2. து³தியவக்³கோ³
1. ஸத்ததா⁴துஸுத்தவண்ணனா
95. ஆபா⁴தீதி ஆபா⁴, ஆலோகபா⁴வேன நிப்ப²ஜ்ஜதி, உபட்டா²தீதி வா அத்தோ². ஸோ ஏவ நிஜ்ஜீவட்டே²ன தா⁴தூதி ஆபா⁴தா⁴து. ஆலோகஸ்ஸாதி ஆலோககஸிணஸ்ஸ. ஸுட்டு², ஸோப⁴னம் வா பா⁴தீதி ஸுப⁴ம். கஸிணஸஹசரணதோ ஜா²னம் ஸுப⁴ம். ஸேஸம் வுத்தனயமேவ. ஸுபரிஸுத்³த⁴வண்ணம் கஸிணம். ஆகாஸானஞ்சாத³யோபி ஸுபா⁴ரம்மணம் ஏவாதி கேசி. தே³ஸனம் நிட்டா²பேஸீதி தே³ஸனம் உத்³தே³ஸமத்தே ஏவ ட²பேஸி. பாளியம் ‘‘அந்த⁴காரம் படிச்ச பஞ்ஞாயதீ’’தி ஏத்தா²பி ஆரம்மணமேவ க³ஹிதம், ததா² ‘‘அயம் தா⁴து அஸுப⁴ம் படிச்ச பஞ்ஞாயதீ’’தி ஏத்தா²பி. யதா² ஹி இத⁴ ஸுவண்ணம் கஸிணம் ஸுப⁴ந்தி அதி⁴ப்பேதம், ஏவம் து³ப்³ப³ண்ணம் அஸுப⁴ந்தி.
அந்த⁴காரம் படிச்சாதி அந்த⁴காரம் படிச்சா²த³கபச்சயம் படிச்ச. பஞ்ஞாயதீதி பாகடோ ஹோதி. தேனாஹ ‘‘அந்த⁴காரோ ஹீ’’திஆதி³. ஆலோகோபி, அந்த⁴காரேன பரிச்சி²ன்னோ ஹோதீதி யோஜனா. அந்த⁴காரோ தாவ ஆலோகேன பரிச்சி²ன்னோ ஹோது ‘‘யத்த² ஆலோகோ நத்தி², தத்த² அந்த⁴காரோ’’தி ஆலோகோ கத²ம் அந்த⁴காரேன பரிச்சி²ன்னோ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அந்த⁴காரேன ஹி ஸோ பாகடோ ஹோதீ’’தி. பரிச்சே²த³லேகா²ய விய சித்தரூபம் அந்த⁴காரேன ஹி பரிதோ பரிச்சி²ன்னோ ஹுத்வா பஞ்ஞாயதி, யதா² தம் சா²யாய ஆதபோ. ஏஸேவ நயோதி அஸுப⁴ஸுபா⁴னம் அஞ்ஞமஞ்ஞபரிச்சி²ன்னதம் அதிதி³ஸித்வா தத்த² அதி⁴ப்பேதமேவ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அஸுபே⁴ ஸதி ஸுப⁴ம் பஞ்ஞாயதீ’’தி ஆஹ. ஏவமாஹாதி ‘‘அஸுப⁴ம் படிச்ச ஸுப⁴ம் பஞ்ஞாயதீ’’தி அவோச. ‘‘ரூபீ ரூபானி பஸ்ஸதீ’’திஆதீ³ஸு விய உத்தரபத³லோபேனாயம் நித்³தே³ஸோதி ஆஹ ‘‘ரூபம் படிச்சாதி ரூபாவசரஸமாபத்திம் படிச்சா’’தி. தாய ஹி ஸதி அதி⁴க³தாய. ரூபஸமதிக்கமா வா ஹோதீதி ஸபா⁴வாரம்மணானம் ரூபஜ்ஜா²னானம் ஸமதிக்கமா ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்தி நாம ஹோதீதி அத்தோ². ஏஸேவ நயோதி இமினா ‘‘ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமதிக்கமா விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸமாபத்தி நாம ஹோதீ’’திஆதி³னா த்³வேபி பகாரே அதிதி³ஸதி. படிஸங்கா²தி படிஸங்கா²ஞாணேன. அப்பவத்திந்தி யதா²பரிச்சி²ன்னகாலம் அப்பவத்தனம். ஏதேன க²ணனிரோதா⁴தி³ம் படிக்கி²பதி.
