3. தா⁴துஸம்யுத்தம்

1. நானத்தவக்³கோ³

1. தா⁴துனானத்தஸுத்தவண்ணனா

85. பட²மந்தி இமஸ்மிம் நிதா³னவக்³கே³ ஸம்யுத்தானம் பட²மம் ஸம்கீ³தத்தா. நிஸ்ஸத்தட்ட²ஸுஞ்ஞதட்ட²ஸங்கா²தேனாதி த⁴ம்மமத்ததாய நிஸ்ஸத்ததாஸங்கா²தேன நிச்சஸுப⁴ஸுக²அத்தஸுஞ்ஞதத்த²ஸங்கா²தேன. ஸபா⁴வட்டே²னாதி யதா²பூ⁴தஸபா⁴வட்டே²ன. ததோ ஏவ ஸபா⁴வஸ்ஸ தா⁴ரணட்டே²ன தா⁴தூதி லத்³த⁴னாமானம். நானாஸபா⁴வோ அஞ்ஞமஞ்ஞவிஸதி³ஸதா தா⁴துனானத்தம். சக்கு²ஸங்கா²தோ பஸாதோ³ சக்கு²பஸாதோ³. ஸோ ஏவ சக்க²னட்டே²ன சக்கு², நிஸ்ஸத்தஸுஞ்ஞதட்டே²ன தா⁴து சாதி சக்கு²தா⁴து. சக்கு²பஸாத³வத்து²ம் அதி⁴ட்டா²னம் கத்வா பவத்தம் சக்கு²பஸாத³வத்து²கம். ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. த்³வே ஸம்படிச்ச²னமனோதா⁴துயோ, ஏகா கிரியா மனோதா⁴தூதி திஸ்ஸோ மனோதா⁴துயோ மனோதா⁴து ‘‘மனனமத்தா தா⁴தூ’’தி கத்வா. வேத³னாத³யோ…பே… நிப்³பா³னஞ்ச த⁴ம்மதா⁴து விஸேஸஸஞ்ஞாபரிஹாரேன ஸாமஞ்ஞஸஞ்ஞாய பவத்தனதோ. ததா² ஹேதே த⁴ம்மா ஆயதனதே³ஸனாய ‘‘த⁴ம்மாயதன’’ந்தேவ தே³ஸிதா. ந ஹி நேஸம் ரூபாயதனாதீ³னம் விய விஞ்ஞாணேஹி அஞ்ஞவிஞ்ஞாணேன க³ஹேதப்³ப³தாகாரோ அத்தி². ஸப்³ப³ம்பீதி ச²ஸத்ததிவித⁴ம் மனோவிஞ்ஞாணம். காமாவசரா காமதா⁴துபரியாபன்னத்தா. அவஸானே த்³வேதி த⁴ம்மதா⁴துமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயோ. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ தம்ஸம்வண்ணனாஸு த³ட்ட²ப்³போ³.

தா⁴துனானத்தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. ப²ஸ்ஸனானத்தஸுத்தவண்ணனா

86. ஜாதிபஸுதிஆரம்மணாதி³பே⁴தே³ன நானாபா⁴வோ ப²ஸ்ஸோ. ஜாதிபச்சயபே⁴தே³ன ஹி பச்சயுப்பன்னஸ்ஸ பே⁴தோ³ ஹோதியேவ. த⁴ம்மபரிச்சே²த³வஸேன தா⁴துதே³ஸனாயம் திஸ்ஸோ மனனமத்தா தா⁴துயோவ மனோதா⁴துயோ. கிரியாமயஸ்ஸ சித்துப்பத்திவிபா⁴கே³ன பச்சயுப்பன்னஸ்ஸ வஸேன தா⁴துதே³ஸனாயம் மனனட்டே²ன தா⁴துதாய ஸாமஞ்ஞதோ மனோத்³வாராவஜ்ஜனம் ‘‘மனோதா⁴தூ’’தி அதி⁴ப்பேதந்தி வுத்தம் ‘‘மனோஸம்ப²ஸ்ஸோ மனோத்³வாரே பட²மஜவனஸம்பயுத்தோ’’திஆதி³. தஸ்மாதி யஸ்மா காமம் ஸம்படிச்ச²னமனோதா⁴துஅனந்தரம் உப்பஜ்ஜமானோ ஸந்தீரணவிஞ்ஞாணதா⁴துயா ஸம்பயுத்தோ ப²ஸ்ஸோபி மனோஸம்ப²ஸ்ஸோ ஏவ நாம, து³ப்³ப³லத்தா பன ஸோ ஸப்³ப³ப⁴வேஸு அஸம்ப⁴வதோ ச க³ஹிதோ அனவஸேஸதோ க³ஹணம் ந ஹோதீதி மனோத்³வாரே ஜவனஸம்ப²ஸ்ஸோ ஹோதி, தஸ்மா. அயமேத்த² அத்தோ²தி அயம் இத⁴ அதி⁴ப்பாயானுக³தோ அத்தோ².

ப²ஸ்ஸனானத்தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. நோப²ஸ்ஸனானத்தஸுத்தவண்ணனா

87. மனோஸம்ப²ஸ்ஸம் படிச்சாதி மனோத்³வாரே பட²மஜவனஸம்பயுத்தோ ப²ஸ்ஸோ மனோஸம்ப²ஸ்ஸோ, தம் மனோஸம்ப²ஸ்ஸம் படிச்ச. மனோதா⁴தூதி ஆவஜ்ஜனகிரியமனோதா⁴து. மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து மனோதா⁴தூதி வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயவஸேன வுத்தம். தேனாஹ ‘‘மனோத்³வாரே…பே… ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³’’தி. ததா² ஹி வக்க²தி ‘‘ஸப்³பா³னி சேதானீ’’திஆதி³.

நோப²ஸ்ஸனானத்தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. வேத³னானானத்தஸுத்தவண்ணனா

88. ஸப்³பா³பி தஸ்மிம் த்³வாரே வேத³னா வத்தேய்யும் சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸவேத³னா உபனிஸ்ஸயபச்சயபா⁴விதா. நிப்³ப³த்திபா²ஸுகத்த²ந்தி நிப்³ப³த்தியா உபனிஸ்ஸயபா⁴வேன பவத்தியா த³ஸ்ஸனஸுக²த்த²ம். ஸம்படிச்ச²னவேத³னமேவ க³ஹேதும் வட்டதி, தாய க³ஹிதாய இதராஸம் க³ஹணம் ஞாயாக³தமேவாதி. வுத்தம் போராணட்ட²கதா²யம். ஆவஜ்ஜனஸம்ப²ஸ்ஸந்தி ஆவஜ்ஜனமனோஸம்ப²ஸ்ஸம். அனந்தரூபனிஸ்ஸயபூ⁴தம் படிச்ச பட²மஜவனவஸேன உப்பஜ்ஜதீதி யோஜனா. அயமதி⁴ப்பாயோ உபனிஸ்ஸயஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா.

வேத³னானானத்தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. து³தியவேத³னானானத்தஸுத்தவண்ணனா

89. ததியசதுத்தே²ஸு வுத்தனயாவாதி ‘‘நோ சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²தா⁴தூ’’தி ஏவம் வுத்தனயோ, சதுத்தே² ‘‘சக்கு²தா⁴தும், பி⁴க்க²வே, படிச்ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸோ’’திஆதி³னா வுத்தனயோ ச. ஏகதோ கத்வாதி ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா தே³ஸிதா. கஸ்மா பன தேஸு ஸுத்தேஸு ஏவம் தே³ஸனா பவத்தாதி ஆஹ ‘‘ஸப்³பா³னி சேதானீ’’திஆதி³. படிஸேதோ⁴ பன தேஸம் வேத³னானானத்தாதீ³னம் ப²ஸ்ஸனானத்தாதி³கஸ்ஸ பச்சயபா⁴வதோ ததா²உப்பத்தியா அஸம்ப⁴வதோ. இதோ பரேஸூதி ‘‘நோ பரியேஸனானானத்தம் படிச்ச உப்பஜ்ஜதி பரிளாஹனானத்த’’ந்திஆதீ³ஸு.

து³தியவேத³னானானத்தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. பா³ஹிரதா⁴துனானத்தஸுத்தவண்ணனா

90. பஞ்ச தா⁴துயோ காமாவசரா ரூபஸபா⁴வத்தா.

