4. மாரஸம்யுத்தம்

1. பட²மவக்³கோ³

1. தபோகம்மஸுத்தவண்ணனா

137. உருவேலாய ஸமீபே கா³மோ உருவேலகா³மோ, தம் உருவேலகா³மம் அபி⁴முக²பா⁴வேன ஸம்மதே³வ ஸப்³ப³த⁴ம்மே பு³ஜ்ஜ²தீதி அபி⁴ஸம்போ³தி⁴, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம், தேன ஸமன்னாக³தத்தா ச ப⁴க³வா அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி வுச்சதி. தஸ்ஸ பஞ்சசத்தாலீஸாய வஸ்ஸேஸு ஆதி³தோ பன்னரஸ வஸ்ஸானி பட²மபோ³தி⁴, இத⁴ பன ஸத்தாஹப்³ப⁴ந்தரமேவ அதி⁴ப்பேதந்தி ஆஹ ‘‘அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴ ஹுத்வா அந்தோஸத்தாஹஸ்மிம் யேவா’’தி. அஸுக²பா⁴வேன அஞ்ஞேஹி காதும் அஸக்குணேய்யத்தா து³க்கரம் கரோதீதி து³க்கரகாரோ, ஸோ ஏவ இத்தி²லிங்க³வஸேன து³க்கரகாரிகா. தாய முத்தோ வதம்ஹீதி சிந்தேஸி. யதி³ ஏவம் கஸ்மா தம் லோகனாதோ² ச²ப்³ப³ஸ்ஸானி ஸமனுயுஞ்ஜதி? கம்மபீளிதவஸேன. வுத்தஞ்ஹேதம் அபதா³னே (அப. தே²ர 1.39.92-94) –

‘‘அவசாஹம் ஜோதிபாலோ, ஸுக³தம் கஸ்ஸபம் ததா³;

குதோ நு போ³தி⁴ முண்ட³ஸ்ஸ, போ³தி⁴ பரமது³ல்லபா⁴.

‘‘தேன கம்மவிபாகேன, அசரிம் து³க்கரம் ப³ஹும்;

ச²ப்³ப³ஸ்ஸானுருவேலாயம், ததோ போ³தி⁴மபாபுணிம்.

‘‘நாஹம் ஏதேன மக்³கே³ன, பாபுணிம் போ³தி⁴முத்தமம்;

கும்மக்³கே³ன க³வேஸிஸ்ஸம், புப்³ப³கம்மேன வாரிதோ’’தி.

மாரேதீதி விபா³தே⁴தி. விபத்திஆதி³ஸம்யோஜனஞ்ஹி ஸாதூ⁴னம் பரமத்த²தோ மரணம் ஸச்சபடிவேத⁴மாரணத்தா, பாபதரத்தா பாபதமோதி பாபிமா. ஸா சஸ்ஸ பாபதமதா பாபவுத்திதாயாதி ஆஹ ‘‘பாபே நியுத்தோ’’தி. அதி⁴பதீதி காமாதி⁴பதி. அப்பஹீனகாமராகே³ அத்தனோ வஸே வத்தேதீதி வஸவத்தீ. தேஸம்யேவ குஸலகம்மானம் அந்தம் கரோதீதி அந்தகோ. வட்டது³க்க²தோ அபரிமுத்தபச்சயத்தா நமுசி. மத்தானம் பமத்தானம் ப³ந்தூ⁴தி பமத்தப³ந்து⁴.

தபோகம்மாதி அத்தகிலமதா²னுயோக³தோ. அபரத்³தோ⁴தி விரஜ்ஜ²ஸி. ‘‘அபராதோ⁴’’திபி அத்தி², ஸோயேவ அத்தோ². காயகிலமத²ம் அனுயுஞ்ஜந்தோ யேபு⁴ய்யேன அமரத்தா²ய அனுயுஞ்ஜதி, ஸோ ச கம்மவாதீ³ஹி அனுயுஞ்ஜியமானோ தே³வத்தா²ய ஸியாதி ஆஹ ‘‘அமரபா⁴வத்தா²யா’’தி. ஸப்³ப³ம் தபந்தி ஸப்³ப³ம் அத்தபரிதாபனம். அத்தா²வஹம் ந ப⁴வதி போ³தி⁴யா அனுபாயத்தா. கிஞ்சஸ்ஸாதி கிஞ்சி ஸியாதி அத்தோ². பி²யாரித்தம்வ த⁴ம்மனீதி த⁴ம்மம் வுச்சதி வண்ணு, ஸோ இத⁴ ‘‘த⁴ம்ம’’ந்தி வுத்தோ, த⁴ம்மனி வண்ணுபதே³ஸேதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘அரஞ்ஞே’’தி. உபோ⁴ஸு பஸ்ஸேஸு பி²யாஹி ஆகட்³டே⁴ய்ய சேவ அரித்தேஹி உப்பீளேய்ய ச.

ஸம்மாவாசாகம்மந்தாஜீவா க³ஹிதா மக்³க³ஸீலஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. ஸமாதி⁴னோ ஹி க³ஹணேன ஸம்மாவாயாமஸதிஸமாத⁴யோ க³ஹிதா உபகாரபா⁴வதோ. பஞ்ஞாயாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. பு³ஜ்ஜ²தி ஏதேனாதி போ³தோ⁴. மக்³கோ³தி ஆஹ ‘‘போ³தா⁴யாதி மக்³க³த்தா²யா’’தி. கத²ம் பன மக்³க³ம் மக்³க³த்தா²ய பா⁴வேதீதி ஆஹ ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³. தேன யதா² யாகு³பசனாரம்போ⁴ யாவதே³வ யாகு³அத்தோ², ஏவம் மக்³க³பா⁴வனாரம்போ⁴ மக்³கா³தி⁴க³மத்தா²யாதி த³ஸ்ஸேதி. ஆரம்போ⁴தி ச அரியமக்³க³பா⁴வனாய ப³ந்தா⁴பனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். கேசி பன ‘‘மக்³க³ந்தி அரியமக்³க³ம், போ³தா⁴யாதி அரஹத்தஸம்போ³தா⁴ய, ஏவஞ்ச கத்வா ‘பத்தோஸ்மி பரமஸுத்³தி⁴’ந்தி இத³ம்பி வசனம் ஸமத்தி²த’’ந்தி வத³ந்தி, அபரே பன ‘‘ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸம்போ³தா⁴யாதி. ஸோ ஹி ஸப்³ப³ஸ்மாபி போ³தி⁴தோ உத்தரிதரோ’’தி. நிஹதோ நிப்³பி³ஸேவனபா⁴வம் பாபிதோ. தேனாஹ ‘‘பராஜிதோ’’தி.

தபோகம்மஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. ஹத்தி²ராஜவண்ணஸுத்தவண்ணனா

138. அந்த⁴பா⁴வகாரகேதி பசுரஜனஸ்ஸ சக்கு²விஞ்ஞாணுப்பத்தினிவாரணேன அந்த⁴பா⁴வகாரகே. மஹாதமேதி மஹதி தமஸி. பாஸாணப²லகே மஹாசீவரம் ஸீஸே ட²பேத்வாதி ஏதேன தம் ப²லகம் அபஸ்ஸாய நிஸின்னோதி த³ஸ்ஸேதி. பதா⁴னந்தி பா⁴வனம். பரிக்³க³ண்ஹமானோதி ஸப்³ப³ஸோ க³ண்ஹந்தோ அவிஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ, பா⁴வனம் அனுயுஞ்ஜந்தோ அனுபுப்³ப³ஸமாபத்தியோ ப²லஸமாபத்திஞ்ச மனஸிகரோந்தோதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘நனு சா’’திஆதி³. அரிட்ட²கோதி அரிட்ட²கவண்ணோ. தேனாஹ ‘‘காளகோ’’தி.

தீ³க⁴மத்³தா⁴னந்தி சிரதரம் காலம். ஸம்ஸரந்தி ஆஸாத³னாதி⁴ப்பாயேன ஸஞ்சரந்தோ, அலம் துய்ஹம் ஏதேன நிப்பயோஜனந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ந ஹி தேன மாரஸ்ஸ காசி அத்த²ஸித்³தீ⁴தி.

ஹத்தி²ராஜவண்ணஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. ஸுப⁴ஸுத்தவண்ணனா

139. ஸுஸம்வுதாதி மக்³க³ஸம்வரேன ஸுட்டு² ஸம்வுதா. ஸுபிஹிதாதி ஸுட்டு² பிஹிதா. வஸானுகா³தி காயாதி³த்³வாரவஸானுகா³ வஸவத்தினோ ந ஹோந்தி. ப³த்³த⁴சராதி படிப³த்³த⁴சரியாதி.

ஸுப⁴ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. பட²மமாரபாஸஸுத்தவண்ணனா

140. உபாயமனஸிகாரேனாதி அனிச்சாதீ³ஸு அனிச்சாதி³தோ மனஸிகரணேன. உபாயவீரியேனாதி அனுப்பன்னாகுஸலானம் அனுப்பாத³னாய விதி⁴னா பவத்தவீரியேன. காரணவீரியேனாதி அனுப்பன்னானுப்பாத³னாதி³அத்த²ஸ்ஸ காரணபூ⁴தேன வீரியேன. அனுப்பன்னபாபகானுப்பாத³னாதி³அத்தா²னி ஹி வீரியானி யத³த்த²ம் ஹோந்தி, தம் அத்த²ம் ஸாதே⁴ந்தியேவாதி ஏதஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ தீ³பகோ ஸம்மா-ஸத்³தோ³. யோனிஸோஸம்மாஸத்³தே³ன ஹி உபாயகாரணத்த²தீ³பகதம் ஸந்தா⁴ய ‘‘உபாயவீரியேன காரணவீரியேனா’’தி வுத்தம். அரஹத்தப²லவிமுத்தி உக்கட்ட²னித்³தே³ஸேன. மாரேன ‘‘மய்ஹம் கோ², பி⁴க்க²வே’’திஆதி³கம் ப⁴க³வதோ வசனம் ஸுத்வா வுத்தம் ‘‘அரஹத்தம் பத்வாபி ந துஸ்ஸதீ’’திஆதி³.

