10. யக்க²ஸம்யுத்தம்

1. இந்த³கஸுத்தவண்ணனா

235. அத்தனோ பரிணாயகத்தேன இந்தோ³ நாம மஹேஸக்கோ², இந்தோ³தி ஸமஞ்ஞா அஸ்ஸாதி கத்வா ‘‘இந்த³கோ’’திபி வுச்சதி, தஸ்ஸ இந்த³கஸ்ஸ. இந்த³கூடே பப்³ப³தே நிவஸதீதி இந்த³கூடனிவாஸீ, தஸ்ஸ இந்த³கூடனிவாஸினோ. ப³லிகம்மேஹி யஜிதப்³ப³தோ பூஜிதப்³ப³தோ யக்கோ², தஸ்ஸ யக்க²ஸ்ஸ. இந்த³ஸ்ஸ நிவாஸட்டா²னபூ⁴தம் கூடம் இந்த³கூடந்தி யக்க²தோ கூடேன நாமம் லத்³த⁴ம். இந்த³கூடோ இந்தோ³ உத்தரபத³லோபேன யதா² ‘‘கேலாஸகூடோ கேலாஸோ’’தி. இந்தோ³ யக்கோ²தி கூடதோ யக்கே²ன நாமம் லத்³த⁴ம். ந சேத்த² இதரீதரனிஸ்ஸயதோ³ஸோ அஞ்ஞமஞ்ஞூபலக்க²ணபா⁴வதோ யதா² தம் ‘‘காயகம்மட்டா²ன’’ந்தி. ரூபந்தி ஸகலம் ரூபக்க²ந்த⁴மாஹ, ந ரூபாயதனந்தி. இமம் ஸரீரம் பேச்ச அயம் கிந்தி படிலப⁴தீதி சோதே³தி.

குதோ ஆக³ச்ச²தீதி பராதா⁴ரரூபே ஜீவே அத்தனி மாதுகுச்சி²மோக்கந்தே ரூபஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோதி குதோ நாம டா²னதோ ஆக³ச்ச²தி. தேனாஹ ‘‘இமானி ச அட்டீ²னி இமா ச மம்ஸபேஸியோ’’திஆதி³. கத²ம் ந்வயந்தி அயம் குச்சி²ஸங்கா²தே க³ப்³ப⁴ரே கத²ம் ஸஜ்ஜதீதி புச்ச²தி. ‘‘ஸீஹானம்வ நத³ந்தானம், தா³டீ²னம் கி³ரிக³ப்³ப⁴ரே’’திஆதி³னா (தே²ரகா³. நிதா³னகா³தா²) க³ப்³ப⁴ரோ ச குச்சி²வாசகோ ஆக³தோ. தேனாஹ ‘‘க³ப்³ப⁴ரஸ்மிந்தி மாதுகுச்சி²ஸ்மி’’ந்தி. புக்³க³லவாதீ³தி அத்தவாது³பாதா³னோ. யதா² ஹி மச்ச²மம்ஸம் பு⁴த்தம் பே²ணம் விய ஹுத்வா விலீயதி, ந ச பஞ்ஞாயதி ஸத்தபா⁴வேன அப்பவத்தனதோ, ஏவமேவம் யதி³ மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் க³ப்³ப⁴பா⁴வேன உப்பன்னம் ரூபம் ஸத்தோ ந ப⁴வேய்ய நோ வட்³டே⁴ய்ய, விலீயித்வா க³ச்சே²ய்ய, பஞ்ஞாயதி ச தம் ரூபம், தஸ்மா ஜீவோதி இமாய லத்³தி⁴யா. ஏவமாஹாதி ‘‘ரூபம்…பே… க³ப்³ப⁴ரஸ்மி’’ந்தி ஏவமவோச. பட²மந்தி ஏதேஸம் பஞ்சன்னம் பட²மம். தேனாஹ ‘‘பட²மேன படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணேன ஸத்³தி⁴’’ந்தி. ‘‘ஜாதிஉண்ணம்ஸூஹீதி ஜாதிஏளகாய உண்ணம்ஸூஹீ’’தி வத³ந்தி. ‘‘க³ப்³ப⁴ம் பா²லேத்வா க³ஹிதஉண்ணா ஜாதிஉண்ணா. தஸ்ஸா அம்ஸூஹி தீஹி கதஸுத்தக்³கே³’’தி ஸம்யுத்தபா⁴ணகானம் அதி⁴ப்பாயோ.

அனாவிலோதி அச்சோ², ஸுப்பஸன்னோதி அத்தோ². ஏவம்வண்ணப்படிபா⁴க³ந்தி வுத்தப்பமாணஸண்டா²னஸம்பரிச்சி²ன்னம். கலலம் ஸம்பவுச்சதீதி அத்தபா⁴வோ பூ⁴துபாதா³ரூபஸங்கா²தோ ஸந்தானவஸேன பவத்தமானோ கலலம் நாமாதி கதீ²யதி.

கலலாதி யதா²வுத்தகலலரூபஹேது தம் நிஸ்ஸாய பச்சயம் கத்வா. மம்ஸதோ⁴வனஉத³கவண்ணந்தி வண்ணதோ மம்ஸதோ⁴வனஉத³கவண்ணம், ஸண்டா²னதோ பன விலீனதிபுஸதி³ஸம்.

பரிபக்கந்தி பரிபாககலலபா⁴வதோ பரிபாகம் க³தம் ஸுபரிபாகம் க³தம். ஸமூஹதந்தி ஸமூஹபூ⁴தம் ஸங்க³தம். விவட்டமானந்தி பரிணமந்தம். தப்³பா⁴வந்தி கரணே ஏதம் உபயோக³வசனம், தப்³பா⁴வேன பரிணமந்தந்தி அத்தோ². நிஸ்ஸக்கே வா உபயோக³வசனம், தப்³பா⁴வதோ கலலபா⁴வதோ கலலம் விபரிணமந்தம். அப்³பு³த³ம் நாம ஜாயதி, அப்³பு³த³ம் நாம ஸம்பஜ்ஜதீதி அத்தோ².

விலீனதிபுஸதி³ஸா ஸண்டா²னவஸேன, வண்ணவஸேன பன ஸிதா அரத்தாவ ஹோதீதி வத³ந்தி. மண்ட³ந்தி தா³ரிகானம் ததா² பீளனதோ நிப்³ப³த்தமரிசபக்கஸ்ஸ ஸாரபூ⁴தம் ரஸம். ஸப்³ப³பா⁴கே³ஹி முச்சதீதி ஸோ மண்டோ³ கபாலே அலக்³கோ³ ஹுத்வா தஸ்ஸ ஸப்³ப³பா⁴கே³ஹி முச்சி²த்வா பிண்டி³தோ ஹுத்வா திட்ட²தி. ஏவரூபா பேஸி ஹோதீதி ஸா பேஸி க³ப்³பா⁴ஸயே கத்த²சி அலக்³கா³ யதா²வுத்தமண்டோ³ விய பிண்டி³தோ ஹுத்வா திட்ட²தி. தேனாஹ ‘‘விலீனதிபுஸதி³ஸா’’தி.

பேஸி நிப்³ப³த்ததீதி ஏத்த² பேஸீதி நிஸ்ஸக்கே பச்சத்தவசனந்தி ஆஹ ‘‘ததோ பேஸிதோ’’தி.

க⁴னஸ்ஸ ஸண்டா²னம். நிப்³ப³த்தம் கம்மபச்சயாதி தம்ஸண்டா²னம் ரூபத⁴ம்மனிப்³ப³த்தியா ஜாயதி. ‘‘ஜராமரணம் அனிச்சம் ஸங்க²தம் படிச்சஸமுப்பன்ன’’ந்தி (ஸம். நி. 2.20) ஹி வுத்தம்.

பீளகாதி பீளகஸதி³ஸா மம்ஸபிண்டா³ ஜாயந்தி.

ஸத்தமாதீ³னீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன அட்ட²மஸத்தாஹதோ பட்டா²ய யாவ ஏகசத்தாலீஸா சதுத்திம்ஸ ஸத்தாஹானி ஸங்க³ண்ஹாதி. பரிணதகாலந்தி க³ப்³ப⁴ஸ்ஸ பரிணதகாலம். நவமாஸதோ ப³ஹி பரிபக்கோ நாம ஹோதி கேஸலோமாதி³னிப்³ப³த்திதோ. தேனாஹ ‘‘த்³வாசத்தாலீஸே ஸத்தாஹே ஏதானி ஜாயந்தீ’’தி.

தஸ்ஸாதி க³ப்³ப⁴ஸேய்யகஸத்தஸ்ஸ. மாதுஉத³ரபடலேன ஏகாப³த்³தோ⁴ ஹோதி யதோ மாதரா பரிபு⁴த்தஆஹாரோ ஆமாஸயே பதிட்டி²தே க³ப்³ப⁴ஸ்ஸ நாபி⁴னாளானுஸாரேன க³ப்³ப⁴க³தஸ்ஸ ஸரீரம் ஸம்பத்வா ஆஹாரகிச்சம் கரோதி. ஆஹாரஸமுட்டா²னரூபம் ஸமுட்டா²பேதீதி க³ப்³ப⁴க³தஸ்ஸ காயே ஓஜாய பச்சயோ ஹோதி. ஸா ச தம் பச்சயம் லபி⁴த்வா ஓஜட்ட²மகம் ரூபம் ஸமுட்டா²பேதி. ஏவம் மாதரா பரிபு⁴த்தஆஹாரபச்சயேன க³ப்³ப⁴க³தோ த³ஸ மாஸே யாபேதி அத்தனோ நாபி⁴னாளானுஸாரக³தேனேவ தேன யாவ ஆஹாரஸமுட்டா²னஸத்தாஹோ, ததோ பட்டா²ய ஆஹரணதோ. கேசி பன ‘‘மாதரா பரிபு⁴த்தஆஹாரோ பா³ஹிரவக்³கோ³ விய தஸ்ஸ காயம் அபி⁴ஸன்னேதி பரிஸன்னேதி, தேன ஸோ யாபேதீ’’தி வத³ந்தி. குச்சி²க³தம் உத³ரபடலேன திரோஹிதத்தா ப³ஹி டி²தந்தி வத்தப்³ப³தம் ந அரஹதீதி ‘‘குச்சி²யா அப்³ப⁴ந்தரக³தோ’’தி ஆஹ. மாதுகுச்சி²க³தோ நரோதி மாது திரோகுச்சி²க³தோ. ஏவம் கோ²தி இமினா யதா²வுத்தாகாரேன அயம் ஸத்தோ…பே… நிப்³ப³த்ததி, தஸ்மா ரூபம் ந ஜீவோ. ந ஹி தி³ட்டி²க³தஸ்ஸ ஸத்தாஹக்கமேன வுட்³டி⁴ப்பத்தோ இச்சி²தோ அனிச்சதாபத்திதோ.

இந்த³கஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. ஸக்கனாமஸுத்தவண்ணனா

236. ஸக்கனாமகோதி ப³லிபுத்தோ விய ஸக்கஸ்ஸ வஸேன க³ஹிதனாமோ. ‘‘ஏஸோ கிரா’’தி பாடோ². ‘‘ஏகோ கிரா’’திபி லிக²ந்தி. மாரஸ்ஸ பக்கே² க³தோ மாரபக்கி²கோ. யத³ஞ்ஞந்தி ஏத்த² யந்தி கிரியாபராமஸனம், தஸ்மா யம் அஞ்ஞஸ்ஸ அனுஸாஸனம், தம் ஸமணஸ்ஸ ந ஸாதூ⁴தி யோஜனா. காரணேனாதி காரணமத்தேன ஸம்வாஸோ ஜாயதி. யேன கேனசி க³ஹட்டே²ன வா பப்³ப³ஜிதேன வா. தம் காரணந்தரம் ஸமாக³தம் புரிஸம் ஸப்பஞ்ஞோ ஸம்பு³த்³தோ⁴ அனுகம்பிதும் நாரஹதி விஸேஸாதி⁴க³மாபா⁴வா, ஸதி பன தஸ்மிம் ஸவிஸேஸம் பஸாதோ³ ஹோதீதி. மனஸா சே…பே… ந தேன ஹோதி ஸம்யுத்தோ ஸினேஹவஸேன அனுகம்பா அனுத்³த³யா தஸ்ஸா அஸம்கிலிட்ட²ஸபா⁴வத்தா.

