3. கோஸலஸம்யுத்தம்

1. பட²மவக்³கோ³

1. த³ஹரஸுத்தவண்ணனா

112. ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதீ³தி ப⁴க³வதோ கு³ணே அஜானந்தோ கோஸலராஜா அத்தனோ க²த்தியமானேன கேவலம் ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதி³. பட²மாக³தே ஹி ஸத்த²ரி தஸ்ஸ ஸம்மோதி³தாகாரம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா²’’திஆதி³ வுத்தம். யதா² க²மனீயாதீ³னி புச்ச²ந்தோதி யதா² ப⁴க³வா ‘‘கச்சி தே, மஹாராஜ, க²மனீயம், கச்சி யாபனீய’’ந்திஆதி³னா தேன ரஞ்ஞா ஸத்³தி⁴ம் பட²மம் பவத்தமோதோ³ அஹோஸி புப்³ப³பா⁴ஸிதாய, தத³னுகரணேன ஏவம் ஸோபி ராஜா ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸமப்பவத்தமோதோ³ அஹோஸீதி யோஜனா. தம் பன ஸமப்பவத்தமோத³னம் உபமாய த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸீதோத³கம் வியா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸம்மோதி³தந்தி ஸம்ஸந்தி³தம் ஏகீபா⁴வந்தி ஸம்மோத³னகிரியாய ஸமானதம் ஏகரூபதம், க²மனீயந்தி ‘‘இத³ம் சதுசக்கம் நவத்³வாரம் ஸரீரயந்தம் து³க்க²ப³ஹுலதாய ஸபா⁴வதோ து³ஸ்ஸஹம், கச்சி க²மிதும் ஸக்குணேய்ய’’ந்தி புச்ச²தி. யாபனீயந்தி பச்சயாயத்தவுத்திகம் சிரபப³ந்த⁴ஸங்கா²தாய யாபனாய கச்சி யாபேதும் ஸக்குணேய்யம். ஸீஸரோகா³தி³ஆபா³தா⁴பா⁴வேன கச்சி அப்பாபா³த⁴ம். து³க்க²ஜீவிகாபா⁴வேன கச்சி அப்பாதங்கம். தம்தம்கிச்சகரணே உட்டா²னஸுக²தாய கச்சி லஹுட்டா²னம். தத³னுரூபப³லயோக³தோ கச்சி ப³லம். ஸுக²விஹாரஸம்ப⁴வேன கச்சி பா²ஸுவிஹாரோ அத்தீ²தி தத்த² தத்த² கச்சி-ஸத்³த³ம் யோஜேத்வா அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ப³லவப்பத்தா பீதி பீதியேவ. தருணபீதி பாமோஜ்ஜம். ஸம்மோத³னம் ஜனேதி கரோதீதி ஸம்மோத³னீயம். ஸம்மோதி³தப்³ப³தோ ஸம்மோத³னீயந்தி இமம் பன அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸம்மோதி³தும் யுத்தபா⁴வதோ’’தி ஆஹ. ஸரிதப்³ப³பா⁴வதோதி அனுஸ்ஸரிதப்³ப³பா⁴வதோ. ‘‘ஸரணீய’’ந்தி வத்தப்³பே³ தீ³க⁴ம் கத்வா ‘‘ஸாரணீய’’ந்தி வுத்தம்.

ஸுய்யமானஸுக²தோதி ஆபாத²மது⁴ரதம் ஆஹ, அனுஸ்ஸரியமானஸுக²தோதி விமத்³த³ரமணீயதம். ப்³யஞ்ஜனபரிஸுத்³த⁴தாயாதி ஸபா⁴வனிருத்திபா⁴வேன தஸ்ஸா கதா²ய வசனசாதுரியமாஹ, அத்த²பரிஸுத்³த⁴தாயாதி அத்த²ஸ்ஸ நிருபக்கிலேஸதம். அனேகேஹி பரியாயேஹீதி அனேகேஹி காரணேஹி. அதி³ட்ட²த்தாதி உபஸங்கமனவஸேன அதி³ட்ட²த்தா. கு³ணாகு³ணவஸேனாதி கு³ணவஸேன க³ம்பீ⁴ரபா⁴வம் வா அகு³ணவஸேன உத்தானபா⁴வம் வா. ஓவட்டிகஸாரம் கத்வாதி ஓவட்டிகாய க³ஹேதப்³ப³ஸாரவத்து²ம் கத்வா. லோகனிஸ்ஸரணப⁴வோக்கந்திபஞ்ஹந்தி லோகதோ நிஸ்ஸடபா⁴வபஞ்ஹஞ்சேவ ஆதி³தோ ப⁴வோக்கமனபஞ்ஹஞ்ச. ஸத்து² ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴தம் புச்ச²ந்தோ ஹி ‘‘கிம் ப⁴வம் கோ³தமோ ஸப்³ப³லோகதோ நிஸ்ஸடோ, ஸப்³ப³ஸத்தேஹி ச ஜேட்டோ²’’தி? புச்ச²தி நாம. யதா² ஹி ஸத்து² ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴தாய லோகதோ நிஸ்ஸடதா விஞ்ஞாயதி, ஏவம் ஸப்³ப³ஸத்தேஹி ஜேட்ட²பா⁴வதோ ஸேட்ட²பா⁴வதோ. ஸ்வாயமத்தோ² அக்³க³பஸாத³ஸுத்தாதீ³ஹி (இதிவு. 90; அ. நி. 4.34) விபா⁴வேதப்³போ³. கத²ம் பன ஸம்பு³த்³த⁴தா விஞ்ஞாயதீதி? அவிபரீதத⁴ம்மதே³ஸனதோ. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன விஸுத்³தி⁴மக்³க³ஸம்வண்ணனாதீ³ஸு (விஸுத்³தி⁴. மஹாடீ. 1.124) வுத்தனயேன வேதி³தப்³போ³.

