1. பஞ்சவேரப⁴யஸுத்தவண்ணனா
41. யதோதி யஸ்மிம் காலே. அயஞ்ஹி தோ-ஸத்³தோ³ தா³-ஸத்³தோ³ விய இத⁴ காலவிஸயோ. தேனாஹ ‘‘யதா³’’தி. ப⁴யவேரசேதனாயோதி பா⁴யிதப்³ப³ட்டே²ன ப⁴யம், வேரபஸவனட்டே²ன வேரந்தி ச லத்³த⁴னாமா சேதனாயோ. பாணாதிபாதாத³யோ ஹி யஸ்ஸ பவத்தந்தி, யஞ்ச உத்³தி³ஸ்ஸ பவத்தியந்தி, உப⁴யே ஸப⁴யபே⁴ரவாதி தே ஏவ பா⁴யிதப்³ப³ப⁴யவேரஜனகாவாதி. ஸோதஸ்ஸ அரியமக்³க³ஸ்ஸ ஆதி³தோ பட்டா²ய படிபத்திஅதி⁴க³மோ ஸோதாபத்தி, தத³த்தா²ய தத்த² பதிட்டி²தஸ்ஸ ச அங்கா³னி ஸோதாபத்தியங்கா³னி, தது³ப⁴யம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘து³வித⁴ம் ஸோதாபத்தியா அங்க³’’ந்தி, ஸோதாபத்திஅத்த²ம் அங்க³ந்தி அத்தோ². யம் புப்³ப³பா⁴கே³தி யம் ஸயம் ஸோதாபத்திமக்³க³ப²லபடிலாப⁴தோ புப்³ப³பா⁴கே³ தத³த்தா²ய ஸம்வத்ததி. கிம் பன தந்தி ஆஹ ‘‘ஸப்புரிஸஸம்ஸேவோ’’திஆதி³. ஸப்புரிஸானம் பு³த்³தா⁴தீ³னம் அரியஞாணஸஞ்ஞாணஜாதா பயிருபாஸனா, ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம் சதுஸச்சத⁴ம்மஸ்ஸவனம், யோனிஸோ உபாயேன அனிச்சாதி³தோ மனஸி கரணம் யோனிஸோ மனஸிகாரோ, உஸ்ஸுக்காபேந்தேன த⁴ம்மஸ்ஸ நிப்³பா³னஸ்ஸ அனுத⁴ம்மபடிபஜ்ஜனம் த⁴ம்மானுத⁴ம்மபடிபத்தீதி ஏதானி ஸோதாபத்தியா அங்கா³னி. அட்ட²கதா²யம் பன ஸோதாபத்திஅங்க³ந்தி பத³ம் அபேக்கி²த்வா ‘‘ஏவம் ஆக³த’’ந்தி வுத்தம். டி²தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அங்க³ம். ஸோதாபன்னோ அங்கீ³யதி ஞாயதி ஏதேனாதி ஸோதாபன்னஸ்ஸ அங்க³ந்திபி வுச்சதி. இத³ம் பச்சா² வுத்தம் அங்க³ம். தோ³ஸேஹி ஆரகாதி அரியோதி ஆஹ ‘‘நித்³தோ³ஸோ’’தி. கத²ம் அவிஜ்ஜா ஸங்கா²ரானம் பச்சயோதிஆதி³னா கேனசிபி அனுபாரம்பி⁴யத்தா நிருபாரம்போ⁴. ஞாணம் ஸந்தா⁴ய ‘‘நித்³தோ³ஸோ’’தி வுத்தம், படிச்சஸமுப்பாத³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘நிருபாரம்போ⁴’’தி வத³ந்தி. உப⁴யம்பி பன ஸந்தா⁴ய உப⁴யம் வுத்தந்தி அபரே. படிச்சஸமுப்பாதோ³ ஏத்த² அதி⁴ப்பேதோ. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘அபராபரம் உப்பன்னாய விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாயா’’தி. ந ஹி மக்³க³ஞாணம் விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாதி. ஸம்மா உபாயத்தா தஸ்ஸ படிச்சஸமுப்பன்னே யாதா²வதோ ஞாயதீதி ஞாயோ, படிச்சஸமுப்பாதோ³. ஞாணம் பன ஞாயதி ஸோ ஏதேனாதி ஞாயோ.