ஸக்கனாமஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. ஸூசிலோமஸுத்தவண்ணனா

237. க³யாய அவிதூ³ரே ப⁴வோ கா³மோ ‘‘க³யா’’தி வுத்தோதி ஆஹ ‘‘க³யாய’’ந்தி, தேனாஹ ‘‘க³யாய அவிதூ³ரே நிவிட்ட²கா³மம் உபனிஸாயாதி அத்தோ²’’தி. கோ³சரகா³மனித³ஸ்ஸனம் ஹேதம். இத³ம் உபரி இத³ம் ஹேட்டா²தி நத்தி² உப்படிபாடியோ மஞ்சபாதா³னம் த்³வீஸு பஸ்ஸேஸு தீ³க⁴பா⁴வேன. ப³லிகம்மத்தா²ய கதம் தே³வதாதி⁴ட்டா²னந்தி அதி⁴ப்பாயேன தே³வட்டா²னே ட²பேந்தி. அட்ட²பாத³மஞ்சஸதி³ஸோ கிர ஸோ ஹேட்டு²பரிபரிவத்தேதப்³ப³தோ. கதி²னஸிப்³ப³னஸூசி கதி²னஸூசி. அபச்சத்த²ரித்வாதி கிஞ்சி ஸங்கி⁴கஸேனாஸனஸ்ஸ உபரி படிச்ச²த³னம் அபச்சத்த²ரித்வா. க³வச்சி²விஜ்ஜி²தம் வியாதி தேஹி ஸூசிலோமேஹி க³வச்சி²ஜாலம் விய க³தம் ஸப்³ப³ஸோ ஸமோஹதம்.

இதா⁴பி ‘‘க²ரஸரீரோ’’தி வத்வா க²ரஸரீரம் கதி²னஸூசிஸதி³ஸதாய லோமஸ்ஸாதி தஸ்ஸ ததா²பா⁴வஸ்ஸ காரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸோ கிரா’’திஆதி³மாஹ. அத்தனோ ஹத்தே²ஹீதி ஸங்கி⁴கதேலஸம்மக்கி²தேஹி அத்தனோ ஸரீரம் மக்கே²ஸி. இதீதி வுத்தாகாரேன.

ஸமாக³மட்டா²னந்தி யக்க²ஸன்னிபாதட்டா²னம். ஸோதி ஸூசிலோமோ யக்கோ². மந்தி ச தமேவ வத³தி.

உட்டா²பேத்வாதி உத்³த⁴க்³கா³ கத்வா. அபனாமேஸீதி யதா² ஸோ அத்தனோ காயம் உபனேதும் ந ஸக்கோதி, ததா² கரோந்தோ தோ²கம் அபனாமேஸி. அமனுஞ்ஞோதி ப²ருஸதிக்க²தாய ந மனுஞ்ஞோ. சித்தம் வா தே கி²பிஸ்ஸாமீதி மய்ஹம் ஆனுபா⁴வேன தவ சித்தவிக்கே²பம் வா கரிஸ்ஸாமி. யதா² பன ஸோ சித்தவிக்கே²பம் கரேய்ய, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யேஸஞ்ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். பே⁴ரவம் வாதி வுத்தாகாரேன அஞ்ஞதா² வா ப⁴யானகம் த³ஸ்ஸனமத்தேனேவ ஸத்தானம் ப⁴யம் ச²ம்பி⁴தத்தம் லோமஹம்ஸம் உப்பாதே³தும் ஸமத்த²ம். ‘‘கதே²ந்தானம்யேவா’’தி வா பாடோ². தம் த்³வீஸு பாதே³ஸு க³ஹேத்வா பாரம் க³ங்கா³ய கி²பிஸ்ஸாமீதி யோஜனா.

குதோனிதா³னாதி கஸ்மா காரணா? அட்ட²கதா²யம் பன ஸமாஸபத³மேதம், விப⁴த்திஅலோபேன நித்³தே³ஸோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கிம்னிதா³னா கிம்பச்சயா’’தி? அத்தோ² வுத்தோ. சித்தம் ஓஸ்ஸஜந்தீதி குஸலசித்தம் பவத்திதும் அப்பதா³னவஸேன புரதோ கி²பந்தி. குதோ ஸமுட்டா²யாதி மிச்சா²விதக்கானம் ஸமுட்டா²னம் புச்ச²தி?

காமராகா³த³யோ ஸுப⁴னிமித்தாதீ³ஸு அயோனிஸோமனஸிகாரஹேதூ. காமோ பன அயோனிஸோமனஸிகாரோ ச நியகஜ்ஜ²த்தபரியாபன்னோதி ஆஹ ‘‘அயம் அத்தபா⁴வோ நிதா³னம் ஏதேஸந்தி இதோனிதா³னா’’திஆதி³. ஏவமேவாதி அட்ட²கதா²யம் கீளாபஸுதகுமாரகா விய மிச்சா²விதக்கா த³ட்ட²ப்³பா³, தேஸம் உப்பத்திட்டா²னபூ⁴தோ லோகோ விய அயம் அத்தபா⁴வலோகோ. தேஹி ஓஸ்ஸஜியமானம் த⁴ங்கம் விய சித்தம், தஸ்ஸ பாதே³ ப³த்³த⁴தீ³க⁴ஸுத்தகம் விய தம் தூ³ரானுப³ந்த⁴ம் ஸம்யோஜனந்தி ஏவம் உபமாய ஸம்ஸந்த³னம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

பாபவிதக்கானம் தம்ஸம்பயுத்தகிலேஸானஞ்ச தண்ஹா விஸேஸபச்சயோ தத³பா⁴வேன தேஸம் அபா⁴வதோதி ஆஹ ‘‘தண்ஹாஸினேஹதோ ஜாதா’’தி. அத்தபா⁴வபரியாபன்னத்தா ‘‘அத்தனி ஸம்பூ⁴தா’’தி வுத்தம். தேன நேஸம் அனஞ்ஞஹேதுகதம் த³ஸ்ஸேதி, நிக்³ரோத⁴ஸ்ஸேவ க²ந்த⁴ஜாதீதி இமினா பன புது²பா⁴வஞ்ச, விஸத்தாதிஆதி³னா து³ப்³பி³னிஸ்ஸடதஞ்ச. வத்து²காமேஸு ரூபாரம்மணாதீ³ஸு புதூ²ஸு. புதூ² கிலேஸகாமா காமரூபதண்ஹாத³யோ. தேஹி கிலேஸகாமேஹி கரணபூ⁴தேஹி. அத்தபா⁴வம் க²ந்த⁴பஞ்சகம். யே விபஸ்ஸனாய யுத்தபயுத்தா யாதா²வதோ ஜானந்தி.

யதோதி பச்சத்தே நிஸ்ஸக்கவசனந்தி ஆஹ ‘‘யம் நிதா³னமஸ்ஸா’’தி. ‘‘வினோதே³ந்தீ’’தி கத்துனித்³தே³ஸேன யேன ந வினோதே³ந்தி, தம் காரணம் பா³தி⁴தமேவாதி ஆஹ ‘‘மக்³க³ஸச்சேன வினோதே³ந்தீ’’தி. வினோத³னஞ்சேத்த² ஸந்தானதோ நீஹரணம் ப³ஹிகரணம் ஸப்³ப³ஸோ பஹானம், பஹீனே ச தஸ்மிம் கிலேஸே ஓக⁴ம் தரந்தீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘து³த்தர’’ந்திஆதி³மாஹ. ஏதஸ்மிம் அதி⁴க³தே ந புன ப⁴வோதி அபுனப்³ப⁴வோ, நிப்³பா³னந்தி ஆஹ ‘‘அபுனப்³ப⁴வஸங்கா²தஸ்ஸா’’திஆதி³. யஸ்மா ஏத்த² ‘‘யே நம் பஜானந்தி, யதோனிதா³ன’’ந்தி பத³த்³வயேன து³க்க²ஸமுத³யஸச்சானி, வினோத³னக்³க³ஹணேன மக்³க³ஸச்சம், அபுனப்³ப⁴வக்³க³ஹணேன நிரோத⁴ஸச்சம் பகாஸிதம், தஸ்மா வுத்தம் ‘‘சத்தாரி ஸச்சானி பகாஸேந்தோ’’தி.

தஸ்மிம்யேவாதி யத்த² டி²தோ ‘‘ராகோ³ ச தோ³ஸோ சா’’திஆதி³னா பஞ்ஹம் புச்சி², தஸ்மிம்யேவ பதே³ஸே டி²தோ. தே³ஸனானுஸாரேனாதி ஸத்து² ஸாமுக்கம்ஸிகத⁴ம்மதே³ஸனாய அனுஸ்ஸரணேன. ஞாணம் பேஸேத்வாதி விபஸ்ஸனாபடிபாடியா நிப்³பா³னம் பதி அனுபோ³த⁴ஞாணம் பேஸேத்வா பவத்தேத்வா. ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டி²தோதி ஸஹஸ்ஸனயபடிமண்டி³தஸ்ஸ பட²மமக்³க³ஸ்ஸ அதி⁴க³மேன பட²மப²லே பதிட்டி²தோ படிலப⁴தீதி யோஜனா. ந கிலிட்ட²த்தபா⁴வே திட்ட²ந்தி மஹானுபா⁴வத்தா அரியத⁴ம்மஸ்ஸ. ஸேதகண்டு³பீளகஸூசியோதி ஸேதபா⁴வம் பத்வா கண்டு³பீளகா லோமஸூசியோ ஸப்³பா³ அனவஸேஸா பதிதா பரிப⁴ட்டா² அபக³தா. பு⁴ம்மதே³வதாபரிஹாரந்தி பு⁴ம்மதே³வத்தபா⁴வந்தி.

ஸூசிலோமஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. மணிப⁴த்³த³ஸுத்தவண்ணனா

238. ஸுக²ம் படிலப⁴தீதி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகாதி³பே⁴த³ம் ஸுக²ம் அதி⁴க³ச்ச²தி. நிச்சமேவ ஸேய்யோ ஸதிமதோ ஆயதிம் ஹிதசரணதோ. மணிப⁴த்³தோ³ ‘‘ஸதிமாபுக்³க³லோ ஸதோகாரீ ஸம்பதி வேரம் நப்பஸவதீ’’தி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘வேரா ச பரிமுச்சதீ’’தி ஆஹ. ப⁴க³வா பன ஸதிமந்ததாஸித்³தி⁴யா வேரபரிமுச்சனம் ந அச்சந்திகம், நாபி ஏகந்திகம் படிபக்கே²ன பரதோ ச அப்பஹீனத்தாதி தம் நிஸேதே⁴ந்தோ ‘‘வேரா ச ந பரிமுச்சதீ’’தி வத்வா, யம் அச்சந்திகம் ஏகந்திகஞ்ச பரஸ்ஸ வஸேன வேரபரிமுச்சனம், தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யஸ்ஸா’’தி கா³த²மாஹ. கருணாயாதி அப்பனாப்பத்தாய கருணாய. கருணாபுப்³ப³பா⁴கே³தி கருணாபா⁴வனாய வஸேன உப்பாதி³தபட²மஜ்ஜா²னூபசாரே. ஸோதி கருணாபா⁴வனம் பா⁴வேந்தோ புக்³க³லோ. மேத்தம்ஸோதி மேத்தசித்தம் அம்ஸோ ஏகோ குஸலகோட்டா²ஸோ ஏதஸ்ஸாதி மேத்தம்ஸோ. தஸ்ஸ கேனசீதி தஸ்ஸ அரஹதோ கருணாய மேத்தாபா⁴வனாய ச ஸாதிஸயத்தா தத³பா⁴வேன கேனசி புக்³க³லேன ஸத்³தி⁴ம் வேரப்பஸங்கோ³ நாம நத்தி². இமினா கீ²ணாஸவேபி மேத்தாகருணாபா⁴வனாரஹிதே கோசி அத்தனோ சித்ததோ³ஸேன வேரம் கரேய்ய, ந பன தஸ்மிம் மேத்தாகருணாசேதோவிமுத்திஸமன்னாக³தே கோசி வேரம் கரேய்ய. ஏவம் மஹித்³தி⁴கா ப்³ரஹ்மவிஹாரபா⁴வனாதி த³ஸ்ஸேதி.