ராஜா ஸத்து² அவிபரீதத⁴ம்மதே³ஸனம் அஜானந்தோ ததோ ஏவஸ்ஸ ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அஸத்³த³ஹந்தோ ‘‘வுட்³ட⁴தரேஸுபி சிரபப்³ப³ஜிதேஸு ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴பா⁴வே அலப்³ப⁴மானே தப்³பி³பரீதே கத²ம் லப்³பே⁴ய்யா’’தி மஞ்ஞமானோ ‘‘கிம் பன ப⁴வம் கோ³தமோ’’திஆதி³ம் வக்க²தி. ராஜா அத்தனோ லத்³தி⁴யா ந புச்ச²தி அத்தனோ ஸம்முகா² தேஹி அஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴பா⁴வஸ்ஸேவ படிஞ்ஞாதத்தா. யஸ்மா தே முஸாவாதி³தாய அத்தனோ உபட்டா²காதீ³னம் ‘‘பு³த்³தா⁴ மய’’ந்தி படிஜானிம்ஸு, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘லோகே மஹாஜனேன க³ஹிதபடிஞ்ஞாவஸேன புச்ச²தீ’’தி. ஸ்வாயமத்தோ² ஆக³மிஸ்ஸதி. பு³த்³த⁴ஸீஹனாத³ந்தி பு³த்³தா⁴னம் ஏவ ஆவேணிகம் ஸீஹனாத³ம். காமம் மக்³க³ஞாணபத³ட்டா²னம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம், ஸம்போ³தி⁴ஞாணே பன க³ஹிதே தம் அத்த²தோ க³ஹிதமேவ ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸங்கா²தம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴’’ந்தி.

பப்³ப³ஜ்ஜூபக³மனேனாதி யாய காயசி பப்³ப³ஜ்ஜாய உபக³மனமத்தேன ஸமணா, ந ஸமிதபாபதாய. ஜாதிவஸேனாதி ஜாதிமத்தேன ப்³ராஹ்மணா, ந பா³ஹிதபாபதாய. பப்³ப³ஜிதஸமூஹஸங்கா²தோ ஸங்கோ⁴தி பப்³ப³ஜிதஸமூஹதாமத்தேன ஸங்கோ⁴, ந நிய்யானிகதி³ட்டி²விஸுத்³த⁴ஸீலஸாமஞ்ஞவஸேன ஸம்ஹதத்தாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏதேஸம் அத்தீ²தி ஏதேஸம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுபடிஞ்ஞாதானம் பரிவாரபூ⁴தோ அத்தி². ஸ்வேவாதி பப்³ப³ஜிதஸமூஹஸங்கா²தோ ஏவ. கேசி பன ‘‘பப்³ப³ஜிதஸமூஹவஸேன. ஸங்கி⁴னோ, க³ஹட்ட²ஸமூஹவஸேன க³ணினோ’’தி வத³ந்தி, தம் தேஸம் மதிமத்தம் க³ணே ஏவ லோகே ஸங்க⁴ஸத்³த³ஸ்ஸ நிருள்ஹத்தா. ஆசாரஸிக்கா²பனவஸேனாதி அசேலகவதசரியாதி³-ஆசாரஸிக்கா²பனவஸேன. பாகடாதி ஸங்கீ⁴ஆதி³பா⁴வேன பகாஸிதா. ‘‘அப்பிச்சா²’’தி வத்வா தத்த² லப்³ப⁴மானம் அப்பிச்ச²தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபிச்ச²தாய வத்த²ம்பி ந நிவாஸேந்தீ’’தி வுத்தம். ந ஹி தேஸு ஸாஸனிகேஸு விய ஸந்தகு³ணனிகு³ஹனா அப்பிச்சா² லப்³ப⁴தீதி. யஸோதி கித்திஸத்³தோ³. தரந்தி ஏதேன ஸம்ஸாரோக⁴ந்தி ஏவம் ஸம்மதத்தா தித்த²ம் வுச்சதி லத்³தீ⁴தி ஆஹ ‘‘தித்த²கராதி லத்³தி⁴கரா’’தி. ஸாது⁴ஸம்மதாதி ‘‘ஸாதூ⁴’’தி ஸம்மதா, ந ஸாதூ⁴ஹி ஸம்மதாதி ஆஹ ‘‘ஸந்தோ…பே… புது²ஜ்ஜனஸ்ஸா’’தி.