பா³ஹிரதா⁴துனானத்தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. ஸஞ்ஞானானத்தஸுத்தவண்ணனா

91. ஆபாதே² பதிதந்தி சக்கு²ஸ்ஸ ஆபாத²க³தம் ஸாடகவேட²னாதி³ஸஞ்ஞிதம் பூ⁴தஸங்கா⁴தம் ஸம்மா நிஸ்ஸிதம். சக்கு²த்³வாரே ஸம்படிச்ச²னாதி³ஸம்பயுத்தஸஞ்ஞானம் ஸங்கப்பக³திகத்தா, சக்கு²விஞ்ஞாணஸம்பயுத்தஸஞ்ஞாக³ஹணேனேவ வா க³ஹேதப்³ப³தோ ‘‘ரூபஸஞ்ஞாதி சக்கு²விஞ்ஞாணஸம்பயுத்தா ஸஞ்ஞா’’தி வுத்தம் தத்த² ஸஞ்ஞாய ஏவ லப்³ப⁴னதோ. ஏதேனேவ ஹி தம்ஸம்பயுத்தோ ஸங்கப்போதி இத³ம்பி ஸம்வண்ணிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘ஸஞ்ஞாஸங்கப்பச²ந்தா³ ஏகஜவனவாரேபி நானாஜவனவாரேபி லப்³ப⁴ந்தீ’’தி. ஜவனஸம்பயுத்தஸ்ஸ விதக்கஸ்ஸ ச²ந்த³க³திகத்தா வுத்தம் ‘‘தீஹி சித்தேஹி ஸம்பயுத்தோ ஸங்கப்போ’’தி. ச²ந்தி³கதட்டே²னாதி ச²ந்த³கரணட்டே²ன, இச்சி²தட்டே²னாதி அத்தோ². அனுட³ஹனட்டே²னாதி பரிட³ஹனட்டே²ன. ஸன்னிஸ்ஸயடா³ஹரஸா ஹி ராக³க்³கி³ஆத³யோ ‘‘ரூபே’’தி பன தஸ்ஸ ஆரம்மணத³ஸ்ஸனமேதம். பரிளாஹோதி பரிளாஹஸீஸேன அபேக்க²ம் வத³தி. தேனாஹ ‘‘பரிளாஹே உப்பன்னே’’திஆதி³. ‘‘பரிளாஹோ’’தி த³ள்ஹஜ்ஜோ²ஸானா ப³லவாகாரப்பத்தா வுத்தாதி ஆஹ ‘‘பரிளாஹபரியேஸனா பன நானாஜவனவாரேயேவ லப்³ப⁴ந்தீ’’தி. தாஸம் லத்³தூ⁴பனிஸ்ஸயபா⁴வதோதி த³ஸ்ஸேதி. இமினா நயேனாதி ‘‘உப்பஜ்ஜதி ஸஞ்ஞானானத்த’’ந்தி ஏத்த² வுத்தனயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ‘‘ரூபஸஞ்ஞாதி³னானாஸபா⁴வம் ஸஞ்ஞம் படிச்ச காமஸங்கப்பாதி³னானாஸபா⁴வோ ஸங்கப்போ உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதி³னா நயேன வேதி³தப்³போ³.

ஸஞ்ஞானானத்தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

8. நோபரியேஸனானானத்தஸுத்தவண்ணனா

92. படிஸேத⁴மத்தமேவ நானம், ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவாதி அதி⁴ப்பாயோ.

நோபரியேஸனானானத்தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

9. பா³ஹிரப²ஸ்ஸனானத்தஸுத்தாதி³வண்ணனா

93. வுத்தப்பகாரே ஆரம்மணேதி ‘‘ஆபாதே² பதித’’ந்திஆதி³னா ஹேட்டா² வுத்தப்பகாரே ரூபாரம்மணே. ஸஞ்ஞாதி ரூபஸஞ்ஞாவ. அரூபத⁴ம்மோபி ஸமானோ யஸ்மிம் ஆரம்மணே பவத்ததி, தம் பு²ஸந்தோ விய ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘ஆரம்மணம் பு²ஸமானோ’’தி. தண்ஹாய வத்து²பூ⁴தம்யேவ ரூபாரம்மணம் லப்³ப⁴தீதி கத்வா ‘‘ரூபலாபோ⁴’’தி அதி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ ‘‘ஸஹ தண்ஹாய ஆரம்மணம் ரூபலாபோ⁴’’தி. ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகனயோதி ஏகஸ்மிம்யேவ ஆரம்மணே ஸப்³பே³ஸம் ஸஞ்ஞாதீ³னம் த⁴ம்மானம் உப்பத்தியா ஸப்³ப³ஸங்க³ண்ஹனவஸேன த³ஸ்ஸிதனயோ. தேனாஹ ‘‘ஏகஸ்மிம்யேவா’’திஆதி³. ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகனயோதி வா து⁴வபரிபோ⁴க³வஸேன நிப³த்³தா⁴ரம்மணந்தி வா ஆக³ந்துகாரம்மணந்தி வா விபா⁴க³ம் அகத்வா ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகனயோ. அபரோ நயோ. மிஸ்ஸகோதி ஆக³ந்துகாரம்மணே நிப³த்³தா⁴ரம்மணே ச விஸயதோ நிப³த்³தா⁴ரம்மணேன மிஸ்ஸகோ. நிப³த்³தா⁴ரம்மணே ஸத்தானம் கிலேஸோ மந்தோ³ ஹோதி. ததா² ஹி ஸஞ்ஞாஸங்கப்பப²ஸ்ஸவேத³னாவ த³ஸ்ஸிதா. யம் கிஞ்சி வியாதி யம் கிஞ்சி அஞ்ஞமஞ்ஞம் விய. கோ²பே⁴த்வாதி குதூஹலுப்பாத³னவஸேன சித்தம் கோ²பே⁴த்வா.

உபாஸிகாதி தஸ்ஸ அமச்சபுத்தஸ்ஸ ப⁴ரியம் ஸந்தா⁴யாஹ. தஸ்மிந்தி ஆக³ந்துகாரம்மணே. லாபோ⁴ நாம ‘‘லப்³ப⁴தீ’’தி கத்வா.

உருவல்லியவாஸீதி உருவல்லியலேணவாஸீ, உருவல்லியவிஹாரவாஸீதி வத³ந்தி. பாளியாதி ‘‘தா⁴துனானத்தம், பி⁴க்க²வே, படிச்ச உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதி³னயபவத்தாய இமிஸ்ஸா ஸுத்தபாளியா. பரிவட்டேத்வாதி மஜ்ஜே² க³ஹிதப²ஸ்ஸவேத³னாபரியோஸானே ட²பனவஸேன பாளிம் பரிவட்டேத்வா. வுத்தப்பகாரேதிஆதி³ பரிவத்தேதப்³பா³காரத³ஸ்ஸனம். தத்த² வுத்தப்பகாரேதி ஆபாத²க³தரூபாரம்மணே. அவிபூ⁴தவாரந்தி அவிபூ⁴தாரம்மணவாரம். அயமேவ வா பாடோ². க³ண்ஹந்தி கதே²ந்தி. ஏகஜவனவாரேபி லப்³ப⁴ந்தி சிரதரனிவேஸாபா⁴வா. நானாஜவனவாரேயேவ த³ள்ஹதரனிவேஸதாய.

94. த³ஸமம் உத்தானமேவ நவமே வுத்தனயத்தா. படிஸேத⁴மத்தமேவ ஹேத்த² நானத்தந்தி.

பா³ஹிரப²ஸ்ஸனானத்தஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

நானத்தவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. து³தியவக்³கோ³

1. ஸத்ததா⁴துஸுத்தவண்ணனா

95. ஆபா⁴தீதி ஆபா⁴, ஆலோகபா⁴வேன நிப்ப²ஜ்ஜதி, உபட்டா²தீதி வா அத்தோ². ஸோ ஏவ நிஜ்ஜீவட்டே²ன தா⁴தூதி ஆபா⁴தா⁴து. ஆலோகஸ்ஸாதி ஆலோககஸிணஸ்ஸ. ஸுட்டு², ஸோப⁴னம் வா பா⁴தீதி ஸுப⁴ம். கஸிணஸஹசரணதோ ஜா²னம் ஸுப⁴ம். ஸேஸம் வுத்தனயமேவ. ஸுபரிஸுத்³த⁴வண்ணம் கஸிணம். ஆகாஸானஞ்சாத³யோபி ஸுபா⁴ரம்மணம் ஏவாதி கேசி. தே³ஸனம் நிட்டா²பேஸீதி தே³ஸனம் உத்³தே³ஸமத்தே ஏவ ட²பேஸி. பாளியம் ‘‘அந்த⁴காரம் படிச்ச பஞ்ஞாயதீ’’தி ஏத்தா²பி ஆரம்மணமேவ க³ஹிதம், ததா² ‘‘அயம் தா⁴து அஸுப⁴ம் படிச்ச பஞ்ஞாயதீ’’தி ஏத்தா²பி. யதா² ஹி இத⁴ ஸுவண்ணம் கஸிணம் ஸுப⁴ந்தி அதி⁴ப்பேதம், ஏவம் து³ப்³ப³ண்ணம் அஸுப⁴ந்தி.

அந்த⁴காரம் படிச்சாதி அந்த⁴காரம் படிச்சா²த³கபச்சயம் படிச்ச. பஞ்ஞாயதீதி பாகடோ ஹோதி. தேனாஹ ‘‘அந்த⁴காரோ ஹீ’’திஆதி³. ஆலோகோபி, அந்த⁴காரேன பரிச்சி²ன்னோ ஹோதீதி யோஜனா. அந்த⁴காரோ தாவ ஆலோகேன பரிச்சி²ன்னோ ஹோது ‘‘யத்த² ஆலோகோ நத்தி², தத்த² அந்த⁴காரோ’’தி ஆலோகோ கத²ம் அந்த⁴காரேன பரிச்சி²ன்னோ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அந்த⁴காரேன ஹி ஸோ பாகடோ ஹோதீ’’தி. பரிச்சே²த³லேகா²ய விய சித்தரூபம் அந்த⁴காரேன ஹி பரிதோ பரிச்சி²ன்னோ ஹுத்வா பஞ்ஞாயதி, யதா² தம் சா²யாய ஆதபோ. ஏஸேவ நயோதி அஸுப⁴ஸுபா⁴னம் அஞ்ஞமஞ்ஞபரிச்சி²ன்னதம் அதிதி³ஸித்வா தத்த² அதி⁴ப்பேதமேவ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அஸுபே⁴ ஸதி ஸுப⁴ம் பஞ்ஞாயதீ’’தி ஆஹ. ஏவமாஹாதி ‘‘அஸுப⁴ம் படிச்ச ஸுப⁴ம் பஞ்ஞாயதீ’’தி அவோச. ‘‘ரூபீ ரூபானி பஸ்ஸதீ’’திஆதீ³ஸு விய உத்தரபத³லோபேனாயம் நித்³தே³ஸோதி ஆஹ ‘‘ரூபம் படிச்சாதி ரூபாவசரஸமாபத்திம் படிச்சா’’தி. தாய ஹி ஸதி அதி⁴க³தாய. ரூபஸமதிக்கமா வா ஹோதீதி ஸபா⁴வாரம்மணானம் ரூபஜ்ஜா²னானம் ஸமதிக்கமா ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்தி நாம ஹோதீதி அத்தோ². ஏஸேவ நயோதி இமினா ‘‘ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமதிக்கமா விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸமாபத்தி நாம ஹோதீ’’திஆதி³னா த்³வேபி பகாரே அதிதி³ஸதி. படிஸங்கா²தி படிஸங்கா²ஞாணேன. அப்பவத்திந்தி யதா²பரிச்சி²ன்னகாலம் அப்பவத்தனம். ஏதேன க²ணனிரோதா⁴தி³ம் படிக்கி²பதி.