மணிப⁴த்³த³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. ஸானுஸுத்தவண்ணனா

239. யக்கே²ன க³ஹிதோ ஹோதீதி யக்கே²ன அனுபவிட்டோ² ஹோதி. தஸ்ஸ யக்க²க³ஹணஸ்ஸ காரணம் மூலதோ பபு⁴தி வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸோ’’திஆதி³மாஹ. தஸ்ஸ அந்திமப⁴விகத்தா ஆதி³தோ பட்டா²ய அதி⁴ஸீலஸிக்கா²ய ஸக்கச்சம் பூரணந்தி த³ஸ்ஸேதி ‘‘ஸோ பப்³ப³ஜிதகாலதோ’’திஆதி³னா. பச்சாஹாரந்தி படிக்கே²பம். இமஸ்மிம் ஸரப⁴ஞ்ஞேதி இமஸ்மிம் மம த⁴ம்மப⁴ணனே. பத்திந்தி பத்திதா³னம். பியா ஹோந்தி, தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘ஆகங்கே²ய்ய சே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ‘ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் பியோ ச அஸ்ஸம் மனாபோ ச க³ரு ச பா⁴வனீயோ சா’தி, ஸீலேஸ்வேவஸ்ஸ பரிபூரகாரீ’’தி (ம. நி. 1.65). ததா² சாஹ ‘‘தஸ்மிம் ஸாமணேரே’’திஆதி³.

வுட்³டி⁴மன்வாயாதி யோப்³ப³னப்பத்தியா அங்க³பச்சங்கா³னம் பரிவுட்³டி⁴மாக³ம்ம. காமஸம்போ⁴க³ஸமத்த²தாவஸேன பரிபக்கிந்த்³ரியோ. அனுயோஜேத்வாவாதி விஸ்ஸஜ்ஜேத்வாவ, கி³ஹிபா⁴வே வா அனுயோஜேத்வாவ. ‘‘புப்³பே³ துய்ஹம் புத்தோ ஸீலவா கல்யாணத⁴ம்மோ லஜ்ஜீ குக்குச்சகோ ஸிக்கா²காமோதி ஸம்பா⁴விதோ, இதா³னி ததோ அஞ்ஞதா² ஜாதோ’’தி கோ⁴ஸனாவஸேன தே³வதானம் அந்தரே மாஹேவ மே லஜ்ஜம் உப்பாதே³ய்ய.

பாடிஹாரியபக்க²ஞ்சாதி சாதுத்³த³ஸீபஞ்சத³ஸீஅட்ட²மீனம் யதா²க்கமம் ஆதி³தோ அந்ததோ ஆதி³அந்ததோ ச பவேஸனனிக்க²மனவஸேன உபோஸத²ஸீலஸ்ஸ படி படி அபி⁴முக²ம் பச்சாவஹிதப்³ப³பக்க²ஞ்ச. தேரஸியாபீதி பரம் ஸத்தமீனவமீஸுபீதி அத்தோ². பவேஸபூ⁴தஞ்ஹி உபோஸத²ஸீலஸ்ஸ ஸத்தமீஸு ஸமாதி³ன்னம் ஸீலம் படிபத³ம், நவமீஸு நிக்க²மபூ⁴தந்தி ஆசரியா. போராணட்ட²கதா²யம் பன பச்சுக்³க³மனானுக³மனபரியாயேன வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘மனுஸ்ஸா’’திஆதி³. அட்³ட⁴மாஸந்தி ஸகலகாலபக்க²ம். ஏவஞ்ஹி வஸ்ஸவாஸஸ்ஸ அனுக³மனம் க³தம் ஹோதி. ஸுட்டு² ஸமாக³தந்தி ஸுபரிஸுத்³த⁴ம் ஸம்பன்னம் கத்வா அத்தனோ ஸந்தானம் ஆக³தம். தம் பன அத்தனோ சித்தேன ஸமம் பகாரேஹி யுத்தம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஸம்பயுத்த’’ந்தி. அரஹந்தானம் அனுகரணேன ஸேட்ட²சரியம். ‘‘ந தே ஹி யக்கா² கீளந்தீ’’தி அத்தனோ புத்தஸ்ஸ காயே அதி⁴முச்சனம் அத்தனோ கீளனம் விய ஹோதீதி கத்வா ஆஹ.

உபாஸிகா யதா²வுத்தஉபோஸத²ஸீலேன ஸீலவதீ, ஸாமணேரோ பன அத்தனோ ஸாமணேரஸீலேன ஸீலவா. உப்பதித்வாதி ஆகாஸே உப்பதித்வா. மோக்கோ² நத்தி² து³க்கா²வஹஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதூபசிதத்தா.

து³விதே⁴பி காமேதி வத்து²காமகிலேஸகாமே. கிலேஸகாமம் பரிச்சஜந்தோ ஏவ ஹி வத்து²காமே பரிச்சஜதி நாம. விப்³ப⁴மனவஸேன ஆக³ச்ச²தி பி⁴க்கா²ய ஆஹிண்ட³னாதி³பப்³ப³ஜிதகிச்சதோ. உப்பப்³ப³ஜித்வா விக³தஸீலஸ்ஸ ஜீவதோ ஆனாபானமத்தேன ஜீவந்தோபி ஸோ மதகோவ. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘மரணஞ்ஹேதம், ஸுனக்க²த்த, அரியஸ்ஸ வினயே, யோ ஸிக்க²ம் பச்சக்கா²ய ஹீனாயாவத்ததீ’’தி (ம. நி. 3.45).

உண்ஹட்டே²னாதி ஸபரிளாஹட்டே²ன. அபி⁴தா⁴வதா²தி அபி⁴தா⁴வதீதி இமஸ்மிம் அபி⁴தா⁴வனகிச்சே ப⁴த்³த³ம் தே ஹோதூதி வத்வா கி³ஹிபா⁴வாய அபி⁴தா⁴வத². நீஹரித்வாதி நிக்கா²மேத்வா. ஏகாத³ஸஹி அக்³கீ³ஹி ஆதி³த்தத்தா மஹாடா³ஹஸதி³ஸே. ஸல்லக்கே²த்வாதி கி³ஹிபா⁴வே ஆதீ³னவம், பப்³ப³ஜ்ஜாய ஆனிஸம்ஸஞ்ச ஸல்லக்கே²த்வா. ஹிரோத்தப்பம் படிலபி⁴த்வா ‘‘மம உப்பப்³ப³ஜிதுகாமதம் ஸப்³ரஹ்மசாரினோ ஜானிஸ்ஸந்தீ’’தி. சதுன்னம் பரிஸானம் சித்தஸங்கோ²ப⁴வஸேன ஸகலஜம்பு³தீ³பம் கோ²பே⁴த்வா.

ஸானுஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. பியங்கரஸுத்தவண்ணனா

240. பச்சந்தேதி பரியந்தே. பாடியேக்கந்தி ஸங்கீ³திகாலே விஸும். யமகவக்³கா³தி³கா ப்³ராஹ்மணவக்³க³பரியோஸானா ச²ப்³பீ³ஸதி வக்³கா³ ஏதிஸ்ஸாதி ச²ப்³பீ³ஸதிவக்³கா³, தந்தீதி பாளி. உச்சாரபஸ்ஸாவாதி³ ஏவரூபம் து³ப்³போ⁴ஜனம், ‘‘அஸுசிஜேகு³ச்ச²பா⁴வேன து³ட்டு² போ⁴ஜன’’ந்தி கத்வா, து³ப்³போ⁴ஜனக்³க³ஹணேன வா வந்தக³ப்³ப⁴மலாதீ³னி அதிதி³ஸதி. ச²விஆதீ³னி சே²த்வாதி ச²விஆதீ³னி அதிவிஜ்ஜ² அதிவிய பவிஸித்வா. அட்டி²மிஞ்ஜம் ஆஹச்ச அட்டா²ஸி பீதிஸமுட்டா²னஉளாரோளாரரூபப்பவத்தியா. தேனாஹ ‘‘ஹத³யங்க³மனீயோ ஹுத்வா’’தி.

த⁴ம்மதாய ஸமாதி³ண்ணந்தி கஸ்ஸசி ஸந்திகே அக்³க³ஹேத்வா ஸயமேவ தஸ்மிம் க²ணே ஸம்யதா ஹோமாதி யதா²ஸம்யதா. ததியபதே³னாதி ‘‘ஸிக்கே²ம ஸுஸீல்ய’’ந்தி இமினா பதே³ன. ஸேஸாதி வுத்தாவஸேஸா. திஸ்ஸோ அதி³ன்னாதா³னமிச்சா²சாரஸுராபானவிரதியோ. க³ஹிதா கோ³ப³லீப³த்³த³ஞாயேன. சா²தகம் து³ப்³பி⁴க்க²ஞ்ச ஏத்தா²தி சா²தகது³ப்³பி⁴க்கா², ஜிக⁴ச்சா²து³ப்³பி⁴க்கா²ப³ஹுலாயாதி அத்தோ². பிஸாசயக்க²யோனியாதி பேத்திவிஸயஸதி³ஸயக்க²யோனியா அபி நாம முச்சேமாதி யோஜனா.

பியங்கரஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. புனப்³ப³ஸுஸுத்தவண்ணனா

241. வஸனட்டா²னக்³க³ஹணேன ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னாத³யோ ஸங்க³ண்ஹாதி. த்³வாத³ஸஹத்த²மத்தமேவ க³ண்ஹாதி பகதிஸஞ்சரணூபசாரமத்தப்³யாபனதோ. யதா²பரிஸந்தி பரிஸானுரூபம், யத்த² யத்த² பரிஸா திட்ட²தி, தம் தம் டா²னம் க³ச்ச²தி பரிஸபரியந்திகத்தா. ஸத்து² முக²விகாராபா⁴வதோ பவேஸானுஞ்ஞம் ஸல்லக்கே²ந்தீ ‘‘நூன அயம் கதாதி⁴காரா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி அனுமானஸித்³த⁴ம் உபனிஸ்ஸயம் தி³ஸ்வா. ஏகீபா⁴வக³மனேனாதி ஹத்த²பாஸூபக³மனேன பரிஸாய மிஸ்ஸீபா⁴வப்பத்தியா. புத்தகாதி புத்தபுத்தியோ. அனுகம்பாயஞ்ஹி க-ஸத்³தோ³.

நிப்³பா³னாரம்மணேன அரியமக்³கே³ன முஞ்சியமானா க³ந்தா² ‘‘நிப்³பா³னம் ஆக³ம்ம பமுச்சந்தீ’’தி வுத்தா. வேலாதிக்கந்தாதி பமாணதோ பரிச்சி²ந்தி³தும் ந ஸக்காதி ஆஹ ‘‘பமாணாதிக்கந்தா’’தி. பியாயனாதி ஆஸீஸனா. ஆஸீஸனம் பேமவஸேன பேமவத்து²னோ ஏஸனா பத்த²னாவ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘மக்³க³னா பத்த²னா’’தி. ததோதி பியபுத்தாதி³தோ. பாணீனந்தி ஸாமிஅத்தே² புது²வசனம் து³க்க²ஸத்³தா³பேக்க²ம். கே மோசேதீதி மோசனகிரியாய கம்மம் புச்ச²தி? இப⁴ரோ பன அத்த²வஸேன விப⁴த்திவிபரிணாமோதி ‘‘பாணினேதி ஆஹரித்வா வத்தப்³ப³’’ந்தி ஆஹ. அபி⁴ஸம்பு³த⁴ந்தி அபி⁴ஸம்பு³த⁴ந்தோ. தேனாஹ ‘‘அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி. ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸாதி உபயோக³த்தே² ஸாமிவசனந்தி ஆஹ ‘‘ஸத்³த⁴ம்மமேவ அஜானித்வா’’தி.

புத்தஸ்ஸ அனுமோத³னம் கரோந்தீதி புத்தஸ்ஸ படிபத்திஅனுமோத³னம் கரோந்தீ. உக்³க³தாதி ஏத்த² கலலே வட்டது³க்கே² நிமுஜ்ஜமானா ததோ ஸீஸம் உக்கி²பிதும் அஸக்கோந்தி அஜ்ஜ பு³த்³தா⁴னுபா⁴வேன பஞ்ஞாஸீஸம் உக்கி²பிதா உக்³க³தா. புன வினிபாதாபா⁴வதோ ஸம்மதே³வ உக்³க³தத்தா ஸமுக்³க³தா. ததா²பூ⁴தா ஸாஸனேபி உக்³க³தா ஸமுக்³க³தா ஜாதா. சதுஸச்சபடிவேத⁴பா⁴வந்தி சதுஸச்சபடிவேத⁴ஸ்ஸ அத்தி²பா⁴வம். கண்டு³கச்சு²ஆதீ³தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஜேகு³ச்ச²அஸாதாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. தி³ப்³ப³ஸம்பத்திம் படிலப⁴தி பவத்தியம் ஸம்பத்திதா³யினோ கம்மஸ்ஸ கதோகாஸத்தா. துண்ஹீ உத்தரிகே ஹோஹீதி மாது-வசனம் ஸம்படிச்சி²த்வா தஸ்ஸ விஸேஸாதி⁴க³மஸ்ஸ அவிப³ந்த⁴கரணஸம்மாபயோகே³ன யதா²லத்³த⁴விஸேஸாய மாதுயா வஸேன யஸ்மா தீ⁴தா தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பத்திலாபீ⁴, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘மாது ஆனுபா⁴வேனேவா’’தி.

