9. வனஸம்யுத்தம்

1. விவேகஸுத்தவண்ணனா

221. ஸம்வேஜேதுகாமாதி அத்த²தோ ஸம்வேக³ம் உப்பாதே³துகாமா. ததா²பூ⁴தா நம் கிலேஸஸங்க³ணிகாதி³தோ விவேசேதுகாமா நாம ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘விவேகம் படிபஜ்ஜாபேதுகாமா’’தி. பா³ஹிரேஸூதி கோ³சரஜ்ஜ²த்ததோ ப³ஹிபூ⁴தேஸு. புது²த்தாரம்மணேஸூதி ரூபாதி³னானாரம்மணேஸு. சரதீதி பவத்ததி. த்வம் ஜனோதி த்வம் அத்தனோ கிலேஸேஹி ஜனனதோ விஸும் ஜாதோ தாதி³ஸே ஏவ அஞ்ஞஸ்மிம் ஜனே இமம் அயோனிஸோமனஸிகாரவஸேன பவத்தமானம் ச²ந்த³ராக³ம் வினயஸ்ஸு வினோதே³ஹி. ஸதம் தம் ஸாரயாமஸேதி நிய்யானிகஸாஸனே பப்³ப³ஜித்வா ஸத்து² ஸந்திகே கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா அரஞ்ஞவாஸேன ச ஸதிமந்தம் பண்டி³தம் தம் மயம்பி யதா²உப்பன்னம் விதக்கம் வினோத³னாய ஸாரயாம, ஸதம் வா ஸப்புரிஸானம் கிலேஸவிக³மனத⁴ம்மம் படிபஜ்ஜித்வா வஸந்தம் தம் ஸாரயாம வட்டது³க்க²ம். பாதாலந்தி மோஹபாதாலம் கிலேஸரஜோ, ததே³வ ‘‘பாதால’’ந்தி வுத்தம். மா அவஹரீதி ஹேட்டா² து³க்³க³திஸோதம் மா உபனேஸி. ஸிதந்தி ஸம்ப³ந்த⁴ம். தேனாஹ ‘‘ஸரீரலக்³க³’’ந்தி. விவேகமாபன்னோதி கிலேஸவிவேகம் ஸமத²விபஸ்ஸனாபா⁴வனமாபன்னோ. உத்தமவீரியந்தி உஸ்ஸோள்ஹிலக்க²ணப்பத்தம் வீரியம், சதுப்³பி³த⁴ம் ஸமப்பதா⁴னவீரியம் வா ஸம்பத்தம். பக்³க³ய்ஹாதி ஆரோபேத்வா. பரமவிவேகந்தி பரமம் ஸமுச்சே²த³விவேகம்.

விவேகஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. உபட்டா²னஸுத்தவண்ணனா

222. காயத³ரதோ² ஹோதியேவ நியமேன, ந சித்தத³ரதோ² தஸ்ஸ மக்³கே³னேவ ஸமுக்³கா⁴டிதத்தா.

ஜராதுரோதி ஜராபி⁴ப⁴வனேன ஆதுரோயேவ. பத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. உபரிட்ட²தாய பரிதோ தீ³க⁴புது²லதாய அதிவிய விஜ்ஜ²தீதி ஸத்திஸல்லக்³க³ஹணம். ஏவம் ஹிஸ்ஸ தண்ஹாஸல்லஸ்ஸ ஸதி³ஸதா. அவிஜ்ஜாய பன ஸம்மோஹாபாத³னேன து³க்கா²பாத³னேன ச விஸஸதி³ஸதா. ருப்பதோதி விகாரம் ஆபாதி³யமானஸ்ஸ பீளியமானஸ்ஸாதி அத்தோ²தி ஆஹ ‘‘க⁴ட்டியமானஸ்ஸா’’தி.

