம்ஸட்ட²விஹாரீ ஹுத்வா டி²தோ பச்சா² அரஹத்தம் பாபுணிஸ்ஸதீதி ஆஸங்கந்தோ புச்ச²தி. ஸேஸம் உத்தானமேவ.
ச²ன்னஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
5-6. புண்ணஸுத்தாதி³வண்ணனா
88-89. தந்தி சக்கு²ரூபத்³வயம். தேனாஹ ‘‘சக்கு²ஞ்சேவ ரூபஞ்சா’’தி. நந்தி³ஸமுத³யாதி நந்தி³யா ஸமுத³யதண்ஹாய ஸேஸகாரணேஹி நந்தி³யா ஸமுதி³தி ஸமோதா⁴னம் நந்தி³ஸமுத³யோ, தஸ்மா நந்தி³ஸமுத³யா. தேனாஹ ‘‘தண்ஹாய ஸமோதா⁴னேனா’’தி. பஞ்சக்க²ந்த⁴ஸங்கா²தஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ ஸமோதா⁴னேன ஸமுதி³தி பவத்தியேவாதி ஸஹ ஸமுத³யேன து³க்க²ஸ்ஸ த³ஸ்ஸிதத்தா ‘‘வட்டம் மத்த²கம் பாபேத்வா’’தி வுத்தம். நிரோதூ⁴பாயேன ஸத்³தி⁴ம் நிரோத⁴ஸ்ஸ த³ஸ்ஸிதத்தா ‘‘விவட்டம் மத்த²கம் பாபேத்வா’’தி. புச்சா²னுஸந்தி⁴ஆதீ³ஸு அஞ்ஞதரோ ந ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘பாடியேக்கோ அனுஸந்தீ⁴’’தி.
சண்டா³தி கோத⁴னா. து³ட்டா²தி தோ³ஸவந்தோதி அத்தோ². கிப்³பி³ஸாதி பாபா. கக்க²ளாதி தா³ருணா. க⁴டிகமுக்³க³ரேனாதி ஏகஸ்மிம் பக்கே² க⁴டிகம் த³ஸ்ஸேத்வா கதேன ரஸ்ஸத³ண்டே³ன. ஸத்தானம் ஸஸனதோ ஸத்த²ம், ததோ ஏவ ஜீவிதஸ்ஸ ஹரணதோ ஹாரகஞ்சாதி ஸத்த²ஹாரகம். இந்த்³ரியஸம்வரோ ‘‘த³மோ’’தி வுத்தோ மனச்ச²ட்டா²னம் இந்த்³ரியானம் த³மனதோ. பஞ்ஞா ‘‘த³மோ’’தி வுத்தா கிலேஸவிஸேவிதானம் த³மனதோ வூபஸமனதோ. உபோஸத²கம்மம் ‘‘த³மோ’’தி வுத்தம் காயத்³வாராதீ³ஹி உப்பஜ்ஜனகஅஸமஸ்ஸ த³மனதோ. க²ந்தி ‘‘த³மோ’’தி வேதி³தப்³பா³ அக்க²ந்தியா த³மனதோ வூபஸமனதோ. தேனாஹ ‘‘உபஸமோதி தஸ்ஸேவ வேவசன’’ந்தி.
ஏத்தா²தி ஸுனாபரந்தஜனபதே³. ஏதே த்³வேதி அயம் புண்ணத்தே²ரோ தஸ்ஸ கனிட்டோ²தி ஏதே த்³வே பா⁴தரோ. ஆஹச்ச அட்டா²ஸி உளாரம் பு³த்³தா⁴ரம்மணம் பீதிம் உப்பாதே³த்வா. ஸத்த ஸீஹனாதே³ நதி³த்வாதி மம்மச்சே²த³கானம்பி அக்கோஸபரிபா⁴ஸானம் க²மனே ஸந்தோஸாபா⁴வதீ³பனம், பாணிப்பஹாரஸ்ஸ, லேட்³டு³ப்பஹாரஸ்ஸ, த³ண்ட³ப்பஹாரஸ்ஸ, ஸத்த²ப்பஹாரஸ்ஸ, ஜீவிதவோரோபனஸ்ஸ, க²மனே ஸந்தோஸாபா⁴வதீ³பனஞ்சாதி ஏவம் ஸத்த ஸீஹனாதே³ நதி³த்வா. சதூஸு டா²னேஸு வஸிதத்தா பாளியம் வஸனட்டா²னம் அனுத்³தே³ஸிகம் கத்வா ‘‘ஸுனாபரந்தஸ்மிம் ஜனபதே³ விஹரதி’’இச்சேவ வுத்தம்.