கத²ம் ஸமாபத்தி பத்தப்³பா³தி இமாஸு ஸத்தஸு தா⁴தூஸு கா பகாரா ஸஞ்ஞாஸமாபத்தி நானா ஹுத்வா ஸமாபஜ்ஜிதப்³பா³. தேனாஹ ‘‘கீதி³ஸா ஸமாபத்தியோ’’திஆதி³. ஸஞ்ஞாய அத்தி²பா⁴வேனாதி படுகிச்சாய ஸஞ்ஞாய அத்தி²பா⁴வேன. ஸுகு²மஸங்கா²ரானம் தத்த² ஸமாபத்தியம் அவஸிஸ்ஸதாய. நிரோதோ⁴வாதி ஸங்கா²ரானம் நிரோதோ⁴ ஏவ.
ஸத்ததா⁴துஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
2. ஸனிதா³னஸுத்தவண்ணனா
96. பா⁴வனபும்ஸகமேதம் ‘‘விஸமம் சந்தி³மஸூரியா பரிவத்தந்தீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.70) விய. ஸனிதா³னந்தி அத்தனோ ப²லம் நித³தா³தீதி நிதா³னம், காரணந்தி ஆஹ ‘‘ஸனிதா³னோ ஸப்பச்சயோ’’தி. காமபடிஸம்யுத்தோதி காமராக³ஸங்கா²தேன காமேன படிஸம்யுத்தோ வா காமபடிப³த்³தோ⁴ வா. தக்கேதீதி தக்கோ. அபூ⁴தகாரம் ஸமாரோபேத்வா கப்பேதீதி ஸங்கப்போ. ஆரம்மணே சித்தம் அப்பேதீதி அப்பனா. விஸேஸேன அப்பேதீதி ப்³யப்பனா. ஆரம்மணே சித்தம் அபி⁴னிரோபேந்தம் விய பவத்ததீதி சேதஸோ அபி⁴னிரோபனா. மிச்சா² விபரீதோ பாபகோ ஸங்கப்போதி மிச்சா²ஸங்கப்போ. அஞ்ஞேஸு ச காமபடிஸம்யுத்தேஸு விஜ்ஜமானேஸு விதக்கோ ஏவ காமதா⁴துஸத்³தே³ன நிருள்ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³ விதக்கஸ்ஸ காமபஸங்க³ப்பத்திஸாதிஸயத்தா. ஏஸ நயோ ப்³யாபாத³தா⁴துஆதீ³ஸுபி. ஸப்³பே³பி அகுஸலா த⁴ம்மா காமதா⁴து ஹீனஜ்ஜா²ஸயேஹி காமேதப்³ப³தா⁴துபா⁴வதோ.
கிலேஸகாமஸ்ஸ ஆரம்மணபா⁴வத்தா ஸப்³பா³குஸலஸம்கா³ஹிகாய காமதா⁴துயா இதரா த்³வே ஸங்க³ஹேத்வா கத²னம் ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகா. திஸ்ஸன்னம் தா⁴தூனம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஸங்கரதோ கதா² அஸம்பி⁴ன்னா. இமம் காமாவசரஸஞ்ஞிதம் காமவிதக்கஸஞ்ஞிதஞ்ச காமதா⁴தும். படிச்சாதி பச்சயபூ⁴தம் லபி⁴த்வா. தீஹி காரணேஹீதி தீஹி ஸாரபூ⁴தேஹி காரணேஹி.