பப்³ப³ஜிதந்தி ஸஸந்தானதோ பப்³ப³ஜிதம் வா ராகா³தி³மலதோ பப்³ப³ஜிதம் வா. தஸ்மாதி யஸ்மா தே²ரஸ்ஸேவேதம் வசனம், தஸ்மா அயம் இதா³னி வுச்சமானோ ஏத்த² கா³தா²ய அத்தோ². தே³வதாய ஹீதிஆதி³ வுத்தஸ்ஸேவ அத்த²ஸ்ஸ பாகடகரணம். ஏத்தா²தி ஸேஸகா³தா²ஸு. அத்த²ஸ்ஸ வுத்தனயத்தா ‘‘அனுத்தானபத³வண்ணனா’’தி ஆஹ. வினயாதி ஹேதும்ஹி நிஸ்ஸக்கவசனந்தி தஸ்ஸ ஹேதும்ஹி கரணவசனேன அத்த²மாஹ ‘‘வினயேனா’’தி. ததா² ‘‘ஸமதிக்கமா’’தி ஏத்தா²பி. பரமபரிஸுத்³த⁴ம் ஸம்கிலேஸஸமுச்சி²ந்த³னதோ. ஆரத்³த⁴வீரியந்தி ஸம்பா⁴விதவீரியம். ஸம்பா⁴வனஞ்சஸ்ஸ பக்³க³ண்ஹனம் பரிபூரணஞ்சாதி ஆஹ ‘‘பக்³க³ஹிதவீரியம் பரிபுண்ணவீரிய’’ந்தி.

உபட்டா²னஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. கஸ்ஸபகோ³த்தஸுத்தவண்ணனா

223. சே²தந்தி மிகா³னம் ஜீவிதம் சே²தம். தேனாஹ ‘‘மிக³லுத்³த³க’’ந்தி. ரோஹிதமிக³ந்தி லோஹிதவண்ணம் கு²த்³த³கமிக³ம், ‘‘மஹாரோஹிதமிக³’’ந்தி கேசி. ஸத்து² ஸந்திகே கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா தஸ்ஸ ஜனபத³ஸ்ஸ ஸுலப⁴பி⁴க்க²தாய தத்த² க³ந்த்வா விஹரதீதி இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘பட²மஸுத்தே வுத்தனயேனேவா’’தி வுத்தம். அயம் பன தே²ரோ பஞ்சாபி⁴ஞ்ஞோ விபஸ்ஸனாகம்மிகோ. ட²த்வாதி பதா³னுப³ந்த⁴னவஸேன க³மனம் உபச்சி²ந்தி³த்வா தே²ரஸ்ஸ ஆஸன்னட்டா²னே ட²த்வா. தஸ்ஸ வசனம் ஸோதும் ஆரத்³தோ⁴. அங்கு³ட்ட²கம் ஜாலாபேஸீதி அதி⁴ட்டா²னப³லேன த³ண்ட³தீ³பிகம் விய அத்தனோ அங்கு³ட்ட²கம் ஜாலாபேஸி. அக்கீ²ஹிபி பஸ்ஸதி அங்கு³ட்ட²கம் ஜாலமானம். கண்ணேஹிபி ஸுணாதி தேன வுச்சமானம் த⁴ம்மம் ஏகதே³ஸேன. சித்தம் பனஸ்ஸ தா⁴வதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏதஸ்ஸபீதி லுத்³த³கஸ்ஸபி.

அப்பபஞ்ஞந்தி ஏத்த² அப்ப-ஸத்³தோ³ ‘‘அப்பஹரிதே’’திஆதீ³ஸு விய அபா⁴வத்தோ²தி ஆஹ ‘‘நிப்பஞ்ஞ’’ந்தி. காரணஜானனஸமத்தே²னாதி இமினா காரணேன ஸத்தானம் ஸுக²ம், இமினா து³க்க²ந்தி ஏவம் ஸமாசரமானேன காரணம் ஜானிதும் ஸமத்தே²ன கம்மஸ்ஸகதஞாணஸம்பயுத்தசித்தேனாதி அத்தோ². ஸுணாதீதி கேவலம் ஸவனமத்தவஸேன ஸுணாதி, ந தத³த்த²வஸேன. தேனாஹ ‘‘அத்த²மஸ்ஸ ந ஜானாதீ’’தி. காரணரூபானீதி ஸபா⁴வகாரணானி. கிம் மே இமினாதி? ‘‘இத³ம் பபஞ்ச’’ந்தி பஹாய. வீரியம் பக்³க³ய்ஹாதி சதுப்³பி³த⁴ம் ஸம்மப்பதா⁴னம் வீரியம் பக்³க³ண்ஹித்வா.