கப்பகோலாஹலந்தி கப்பதோ கோலாஹலம், ‘‘கப்புட்டா²னம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி தே³வபுத்தேஹி உக்³கோ⁴ஸிதமஹாஸத்³தோ³. இமேதி பூரணாத³யோ. பு³த்³த⁴கோலாஹலந்தி தே³வதாஹி கோ⁴ஸிதம் பு³த்³த⁴கோலாஹலம். பயிருபாஸித்வாதி புரிஸஸுதிபரம்பராய ஸுத்வா. சிந்தாமணிவிஜ்ஜா நாம பரசித்தஜானாபனவிஜ்ஜா. ஸா கேவட்டஸுத்தே ‘‘மணிகா’’தி ஆக³தா, ஆதி³-ஸத்³தே³ன க³ந்தா⁴ரிஸம்ப⁴வவிஜ்ஜாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. தத்த² க³ந்தா⁴ரியா விகுப்³ப³னம் த³ஸ்ஸேதி. அத்தபா⁴வேதி ஸரீரே. ராஜுஸ்மாதி ராஜதேஜோ.

ஸுக்கத⁴ம்மோதி அனவஜ்ஜத⁴ம்மோ நிக்கிலேஸதா. இத³ம் க³ஹேத்வாதி இத³ம் பரம்முகா² ‘‘மயம் பு³த்³தா⁴’’தி வத்வா அத்தனோ ஸம்முகா² ‘‘ந மயம் பு³த்³தா⁴’’தி தேஹி வுத்தவசனம் க³ஹேத்வா. ஏவமாஹாதி ‘‘யேபி தே, போ⁴ கோ³தம…பே… நவோ ச பப்³ப³ஜ்ஜாயா’’தி ஏவம் அவோச. அத்தனோ படிஞ்ஞம் க³ஹேத்வாதி ‘‘ந மயம் பு³த்³தா⁴’’தி தேஸம் அத்தனோ புரதோ பவத்திதம் படிஞ்ஞம் க³ஹேத்வா. ஈதி³ஸே டா²னே கிம்-ஸத்³தோ³ படிஸேத⁴வாசகோ ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘கிந்தி படிக்கே²பவசன’’ந்தி, கஸ்மா படிஜானாதீதி அத்தோ²?

ந உஞ்ஞாதப்³பா³தி ந க³ரஹிதப்³பா³. க³ரஹத்தோ² ஹி அயம் உ-ஸத்³தோ³. ‘‘த³ஹரோ’’தி அதி⁴கதத்தா வக்க²மானத்தா ச ‘‘க²த்தியோதி ராஜகுமாரோ’’தி வுத்தம். உரஸா க³ச்ச²தீதி உரகோ³, யோ கோசி ஸப்போ, இத⁴ பன அதி⁴ப்பேதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஆஸீவிஸோ’’தி ஆஹ. ஸீலவந்தம் பப்³ப³ஜிதம் த³ஸ்ஸேதி ஸாமஞ்ஞதோ ‘‘பி⁴க்கூ²’’தி வத³ந்தோ. இத⁴ பன யஸ்மா ‘‘ப⁴வம்பி நோ கோ³தமோ’’திஆதி³னா ப⁴க³வந்தம் உத்³தி³ஸ்ஸ கத²ம் ஸமுட்டா²பேஸி, தஸ்மா ப⁴க³வா அத்தானம் அப்³ப⁴ந்தரம் அகாஸி. யதி³பி விஸேஸோ ஸாமஞ்ஞஜோதனாய விபா⁴விதோ ஹோதி, ஸம்ஸயுப்பத்திதீ³பகம் நோதி வுத்தக்³க³ஹணம் பன தம் பரிச்சி²ஜ்ஜதீதி. தேனாஹ ‘‘தே³ஸனாகுஸலதாயா’’திஆதி³. இதா³னி அவஞ்ஞாபரிப⁴வே பயோக³தோ விபா⁴வேதும் ‘‘ஏத்த² சா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அசித்தீகதாகாரவஸேன அவஞ்ஞாய பாகடபா⁴வோ, வம்ப⁴னவஸேன பரிப⁴வஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயேன காயபயோக³வஸேன அவஞ்ஞா த³ஸ்ஸிதா, வசீபயோக³வஸேன பரிப⁴வோ, உப⁴யம் பன உப⁴யத்தா²பி பபே⁴த³தோ க³ஹிதம், அவஞ்ஞபரிப⁴வானம் த்³வின்னம்பி உப⁴யத்த² பரிக்³க³ஹோ. தம் ஸப்³ப³ம்பீதி தம் அவஞ்ஞாதி³ ஸப்³ப³ம்பி. சதூஸுபி தம் ந காதப்³ப³மேவ ஸம்பதி ஆயதிஞ்ச அனத்தா²வஹத்தா.