ப்³யாபாத³விதக்கோ ப்³யாபாதோ³ உத்தரபத³லோபேன, ஸோ ஏவ நிஜ்ஜீவட்டே²ன ஸபா⁴வதா⁴ரணட்டே²ன தா⁴தூதி ப்³யாபாத³தா⁴து. ப்³யாபஜ்ஜதி சித்தம் ஏதேனாதி ப்³யாபாதோ³, தோ³ஸோ. ப்³யாபாதோ³பி தா⁴தூதி யோஜனா. ஸஹஜாதபச்சயாதி³வஸேனாதி ஸஹஜாதஅஞ்ஞமஞ்ஞனிஸ்ஸயஸம்பயுத்தஅத்தி²அவிக³தபச்சயவஸேன. விஸேஸேன ஹி பரஸ்ஸ அத்தனோ ச து³க்கா²பனம் விஹிம்ஸா, ஸா ஏவ தா⁴து, அத்த²தோ ரோஸனா பரூபகா⁴தோ, ததா² பவத்தோ வா தோ³ஸஸஹக³தசித்துப்பாதோ³.
திணக³ஹனே அரஞ்ஞேதி திணேஹி க³ஹனபூ⁴தே அரஞ்ஞே. அனயப்³யஸனந்தி அபாயப்³யஸனம், பரிஹரணூபாயரஹிதம் விபத்திந்தி வா அத்தோ². அவட்³டி⁴ம் வினாஸந்தி அவட்³டி⁴ஞ்சேவ வினாஸஞ்சாதி வத³ந்தி ஸப்³ப³ஸோ வட்³டி⁴ரஹிதம். ஸுக்க²திணதா³யோ விய ஆரம்மணம் கிலேஸக்³கி³ஸம்வத்³த⁴னட்டே²ன. திணுக்கா விய அகுஸலஸஞ்ஞா அனுத³ஹனட்டே²ன. திணகட்ட²…பே… ஸத்தா அனயப்³யஸனாபத்திதோ. ‘‘இமே ஸத்தா’’தி ஹி அயோனிஸோ படிபஜ்ஜமானா அதி⁴ப்பேதா. தேனாஹ ‘‘யதா² ஸுக்க²திணதா³யே’’திஆதி³.
ஸமதாபா⁴வதோ ஸமதாவிரோத⁴தோ விஸமதாஹேதுதோ ச விஸமா ராகா³த³யோதி ஆஹ ‘‘ராக³விஸமாதீ³னி அனுக³த’’ந்தி. இச்சி²தப்³பா³ அவஸ்ஸம்பா⁴வினிபா⁴வேன.
ஸம்கிலேஸதோ நிக்க²மனட்டே²ன நேக்க²ம்மோ, ஸோ ஏவ நிஜ்ஜீவட்டே²ன தா⁴தூதி நேக்க²ம்மதா⁴து. ஸ்வாயம் நேக்க²ம்மஸத்³தோ³ பப்³ப³ஜ்ஜாதீ³ஸு குஸலவிதக்கே ச நிருள்ஹோதி ஆஹ ‘‘நேக்க²ம்மவிதக்கோபி நேக்க²ம்மதா⁴தூ’’தி. இதராபி த்³வே தா⁴துயோதி அப்³யாபாத³அவிஹிம்ஸாதா⁴துயோ வத³தி. விஸும் தீ³பேதப்³பா³ ஸரூபேன ஆக³தத்தா. விதக்காத³யோதி நேக்க²ம்மஸங்கப்பச்ச²ந்த³பரிளாஹபரியேஸனா. யதா²னுரூபம் அத்தனோ அத்தனோ பச்சயானுரூபம். கத²ம் பனேத்த² குஸலத⁴ம்மேஸு பரிளாஹோ வுத்தோதி? ஸங்கா²ரபரிளாஹமத்தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம், ஸோளஸஸு ஆகாரேஸு து³க்க²ஸச்சே ஸந்தாபட்டோ² விய வுத்தோ, யஸ்ஸ விக³மேன அரஹதோ ஸீதிபா⁴வப்பத்தி வுச்சதி.