கத²ம் ஸமாபத்தி பத்தப்³பா³தி இமாஸு ஸத்தஸு தா⁴தூஸு கா பகாரா ஸஞ்ஞாஸமாபத்தி நானா ஹுத்வா ஸமாபஜ்ஜிதப்³பா³. தேனாஹ ‘‘கீதி³ஸா ஸமாபத்தியோ’’திஆதி³. ஸஞ்ஞாய அத்தி²பா⁴வேனாதி படுகிச்சாய ஸஞ்ஞாய அத்தி²பா⁴வேன. ஸுகு²மஸங்கா²ரானம் தத்த² ஸமாபத்தியம் அவஸிஸ்ஸதாய. நிரோதோ⁴வாதி ஸங்கா²ரானம் நிரோதோ⁴ ஏவ.

ஸத்ததா⁴துஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. ஸனிதா³னஸுத்தவண்ணனா

96. பா⁴வனபும்ஸகமேதம் ‘‘விஸமம் சந்தி³மஸூரியா பரிவத்தந்தீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.70) விய. ஸனிதா³னந்தி அத்தனோ ப²லம் நித³தா³தீதி நிதா³னம், காரணந்தி ஆஹ ‘‘ஸனிதா³னோ ஸப்பச்சயோ’’தி. காமபடிஸம்யுத்தோதி காமராக³ஸங்கா²தேன காமேன படிஸம்யுத்தோ வா காமபடிப³த்³தோ⁴ வா. தக்கேதீதி தக்கோ. அபூ⁴தகாரம் ஸமாரோபேத்வா கப்பேதீதி ஸங்கப்போ. ஆரம்மணே சித்தம் அப்பேதீதி அப்பனா. விஸேஸேன அப்பேதீதி ப்³யப்பனா. ஆரம்மணே சித்தம் அபி⁴னிரோபேந்தம் விய பவத்ததீதி சேதஸோ அபி⁴னிரோபனா. மிச்சா² விபரீதோ பாபகோ ஸங்கப்போதி மிச்சா²ஸங்கப்போ. அஞ்ஞேஸு ச காமபடிஸம்யுத்தேஸு விஜ்ஜமானேஸு விதக்கோ ஏவ காமதா⁴துஸத்³தே³ன நிருள்ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³ விதக்கஸ்ஸ காமபஸங்க³ப்பத்திஸாதிஸயத்தா. ஏஸ நயோ ப்³யாபாத³தா⁴துஆதீ³ஸுபி. ஸப்³பே³பி அகுஸலா த⁴ம்மா காமதா⁴து ஹீனஜ்ஜா²ஸயேஹி காமேதப்³ப³தா⁴துபா⁴வதோ.

கிலேஸகாமஸ்ஸ ஆரம்மணபா⁴வத்தா ஸப்³பா³குஸலஸம்கா³ஹிகாய காமதா⁴துயா இதரா த்³வே ஸங்க³ஹேத்வா கத²னம் ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகா. திஸ்ஸன்னம் தா⁴தூனம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஸங்கரதோ கதா² அஸம்பி⁴ன்னா. இமம் காமாவசரஸஞ்ஞிதம் காமவிதக்கஸஞ்ஞிதஞ்ச காமதா⁴தும். படிச்சாதி பச்சயபூ⁴தம் லபி⁴த்வா. தீஹி காரணேஹீதி தீஹி ஸாரபூ⁴தேஹி காரணேஹி.

ப்³யாபாத³விதக்கோ ப்³யாபாதோ³ உத்தரபத³லோபேன, ஸோ ஏவ நிஜ்ஜீவட்டே²ன ஸபா⁴வதா⁴ரணட்டே²ன தா⁴தூதி ப்³யாபாத³தா⁴து. ப்³யாபஜ்ஜதி சித்தம் ஏதேனாதி ப்³யாபாதோ³, தோ³ஸோ. ப்³யாபாதோ³பி தா⁴தூதி யோஜனா. ஸஹஜாதபச்சயாதி³வஸேனாதி ஸஹஜாதஅஞ்ஞமஞ்ஞனிஸ்ஸயஸம்பயுத்தஅத்தி²அவிக³தபச்சயவஸேன. விஸேஸேன ஹி பரஸ்ஸ அத்தனோ ச து³க்கா²பனம் விஹிம்ஸா, ஸா ஏவ தா⁴து, அத்த²தோ ரோஸனா பரூபகா⁴தோ, ததா² பவத்தோ வா தோ³ஸஸஹக³தசித்துப்பாதோ³.

திணக³ஹனே அரஞ்ஞேதி திணேஹி க³ஹனபூ⁴தே அரஞ்ஞே. அனயப்³யஸனந்தி அபாயப்³யஸனம், பரிஹரணூபாயரஹிதம் விபத்திந்தி வா அத்தோ². அவட்³டி⁴ம் வினாஸந்தி அவட்³டி⁴ஞ்சேவ வினாஸஞ்சாதி வத³ந்தி ஸப்³ப³ஸோ வட்³டி⁴ரஹிதம். ஸுக்க²திணதா³யோ விய ஆரம்மணம் கிலேஸக்³கி³ஸம்வத்³த⁴னட்டே²ன. திணுக்கா விய அகுஸலஸஞ்ஞா அனுத³ஹனட்டே²ன. திணகட்ட²…பே… ஸத்தா அனயப்³யஸனாபத்திதோ. ‘‘இமே ஸத்தா’’தி ஹி அயோனிஸோ படிபஜ்ஜமானா அதி⁴ப்பேதா. தேனாஹ ‘‘யதா² ஸுக்க²திணதா³யே’’திஆதி³.

ஸமதாபா⁴வதோ ஸமதாவிரோத⁴தோ விஸமதாஹேதுதோ ச விஸமா ராகா³த³யோதி ஆஹ ‘‘ராக³விஸமாதீ³னி அனுக³த’’ந்தி. இச்சி²தப்³பா³ அவஸ்ஸம்பா⁴வினிபா⁴வேன.

ஸம்கிலேஸதோ நிக்க²மனட்டே²ன நேக்க²ம்மோ, ஸோ ஏவ நிஜ்ஜீவட்டே²ன தா⁴தூதி நேக்க²ம்மதா⁴து. ஸ்வாயம் நேக்க²ம்மஸத்³தோ³ பப்³ப³ஜ்ஜாதீ³ஸு குஸலவிதக்கே ச நிருள்ஹோதி ஆஹ ‘‘நேக்க²ம்மவிதக்கோபி நேக்க²ம்மதா⁴தூ’’தி. இதராபி த்³வே தா⁴துயோதி அப்³யாபாத³அவிஹிம்ஸாதா⁴துயோ வத³தி. விஸும் தீ³பேதப்³பா³ ஸரூபேன ஆக³தத்தா. விதக்காத³யோதி நேக்க²ம்மஸங்கப்பச்ச²ந்த³பரிளாஹபரியேஸனா. யதா²னுரூபம் அத்தனோ அத்தனோ பச்சயானுரூபம். கத²ம் பனேத்த² குஸலத⁴ம்மேஸு பரிளாஹோ வுத்தோதி? ஸங்கா²ரபரிளாஹமத்தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம், ஸோளஸஸு ஆகாரேஸு து³க்க²ஸச்சே ஸந்தாபட்டோ² விய வுத்தோ, யஸ்ஸ விக³மேன அரஹதோ ஸீதிபா⁴வப்பத்தி வுச்சதி.

ஸயம் ந ப்³யாபஜ்ஜதி, தேன வா தம்ஸமங்கீ³புக்³க³லோ ந கிஞ்சி ப்³யாபாதே³தீதி அப்³யாபாதோ³, விஹிம்ஸாய வுத்தவிபரியாயேஹி ஸா வேதி³தப்³பா³. ஹிதேஸிபா⁴வேன மிஜ்ஜதி ஸினிய்ஹதீதி மித்தோ, மித்தஸ்ஸ ஏஸாதி மேத்தி, அப்³யாபாதோ³. மேத்தாயனாதி மேத்தாகாரணம், மேத்தாய வா அயனா பவத்தனா. மேத்தாயிதத்தந்தி மேத்தாயிதஸ்ஸ மேத்தாய பவத்தஸ்ஸ பா⁴வோ. மேத்தாசேதோவிமுத்தீதி மேத்தாயனவஸேன பவத்தோ சித்தஸமாதி⁴. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

ஸனிதா³னஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. கி³ஞ்ஜகாவஸத²ஸுத்தவண்ணனா

97. இதோ பட்டா²யாதி ‘‘தா⁴தும், பி⁴க்க²வே’’தி இமஸ்மா ததியஸுத்ததோ பட்டா²ய. யாவ கம்மவக்³கோ³, தாவ நேத்வா உபக³ந்த்வா ஸேதி ஏத்தா²தி ஆஸயோ, ஹீனாதி³பா⁴வேன அதீ⁴னோ ஆஸயோ அஜ்ஜா²ஸயோ, தம் அஜ்ஜா²ஸயம், அதி⁴முத்தந்தி அத்தோ². ஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜதீதிஆதீ³ஸு ஹீனாதி³பே⁴த³ம் அஜ்ஜா²ஸயம் படிச்ச ஹீனாதி³பே⁴தா³ ஸஞ்ஞா, தன்னிஸ்ஸயதி³ட்டி²விகப்பனா, விதக்கோ ச உப்பஜ்ஜதி ஸஹஜாதகோடியா உபனிஸ்ஸயகோடியா ச. ஸத்தா²ரேஸூதி தேஸம் ஸத்து²படிஞ்ஞதாய வுத்தம், ந ஸத்து²லக்க²ணஸப்³பா⁴வதோ. அஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ஸூதி ஆதா⁴ரே விஸயே ச பு⁴ம்மம் ஏகதோ கத்வா வுத்தந்தி பட²மம் தாவ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘மயம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴’’திஆதி³ம் வத்வா இதரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தேஸு ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴ ஏதே’’திஆதி³மாஹ. தேஸம் ‘‘மயம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தா⁴’’தி உப்பன்னதி³ட்டி² இத⁴ மூலபா⁴வேன புச்சி²தா, இதரா அனுஸங்கிதாதி புச்ச²தியேவாதி ஸாஸங்கம் வத³தி.