தத³த்த²தீ³பனாதி தஸ்ஸ ஆதி³தோ வுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ தீ³பனா. விஸேஸத்த²தீ³பனாதி ததோ விஸிட்ட²த்த²தீ³பனா. கே²த்தானம் அதி⁴பதீதி க²த்தியோதி நிருத்தினயேன ஸத்³த³ஸித்³தி⁴ வேதி³தப்³பா³. கே²த்ததோ விவாதா³ ஸத்தே தாயதீதி க²த்தியோதி லோகியா கத²யந்தி. ‘‘மஹாஸம்மதோ, க²த்தியோ, ராஜா’’தி ஏவமாக³தேஸு இமேஸு து³தியம். அக்க²ரந்தி ஸமஞ்ஞா. ஸா ஹி உத³யப்³ப³யாபா⁴வதோ ‘‘ந கதா³சி க²ரதீதி அக்க²ர’’ந்தி வுத்தா. தேனாஹ ‘‘நாமகோ³த்தம் ந ஜீரதீ’’தி. ஜாதிஸம்பன்னந்தி ஸம்பன்னஜாதிம் அதிவிஸுத்³த⁴ஜாதிம். தீணி குலானீதி ப்³ராஹ்மணவேஸ்ஸஸுத்³த³குலானி. அதிக்கமித்வாதி அத்தனோ ஜாதிஸம்பத்தியா அபி⁴ப⁴வித்வா.

கேவலம் நாமபத³ம் வுத்தம் ஆக்²யாதபத³ம் அபேக்க²தேவாதி ஆஹ ‘‘டா²னம் ஹீதி காரணம் விஜ்ஜதீ’’தி. உத்³த⁴டத³ண்டே³னாதி ஸமந்ததோ உப்³ப⁴தேன த³ண்டே³ன ஸாஸனேன, ப³லவம் உபக்கமம் க³ருகம் ராஜானம்பி. தம் க²த்தியம் பரிவஜ்ஜேய்யாதி க²த்தியம் அவஞ்ஞாபரிப⁴வகரணதோ வஜ்ஜேய்ய. தேனாஹ ‘‘ந க⁴ட்டேய்யா’’தி.

உரக³ஸ்ஸ ச நானாவித⁴வண்ணக்³க³ஹணே காரணம் வத³தி ‘‘யேன யேன ஹீ’’திஆதி³னா. ப³ஹுப⁴க்க²ந்தி மஹாப⁴க்க²ம் ஸப்³ப³ப⁴க்க²கா²த³கம். பாவகம் ஸோத⁴னத்தே²ன அஸுத்³த⁴ஸ்ஸபி த³ஹனேன. ஸோதி மக்³கோ³. கண்ஹோ வத்தனீ இமஸ்ஸாதி கண்ஹவத்தனீ. மஹந்தோ அக்³கி³க்க²ந்தோ⁴ ஹுத்வா. யாவப்³ரஹ்மலோகப்பமாணோதி கப்பவுட்டா²னகாலே அரஞ்ஞே அக்³கி³னா க³ஹிதே காலந்தரே ஏவ கட்ட²திணருக்கா²தி³ஸம்ப⁴வோதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஜாயந்தி தத்த² பாரோஹா’’தி பாளியம் வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தத்தா²’’திஆதி³மாஹ.

ட³ஹிதும் ந ஸக்கோதி பச்சக்கோஸனாதி³னா. வினஸ்ஸந்தி ஸமணதேஜஸா வினாஸிதத்தா. ‘‘ந தஸ்ஸா’’தி ஏத்த² ந-காரம் ‘‘விந்த³ரே’’தி ஏத்த² ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ந்தி ஆஹ ‘‘ந விந்த³ந்தீ’’தி. வத்து²மத்தாவஸிட்டோ²தி டா²னமேவ நேஸம் அவஸிஸ்ஸதி, ஸயம் பன ஸப்³ப³ஸோ ஸஹ த⁴னேன வினஸ்ஸந்தீதி அத்தோ².

‘‘ஸம்மதே³வ ஸமாசரே’’தி ஏத்த² யதா² ராஜாதீ³ஸு ஸம்மா ஸமாசரேய்ய, தம் விபா⁴கே³ன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘க²த்தியம் தாவா’’திஆதி³மாஹ. தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ. திஸ்ஸோ குலஸம்பத்தியோதி க²த்திய-ப்³ராஹ்மணக³ஹபதி-மஹாஸாலகுலானி வத³தி. பஞ்ச ரூபிப்³ரஹ்மலோகே, சத்தாரோ அரூபீப்³ரஹ்மலோகேதி ஏவம் நவ ப்³ரஹ்மலோகே கம்மப⁴வவிபா⁴கே³ன, ஸேஸானம் க³ணனானம் உபபத்திப⁴வவிபா⁴கே³ன.