கஸ்ஸபகோ³த்தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. ஸம்ப³ஹுலஸுத்தவண்ணனா

224. ஸம்ப³ஹுலாதி ஸுத்தந்தனயேன ஸம்ப³ஹுலா. ஸுத்தந்தே ஸஜ்ஜா²யிம்ஸூதி ஸுத்தந்திகா. வினயம் தா⁴ரேந்தீதி வினயத⁴ரா. யுஞ்ஜந்தீதி வாஸது⁴ரே யோக³ம் கரோந்தி. க⁴டேந்தீதி தத்த² வாயாமம் கரோந்தி. கரோந்தானம்யேவ அருணோ உக்³க³ச்ச²தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

கோமேதி கிம் இமே? தேனாஹ ‘‘கஹம் இமே’’தி? வஜ்ஜிபூ⁴மிம் வஜ்ஜிரட்ட²ம் க³தாதி வஜ்ஜிபூ⁴மியா. தேனாஹ ‘‘வஜ்ஜிரட்டா²பி⁴முகா² க³தா’’தி. நத்தி² ஏதேஸம் நிகேப⁴ம் நிப³த்³த⁴னிவாஸட்டா²னந்தி அனிகேதா தேனாஹ ‘‘அகே³ஹா’’தி. உது ஏவ ஸப்பாயம், உதுவஸேன வா காயசித்தானம் கல்லத்தா ஸப்பாயம். ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி.

ஸம்ப³ஹுலஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. ஆனந்த³ஸுத்தவண்ணனா

225. அதிவேலந்தி அதிப³ஹுகாலம். பி⁴க்கு²னா நாம உபக³தானம் உபனிஸின்னகதா²மத்தம் வத்வா க³ந்த²து⁴ரேஹி வாஸது⁴ரேஹி வா யுத்தபயுத்தசித்தேன ப⁴விதப்³ப³ம், நாதிவேலம் தேஸம் ஸஞ்ஞத்திப³ஹுலேன. தே²ரோ பன ததா³ கேனசி காரணேன ப³ஹுவேலம் கி³ஹிஸஞ்ஞத்திப³ஹுலோ அஹோஸி, தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘அதிவேல’’ந்திஆதி³. இதா³னி தமத்த²ம் விபா⁴வேதும் ‘‘ப⁴க³வதீ’’திஆதி³ வுத்தம். தந்தி தம் தாதி³ஸம் ஸஞ்ஞாபனம் ஸந்தா⁴ய ஏதம் ‘‘அதிவேலம் கி³ஹிஸஞ்ஞத்திப³ஹுலோ’’தி வசனம் வுத்தம். பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ கத²ம் ஸுத்வாதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ மஜ்ஜே² நிஸீதி³த்வா தே²ரேன கதி²தத்தா வுத்தம். ஸத்து²ஸாஸனந்தி பிடகத்தயம் வத³தி.

பஸக்கியாதி உபஸக்கித்வா க³ந்த்வா. தம் பன தத்த² அஜ்ஜோ²கா³ஹனம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘பவிஸித்வா’’தி. ஸங்கா²ரது³க்க²தோ நிப்³பி³ன்னஹத³யஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸங்கா²ரவினிஸ்ஸடம் நிப்³பா³னம் யாதா²வதோ பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ ஸம்மதே³வ ஸமஸ்ஸாஸகரம் ஹுத்வா உபட்ட²ஹந்தம் தம் உபரி அதி⁴க³மாய உஸ்ஸுக்கம் கரோந்தோ நிப்³பா³னம் ஹத³யே நிக்கி²பதி நாமாதி ஆஹ – ‘‘நிப்³பா³னம்…பே… ஓபேதி நாமா’’தி. நிப்³பா³னம்…பே… ஆரம்மணதோ ஓபேதி நாமாதி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. அத்த²விரஹிதா ‘‘பி³ளிபி³ளீ’’தி பவத்தகிரியா பி³ளிகா, அயம் பன கி³ஹிஸஞ்ஞத்திகதா² தே²ரஸ்ஸ அத்தனோ ஸாமஞ்ஞத்த²அஸாத⁴னதோ தே³வதாய பி³ளிகா வியாதி பி³ளிபி³ளிகாதி வுத்தா.