தத்தா²தி நிரயே. மக்³க³ஸோதந்தி மக்³க³ஸ்ஸ ஸோதம். ஆபன்னோதி அதி⁴க³தோ. அபாயேஸு உப்பஜ்ஜனஸங்கா²தோ வினிபாதத⁴ம்மோ ஏதஸ்ஸாதி வினிபாதத⁴ம்மோ, ந வினிபாதத⁴ம்மோ அவினிபாதத⁴ம்மோ. பரம் அயனந்தி அதிவிய ஸவிஸயே அயிதப்³ப³ம் பு³ஜ்ஜி²தப்³ப³ம். யேஸஞ்ஹி தா⁴தூனம் க³திஅத்தோ², பு³த்³தி⁴பி தேஸம் அத்தோ². தேனாஹ ‘‘அவஸ்ஸம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²னகோ’’தி.
பாணாதிபாதகம்மகாரணாதி பாணாதிபாதஸங்கா²தஸ்ஸ பாபகம்மஸ்ஸ கரணஹேது. வேரம் வுச்சதி விரோதோ⁴, ததே³வ பா⁴யிதப்³ப³தோ ப⁴யந்தி ஆஹ ‘‘ப⁴யம் வேரந்தி அத்த²தோ ஏக’’ந்தி. இத³ம் பா³ஹிரம் வேரம் நாம தஸ்ஸ வேரஸ்ஸ மூலபூ⁴ததோ வேரகாரபுக்³க³லதோ ப³ஹிபா⁴வத்தா. தேனேவ ஹி தஸ்ஸ வேரகாரபுக்³க³லஸ்ஸ உப்பன்னம் வேரம் ஸந்தா⁴ய ‘‘இத³ம் அஜ்ஜ²த்திகவேரம் நாமா’’தி வுத்தம், தன்னிஸ்ஸிதஸ்ஸ வேரஸ்ஸ மூலபூ⁴தா வேரகாரபுக்³க³லசேதனா உப்பஜ்ஜதி பஹரிதும் அஸமத்த²ஸ்ஸபீதி அதி⁴ப்பாயோ. ந ஹி நேரயிகா நிரயபாலேஸு படிபஹரிதும் ஸக்கோந்தி. நிரயபாலஸ்ஸ சேதனா உப்பஜ்ஜதீதி ஏதேன ‘‘அத்தி² நிரயே நிரயபாலா’’தி த³ஸ்ஸேதி. யம் பனேதம் பா³ஹிரவேரந்தி யமித³ம் தி³ட்ட²த⁴ம்மிகம் ஸம்பராயிகஞ்ச பா³ஹிரம் வேரம். புக்³க³லவேரந்தி வுத்தம் அத்தகிச்சம் ஸாதே⁴தும் அஸக்கோந்தோ கேவலம் பரபுக்³க³லே உப்பன்னமத்தம் வேரந்தி கத்வா. அத்த²தோ ஏகமேவ ‘‘சேதஸிக’’ந்தி விஸேஸேத்வா வுத்தத்தா. ஸேஸபதே³ஸூதி ‘‘அதி³ன்னாதா³னபச்சயா’’திஆதி³னா ஆக³தேஸு ஸேஸகோட்டா²ஸேஸு. அத்தோ² ப⁴க்³கோ³தி அத்தோ² த⁴ம்ஸிதோ. அதி⁴க³தேனாதி மக்³கே³ன அதி⁴க³தேன. ‘‘அபி⁴க³தேனா’’திபி பாடோ², அதி⁴வுத்தேனாதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘அசலப்பஸாதே³னா’’தி.
பஞ்சவேரப⁴யஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.