கிலேஸபாஸேனாதி கிலேஸமாரஸ்ஸ உபாயபூ⁴தேன. கிலேஸமாரோ ஹி ஸத்தே காமகு³ணபாஸேஹி நிப³ந்த⁴தி, ந பன ஸயமேவ. தேனாஹ ‘‘யே தி³ப்³பா³ காமகு³ணஸங்கா²தா’’திஆதி³. மாரப³ந்த⁴னேதி கிலேஸமாரஸ்ஸ ப³ந்த⁴னட்டா²னே, ப⁴வசாரகேதி அத்தோ². ந மே ஸமண மோக்க²ஸீதி இத³ம் மாரோ ‘‘அனுத்தரா விமுத்தி அனுப்பத்தா, விமுத்தா ஸப்³ப³பாஸேஹீ’’தி ச ப⁴க³வதோ வசனம் அஸத்³த³ஹந்தோ வத³தி ஸத்³த³ஹந்தோபி வா ‘‘ஏவமயம் பரேஸம் ஸத்தானம் மோக்கா²ய உஸ்ஸாஹம் ந கரேய்யா’’தி அத்தனோ கோஹஞ்ஞே ட²த்வா வத³தி.

பட²மமாரபாஸஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. து³தியமாரபாஸஸுத்தவண்ணனா

141. அனுபுப்³ப³க³மனசாரிகந்தி கா³மனிக³மராஜதா⁴னீஸு அனுக்கமேன க³மனஸங்கா²தம் சாரிகம். ஏவம் ஹி க³தேஸூதி ஏவம் தும்ஹேஸு ப³ஹூஸு ஏகஜ்ஜ²ம் க³தேஸு.

ஆதி³ம்ஹி கல்யாணம் ஏதஸ்ஸாதி ஆதி³கல்யாணம், ததா² ஸேஸேஸு. ஸாஸனஸ்ஸ ஆதி³ ஸீலம் மூலகத்தா. தஸ்ஸ ஸமதா²த³யோ மஜ்ஜ²ம் ஸாஸனஸம்பத்தியா வேமஜ்ஜ²பா⁴வதோ. ப²லனிப்³பா³னானி பரியோஸானம் தத³தி⁴க³மதோ உத்தரி கரணீயாபா⁴வதோ. ஸாஸனே ஸம்மாபடிபத்தி நாம பஞ்ஞாய ஹோதி, தஸ்ஸா ச ஸீலம் ஸமாதி⁴ ச மூலந்தி ஆஹ ‘‘ஸீலஸமாத⁴யோ வா ஆதீ³’’தி. யஸ்மா பஞ்ஞா அனுபோ³த⁴படிவேத⁴வஸேன து³விதா⁴, தஸ்மா தது³ப⁴யம் க³ண்ஹந்தோ ‘‘விபஸ்ஸனாமக்³கா³ மஜ்ஜ²’’ந்தி ஆஹ. பஞ்ஞானிப்ப²த்தி ப²லகிச்சம், நிப்³பா³னஸச்சி²கிரியா பன ஸம்மாபடிபத்தியா பரியோஸானம் ததோ பரம் கத்தப்³பா³பா⁴வதோதி ஆஹ ‘‘ப²லனிப்³பா³னானி பரியோஸான’’ந்தி. ப²லக்³க³ஹணேன ஹி ஸஉபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னம் க³ய்ஹதி, இதரேன இதரம், தது³ப⁴யவஸேன படிபத்தியா ஓஸானந்தி ஆஹ ‘‘ப²லனிப்³பா³னானி பரியோஸான’’ந்தி. ‘‘தஸ்மாதிஹ த்வம், பி⁴க்கு², ஆதி³மேவ விஸோதே⁴ஹி குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு. கோ சாதி³ குஸலானம் த⁴ம்மானம்? ஸீலஞ்ச ஸுவிஸுத்³த⁴ம், தி³ட்டி² ச உஜுகா’’தி (ஸம். நி. 5.369) வசனதோ ஸீலதி³ட்டு²ஜுகதாய மத்த²கபூ⁴தா விபஸ்ஸனா, தத³தி⁴ட்டா²னா ஸீலஸமாதீ⁴தி இமே தஸ்ஸ ஸாஸனஸ்ஸ மூலந்தி ஆஹ ‘‘ஸீலஸமாதி⁴விபஸ்ஸனா வா ஆதீ³’’தி. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

கிஞ்சாபி அவயவவினிமுத்தோ ஸமுதா³யோ நத்தி², யேஸு பன அவயவேஸு ஸமுதா³யரூபேன அபேக்கி²தேஸு கா³தா²தி ஸமஞ்ஞா, தம் ததோ பி⁴ன்னம் விய கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘சதுப்பதி³ககா³தா²ய தாவ பட²மபாதோ³’’திஆதி³மாஹ. பஞ்சபத³ச²ப்பதா³னம் கா³தா²னம் ஆதி³பரியோஸானக்³க³ஹணேன இதரே து³தியாத³யோ தயோ சத்தாரோ வா மஜ்ஜ²ந்தி அவுத்தஸித்³த⁴மேவாதி ந வுத்தம். ஏகானுஸந்தி⁴கஸுத்தஸ்ஸாதி இத³ம் ப³ஹுவிபா⁴க³ம் யதா²னுஸந்தி⁴னா ஏகானுஸந்தி⁴கம் ஸுத்தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், இதரஸ்ஸ பன தேயேவ தே³ஸேதப்³ப³த⁴ம்மவிபா⁴கே³ன ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானபா⁴கா³ லப்³ப⁴ந்தி. நிதா³னந்தி காலதே³ஸகபரிஸாதி³-அபதி³ஸனலக்க²ணாதி³கோ அத்தோ². இத³மவோசாதி இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ². தேன தத³வஸேஸனிக³மனபாளிம் ஸங்க³ண்ஹாதி. அனேகானுஸந்தீ⁴கஸ்ஸ ஸஹ நிதா³னேன பட²மோ அனுஸந்தி⁴ ஆதி³. ஸஹ நிக³மனேன பச்சி²மோ பரியோஸானம், இதரேன மஜ்ஜி²மந்திஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானானி வேதி³தப்³பா³னி.

ஸாத்த²கந்தி அத்த²ஸம்பத்தியா ஸாத்த²கம் கத்வா. ஸப்³யஞ்ஜனந்தி ப்³யஞ்ஜனஸம்பத்தியா ஸப்³யஞ்ஜனம். ஸம்பத்தி ச நாம பரிபுண்ணப்³யஞ்ஜனதாதி ஆஹ ‘‘ப்³யஞ்ஜனேஹி…பே… தே³ஸேதா’’தி. ஸகலபரிபுண்ணந்தி ஸப்³ப³ஸோ பரிபுண்ணம் ஸீலாதி³பஞ்சத⁴ம்மக்க²ந்த⁴பாரிபூரியா. நிருபக்கிலேஸம் தி³ட்டி²மானாதி³உபக்கிலேஸாபா⁴வதோ. அவிஸேஸதோ திஸ்ஸோ ஸிக்கா² ஸகலே ஸாஸனே ப⁴வந்தி. த⁴ம்மோதி பன ப்³ரஹ்மசரியம் வா ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘கதமேஸானம் கோ², ப⁴ந்தே, பு³த்³தா⁴னம் ப⁴க³வந்தானம் ப்³ரஹ்மசரியம் சிரட்டி²திகம் அஹோஸீ’’திஆதீ³ஸு (பாரா. 18) விய. து³கூலஸாணியா படிச்ச²ன்னா விய, ந து பாகாரஸேலாதி³படிச்ச²ன்னா விய. தேன த⁴ம்மனிருத்தியா ஸகலகிலேஸானம் பஹானானுபா⁴வம் வத³தி. அலாப⁴பரிஹானியா, ந லத்³த⁴பரிஹானியா. அட்³டு⁴ட்³டா⁴னீதி பஞ்சஸதாதி⁴கானி தீணி பாடிஹாரியஸஹஸ்ஸானி. ஸாதந்தி ஸுக²ம்.

து³தியமாரபாஸஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. ஸப்பஸுத்தவண்ணனா

142. ஸுராகாரகானந்தி பிட்ட²ஸுராயோஜனகானம். கோஸலானம் இஸ்ஸரோதி கோஸலோ, கோஸலராஜஸ்ஸ அயந்தி கோஸலிகா. பரிபோ⁴க³பாதீதி ப⁴த்தபரிபோ⁴ஜனத்தா²ய பாதி பரிபோ⁴க³பாதி. கம்மாருத்³த⁴னபணாளியாதி கம்மாருத்³த⁴னபணாளிமுகே². த⁴மமானாயாதி த⁴மியமானாய. தம் பன யஸ்மா ப⁴ஸ்தவாதேஹி பூரிதம் நாம ஹோதி, தஸ்மா ‘‘ப⁴ஸ்தவாதேன பூரியமானாயா’’தி வுத்தம். நியாமபூ⁴மியந்தி ப⁴க³வதோ படிஸல்லானட்டா²னே ஸஞ்சரந்தம் மாரம் மம்ஸசக்கு²னாவ தி³ஸ்வா. தேனாஹ ‘‘விஜ்ஜுலதாலோகேனா’’தி.