ஆனந்த³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. அனுருத்³த⁴ஸுத்தவண்ணனா

226. அனந்தரே அத்தபா⁴வேதி அதீதானந்தரே தே³வத்தபா⁴வே. தே²ரோ ஹி தாவதிம்ஸதே³வலோகா சவித்வா இதூ⁴பபன்னோ. அக்³க³மஹேஸீதி காசி பரிசாரிகா தே³வதீ⁴தா சித்தபணிதா⁴னமத்தேன இதா³னிபி தே³வகாயே ப⁴விஸ்ஸதி உபசிதகுஸலத⁴ம்மத்தாதி மஞ்ஞமானா தஸ்மிம் வத்தமானம் விய கதே²ந்தீ ‘‘ஸோப⁴ஸீ’’தி ஆஹ. ஏவம் அதீதம்பிஸ்ஸ தி³ப்³ப³ஸோதம் பச்சுப்பன்னம் விய மஞ்ஞேய்ய நாதிசிரகாலத்தாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘புப்³பே³பி ஸோப⁴ஸீ’’தி ஆஹ. ஸுக³தினிரயாதி³து³க்³க³தியா வஸேன து³க்³க³தா ஏதரஹீதி அதி⁴ப்பாயோ. படிபத்திது³க்³க³தியா காமேஸு ஸம்முச்சி²தபா⁴வதோ.

பதிட்ட²ஹந்தோதி நிவிஸந்தோ. அட்ட²ஹி காரணேஹீதி சிரகாலபரிபா⁴வனாய விருள்ஹமூலேஹி அயோனிஸோமனஸிகாராதி³பச்சயமூலகேஹி வுச்சமானேஹி அட்ட²ஹி காரணேஹி. ரத்தோ ராக³வஸேனாதி ஸபா⁴வதோ ஸங்கப்பதோ ச யதா²ஸமீஹிதே இட்டா²காரே ஸக்காயே ஸஞ்ஜாதராக³வஸா ரத்தோ கி³த்³தோ⁴ க³தி⁴தோ. பதிட்டா²தீதி ஓருய்ஹ திட்ட²தி. து³ட்டோ² தோ³ஸவஸேனாதி ஸபா⁴வதோ ஸங்கப்பதோ ச யதா²ஸமீஹிதே அனிட்டா²காரே ஸக்காயே ஸஞ்ஜாததோ³ஸவஸேன து³ட்டோ² ருபிதசித்தோ. மூள்ஹோ மோஹவஸேனாதி அஸமபேக்க²னேன மூள்ஹோ முய்ஹனவஸேன. வினிப³த்³தோ⁴தி அஹம்காரேன விஸேஸதோ நிப³ந்த⁴னதோ மானவத்து²ஸ்மிம் ப³ந்தி⁴தோ. மானவஸேனாதி தேன தேன மஞ்ஞனாகாரேன. பராமட்டோ²தி த⁴ம்மஸபா⁴வம் நிச்சாதி³வஸேன பரதோ ஆமட்டோ². தி³ட்டி²வஸேனாதி மிச்சா²த³ஸ்ஸனவஸேன. தா²மக³தோதி ராகா³தி³கிலேஸவஸேன தா²மம் தி²ரபா⁴வம் உபக³தோ. அனுஸயவஸேனாதி மக்³கே³ன அப்பஹீனதாய அனு அனு ஸந்தானே ஸயனவஸேன. அப்பஹீனட்டோ² ஹி தேஸம் அனுஸயட்டோ². அனிட்ட²ங்க³தோதி ஸம்ஸயிதோ. விக்கே²பக³தோதி விக்கி²த்தபா⁴வம் உபக³தோ. உத்³த⁴ச்சவஸேனாதி சித்தஸ்ஸ உத்³த⁴தபா⁴வவஸேன. தாபீதி தாபி தே³வகஞ்ஞாயோ. ஏவம் பதிட்டி²தாவாதி யதா²வுத்தனயேன ரத்தபா⁴வாதி³னா ஸக்காயஸ்மிம் பதிட்டி²தா ஏவ. நரதே³வானந்தி புரிஸபூ⁴ததே³வானம்.

