4. அனமதக்³க³ஸம்யுத்தம்

1. பட²மவக்³கோ³

1. திணகட்ட²ஸுத்தவண்ணனா

124. உபஸக்³கோ³ ஸமாஸவிஸயே ஸஸாத⁴னம் கிரியம் த³ஸ்ஸேதீதி வுத்தம் ‘‘ஞாணேன அனுக³ந்த்வாபீ’’தி. வஸ்ஸஸதம் வஸ்ஸஸஹஸ்ஸந்தி நித³ஸ்ஸனமத்தமேதம், ததோ பி⁴ய்யோபி அனுக³ந்த்வா அனமதக்³கோ³ ஏவ ஸம்ஸாரோ. அக்³க³-ஸத்³தோ³ இத⁴ மரியாத³வசனோ, அனுத்³தே³ஸிகஞ்சேதம் வசனந்தி ஆஹ ‘‘அபரிச்சி²ன்னபுப்³பா³பரகோடிகோ’’தி. அஞ்ஞதா² அந்திமப⁴விகபரிச்சி²ன்னகதவிமுத்திபரிபாசனீயத⁴ம்மாதீ³னம் வஸேன அபரிச்சி²ன்னபுப்³பா³பரகோடி ந ஸக்கா வத்தும். ஸம்ஸரணம் ஸம்ஸாரோ. பச்சி²மாபி ந பஞ்ஞாயதி அந்த⁴பா³லானம் வஸேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘தீ³கோ⁴ பா³லான ஸம்ஸாரோ’’தி (த⁴. ப. 60). வேமஜ்ஜே²யேவ பன ஸத்தா ஸம்ஸரந்தி புப்³பா³பரகோடீனம் அலப்³ப⁴னீயத்தா. அத்தோ² பரித்தோ ஹோதி யதா²பூ⁴தாவபோ³தா⁴பா⁴வதோ. பு³த்³த⁴ஸமயேதி ஸாஸனேதி அத்தோ². அத்தோ² மஹா யதா²பூ⁴தாவபோ³தி⁴ஸம்ப⁴வதோ, அத்த²ஸ்ஸ விபுலதாய தம்ஸதி³ஸா உபமா நத்தீ²தி பரித்தம்யேவ உபமம் ஆஹரந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. இதா³னி வுத்தமேவத்த²ம் ‘‘பாளியம் ஹீ’’திஆதி³னா ஸமத்தே²தி. மாது மாதரோதி மாது மாதாமஹியோ. தஸ்ஸேவாதி து³க்க²ஸ்ஸேவ. திப்³ப³ந்தி து³க்க²பரியாயோதி.

திணகட்ட²ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. பத²வீஸுத்தவண்ணனா

125. மஹாபத²விந்தி அவிஸேஸேன அனவஸேஸபரியாதா³யினீதி ஆஹ ‘‘சக்கவாளபரியந்த’’ந்தி. பரிகப்பவசனஞ்சேதம்.

பத²வீஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. அஸ்ஸுஸுத்தவண்ணனா

126. கந்த³னம் ஸஸத்³த³ம், ரோத³னம் பன கேவலமேவாதி ஆஹ ‘‘கந்த³ந்தானந்தி ஸஸத்³த³ம் ருத³மானான’’ந்தி. பவத்தந்தி ஸந்த³னவஸேன பவத்தம். ‘‘ஸினேருரஸ்மீஹி பரிச்சி²ன்னேஸூ’’தி ஸங்கே²பேன வுத்தமத்த²ம் விவரந்தோ ‘‘ஸினேருஸ்ஸா’’திஆதி³மாஹ. மணிமயந்தி இந்த³னீலமணிமயம். ஸினேருஸ்ஸ புப்³ப³த³க்கி²ணகோணஸமபதே³ஸா ‘‘புப்³ப³த³க்கி²ணபஸ்ஸா’’தி அதி⁴ப்பேதா. தேஹி நிக்க²ந்தரஜதரஸ்மியோ இந்த³னீலரஸ்மியோ ச ஏகதோ ஹுத்வா. தாஸம் ரஸ்மீனம் அந்தரேஸூதி தாஸம் சதூஹி கோணேஹி நிக்க²ந்தரஸ்மீனம் சதூஸு அந்தரேஸு. சத்தாரோதி த³க்கி²ணாதி³பே⁴தா³ சத்தாரோ மஹாஸமுத்³தா³ ஹோந்தி. விஅஸனந்தி விஸேஸேன கே²பனம். கிம் பன தந்தி ஆஹ ‘‘வினாஸோதி அத்தோ²’’தி.