ஸயம் ந ப்³யாபஜ்ஜதி, தேன வா தம்ஸமங்கீ³புக்³க³லோ ந கிஞ்சி ப்³யாபாதே³தீதி அப்³யாபாதோ³, விஹிம்ஸாய வுத்தவிபரியாயேஹி ஸா வேதி³தப்³பா³. ஹிதேஸிபா⁴வேன மிஜ்ஜதி ஸினிய்ஹதீதி மித்தோ, மித்தஸ்ஸ ஏஸாதி மேத்தி, அப்³யாபாதோ³. மேத்தாயனாதி மேத்தாகாரணம், மேத்தாய வா அயனா பவத்தனா. மேத்தாயிதத்தந்தி மேத்தாயிதஸ்ஸ மேத்தாய பவத்தஸ்ஸ பா⁴வோ. மேத்தாசேதோவிமுத்தீதி மேத்தாயனவஸேன பவத்தோ சித்தஸமாதி⁴. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.
ஸனிதா³னஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
3. கி³ஞ்ஜகாவஸத²ஸுத்தவண்ணனா
97. இதோ பட்டா²யாதி ‘‘தா⁴தும், பி⁴க்க²வே’’தி இமஸ்மா ததியஸுத்ததோ பட்டா²ய. யாவ கம்மவக்³கோ³, தாவ நேத்வா உபக³ந்த்வா ஸேதி ஏத்தா²தி ஆஸயோ, ஹீனாதி³பா⁴வேன அதீ⁴னோ ஆஸயோ அஜ்ஜா²ஸயோ, தம் அஜ்ஜா²ஸயம், அதி⁴முத்தந்தி அத்தோ². ஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜதீதிஆதீ³ஸு ஹீனாதி³பே⁴த³ம் அஜ்ஜா²ஸயம் படிச்ச ஹீனாதி³பே⁴தா³ ஸஞ்ஞா, தன்னிஸ்ஸயதி³ட்டி²விகப்பனா, விதக்கோ ச உப்பஜ்ஜதி ஸஹஜாதகோடியா உபனிஸ்ஸயகோடியா ச. ஸத்தா²ரேஸூதி தேஸம் ஸத்து²படிஞ்ஞதாய வுத்தம், ந ஸத்து²லக்க²ணஸப்³பா⁴வதோ. அஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ஸூதி ஆதா⁴ரே விஸயே ச பு⁴ம்மம் ஏகதோ கத்வா வுத்தந்தி பட²மம் தாவ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘மயம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴’’திஆதி³ம் வத்வா இதரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தேஸு ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏதே’’திஆதி³மாஹ. தேஸம் ‘‘மயம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴’’தி உப்பன்னதி³ட்டி² இத⁴ மூலபா⁴வேன புச்சி²தா, இதரா அனுஸங்கிதாதி புச்ச²தியேவாதி ஸாஸங்கம் வத³தி.
‘‘மஹதீ’’தி ஏத்த² மஹாஸத்³தோ³ ‘‘மஹாஜனோ’’திஆதீ³ஸு விய ப³ஹுஅத்த²வாசகோதி த³ட்ட²ப்³போ³. அவிஜ்ஜாபி ஹீனஹீனதரஹீனதமாதி³பே⁴தே³ன ப³ஹுபகாரா. தஸ்ஸாதி தி³ட்டி²யா. கஸ்மா பனேத்த² ‘‘யதி³த³ம் அவிஜ்ஜா தா⁴தூ’’தி அவிஜ்ஜம் உத்³த⁴ரித்வா ‘‘ஹீனம் தா⁴தும் படிச்சா’’தி அஜ்ஜா²ஸயதா⁴து நித்³தி³ட்டா²தி? ந கோ² பனேதம் ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், ‘‘அஞ்ஞம் உத்³த⁴ரித்வா அஞ்ஞம் நித்³தி³ட்டா²’’தி, யதோ அவிஜ்ஜாஸீஸேன அஜ்ஜா²ஸயதா⁴து ஏவ க³ஹிதா. அவிஜ்ஜாக³ஹிதோ ஹி புரிஸபுக்³க³லோ தி³ட்ட²ஜ்ஜா²ஸயோ ஹீனாதி³பே⁴த³ம் அவிஜ்ஜாதா⁴தும் நிஸ்ஸாய