ஸேய்யத்தா²யாதி ஸேய்யானிஸம்ஸாய. தேனாஹ ‘‘ட²ஸ்ஸாமீ’’திஆதி³. அத்தஸஞ்ஞதோதி அத்தபா⁴வேன ஸம்யதோ. தேனாஹ ‘‘ஸம்யதத்தபா⁴வோ’’தி. தம்ஸண்டி²தஸ்ஸாதி தஸ்மிம் ஹத்த²பாத³குக்குச்சரஹிதே பு³த்³த⁴முனிஸ்மிம் அவட்டி²தஸ்ஸ. வோஸ்ஸஜ்ஜ சரேய்ய தத்த² ஸோதி இமினா ப⁴க³வா தம் ப்³யாகரமானோ விபி⁴ம்ஸிதா பு³த்³தா⁴னம் கிம் கரிஸ்ஸதி ப⁴யாபா⁴வதோ? கேவலம் பன அனட்ட²வலிகம் உப்பீளேந்தோ விய த்வமேவ ஆயாஸம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸஸீதி மாரம் ஸந்தஜ்ஜேதி.

பே⁴ரவாதி அவீதராகா³னம் ப⁴யஜனகா. தத்தா²தி தம்னிமித்தம். ப²லேய்யாதி பி⁴ஜ்ஜேய்ய. ஸத்திஸல்லந்தி ஸத்திஸங்கா²தம் புது²ஸல்லம். உரஸ்மிம் சாரயேய்யுந்தி பா²ஸும் விஜ்ஜி²தும் ட²பேய்யும் உக்³கி³ரேய்யும். க²ந்து⁴பதீ⁴ஸூதி க²ந்த⁴ஸங்கா²தேஸு உபதீ⁴ஸு. தாணம் கரோந்தி நாமாதி ததோ ப⁴யனிமித்ததோ அத்தனோ தாணம் கரோந்தி நாம.

ஸப்பஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. ஸுபதிஸுத்தவண்ணனா

143. உதுகா³ஹாபனத்த²ம் தோ⁴வித்வா, ந ரஜோஜல்லவிக்கா²லனத்த²ம். தேனாஹ ‘‘பு³த்³தா⁴னம் பனா’’திஆதி³. தோ⁴தபாத³கே கே³ஹேதி தோ⁴தபாதே³ஹி அக்கமிதப்³ப³கே. வத்தபே⁴தோ³ நாம நத்தி² த⁴ம்மஸ்ஸாமிபா⁴வதோ. வத்தஸீஸே ட²த்வா தோ⁴வந்தி அஞ்ஞேஸம் தி³ட்டா²னுக³திஆபஜ்ஜனத்த²ம். ஸோப்பபரிக்³கா³ஹகேனாதி ஏத்த² ஸோப்பம் நாம நித்³தா³ய அந்தரந்தரா பவத்தகிரியமயசித்தப்பவத்திரஹிதா நிரந்தரப⁴வங்க³ஸந்ததீதி தம் ஸபா⁴வதோ பயோஜனதோ காலபரிச்சே²த³தோ பரிக்³கா³ஹகம் உபரினித்³தே³ஸஸதிஸம்பஜஞ்ஞம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ஸோப்பபரிக்³கா³ஹகேன ஸதிஸம்பஜஞ்ஞேனா’’தி. கேசி பன ‘‘நித்³தா³ஸோப்பனா’’தி வத³ந்தி, தம் ப⁴க³வதோ ஸோப்பம் ஹீளேந்தோ வத³தி.

கிம் நூதி ஏத்த²ம் கிந்தி ஹேதுனிஸ்ஸக்கே பச்சத்தவசனந்தி ஆஹ ‘‘கஸ்மா நு ஸுபஸீ’’தி? து³ப்³ப⁴கோ³ வுச்சதி நிஸ்ஸிரிகோ பி⁴ன்னப⁴கோ³, ஸோ பன மதஸதி³ஸோ விஸஞ்ஞிஸதி³ஸோ ச ஹோதீதி ஆஹ ‘‘மதோ விய விஸஞ்ஞீ விய சா’’தி.

ஆதி³னாதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ‘‘பா³ஹிரஸ்ஸ உபாதா³ய அட்டா²ரஸா’’திஆதி³னா (விப⁴. 842) ஆக³தம் தண்ஹாகோட்டா²ஸம் ஸங்க³ண்ஹாதி. தத்த² தத்த² விஸத்ததாயாதி தம்மிம் தஸ்மிம் ஆரம்மணே விஸேஸதோ ஆஸத்தபா⁴வேன. விஸஸ்ஸ து³க்க²னிப்³ப³த்தககம்மஸ்ஸ ஹேதுபா⁴வதோ விஸமூலதா விஸம் வா து³க்க²து³க்கா²தி³பூ⁴தவேத³னா மூலம் ஏதஸ்ஸாதி விஸமூலா, தண்ஹா. தஸ்ஸ ரூபாதி³கஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ பரிபோ⁴கோ³, ந அமதஸ்ஸாதி விஸபரிபோ⁴க³தா. கத்த²சி நேதுந்தி கத்த²சி ப⁴வே ஸப்³ப³தா² நேதும்? பரிக்க²யாதி ஸப்³ப³ஸோ கீ²ணத்தா. துய்ஹம் கிம் ஏத்தா²தி ஸப்³பு³பதி⁴பரிக்க²யா ஸுத்³த⁴ஸ்ஸ மம படிபத்தியம் துய்ஹம் கிம் உஜ்ஜா²யனம்? கேவலம் விகா⁴தோயேவ தேதி த³ஸ்ஸேதி.

ஸுபதிஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

8. நந்த³திஸுத்தவண்ணனா

144. அட்ட²மம் உத்தானத்த²மேவ.

நந்த³திஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

9. பட²மஆயுஸுத்தவண்ணனா

145. பண்ணாஸம் வா வஸ்ஸானி ஜீவதி வஸ்ஸஸததோ உபரி ஸேய்யதா²பி தே²ரோ அனுருத்³தோ⁴. ஸட்டி² வா வஸ்ஸானி ஸேய்யதா²பி தே²ரோ பா³குலோ. படிஹரித்வா பச்சனீகபா⁴வே ஸாதம் ஸுக²ம் ஏதஸ்ஸாதி பச்சனீகஸாதோ, தப்³பா⁴வோ பச்சனீகஸாததா, தாய. அபி⁴ப⁴வித்வா அபா⁴ஸி படிவசனம் ஜானமானோவ.

ந ஹீளேய்ய ந ஜிகு³ச்சே²ய்ய. ஏவந்தி ஸோ தா³ரகோ விய கிஞ்சி அசிந்தேந்தோ ஸப்புரிஸோ சரேய்ய, ஏவம் ஹிஸ்ஸ சித்தது³க்க²ம் ந ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. பஜ்ஜலிதஸீஸோ விய சரேய்யாதி யதா² பஜ்ஜலிதஸீஸோ புரிஸோ அஞ்ஞம் கிஞ்சி அகத்வா தஸ்ஸேவ வூபஸமாய வாயமேய்ய, ஏவம் ஸப்புரிஸோ ஆயும் பரித்தந்தி ஞத்வா தேனேவ நயேன ஸப்³ப³ஸங்கா²ரக³தம் அனிச்சம், அனிச்சத்தா ஏவ து³க்க²ம், அனத்தாதி விபஸ்ஸனம்பி ஓதரித்வா தம் உஸ்ஸுக்காபேந்தோபி ஸங்கா²ரவிக³மாய சரேய்ய படிபஜ்ஜேய்ய.

பட²மஆயுஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

10. து³தியஆயுஸுத்தவண்ணனா

146. நேமீவாதி நேமிஸீஸேன சக்கம் வத³தி. குப்³ப³ரம் அனுபரியாயதீதி குப்³ப³ரம் அனுபரிவத்ததி. ததா²பூ⁴தோ பன ஸோ தம் அஜஹந்தோவாதி ஆஹ ‘‘ந விஜஹதீ’’தி. ஆயு அனுபரியாயதீதி மச்சானம் ஆயு க³தம்பி பச்சாக³ச்ச²தீதி ப⁴க³வதோ படாணி ஹுத்வா வத³தி, ப⁴க³வா பன தம் அபி⁴ப⁴வித்வா ‘‘அச்சயந்தி அஹோரத்தா’’திஆதி³னா ஆயுனோ அச்சயக³மனமரணதம்யேவ பவேதே³ஸி.

து³தியஆயுஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

பட²மவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. து³தியவக்³கோ³

1. பாஸாணஸுத்தவண்ணனா

147. பவிஜ்ஜீ²தி பப்³ப³தம் ஸப்³ப³தோ பவத்தேந்தோ ததோ ததோ நிஸ்ஸஜ்ஜி. ஸகலந்தி ஸப்³ப³பா⁴க³வந்தம், நிஸ்ஸேஸந்தி அத்தோ².

பாஸாணஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. கிம்னுஸீஹஸுத்தவண்ணனா

148. விசக்கு²கம்மாயாதி விசக்கு²பா⁴வகாமதாய. யதா² ஸா ப⁴க³வதோ தே³ஸியமானம் த⁴ம்மம் அத்தனோ பஞ்ஞாசக்கு²னா ந பஸ்ஸிதும் ஸக்கோதி, ஏவம் காதும் காமதாய. தேனாஹ ‘‘பரிஸாயா’’திஆதி³. வினாஸேதும் ந ஸக்கோதி பே⁴ரவாரம்மணே பா⁴யனஸ்ஸேவ அபா⁴வதோ. த³ஸப³லப்பத்தாதி த³ஸஹி ப³லேஹி ஸமன்னாக³தா.