புனப்³ப³ஸுஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

8. ஸுத³த்தஸுத்தவண்ணனா

242. கரணீயேனாதி ஏத்த² கரணீயந்தி வாணிஜ்ஜகம்மம் அதி⁴ப்பேதந்தி தம் விவரந்தோ ‘‘அனாத²பிண்டி³கோ சா’’திஆதி³மாஹ. விக்கீயதீதி விக்கயம் க³ச்ச²தி. ததே²வ கரோதீதி யதா² ராஜக³ஹஸேட்டி²னா ஸாவத்தி²ம் க³ந்த்வா கதம், ததே²வ ராஜக³ஹம் க³ந்த்வா கரோதி. ஸ்வாயந்தி அனாத²பிண்டி³கோ.

தம் தி³வஸந்தி யம் தி³வஸம் அனாத²பிண்டி³கோ, க³ஹபதி, ராஜக³ஹஸமீபம் உபக³தோ, தம் தி³வஸம். பண்ணந்தி ஸாஸனம். ந ஸுணீதி அஸுணந்தோ ‘‘பண்ணம் ந ஸுணீ’’தி வுத்தோ. த⁴ம்மகா³ரவேன ஹி ஸோ ஸேட்டி² அஞ்ஞம் கிச்சம் திணாயபி ந மஞ்ஞி. தேனாஹ ‘‘த⁴ம்மஸ்ஸவனத்தா²யா’’திஆதி³. தா³ரகரூபானந்தி தா³ரகானம். அனத்த²ந்தரகரோ ஹி ரூப-ஸத்³தோ³ யதா² ‘‘கோ³ரூபான’’ந்தி. பஞ்சவண்ணந்தி கு²த்³தி³காதி³பே⁴த³ம் பஞ்சப்பகாரம் பீதிம் படிலபி⁴. அனுக்கமேன ஹி தா ஏதஸ்ஸ ஸம்ப⁴வந்தி. ‘‘ஸீஸேன உட்டா²ய…பே… க³ச்ச²தீ’’தி பத³ம் பீதிஸமுட்டா²னரூபவஸேன லக்கே²த்வா வுத்தம்.

ஸிவதி²காய வஸதீதி ஸிவதி²காய ஸமீபே வஸதி. ஸுஸானஸ்ஸாஸன்னட்டா²னே ஹி ஸோ விஹாரோ. அத²ஸ்ஸாதி அத²ஸ்ஸ அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ‘‘அகாலோ…பே… உபஸங்கமிஸ்ஸாமீ’’தி ஏதம் அஹோஸி. பு³த்³த⁴க³தாய ஸதியாதி அஞ்ஞம் கிஞ்சி அசிந்தேத்வா பு³த்³த⁴க³தாய ஏவ ஸதியா ஸயனவரக³தோ நிபஜ்ஜி. தேன வுத்தம் ‘‘தம் தி³வஸ’’ந்திஆதி³.

ப³லவப்பஸாதோ³தி பு³த்³தா⁴ரம்மணா ப³லவதீ ஸத்³தா⁴. பீதிஆலோகோதி புரிமபு³த்³தே⁴ஸு சிரகாலம் பரிசயம் க³தஸ்ஸ ப³லவதோ பஸாத³ஸ்ஸ வஸேன ‘‘பு³த்³தோ⁴’’தி நாமம் ஸவனமத்தேன உப்பன்னாய உளாராய பீதியா ஸமுட்டா²பிதோ விபஸ்ஸனோபா⁴ஸஸதி³ஸோ ஸாதிஸயோ ஆலோகோ ஹோதி சித்தபச்சயஉதுஸமுட்டா²னோ. தேனாஹ ‘‘ஸப்³ப³தமம் விக³ச்சீ²’’திஆதி³. ‘‘தே³வதா ஹி கதா’’திபி வத³ந்தி, புரிமோ ஏவேத்த² யுத்தோ.

அமனுஸ்ஸாதி அதி⁴க³தவிஸேஸா தே³வதா. தா ஹி ஸேட்டி²ஸ்ஸ ஸம்பத்திம் பச்சக்க²தோ பஸ்ஸிம்ஸு. தேனாஹ ‘‘அயம் மஹாஸேட்டீ²’’திஆதி³. அல்லஸரீரந்தி தாவதே³வ ச²ட்³டி³தம் அச்சி²ன்னம் வா களேவரம். அபரம்பீதி மதம் குதி²தகுணபம். பரிகிரிம்ஸூதி ஸமந்ததோ ஓஸரிதா அஹேஸும். ஆலோகோ அந்தரதா⁴யிபீதிவேக³ஸ்ஸ மந்த³பா⁴வேன தம்ஸமுட்டா²னரூபானம் து³ப்³ப³லபா⁴வதோ.

இமினாவாதி அதி⁴காரேன ஸஹஸ்ஸபதே³ன ஏவ ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³பா³னி. பத³ம் வீதிஹரதி ஏத்தா²தி பத³வீதிஹாரோ, பத³வீதிஹாரட்டா²னம். ஸமக³மனேதி து³தவிலம்பி³தம் அகத்வா ஸமக³மனே. ததோதி தேஸு ஸோளஸபா⁴கே³ஸு. ஏகோ கோட்டா²ஸோதி யதா²வுத்தம் பத³வீதிஹாரபதே³ஸம் ஸோளஸதா⁴ பி⁴ன்னஸ்ஸ ஏகோ பா⁴கோ³. பவத்தசேதனாதி யதா²வுத்தகலாஸங்கா²தஸ்ஸ பதே³ஸஸ்ஸ லங்க⁴னதா⁴வனபவத்தசேதனா. பத³ம் வா வீதிஹரதி ஏதேனாதி பத³வீதிஹாரோ, ததா²பவத்தா குஸலசேதனா. ‘‘தஸ்ஸா ப²லம் ஸோளஸதா⁴ கத்வா’’தி வத³ந்தி. பதிட்ட²ஹந்தஸ்ஸ வஸேன க³ஹிதந்தி யோஜனா. விவட்டனிஸ்ஸிதாய ஏவ ரதனத்தயபூஜாய த⁴ம்மஸ்ஸவனஸ்ஸ ஸிக்கா²பத³ஸமாதா³னஸ்ஸ ஸரணக³மனஸ்ஸ ச அத்தா²ய க³ச்ச²தோபி வஸேன வட்டதி. பட²மம் வுத்தக³மனம் லோகுத்தரவிஸேஸாதி⁴க³மஸ்ஸ ஏகந்திகம், து³தியம் அனேகந்திகந்தி ‘‘வட்டதியேவா’’தி ஸாஸங்கவசனம்.

ஸோதி அனாத²பிண்டி³கோ ஸேட்டி². அனுயுத்தாதி அனுகா³மினோ ஸஹாயா. தேவ ஸந்தா⁴ய வத³தி. ‘‘ஸிவகோ அமனுஸ்ஸோ’’தி அபரே. ந கேவலம் ‘‘அனுயுத்தாபி மே அத்தி², கஸ்மா பா⁴யாமீ’’தி ஏவம் ஸூரோ அஹோஸி? அத² கோ² பு³த்³த⁴க³தாய திக்க²விஸத³ஸபா⁴வேன ஸப்³ப³ம் பரிஸ்ஸயம் மத்³தி³த்வாபி அக³மாஸீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிசா’’திஆதி³ வுத்தம். பக்க²ந்த³னலக்க²ணா ஹி ஸத்³தா⁴, தாய யுத்தகோ ஸப்புரிஸோபி ஸத்³த⁴ம்மகு³ணவஸேன ஸப்³ப³ம் பரிஸ்ஸயம் மத்³தி³த்வா பக்க²ந்த³தீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஸப்³ப³காமஸமித்³த⁴தா பரிச்சாக³ஸீலதா உளாரஜ்ஜா²ஸயதா பரது³க்கா²பனயகாமதா பரேஸம் ஹிதேஸிதா பரஸம்பத்திபமோத³னாதி ஏவமாதீ³னம் மஹாகு³ணானம் வஸேன நிச்சகாலம் அனாதா²னம் பிண்ட³தா³யகத்தா ‘‘அனாத²பிண்டி³கோ’’தி ஏவம் உப்பன்னம் நாமம். ஏவமாஹாதி ‘‘ஏஹி ஸுத³த்தா’’தி ஏவம் ஆஹ.

கிலேஸபரினிப்³பா³னேனாதி ஸப்³ப³ஸோ ராகா³தி³கிலேஸவூபஸமேன. கிலேஸவூபஸமந்தி ஸப்³ப³ஸோ ஸப்³பே³ஸம் கிலேஸானம் வூபஸமம் அக்³க³மக்³கே³ன பத்வா. அனுபுப்³பி³கத²ந்தி தா³னாதி³கத²ம். ஸா ஹி அனுபுப்³பே³ன கதே²தப்³ப³த்தா ‘‘அனுபுப்³பி³கதா²’’தி வுச்சதி. தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘அத² கோ² ப⁴க³வா அனுபுப்³பி³ம் கத²ம் கதே²ஸி. ஸேய்யதி²த³ம் – தா³னகத²ம் ஸீலகத²ம் ஸக்³க³கத²ம் காமானம் ஆதீ³னவம் ஓகாரம் ஸம்கிலேஸம் நேக்க²ம்மே ஆனிஸம்ஸம் பகாஸேஸீ’’தி (சூளவ. 305). மத்த²கேதி அனுபுப்³பி³கதா²ய உபரி பரதோ. சத்தாரி ஸச்சானி பகாஸேஸீதி யதா² மஹாஸேட்டி² ஸஹஸ்ஸனயபடிமண்டி³தே ஸோதாபத்திப²லே பதிட்டா²தி, ஏவம் பவத்தினிவத்தியோ ஸஹ ஹேதுனா விப⁴ஜந்தோ சத்தாரி அரியஸச்சானி பகாஸேஸீதி.

ஸுத³த்தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

9. பட²மஸுக்காஸுத்தவண்ணனா

243. ரதி²கந்தி ரச்ச²ம். க³ஹேத்வாதி க³ந்த்வா. ஸிங்கா⁴டகந்தி அஞ்ஞத்த² திகோணா ரச்சா² வுச்சதி. இத⁴ பன ‘‘சதுக்க’’ந்தி வுத்தம். ‘‘மது⁴பீகா’’தி ஏத்த² மது⁴-ஸத்³தே³ன மது⁴விஸேஸோ வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘க³ந்த⁴மது⁴பானம் பீதா வியா’’தி. ஸாமஞ்ஞஜோதனா ஹி விஸேஸே திட்ட²தீதி க³ந்த⁴மதூ⁴தி ச அதிவிய மது⁴ரோ மத³னியோ ஏகோ மது⁴விஸேஸோ. தேனாஹ ‘‘அஸஞ்ஞீ ஹுத்வா ஸயதேவா’’தி.

ந படிவானீயம் ந அபனேதப்³ப³ந்தி அப்படிவானீயம். தேனாஹ ‘‘பா³ஹிரகஞ்ஹீ’’திஆதி³. யம் கிஞ்சி ஸந்தபணீதபா⁴வாவஹம் ந ஸேசனந்தி அஸேசனகம். ததோ ஏவ அனாஸித்தகம். ஓஜவந்தந்தி ப³ஹுஸம்மதஓஜவந்தஸதி³ஸதாய ஓஜவந்தம். தேனாஹ ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³. த⁴ம்மதாயாதி அத்தனோ ஸபா⁴வேனேவ. மது⁴ரோ இட்டோ². பிவந்தீ வியாதி ஸுக்காய பி⁴க்கு²னியா உபனீயமானம் ஸத்³த⁴ம்மாமதரஸம் அத்தனோ ஸோதஞ்ஜலிம் பூரேத்வா ஓத³ஹந்தீவ. வலாஹகதோ ஆக³தம் வலாஹகம்.

பட²மஸுக்காஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

10. து³தியஸுக்காஸுத்தவண்ணனா

244. ப³ஹும் வத புஞ்ஞம் பஸவதி ஸப்³ப³க³ந்த²விமுத்தியா ஸீலஸமன்னாக³தேன அக்³க³த³க்கி²ணேய்யாய ஸுக்காய தே²ரியா போ⁴ஜனஸ்ஸ தி³ன்னத்தா.