ததோ ஸஞ்ஞாதி³ட்டி²ஆதி³கே ஸங்கப்பேதி. பணிதி⁴ பத்த²னா, ஸா பன ததா² ததா² சித்தஸ்ஸ ட²பனவஸேன ஹோதீதி ஆஹ ‘‘சித்தட்ட²பன’’ந்தி. தேனாஹ ‘‘ஸா பனேஸா’’திஆதி³. ஏதேதி ஹீனபச்சயா ஸஞ்ஞாதி³ட்டி²விதக்கசேதனா பத்த²னா பணிதி⁴ஸங்கா²தா ஹீனா த⁴ம்மா. ஹீனோ நாம ஹீனத⁴ம்மஸமாயோக³தோ. ஸப்³ப³பதா³னீதி ‘‘பஞ்ஞபேதீ’’திஆதீ³னி பதா³னி யோஜேதப்³பா³னி ஹீனஸத்³தே³ன மஜ்ஜி²முத்தமட்டா²னந்தரஸ்ஸ அஸம்ப⁴வதோ. உபபஜ்ஜனம் ‘‘உபபத்தீ’’தி ஆஹ ‘‘த்³வே உபபத்தியோ படிலாபோ⁴ ச நிப்³ப³த்தி சா’’தி. தத்த² ஹீனகுலாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஹீனரூபபோ⁴க³பரிஸாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ. ஹீனத்திகவஸேனாதி ஹீனத்திகே வுத்தத்திகபத³வஸேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. சித்துப்பாத³க்க²ணேதி இத³ம் ஹீனத்திகபரியாபன்னானம் சித்துப்பாதா³னம் வஸேன தத்த² தத்த² லத்³த⁴த்தா வுத்தம். பஞ்சஸு நீசகுலேஸூதி சண்டா³லவேனனேஸாத³ரத²காரபுக்குஸகுலேஸு. த்³வாத³ஸஅகுஸலசித்துப்பாதா³னம் பன யோ கோசி படிலாபோ⁴ ஹீனோதி யோஜனா. ஸேஸத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. இமஸ்மிம் டா²னேதி ‘‘யாயம், ப⁴ந்தே, தி³ட்டீ²’’திஆதி³னா ஆக³தே இமஸ்மிம் டா²னே. ‘‘தா⁴தும், பி⁴க்க²வே, படிச்ச உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதி³னா ஆக³தத்தா நிப்³ப³த்தியேவ அதி⁴ப்பேதா, ந படிலாபோ⁴.
கி³ஞ்ஜகாவஸத²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
4. ஹீனாதி⁴முத்திகஸுத்தவண்ணனா
98. ஏகதோ ஹோந்தீதி ஸமானச்ச²ந்த³தாய அஜ்ஜா²ஸயதோ ஏகதோ ஹோந்தி. நிரந்தரா ஹோந்தீதி தாய ஏவ ஸமானச்ச²ந்த³தாய சித்தேன நிப்³பி³ஸேஸா ஹோந்தி. இத⁴ அதி⁴முத்தி நாம அஜ்ஜா²ஸயதா⁴தூதி ஆஹ ‘‘ஹீனாதி⁴முத்திகாதி ஹீனஜ்ஜா²ஸயா’’தி.
ஹீனாதி⁴முத்திகஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
5. சங்கமஸுத்தவண்ணனா
99. மஹாபஞ்ஞேஸூதி விபுலபஞ்ஞேஸு. நந்தி ஸாரிபுத்தத்தே²ரம். க²ந்த⁴ந்தரந்தி க²ந்த⁴விபா⁴க³ம், க²ந்தா⁴னம் வா அந்தரம் விஸேஸோ அத்தீ²தி க²ந்த⁴ந்தரோ. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. பரிகம்மந்தி இத்³தி⁴விதா⁴தி⁴க³மஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³பரிகம்மஞ்சேவ உத்தரபரிகம்மஞ்ச. ஆனிஸம்ஸந்தி இத்³தா⁴னிஸம்ஸஞ்சேவ ஆனிஸம்ஸஞ்ச. அதி⁴ட்டா²னம் விகுப்³ப³னந்தி அதி⁴ட்டா²னவிதா⁴னஞ்சேவ விகுப்³ப³னவிதா⁴னஞ்ச. வுத்தனயேனேவாதி ‘‘பத²விம் பத்த²ரந்தோ வியா’’திஆதி³னா.