அபி⁴க்கந்தந்தி அதிவிய கமனீயம். ஸா பனஸ்ஸா கந்ததா அதிவிய இட்ட²தாய மனவட்³ட⁴னதாய ஸோப⁴னதாயாதி ஆஹ ‘‘அதிஇட்ட²ம் அதிமனாபம் அதிஸுந்த³ரந்தி அத்தோ²’’தி. ‘‘அபி⁴க்கந்த’’ந்தி வசனம் அபேக்கி²த்வா நபும்ஸகனித்³தே³ஸோ, வசனம் பன ப⁴க³வதோ த⁴ம்மதே³ஸனாதி ததா² வுத்தம். அத்த²மத்தத³ஸ்ஸனம் வா ஏதம், தஸ்மா அத்த²வஸேன லிங்க³விப⁴த்திவிபரிணாமோ வேதி³தப்³போ³. து³தியபதே³பி ஏஸேவ நயோ.

அதோ⁴முக²ட²பிதந்தி கேனசி அதோ⁴முக²ம் ட²பிதம். ஹேட்டா²முக²ஜாதந்தி ஸபா⁴வேனேவ ஹேட்டா²முக²ம் ஜாதம். உக்³கா⁴டேய்யாதி விவடம் கரேய்ய. ஹத்தே² க³ஹேத்வாதி ‘‘புரத்தா²பி⁴முகோ² உத்தராபி⁴முகோ² வா க³ச்சா²’’திஆதீ³னி அவத்வா ஹத்தே² க³ஹேத்வா நிஸ்ஸந்தே³ஹம் கத்வா ‘‘ஏஸ மக்³கோ³’’தி ஏவம் வத்வா ‘‘க³ச்சா²’’தி வதே³ய்ய. காளபக்க²சாதுத்³த³ஸீதி காளபக்கே² சாதுத்³த³ஸீ. நிக்குஜ்ஜிதம் உக்குஜ்ஜேய்யாதி ஆதே⁴ய்யஸ்ஸ அனாதா⁴ரபூ⁴தம் பா⁴ஜனம் தஸ்ஸ ஆதா⁴ரபா⁴வாபாத³னவஸேன உக்குஜ்ஜேய்ய. அஞ்ஞாணஸ்ஸ அபி⁴முக²த்தா ஹேட்டா²முக²ஜாததாய ஸத்³த⁴ம்மவிமுக²ம், ததோ ஏவ அதோ⁴முக²பா⁴வேன அஸத்³த⁴ம்மே பதிதந்தி ஏவம் பத³த்³வயம் யதா²ரஹம் யோஜேதப்³ப³ம், ந யதா²ஸங்க²யம். காமம் காமச்ச²ந்தா³த³யோபி படிச்சா²த³கா, மிச்சா²தி³ட்டி² பன ஸவிஸேஸம் படிச்சா²தி³காதி ஆஹ ‘‘மிச்சா²தி³ட்டி²க³ஹனபடிச்ச²ன்ன’’ந்தி. தேனாஹ ப⁴க³வா – ‘‘மிச்சா²தி³ட்டி²பரமாஹம், பி⁴க்க²வே, வஜ்ஜம் வதா³மீ’’தி (அ. நி. 1.310). ஸப்³பா³பாயகா³மிமக்³கோ³ கும்மக்³கோ³ ‘‘குச்சி²தோ மக்³கோ³’’தி கத்வா. ஸம்மாதி³ட்டி²ஆதீ³னம் உஜுபடிபக்க²தாய மிச்சா²தி³ட்டி²ஆத³யோ அட்ட² மிச்ச²த்தத⁴ம்மா மிச்சா²மக்³கோ³. தேனேவ ஹி தது³ப⁴யபடிபக்க²தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸக்³க³மோக்க²மக்³க³ம் ஆவிகரோந்தேனா’’தி வுத்தம். ஸப்பிஆதி³ஸன்னிஸ்ஸயோ பதீ³போ ந ததா² உஜ்ஜலோ, யதா² தேலஸன்னிஸ்ஸயோதி தேலபஜ்ஜோதக்³க³ஹணம். ஏதேஹி பரியாயேஹீதி ஏதேஹி நிக்குஜ்ஜிதுக்குஜ்ஜனபடிச்ச²ன்னவிவரணாதி³உபமோபமிதப்³ப³ப்பகாரேஹி.

பஸன்னாகாரந்தி பஸன்னேஹி காதப்³ப³ம் ஸக்காரம். ஸரணந்தி படிஸரணம் பராயணம். அஜ்ஜதாதி அஜ்ஜாதி பத³ஸ்ஸ வட்³ட⁴னமத்தம் ஹேத்த² தா-ஸத்³தோ³ யதா² ‘‘தே³வதா’’தி. பாணேஹி உபேதந்தி பாணேஹி ஸஹ ஸரணம் உபேதம். ‘‘யாவ மே பாணா த⁴ரந்தி, தாவ ஸரணம் க³தமேவ மம் தா⁴ரேதூ’’தி ஆபாணகோடிகம் அத்தனோ ஸரணக³மனம் பவேதே³தி. தேனாஹ ‘‘யாவ மே’’திஆதி³. யம் பனேத்த² அத்த²தோ அவிப⁴த்தம், தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