து³தியஸுக்காஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

11. சீராஸுத்தவண்ணனா

245. ஏகாத³ஸமம் உத்தானமேவ த³ஸமேன ஸதி³ஸத்தா. தத்த² ஹி போ⁴ஜனம் உபாஸகஸ்ஸ ஆப⁴தம், இத⁴ சீவரதா³னந்தி அயமேவ விஸேஸோ.

சீராஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

12. ஆளவகஸுத்தவண்ணனா

246. ஆளவியந்தி இத்தி²லிங்க³வஸேன தம் ரட்ட²ம்பி நக³ரம்பி வுச்சதி. ரட்டே² அதி⁴ப்பேதேபி ந ஏத்த² ப³ஹுவசனம் ததா²ருள்ஹியா அபா⁴வதோ. தஞ்ச ப⁴வனந்தி தஞ்ச ஆளவகஸ்ஸ யக்க²ஸ்ஸ ப⁴வனம். தத்தா²தி ஆளவகஸ்ஸ ப⁴வனே. ‘‘அத² கோ² ஆளவகோ யக்கோ² யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமீ’’தி ஏத்த² தஸ்மிம் பாட²பதே³ஸே. அயமனுபுப்³பி³கதா²தி அயம் இதா³னி வுச்சமானா அனுபுப்³ப³தோ ஆக³தா கதா². ஆளவியா இஸ்ஸரோதி ஆளவோ, ஆளவகோதி ச ராஜா வுத்தோ. கதா³சி சோரபடிபா³ஹனத்த²ம், கதா³சி உஸ்ஸாஹஸத்திவிபா⁴வனவஸேன படிராஜனிஸேத⁴னத்த²ம், கதா³சி லக்க²யோக்³யவினியோக³வஸேன ப்³யாயாமகரணத்த²ஞ்ச. மிகா³னம் வனனதோ வஸனதோ வானதோ வா ‘‘மிக³வா’’தி லத்³த⁴ஸமஞ்ஞம் மிக³வம். தஸ்ஸேவாதி ரஞ்ஞோ ஏவ. மிகோ³தி ஏகோ ஏணிமிகோ³. தியோஜனந்தி அச்சந்தஸம்யோகே³ உபயோக³வசனம். உத³கம் விய பவிஸித்வா டி²தந்தி யதா² பரிஸ்ஸமப்பத்தோ உத³கம் பவிஸித்வா டி²தோ நிரஸ்ஸாஸோ ஹோதி, ஏவம் விய டி²தம். மூலந்தி ஸமீபம். யக்க²ம் தி³ஸ்வாவ ரஞ்ஞோ ப⁴யம் ச²ம்பி⁴தத்தம் ஊருத்த²ம்ப⁴ம் அஹோஸி, தஸ்மா ராஜா பலாயிதும் நாஸக்கி². தேன வுத்தம் ‘‘கா²தி³தும் உபக³தோ’’தி. அத² ராஜா த்³விதா⁴ சி²ன்னம் மிக³ம் த³த்வா அத்தானம் மோசேதுகாமோ அஹோஸி. யக்கோ² ‘‘நனு மம ஹத்த²க³தகாலதோ பட்டா²ய மிகோ³பி மம ஸந்தகோ, தத்த² கின்னாம தே கேராடியமித³ம் த³த்வா அத்தனோ மோசன’’ந்தி ராஜானம் ந முஞ்சி. அத² ராஜா தஸ்ஸ தாதி³ஸம் படிஞ்ஞாதம் அகாஸி. தேன வுத்தம் ‘‘ராஜா தேன ஸத்³தி⁴’’ந்திஆதி³. ப⁴வனம் அனுபக³தந்தி இத³ம் மம ப⁴வனம் அனுபக³தம். அனனுஞ்ஞாதந்தி உபக³தேன ஸாமிபூ⁴தேன அனனுஞ்ஞாதஞ்ச. ஏதேன உபக³தம் தம், இதா³னி தாதி³ஸேன அனுஞ்ஞாதஞ்ச கா²தி³தும் லபா⁴மீதி த³ஸ்ஸேதி.

மச்சுபதே²தி மச்சுகோ³சரே. ஆஸன்னமரணதாய ஏவமாஹம்ஸு.

தம் ஆளவககுமாரம் ஆதா³ய பக்கமிம்ஸூதி யோஜனா. தஸ்ஸ ரஞ்ஞோ மஹேஸீ ஆளவககுமாரஸ்ஸ மாதாதி வுத்தா. தே³விஸஹஸ்ஸானம் விப்பலபந்தீனந்தி வசனம் பரிணாமேதப்³ப³ம்.

தே³ஸனாபரியோஸானேதி யக்க²ம் த³மேத்வா பச்சாக³ந்த்வா நக³ரத்³வாரஸமீபே ருக்க²மூலே நிஸின்னேன ப⁴க³வதா ஸராஜிகாய மஹதியா பரிஸாய தே³ஸிததே³ஸனாய பரியோஸானே. ஸோதி ப⁴க³வா. ப⁴வனே ஏவாதி விமானே ஏவ. ப⁴க³வாபி பஸ்ஸதி பகதிசக்கு²னாவ நிக்³ரோத⁴ஸ்ஸ உபரி நிப்³ப³த்தத்தா.

தத்ராதி தஸ்மிம் ‘‘ரோஸேதுகாமதாயா’’தி வசனே. தேஸந்தி ஸாதாகி³ரிஹேமவதானம். காலதீ³பதே³ஸகுலஜனேத்திஆயுப்பமாணவிஸயம் பஞ்சமஹாவிலோகிதம். ‘‘ஸீதம் ப்³யபக³தம் ஹோதி, உண்ஹஞ்ச உபஸம்மதீ’’திஆதி³னா (பு³. வம். 2.83) ஆக³தானி த்³வத்திம்ஸ புப்³ப³னிமித்தானி. கடிப்பதே³ஸவத்தி²கோஸகண்ணதோ திதா⁴. ஸத்³தோ³தி ஆளவகஸ்ஸ உக்³கோ⁴ஸிதஸத்³தோ³.

இமினா பஸங்கே³ன ஸகலஜம்பு³தீ³பம் ப்³யாபேத்வா பவத்தே அபரேபி தயோ ஸத்³தே³ யதா² ஏதே, ஏவம் ஆளவகஸ்ஸ உக்³கோ⁴ஸிதஸத்³தோ³பீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சத்தாரோ’’திஆதி³ வுத்தம். ஓஸக்கந்தேதி பரிஹாயமானே.

சுண்ணேந்தாதி சுண்ணேதும் ஸமத்த²தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந பன சுண்ணனவஸேன வுத்தம். தேனாஹ ‘‘மா கஸ்ஸசீ’’திஆதி³. உஸ்ஸாவபி³ந்து³மத்தம்பீதி உஸ்ஸாவபதனமத்தம்பி. கு²ரப்பம் ஸல்லம்.

ஸேட்டா²னீதி அஜேய்யேன அப்படிஹதபா⁴வேன உத்தமானி. து³ஸ்ஸாவுத⁴ந்தி ஆவுத⁴கிச்சகரம் உத்தரியம் து³ஸ்ஸம். இமானி கிர ஸக்காதீ³னம் புஞ்ஞானுபா⁴வேன நிப்³ப³த்தானி அப்படிஹதப்பபா⁴வானி படிபக்க²வித⁴மனயுத்தானி அவஜ்ஜா²னி ஆவுதா⁴னி. தேனாஹ ‘‘யதி³ ஹீ’’திஆதி³.

அஸனிவிசக்கம் வியாதி அஸனிமண்ட³லம் விய.

பித்தந்தி அலக³த்³த³பித்தம். பி⁴ந்தே³ய்யாதி ஆஸிஞ்சேய்ய. ஸுக²ந்தி ஸுகரம். முது³பூ⁴தசித்தவவத்தா²னகரணத்த²ந்தி முது³பூ⁴தம் அத்தனோ சித்தே வவத்தா²னஸ்ஸ கரணத்த²ம்.

ஏவம் வுத்தேதி ‘‘ந க்²வாஹ’’ந்தி ஏவம் வுத்தே. ப⁴க³வதோ ஸாஸனே டி²தே பயிருபாஸித்வா உக்³க³ஹிதம் ப⁴க³வந்தம் பயிரூபாஸித்வா உக்³க³ஹிதமேவ நாமாதி ஆஹ ‘‘கஸ்ஸபம்…பே... உக்³க³ஹேஸு’’ந்தி. புட்ட²பஞ்ஹாதி ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன புட்ட²பஞ்ஹா. யஸ்மா பு³த்³த⁴விஸயே புட்ட²பஞ்ஹா, தஸ்மா பு³த்³த⁴விஸயாவ ஹோந்தி.

படிஸேதே⁴த்வாதி வாசாய அஸக்குணேய்யபா⁴வேனேவ படிஸேதே⁴த்வா. ‘‘யதா³கங்க²ஸீ’’தி பத³ஸந்தி⁴வஸேன நித்³தே³ஸோதி ஆஹ ‘‘யதி³ ஆகங்க²ஸீ’’தி. தேன துய்ஹம் புச்ச²ம் தாவ ஸுத்வா விஸ்ஸஜ்ஜேஸ்ஸந்தி த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘ந மே’’திஆதி³. து³தியவிகப்பே த³-காரோ பத³ஸந்தி⁴கரோதி ஆஹ ‘‘யம் ஆகங்க²ஸீ’’தி. ‘‘புச்ச², ஆவுஸோ, ஸுத்வா ஜானிஸ்ஸாமீ’’தி அவத்வா ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³த⁴ஸ்ஸ அனியமேத்வா வசனம் ஸப்³ப³விஸயம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஸப்³ப³ம் தே’’திஆதி³.

கிம் ஸூதி ஏத்த² கிந்தி புச்சா²யம், ஸூதி ஸம்ஸயே, கிம் நூதி அத்தோ²? இதா⁴தி இமஸ்மிம் லோகே. தஸ்மா வித்தந்தி யஸ்மா வித்திகரணதோ வித்தம். ஸுகதந்தி ஸுட்டு² ஸக்கச்சம் கதம். ஸுக²ந்தி இட்ட²ப²லம். தத்த² யம் பதா⁴னம், தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘காயிகசேதஸிகம் ஸாத’’ந்திஆதி³ வுத்தம். நிஸ்ஸந்த³ப²லஞ்ஹி தக்³க³ஹணேன க³ஹிதமேவ ஹோதி. அப்பேதீதி பாபேதி. அதிஸயத்த²ஜோதனோ தர-ஸத்³தோ³தி ஆஹ ‘‘அதிஸயேன ஸாதூ³’’தி. ரஸஸஞ்ஞிதாய இட்டா²னம் ராகா³தி³த⁴ம்மானம். கேன பகாரேனாதி கத²ம்-ஸத்³த³ஸ்ஸ அத்த²மாஹ. கத²ம்ஜீவிந்தி யதி³ ஸமாஸபத³மேதம், ‘‘கத²’’ந்தி ஸானுனாஸிகா கதாதி ஆஹ ‘‘கா³தா²ப³ந்த⁴ஸுக²த்த²’’ந்திஆதி³.

ஸத்³தீ⁴த⁴ வித்தந்தி ஏகதே³ஸேன ஸமுதா³யத³ஸ்ஸனம் ஸமுத்³த³பப்³ப³தனித³ஸ்ஸனம் விய. இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ‘‘வித்திகரணதோ வித்த’’ந்தி வுத்தமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய ஹேதூபமாஹி யோஜேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தேன ஸுகா²வஹனதோ, து³க்க²படிபா³ஹனதோ, தா³லித்³தி³யூபஸமனதோ, ரதனபடிலாப⁴ஹேதுதோ, லோகஸந்ததிஆவஹனதோ ச ஸத்³தா⁴ வித்தம் யதா² தம் ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணாதீ³னி. தேனாஹ ‘‘ஏவ’’ந்திஆதி³. நனு சேதனா ஸம்மாதி³ட்டி²ஆத³யோ ச ஸாதிஸயம் விபாகஸுக²ம் ஆவஹந்தி, தம் கத²ம் ஸத்³தா⁴ ஆவஹதீதி? ஸத்³தா⁴து⁴ரபா⁴வஸபா⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘ஸத்³தா⁴து⁴ரேன படிபன்னான’’ந்தி. தஸ்ஸ ச ஸேஸபதே³ஸுபி யோஜேதப்³ப³ம்.

