1. ஸப்³ப³ஸுத்தவண்ணனா
23. ஸப்³ப³-ஸத்³தோ³ பகரணவஸேன கத்த²சி ஸப்பதே³ஸேபி பவத்ததீதி ததோ நிவத்தனத்த²ம் அனவஸேஸவிஸயேன ஸப்³ப³-ஸத்³தே³ன விஸேஸேத்வா வுத்தம் ‘‘ஸப்³ப³ஸப்³ப³’’ந்தி, ஸப்³ப³மேவ ஹுத்வா ஸப்³ப³ந்தி அத்தோ². ஆயதனபா⁴வம் ஸப்³ப³ம் ஆயதனஸப்³ப³ம், ஸேஸத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ.
தஸ்ஸ அவிஸயாபா⁴வதோ ந அத்³தி³ட்ட²மித⁴த்தி² கிஞ்சீதி. இதா⁴தி நிபாதமத்தம், இத⁴ வா ஸதே³வகே லோகே, த³ஸ்ஸனபூ⁴தேன ஞாணேன அதி³ட்ட²ம் நாம கிஞ்சி நத்தீ²தி அத்தோ². யதி³ ஏவம் அனுமானவிஸயம் நு கோ² கத²ந்தி ஆஹ ‘‘அதோ² அவிஞ்ஞாத’’ந்தி. அஞ்ஞேஸம் அபச்சக்க²ம்பி அவிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸ கிஞ்சி நத்தீ²தி அதி³ட்ட²ம் அவிஞ்ஞாதம் நத்தி². பச்சுப்பன்னம் அதீதமேவ ஞேய்யம் க³ஹிதம், அனாக³தம் நு கோ² கத²ந்தி ஆஹ – ‘‘அஜானிதப்³ப³’’ந்தி, தஸ்ஸ கிஞ்சி நத்தீ²தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஜானிதும் ஞாதும் அஸக்குணேய்யம் நாம தஸ்ஸ கிஞ்சி நத்தீ²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸப்³ப³ம் அபி⁴ஞ்ஞாஸீ’’திஆதி³.
ஸகலஸ்ஸ ஸக்காயத⁴ம்மஸ்ஸ பரிக்³க³ஹிதத்தா ஸக்காயஸப்³ப³ம். ஸப்³ப³த⁴ம்மேஸூதி பஞ்சன்னம் த்³வாரானம் ஆரம்மணபூ⁴தேஸு ஸப்³பே³ஸு த⁴ம்மேஸு. யஸ்மா ச²ஸுபி ஆரம்மணேஸு க³ஹிதேஸு பதே³ஸஸப்³ப³ம் நாம ந ஹோதி, தஸ்மா ‘‘பஞ்சாரம்மணமத்த’’ந்தி வுத்தம். பதே³ஸஸப்³ப³ம் ஸக்காயஸப்³ப³ம் ந பாபுணாதி தஸ்ஸ தேபூ⁴மகத⁴ம்மேஸு ஏகதே³ஸஸ்ஸ அஸங்க³ண்ஹனதோ. ஸக்காயஸப்³ப³ம் ஆயதனஸப்³ப³ம் ந பாபுணாதி லோகுத்தரத⁴ம்மானம் அஸங்க³ண்ஹனதோ. ஆயதனஸப்³ப³ம் ஸப்³ப³ஸப்³ப³ம் ந பாபுணாதி. யஸ்மா ஆயதனஸப்³பே³ன சதுபூ⁴மகத⁴ம்மாவ பரிக்³க³ஹிதா, ந லக்க²ணபஞ்ஞத்தியோ, யஸ்மா ஸப்³ப³ஸப்³ப³ம் த³ஸ்ஸேந்தேன பு³த்³த⁴ஞாணவிஸயோ த³ஸ்ஸிதோ, தஸ்மா ‘‘ஸப்³ப³ஸப்³ப³ம் ந பாபுணாதீ’’தி ஏத்தா²பி ‘‘கஸ்மா…பே… நத்தி²தாயா’’தி ஸப்³ப³ம் ஞாதாரம்மணேனேவ புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனம் கதம். ‘‘ஆயதனஸப்³பே³பி இத⁴ விபஸ்ஸனுபக³த⁴ம்மாவ க³ஹேதப்³பா³ அபி⁴ஞ்ஞேய்யனித்³தே³ஸவஸேனபி ஸம்மஸனசாரஸ்ஸேவ இச்சி²தத்தா’’தி வத³ந்தி.
படிக்கி²பித்வாதி ‘‘இத³ம் ஸப்³ப³ம் நாம ந ஹோதீ’’தி ஏவம் படிக்கி²பித்வா. தஸ்ஸாதி ‘‘அஞ்ஞம் ஸப்³ப³ம் பஞ்ஞாபேஸ்ஸாமீ’’தி வத³ந்தஸ்ஸ. வாசாய வத்தப்³ப³வத்து²மத்தகமேவாதி வஞ்ஜா²புத்தக³க³னகுஸுமாதி³வாசா விய ஏதஸ்ஸ வாசாய கேவலம் வத்தப்³ப³வத்து²கமேவ ப⁴வேய்ய, ந அத்தோ², வசனமத்தகமேவாதி அத்தோ². அதிக்கமித்வாதி அனாமஸித்வா அக்³க³ஹேத்வா. தம் கிஸ்ஸ ஹேதூதி விகா⁴தாபஜ்ஜனம் கேன ஹேதுனா. யதா² தம் அவிஸயஸ்மிந்தி யதா² அஞ்ஞோபி கோசி அவிஸயே வாயமந்தோ, ஏவந்தி அத்தோ². அட்ட²கதா²யம் பன யஸ்மா பாளியம் ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேதூ’’தி வுத்தகாரணமேவ உபனயனவஸேன த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² த’’ந்திஆதி³ வுத்தம். காரணோபனயனஞ்ச காரணமேவாதி ‘‘யதா²தி காரணவசன’’ந்தி வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேனேவாஹ ‘‘ஏவம் இமஸ்மிம்பி அவிஸயே’’திஆதி³.
ஸப்³ப³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.