படிக³ந்துந்தி அபேக்கா²வஸேன ததோ அபக³ந்தும் அபேக்க²ம் விஸ்ஸஜ்ஜேதும். து³ஸ்ஸந்தந்தி த³ஸந்தம், ‘‘வத்த²’’ந்தி கேசி. ஸூசிம் யோஜேத்வாதி ஸிப்³ப³னஸுத்தேன ஸூசிம் யோஜேத்வா பாஸே ச பவேஸேத்வா. மனாபகாயே தே³வனிகாயே ஜாதா மனாபகாயிகா. தேஸம் பபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மனஸா’’திஆதி³ வுத்தம். ஸமஜ்ஜந்தி ஸம்ஹிதம். க³மனபா⁴வந்தி க³மனஜ்ஜா²ஸயம். விக்கீ²ணோதி விச்சி²ந்த³னவஸேன கீ²ணோ. தே³வதானம் உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மாரோசனே தோ³ஸோ நத்தீ²தி தாஸம் புன அனாக³மனத்த²ம் அரஹத்தம் ப்³யாகாஸி.

அனுருத்³த⁴ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. நாக³த³த்தஸுத்தவண்ணனா

227. அதிகாலேனாதி அதிவிய புப்³ப³ண்ஹகாலேன, காலஸ்ஸேவாதி அத்தோ². கோடிஸம்முஞ்ஜனியாதி ஸம்முஞ்ஜனிகோடியா, ஸம்முஞ்ஜனியா ஏகதே³ஸேனேவாதி அத்தோ². இமினா ஸம்மஜ்ஜனே அமனாபகாரிதம் த³ஸ்ஸேதி. மஜ்ஜ²ன்ஹிகே வீதிவத்தேதி கி³ஹிஸம்ஸக்³க³வஸேன காலம் வீதினாமேந்தோ மஜ்ஜ²ன்ஹே ப³ஹுவீதிவத்தே. அஞ்ஞேஹி பி⁴க்கூ²ஹீதி நாதிகாலம் பவிட்டே²ஹி. நிஸ்ஸக்கவசனஞ்சேதம். பா⁴யாமி நாக³த³த்தந்தி தஸ்ஸ படிபத்திம் பா⁴யிதப்³ப³ம் கத்வா தே³வதா வத³ந்தீ படிபத்தியம் நியோஜேதி. ஸுப்பக³ப்³ப⁴ந்தி காயபாக³ப்³பி³யாதீ³ஹி அதிவிய ஸமன்னாக³தம்.

நாக³த³த்தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

8. குலக⁴ரணீஸுத்தவண்ணனா

228. ஓகா³ஹப்பத்தோதி விஸ்ஸாஸவஸேன அனுப்பவேஸம் பத்தோ. அஞ்ஞதரம் குலந்தி தஸ்மிம் குலே ஜாயம்பதிம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. ‘‘ப³ஹூபகாரம் மே ஏதம் குலம் சிரம் ஸப்பாயாஹாரதா³னாதி³னா; தஸ்மா இதா⁴ஹம் அக்³க³த³க்கி²ணேய்யோ ஜாதோ; இமேஸம்யேவ தே³ய்யத⁴ம்மபடிக்³க³ண்ஹனேன புஞ்ஞம் வட்³டே⁴ஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேஸி. தேனாஹ ‘‘அஞ்ஞத்த² க³ந்த்வா கிம் கரிஸ்ஸாமீ’’திஆதி³. ஸாதி தே³வதா. உபோ⁴பேதேதி தம் பி⁴க்கு²ஞ்ச க⁴ரணிஞ்ச ஸந்தா⁴ய வத³தி. படிகா³த⁴ப்பத்தாதி படிகா³த⁴ம் பத்தா அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்மிம் பதிட்டி²தவிஸ்ஸாஸேன.

விஸ்ஸமப்பத்திவஸேன ஸந்திட்ட²ந்தி ஏத்தா²தி ஸண்டா²னம், விஸ்ஸமனட்டா²னம். ஸமாக³ந்த்வாதி ஸன்னிபதித்வா. படிஞ்ஞூதா³ஹரணேஹி மந்தயதீதி மந்தனம், ஞாபகம் காரணம். படிலோமஸத்³தா³தி படிலோமபா⁴வேன பதிதத்தா அஸச்சவிபா⁴வனா படிகூலஸத்³தா³. தேன காரணேனாதி தேன காரணபடிரூபகேன மிச்சா²வசனேன. ந மங்குஹோதப்³ப³ம் அகாரகபா⁴வதோ. ஸத்³தே³ன பரிதஸ்ஸதீதி பரேஹி அத்தனி பயுத்தமிச்சா²ஸத்³த³மத்தேன பரிதஸ்ஸனஸீலோ. வதம் ந ஸம்பஜ்ஜதீதி யதா²ஸமாதி³ன்னவதம் லஹுசித்ததாய ந பாரிபூரிம் க³ச்ச²தி. ஸம்பன்னவதோதி பரிபுண்ணஸீலாதி³வதகு³ணோ