இதா³னி யம் ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணாதி³ ஸத்³தா⁴வித்தஸ்ஸ ஓபம்மம், தம் ஹீனம், ஸத்³தா⁴வித்தமேவ உத்தமந்தி பாளியம் ஸேட்ட²க்³க³ஹணம் கதந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யஸ்மா பனா’’திஆதி³ வுத்தம். பரலோகம் க³தம் அனுக³ச்ச²தீதி அனுகா³மிகம். அஞ்ஞேஹி ந ஸாதா⁴ரணந்தி அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணம். ஸப்³ப³ஸம்பத்திஹேதூதி ஸப்³பா³ஸம் ஸீலஸம்பதா³தீ³னம் லோகியலோகுத்தரானம் ஸம்பத்தீனம் ஹேது. அனத்தா²ய ஹோதி அனுபாயபடிபத்திதோ. தஸ்மா அனுகா³மிகத்தா. அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணத்தா ஸப்³ப³ஸம்பத்திஹேதுபா⁴வதோ ஹிரஞ்ஞாதி³வித்தனிதா³னத்தா ச ஸத்³தா⁴வித்தமேவ ஸேட்ட²ம். உக்கட்ட²பரிச்சே²த³தே³ஸனா யதா² ‘‘ஸத்தா² தே³வமனுஸ்ஸான’’ந்தி.

‘‘த³ஸகுஸலத⁴ம்மோ’’தி இமினா ஏகச்சானம்யேவ தா³னாதி³த⁴ம்மானம் ஸங்க³ஹோ, ந ஸப்³பே³ஸந்தி அஸங்க³ஹிதஸங்க³ண்ஹனத்த²ம் ‘‘தா³னஸீலபா⁴வனாத⁴ம்மோ வா’’தி வுத்தம். ‘‘ஸுக²’’ந்தி திவித⁴ஸ்ஸபி ஸுக²ஸ்ஸ ஸாதா⁴ரணக்³க³ஹணமேதந்தி தம் ஸவிஸேஸலத்³த⁴ம் புக்³க³லவஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸோணஸேட்டி²…பே… ஆவஹதீ’’தி ஆஹ. யோ ஸோ பது³மவதியா தே³வியா புத்தோ மஹாபது³மோ நாம ராஜா தி³ப்³ப³ஸுக²ஸதி³ஸம் ரஜ்ஜஸுக²மனுப⁴வித்வா பச்சா² பச்சேகபு³த்³தோ⁴ ஹுத்வா நிப்³பா³னஸுக²மனுப⁴வி, தம் நித³ஸ்ஸனபா⁴வேன க³ஹேத்வா ஆஹ ‘‘மஹாபது³மாதீ³னம் விய நிப்³பா³னஸுக²ஞ்ச ஆவஹதீ’’தி.

அத்து²த்³தா⁴ரனயேன ஸச்சஸத்³த³ம் ஸம்வண்ணேந்தோ ‘‘அனேகேஸு அத்தே²ஸு தி³ஸ்ஸதீ’’தி ஆஹ. வாசாஸச்சே தி³ஸ்ஸதி ஸச்சஸத்³தோ³ ‘‘ப⁴ணே’’தி வுத்தத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. விரதிஸச்சே தி³ஸ்ஸதி. வேரமணீஸு ஹி பதிட்டி²தா ஸமணப்³ராஹ்மணா ‘‘ஸச்சே டி²தா’’தி வுச்சந்தி. அத்தாகாரம்பி வத்து²ம் இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞந்தி பவத்தியாகாரம் உபாதா³ய தி³ட்டி² ஏவ ஸச்சந்தி தி³ட்டி²ஸச்சம், தஸ்மிம் தி³ட்டி²ஸச்சே தி³ஸ்ஸதீதி யோஜனா. ப்³ராஹ்மணஸச்சானீதி பரமத்த²ப்³ரஹ்மானம் ஸச்சானி, யானி ‘‘ஸப்³பே³ பாணா அவஜ்ஜா², ஸப்³பே³ காமா அனிச்சா, ஸப்³பே³ ப⁴வா அனிச்சா, நாஹம் க்வசனி கஸ்ஸசி கிஞ்சனதஸ்மி’’ந்திஆதி³னா (அ. நி. 4.185) சதுக்கனிபாதே ஆக³தானி. பரமத்த²பூ⁴தம் ஸச்சம் நிப்³பா³னம். அப்³ப⁴ந்தரம் கத்வாதி அந்தோக³த⁴மேவ கத்வா, தேஹி ஸத்³தி⁴ந்தி அத்தோ² பரமத்த²ஸச்சானம்பி ஸாது³தரத்தா. யஸ்ஸானுபா⁴வேனாதி யஸ்ஸ வாசாஸச்சஸ்ஸ ஆனுபா⁴வேன.

உத³கம்ஹி தா⁴வதீதி உத³கபிட்டி²யம் அபி⁴ஜ்ஜமானாயம் பத²வியா விய தா⁴வதி க³ச்ச²தி மஹாகப்பினராஜா விய. விஸம்பி ஸச்சேன ஹனந்தி பண்டி³தாதி கண்ஹதீ³பாயனாத³யோ விய. ஸச்சேனாதி மச்ச²ஜாதகே போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ விய ஸச்சேன தே³வோ த²னயம் பவஸ்ஸதி. ஸச்சே டி²தாதி விரதிஸச்சே வாசாஸச்சே ச டி²தா தயோபி போ³தி⁴ஸத்தா. நிப்³பு³திந்தி நிப்³பா³னம் பத்த²யந்தி. ஸாது³தரந்தி ஸாததரம் இட்ட²தரவிபாகதா³னதோ.

ரஸானந்தி நித்³தா⁴ரணத்தே² ஸாமிவசனம். நித்³தா⁴ரணஞ்ச கோசி குதோசி கேனசி இமந்தி கஸ்ஸசி வசனம் ந ஸாதே⁴தீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யே இமே’’திஆதி³மாஹ. தேன ஹி நிப்³பா³னம் ரஸஸமுதா³யதோ ஸாது³தரதாவிஸேஸேன நித்³தா⁴ரீயதி. தத்த² யே இமே வுச்சந்தீதி யோஜனா. ஸாயனீயத⁴ம்மாதி ஜிவ்ஹாய ஸாயிதப்³பா³ த⁴ம்மா. ரஸாயதனம் ரஸோதி ஆஹ ‘‘மூலரஸோ க²ந்த⁴ரஸோ’’திஆதி³. ப²லரஸந்தி ப²லஸ்ஸ ரஸம், ப²லம் பீளேத்வா தாபேத்வா க³ஹேதப்³ப³ரஸந்தி அத்தோ². அரஸரூபோதி ஆசாரரஹிதஸபா⁴வோ. ரூபஸ்ஸ அஸ்ஸாத³னவஸேன உப்பஜ்ஜனகஸுக²த⁴ம்மா ரூபரஸா. ஏஸ நயோ ஸத்³த³ரஸாதீ³ஸு. ஸத்³த³ரஸோதி ப்³யஞ்ஜனஸம்பூ⁴தோ ரஸோ. விமுத்திரஸோதி விமுத்திஸம்பத்திகோ ரஸோ. அத்த²ரஸோதி அத்த²ஸ்ஸ படிவிஜ்ஜ²னவஸேன உப்பஜ்ஜனகஸுக²ம் அத்த²ரஸோ, ததா² த⁴ம்மரஸோ வேதி³தப்³போ³. ரூபாசாராதிஆதீ³ஸு ரஸக்³க³ஹணேன ப²லரஸம் வத³தி. ஸோ ஹி ப²லஸ்ஸ ரூபோ ச, ரஸிதப்³ப³தோ ஆஸாதே³தப்³ப³தோ ரஸோ சாதி ‘‘ரூபரஸோ’’தி வுச்சதி. ஆசாரோ பன ஸாமக்³கீ³ரஸஹேதுதாய ‘‘ரஸோ’’தி வுத்தோ. ஸச்சம் ஹவேதி ஏத்த² ஹவேதி ஏகம்ஸத்தே² நிபாதோ, ஏகம்ஸத்தோ² ச அவதா⁴ரணமேவாதி ஆஹ ‘‘ஸச்சமேவ ஸாது³தர’’ந்திஆதி³. ஸரீரமுபப்³ரூஹேந்தி, ந சித்தம். நனு ச ஸுகு²ப்பத்திபயோஜனத்தா சித்தம்பி உபப்³ரூஹேந்தீதி? ந, ஸுக²ஸ்ஸ ஸரீரப்³ரூஹனம் படிச்ச உப்பன்னத்தா. விரதிஸச்சவாசாதி ஸச்சவிஸேஸேன ஸம்பஜ்ஜனம் வத³தி. சித்தமுபப்³ரூஹேதி பதா³லிகாய விரதிவாசாய ஸச்சரஸே ஸதி ஸமத²விபஸ்ஸனாதீ³ஹி சித்தபரிப்³ரூஹனஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோ மக்³க³ப²லானிஸம்ஸம் க³ண்ஹாதி. அஸம்கிலேஸிகஞ்ச ஸுக²மாவஹதி விவட்டஸன்னிஸ்ஸிதத்தா. விமுத்திரஸோதி ப²லஸுக²ம் வத³தி நிப்³பா³னஸுக²ம்பி வா. பரமத்த²ஸச்சரஸோ நாம நிப்³பா³னரஸோ. ததா² ஹி தம் ‘‘அச்சுதிரஸம் அஸ்ஸாஸகரணரஸ’’ந்திபி வுச்சதி. தேன பரிபா⁴விதத்தாதி விமுத்திரஸஸ்ஸ ஸாது³தரபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம். ஏவம் ஸந்தேபி ‘‘விமுத்திரஸபரிபா⁴விதத்தா’’தி ஏதேன காமம் விமுத்திரஸோ வா பரமத்த²ஸச்சரஸோ வா ஸாது³தரரஸாதி த³ஸ்ஸேதி. தத³தி⁴க³மூபாயபூ⁴தந்தி தஸ்ஸ பரமத்த²ஸச்சஸ்ஸ அதி⁴க³மூபாயபூ⁴தம். அத்த²ஞ்ச த⁴ம்மஞ்சாதி ப²லஞ்ச காரணஞ்ச நிஸ்ஸாய பவத்திதோ அத்த²ரஸா த⁴ம்மரஸா ச ஸாதூ³, ததோபி பரமத்த²ஸச்சமேவ ஸாது³ரஸந்தி அதி⁴ப்பாயோ.

லோகுத்தரம் லோகியஞ்ச அத்த²ம் அஜானந்தோ அந்தோ⁴, லோகியத்த²மேவ ஜானந்தோ ஏகசக்கு², உப⁴யம் ஜானந்தோ த்³விசக்கு². பரஹிதம் அத்தஹிதஞ்ச அஜானந்தோ அந்தோ⁴, அத்தஹிதமேவ ஜானந்தோ ஏகசக்கு², உப⁴யத்த²ம் ஜானந்தோ த்³விசக்கு². ஸோ த்³விசக்கு²புக்³க³லோ பஞ்ஞாஜீவீ. தம் பன க³ஹட்ட²பப்³ப³ஜிதவஸேன விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘க³ஹட்டோ² வா’’திஆதி³ வுத்தம். க³ஹட்ட²படிபத³ம் ஆராதே⁴த்வா சாதி யோஜனா. ஆராதே⁴த்வாதி ச ஸாதே⁴த்வாதி அத்தோ².

புரிமனயேனேவாதி கஸ்ஸபஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴விஸ்ஸஜ்ஜிதனயேனேவ. கிஞ்சாபீதி அனுஜானனஸந்த³ஸ்ஸனத்தே² நிபாதோ. கிம் அனுஜானாதீதி? கா³தா²ய சதூஹி பதே³ஹி வுத்தேஸு அத்தே²ஸு ஏகஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஸித்³தி⁴யம் இதரேஸம்பி ஸித்³தி⁴ம் அனுஜானாதி. தேனாஹ ‘‘யோ சதுப்³பி³த⁴மோக⁴ம்…பே… பரிஸுஜ்ஜ²தீ’’தி. கிம் ஸந்த³ஸ்ஸேதீதி? யேஸம் பாபத⁴ம்மானம் ப³லவபா⁴வேன ஓக⁴தரணாதி³ ந ஸிஜ்ஜ²தி, தேஸம் படிபக்கா²னம் நிஸ்ஸந்தே³ஹவஸேன ஸந்த³ஸ்ஸனம். தேனாஹ ‘‘ஏவம் ஸந்தேபீ’’திஆதி³. ஓக⁴தரணந்தி ஓக⁴தரணபடிபத்திம். அஸத்³த³ஹந்தோதி ஏவம் படிபஜ்ஜந்தோ இமாய படிபத்தியா ஓக⁴ம் தரதீதி ந ஸத்³த³ஹந்தோ. ந பக்க²ந்த³தீதி பக்க²ந்த³னலக்க²ணாய ஸத்³தா⁴ய ந உக்³கா⁴டீயதீதி ந ஓதரதி. சித்தவோஸ்ஸக்³கே³னாதி யதா²காமாசாரவஸேன சித்தஸ்ஸ வோஸ்ஸஜ்ஜனேன. பமத்தோ பமாத³ம் ஆபன்னோ. தத்தே²வாதி காமேஸு ஏவ. விஸத்தத்தா லக்³க³த்தா. வோகிண்ணோதி விஸேவிதோ. தஸ்மாதி வுத்தஸ்ஸ சதுப்³பி³த⁴ஸ்ஸபி அத்த²ஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வேன பச்சாமஸனம். தப்படிபக்க²ந்தி அஸ்ஸத்³தி⁴யாதீ³னம் படிபக்க²ம் ஸத்³தா⁴தீ³னம் ஓகாஸத்தா.