‘‘மஹதீ’’தி ஏத்த² மஹாஸத்³தோ³ ‘‘மஹாஜனோ’’திஆதீ³ஸு விய ப³ஹுஅத்த²வாசகோதி த³ட்ட²ப்³போ³. அவிஜ்ஜாபி ஹீனஹீனதரஹீனதமாதி³பே⁴தே³ன ப³ஹுபகாரா. தஸ்ஸாதி தி³ட்டி²யா. கஸ்மா பனேத்த² ‘‘யதி³த³ம் அவிஜ்ஜா தா⁴தூ’’தி அவிஜ்ஜம் உத்³த⁴ரித்வா ‘‘ஹீனம் தா⁴தும் படிச்சா’’தி அஜ்ஜா²ஸயதா⁴து நித்³தி³ட்டா²தி? ந கோ² பனேதம் ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், ‘‘அஞ்ஞம் உத்³த⁴ரித்வா அஞ்ஞம் நித்³தி³ட்டா²’’தி, யதோ அவிஜ்ஜாஸீஸேன அஜ்ஜா²ஸயதா⁴து ஏவ க³ஹிதா. அவிஜ்ஜாக³ஹிதோ ஹி புரிஸபுக்³க³லோ தி³ட்ட²ஜ்ஜா²ஸயோ ஹீனாதி³பே⁴த³ம் அவிஜ்ஜாதா⁴தும் நிஸ்ஸாய ததோ ஸஞ்ஞாதி³ட்டி²ஆதி³கே ஸங்கப்பேதி. பணிதி⁴ பத்த²னா, ஸா பன ததா² ததா² சித்தஸ்ஸ ட²பனவஸேன ஹோதீதி ஆஹ ‘‘சித்தட்ட²பன’’ந்தி. தேனாஹ ‘‘ஸா பனேஸா’’திஆதி³. ஏதேதி ஹீனபச்சயா ஸஞ்ஞாதி³ட்டி²விதக்கசேதனா பத்த²னா பணிதி⁴ஸங்கா²தா ஹீனா த⁴ம்மா. ஹீனோ நாம ஹீனத⁴ம்மஸமாயோக³தோ. ஸப்³ப³பதா³னீதி ‘‘பஞ்ஞபேதீ’’திஆதீ³னி பதா³னி யோஜேதப்³பா³னி ஹீனஸத்³தே³ன மஜ்ஜி²முத்தமட்டா²னந்தரஸ்ஸ அஸம்ப⁴வதோ. உபபஜ்ஜனம் ‘‘உபபத்தீ’’தி ஆஹ ‘‘த்³வே உபபத்தியோ படிலாபோ⁴ ச நிப்³ப³த்தி சா’’தி. தத்த² ஹீனகுலாதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஹீனரூபபோ⁴க³பரிஸாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ. ஹீனத்திகவஸேனாதி ஹீனத்திகே வுத்தத்திகபத³வஸேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. சித்துப்பாத³க்க²ணேதி இத³ம் ஹீனத்திகபரியாபன்னானம் சித்துப்பாதா³னம் வஸேன தத்த² தத்த² லத்³த⁴த்தா வுத்தம். பஞ்சஸு நீசகுலேஸூதி சண்டா³லவேனனேஸாத³ரத²காரபுக்குஸகுலேஸு. த்³வாத³ஸஅகுஸலசித்துப்பாதா³னம் பன யோ கோசி படிலாபோ⁴ ஹீனோதி யோஜனா. ஸேஸத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. இமஸ்மிம் டா²னேதி ‘‘யாயம், ப⁴ந்தே, தி³ட்டீ²’’திஆதி³னா ஆக³தே இமஸ்மிம் டா²னே. ‘‘தா⁴தும், பி⁴க்க²வே, படிச்ச உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதி³னா ஆக³தத்தா நிப்³ப³த்தியேவ அதி⁴ப்பேதா, ந படிலாபோ⁴.

கி³ஞ்ஜகாவஸத²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. ஹீனாதி⁴முத்திகஸுத்தவண்ணனா

98. ஏகதோ ஹோந்தீதி ஸமானச்ச²ந்த³தாய அஜ்ஜா²ஸயதோ ஏகதோ ஹோந்தி. நிரந்தரா ஹோந்தீதி தாய ஏவ ஸமானச்ச²ந்த³தாய சித்தேன நிப்³பி³ஸேஸா ஹோந்தி. இத⁴ அதி⁴முத்தி நாம அஜ்ஜா²ஸயதா⁴தூதி ஆஹ ‘‘ஹீனாதி⁴முத்திகாதி ஹீனஜ்ஜா²ஸயா’’தி.

ஹீனாதி⁴முத்திகஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. சங்கமஸுத்தவண்ணனா

99. மஹாபஞ்ஞேஸூதி விபுலபஞ்ஞேஸு. நந்தி ஸாரிபுத்தத்தே²ரம். க²ந்த⁴ந்தரந்தி க²ந்த⁴விபா⁴க³ம், க²ந்தா⁴னம் வா அந்தரம் விஸேஸோ அத்தீ²தி க²ந்த⁴ந்தரோ. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. பரிகம்மந்தி இத்³தி⁴விதா⁴தி⁴க³மஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³பரிகம்மஞ்சேவ உத்தரபரிகம்மஞ்ச. ஆனிஸம்ஸந்தி இத்³தா⁴னிஸம்ஸஞ்சேவ ஆனிஸம்ஸஞ்ச. அதி⁴ட்டா²னம் விகுப்³ப³னந்தி அதி⁴ட்டா²னவிதா⁴னஞ்சேவ விகுப்³ப³னவிதா⁴னஞ்ச. வுத்தனயேனேவாதி ‘‘பத²விம் பத்த²ரந்தோ வியா’’திஆதி³னா.

து⁴தங்க³பரிஹாரந்தி து⁴தங்கா³னம் பரிஹரணவிதி⁴ம். பரிஹரணக்³க³ஹணேனேவ ஸமாதா³னம் ஸித்³த⁴ம் ஹோதீதி தம் ந க³ஹிதம். ஆனிஸம்ஸந்தி தம்தம்து⁴தங்க³பரிஹரணே த³ட்ட²ப்³ப³ம் ஆனிஸம்ஸமேவ. ஸமோதா⁴னந்தி ‘‘ஏத்தகா பிண்ட³பாதபடிஸம்யுத்தா, ஏத்தகா ஸேனாஸனபடிஸம்யுத்தா’’தி பச்சயவஸேன அஞ்ஞமஞ்ஞஞ்ச அந்தோக³த⁴த்தா. அதி⁴ட்டா²னந்தி அதி⁴ட்டா²னவிதி⁴ம். பே⁴த³ந்தி உக்கட்டா²தி³பே⁴த³ஞ்சேவ பி⁴ன்னாகாரஞ்ச.

பரிகம்மந்தி ‘‘தி³ப்³ப³சக்கு² ஏவம் உப்பாதே³தப்³ப³ம், ஏவம் விஸோதே⁴தப்³ப³’’ந்திஆதி³னா பரிகம்மவிதா⁴னம். ஆனிஸம்ஸந்தி பரேஸம் அஜ்ஜா²ஸயானுரூபாயதனாதி³ஆனிஸம்ஸபபே⁴த³ம். உபக்கிலேஸந்தி ஸாதா⁴ரணம் அஸாதா⁴ரணம் து³வித⁴ம் உபக்கிலேஸம். விபஸ்ஸனாபா⁴வனுபக்கிலேஸா ஹி தி³ப்³ப³சக்கு²ஸ்ஸ உபக்கிலேஸாதி வேதி³தப்³பா³.

ஸங்கே²பவித்தா²ரக³ம்பீ⁴ருத்தானவிசித்ரகதா²தீ³ஸூதி ஸங்கே²போ வித்தா²ரோ க³ம்பீ⁴ரதா உத்தானதா விசித்ரபா⁴வோ நேய்யத்த²தா நீதத்த²தாதி ஏவமாதீ³ஸு த⁴ம்மஸ்ஸ கதே²தப்³ப³ப்பகாரேஸு தம் தம் கதே²தப்³பா³காரம்.

இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ², பகாரத்தோ² வா. தேன –

‘‘ஆதி³ம்ஹி ஸீலம் தே³ஸேய்ய, (தீ³. நி. அட்ட². 1.190; ம. நி. அட்ட². 1.291)

மஜ்ஜே² சித்தம் வினித்³தி³ஸே;

அந்தே பஞ்ஞா கதே²தப்³பா³,

ஏஸோ த⁴ம்மகதா²விதோ⁴’’தி. –

ஏவம் கதே²தப்³பா³காரம் ஸங்க³ண்ஹாதி.