குலக⁴ரணீஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

9. வஜ்ஜிபுத்தஸுத்தவண்ணனா

229. வஜ்ஜிரட்டே² ராஜபுத்தோதி வஜ்ஜிரட்டே² ஜாதஸம்வத்³தோ⁴ வஜ்ஜிராஜபுத்தோ. ஸப்³ப³ரத்திசாரோதி ச²ணஸம்பத்தியா இதோ சிதோ சரந்தேஹி அனுப⁴விதப்³ப³னக்க²த்தமஹோ. தேனாஹ ‘‘கத்திகனக்க²த்தம் கோ⁴ஸேத்வா’’ திஆதி³. ஏகாப³த்³த⁴ம் ஹோதீதி யஸ்மா சாதுமஹாராஜிகதே³வா தஸ்மிம் தி³வஸே நக்க²த்தம் கோ⁴ஸேத்வா அத்தனோ புஞ்ஞானுபா⁴வஸித்³தா⁴ய தி³ப்³ப³ஸம்பத்தியா மஹந்தம் நக்க²த்தகீளாஸுக²ம் அனுப⁴வந்தி, தஸ்மா தம் தேஹி ஏகாப³த்³த⁴ம் விய ஹோதி. பே⁴ரிஆதி³தூரியானந்தி பே⁴ரிமுதி³ங்க³ஸங்க²பணவவீணாதி³தூரியானம். தாளிதானந்தி ஆரத்³த⁴லயானுரூபம் பஹடானம். வீணாதீ³னந்தி வீணாவேணுகோ³முகீ²ஆதீ³னம். வாதி³தானந்தி யதா²ரத்³த⁴முச்ச²னானுரூபம் ஸங்க⁴ட்டிதானம். அபா⁴ஸீதி தேன ஸத்³தே³ன ஆகட்³டி⁴யமானஹத³யோ அயோனிஸோ உம்முஜ்ஜித்வா ‘‘மஹதீ வத மே ஜானீ’’தி அனுத்து²னந்தோ அபா⁴ஸி. ச²ட்³டி³ததா³ருகம் வியாதி வனே ச²ட்³டி³தனிரத்த²ககளிங்க³ரம் விய. லாமகதரோதி நிஹீனதரோ. தே³வதா பட²மப்பிதம் ஆணிம் படாணியா நீஹரந்தீ விய தேன பி⁴க்கு²னா வுத்தமத்த²ம் அபனேந்தீ ‘‘தஸ்ஸ தே ப³ஹுகா பிஹயந்தீ’’தி அவோசாதி வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தே²ரோ’’திஆதி³மாஹ. ஸக்³க³ம் க³ச்ச²ந்தானம் யதா² நேரயிகா பிஹயந்தி, ஏவம் ஸம்மாபடிபன்னஸ்ஸ துய்ஹம் ப³ஹூ பிஹயந்தி, தஸ்மா த்வம் ‘‘பாபியோ’’தி அத்தானம் மா மஞ்ஞித்தா²தி அதி⁴ப்பாயோ.

வஜ்ஜிபுத்தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

10. ஸஜ்ஜா²யஸுத்தவண்ணனா

230. நிஸ்ஸரணபரியத்திவஸேனாதி அத்³தா⁴ இமம் பரியத்திம் நிஸ்ஸாய வட்டது³க்க²தோ நிஸ்ஸரிதும் லப்³பா⁴தி ஏவம் நிஸ்ஸரணபரியத்திவஸேன. ஸஜ்ஜா²யனதோதி விமுத்தாயதனஸீஸே ட²த்வா ஸஜ்ஜா²யனதோ. இதா³னி தஸ்ஸ நிஸ்ஸரணபரியத்திவஸேன ஸஜ்ஜா²யனகரணம், படிபத்திவஸேன வத்தபடிவத்தகரணம், விபஸ்ஸனாபா⁴வனஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸோ கிரா’’திஆதி³ வுத்தம். அரஹத்தம் பத்ததி³வஸே படிபத்திகித்தனாய புரிமதி³வஸேஸுபி ததா² படிபஜ்ஜி, விபஸ்ஸனம் பன உஸ்ஸுக்காபேதும் நாஸக்கீ²தி த³ஸ்ஸேதி. காலம் அதிவத்தேதீதி இத³ம் ‘‘ஸங்கஸாயதீ’’தி பத³ஸ்ஸ அத்த²வசனம். தே²ரஸ்ஸாதி ஸஜ்ஜா²யகத்தே²ரஸ்ஸ.