ஏதாயாதி கா³தா²யம் இமினா பதே³னாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸப்புரிஸஸம்ஸேவோ ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனம் யோனிஸோமனஸிகாரோ த⁴ம்மானுத⁴ம்மபடிபத்தீதி இமேஸம் ஸோதாபத்திமக்³கா³தி⁴க³மஸ்ஸ அங்கா³னம் ஆஸன்னகாரணம் ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியந்தி ஆஹ ‘‘ஸோதாபத்தியங்க³பத³ட்டா²னம் ஸத்³தி⁴ந்த்³ரிய’’ந்தி. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘ஸத்³தா⁴ஜாதோ உபஸங்கமதி, உபஸங்கமந்தோ பயிருபாஸதி, பயிருபாஸந்தோ ஸோதம் ஓத³ஹதி, ஓஹிதஸோதோ த⁴ம்மம் ஸுணாதீ’’திஆதி³ (ம. நி. 2.183, 432). தி³ட்டோ²க⁴ம் தரதி ஏதேனாதி தி³ட்டோ²க⁴தரணம், தி³ட்டோ²க⁴ஸ்ஸ தரணம். காமஞ்சேத்த² ‘‘தரதி ஓக⁴’’ந்தி வுத்தம், வத்தமானஸமீபேபி பன வத்தமானம் விய வோஹரணம் யுத்தம் தி³ட்டோ²க⁴ஸ்ஸ திண்ணபா⁴வஸ்ஸ ஏகந்திகத்தாதி ‘‘ஸோதாபன்னஞ்ச பகாஸேதீ’’தி வுத்தம். ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. தி³ட்டி²விசிகிச்சா²தி³படிபத்தந்தராயகரானம் பாபத⁴ம்மானம் ஸமுச்சி²ன்னத்தா ஸோதாபன்னோ…பே… அப்பமாதே³ன ஸமன்னாக³தோ. ‘‘ஸோதாபத்தி…பே… தரதீ’’தி ஏத்தகே வுத்தே ஸகிதே³வ இமஸ்ஸ லோகஸ்ஸ ஆக³மனம்பி க³ஹிதம் ஸியாதி தன்னிவத்தனத்த²ம் ‘‘ஆராதே⁴த்வா…பே… அவஸேஸ’’ந்தி வுத்தம். நனு ‘‘அவஸேஸ’’ந்தி வுத்தத்தா ஸோதாபத்திமக்³கே³ன அதிண்ணம் அனவஸேஸம் ப⁴வோக⁴வத்து² க³ஹிதமேவ ஸியாதி? ந, உபரி த்³வீஹி மக்³கே³ஹி தரிதப்³பா³னம் தேஸம் பரதோ த்³வின்னம் பஹானவஸேன வுச்சமானத்தா. அபவாத³விஸயம்பி பரிஹரதி – ‘‘ஏவம் ஏஸா சோத³னா அத்தனோ விஸயே ந பதிட்டா²தீ’’தி. அனாதி³காலபா⁴வத்தா காமஸஞ்ஞாய காமோக⁴தரணம் மஹதா ஏவ வீரியேன ஸாதே⁴தப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘வீரியேனா’’தி. ததியம் மக்³க³ம் ஆராதே⁴த்வா. காமோக⁴ஸ்ஸ வத்து² காமோக⁴வத்து², காமகு³ணேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸப்³போ³ காமப⁴வோ. காமோக⁴ஸஞ்ஞிதந்தி காமோக⁴ஸங்கா²தம். காமனட்டே²ன காமோ ச ஸோ து³க்கோ² சாதி காமது³க்க²ம். அஸ்ஸாத³னட்டே²ன காமோ ஏவ ஸஞ்ஞாதி காமஸஞ்ஞா, ஸப்³ப³ஸோ ஸமுச்சி²ன்னத்தா விக³தா காமஸஞ்ஞா ஏதிஸ்ஸாதி விக³தகாமஸஞ்ஞா. ஸப்³பே³ஸம் ராகா³தி³மலானம் மூலபூ⁴தத்தா ஸத்தஸந்தானஸ்ஸ விஸேஸதோ மலீனஸபா⁴வாபாத³னதோ பரமம் உக்கம்ஸக³தம் மலந்தி பரமமலம், அவிஜ்ஜா. தேனாஹ ப⁴க³வா – ‘‘அவிஜ்ஜாபரமம் மல’’ந்தி (த⁴. ப. 243).

பஞ்ஞாபத³ம் க³ஹேத்வாதி யதா²வுத்தம் பஞ்ஞாபத³ம் ஹத³யே ட²பேத்வா. தப்பஸங்கே³ன அத்தனோ படிபா⁴னேன ஸப்³பே³ஹி விய உக்³க³ஹிதனியாமேன. ஸப்³ப³த்தே²வாதி பஞ்சஸுபி டா²னேஸு. அத்த²யுத்திபுச்சா²தி பஞ்ஞாதி³அத்த²ஸமதி⁴க³மஸ்ஸ யுத்தியா காரணஸ்ஸ புச்சா². தேனாஹ ‘‘அயம் ஹீ’’திஆதி³. பஞ்ஞாதி³அத்த²ம் ஞத்வாதி பஞ்ஞாத⁴ன-கித்தி-மித்த-அபி⁴ஸம்பராயஸங்கா²தம் அத்த²ம் ஸரூபதோ ஸச்சபடிவேத⁴னிப்பா²த³னேன ஞாணேன ஜானித்வா. நனு ஏஸ லோகுத்தரம் ஸோதாபத்திமக்³க³ப²லபஞ்ஞம் தத³தி⁴க³மூபாயம் லோகியபஞ்ஞஞ்ச அபி⁴ப⁴வித்வா டி²தோ, ஸோ கஸ்மா தத்த² அத்த²யுத்திம் புச்ச²தீதி? ஸச்சமேதம், உபரி பன ஸமாதி⁴ஸ்ஸ யுத்திம் புச்சி²துகாமோ பஞ்ஞாய ஸேட்ட²பா⁴வதோ, தஸ்ஸ ச ஏகதே³ஸேனேவ அதி⁴க³தத்தா தமேவ ஆதி³ம் கத்வா புச்ச²தி. ‘‘காய யுத்தியா’’திஆதி³ அத்த²வண்ணனம் அதிதி³ஸ்ஸதி ‘‘ஏஸ நயோ த⁴னாதீ³ஸூ’’தி. தத்தா²பி அத்த²யுத்திபுச்சா²பா⁴வோ பன ‘‘ஸப்³ப³த்தே²வா’’தி இமினா விபா⁴விதோதி.

ஸத்³தா⁴ஸுஸ்ஸூஸாஅப்பமாத³உட்டா²னஸங்கா²தேஹி சதூஹி காரணேஹி. காயஸுசரிதாதி³பே⁴தே³ன ஆஜீவட்ட²மகஸீலபூ⁴தேன. ஸமத²விபஸ்ஸனாபூ⁴தேன நிப்பரியாயேன போ³தி⁴பக்கி²யே ஏவ க³ண்ஹந்தோ ‘‘அபரபா⁴கே³’’தி ஆஹ. பரியாயபோ³தி⁴பக்கி²யா பன விஸேஸதோ வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனாகாலேபி லப்³ப⁴ந்தி. புப்³ப³பா⁴கே³தி வா தருணவிபஸ்ஸனாகாலம். ததோ புப்³ப³ஸாத⁴னஞ்ச ஸந்தா⁴ய ‘‘அபரபா⁴கே³’’தி புனாஹ, ததோ பரந்தி அத்தோ². த⁴ம்மந்தி படிபத்தித⁴ம்மம். ந ஸத்³தா⁴மத்தகேனேவ பஞ்ஞம் லப⁴தீதி யோஜனா. யதி³ ஏவம் கஸ்மா ‘‘ஸத்³த³ஹானோ’’தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘யஸ்மா பனா’’திஆதி³. கிம் வுத்தம் ஹோதீதிஆதி³னா வுத்தமேவ அத்த²ம் விவரதி. ந கேவலம் ஸுஸ்ஸூஸாமத்தேன பஞ்ஞாபடிலாபோ⁴, அத² கோ² அப்பமாதே³ன பஞ்ஞம் லப⁴தீதி த³ஸ்ஸேதும் பாளியம் ‘‘அப்பமத்தோ விசக்க²ணோ’’தி வுத்தந்தி தத³த்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏவ’’ந்திஆதி³மாஹ.

இதா³னி ஸத்³தா⁴தீ³னம் பஞ்ஞாபடிலாப⁴ஸ்ஸ தம்தம்விஸேஸபச்சயானி நீஹரித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏவ’’ந்தி வுத்தம். ஸுஸ்ஸூஸாயாதி ஸோதுகாமதாய. ஸா அத்த²தோ உபஸங்கமனாதி³. பஞ்ஞாதி⁴க³மூபாயந்தி பரியத்தித⁴ம்மமாஹ. தேனாஹ ‘‘ஸுணாதீ’’தி. க³ஹிதம் ந பமுஸ்ஸதி, ஸதிஅவிப்பவாஸலக்க²ணோ ஹி அப்பமாதோ³தி. ந கேவலம் யாதா²வதோ க³ஹணகோஸல்லமேவ விசக்க²ணதா, அத² கோ² யாதா²வதோ பஞ்ஞாஸம்பவேத⁴னஞ்சாதி ஆஹ ‘‘வித்தா²ரிகம் கரோதீ’’தி. இதா³னி பஞ்ஞாபடிலாப⁴ஹேதும் மத்த²கம் பாபேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸுஸ்ஸூஸாய வா’’திஆதி³ வுத்தம். அத்த²முபபரிக்க²தீதி ஸுதகதானம் த⁴ம்மானம் பாளிஅத்தூ²பபரிக்கா²புப்³ப³கம் ரூபாரூபவிபா⁴க³ம் பரமத்த²ம் ஸலக்க²ணதோ ஸாமஞ்ஞலக்க²ணதோ ச உபபரிக்க²தி வீமம்ஸதி. அனுபுப்³பே³னாதி ஏவம் ஞாதபரிஞ்ஞம் பத்வா தீரணபரிஞ்ஞாய ததோ அனுக்கமேன தீரணபரிஞ்ஞம் பஹானபரிஞ்ஞஞ்ச மத்த²கம் பாபேந்தோ மக்³க³ப்படிபாடியா பரமத்த²ஸச்சபூ⁴தம் நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரோதி.