கிம்னுஸீஹஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. ஸகலிகஸுத்தவண்ணனா

149. மந்த³பா⁴வேனாதி ஜளபா⁴வேன மோமூஹபா⁴வேனாதி மஹாமூள்ஹதாய. கப்³ப³கரணேன மத்தோதி கப்³ப³கிரியாபஸுததாதி³வஸேன மத்தோ கப்³ப³ம் கத்வா. கிமித³ம் ஸோப்பஸேவாதி இத³ம் தவ ஸோப்பம் கிமத்த²ம், புரிஸேன நாம புரிஸத்தகரேன ப⁴விதப்³ப³ம், ந ஸோப்பதியேவ. அத்த²ம் ஸமாக³ந்த்வாதி பரமத்த²ம் நிப்³பா³னம் ஸம்மா ஆக³ந்த்வா அதி⁴க³ந்த்வா. அஸங்க³…பே… நத்தி² ஸப்³ப³ஸோ ஸித்³த⁴த்த²பா⁴வதோ. ஜக்³க³ந்தோதி ஜாக³ரந்தோ புரிஸோ விய, ந பா⁴யாமி ப⁴யஹேதூனம் அபா⁴வா. நானுதபந்தி ஸப்³ப³த்த² ஸப்³ப³தா³பி விஸ்ஸட்ட²பா⁴வதோ, மாமந்தி மமம். கா³தா²ஸுக²த்த²ஞ்ஹி தீ³க⁴ம் கத்வா வுத்தம். டி²தத்தாதி உத்³தே³ஸபரிபுச்சா²ய பரிச்சி²ஜ்ஜத்தா. ஹானிந்தி கஸ்ஸசி ஜானிம்.

ஸகலிகஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. பதிரூபஸுத்தவண்ணனா

150. அனுருஜ்ஜ²தி ஏதேனாதி அனுரோதோ⁴, ராகோ³. விருஜ்ஜ²தி ஏதேனாதி விரோதோ⁴, படிகோ⁴. தேஸு அனுரோத⁴விரோதே⁴ஸு தன்னிமித்தம் ஸஜ்ஜதி நாம ஸங்க³ம் கரோதி நாம, அனுரோத⁴விரோது⁴ப்பாத³னமேவ சேத்த² ஸஜ்ஜனம். யத³ஞ்ஞமனுஸாஸதீதி யம் அஞ்ஞேஸம் அனுஸாஸனம், தம் தேஸம் ஹிதேஸனம் அனுகம்பனம், தஸ்மா அனுகம்பகே ஹிதேஸகே ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ அனுரோத⁴விரோதே⁴ ஆரோபேத்வா விகம்பனத்த²ம் மிச்சா² வத³ஸீதி.

பதிரூபஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. மானஸஸுத்தவண்ணனா

151. ஆகாஸே சரந்தேதி பஞ்சாபி⁴ஞ்ஞே ஸந்தா⁴ய வத³தி. அந்தலிக்கே² சரந்தேபி கிச்சஸாத⁴னதோ அந்தலிக்க²சரோ. மனஸி ஜாதோதி மானஸோ. தம் பன மனஸந்தானஸம்பயுத்ததாயாதி ஆஹ ‘‘மனஸம்பயுத்தோ’’தி.

மானஸஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. பத்தஸுத்தவண்ணனா

152. பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் லக்க²ணாதீ³னி சேவ ஸமுத³யஞ்ச அஸ்ஸாதா³தீ³னவனிஸ்ஸரணானி ச க³ஹேத்வா ஸம்மா தேஸம் லக்க²ணாதீ³னம் க³ஹணம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘பஞ்ச உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ ஆதி³யித்வா’’தி. ருப்பனவேதி³யனஸஞ்ஜானனஅபி⁴ஸங்க²ரணவிஜானனானி க²ந்தா⁴னம் ஸபா⁴வலக்க²ணானி. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ரஸபச்சுபட்டா²னபத³ட்டா²னானி சேவ ஸமுத³யாதீ³னி ச ஸங்க³ண்ஹாதி. த³ஸ்ஸேதீதி பச்சக்க²தோ த³ஸ்ஸேதி, ஹத்தா²மலகம் விய பாகடே விபூ⁴தே கத்வா விபா⁴வேதி. க³ண்ஹாபேதீதி தே த⁴ம்மே மனஸா அனுபேக்கி²தே தி³ட்டி²யா ஸுப்படிவித்³தே⁴ கரோந்தோ உக்³க³ண்ஹாபேதி. ஸமாதா³னம்ஹீதி தத்த² அத்த²ஸ்ஸ ஸம்மதே³வ ஆதி³யனே க²ந்தா⁴னஞ்ச ஸம்மஸனவஸேன அஞ்ஞத⁴ம்மவஸேன ஸமாதி³யனே. படிவித்³த⁴கு³ணேனாதி தாய தே³ஸனாய, தம் நிஸ்ஸாய பச்சத்தபுரிஸகாரேன ச தேஸம் படிவித்³த⁴கு³ணேன. ஜோதாபேதீதி தேஸம் சித்தஸந்தானம் அஸ்ஸத்³தி⁴யாதி³கிலேஸமலவித⁴மனேன பப⁴ஸ்ஸரம் கரோதி. அட்டி²ம் கத்வாதி தாய தே³ஸனாய பாபேதப்³ப³ம் அத்த²ம் பயோஜனம் த³ள்ஹம் கத்வா. தேனாஹ ‘‘அயம் நோ’’திஆதி³. கம்மகாரகசித்தம் நாம ஓதரணசித்தம். ‘‘யோனிஸோமனஸிகாரபுப்³ப³கம் விபஸ்ஸனாசித்த’’ந்தி கேசி. ஓஹிதஸோதாதி அனஞ்ஞவிஹிததாய த⁴ம்மஸ்ஸவனாய அப்பிதஸோதா, ததோ ஏவ தத³த்த²ம் ட²பிதஸோதா.

ஏதே ரூபாத³யோ க²ந்தே⁴ யஞ்ச ஸங்க²தம் ஸமித்³த⁴பச்சயேஹி கதம், தஞ்ச ‘‘ஏஸோ அஹம் ந ஹோமி, ஏதம் மய்ஹம் ந ஹோதீ’’தி பஸ்ஸந்தோதி யோஜனா. கே²மோ அத்தாதி கே²மத்தா, தம் கே²மத்தம். தேனாஹ ‘‘கே²மிபூ⁴தம் அத்தபா⁴வ’’ந்தி. பரியேஸமானா மாரஸேனா.

பத்தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. ச²ப²ஸ்ஸாயதனஸுத்தவண்ணனா

153. ஸஞ்ஜாயதி ஏதஸ்மாதி ஸஞ்ஜாதி, ஸோ ஏவ ஸம்பயுத்தத⁴ம்மோ ஸமோஸரதி ஏத்தா²தி ஸமோஸரணம், ஸோ ஏவ அத்தோ², தேன ஸஞ்ஜாதிஸமோஸரணட்டே²ன. ப⁴யபே⁴ரவம் ஸத்³த³ந்தி பா⁴யதி ஏதஸ்மாதி ப⁴யம், ததே³வ யஸ்ஸ கஸ்ஸசி பே⁴ரவாவஹத்தா பே⁴ரவம், தே³வாதி³ஸத்³த³ந்தி அத்தோ². விக³தவலாஹகே தே³வே உப்பாதவஸேன உப்பஜ்ஜனகஸத்³தோ³ தே³வது³ந்து³பி⁴. அஸனிபாதாதி³ஸத்³தோ³ அஸனிபாதஸத்³தோ³. உந்த்³ரீயதீதி விபரிவத்ததி. லோகோ அதி⁴முச்சி²தோதி அதித²த்³த⁴காயோ விய முச்ச²ம் ஆபன்னோ. மாரஸ்ஸாதி கிலேஸமாரஸ்ஸ. டா²னபூ⁴தந்தி பவத்திட்டா²னபூ⁴தம்.

ச²ப²ஸ்ஸாயதனஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

8. பிண்ட³ஸுத்தவண்ணனா

154. தத்த² தத்தா²தி தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஞாதிமித்தகுலே. பாஹுனகானீதி பஹிதப்³ப³பண்ணாகாரானி. ஆக³ந்துகபண்ணாகாரானீதி ஆக³ந்துகானம் உபக³தானம் தா³தப்³ப³பண்ணாகாரானி. ஸயம்சரதி³வஸேதி குமாரகானஞ்ச குமாரிகானஞ்ச ஸயம் அத்தனா சரிதப்³ப³ச²ணதி³வஸே. இதா³னி தமத்த²ம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸமவயஜாதிகோ³த்தா’’திஆதி³மாஹ. ஸமவயஸமஜாதிகஸமகோ³த்தாதி பச்சேகம் ஸம-ஸத்³தோ³ யோஜேதப்³போ³. கோ³த்தஸமதா ச ஆவாஹவிவாஹயோக்³யதாவஸேன த³ட்ட²ப்³பா³, ந ஏககோ³த்ததாவஸேன. ததோ ததோ கா³மதோ. அஞ்ஞஸ்மிம் தா³தப்³பே³ அஸதி. ச²ணவஸேன பஹிணிதும் ஸம்பாதி³தம் பூவம் ச²ணபூவம். தாஸம் ஸம்பத்தியாதி தாஸம் தா³னம் த⁴ம்மஸ்ஸவனஞ்சாதி தஸ்ஸா து³விதா⁴யபி ஸம்பத்தியா.

ஞாணம் நாம ஆவஜ்ஜனபுப்³ப³கம், தஸ்மா அஜானனஸ்ஸ ‘‘அனாவஜ்ஜனதாயா’’தி காரணம் வத்வா ஸேஸகாரணம் வத³ந்தோ ‘‘பு³த்³தா⁴ன’’ந்திஆதி³மாஹ. உபசாரபே⁴த³ந்தி பு³த்³த⁴ம் தி³ஸ்வா மனுஸ்ஸேஹி காதப்³ப³உபசாரஸ்ஸ பி⁴ந்த³னம். பி⁴ந்தி³துந்தி வித⁴மிதும்.

ப⁴க³வா பனாதி பனஸத்³தோ³ விஸேஸத்த²ஜோதகோ. தேன ந கேவலம் ப⁴க³வா உப்பண்ட³னம் பரிஹரந்தோ தம் கா³மம் ந புன பாவிஸி, அத² கோ² மாரம் அனுகம்பந்தோதி இத³ம் விஸேஸம் ஜோதேதி.