த⁴ம்மபதா³னீதி ஸீலாதி³த⁴ம்மக்க²ந்த⁴தீ³பகானி பதா³னி. தேனாஹ ‘‘ஸப்³ப³ம்பி பு³த்³த⁴வசனம் அதி⁴ப்பேத’’ந்தி. ந க³ண்ஹாஸி உத்³தே³ஸந்தி அதி⁴ப்பாயோ. பாளியம் ‘‘பி⁴க்கூ²ஹி ஸம்வஸந்தோ’’தி இமினா தேஸம் த⁴ம்மஸ்ஸவனத்தா²யபி த⁴ம்மோ பரியாபுணிதப்³போ³தி த³ஸ்ஸேதி. விரஜ்ஜதி ஏதேனாதி விராகோ³, அரியமக்³கோ³. ஜானித்வாதி பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயவஸேன தி³ட்ட²ஸுதாதி³ம் யாதா²வதோ ஜானித்வா படிவிஜ்ஜி²த்வா. விஸ்ஸஜ்ஜனந்தி பஹானம். ந பு³த்³த⁴வசனஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனம். ப⁴ண்டா³கா³ரிகபரியத்தியாபி அனுஞ்ஞாதத்தா பகே³வ நிஸ்ஸரணத்தா²ய, தத்த² பன மத்தா ஜானிதப்³பா³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏத்தாவதா’’திஆதி³மாஹ.

ஸஜ்ஜா²யஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

11. அகுஸலவிதக்கஸுத்தவண்ணனா

231. அகுஸலே விதக்கேதி அகோஸல்லஸம்பூ⁴தட்டே²ன அகுஸலே மிச்சா²விதக்கே. யோனி வுச்சதி உபாயோ, தஸ்மா அஸுபா⁴தி³கே ஸுபா⁴தி³வஸேன மனஸிகாரோ அயோனிஸோமனஸிகாரோதி ஆஹ ‘‘அனுபாயமனஸிகாரேனா’’தி. பாஸாதி³ககம்மட்டா²னந்தி பஸாதா³வஹம் பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதிஆதி³கம்மட்டா²னம். ப³லவபீதிஞ்ச ஸுக²ஞ்சாதி நீவரணவிக்க²ம்ப⁴னதோ ப³லவந்தம் உபசாரஜ்ஜா²னஸஹக³தம் பீதிஞ்ச ஸுக²ஞ்ச.

அகுஸலவிதக்கஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

12. மஜ்ஜ²ன்ஹிகஸுத்தவண்ணனா

232. நந்த³னவக்³கே³தி நந்த³னவக்³க³வண்ணனாயம் தத்த² இதா⁴பி கா³தா²ய விஸேஸாபா⁴வதோ. யதி³ ஏவம் கஸ்மா தத்த² ஸங்கீ³தம் இத⁴ க³ஹிதந்தி? தே³வதாபடிஸம்யுத்ததம் உபாதா³ய தே³வதாஸம்யுத்தே ஸங்க³ஹிதம்பி அட்டு²ப்பத்தியா படிஸம்யுத்தத்தா இத⁴ க³ஹிதம்.

மஜ்ஜ²ன்ஹிகஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

13. பாகதிந்த்³ரியஸுத்தவண்ணனா

233. தேரஸமே யம் வத்தப்³ப³ம், தம் வித்தா²ரிதமேவாதி யோஜனா. ஜந்துதே³வபுத்தஸுத்தேதி ஜந்துதே³வபுத்தஸுத்தஸம்வண்ணனாய. ‘‘தத்த² ஸங்கீ³தம் இதா⁴பீ’’திஆதி³ அனந்தரஸுத்தவண்ணனாயம் வுத்தனயமேவ.