த³ஹரஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. புரிஸஸுத்தவண்ணனா

113. புரிமஸுத்தேதி புரிமஸுத்ததே³ஸனாயம். தத்த² ஹி உபஸங்கமந்தவேலாய ஸத்து² கு³ணே அஜானந்தோ கேவலம் ஸம்மோத³னம் கரோதி. தே³ஸனம் ஸுத்வா பன ஸத்து² கு³ணே ஞத்வா ஸரணங்க³தத்தா இத⁴ இமஸ்மிம் ஸமாக³மே அபி⁴வாதே³ஸி பஞ்சபதிட்டி²தேன வந்தி³. அத்தானம் அதி⁴ அஜ்ஜ²த்தம், அவிஜஹேன அத்தானம் அதி⁴கிச்ச உத்³தி³ஸ்ஸ பவத்தத⁴ம்மா அஜ்ஜ²த்தம் ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹணவஸேன, பு⁴ம்மத்தே² சேதம் பச்சத்தவசனம். காமஞ்சாயம் அஜ்ஜ²த்தஸத்³தோ³ கோ³சரஜ்ஜ²த்தவிஸயஜ்ஜ²த்தஅஜ்ஜ²த்தஜ்ஜ²த்தேஸு பவத்ததி. தே பனேத்த² ந யுஜ்ஜந்தீதி வுத்தம் ‘‘நியகஜ்ஜ²த்த’’ந்தி, நியகஸங்கா²தஅஜ்ஜ²த்தத⁴ம்மேஸூதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘அத்தனோ ஸந்தானே’’தி. லுப்³ப⁴னலக்க²ணோதி கி³ஜ்ஜ²னலக்க²ணோ, ஆரம்மணே த³ள்ஹக்³க³ஹணஸபா⁴வோதி அத்தோ². து³ஸ்ஸனலக்க²ணோதி குஜ்ஜ²னலக்க²ணோ, ப்³யாபஜ்ஜனஸபா⁴வோதி அத்தோ². முய்ஹனலக்க²ணோதி அஞ்ஞாணலக்க²ணோ, ஆரம்மணே ஸபா⁴வஸம்மோஹபா⁴வோதி அத்தோ². விஹேடே²ந்தீதி அத்த²னாஸனஅனத்து²ப்பாத³னேஹி விபா³தே⁴ந்தி. ததோ ஏவ யதா² ஸக்³க³மக்³கே³ஸு ந தி³ஸ்ஸதி, ஏவம் கரோந்தீதி ஆஹ ‘‘நாஸேந்தி வினாஸேந்தீ’’தி. அத்தனி ஸம்பூ⁴தாதி ஸந்தானே நிப்³ப³த்தா.

புரிஸஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. ஜராமரணஸுத்தவண்ணனா

114. அஞ்ஞத்ர ஜராமரணாதி ஜராமரணேன வினா. ஜராமரணவிரஹிதோ ஜாதோ நாம அத்தி² நு கோ²தி புச்ச²தி. பாளியம் ஜாதஸ்ஸாதி பச்சத்தே ஸாமிவசனம். மஹாஸாலாதி இமினா ர-காரஸ்ஸ ல-காரம் கத்வா ‘‘மஹாஸாலா’’தி வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேதி யதா² ‘‘புரத்தி²யோதி புலத்தி²யோ’’தி. மஹாஸாரப்பத்தாதி மஹந்தம் விப⁴வஸாரம் பத்தா. கோடிஸதம் த⁴னம், அயமேவ வா பாடோ². ‘‘கும்ப⁴ம் நாம த³ஸ அம்ப³ணானீ’’தி வத³ந்தி. இஸ்ஸராதி விப⁴விஸ்ஸரியேன இஸ்ஸரா. ஸுவண்ணரஜதபா⁴ஜனாதீ³னந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன வத்த²ஸேய்யாவஸதா²தி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. அஸாதா⁴ரணத⁴னானம் நிதா⁴னக³தத்தா ‘‘அனிதா⁴னக³தஸ்ஸா’’தி வுத்தம். துட்டி²கரணஸ்ஸாதி பாஸாத³ஸிவிகாதி³ஸுக²ஸாத⁴னஸ்ஸ.