‘‘ஸிதி²லம் த⁴னிதஞ்ச தீ³க⁴ரஸ்ஸம், க³ருகம் லஹுகஞ்ச நிக்³க³ஹீதம்;

ஸம்ப³ந்த⁴ம் வவத்தி²தம் விமுத்தம், த³ஸதா⁴ ப்³யஞ்ஜனபு³த்³தி⁴யா பபே⁴தோ³’’தி. (தீ³. நி. 1.190; ம. நி. அட்ட². 1.291; பரி. 485) –

ஏவம் வுத்தம் த³ஸவித⁴ம் ப்³யஞ்ஜனபு³த்³தி⁴ம். அட்டு²ப்பத்திந்தி தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ ஜாதகஸ்ஸ ச அட்டு²ப்பத்திம். அனுஸந்தி⁴ந்தி பச்சா²னுஸந்தி⁴ஆதி³அனுஸந்தி⁴ம். புப்³பா³பரந்தி ஸம்ப³ந்த⁴ம். இத³ம் பத³ம் ஏவம் வத்தப்³ப³ம், இத³ம் புப்³பா³பரம் ஏவம் க³ஹேதப்³ப³ந்தி.

குலஸங்க³ண்ஹனபரிஹாரந்தி லாபு⁴ப்பாத³னத்த²ம் குலானம் ஸங்க³ண்ஹனவிதி⁴னோ பரிஹரணம் தன்னியமிதம் ஏகந்திகம் குலஸங்க³ஹணவிதி⁴ம்.

சங்கமஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. ஸகா³தா²ஸுத்தவண்ணனா

100. ‘‘தா⁴துஸோ ஸம்ஸந்த³ந்தீ’’தி இத³ம் அஜ்ஜா²ஸயதோ ஸரிக்க²தாத³ஸ்ஸனம், ந காயேன மிஸ்ஸீபா⁴வத³ஸ்ஸனந்தி ஆஹ ‘‘ஸமுத்³த³ந்தரே’’திஆதி³. நிரந்தரோதி நிப்³பி³ஸேஸோ. ஸம்ஸக்³கா³தி பஞ்சவித⁴ஸம்ஸக்³க³ஹேது. ஸம்ஸக்³க³க³ஹணேன சேத்த² ஸம்ஸக்³க³வத்து²கா தண்ஹா க³ஹிதா. தேனாஹ ‘‘த³ஸ்ஸன…பே… ஸ்னேஹேனா’’தி.

வனதி ப⁴ஜதி ஸஜ்ஜதி தேனாதி வனம், வனதோ²தி ச கிலேஸோ வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘வனதோ² ஜாதோதி கிலேஸவனம் ஜாத’’ந்தி. இதரே ஸம்ஸக்³க³மூலகாதி தமேவ படிக்கி²பந்தோ ஆஹ ‘‘அத³ஸ்ஸனேனா’’தி. ஸாது⁴ஜீவீதி ஸாது⁴ ஸுட்டு² ஜீவீ, தம்ஜீவனஸீலோ. தேனாஹ ‘‘பரிஸுத்³த⁴ஜீவிதம் ஜீவமானோ’’தி.

ஸகா³தா²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. அஸ்ஸத்³த⁴ஸம்ஸந்த³னஸுத்தவண்ணனா

101. நிரோஜாதி ஸத்³தா⁴ஸ்னேஹாபா⁴வேன நிஸ்னேஹா. ததோ ஏவ அரஸபா⁴வேன நிரஸா. ஏகஸதி³ஸாதி ஸமஸமா நிப்³பி³ஸேஸா. தேனாஹ ‘‘நிரந்தரா’’தி. அலஜ்ஜிதாய ஏகஸீமகதா பி⁴ன்னமரியாதா³. ஸத்³தா⁴ தேஸம் அத்தீ²தி ஸத்³தா⁴. தந்திபாலகாதி ஸத்³த⁴ம்மதந்தியா பாலகா. வம்ஸானுரக்க²காதி அரியவம்ஸஸ்ஸ அனுரக்க²கா. ஆரத்³த⁴வீரியாதி பக்³க³ஹிதவீரியா. யஸ்மா தாதி³ஸானம் வீரியம் பரிபுண்ணம் நாம ஹோதி கிச்சஸித்³தி⁴யா, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘பரிபுண்ணபரக்கமா’’தி. ஸப்³ப³கிச்சபரிக்³கா³ஹிகாயாதி சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴வனாகிச்சபரிக்³கா³ஹிகாய.

அஸ்ஸத்³த⁴ஸம்ஸந்த³னஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

8-12. அஸ்ஸத்³த⁴மூலகஸுத்தாதி³வண்ணனா

102-106. அட்ட²மாதீ³னீதி அட்ட²மம் நவமம் த³ஸமம் ஏகாத³ஸமம் த்³வாத³ஸமந்தி இமானி பஞ்ச ஸுத்தானீதி ஏகே. அபரே பன நவ ஸுத்தானீதி இச்ச²ந்தி. ஸ்வாயமத்தோ² அட்ட²கதா²யம் வுத்தோயேவ. பாளியஞ்ச கேஸுசி போத்த²கேஸு லிகீ²யதி.

அஸ்ஸத்³த⁴மூலகஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

து³தியவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

3. கம்மபத²வக்³கோ³

1-2. அஸமாஹிதஸுத்தாதி³வண்ணனா

107-108. இதோ பரேஸூதி இதோ து³தியவக்³க³தோ பரேஸு ஸுத்தேஸு. பட²மந்தி பட²மவக்³கே³ பட²மம். கஸ்மா பனேத்த² ஏவம் தே³ஸனா பவத்தாதி ஆஹ ‘‘ஏவம் வுச்சமானே’’திஆதி³.

அஸமாஹிதஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

3-5. பஞ்சஸிக்கா²பத³ஸுத்தாதி³வண்ணனா

109-111. ஸுராமேரயஸங்கா²தந்தி பிட்ட²ஸுராதி³ஸுராஸங்கா²தம் புப்பா²ஸவாதி³மேரயஸங்கா²தஞ்ச. மஜ்ஜனட்டே²ன மஜ்ஜம். ஸுராமேரயமஜ்ஜப்பமாதோ³தி வுச்சதி ‘‘மஜ்ஜதி தேனா’’தி கத்வா. தஸ்மிம் திட்ட²ந்தீதி தஸ்மிம் பமாதே³ பமஜ்ஜனவஸேன திட்ட²ந்தீதி அத்தோ². ஸேஸம் ததியசதுத்தே²ஸு ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவாதி.

பஞ்சமே தானி பதா³னி ஸம்வண்ணேதும் ‘‘பஞ்சமே’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² பாணோ நாம வோஹாரதோ ஸத்தோ, பரமத்த²தோ ஜீவிதிந்த்³ரியம், தம் பாணம் அதிபாதேந்தி அதிச்ச அந்தரேயேவ, அதிக்கம்ம வா ஸத்தா²தீ³ஹி அபி⁴ப⁴வித்வா பாதேந்தி ஸணிகம் பதிதும் அத³த்வா ஸீக⁴ம் பாதேந்தீதி அத்தோ². காயேன வாசாய வா அதி³ன்னம் பரஸந்தகம். ஆதி³யந்தீதி க³ண்ஹந்தி. மிச்சா²தி ந ஸம்மா, கா³ரய்ஹவஸேன. முஸாதி அதத²ம் வத்து². வத³ந்தீதி விஸம்வாத³னவஸேன வத³ந்தி. பியஸுஞ்ஞகரணதோ பிஸுணா, பிஸதி வா பரே ஸத்தே, ஹிம்ஸதீதி அத்தோ². மம்மச்சே²தி³காதி ஏதேன பரஸ்ஸ மம்மச்சே²த³வஸேன ஏகந்தப²ருஸஸஞ்சேதனா ப²ருஸவாசா நாமாதி த³ஸ்ஸேதி. அபி⁴ஜ்ஜா²ஸத்³தோ³ லுப்³ப⁴னே நிருள்ஹோதி ஆஹ ‘‘பரப⁴ண்டே³ லுப்³ப⁴னஸீலாதி அத்தோ²’’தி. ப்³யாபன்னந்தி தோ³ஸவஸேன விபன்னம். பகதிவிஜஹனேன பூதிபூ⁴தம். ஸாதூ⁴ஹி க³ரஹிதப்³ப³தம் பத்தா ‘‘நத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³னயப்பவத்தா நத்தி²காஹேதுகஅகிரியதி³ட்டி² கம்மபத²பரியாபன்னா நாம. மிச்ச²த்தபரியாபன்னா ஸப்³பா³பி லோகுத்தரமக்³க³படிபக்கா² விபரீததி³ட்டி².

தேஸந்தி கம்மபதா²னம். வோஹாரதோதி இந்த்³ரியப³த்³த⁴ம் உபாதா³ய பஞ்ஞத்திமத்ததோ. திரச்சா²னக³தாதீ³ஸூதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன பேதானம் ஸங்க³ஹோ. பயோக³வத்து²மஹந்ததாதீ³ஹி மஹாஸாவஜ்ஜதா தேஹி பச்சயேஹி உப்பஜ்ஜமானாய சேதனாய ப³லவபா⁴வதோ. யதா²வுத்தபச்சயவிபரியாயேபி தம்தம்பச்சயேஹி சேதனாய ப³லவபா⁴வவஸேன அப்பஸாவஜ்ஜமஹாஸாவஜ்ஜதா வா வேதி³தப்³பா³. இத்³தி⁴மயோதி கம்மவிபாகித்³தி⁴மயோ தா³டா²கோடனாதீ³னம் விய.