அஸ்ஸுஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. கீ²ரஸுத்தவண்ணனா

127. மாதுத²ஞ்ஞந்தி பீதம் மாதுயா த²னதோ நிப்³ப³த்தகீ²ரம் ப³ஹுதரந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

கீ²ரஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. பப்³ப³தஸுத்தவண்ணனா

128. ‘‘அனமதக்³க³ஸ்ஸ ஸம்ஸாரஸ்ஸ தீ³க⁴தமத்தா ந ஸுகரம் நஸுகர’’ந்தி அட்ட²கதா²பாடோ². கத²ம் நச்சி²ந்த³தீதி கத²ம் ந பரியோஸாபேதி, காயசிபி க³ஹணதாயாதி அதி⁴ப்பாயோ. தயோ கப்பாஸம்ஸூதி தயோ ஏககப்பாஸம்ஸூ. யேஹி நம் பு²ட்ட²ம், ததோபி ஸுகு²மதரம் ஸாஸபமத்தம் கீ²யேய்ய பப்³ப³தம் ஸப்³ப³பா⁴கே³ஹி அதிசிரவேலம் பரிமஜ்ஜந்தே.

பப்³ப³தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. ஸாஸபஸுத்தவண்ணனா

129. நக³ரந்தி நக³ரஸங்கே²பேன பாகாரேன பரிக்கி²த்ததம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அந்தோ பன ஸப்³ப³ஸோ விசித்தஸாஸபேஹி ஏவ புண்ணம், ஏவம் சுண்ணிகாப³த்³த⁴ம். தேனாஹ ‘‘ந பன…பே… த³ட்ட²ப்³ப³’’ந்தி.

ஸாஸபஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. ஸாவகஸுத்தவண்ணனா

130. தஸ்ஸ டி²தட்டா²னதோதி பி⁴க்கு²னோ அனுஸ்ஸரித்வா டி²தட்டா²னதோ, தேன அனுஸ்ஸரிதஸ்ஸ ஸதஸஹஸ்ஸகப்பஸ்ஸ அனந்தரகப்பதோ பட்டா²யாதி அத்தோ². ஏவந்தி வுத்தப்பகாரேன. சத்தாரோபி பி⁴க்கூ² அபி⁴ஞ்ஞாலாபி⁴னோ. சத்தாரி கப்பஸதஸஹஸ்ஸானி தி³வஸே தி³வஸே அனுஸ்ஸரேய்யுந்தி பரிகப்பனவஸேன வத³ந்தி.

ஸாவகஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

8. க³ங்கா³ஸுத்தவண்ணனா

131. ஏதஸ்மிம் அந்தரேதி ஏதஸ்மிம் பப⁴வஸமுத்³த³பதே³ஸபரிச்சி²ன்னே ஆயாமதோ பஞ்சயோஜனஸதிகே அதிரேகயோஜனஸதிகே வா டா²னே.

க³ங்கா³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

9. த³ண்ட³ஸுத்தவண்ணனா

132. நவமே கி²த்தோதி புனப்புனம் கி²த்தோ. ஏகவாரஞ்ஹி கி²த்தோ மூலாதீ³ஸு ஏகேனேவ நிபதேய்ய. ததா² ஸதி அதி⁴ப்பேதோ பாதஸ்ஸ அனியமோ ந நித³ஸ்ஸிதோ ஸியா. தத்த² ச த⁴ம்மம் ஸுணந்தா பி⁴க்கூ² மனுஸ்ஸலோகே, தே ஸந்தா⁴ய ‘‘அஸ்மா லோகா’’தி ஆஹ, தத³ஞ்ஞம் ஸந்தா⁴ய ‘‘பரலோக’’ந்தி. தஸ்ஸ தஸ்ஸ வா புக்³க³லஸ்ஸ யதா²தி⁴ப்பேதோ அயம் லோகோ, தத³ஞ்ஞோ பரலோகோ.

த³ண்ட³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

10. புக்³க³லஸுத்தவண்ணனா

133. ஸமட்டி²காலோதி ஸமேன ஆகாரேன லத்³த⁴ப்³ப³அட்டி²காலோ. கி³ரிபரிக்கே²பேதி பஞ்சஹி கி³ரீஹி பரிக்கி²த்தத்தா ‘‘கி³ரிபரிக்கே²போ’’தி லத்³த⁴னாமே ராஜக³ஹே.