ஜனேஸீதி அபுஞ்ஞம் ஜனேஸி, ஜனேந்தோ ச யதா² ததோ ஆயதிம் தி²ரதரம் மஹந்தம் து³க்க²ம் நிப்ப²ஜ்ஜிஸ்ஸதி, ஏவம் நிப்பா²தே³ஸி. ஆஸஜ்ஜனந்தி ஏத்த² நந்தி நிபாதமத்தம். கிஞ்சதி மத்³த³தி அபி⁴ப⁴வதீதி கிஞ்சனந்தி ஆஹ ‘‘மத்³தி³தும் ஸமத்த²’’ந்தி.

பிண்ட³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

9. கஸ்ஸகஸுத்தவண்ணனா

155. நிப்³பா³னம் அபதி³ஸித்வாதி நிப்³பா³னம் நிஸ்ஸாய நிப்³பா³னகு³ணே ஆரப்³பா⁴தி அத்தோ². ஹடஹடகேஸோதி இதோ சிதோ ச விகிண்ணத்தா ஆகுலாகுலகேஸோ. சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸவிஞ்ஞாணாயதனந்தி ஏத்த² யதா² சக்கு²க்³க³ஹணேன ப²ஸ்ஸோ விஸேஸிதோ, தேன ஏவ விஞ்ஞாணாயதனம். ததா² ஸதி சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ ச க³ஹணம் ஆபஜ்ஜேய்யாதி. நனு சேத்த² சக்கு²க்³க³ஹணேன விஸேஸிதத்தா சக்கு²த்³வாரிகானம் ஸப்³பே³ஸம் விஞ்ஞாணானம் க³ஹணந்தி? ஸச்சமேதம், தஞ்ச கோ² பட²மேன சக்கு²க்³க³ஹணேனாதி நாயம் தோ³ஸோ. ப⁴வங்க³சித்தந்தி ஆவஜ்ஜனாய அனந்தரபச்சயபூ⁴தமேவ அதி⁴ப்பேதந்தி நியமேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸாவஜ்ஜனக’’ந்தி வுத்தம், தஸ்மா ததா³ரம்மணம்பீதி ஜவனசித்தேன ஸஹ ததா³ரம்மணசித்தம்பி. ‘‘விஞ்ஞாணாயதன’’ந்தி ச வுத்தே நிம்மலமேவ.

‘‘சக்கூ²’’தி அவிஸேஸதோ வுத்தத்தா பன மாரஸ்ஸ அயம்பி அத்தோ² ஆபன்னோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யம் லோகே’’திஆதி³ வுத்தம். உபக்கவிபக்கந்தி சக்கு²பாகரோகே³ன உபரி ஹேட்டா² ச ஸப்³ப³ஸோ பக்கம் குதி²தம். ஏஸேவ நயோதி இமினா யம் லோகே குட்ட²கிலாஸக³ண்ட³கச்சு²ஆதீ³ஹி உபத்³து³தம் வணபீளகாதி³வஸேன பக்³க⁴ரந்தம் அஸுசிம் அந்தமஸோ பரமஜேகு³ச்ச²ரூபம்பி, ஸப்³ப³ம் தம் தவேவ ஹோதூதி ஏவமாதி³ம் அபதி³ஸதி.

யம் ப⁴ண்ட³கந்தி ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணாதி³கே²த்தவத்தா²தி³உபகரணம் க³ஹட்டா², பப்³ப³ஜிதா ச யம் பத்தசீவராதி³ம் ‘‘மம இத³’’ந்தி அபி⁴னிவிஸந்தாவ வத³ந்தி, ஏதேஸு பரிக்³க³ஹத்தே²ஸு ச தேஸம் பரிக்³கா³ஹகபுக்³க³லேஸு ச தே சித்தம் யதி³ அத்தி², தானி ஆரப்³ப⁴ தவ சித்தம் யதி³ ப⁴வதி, ஏவம் த்வம் தத்த² ப³த்³தோ⁴ ஏவ ஹோஸீதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ந மே ஸமண மோக்க²ஸீ’’தி.

யம் ப⁴ண்ட³கம் வத³ந்தீதி யதா²வுத்தம் உபகரணம் லோகே ப³ஹுஜனா ‘‘மம இத³’’ந்தி வத³ந்தி. ந தம் மய்ஹந்தி தம் மய்ஹம் ந ஹோதி, ந தத்த² மம தண்ஹாவஸேன மமந்தி நத்தி². ந தே அஹந்தி யே புக்³க³லா ஏத்த² ப³த்³தா⁴, தேபி அஹம் ந ஹோமி, தத்த² மே தி³ட்டி²ப³த்³தோ⁴ நத்தி². ந மே மக்³க³ம்பி த³க்க²ஸீதி ஏவம் ஸப்³ப³ஸோ ப³த்³தா⁴பா⁴வேன முத்தஸ்ஸ மே க³தமக்³க³ம்பி மார த்வம் ந த³க்க²ஸி ந பஸ்ஸிஸ்ஸஸி, யே ப⁴வாத³யோ துய்ஹம் விஸயா, தேஸு ப⁴வயோனிக³திஆதீ³ஸு மய்ஹம் க³தமக்³க³ம் ந பஸ்ஸிஸ்ஸஸி ப⁴வனிஸ்ஸட்ட²த்தாதி.

கஸ்ஸகஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

10. ரஜ்ஜஸுத்தவண்ணனா

156. அஹனந்தி கரணே பச்சத்தவசனந்தி ஆஹ ‘‘அஹனந்தேனா’’தி, பச்சத்தே ஏவ வா பச்சத்தவசனம், ‘‘அஹனந்தோ ஹுத்வா’’தி வசனஸேஸேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அஜினந்தி அந்தோக³த⁴ஹேதுஅத்த²ம் வத³தீதி ஆஹ ‘‘பரஸ்ஸ த⁴னஜானிம் அகரோந்தேனா’’தி. அகாராபேந்தேனாதி பரஸ்ஸ த⁴னஜானிம் அகாரேந்தேன. அஸோசந்தேனாதி போ⁴க³ப்³யஸனாதி³வஸேன பரம் அஸோசந்தேன. கஸ்மா ப⁴க³வா ஏவம் சிந்தேஸீதி தத்த² காரணமாஹ ‘‘இதீ’’திஆதி³னா. ரஜ்ஜே விஜிதே த³ண்ட³கரபீளிதேதி த⁴னத³ண்டா³தி³த³ண்டே³ன சேவ ப³லினா ச பா³தி⁴தே.

இஜ்ஜ²னககோட்டா²ஸாதி சேதோவஸிபா⁴வாதி³கஸ்ஸ ஸாத⁴னககோட்டா²ஸா. வட்³டி⁴தாதி பா⁴வனாபாரிபூரிவஸேன அனுப்³ரூஹிதா. புனப்புனம் கதாதி பா⁴வனாய ப³ஹுலீகரணேன அபராபரம் பவத்திதா. யுத்தயானந்தி யதா² யுத்தானம் ஆஜஞ்ஞரதா²னம் ஸாரதி²னா அதி⁴ட்டி²தம் யதா²ருசி பவத்ததி, ஏவம் யதா²ருசிபவத்திதம் க³மிதா. பதிட்ட²ட்டே²னாதி அதி⁴ட்டா²னட்டே²ன. வத்து²கதாதி ஸப்³ப³ஸோ உபக்கிலேஸஸோத⁴னேன இத்³தி⁴விஸயதாய பதிட்டா²னபா⁴வதோ ஸுவிஸோதி⁴தபரிஸ்ஸயவத்து² விய கதா. அவிஜஹிதாதி படிபக்க²தூ³ரீபா⁴வதோ ஸுபா⁴விதபா⁴வேன தம்தம்அதி⁴ட்டா²னயோக்³யதாய ந ஜஹாபிதா. நிச்சானுப³த்³தா⁴தி ததோ ஏவ நிச்சம் அனுப³த்³தா⁴ விய கதா. ஸுபரிசிதாதி ஸுட்டு² ஸப்³ப³பா⁴கே³ன பா⁴வனானுபசயம் க³மிதா. அவிராதி⁴தவேதி⁴ஹத்தோ² வியாதி அவிரஜ்ஜ²னபா⁴வேன விரஜ்ஜ²னஹத்தோ² விய. ஸுட்டு² ஸமாரத்³தா⁴தி பா⁴வனாஉப்பத்தியா ஸம்மதே³வ ஸம்பாதி³தா. சிந்தேய்யாதி அத்து²த்³தா⁴ரவஸேன சிந்தேய்ய.

பப்³ப³தஸ்ஸாதி பப்³ப³தோ அஸ்ஸ. பப்³ப³தோ அஸ்ஸாதி பப்³ப³தோ ப⁴வேய்ய கீதி³ஸஸ்ஸாதி ஆஹ ‘‘ஸுவண்ணஸ்ஸா’’திஆதி³. ஜாதரூபஸ்ஸாதி ஆதபரூபஸம்பன்னஸ்ஸ. த்³விக்க²த்தும்பி தாவ மஹந்தோதி யத்தகோ ஸோ பப்³ப³தோ ஹோதி, த்³விக்க²த்தும் தத்தகோ. ஏகஸ்ஸாதி ஏகஸ்ஸபி புக்³க³லஸ்ஸ நாலம் ந பரியத்தோ தண்ஹாய து³ப்பூரணபா⁴வா. ஏவம் ஜானந்தோதி ஏவம் தண்ஹாய து³ப்பூரணபா⁴வாதீ³னவதம் ஜானந்தோ. ஸமம் சரேய்யாதி பரவத்து²பராமாஸாதி³ம் விஹாய காயாதீ³ஹி ஸமமேவ படிபஜ்ஜேய்ய.