சதூஸு டா²னேஸூதி அப்³பு³ஹத்த²பப்³ப³தே, ஸமுத்³த³கி³ரிவிஹாரே, மாதுலகி³ரிம்ஹி, மகுளகாராமவிஹாரேதி இமேஸு சதூஸு டா²னேஸு. தந்தி சங்கமம் ஆருய்ஹ கோசி பி⁴க்கு² சங்கமிதும் ஸமத்தோ² நத்தி² மஹதா ஸமுத்³த³பரிஸ்ஸயேன பா⁴வனாமனஸிகாரஸ்ஸ அனபி⁴ஸம்பு⁴ணனதோ. உப்பாதிகந்தி உப்பாதகரம் மஹாஸங்கோ²ப⁴ம் உட்ட²பேத்வா. ஸம்முகே²தி அனிலபதே³ஸே. படிவேதே³ஸுந்தி பவேதே³ஸும்.
ஆரத்³த⁴காலதோ பட்டா²யாதி மண்ட³லமாளஸ்ஸ காதும் பத²வீமிதகாலதோ பபு⁴தி. ஸச்சப³ந்தே⁴ன பஞ்சஸதானி பரிபூரேதும் ‘‘ஏகூனபஞ்சஸதான’’ந்தி வுத்தம். க³ந்த⁴குடிந்தி ஜேதவனமஹாவிஹாரே மஹாக³ந்த⁴குடிம்.
ஸச்சப³ந்த⁴னாமோதி ஸச்சப³ந்தே⁴ பப்³ப³தே சிரனிவாஸிதாய ‘‘ஸச்சப³ந்தோ⁴’’த்வேவ லத்³த⁴னாமோ. அரஹத்தம் பாபுணீதி பஞ்சாபி⁴ஞ்ஞாபரிவாரம் அரஹத்தம் அதி⁴க³ச்சி². தேனாஹ ‘‘மக்³கே³னேவஸ்ஸ அபி⁴ஞ்ஞா ஆக³தா’’தி.
தஸ்மிம் ஸன்னிபதிதா மஹாஜனா கேசி ஸோதாபன்னா, கேசி ஸகதா³கா³மினோ, கேசி அனாகா³மினோ, கேசி அரஹந்தோ அஹேஸும். தத்தா²பி கேசி தேவிஜ்ஜா, கேசி ச²ளபி⁴ஞ்ஞா, கேசி படிஸம்பி⁴த³ப்பத்தா அஹேஸும். தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘மஹாஜனஸ்ஸ ப³ந்த⁴னமோக்கோ² ஜாதோ’’தி. யே பன தத்த² ஸரணக³மனபஞ்சஸீலத³ஸஸீலஸமாதா³னேன லத்³தா⁴னுக்³க³ஹா, தேஸம் தே³வதானஞ்ச வஸேன ‘‘மஹந்தம் பு³த்³த⁴கோலாஹலம் அஹோஸீ’’தி வுத்தம்.
அருணம் பன மஹாக³ந்த⁴குடியம்யேவ உட்ட²பேஸி தே³வதானுக்³க³ஹத்த²ஞ்சேவ குலானுத³யாய ச. அபாயமக்³கே³ ஓதாரிதோ ‘‘கோசி லோகஸ்ஸ ஸஜிதா அத்தி², தஸ்ஸ வஸேன பவத்திஸம்ஹாரா ஹோந்தி, தேனேவாயம் பஜா ஸனாதா² ஹோதி, தம் யுஞ்ஜதி ச தஸ்மிம் தஸ்மிம் கம்மே’’தி மிச்சா²கா³ஹேஹி. பரிசரிதப்³ப³ம் யாசி ‘‘ஏத்த² மயா சிரம் வஸிதப்³ப³’’ந்தி.