து⁴தங்க³பரிஹாரந்தி து⁴தங்கா³னம் பரிஹரணவிதி⁴ம். பரிஹரணக்³க³ஹணேனேவ ஸமாதா³னம் ஸித்³த⁴ம் ஹோதீதி தம் ந க³ஹிதம். ஆனிஸம்ஸந்தி தம்தம்து⁴தங்க³பரிஹரணே த³ட்ட²ப்³ப³ம் ஆனிஸம்ஸமேவ. ஸமோதா⁴னந்தி ‘‘ஏத்தகா பிண்ட³பாதபடிஸம்யுத்தா, ஏத்தகா ஸேனாஸனபடிஸம்யுத்தா’’தி பச்சயவஸேன அஞ்ஞமஞ்ஞஞ்ச அந்தோக³த⁴த்தா. அதி⁴ட்டா²னந்தி அதி⁴ட்டா²னவிதி⁴ம். பே⁴த³ந்தி உக்கட்டா²தி³பே⁴த³ஞ்சேவ பி⁴ன்னாகாரஞ்ச.
பரிகம்மந்தி ‘‘தி³ப்³ப³சக்கு² ஏவம் உப்பாதே³தப்³ப³ம், ஏவம் விஸோதே⁴தப்³ப³’’ந்திஆதி³னா பரிகம்மவிதா⁴னம். ஆனிஸம்ஸந்தி பரேஸம் அஜ்ஜா²ஸயானுரூபாயதனாதி³ஆனிஸம்ஸபபே⁴த³ம். உபக்கிலேஸந்தி ஸாதா⁴ரணம் அஸாதா⁴ரணம் து³வித⁴ம் உபக்கிலேஸம். விபஸ்ஸனாபா⁴வனுபக்கிலேஸா ஹி தி³ப்³ப³சக்கு²ஸ்ஸ உபக்கிலேஸாதி வேதி³தப்³பா³.
ஸங்கே²பவித்தா²ரக³ம்பீ⁴ருத்தானவிசித்ரகதா²தீ³ஸூதி ஸங்கே²போ வித்தா²ரோ க³ம்பீ⁴ரதா உத்தானதா விசித்ரபா⁴வோ நேய்யத்த²தா நீதத்த²தாதி ஏவமாதீ³ஸு த⁴ம்மஸ்ஸ கதே²தப்³ப³ப்பகாரேஸு தம் தம் கதே²தப்³பா³காரம்.
இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ², பகாரத்தோ² வா. தேன –
‘‘ஆதி³ம்ஹி ஸீலம் தே³ஸேய்ய, (தீ³. நி. அட்ட². 1.190; ம. நி. அட்ட². 1.291)
மஜ்ஜே² சித்தம் வினித்³தி³ஸே;
அந்தே பஞ்ஞா கதே²தப்³பா³,
ஏஸோ த⁴ம்மகதா²விதோ⁴’’தி. –
ஏவம் கதே²தப்³பா³காரம் ஸங்க³ண்ஹாதி.
‘‘ஸிதி²லம் த⁴னிதஞ்ச தீ³க⁴ரஸ்ஸம், க³ருகம் லஹுகஞ்ச நிக்³க³ஹீதம்;
ஸம்ப³ந்த⁴ம் வவத்தி²தம் விமுத்தம், த³ஸதா⁴ ப்³யஞ்ஜனபு³த்³தி⁴யா பபே⁴தோ³’’தி. (தீ³. நி. 1.190; ம. நி. அட்ட². 1.291; பரி. 485) –
ஏவம் வுத்தம் த³ஸவித⁴ம் ப்³யஞ்ஜனபு³த்³தி⁴ம். அட்டு²ப்பத்திந்தி தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ ஜாதகஸ்ஸ ச அட்டு²ப்பத்திம். அனுஸந்தி⁴ந்தி பச்சா²னுஸந்தி⁴ஆதி³அனுஸந்தி⁴ம். புப்³பா³பரந்தி ஸம்ப³ந்த⁴ம். இத³ம் பத³ம் ஏவம் வத்தப்³ப³ம், இத³ம் புப்³பா³பரம் ஏவம் க³ஹேதப்³ப³ந்தி.