புக்³க³லஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

பட²மவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. து³தியவக்³கோ³

1. து³க்³க³தஸுத்தவண்ணனா

134. து³க்³க³தந்தி கிச்ச²ஜீவிகத்தா ஸப்³ப³தா² து³க்க²ம் க³தம் உபக³தம். ததா²பூ⁴தோ பன த³லித்³தோ³ வராகோ நாம ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘த³லித்³த³ம் கபண’’ந்தி. ஹத்த²பாதே³ஹீதி நித³ஸ்ஸனமத்தம், அஞ்ஞேஹிபி ஸரீராவயவேஹி து³ஸ்ஸண்டா²னேஹி உபேதோ து³ருபேதோ ஏவாதி.

து³க்³க³தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. ஸுகி²தஸுத்தவண்ணனா

135. ஸுகி²தந்தி ஸஞ்ஜாதஸுக²ம். தேனாஹ ‘‘ஸுக²ஸமப்பித’’ந்திஆதி³. ஸுஸஜ்ஜிதந்தி ஸுகு²முபகரணேஹி ஸப்³ப³தா² ஸஜ்ஜிதம்.

ஸுகி²தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. திம்ஸமத்தஸுத்தவண்ணனா

136. து⁴தங்க³ஸமாதா³னவஸேன, ந அரஞ்ஞவாஸாதி³மத்தேன. ஸஸம்யோஜனா ஸப்³ப³ஸோ ஸம்யோஜனானம் அப்பஹீனத்தா, ந புது²ஜ்ஜனபா⁴வதோ. ஏகேகவண்ணகாலோவ க³ஹேதப்³போ³தி ஏதேன மஹிம்ஸாதீ³னம் ரஸ்ஸதீ³க⁴பிங்க³லாதீ³ஸு ஏகேகானேவ க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸேதி.

திம்ஸமத்தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4-9. மாதுஸுத்தாதி³வண்ணனா

137-142. லிங்க³னியமேன சேவ சக்கவாளனியமேன சாதி ‘‘புரிஸானஞ்ஹி மாதுகா³மகாலோ, மாதுகா³மானஞ்ச புரிஸகாலோ’’தி யதா² ஸத்தஸந்தானே லிங்க³னியமோ நத்தி², ஏவம் கதா³சி இமஸ்மிம் சக்கவாளே நிப்³ப³த்தந்தி, கதா³சி அஞ்ஞதரஸ்மிந்தி சக்கவாளனியமோபி நத்தி². ஏவமேவ டி²தே

சக்கவாளே மாதுகா³மகாலே நமாதாபூ⁴தபுப்³போ³ நத்தீ²திஆதி³னா லிங்க³னியமேன சக்கவாளனியமோ ச வேதி³தப்³போ³. தேனாஹ ‘‘தேஸூ’’திஆதி³.

மாதுஸுத்தாதி³வண்ணனா நிட்டி²தா.

10. வேபுல்லபப்³ப³தஸுத்தவண்ணனா

143. ஏகம் அபதா³னம் ஆஹரித்வா த³ஸ்ஸேதி ‘‘ஏவம் ஸம்வேக³ம் ஜனேத்வா பி⁴க்கூ² விஸேஸம் பாபேஸ்ஸாமீ’’தி. சதூஹேன ஆரோஹந்தி சதுயோஜனுப்³பே³த⁴த்தா. த்³வின்னம் பு³த்³தா⁴னந்தி ககுஸந்த⁴ஸ்ஸ கோணாக³மனஸ்ஸ சாதி இமேஸம் த்³வின்னம் பு³த்³தா⁴னம். ‘‘திவரா ரோஹிதஸ்ஸா ஸுப்பியா’’தி மனுஸ்ஸானம் தஸ்மிம் தஸ்மிம் காலே ஸமஞ்ஞா தத்த² தே³ஸனாமவஸேன ஜாதாதி வேதி³தப்³பா³, யதா² ஏதரஹி மாக³தா⁴தி.

புன வஸ்ஸஸதந்தி பட²மவஸ்ஸஸததோ உபரிவஸ்ஸஸதம் ஜீவனகோ நாம மனுஸ்ஸோ நத்தி². பரிஹீனஸதி³ஸம் கதம் தே³ஸனாய. வட்³டி⁴த்வாதி த³ஸவஸ்ஸாயுகபா⁴வதோ பட்டா²ய யாவ அஸங்க்²யேய்யாயுகபா⁴வா வட்³டி⁴த்வா. ‘‘பரிஹீன’’ந்தி வத்வா தம் பரிஹீனபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கத²’’ந்திஆதி³மாஹ. யம் ஆயுப்பமாணேஸூதி யத்தகம் ஆயுப்பமாணேஸூதி.

வேபுல்லபப்³ப³தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

து³தியவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸாரத்த²ப்பகாஸினியா ஸம்யுத்தனிகாய-அட்ட²கதா²ய

அனமதக்³க³ஸம்யுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.