மேது²னஸமாசாரேஸூதி ஸதா³ரபரதா³ரக³மனவஸேன து³விதே⁴ஸு மேது²னஸமாசாரேஸு. தேபி ஹீனாதி⁴முத்திகேஹி கத்தப்³ப³தோ காமா நாம. மிச்சா²சாரோதி கா³ரய்ஹாசாரோ. கா³ரய்ஹதா சஸ்ஸ ஏகந்தனிஹீனதாயாதி ஆஹ ‘‘ஏகந்தனிந்தி³தோ லாமகாசாரோ’’தி அஸத்³த⁴ம்மாதி⁴ப்பாயேனாதி அஸத்³த⁴ம்மஸேவனாதி⁴ப்பாயேன. கோ³த்தரக்கி²தாதி ஸகோ³த்தேஹி ரக்கி²தா. த⁴ம்மரக்கி²தாதி ஸஹத⁴ம்மேஹி ரக்கி²தா. ஸஸ்ஸாமிகா நாம ஸாரக்கா². யஸ்ஸா க³மனே த³ண்டோ³ ட²பிதோ, ஸா ஸபரித³ண்டா³. ப⁴ரியபா⁴வாய த⁴னேன கீதா த⁴னக்கீதா. ச²ந்தே³ன வஸதீதி ச²ந்த³வாஸினீ. போ⁴க³த்த²ம் வஸதீதி போ⁴க³வாஸினீ. படத்த²ம் வஸதீதி படவாஸினீ. உத³கபத்தம் ஆமஸித்வா க³ஹிதா ஓத³பத்தகினீ. சும்ப³டம் அபனேத்வா க³ஹிதா ஓப⁴டசும்ப³டா. கரமரானீதா த⁴ஜாஹடா. தங்க²ணிகம் க³ஹிதா முஹுத்திகா. அபி⁴ப⁴வித்வா வீதிக்கமோ மிச்சா²சாரோ மஹாஸாவஜ்ஜோ, ந ததா² த்³வின்னம் ஸமானச்ச²ந்த³தாய. அபி⁴ப⁴வித்வா வீதிக்கமனே ஸதிபி மக்³கே³னமக்³க³படிபத்திஅதி⁴வாஸனே புரிமுப்பன்னஸேவனாபி⁴ஸந்தி⁴பயோகா³பா⁴வதோ மிச்சா²சாரோ ந ஹோதி அபி⁴பு⁴ய்யமானஸ்ஸாதி வத³ந்தி. ஸேவனாசித்தே ஸதி பயோகா³பா⁴வோ அப்பமாணம் யேபு⁴ய்யேன இத்தி²யா ஸேவனாபயோக³ஸ்ஸ அபா⁴வதோ. ததா² ஸதி புரேதரம் ஸேவனாசித்தஸ்ஸ உபட்டா²னேபி தஸ்ஸா மிச்சா²சாரோ ந ஸியா, ததா² புரிஸஸ்ஸபி ஸேவனாபயோகா³பா⁴வே. தஸ்மா அத்தனோ ருசியா பவத்திதஸ்ஸ வஸேன தயோ, ப³லக்காரேன பவத்திதஸ்ஸ வஸேன தயோதி ஸப்³பே³பி அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேன ‘‘சத்தாரோ ஸம்பா⁴ரா’’தி வுத்தம்.

ஆஸேவனமந்த³தாயாதி யாய அகுஸலசேதனாய ஸம்ப²ம் பலபதி, தஸ்ஸா இத்தரகாலதாய பவத்தியா அனாஸேவனாதி பரிது³ப்³ப³லா ஹோதி சேதனா.

உபஸக்³க³வஸேன அத்த²விஸேஸவாசினோ தா⁴துஸத்³தா³தி அபி⁴ஜ்ஜா²யதீதி பத³ஸ்ஸ பரப⁴ண்டா³பி⁴முகீ²திஆதி³அத்தோ² வுத்தோ. தன்னின்னதாயாதி தஸ்மிம் பரப⁴ண்டே³ லுப்³ப⁴னவஸேன நின்னதாய. அபி⁴புப்³போ³ ஜே²-ஸத்³தோ³ லுப்³ப⁴னே நிருள்ஹோதி த³ட்ட²ப்³போ³. யஸ்ஸ ப⁴ண்ட³ம் அபி⁴ஜ்ஜா²யதி, தஸ்ஸ அப்பகு³ணதாய அப்பஸாவஜ்ஜா, மஹாகு³ணதாய மஹாஸாவஜ்ஜாதிஆதி³னா நயேன தத்த² அப்பஸாவஜ்ஜமஹாஸாவஜ்ஜவிபா⁴கோ³ வேதி³தப்³போ³. தேனாஹ ‘‘அதி³ன்னாதா³னம் வியா’’திஆதி³. அத்தனோ பரிணாமனம் சித்தேனேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஹிதஸுக²ம் ப்³யாபாத³யதீதி யோ நம் உப்பாதே³தி, யஸ்ஸ உப்பாதே³தி, தஸ்ஸ ஸதி ஸமவாயே ஹிதஸுக²ம் வினாஸேதி. அஹோ வதாதி இமினா யதா² அபி⁴ஜ்ஜா²னே வத்து²னோ ஏகந்ததோ அத்தனோ பரிணாமனம் த³ஸ்ஸிதம், ஏவமிதா⁴பி வத்து²னோ ‘‘அஹோ வதா’’தி இமினா பரஸ்ஸ வினாஸசிந்தாய ஏகந்ததோ நியமிதபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ஏவஞ்ஹி நேஸம் தா³ருணப்பவத்தியா கம்மபத²ப்பவத்தி.

யதா²பு⁴ச்சக³ஹணாபா⁴வேனாதி யதா²தச்ச²க³ஹணஸ்ஸ அபா⁴வேன அனிச்சாதி³ஸபா⁴வஸ்ஸ நிச்சாதி³தோ க³ஹணேன. மிச்சா² பஸ்ஸதீதி விதத²ம் பஸ்ஸதி. ஸம்ப²ப்பலாபோ வியாதி இமினா ஆஸேவனஸ்ஸ அப்பமஹந்ததாஹி மிச்சா²தி³ட்டி²யா அப்பஸாவஜ்ஜமஹாஸாவஜ்ஜதா. வத்து²னோதி க³ஹிதவத்து²னோ. க³ஹிதாகாரவிபரீததாதி மிச்சா²தி³ட்டி²யா க³ஹிதாகாரஸ்ஸ விபரீததா. ததா²பா⁴வேனாதி அத்தனோ க³ஹிதாகாரேனேவ தஸ்ஸா தி³ட்டி²யா, க³ஹிதஸ்ஸ வா வத்து²னோ உபட்டா²னம் ‘‘ஏவமேதம், ந இதோ அஞ்ஞதா²’’தி.

த⁴ம்மதோதி ஸபா⁴வதோ. கோட்டா²ஸதோதி சித்தங்க³கோட்டா²ஸதோ, யம்கோட்டா²ஸா ஹோந்தி, ததோதி அத்தோ². சேதனாத⁴ம்மாவாதி சேதனாஸபா⁴வா ஏவ. படிபாடியா ஸத்தாதி ஏத்த² நனு சேதனா அபி⁴த⁴ம்மே கம்மபதே²ஸு ந வுத்தாதி படிபாடியா ஸத்தன்னம் கம்மபத²பா⁴வோ ந யுத்தோதி? ந, அவசனஸ்ஸ அஞ்ஞஹேதுகத்தா. ந ஹி தத்த² சேதனாய அகம்மபத²த்தா கம்மபத²ராஸிம்ஹி அவசனம், கதா³சி பன கம்மபதோ² ஹோதி, ந ஸப்³ப³தா³தி கம்மபத²பா⁴வஸ்ஸ அனியதத்தா அவசனம். யதா³, பனஸ்ஸ கம்மபத²பா⁴வோ ஹோதி, ததா³ கம்மபத²ராஸிஸங்க³ஹோ ந நிவாரிதோ. ஏத்தா²ஹ – யதி³ சேதனாய ஸப்³ப³தா³ கம்மபத²பா⁴வாபா⁴வதோ அனியதோ கம்மபத²பா⁴வோதி கம்மபத²ராஸிம்ஹி அவசனம், நனு அபி⁴ஜ்ஜா²தீ³னம்பி கம்மபத²பா⁴வம் அப்பத்தானம் அத்தி²தாய அனியதோ கம்மபத²பா⁴வோதி தேஸம்பி கம்மபத²ராஸிம்ஹி அவசனம் ஆபஜ்ஜதீதி? நாபஜ்ஜதி, கம்மபத²தாதம்ஸபா⁴க³தாஹி தேஸம் தத்த² வுத்தத்தா. யதி³ ஏவம் சேதனாபி தத்த² வத்தப்³பா³ ஸியா? ஸச்சமேதம். ஸா பன பாணாதிபாதாதி³காதி பாகடோ தஸ்ஸா கம்மபத²பா⁴வோதி ந வுத்தா ஸியா. சேதனாய ஹி ‘‘சேதனாஹம், பி⁴க்க²வே, கம்மம் வதா³மி (அ. நி. 6.63; கதா². 539) திவிதா⁴, பி⁴க்க²வே, காயஸஞ்சேதனா அகுஸலம் காயகம்ம’’ந்திஆதி³வசனதோ (கதா². 539) கம்மபா⁴வோ பாகடோ. கம்மம்யேவ ச ஸுக³திது³க்³க³தீனம் தத்து²ப்பஜ்ஜனகஸுக²து³க்கா²னஞ்ச பத²பா⁴வேன பவத்தம் கம்மபதோ²தி வுச்சதீதி பாகடோ, தஸ்ஸா கம்மபத²பா⁴வோ. அபி⁴ஜ்ஜா²தீ³னம் பன சேதனாஸமீஹனபா⁴வேன ஸுசரிதது³ச்சரிதபா⁴வோ, சேதனாஜனிதபிட்டி²வட்டகபா⁴வேன ஸுக³திது³க்³க³திதது³ப்பஜ்ஜனகஸுக²து³க்கா²னம் பத²பா⁴வோ சாதி, ந ததா² பாகடோ கம்மபத²பா⁴வோதி, தே ஏவ தேன ஸபா⁴வேன த³ஸ்ஸேதும் அபி⁴த⁴ம்மே கம்மபத²ராஸிபா⁴வேன வுத்தா. அததா²ஜாதியகத்தா வா சேதனா தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ந வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். மூலம் பத்வாதி மூலதே³ஸனம் பத்வா, மூலஸபா⁴வேஸு த⁴ம்மேஸு தே³ஸியமானேஸூதி அத்தோ².

