8. சேதனாஸுத்தவண்ணனா
38. யஞ்சாதி ஏத்த² ச-ஸத்³தோ³ அட்டா²னே. தேன சேதனாய விய பகப்பானானுஸயானம்பி விஞ்ஞாணஸ்ஸ டி²தியா வக்க²மானம்யேவ அவிஸிட்ட²ம் ஆரம்மணபா⁴வம் ஜோதேதி. காமம் தீஸுபி பதே³ஸு ‘‘பவத்தேதி’’இச்சேவ அத்தோ² வுத்தோ, வத்தனத்தோ² பன சேதனாதீ³னம் யதா²க்கமம் சேதயனபகப்பனானுஸயனரூபோ விஸிட்ட²ட்டோ² த³ட்ட²ப்³போ³. தேபூ⁴மககுஸலாகுஸலசேதனா க³ஹிதா கம்மவிஞ்ஞாணஸ்ஸ பச்சயனித்³தா⁴ரணமேதந்தி. தண்ஹாதி³ட்டி²கப்பா க³ஹிதா யதா²ரஹந்தி அதி⁴ப்பாயோ. அட்ட²ஸுபி ஹி லோப⁴ஸஹக³தசித்தேஸு தண்ஹாகப்போ, தத்த² சதூஸ்வேவ தி³ட்டி²கப்போதி. காமம் அனுஸயா லோகியகுஸலசேதனாஸுபி அனுஸேந்தியேவ, அகுஸலேஸு பன பவத்தி பாகடாதி ‘‘த்³வாத³ஸன்னம் சேதனான’’ந்தி வுத்தம். ஸஹஜாதகோடியாதி இத³ம் பச்சுப்பன்னாபி காமராகா³த³யோ அனுஸயாவ வுச்சந்தி தம்ஸதி³ஸதாயாதி வுத்தம். ந ஹி காலபே⁴தே³ன லக்க²ணப்பபே⁴தோ³ அத்தீ²தி. அனாக³தா ஏவ ஹி காமராகா³த³யோ நிப்பரியாயதோ ‘‘அனுஸயா’’தி வத்தப்³ப³தம் அரஹந்தி. பச்சயுப்பன்னோ வட்டதீதி ஆஹ ‘‘ஆரம்மணம் பச்சயோ’’தி. கம்மவிஞ்ஞாணஸ்ஸ டி²தத்த²ந்தி கம்மவிஞ்ஞாணஸ்ஸேவ பவத்தியா. தஸ்மிம் பச்சயே ஸதீதி தஸ்மிம் சேதனாபகப்பனானுஸயஸஞ்ஞிதே பச்சயே ஸதி பதிட்டா² விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஹோதி. ஸந்தானே ப²லதா³னஸமத்த²தாயேவ ஹோதீதி ‘‘பதிட்டா² ஹோதி, தஸ்மிம் பதிட்டி²தே’’தி வுத்தம். ஸன்னிட்டா²பகசேதனாவஸேன விருள்ஹேதி. பதிட்டி²தேதி ஹி இமினா கம்மஸ்ஸ கதபா⁴வோ வுத்தோ, ‘‘விருள்ஹே’’தி இமினா உபசிதபா⁴வோ. தேனாஹ ‘‘கம்மம் ஜவாபேத்வா’’திஆதி³. தத்த² புரேதரம் உப்பன்னாஹி கம்மசேதனாஹி லத்³த⁴பச்சயத்தா ப³லப்பத்தாய ஸன்னிட்டா²பகசேதனாய கம்மவிஞ்ஞாணம் லத்³த⁴பதிட்ட²ம் விருள்ஹமூலஞ்ச ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘நிப்³ப³த்தமூலே ஜாதே’’தி. ததா² ஹி ஸன்னிட்டா²பகசேதனா விபாகம் தே³ந்தம் அனந்தரே ஜாதிவஸேன தே³தி உபபஜ்ஜவேத³னீயகம்மந்தி.
தேபூ⁴மகசேதனாயாதி தேபூ⁴மககுஸலாகுஸலசேதனாய. அப்பவத்தனக்க²ணோதி இத⁴ பவத்தனக்க²ணோ ஜாயமானக்க²ணோ. ந ஜாயமானக்க²ணோ அப்பவத்தனக்க²ணோ ந கேவலம் ப⁴ங்க³க்க²ணோ அப்பஹீனானுஸயஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. அப்பஹீனகோடியாதி அஸமுச்சி²ன்னபா⁴வேன. ததி³த³ம் தேபூ⁴மககுஸலாகுஸலசேதனாஸு அப்பவத்தமானாஸு அனுஸயானம் ஸஹஜாதகோடிஆதி³னா பவத்தி நாம நத்தி², விபாகாதீ³ஸு அப்பஹீனகோடியா பவத்ததி கரோந்தஸ்ஸ அபா⁴வதோதி இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அவாரிதத்தாதி படிபக்கே²தி அவாரிதப்³ப³த்தா. பச்சயோவ ஹோதி விஞ்ஞாணஸ்ஸ டி²தியா.
பட²மது³தியவாரேஹி வட்டம் த³ஸ்ஸேத்வா ததியவாரே ‘‘நோ சே’’திஆதி³னா விவட்டம் த³ஸ்ஸிதந்தி ‘‘பட²மபதே³ தேபூ⁴மககுஸலாகுஸலசேதனா நிவத்தா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² நிவத்தாதி அகரணதோ அப்பவத்தியா அபக³தா. தண்ஹாதி³ட்டி²யோ நிவத்தாதி யோஜனா. வுத்தப்பகாரேஸூதி ‘‘தேபூ⁴மகவிபாகேஸூ’’திஆதி³னா வுத்தப்பகாரேஸு.