து³க்க²ம் தண்ஹானிதா³னம், தண்ஹா காமகு³ணனிதா³னா, தஸ்மா து³க்க²ஸ்ஸ தண்ஹாபச்சயகாமகு³ணனிதா³னத்தம் வுத்தம். தந்தி து³க்க²ம். யதோனிதா³னம் ஹோதீதி யம்னிதா³னம் யம்காரணம் தம் பவத்ததி. ஏவம் யோ அத³க்கீ²தி யோ பரிஞ்ஞாதவத்து²கோ ஏவம் து³க்க²ம் தஸ்ஸ நிதா³னபூ⁴தே காமகு³ணே ச தத²தோ பஞ்ஞாசக்கு²னா பஸ்ஸி. கேன காரணேன நமேய்ய? தம் காரணம் நத்தீ²தி அத்தோ². காமகு³ணஉபதி⁴ந்தி காமகு³ணஸங்கா²தம் உபதி⁴ம். ஸஜ்ஜதி ஏத்தா²தி ஸங்கோ³ ஏஸோ, லக்³க³னமேதந்தி ஏவம் விதி³த்வா. தமேவ காமாபி⁴பூ⁴தோ நப்படிஸேவேய்ய ந லக்³கே³ய்யாதி ஏவம் வினயாய வூபஸமாய ஸிக்கே²ய்யாதி.

ரஜ்ஜஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

து³தியவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

3. ததியவக்³கோ³

1. ஸம்ப³ஹுலஸுத்தவண்ணனா

157. ஜடாசும்ப³டகேனாதி ஸீஸே படிமுக்கேன ஜடாகலாபேன. அபரிக்³க³ஹப்³ராஹ்மணபப்³ப³ஜிதா ஹி ஜடாய உஞ்சா²சரியம் சரந்தி. உது³ம்ப³ரத³ண்ட³ஞ்ஹி அத்தகு³த்தத்தா²ய க³ஹிதம் தேஸம் அப்பிச்ச²பா⁴வப்பகாஸனம். தேனாஹ ‘‘அப்பிச்ச²பா⁴வப்பகாஸனத்த²’’ந்தி. ஸீஸம் ஓகம்பேத்வாதி ஏத்த² அதிவிய ஸீஸஸ்ஸ ஓகம்பிதபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஹனுகேன உரம் பஹரந்தோ அதோ⁴னதம் கத்வா’’தி வுத்தம். ஜிவ்ஹம் நீஹரித்வாதி லம்ப³னசாலனவஸேன முக²தோ நிக்கா²மேத்வா. தேனாஹ ‘‘உத்³த⁴’’ந்திஆதி³. திஸாக²ந்தி திப⁴ங்க³ப⁴குடி விய நலாடே ஜாதத்தா நலாடிகம். தேனாஹ ‘‘நலாடே உட்டி²தம் வலித்தய’’ந்தி, திப⁴ங்க³வலிகம் நலாடே கத்வாதி அத்தோ². அத்தனோவ தேலேதி அத்தனோவ பாபகம்மனிப்³ப³த்தகே தேலே, பசிதப்³ப³ட்டா²னகே³ஹேதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஸம்ப³ஹுலஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. ஸமித்³தி⁴ஸுத்தவண்ணனா

158. மய்ஹம் லாபா⁴தி ஏவரூபஸ்ஸ நாம ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸத்து²ஸ்ஸ படிலாபோ⁴, ஏவரூபஸ்ஸ ச நாம நிய்யானிகஸ்ஸ ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ படிலாபோ⁴, ஏவரூபானஞ்ச ஸுப்படிபன்னானம் ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் படிலாபோ⁴, ஏதே மய்ஹம் ஸுலத்³த⁴லாபா⁴. மய்ஹம் ஸுலத்³த⁴ந்தி யஞ்சேதம் மம நிய்யானிகஸாஸனே பப்³ப³ஜ்ஜா உபஸம்பதா³, தஸ்மிஞ்ச அபி⁴ரதீதி ஸப்³ப³ஞ்சேதம் மயா ஸுலத்³த⁴ம். யதா² பனஸ்ஸ ஏவம் சேதஸோ பரிவிதக்கோ உப்பன்னோ, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸோ கிரா’’திஆதி³ வுத்தம். சரிதானுரூபவஸேன க³ஹிதம் மூலகம்மட்டா²னம். பாஸாதி³கந்தி பஸாதா³வஹம். ஏவமஹோஸீதி ‘‘லாபா⁴ வத மே’’திஆதி³னா ஏவம் பரிவிதக்கோ அஹோஸி. நிஸின்னஸதி³ஸோதி நிஸின்னோ விய. தஸ்மிம்யேவ டா²னேதி யஸ்மிம் டா²னே நிஸின்னம் மாரோ உபஸங்கமி, தஸ்மிம்யேவ டா²னே. தஸ்ஸாதி ஸமித்³தி⁴த்தே²ரஸ்ஸ. கம்மட்டா²னம் ஸப்பாயந்தி கம்மட்டா²னபா⁴வனாய அனுயுஞ்ஜனம் ஸப்பாயம் உபகாராவஹம் ப⁴விஸ்ஸதி.

மய்ஹந்தி மயா. ஸதி ச பஞ்ஞா ச ஸதிபஞ்ஞா, தா அரியமக்³கே³ன ஜானனஸமத்த²னபா⁴வேன அவபு³த்³தா⁴. தே²ரோ கிர ததா³ விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்காபேஸி. காமந்தி யதா²ருசி. கேசி ‘‘காமம் கரஸ்ஸூதி ஆயஸ்மதோ ‘காமா’தி மாரஸ்ஸ ஆலபன’’ந்தி வத³ந்தி. விபி⁴ம்ஸகாரஹானீதி ப⁴யானகாரஹானி. ரூபானீதி விப்பகாரானி. விப்பகாரத்தோ²பி ஹி ரூபஸத்³தோ³ ‘‘ரூபம் த³ஸ்ஸேதி அனப்பக’’ந்திஆதீ³ஸு விய. ந கம்பேஸ்ஸஸீதி ஸமணத⁴ம்மகரணதோ ந சலிஸ்ஸஸி.

ஸமித்³தி⁴ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. கோ³தி⁴கஸுத்தவண்ணனா

159. பப்³ப³தஸ்ஸ பஸ்ஸேதி பப்³ப³தபாதே³ உபச்சகாயம். ஸமயே ஸமயே லத்³த⁴த்தா ஸாமயிகம். தேனாஹ ‘‘அப்பிதப்பிதக்க²ணே பச்சனீகத⁴ம்மேஹி விமுச்சதீ’’தி. லோகியவிமுத்தி ஹி அனச்சந்தபஹாயிதாய ஸமயவிமுத்தி நாம, லோகுத்தரவிமுத்தி அச்சந்தபஹாயிதாய அஸமயவிமுத்தி. தாஹி ஸமன்னாக³தா ‘‘ஸமயவிமுத்தா, அஸமயவிமுத்தா’’தி ச வுச்சந்தி. யாவ பட²மஜ்ஜா²னனிப்³ப³த்தனம், தாவ கஸ்மா பரிஹாயீதி அத்தோ²? ஸாபா³த⁴த்தாதி ஸரோக³த்தா. வாதபித்தஸேம்ஹவஸேனாதி கதா³சி வாதபித்தவஸேன, கதா³சி வாதஸேம்ஹவஸேன, உபி⁴ன்னம்பி ஸன்னிபாதவஸேன. அனுஸாயிகோதி காயம் அனுக³ந்த்வா ஸயிதோ, யாப்யாமயபா⁴வேன டி²தோதி அத்தோ². ஸமாதி⁴ஸ்ஸாதி ஸமாதி⁴பா⁴வனாய. உபகாரகத⁴ம்மே உதுபோ⁴ஜனாதி³கே. பூரேதுந்தி ஸமோதா⁴னேதும். பரிஹாயீதி ஸரீரஸ்ஸ அகல்லபா⁴வதோ.

ஆஹரேய்யந்தி ஜீவிதஹரணத்தா²ய உபனேய்யம். நிப³த்³தா⁴ க³தி ஹோதி கேவலம் ப்³ரஹ்மலோகூபபத்திதோ, ந ஸோதாபன்னாதீ³னம் விய பரிச்சி²ன்னபா⁴வேன. தேனாஹ ‘‘ப்³ரஹ்மலோகே நிப்³ப³த்ததீ’’தி.

ஜலமானாதி ஸமுட்டி²தனியதஇத்³தி⁴யா அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணபரிவாரஸம்பத்தியா ச ஸதே³வகே லோகே ஜலமானா. மம்ஸசக்கு² தி³ப்³ப³சக்கு² த⁴ம்மசக்கு² பஞ்ஞாசக்கு² ஸமந்தசக்கூ²தி பஞ்சஹி சக்கூ²ஹி சக்கு²மா. ஆனுபா⁴வத⁴ராதி அசிந்தேய்யாபரிமேய்யபு³த்³தா⁴னுபா⁴வஸம்பன்னா. ஆனுபா⁴வபரியாயோபி ஹி ஜுதி-ஸத்³தோ³ ஹோதி ‘‘இத்³தி⁴ஜுதிப³லவீரியூபபத்தீ’’திஆதீ³ஸு (ஜா. 2.22.1589, 1595) விய. அனவஸேஸதோ மானம் ஸியதி ஸமுச்சி²ந்த³தீதி அக்³க³மக்³கோ³ மானஸம். தன்னிப்³ப³த்தனா பன அரஹத்தஸ்ஸ மானஸதா த³ட்ட²ப்³பா³. ஸீலாதீ³னீதி அனுத்தரஸீலாதீ³னி. ஸிக்க²மானோதி ஸிக்கா²னி பா⁴வேந்தோ அத்தனோ ஸந்தானே உப்பாதே³ந்தோ. ந சித்தபா⁴வனா. தேனாஹ ‘‘ஸகரணீயோ’’தி. ஜனேதி ஸத்தஸ்ஸ காயே, ஸதே³வகே லோகேதி அத்தோ². விஸ்ஸுதாதி அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணேஹி ஸீலாதி³கு³ணேஹி விஸ்ஸுதா.