ச²ட்ட²ந்தி பா³ஹியஸுத்தம். தம் உத்தானமேவ ஹேட்டா² வுத்தனயத்தா.
புண்ணஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.
7-8. பட²மஏஜாஸுத்தாதி³வண்ணனா
90-91. ஏஜதி ச²ளாரம்மணனிமித்தம் கம்பதீதி ஏஜா. தேனாஹ ‘‘சலனட்டே²னா’’தி. ஆபா³த⁴னட்டே²ன பீளனட்டே²ன. அந்தோ தோ³ஸனட்டே²னாதி அந்தோசித்தே ஏவ பது³ஸ்ஸனட்டே²ன. நிகந்தனட்டே²னாதி சி²ந்த³னட்டே²ன. ஹேட்டா² க³ஹிதமேவாதி ஹேட்டா² மஞ்ஞிதஸமுக்³கா⁴தஸாருப்பஸுத்தே ஆக³தமேவ. வுத்தனயமேவ மஞ்ஞிதஸமுக்³கா⁴தஸுத்தே.
பட²மஏஜாஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.
9-10. பட²மத்³வயஸுத்தாதி³வண்ணனா
92-93. த்³வயந்தி து³கம். பாளியம் ஆமேடி³தலோபேன நித்³தே³ஸோதி ஆஹ ‘‘த்³வே த்³வே கோட்டா²ஸே’’தி. ஏவமேதந்தி ஏவம் அனிச்சாதி³பா⁴வேன ஏதம் சக்கு²ரூபஞ்சாதி த்³வயம். சலதீதி அனவட்டா²னேன பசலதி. ப்³யத²தீதி ஜராய மரணேன ச பவேத⁴தி. ஹேது சேவ உப்பத்தினிமித்தத்தா. ஸஹக³தீதி ஸஹப்பவத்தி, தாய க³ஹேதப்³ப³த்தா ‘‘ஸங்க³தீ’’தி ப²ஸ்ஸோ வுத்தோ. ஏஸ நயோ ஸேஸபத³த்³வயேபி. யஸ்மா ச ஸம்க³ச்ச²மானத⁴ம்மவிமுத்தா ஸங்க³தி நாம நத்தி², ததா² ஸன்னிபாதஸமவாயா, தேஸம் வஸேன நிப்³ப³த்தோ ப²ஸ்ஸோ ததா² வுச்சதீதி. தேனாஹ ‘‘இமினா’’திஆதி³.
வத்தூ²தி சக்கு² நிஸ்ஸயபச்சயாதி³பா⁴வேன. ஆரம்மணந்தி ரூபம் ஆரம்மணபச்சயாதி³பா⁴வேன. ஸஹஜாதா தயோ க²ந்தா⁴ வேத³னாத³யோ, தே ஸஹஜாதாதி³பச்சயபா⁴வேன. அயம் ஹேதூதி அயம் திவிதோ⁴ ஹேதூ. ப²ஸ்ஸேனாதிஆதீ³ஸு அயம் ஸங்கே²பத்தோ² – யஸ்மா ரூபாரம்மணே ப²ஸ்ஸே அத்தனோ பு²ஸனகிச்சம் கரோந்தே ஏவம் வேத³னா அனுப⁴வனகிச்சம், ஸஞ்ஞா ஸஞ்ஜானனகிச்சம் கரோதி, தஸ்மா ‘‘ப²ஸ்ஸேன பு²ட்ட²மேவா’’திஆதி³வுத்தமேவ அத்த²ம் இதா³னி புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பு²ட்டோ²’’திஆதி³ வுத்தம். பஞ்சேவ க²ந்தா⁴ ப⁴க³வதா ஸமதிம்ஸாய ஆகாரேஹி வுத்தா. கஸ்மாதி ஆஹ ‘‘கத²’’ந்திஆதி³. ருக்க²ஸாகா²ஸு ருக்க²வோஹாரோ விய ஏகேகத⁴ம்மேபி க²ந்த⁴வோஹாரோ ஹோதியேவ. தேனாஹ ப⁴க³வா – ‘‘விஞ்ஞாணம் விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴’’தி (யம. க²ந்த⁴யமக 2).
பட²மத்³வயஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.
ச²ன்னவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.