இமானி ஸத்³தா⁴தீ³னி சத்தாரி காரணானி மத்த²கம் பாபேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தே³ஸகாலாதீ³னி அஹாபேத்வா’’தி. யஸ்மிம் தே³ஸே யஸ்மிம் காலே யே ச ஸஹாயகே நிஸ்ஸாய யம் கிச்சம் திரேதப்³ப³ம், தானி தே³ஸகாலாதீ³னி அனதிக்கமித்வா அத்தனோ அபி⁴வுட்³டி⁴ம் இச்ச²ந்தேன ‘‘அயம் நாம தே³ஸோ, யத்தா²ஹம் ஏதரஹி வஸாமி, அயம் காலோ, இமே மித்தா, இமே அமித்தா, இமே ஆயவயா, அஹஞ்ச ஏதி³ஸோ ஜாதி-குல-பதே³ஸ-ப³லபோ⁴க³-பரிவாராதீ³ஹி, தம் கிச்சம் இதா³னி ஆரத்³த⁴ப்³ப³ம், இதா³னி நாரத்³த⁴ப்³ப³’’ந்தி ஸப்³ப³ம் உபபரிக்கி²த்வா படிபஜ்ஜிதப்³ப³ம். ஏவம் படிபஜ்ஜந்தோ ஹி லோகியஸ்ஸ த⁴னஸ்ஸ படிரூபாதி⁴க³மூபாயம் கரோதி நாம. லோகுத்தரஸ்ஸ பன ஸீலவிஸோத⁴னாதி³வஸேன வேதி³தப்³ப³ம். வஹிதப்³ப³பா⁴வேன து⁴ரோ வியாதி து⁴ரோ, பா⁴ரோ. இத⁴ பன து⁴ரஸம்பக்³க³ஹோ உத்தரபத³லோபேன து⁴ரோ, வீரியம். ஸோ ஸாதிஸயோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி து⁴ரவா. ‘‘உட்டா²தா’’தி பதே³ன காயிகவீரியஸ்ஸ வக்க²மானத்தா ‘‘சேதஸிகவீரியவஸேனா’’தி விஸேஸிதம். அனிக்கி²த்தது⁴ரோ தோ⁴ரய்ஹபா⁴வதோ. திணா பி⁴ய்யோ ந மஞ்ஞதீதி திணம் விய பரிப⁴வந்தோ அதிபு⁴ய்ய வத்ததீதி அத்தோ². ஆதி³னா நயேனாதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன –

‘‘கரம் புரிஸகிச்சானி, ஸோ ஸுகா² ந விஹாயதி; (தீ³. நி. 3.253);

‘‘ந தி³வா ஸோப்பஸீலேன, ரத்திமுட்டா²னதே³ஸ்ஸினா;

நிச்சம் மத்தேன ஸோண்டே³ன, ஸக்கா ஆவஸிதும் க⁴ர’’ந்தி ச. (தீ³. நி. 3.253); –

ஏவமாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ. அஸிதி²லபரக்கமோ அனலஸபா⁴வதோ. ஏகமூஸிகாயாதி ஏகாய மதமூஸிகாய. நசிரஸ்ஸேவாதி சதுமாஸப்³ப⁴ந்தரேயேவ. சதுஸதஸஹஸ்ஸஸங்க²ம் சூளந்தேவாஸீ வியாதி காகணிகட்³ட⁴கஹாபண-ஸோளஸ-கஹாபண-சதுவீஸதி-கஹாபண-ஸதஹரணக்கமேன த்³வே ஸதஸஹஸ்ஸானி, சூளகமஹாஸேட்டி²னோ தீ⁴துலாப⁴வஸேன த்³வே ஸதஸஹஸ்ஸானீதி ஏவம் சதுஸதஸஹஸ்ஸஸங்க²ம் த⁴னம் ஏகமூலேன யதா² சூளந்தேவாஸீ விந்தி³, ஏவம் அஞ்ஞோபி பதிரூபகாரீ து⁴ரவா உட்டா²தா விந்த³தே த⁴னம். அயஞ்ச அத்தோ² சூளகஸேட்டி²ஜாதகேன தீ³பேதப்³போ³. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘அப்பகேனபி மேதா⁴வீ, பாப⁴தேன விசக்க²ணோ;

ஸமுட்டா²பேதி அத்தானம், அணும் அக்³கி³ம்வ ஸந்த⁴ம’’ந்தி. (ஜா. 1.1.4);

வத்தம் கத்வாதி அதி⁴ட்டா²னவத்தம் கத்வா. ‘‘ஸச்சவாதீ³ பூ⁴தவாதீ³’’தி கித்திம் பப்போதீதி யோஜனா. இச்சி²தபத்தி²தந்தி யேஹி மித்தம் இச்ச²தி, தேஹி இதரம் பத்தி²தம். மித்தானி க³ந்த²தீதி மித்தபா⁴வம் க⁴டேதி. தா³னஸ்ஸ பியபா⁴வகரணதோ ‘‘த³த³ம் பியோ ஹோதீ’’தி வுத்தம். யம் தா³னம் ஏகந்ததோ மித்தபா⁴வாவஹம், தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘து³த்³த³த³ம் வா த³த³ம் தம் க³ந்த²தீ’’தி ஆஹ. த³த³ந்தி ச லக்க²ணவசனமேதந்தி ஆஹ ‘‘தா³னமுகே²ன வா’’திஆதி³.

ஆளவகஸ்ஸ அஜ்ஜா²ஸயானுரூபம் க³ஹட்ட²வஸேன விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ. ஸத்³தா⁴ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸத்³தோ⁴, தஸ்ஸ ஸத்³த⁴ஸ்ஸ. க⁴ரமேஸினோதி க⁴ராவாஸஸங்கா²தம் க⁴ரம் ஏஸந்தஸ்ஸ. க⁴ராவாஸஸன்னிஸ்ஸிதத்தா ‘‘க⁴ர’’ந்தி காமகு³ணா வுச்சந்தீதி ஆஹ ‘‘பஞ்ச காமகு³ணே’’தி. ‘‘ஏதே சதுரோ த⁴ம்மா’’திஆதி³னா க³ஹிதா அனந்தரகா³தா²ய வுத்தத⁴ம்மா ஏவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘வுத்தப்பகாரம் ஸச்ச’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ‘‘இமே குஸலா, இமே அகுஸலா’’திஆதி³னா தே அத்தே² யாதா²வதோ தா⁴ரணதோ உபதா⁴ரணதோ த⁴ம்மோ. ஸஞ்ஞா சித்தசேதஸிகானம் தா⁴ரணம், அவிச்சே²த³தோ ஸந்தா⁴ரணதோ குஸலஸந்தானம் தா⁴ரேதீதி தி⁴தி, வீரியம். சஜதி ஏதேனாதி சாகோ³, தா³னம். பச்சயவேகல்லதோ ப²லுப்பாத³னஸமத்த²தாவஸேன ஸந்தி.

அஞ்ஞேபீதி இதோ யதா²வுத்தத⁴ம்மஸமுதா³யதோ அஞ்ஞேபி த⁴ம்மா யதி³ ஸந்தி, தே த⁴ம்மே புச்ச²ஸ்ஸூதி. கிலேஸே, காயவாசாதி³கே வா த³மேதீதி த³மோ, பஞ்ஞா. உட்ட²ஹதி உஸ்ஸஹதி ஏதேனாதி உட்டா²னம், வீரியம். ஏத்தா²தி ஏதிஸ்ஸா புச்சா²ய. ஸத்³தி⁴ந்தி ஸங்கே²பதோ பா⁴வத்த²பதா³னம் ப³ந்த⁴னேன ஸஹ. ஏகமேகம் பத³ந்தி பஞ்ஞாதி³கமேகேகம் பத³ம். ‘‘பஞ்ஞா இமஸ்மிம் டா²னே பஞ்ஞாதி த⁴ம்மோதி ச ஆக³தா’’திஆதி³னா பஞ்ஞாதி³அத்த²ஸ்ஸ உத்³த⁴ரணம் அத்து²த்³தா⁴ரோ. தஸ்ஸ தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ‘‘பஞ்ஞா பஜானனா’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 16) வேவசனபதா³னம் உத்³த⁴ரணம் பது³த்³தா⁴ரோ. பஜானாதீதி பஞ்ஞா, தா⁴ரேதீதி த⁴ம்மோ, த³மேதீதி த³மோதி ஏவம் பத³ஸ்ஸ கத²னம் பத³வண்ணனா.

அஜ்ஜாதி வா ஏதரஹி. யதா²வுத்தேன பகாரேனாதி ‘‘ஸத்³த³ஹானோ அரஹத’’ந்திஆதி³னா வுத்தப்பகாரேன. ஸச்சஸம்படிவேதா⁴வக³ஹணம் வா யதா²வுத்தேன பகாரேன தி³ட்ட²ஸச்சதாய இத⁴லோகபரலோகத்த²ம் யாதா²வதோ ஜானந்தோ. ஏவஞ்ச யக்கோ² ஸத்து² தே³ஸனானுபா⁴வஸித்³த⁴ம் பஞ்ஹம் புச்ச²னேன அத்தனோ படிலாப⁴ஸம்பத்திம் விபா⁴வேந்தோ ‘‘கத²ம்ஸு லப⁴தே பஞ்ஞ’’ந்திஆதி³மாஹாதி ஆசரியா. ஸம்பராயிகோதி ஏத்த² ச-ஸத்³தோ³ லுத்தனித்³தி³ட்டோ², தேன ‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மிகோ சா’’தி அயமத்தோ² வுத்தோ ஏவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யோ அத்தோ²…பே… த³ஸ்ஸேதீ’’தி ஆஹ. அரீயதி ப²லம் ஏதஸ்மாதி அத்தோ², காரணம். விசக்க²ணே ஸபயோஜனதாய.

தஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸாதி தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஆவிபா⁴வனஸ்ஸ ஞாணஸ்ஸ. கு³ணவிஸேஸேஹி ச ஸதி³ஸஸ்ஸபி அஞ்ஞஸ்ஸ அபா⁴வதோ அக்³க³த³க்கி²ணேய்யோ பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா. தேனாஹ –

‘‘நயிமஸ்மிம் லோகே பரஸ்மிம் வா பன,

பு³த்³தே⁴ன ஸேட்டோ²வ ஸமோவ விஜ்ஜதி;

ஆஹுனேய்யானம் பரமாஹுதிம் க³தோ,

புஞ்ஞத்தி²கானம் விபுலப²லேஸின’’ந்தி. (வி. வ. 1047);

ஸஹிதபடிபத்திந்தி பஞ்ஞாஸங்கா³ஹிகம் அத்தனோ படிபத்திம். ஸுந்த³ரா போ³தி⁴ ஸுபோ³தி⁴, பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸுபோ³தி⁴ பு³த்³த⁴ஸுபோ³தி⁴, ஸா ஏவ பு³த்³த⁴ஸுபோ³தி⁴தா. த⁴ம்மஸ்ஸவனத்த²ம் ஸன்னிபதிததே³வதாஹி ஸங்கு⁴ட்ட²ஸாது⁴காரஸத்³து³ட்டா²னஞ்ச.

ஸதபுஞ்ஞலக்க²ணந்தி ஸதஸஹஸ்ஸகப்பே புஞ்ஞஸம்பா⁴ரஸ்ஸ கதத்தா தேஸம் புஞ்ஞானம் வஸேன ஸதபுஞ்ஞலக்க²ணம் அனேகபுஞ்ஞனிப்³ப³த்தலக்க²ணம். அபி⁴னந்தி³யதாய ஸப்³பே³ஹி அங்கே³ஹி ஸமுபேதம் ஸமன்னாக³தம். கதபுஞ்ஞபா⁴வம் ப்³யஞ்ஜேந்தீதி ப்³யஞ்ஜனானி, அங்க³பச்சங்கா³னி. தேஸம் பரிபுண்ணத்தா பரிபுண்ணப்³யஞ்ஜனம். தம் யக்கோ²…பே… பூரேஸீதி கா³தா²பூரணத்த²மேவ ஹி ப⁴க³வா ததா²ரூபானி அகாஸி. அப்³யாதி⁴தாதி அரோகா³. ‘‘அப்³யதி²தா’’தி கேசி பட²ந்தி, ஸயஸந்தாஸரஹிதாதி அத்தோ².

‘‘ஹத்த²யோ’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘ஹத்த²கோ’’தி வுத்தம். ஆளவினக³ரந்தி ஆளவினக³ரவாஸினோ வத³தி. ப⁴வதி ஹி தத்ரட்ட²தாய தம்-ஸத்³தோ³ யதா² ‘‘கா³மோ ஆக³தோ, மஞ்சா உக்குட்டி²ம் கரோந்தீ’’தி. ஏககோலாஹலேன வத்தமானேன.

ஸம்பிண்டி³த்வாதி ஸன்னிபதித்வா. காமம் ஸம்பா⁴ரோ தேன கதோதி நத்தி², யுத்³த⁴த்த²ம் பன ப³ஹுஸோ உஸ்ஸாஹஸ்ஸ கதத்தா ‘‘யுத்³த⁴மாதி³ம் கத்வா’’தி வுத்தம். தமேவ ஆளவகஸுத்தம் கதே²ஸி தஸ்ஸா ஏவ தே³ஸனாய ஸன்னிபதிதபரிஸாய ஸப்பாயத்தா. தேனாஹ ‘‘கதா²பரி…பே… அஹோஸீ’’தி. சதூஹி வத்தூ²ஹீதி சதூஹி ஸங்க³ஹவத்தூ²ஹி. பரிஸந்தி அத்தனோ பரிஸம். ‘‘இதரஞ்சா’’திபி வத³ந்தி.

ஆளவகஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸாரத்த²ப்பகாஸினியா ஸம்யுத்தனிகாய-அட்ட²கதா²ய

யக்க²ஸம்யுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.