ஆரகா கிலேஸேஹீதி நிருத்தினயேன ஸத்³த³ஸித்³தி⁴மாஹ. ஆரகாதி ச ஸப்³ப³ஸோ ஸமுச்சி²ன்னத்தா தேஹி தூ³ரேதி அத்தோ². ராகா³தீ³னம் ஹதத்தா, பாபகரணே ரஹாபா⁴வதோ, அனுத்தரத³க்கி²ணேய்யதாதி³பச்சயா ச அரஹம். காமஞ்சாயம் ஸம்யுத்தவண்ணனா, அபி⁴த⁴ம்மனயோ ஏவ பன நிப்பரியாயோதி ஆஹ ‘‘சத்தாரோ ஆஸவா’’தி ப்³ரஹ்மசரியவாஸந்தி மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியவாஸம். வுட்டா²தி வுட்ட²வந்தோ. சதூஹி மக்³கே³ஹி கரணீயந்தி பச்சேகம் சதூஹி மக்³கே³ஹி கத்தப்³ப³ம் பரிஞ்ஞாபஹானஸச்சி²கிரியபா⁴வனாபி⁴ஸமயம். ஏவம் க³தம் ஸோளஸவித⁴ம் ஹோதி. ஓஸீதா³பனட்டே²ன பா⁴ரா வியாதி பா⁴ரா. தேனாஹ ‘‘பா⁴ரா ஹவே பஞ்சக்க²ந்தா⁴’’திஆதி³ (ஸம். நி. 3.22). அத்தபடிப³த்³த⁴தாய அத்தனோ அவிஜஹனதோ பரமத்த²தே³ஸனாய ச பரமத்தோ² அரஹத்தம். காமஞ்சாயமத்தோ² ஸப்³ப³ஸமித்³தி⁴ஸஸந்ததிபரியாபன்னோ அனவஜ்ஜத⁴ம்மோ ஸம்ப⁴வதி அகுப்பஸபா⁴வா, அபரிஹானத⁴ம்மேஸு பன அக்³க³பூ⁴தே அரஹத்தே ஸாதிஸயோ, ந இதரேஸூதி ‘‘அரஹத்தஸங்கா²தோ’’திஆதி³ வுத்தம். ஓரம்பா⁴கி³யுத்³த⁴ம்பா⁴கி³யவிபா⁴க³ம் த³ஸவித⁴ம்பி ப⁴வேஸு ஸம்யோஜனம் கிலேஸகம்மவிபாகவட்டபச்சயோ ஹுத்வா நிஸ்ஸரிதும் அப்பதா³னவஸேன ப³ந்த⁴தீதி ப⁴வஸம்யோஜனம். ஸதிபி ஹி அஞ்ஞேஸம் தப்பக்கி²யபா⁴வேன வினா ஸம்யோஜனானி தேஸம் தப்பச்சயபா⁴வோ அத்தி², ப⁴வனியாமோ ஓரம்பா⁴கி³யுத்³த⁴ம்பா⁴கி³யஸங்க³ஹிதோதி தம்தம்ப⁴வனிப்³ப³த்தககம்மனியாமோ ச ஹோதி, ந ச உபச்சி²ன்னஸம்யோஜனஸ்ஸ கதானிபி கம்மானி ப⁴வம் நிப்³ப³த்தேந்தீதி தேஸம்யேவ ஸம்யோஜனட்டோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஸம்மா காரணேஹி ஜானித்வாதி ஞாயேன து³க்கா²தீ³ஸு ஸோ யதா² ஜானிதப்³போ³; ததா² ஜானித்வா, புப்³ப³காலகிரியாவிமுத்தா ஹி அபரகாலகிரியா ச யதா² ஸம்ப⁴வதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மக்³க³பஞ்ஞாயா’’திஆதி³ வுத்தம்.

பி⁴ஜ்ஜனஸபா⁴வோ க²ணாயத்தத்தா. நிக்கி²பிதப்³ப³ஸபா⁴வோ மரணத⁴ம்மத்தா. அயம் காயோ உஸ்மாயுவிஞ்ஞாணாபக³மோ ச²ட்³ட³னீயத⁴ம்மோ, யஸ்மிம் யம் பதிட்டி²தம், தம் தஸ்ஸ ஸந்தானக³தவிப்பயுத்தந்தி கத்வா வத்தப்³ப³தம் அரஹதீதி ஆஹ ‘‘கீ²ணாஸவஸ்ஸ ஹி அஜீரணத⁴ம்மோபி அத்தீ²’’திஆதி³. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘இமஸ்மிம்யேவ ப்³யாமமத்தே களேவரே ஸஸஞ்ஞிம்ஹி ஸமனகே லோகஞ்ச பஞ்ஞபேமி லோகஸமுத³யஞ்ச லோகனிரோத⁴ஞ்சா’’திஆதி³ (ஸம். நி. 1.107; அ. நி. 4.45). அஸ்ஸ கீ²ணாஸவஸ்ஸ, ‘‘ஜீரணத⁴ம்ம’’ந்தி யதா²வுத்தம் அஜீரணத⁴ம்மம் ட²பேத்வா ஜீரணத⁴ம்மம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தேஸம்பாயம் காயோ பே⁴த³னத⁴ம்மோ’’தி ஏவமாஹ. ஜரம் பத்தஸ்ஸேவ ஹிஸ்ஸ பே⁴த³னனிக்கி²பிதப்³ப³தானியதே அத்தே² ஸுத்ததே³ஸனா பவத்தா. அத்த²ஸ்ஸ உப்பத்தி அட்டு²ப்பத்தி, ஸா ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி அட்டு²ப்பத்திகோ. கிர-ஸத்³தோ³ அனுஸ்ஸவத்தோ², தேன அனுஸ்ஸவாக³தோயமத்தோ², ந அட்ட²கதா²க³தோதி தீ³பேதி. தேனாஹ ‘‘வத³ந்தீ’’தி. யேனாயம் அத்தோ² ஹேதுனா அட்டு²ப்பத்திகோ, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸிவிகஸாலாயம் நிஸீதி³த்வா கதி²த’’ந்தி வுத்தம். ‘‘விஹரதி ஜேதவனே’’தி நிதா³னவசனேன யதா² ந விருஜ்ஜ²தி, ததா² வேதி³தப்³ப³ம். நனு இமஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ புச்சா²வஸிகோ நிக்கே²போதி? ஸச்சமேதம், ஸுத்தேகதே³ஸம் பன ஸந்தா⁴ய அட்டு²ப்பத்திகதாவசனம். கேசி பன ‘‘யானம் ஆருஹித்வா ராஜா ஆக³தோ, ரஞ்ஞோ ஆரோஹனீயரத²ம் த³ஸ்ஸேத்வா வுத்த’’ந்திபி வத³ந்தி.