ஏத்தா²தி இமஸ்மிம் ஸுத்தே. ஏத்த² சேதனாபகப்பனானம் பவத்தனவஸேன த⁴ம்மபரிச்சே²தோ³ த³ஸ்ஸிதோதி ‘‘சேதேதீதி தேபூ⁴மககுஸலாகுஸலசேதனா க³ஹிதா’’திஆதி³னயோ இதே⁴வ ஹோதீதி த³ஸ்ஸிதோ. சதஸ்ஸோதி படிக⁴த்³வயமோஹமூலஸமாக³தா சதஸ்ஸோ அகுஸலசேதனா. சதூஸு அகுஸலசேதனாஸூதி யதா²வுத்தாஸு ஏவ சதூஸு அகுஸலசேதனாஸு, இதரா பன ‘‘ந பகப்பேதீ’’தி இமினா படிக்கே²பேன நிவத்தாதி. ஸுத்தே ஆக³தம் வாரேத்வாதி ‘‘நோ ச பகப்பேதீ’’தி ஏவம் படிக்கே²பவஸேன ஸுத்தே ஆக³தம் வஜ்ஜேத்வா. ‘‘ந பகப்பேதீ’’தி ஹி இமினா அட்ட²ஸு லோப⁴ஸஹக³தசித்தேஸு ஸஹஜாதகோடியா பவத்தஅனுஸயோ நிவத்திதோ தேஸம் சித்தானம் அப்பவத்தனதோ, தஸ்மா தம் டா²னம் ட²பேத்வாதி அத்தோ². புரிமஸதி³ஸோவ புரிமனயேஸு வுத்தனயேன க³ஹேதப்³போ³ த⁴ம்மபரிச்சே²த³த்தா.
தத³ப்பதிட்டி²தேதி ஸமாஸபா⁴வதோ விப⁴த்திலோபோ, ஸந்தி⁴வஸேன த³-காராக³மோ, தஸ்ஸ அப்பதிட்டி²தம் தத³ப்பதிட்டி²தம், தஸ்மிம் தத³ப்பதிட்டி²தேதி ஏவமேத்த² ஸமாஸபத³ஸித்³தி⁴ த³ட்ட²ப்³பா³. ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் ததியவாரே அரஹத்தமக்³க³ஸ்ஸ கிச்சம் கதி²தம் ஸப்³ப³ஸோ அனுஸயனிப்³ப³த்திபே⁴த³னதோ. கீ²ணாஸவஸ்ஸ கிச்சகரணந்திபி வத்தும் வட்டதி ஸப்³ப³ஸோ வேத³னாதீ³னம் படிக்கே²பபா⁴வதோ. நவ லோகுத்தரத⁴ம்மாதிபி வத்தும் வட்டதி மக்³க³படிபாடியா அனுஸயஸமுக்³கா⁴டனதோ மக்³கா³னந்தரானி ப²லானி, தது³ப⁴யாரம்மணஞ்ச நிப்³பா³னந்தி. விஞ்ஞாணஸ்ஸாதி கம்மவிஞ்ஞாணஸ்ஸ. புனப்³ப⁴வஸீஸேன அனந்தரப⁴வஸங்க³ஹிதம் நாமரூபம் படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணமேவ வா க³ஹிதந்தி ஆஹ ‘‘புனப்³ப⁴வஸ்ஸ ச அந்தரே ஏகோ ஸந்தீ⁴’’தி. ப⁴வஜாதீனந்தி ஏத்த² ‘‘து³தியப⁴வஸ்ஸ ததியப⁴வே ஜாதியா’’தி ஏவம் பரம்பரவஸேன க³ஹேதப்³ப³ம். ஆயதிம் புனப்³ப⁴வாபி⁴னிப்³ப³த்திக³ஹணேன பன நானந்தரியதோ கம்மப⁴வோ க³ஹிதோ, ஜாதிஹேதுப²லஸித்³தி⁴பேத்த² வுத்தா ஏவாதி வேதி³தப்³ப³ம். ஏத்த² ச ‘‘நோ சே, பி⁴க்க²வே, சேதேதி நோ ச பகப்பேதி, அத² கோ² அனுஸேதீ’’தி ஏவம் ப⁴க³வதா து³தியனயே புப்³ப³பா⁴கே³ ப⁴வனிப்³ப³த்தககுஸலாகுஸலாயூஹனம், பகப்பனஞ்ச வினாபி ப⁴வேஸு தி³ட்டா²தீ³னவஸ்ஸ யோகி³னோ அனுஸயபச்சயா விபஸ்ஸனாசேதனாபி படிஸந்தி⁴ஜனகா ஹோதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் குஸலாகுஸலஸ்ஸ அப்பவத்தி சேபி, ததா³ விஜ்ஜமானதேபூ⁴மகவிபாகாதி³த⁴ம்மேஸு அப்பஹீனகோடியா அனுஸயிதகிலேஸப்பச்சயா ப⁴வவஜ்ஜஸ்ஸ கம்மவிஞ்ஞாணஸ்ஸ பதிட்டி²ததா ஹோதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ச வுத்தோ. ‘‘ந சேதேதி பகப்பேதி அனுஸேதீ’’தி அயம் நயோ ந க³ஹிதோ சேதனம் வினா பகப்பனஸ்ஸ அபா⁴வதோ.
சேதனாஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.