அதி³ன்னாதா³னம் ஸத்தாரம்மணந்தி இத³ம் ‘‘பஞ்ச ஸிக்கா²பதா³ பரித்தாரம்மணா ஏவா’’தி இமாய பாளியா விருஜ்ஜ²தி. யஞ்ஹி பாணாதிபாதாதி³து³ஸ்ஸீல்யஸ்ஸ ஆரம்மணம், ததே³வ தம் வேரமணியா ஆரம்மணம். வீதிக்கமிதப்³ப³வத்து²தோ ஏவ ஹி விரதீதி. ‘‘ஸத்தாரம்மண’’ந்தி வா ஸத்தஸங்கா²தம் ஸங்கா²ராரம்மணமேவ உபாதா³ய வுத்தத்தா ந கோசி விரோதோ⁴. ததா² ஹி வுத்தம் ஸம்மோஹவினோத³னியம் (விப⁴. அட்ட². 714) ‘‘யானி ஸிக்கா²பதா³னி ஏத்த² ‘ஸத்தாரம்மணானீ’தி வுத்தானி, தானி யஸ்மா ‘ஸத்தோதி’தி ஸங்க²ம் க³தே ஸங்கா²ரேயேவ ஆரம்மணம் கரோந்தீ’’தி. இதோ பரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. விஸபா⁴க³வத்து²னோ ‘‘இத்தி²புரிஸா’’தி க³ஹேதப்³ப³தோ ஸத்தாரம்மணோதிபி ஏகே. ‘‘ஏகோ தி³ட்டோ², த்³வே ஸுதா’’திஆதி³னா ஸம்ப²ப்பலபனே தி³ட்ட²ஸுதமுதவிஞ்ஞாதவஸேன. ததா² அபி⁴ஜ்ஜா²தி ஏத்த² ததா²-ஸத்³தோ³ ‘‘தி³ட்ட²ஸுதமுதவிஞ்ஞாதவஸேனா’’தி இத³ம்பி உபஸம்ஹரதி, ந ஸத்தஸங்கா²ராரம்மணதம் ஏவ த³ஸ்ஸனாதி³வஸேன அபி⁴ஜ்ஜா²யனதோ. ‘‘நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா’’தி பவத்தமானாபி மிச்சா²தி³ட்டி² தேபூ⁴மகத⁴ம்மாரம்மணா ஏவாதி அதி⁴ப்பாயேன தஸ்ஸா ஸங்கா²ராரம்மணதா வுத்தா. கத²ம் பன மிச்சா²தி³ட்டி²யா மஹக்³க³தப்பத்தா த⁴ம்மா ஆரம்மணம் ஹோந்தீதி? ஸாதா⁴ரணதோ. நத்தி² ஸுகடது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோதி ஹி பவத்தமானாய அத்த²தோ ரூபாரூபாவசரத⁴ம்மாபி க³ஹிதாவ ஹோந்தீதி.

ஸுக²ப³ஹுலதாய ராஜானோ ஹஸமானாபி ‘‘சோரம் கா⁴தேதா²’’தி வத³ந்தி, ஹாஸோ பன தேஸம் அஞ்ஞவிஸயோதி ஆஹ ‘‘ஸன்னிட்டா²பகசேதனா பன நேஸம் து³க்க²ஸம்பயுத்தாவ ஹோதீ’’தி. மஜ்ஜ²த்தவேத³னோ ந ஹோதி, ஸுக²வேத³னோவ. தத்த² ‘‘காமானம் ஸமுத³யா’’திஆதி³னா வேத³னாபே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. லோப⁴ஸமுட்டா²னோ முஸாவாதோ³ ஸுக²வேத³னோ வா ஸியா மஜ்ஜ²த்தவேத³னோ வா, தோ³ஸஸமுட்டா²னோ து³க்க²வேத³னோ வாதி முஸாவாதோ³ திவேத³னோ ஸியா. இமினா நயேன ஸேஸேஸுபி யதா²ரஹம் வேத³னானம் ‘‘லோபோ⁴ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாயா’’திஆதி³னா பே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³.

பாணாதிபாதோ தோ³ஸமோஹவஸேன த்³விமூலகோதி ஸம்பயுத்தமூலமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தஸ்ஸ ஹி மூலட்டே²ன உபகாரபா⁴வோ தோ³ஸவிஸேஸோ, நிதா³னமூலே பன க³ய்ஹமானே லோப⁴மோஹவஸேனபி வட்டதி. ஸம்மூள்ஹோ ஆமிஸகிஞ்ஜக்க²காமோபி ஹி பாணம் ஹனதி. தேனேவாஹ ‘‘லோபோ⁴ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாயா’’திஆதி³ (அ. நி. 3.34). ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

அஸமாதி³ன்னஸீலஸ்ஸ ஸம்பத்ததோ யதா²உபட்டி²தவீதிக்கமிதப்³ப³வத்து²தோ விரதி ஸம்பத்தவிரதி. ஸமாதா³னேன உப்பன்னா விரதி ஸமாதா³னவிரதி. கிலேஸானம் ஸமுச்சி²ந்த³னவஸேன பவத்தா மக்³க³ஸம்பயுத்தா விரதி ஸமுச்சே²த³விரதி. காமஞ்சேத்த² பாளியம் விரதியோவ ஆக³தா, ஸிக்கா²பத³விப⁴ங்கே³ பன சேதனாபி ஆஹரித்வா த³ஸ்ஸிதாதி தது³ப⁴யம்பி க³ண்ஹந்தோ ‘‘சேதனாபி வட்டந்தி விரதியோபீ’’தி ஆஹ.

அது³ஸ்ஸீல்யாரம்மணா ஜீவிதிந்த்³ரியாதி³ஆரம்மணா கத²ம் து³ஸ்ஸீல்யானி பஜஹந்தீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² பனா’’திஆதி³ வுத்தம். பாணாதிபாதாதீ³ஹி விரமணவஸேன பவத்தனதோ ததா³ரம்மணபா⁴வேனேவ தானி பஜஹந்தி. ந ஹி ததே³வ ஆரப்³ப⁴ தம் பஜஹிதும் ஸக்கா ததோ அனிஸ்ஸடபா⁴வதோ.

அனபி⁴ஜ்ஜா²…பே… விரமந்தஸ்ஸாதி அபி⁴ஜ்ஜ²ம் பஜஹந்தஸ்ஸாதி அத்தோ². ந ஹி மனோது³ச்சரிததோ விரதி அத்தி² அனபி⁴ஜ்ஜா²தீ³ஹேவ தப்பஹானஸித்³தி⁴தோ.

பஞ்சஸிக்கா²பத³ஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

7. த³ஸங்க³ஸுத்தவண்ணனா

113. மிச்ச²த்தஸம்மத்தவஸேனாதி ஏத்த² மிச்சா²பா⁴வோ மிச்ச²த்தம், ததா² ஸம்மாபா⁴வோ ஸம்மத்தம். ததா² ததா² பவத்தா அகுஸலக்க²ந்தா⁴வ மிச்சா²ஸதி, ஏவம் மிச்சா²ஞாணம்பி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ந ஹி ஞாணஸ்ஸ மிச்சா²பா⁴வோ நாம அத்தி². தஸ்மா மிச்சா²ஞாணினோதி மிச்சா²ஸஞ்ஞாணாதி அத்தோ², அயோனிஸோ பவத்தசித்துப்பாதா³தி அதி⁴ப்பாயோ. மிச்சா²பச்சவேக்க²ணேனாதி மிச்சா²தி³ட்டி²ஆதீ³னம் மிச்சா² அயோனிஸோ பச்சவேக்க²ணேன. குஸலவிமுத்தீதி பகதிபுரிஸஸந்தரஜானனம், கு³ணவியுத்தஸ்ஸ அத்தனோ ஸகத்தனி அவட்டா²னந்தி ஏவமாதி³ம் அகுஸலபவத்திம் ‘‘குஸலவிமுத்தீ’’தி க³ஹேத்வா டி²தா மிச்சா²விமுத்திகா. ஸம்மாபச்சவேக்க²ணாதி ஜா²னவிமோக்கா²தீ³ஸு ஸம்மா அவிபரீதம் பவத்தா பச்சவேக்க²ணா.