பாகதிந்த்³ரியஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

14. க³ந்த⁴த்தே²னஸுத்தவண்ணனா

234. க³ந்தா⁴ரம்மணம் உபனிஜ்ஜா²யதீதி க³ந்த⁴ஸங்கா²தம் ஆரம்மணம் உபேச்ச நிஜ்ஜா²யதி, ரூபாரம்மணேன விய விஞ்ஞாணேன ரூபம், க³ந்தா⁴ரம்மணேன தம் உபேச்ச நிஜ்ஜா²யதி பச்சக்க²தோ, யாதா²வதோ ஸபா⁴வதோ படிவிஜ்ஜ²தீதி அத்தோ². உபஸிங்கி⁴ஸ்ஸதீதி தண்ஹாவஸேன உபக³ந்த்வா ஸிங்கி⁴ஸ்ஸதி.

ஏகங்க³மேதம் தே²ய்யானந்தி ஆரம்மணவஸேன தே²ய்யவத்தூ²ஸு விப⁴ஜியமானேஸு ஏகமங்க³மேதம் க³ந்தா⁴ரம்மணந்தி ஆஹ ‘‘தே²னிதப்³பா³ன’’ந்திஆதி³. ஓஜாபேக்கா²ய தே²ய்யாய பவத்தமானாய த⁴ம்மாரம்மணதாபி தஸ்ஸா ஸியா, ஸா பன ந மது⁴ரா தே²ய்யகதா சாதி ‘‘பஞ்சகோட்டா²ஸான’’ந்தி வுத்தம். காமஞ்ச தம் க³ந்தா⁴ரம்மணம் கேனசி பரிக்³க³ஹிதம் ந ஹோதீதி ஆதி³யிதும் ஸக்கா, ஸத்தா²ரா பன அனனுஞ்ஞாதத்தா ந யுத்தோ தஸ்ஸ பரிபோ⁴கோ³. யம் பன தேன பி⁴க்கு²னா வுத்தம் ‘‘ந ஹராமி ந ப⁴ஞ்ஜாமீ’’தி, தஸ்ஸபி அயமேவ பரிஹாரோ. வண்ணீயதி ப²லம் ஏதேனாதி வண்ணம், காரணந்தி வுத்தம் ‘‘வண்ணேனாதி காரணேனா’’தி.

தஸ்மிந்தி தஸ்மிம் பி⁴க்கு²ஸ்மிம். ஆகிண்ணகம்மந்தோதி தண்ஹாதி³ட்டி²ஆதி³வஸேன அகுஸலகம்மந்தோ தி³ட்டி²மோஹதண்ஹாதி³வஸேன ஆதி³தோ பட்டா²ய குஸலகம்மானம் படிக்கே²பனதோ. தி³ட்டி²வஸேன ச கதி²னகக்க²ளக²ரிக³தத்தா ‘‘அகீ²ணகம்மந்தோ கக்க²ளகம்மந்தோ’’தி வுத்தம்.

ஆகிண்ணலுத்³தோ³தி ஆகிண்ணோ ஹுத்வா கக்க²ளோ. தேனாஹ ‘‘ப³ஹுபாபோ’’திஆதி³. மக்கி²தோதி லித்தோ. தந்தி தே³வதாசோத³னம். தஸ்மாதி அதிக்கம்ம டி²தத்தா‘‘த்வஞ்சாரஹாமி வத்தவே’’தி ஏவமாஹ.

க³வேஸந்தஸ்ஸ அத்தனோ ஸந்தானே உப்பாத³னவஸேன பரியேஸந்தஸ்ஸ. அனேகயோஜனாயாமவித்தா²ரம் க³க³னதலம் ப்³யாபேத்வா உப்பன்னவலாஹககூடப்பமாணம் விய. ஸுத்³தோ⁴தி ஸீலேன பரிஸுத்³தோ⁴ அயந்தி ஜானாஸி. ஸுக³திந்தி ஸுந்த³ரனிப்³ப³த்திம். தேன நிப்³பா³னஸ்ஸபி ஸங்க³ஹோ ஸித்³தோ⁴.

க³ந்த⁴த்தே²னஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸாரத்த²ப்பகாஸினியா ஸம்யுத்தனிகாய-அட்ட²கதா²ய

வனஸம்யுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.