குலஸங்க³ண்ஹனபரிஹாரந்தி லாபு⁴ப்பாத³னத்த²ம் குலானம் ஸங்க³ண்ஹனவிதி⁴னோ பரிஹரணம் தன்னியமிதம் ஏகந்திகம் குலஸங்க³ஹணவிதி⁴ம்.
சங்கமஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
6. ஸகா³தா²ஸுத்தவண்ணனா
100. ‘‘தா⁴துஸோ ஸம்ஸந்த³ந்தீ’’தி இத³ம் அஜ்ஜா²ஸயதோ ஸரிக்க²தாத³ஸ்ஸனம், ந காயேன மிஸ்ஸீபா⁴வத³ஸ்ஸனந்தி ஆஹ ‘‘ஸமுத்³த³ந்தரே’’திஆதி³. நிரந்தரோதி நிப்³பி³ஸேஸோ. ஸம்ஸக்³கா³தி பஞ்சவித⁴ஸம்ஸக்³க³ஹேது. ஸம்ஸக்³க³க³ஹணேன சேத்த² ஸம்ஸக்³க³வத்து²கா தண்ஹா க³ஹிதா. தேனாஹ ‘‘த³ஸ்ஸன…பே… ஸ்னேஹேனா’’தி.
வனதி ப⁴ஜதி ஸஜ்ஜதி தேனாதி வனம், வனதோ²தி ச கிலேஸோ வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘வனதோ² ஜாதோதி கிலேஸவனம் ஜாத’’ந்தி. இதரே ஸம்ஸக்³க³மூலகாதி தமேவ படிக்கி²பந்தோ ஆஹ ‘‘அத³ஸ்ஸனேனா’’தி. ஸாது⁴ஜீவீதி ஸாது⁴ ஸுட்டு² ஜீவீ, தம்ஜீவனஸீலோ. தேனாஹ ‘‘பரிஸுத்³த⁴ஜீவிதம் ஜீவமானோ’’தி.
ஸகா³தா²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
7. அஸ்ஸத்³த⁴ஸம்ஸந்த³னஸுத்தவண்ணனா
101. நிரோஜாதி ஸத்³தா⁴ஸ்னேஹாபா⁴வேன நிஸ்னேஹா. ததோ ஏவ அரஸபா⁴வேன நிரஸா. ஏகஸதி³ஸாதி ஸமஸமா நிப்³பி³ஸேஸா. தேனாஹ ‘‘நிரந்தரா’’தி. அலஜ்ஜிதாய ஏகஸீமகதா பி⁴ன்னமரியாதா³. ஸத்³தா⁴ தேஸம் அத்தீ²தி ஸத்³தா⁴. தந்திபாலகாதி ஸத்³த⁴ம்மதந்தியா பாலகா. வம்ஸானுரக்க²காதி அரியவம்ஸஸ்ஸ அனுரக்க²கா. ஆரத்³த⁴வீரியாதி பக்³க³ஹிதவீரியா. யஸ்மா தாதி³ஸானம் வீரியம் பரிபுண்ணம் நாம ஹோதி கிச்சஸித்³தி⁴யா, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘பரிபுண்ணபரக்கமா’’தி. ஸப்³ப³கிச்சபரிக்³கா³ஹிகாயாதி சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴வனாகிச்சபரிக்³கா³ஹிகாய.
அஸ்ஸத்³த⁴ஸம்ஸந்த³னஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.
8-12. அஸ்ஸத்³த⁴மூலகஸுத்தாதி³வண்ணனா
102-106. அட்ட²மாதீ³னீதி அட்ட²மம் நவமம் த³ஸமம் ஏகாத³ஸமம் த்³வாத³ஸமந்தி இமானி பஞ்ச ஸுத்தானீதி ஏகே. அபரே பன நவ ஸுத்தானீதி இச்ச²ந்தி. ஸ்வாயமத்தோ² அட்ட²கதா²யம் வுத்தோயேவ. பாளியஞ்ச கேஸுசி போத்த²கேஸு லிகீ²யதி.
அஸ்ஸத்³த⁴மூலகஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.
து³தியவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.