த³ஸங்க³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

ததியவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

4. சதுத்த²வக்³கோ³

1. சதுதா⁴துஸுத்தவண்ணனா

114. பதிட்டா²தா⁴தூதி ஸஹஜாதானம் த⁴ம்மானம் பதிட்டா²பூ⁴தா தா⁴து. ஆப³ந்த⁴னதா⁴தூதி நஹானியசுண்ணஸ்ஸ உத³கம் விய ஸஹஜாதத⁴ம்மானம் ஆப³ந்த⁴னபூ⁴தா தா⁴து. பரிபாசனதா⁴தூதி ஸூரியோ ப²லாதீ³னம் விய ஸஹஜாதத⁴ம்மானம் பரிபாசனபூ⁴தா தா⁴து. வித்த²ம்ப⁴னதா⁴தூதி து³தியோ விய ஸஹஜாதத⁴ம்மானம் வித்த²ம்ப⁴னபூ⁴தா தா⁴து. கேஸாத³யோ வீஸதி கோட்டா²ஸா. ஆதி³-ஸத்³தே³ன பித்தாத³யோ ஸந்தப்பனாத³யோ உத்³த⁴ங்க³மா வாதாத³யோ க³ஹிதா. ஏதாதி தா⁴துயோ.

சதுதா⁴துஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. புப்³பே³ஸம்போ³த⁴ஸுத்தவண்ணனா

115. அயம் பத²வீதா⁴தும் நிஸ்ஸாய தம் ஆரப்³ப⁴ பவத்தோ அஸ்ஸாதோ³. ஏவம் பவத்தானந்தி ஏவம் காயே பபா⁴வஸ்ஸ பவேத³னவஸேனேவ பவத்தானம். ஹுத்வா அபா⁴வாகாரேனாதி புப்³பே³ அவிஜ்ஜமானா பச்சயஸாமக்³கி³யா ஹுத்வா உப்பஜ்ஜித்வா புன ப⁴ங்கு³பக³மனதோ உத்³த⁴ம் அபா⁴வாகாரேன. ந நிச்சாதி அனிச்சா அத்³து⁴வத்தா, து⁴வம் நிச்சம். படிபீளனாகாரேனாதி உத³யப்³ப³யவஸேன அபி⁴ண்ஹம் பீளனாகாரேன து³க்க²ட்டே²ன. ஸபா⁴வவிக³மாகாரேனாதி அத்தனோ ஸபா⁴வஸ்ஸ விக³ச்ச²னாகாரேன. ஸபா⁴வத⁴ம்மா ஹி அப்பமத்தம் க²ணம் பத்வா நிருஜ்ஜ²ந்தி. தஸ்மா தே ‘‘ஜராய மரணேன சா’’தி த்³வேதா⁴ விபரிணமந்தி. தேனாஹ ‘‘விபரிணாமத⁴ம்மா’’தி. ஆதீ³னம் வாதி பவத்தேதீதி ஆதீ³னவோ, பரமகாபஞ்ஞதா. வினீயதீதி வூபஸமீயதி. அச்சந்தப்பஹானவஸேன நிஸ்ஸரதி ஏதேனாதி நிஸ்ஸரணம்.

ஸாயம் நிபன்னா ஸப்³ப³ரத்திம் கே²பேத்வா பாதோ உட்ட²ஹாம, மாஸபுண்ணக⁴டோ விய நோ ஸரீரம் நிஸ்ஸந்தா³பா⁴வதோ.

பு²ஸிதமத்தேஸுபீதி உத³கஸ்ஸ பு²ஸிதமத்தேஸுபி.

அதினாமேந்தி காலம். ஏவம் வுத்தனயேன பவத்தா புக்³க³லா ஏதா பத²வீதா⁴துஆத³யோ அஸ்ஸாதே³ந்தி நாம அபி⁴ரதிவஸேன தத்த² ஆகங்கு²ப்பாத³னதோ.

அபி⁴விஸிட்டே²ன ஞாணேனாதி அக்³க³மக்³க³ஞாணேன. ருக்கோ² போ³தி⁴ ‘‘பு³ஜ்ஜ²தி ஏத்தா²’’தி கத்வா. மக்³கோ³ போ³தி⁴ ‘‘பு³ஜ்ஜ²தி ஏதேனா’’தி கத்வா. ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் போ³தி⁴ ஸம்மா ஸாமஞ்ச ஸப்³ப³த⁴ம்மானம் பு³ஜ்ஜ²னதோ. நிப்³பா³னம் போ³தி⁴ பு³ஜ்ஜி²தப்³ப³தோ. தேஸந்தி நித்³தா⁴ரணே ஸாமிவசனம். ஸாவகபாரமீஞாணந்தி ஸாவகபாரமீஞாணம் யாதா²வதோ த³ஸ்ஸனவத்து².

அகுப்பாதி படிபக்கே²ஹி அகோபேதப்³போ³. காரணதோதி அரியமக்³க³தோ. ததோ ஹிஸ்ஸ அகுப்பதா. தேனாஹ ‘‘ஸா ஹீ’’திஆதீ³. ஆரம்மணதோதி நிப்³பா³னாரம்மணதோ நிப்³பா³னாரம்மணானம் லோகியஸமாபத்தீனம் அபா⁴வதோ.

வித்தா²ரவஸேனாதி ஏகேகதா⁴துவஸேனாதி வத³ந்தி, ஏகேகிஸ்ஸா பன தா⁴துயா லக்க²ணவிப⁴த்தித³ஸ்ஸனவஸேன. யந்தி ஹேதுஅத்தே² நிபாதோ, யம் நிமித்தந்தி அத்தோ². அஸ்ஸாதே³தி ஏதேனாதி அஸ்ஸாதோ³, தண்ஹா. அயம் பத²வீதா⁴துயா அஸ்ஸாதோ³தி ஏத்த² அயம்-ஸத்³தோ³ ‘‘பஹானபடிவேதோ⁴’’தி ஏத்தா²பி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³போ³ ‘‘அயம் பஹானபடிவேதோ⁴ படிவிஜ்ஜி²தப்³ப³ட்டே²ன ஸமுத³யஸச்ச’’ந்தி. ஏஸ நயோ ஸேஸஸச்சேஸுபி. யாதி யதா²வுத்தேஸு அஸ்ஸாதோ³ ஆதீ³னவோ நிஸ்ஸரணந்தி இமேஸு தீஸு டா²னேஸு பவத்தா யா தி³ட்டி²…பே… யோ ஸமாதி⁴, அயம் பா⁴வனாபடிவேதோ⁴ மக்³க³ஸச்சந்தி வுத்தனயேனேவ யோஜேதப்³ப³ம்.

புப்³பே³ஸம்போ³த⁴ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. அசரிம்ஸுத்தவண்ணனா

116. யதா² யாவதா நிஸ்ஸரணபரியேஸனட்டா²னே ஆதீ³னவபரியேஸனா, ஏவம் யாவதா ஆதீ³னவபரியேஸனட்டா²னே அஸ்ஸாத³பரியேஸனா ஸம்மாபடிபன்னஸ்ஸாதி வுத்தம் ‘‘அசரிந்தி ஞாணசாரேன அசரிம், அனுப⁴வனசாரேனா’’தி.

அசரிம்ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. நோசேத³ம்ஸுத்தவண்ணனா

117. நிஸ்ஸடாதிஆதீ³னி பதா³னி, ஆதி³தோ வுத்தபடிஸேதே⁴னாதி ‘‘நேவா’’தி ஏத்த² வுத்தேன நகாரேன. தேனாஹ ‘‘ந நிஸ்ஸடா’’திஆதி³. விமரியாதி³கதேனாதிஆதி³ ச ஏத்த² விஹரணபேக்க²ணே கரணவசனம். து³தியனயேதி ‘‘யதோ ச கோ², பி⁴க்க²வே’’திஆதி³னா வுத்தனயே. கிலேஸவட்டமரியாதா³ய ஸப்³ப³ஸோ அபா⁴வதோ நிம்மரியாதி³கதேன சித்தேன. தேனாஹ ‘‘தத்தா²’’திஆதி³. தீஸூதி து³தியாதீ³ஸு தீஸு.

நோசேத³ம்ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. ஏகந்தது³க்க²ஸுத்தவண்ணனா

118. ஏகந்தேனேவ து³க்கா²தி அவீசிமஹானிரயோ விய ஏகந்ததோ து³க்கா² ஏவ ஸுகே²ன அவோமிஸ்ஸா. து³க்கே²ன அனுபதிதாதி து³க்கே²னேவ ஸப்³ப³ஸோ உபக³தா. து³க்கே²ன ஓக்கந்தாதி ப³ஹித்³தா⁴ விய அந்தோபி து³க்கே²ன அவக்கந்தா அனுபவிட்டா². ஸுக²வேத³னாபச்சயதாய இமாஸம் தா⁴தூனம் ஸுக²தா விய து³க்க²வேத³னாபச்சயதாபி வேதி³தப்³பா³, ஸங்கா²ரது³க்க²தா பன ஸப்³ப³த்த² சரிதா ஏவ. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³பா³ஸு தா⁴தூஸு, ஸப்³ப³ட்டா²னேஸு வா. பட²மம் ஸுக²ம் த³ஸ்ஸேத்வாபி பச்சா² து³க்க²ஸ்ஸ கதி²தத்தா ‘‘து³க்க²லக்க²ணம் கதி²த’’ந்தி வுத்தம்.

ஏகந்தது³க்க²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6-10. அபி⁴னந்த³ஸுத்தாதி³வண்ணனா

119-123. ச²ட்ட²ஸத்தமேஸு வட்டவிவட்டம் கதி²தம். அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘விவட்டம் கதி²த’’ந்தி வுத்தம். தீஸு ஸுத்தேஸு. சதுஸச்சமேவாதி சத்தாரி ஸச்சானி ஸமாஹடானி சதுஸச்சந்தி தேஸம் ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹணம், நியமோ பன தப்³பி³னிமுத்தஸ்ஸ பரமத்த²ஸ்ஸ அபா⁴வதோ.

அபி⁴னந்த³ஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

சதுத்த²வக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸாரத்த²ப்பகாஸினியா ஸம்யுத்தனிகாய-அட்ட²கதா²ய

தா⁴துஸம்யுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.