வேத³னம் விக்க²ம்பே⁴த்வாதி உப்பன்னம் து³க்க²வேத³னம் படிச்ச உப்பன்னஅத்தகிலமத²ம் அனுப்பாத³னவஸேன விக்க²ம்பே⁴த்வா தம்யேவ வேத³னம் பரிக்³க³ஹேத்வா பவத்தவிபஸ்ஸனா வீதி²மேவ ஓதரதீதி கத்வா மூலகம்மட்டா²னந்தி வுத்தம். ‘‘ஸமஸீஸீ ஹுத்வா பரினிப்³பா³யீ’’தி வத்வா தஸ்ஸ பபே⁴த³ம் விப⁴ஜித்வா இதா⁴தி⁴ப்பேதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸமஸீஸீ நாம திவிதோ⁴ ஹோதீ’’திஆதி³மாஹ. இரியாபத²வஸேன ஸமஸீஸீ இரியாபத²ஸமஸீஸீ. ஏஸ நயோ ஸேஸத்³வயேபி.

இரியாபத²கோபனஞ்சாதி இரியாபதே²ஹி அஸமாயோகோ³. ஏகப்பஹாரேனேவாதி ஏகவேலாயமேவ. பரினிப்³பா³னவஸேனாதி அனுபாதி³ஸேஸபரினிப்³பா³னவஸேன, ந கிலேஸக்க²யமத்தேன. ஏத்தா²தி ஏதேஸு த்³வீஸு நயேஸு. ஏவம் ஸதி தேனேவ இரியாபதே²ன விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா தேனேவ இரியாபதே²ன, ஏகஸ்மிம் அந்தோரோகே³யேவ விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா அரஹத்தம் பத்வா தேனேவ ரோகே³ன பரினிப்³பா³யந்தா கீ²ணாஸவா ப³ஹவோபி ஸமஸீஸினோ ஏவ ஸம்ப⁴வேய்யும். தஸ்மா வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

ஸீஸஞ்சேத்த² தேரஸ – பலிபோ³த⁴ஸீஸம் தண்ஹா, ப³ந்த⁴னஸீஸம் மானோ, பராமாஸஸீஸம் தி³ட்டி², விக்கே²பஸீஸம் உத்³த⁴ச்சம், கிலேஸஸீஸம் அவிஜ்ஜா, அதி⁴மோக்க²ஸீஸம் ஸத்³தா⁴, பக்³க³ஹஸீஸம் வீரியம், உபட்டா²னஸீஸம் ஸதி, அவிக்கே²பஸீஸம் ஸமாதி⁴, த³ஸ்ஸனஸீஸம் பஞ்ஞா, பவத்திஸீஸம் ஜீவிதிந்த்³ரியம், கோ³சரஸீஸம் விமோக்கோ², ஸங்கா²ரஸீஸம் நிரோதோ⁴தி. இமேஸு தேரஸஸு ஸீஸேஸு பலிபோ³த⁴ஸீஸாதீ³னி பவத்திஸீஸஞ்ச பரியாதி³யிதப்³பா³னி, அதி⁴மோக்க²ஸீஸாதீ³னி பரியாதா³யகானி, பரியாதா³யகப²லம் கோ³சரஸீஸம். தஞ்ஹி விஸயஜ்ஜ²த்தம் ப²லம் விமோக்கோ², பரியாதா³யகஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ ப²லஸ்ஸ ச ஆரம்மணம் ஸங்கா²ரஸீஸம் ஸங்கா²ரவிவேகபூ⁴தோ நிரோதோ⁴தி பரியாதி³யிதப்³பா³னம் பரியாதா³யகப²லாரம்மணானம் ஸஹ விய ஸம்ஸித்³த⁴ம் த³ஸ்ஸனேன ஸமஸீஸிபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் படிஸம்பி⁴தா³யம் தேரஸ ஸீஸானி வுத்தானி. இத⁴ பன ‘‘அபுப்³ப³ம் அசரிமம் ஆஸவபரியாதா³னஞ்ச ஹோதி ஜீவிதபரியாதா³னஞ்சா’’தி (பு. ப. 16) வசனதோ தேஸு கிலேஸபவத்தஸீஸானமேவ வஸேன யோஜனம் கரோந்தோ ‘‘ஏத்த² ச பவத்திஸீஸ’’ந்திஆதி³மாஹ.

தத்த² பவத்திஸீஸம் பவத்ததோ வுட்ட²ஹந்தோ மக்³கோ³ சுதிதோ உத்³த⁴ம் அப்பவத்திகரணவஸேன யதி³பி பரியாதீ³யதி, யாவ பன சுதி, தாவ பவத்திஸப்³பா⁴வதோ ‘‘பவத்திஸீஸம் ஜீவிதிந்த்³ரியம் சுதிசித்தம் கே²பேதீ’’தி ஆஹ. கிலேஸபரியாதா³னேன பன மக்³க³சித்தேன அத்தனோ அனந்தரம் விய நிப்பா²தே³தப்³பா³ பச்சவேக்க²ணவாரா ச கிலேஸபரியாதா³னஸ்ஸேவ வாராதி வத்தப்³ப³தம் அரஹந்தி. ‘‘விமுத்தஸ்மிம் விமுத்தமிதி ஞாணம் ஹோதீ’’தி (ம. நி. 1.78; ஸம். நி. 3.12) வசனதோ பச்சவேக்க²ணபரிஸமாபனேன கிலேஸபரியாதா³னம் ஸமாபிதம் நாம ஹோதி, தம் பன பரிஸமாபனம் யதி³ சுதிசித்தேன ஹோதி, தேனேவ ஜீவிதபரிஸமாபனஞ்ச ஹோதீதி இமாய வாரசுதிஸமதாய கிலேஸபரியாதா³னஜீவிதபரியாதா³னானம் அபுப்³பா³சரிமதா வேதி³தப்³பா³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘த்³வின்னம் சித்தானம் ஏகதோ உப்பாதோ³ நத்தீ²’’திஆதி³மாஹ. த்³வின்னம் சித்தானந்தி சுதிசித்தமக்³க³சித்தானம். தந்தி பச்சவேக்க²ணம் பரிபுண்ணஜவனசித்தானம் ஸத்தக்க²த்தும் பவத்தியா, அபரிபுண்ணானம் வா பஞ்சக்க²த்தும் பவத்தியா. கிஞ்சாபி ‘‘ஏகோ வா த்³வே வா’’தி வுத்தம் யதா² ‘‘ஏகம் வா த்³வே வா ததா³ரம்மணசித்தானீ’’தி, ஹேட்டி²மந்தேன பன த்³வே பவத்தந்தி.

உப்பாடேத்வாதி உத்³த⁴ரித்வாதி அத்தோ². அனுபாதி³ஸேஸேனாதி அனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னேன.

தூ⁴மாயிதத்தந்தி தூ⁴மஸ்ஸ விய அயிதபா⁴வம் பவத்திஆகாரம். தூ⁴மஸதி³ஸா வலாஹகா தூ⁴மவலாஹகா, திமிரவலாஹகா, யே மஹிகா ‘‘திமிர’’ந்தி வுச்சந்தி. அப்பதிட்டி²தேனாதி பதிட்ட²ம் அலப⁴ந்தேன. இத்த²ம்பூ⁴தலக்க²ணே ஏதம் கரணவசனம், அனுப்பத்தித⁴ம்மேனாதி அத்தோ². ஸதி ஹி உப்பாதே³ பதிட்டி²தம் நாம ஸியா, அட்ட²கதா²யம் பன யதே³வ தஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ அப்பதிட்டா²னகாரணம், ததே³வ பரினிப்³பா³னகாரணந்தி வுத்தம் ‘‘அப்பதிட்டி²தகாரணா’’தி.

ஸோகேன பு²ட்ட²ஸ்ஸாதி ‘‘அப²லோ வத மே வாயாமோ ஜாதோ’’தி ஸோகேன அபி⁴பூ⁴தஸ்ஸ. அப⁴ஸ்ஸதா²தி ப³லவஸோகாபி⁴துன்னஸ்ஸ ஸதிஸம்மோஸா ஸிதி²லம் க³ஹிதா ப⁴ஸ்ஸி பதிதா ஸா கச்சா².

கோ³தி⁴கஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. ஸத்தவஸ்ஸானுப³ந்த⁴ஸுத்தவண்ணனா

160. யஸ்மா கபிலவத்து²தோ நிக்க²ந்தகாலதோ பட்டா²ய மாரோ ஓதாராபேக்கோ² லோகனாத²ம் அனுப³ந்தி⁴தும் ஆரத்³தோ⁴, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘புரே போ³தி⁴யா ச²ப்³ப³ஸ்ஸானீ’’தி. அதிக³ஹேத்வாதி அனுக³ந்த்வா தஸ்ஸ யதா²ருசி படிபத்திம் அனுவத்தோ விய ஹுத்வா.

அவஜ்ஜா²யந்தோதி பஜ்ஜா²யந்தோ. ஜிதோ வித்தபராஜிதோ அஸி நு. பமாணாதிக்கந்தந்தி க³ருதரம்.

க²னித்வா உம்மூலேத்வா. காமாஸவாதீ³னி பஜஹந்தோ அனாஸவோ.

பேஹீதி அபேஹி. பாரகா³மினோதி பாரங்க³மனஸீலா. தேகாலிகோ அயம் கா³மி-ஸத்³தோ³தி ஆஹ ‘‘யேபீ’’திஆதி³.

மாரவிஸூகானீதி மாரகண்டகானி கண்டகஸதி³ஸானி மாரஸ்ஸ து³ராசாரானி. விருத்³த⁴ஸேவிதானி விரோத⁴வஸேன தாஸம்யேவ வேவசனானி. தானி ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அப்பமாயூ’’திஆதி³ வுத்தம். நிப்³பே³ஜனீயாதி நிப்³பே³த³தா³யிகா. உக்கண்ட²னீயாதி உக்கண்ட²வஹா.

விகப்பவஸேன வேதி³தப்³போ³ ஓபம்மபரிகப்பவிஸயத்தா தஸ்ஸ கிரியாபத³ஸ்ஸ. தேனாஹ ‘‘அனுபரிக³ச்சே²ய்யா’’தி. ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் மேத³வண்ணவத்து²ஸ்மிம். முது³ந்தி முது³மது⁴ரஸம் விந்தே³ய்யாம படிலபே⁴ய்யாம. அஸ்ஸாதோ³தி அஸ்ஸாதே³தப்³போ³.

ஸத்தவஸ்ஸானுப³ந்த⁴ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. மாரதீ⁴துஸுத்தவண்ணனா

161. சிந்தேஸீதி ஸோகவஸிகோ ஹுத்வா சிந்தயி. க³ணிகாரஹத்தி²னியோதி தீ³பககரேணுயோ. ஏகஸதம் ஏகஸதந்தி ஏகஸதம் ஏகஸதம் பச்சேகம் ஸதம் ஸதந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ஏகேகம் ஸதம் ஸதம் கத்வா’’தி. குமாரிவண்ணஸதந்தி குமாரித்தீ²னம் அத்தபா⁴வானம் ஸதம். தா கிர பட²மம் கஞ்ஞாரூபேன அத்தானம் த³ஸ்ஸேஸும். அனுபக³தபுப்பா²னஞ்ஹி ஸமஞ்ஞா கஞ்ஞாதி. புன யதா²வுத்தகுமாரிரூபேன உபக³தபுப்பா² ஹி குமாரீ. புன வது⁴காரூபேன. தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘அவிஜாதவண்ணஸத’’ந்தி. ததியவாரே யுவதிரூபேன. விஜாதா ஹி இத்தீ² அனதிக்கந்தமஜ்ஜி²மவயா யுவதீ. ஏத்தாவதா பா³லா தருணீ போரீதி திவிதா⁴ஸு இத்தீ²ஸு புரிமா த்³வே த³ஸ்ஸிதா, பரியோஸானவாரேஸு மனுஸ்ஸஜாதிகானம் மனுஸ்ஸித்தி²யோவ ருச்சந்தீதி தேன மனுஸ்ஸரூபேன தா அத்தானம் த³ஸ்ஸேஸும்.

அத்த²ஸ்ஸ பத்திந்தி ஏகந்ததோ ஹிதானுப்பத்திம். ஹத³யஸ்ஸ ஸந்திந்தி பரமசித்துபஸமம். கிலேஸஸேனந்தி காமகு³ணஸங்கா²தம் பட²மம் கிலேஸஸேனம். ஸா ஹி கிலேஸஸேனா அச்ச²ராஸங்கா⁴தஸபா⁴வாபி படிபத்த²யமானா பியாயிதப்³ப³இச்சி²தப்³ப³ரூபபா⁴வதோ பியரூபஸாதரூபா நாம அத்தனோ கிச்சவஸேன. ஏகோ அஹம் ஜா²யந்தோதி க³ணஸங்க³ணிகாய கிலேஸஸங்க³ணிகாய ச அபா⁴வதோ ஏகோ அஸஹாயோ அஹம் லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னேன நிஜ்ஜா²யந்தோ. அனுபு³ஜ்ஜி²ந்தி அனுக்கமேன மக்³க³படிபாடியா பு³ஜ்ஜி²ம் படிபு³ஜ்ஜி²ம். தஸ்மாதி யதா²வுத்தவிவேகஸுக²ஸமதி⁴க³மனிமித்தம். அகரணேனாதி மித்தஸந்த²வஸ்ஸ அகரணேன. ஸக்கீ²தி ஸக்கி²பா⁴வோ.

கதமேன விஹாரேனாதி ஜா²னஸமாபத்தீனம் கதமேன விஹாரேன. இத⁴ து³தியபத³ஸ்ஸ அத்தோ² விஸ்ஸஜ்ஜனகா³தா²வண்ணனாயமேவ ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி. அனாமந்தேன ‘‘தம் புக்³க³ல’’ந்தி ஸம்முகா² டி²தம்பி ப⁴க³வந்தம் அஸம்முகா² விய கத்வா வத³தி, கத²ம் த்வந்தி அத்தோ².

‘‘அவிதக்கஜா²யீ’’தி வக்க²மானத்தா அயமேவேத்த² காயபஸ்ஸத்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³தி ஆஹ ‘‘சதுத்த²ஜ்ஜா²னேன அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸகாயஸ்ஸ பஸ்ஸத்³த⁴த்தா பஸ்ஸத்³த⁴காயோ’’தி. புஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ராதி³கே கம்மாபி⁴ஸங்கா²ரே. காமாலயாதீ³னம் அபா⁴வதோ அனாலயோ. ந ஸரதீதி ந ஸவதி. ராக³வஸேன ஹி ஸத்தா ஸம்ஸாரமனுஸவந்தி. ந தி²னோதி ந தி²னமித்³த⁴சித்தோ. மோஹவஸேன ஹி ஸத்தா தி²னமித்³த⁴ம் ஆபஜ்ஜந்தீதி. தி³யட்³ட⁴கிலேஸஸஹஸ்ஸந்தி கு²த்³த³கவத்து²விப⁴ங்கே³ (விப⁴. 842, 976) ஆக³தேஸு அட்ட²ஸு கிலேஸஸதேஸு அட்ட²ஸதம் தண்ஹாவிசரிதானி அபனேத்வா ஸேஸா பஞ்ஞாஸாதி⁴கம் ஸதம் கிலேஸா, தே ப்³ரஹ்மஜாலே (தீ³. நி. 1.31) ஆக³தாஹி த்³வாஸட்டி²யா தி³ட்டீ²ஹி ஸஹ பஞ்சபஞ்ஞாஸாதி⁴கம் ஸத்தஸதம் ஹோதி; தா ச உப்பன்னானுப்பன்னபா⁴வேன தி³கு³ணிதா தி³யட்³ட⁴கிலேஸஸஹஸ்ஸம் த³ஸாதி⁴கம் ஹோதி; தம் அப்பகம் பன ஊனமதி⁴கம் வா க³ணனுபக³ம் ந ஹோதீதி ‘‘தி³யட்³ட⁴கிலேஸஸஹஸ்ஸ’’ந்தி வுத்தம். இதரேஸம் அதீதாதி³பா⁴வாமஸனதோ அக்³க³ஹணம் பஹானஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன அபி⁴த⁴ம்மடீகாயம் (த⁴. ஸ. அனுடீ. நிதா³னகதா²வண்ணனா) வுத்தனயேன வேதி³தப்³போ³. பட²மபதே³னாதி ‘‘ந குப்பதீ’’தி இமினா பதே³ன. து³தியேனாதி ‘‘ந ஸரதீ’’தி பதே³ன. ததியேனாதி ‘‘ந தி²னோ’’தி பதே³ன. நீவரணப்பஹானேன கீ²ணாஸவதம் த³ஸ்ஸேதி, அனவஸேஸதோ நீவரணானம் அச்சந்தப்பஹானம் அதி⁴ப்பேதம்.

பஞ்சத்³வாரிககிலேஸோக⁴ம் திண்ணோதி ச²ன்னம் த்³வாரானம் வஸேன பவத்தனகிலேஸோக⁴ம் தரித்வா டி²தோ. காமோக⁴தி³ட்டோ²க⁴ப⁴வோக⁴ட்ட²கிலேஸபா⁴வதோ ‘‘பஞ்சோக⁴க்³க³ஹணேன வா பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி வேதி³தப்³பா³னீ’’தி ஆஹ. ரூபராகா³த³யோ விஸேஸதோ ந பஞ்சத்³வாரிகாதி வுத்தம் ‘‘ச²ட்ட²க்³க³ஹணேன பஞ்சுத்³த⁴ம்பா⁴கி³யானி வேதி³தப்³பா³னீ’’தி.

மச்சுராஜஸ்ஸாதி ஸம்ப³ந்தே⁴ ஸாமிவசனந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘மச்சுராஜஸ்ஸ ஹத்த²தோ’’தி ஆஹ. நயமானானந்தி அனாத³ரே ஸாமிவசனந்தி கத்வா வுத்தம் ‘‘நயமானேஸூ’’தி.

ஊஹச்சாதி பு³த்³த⁴ம் நிஸ்ஸாய. ‘‘இத³மவோசா’’தி தே³ஸனம் நிட்டா²பேத்வாதி ஏதேன ஸம்யுத்தேஸு அயம் நிக³மனபாளி, ஹேட்டா² அனாக³தனயத்தா பன கேஸுசி போத்த²கேஸு ந லிகீ²யதீதி த³ஸ்ஸேதி. த³த்³த³ல்லமானாதி ஜஜ்ஜகாரஸ்ஸ ஹி த³த்³த³காரம் கத்வா நித்³தே³ஸோ. தேனாஹ ‘‘அதிவிய ஜலமானா’’தி. நீஹரீதி தாஸம் காயவசீவிகாரம் ந மனஸிகரோந்தோ திணாயபி அமஞ்ஞமானோவ அனபேக்கே²னேவ நீஹரி. ப²லதோ ப⁴ட்ட²ந்தி ப²லஸிபாடிகதோ ப⁴ட்ட²ம். குண்ட³திணாதி³க³ச்ச²தூலம் போடகிதூலம்.

மாரதீ⁴துஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

ததியவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸாரத்த²ப்பகாஸினியா ஸம்யுத்தனிகாய-அட்ட²கதா²ய

மாரஸம்யுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.