ஸரீரே பே²ணபிண்ட³ஸமே கிம் வத்தப்³ப³ம்? ஸப்³பி⁴ ஸத்³தி⁴ந்தி ஸாதூ⁴ஹி ஸஹ பவேத³யந்தி. ந ஹி கதா³சி ஸாதூ⁴னம் ஸாதூ⁴ஹி ஸஹ கத்தப்³பா³ ஹோந்தி, தஸ்மா ஸீத³னஸபா⁴வானம் கிலேஸானம் பி⁴ஜ்ஜனப்பத்தத்தா நிப்³பா³னம் ஸப்³பீ⁴தி வுச்சதி. புரிமபத³ஸ்ஸாதி ‘‘ஸதஞ்ச த⁴ம்மோ ந ஜரம் உபேதீ’’தி பத³ஸ்ஸ. காரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ப்³யதிரேகவஸேன. ஸதம் த⁴ம்மோ நிப்³பா³னம் கிலேஸேஹி ஸம்ஸீத³னபி⁴ஜ்ஜனஸபா⁴வோ ந ஹோதி, தஸ்மா தம் ஆக³ம்ம ஜரம் ந உபேதி. கிலேஸா பன தன்னிமித்தகா, ஏவமயம் வுத்தகாரணதோ ஜரம் ந உபேதீதி. தேனாஹ ‘‘இத³’’ந்திஆதி³. ஸுந்த³ராதி⁴வசனம் வா ஏதம் ‘‘ஸப்³பீ⁴’’தி பத³ம் அபாபதாதீ³பனதோ, ஸப்³பி⁴த⁴ம்மபூ⁴தந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘விராகோ³ தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதி (இதிவு. 90; அ. நி. 4.34), ந தேன த⁴ம்மேன ஸமத்தி² கிஞ்சீ’’தி (கு². பா. 6.4; ஸு. நி. 227) ச.

ஜராமரணஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. பியஸுத்தவண்ணனா

115. ரஹஸி க³தஸ்ஸாதி ஜனஸம்பா³த⁴தோ அபக்கந்தஸ்ஸ. நிலீனஸ்ஸ தேனேவ ஜனவிவேகேன ஏகமந்தம் நிஸஜ்ஜாய ஏகீபா⁴வேன படிஸல்லீனஸ்ஸ விய. தேனாஹ ‘‘ஏகீபூ⁴தஸ்ஸா’’தி. ஸப்³ப³ஞ்ஞுபா⁴ஸிதம் கரோந்தோ ஆஹ தஸ்ஸ வசனம் ‘‘ஏவமேத’’ந்தி ஸம்படிச்சி²த்வா தஸ்ஸ வசனம் ததா²பச்சனுபா⁴ஸந்தோ. அந்தகேனாதி⁴பன்னத்தா ஏவ கே²த்தவத்து²ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணாதி³ மானுஸம் ப⁴வம் ஜஹதோ. அனுக³ந்தி அனுக³தம், தமேவ அனுகா³மீதி அத்தோ². நிசயந்தி உபரூபரி வட்³டி⁴யா நிசிதபூ⁴தம். ஸம்பராயிகந்தி ஸம்பராய ஹிதம்.

பியஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. அத்தரக்கி²தஸுத்தவண்ணனா

116. பீத³ஹனந்தி ஸம்யமனம். கம்மபத²பே⁴த³ம் அப்பத்தஸ்ஸாதி ஸுபினகாலோ விய பவத்திமத்ததாய கம்மபத²விஸேஸம் அக³தஸ்ஸ. கம்மஸ்ஸாதி அகுஸலகம்மஸ்ஸ. ஸம்வரந்தி ஸம்வரபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி, இதரஸ்ஸ பன ஸம்வரபா⁴வோ புரிமேஹி தீஹி பதே³ஹி த³ஸ்ஸிதோவாதி. ஓத்தப்பம்பி க³ஹிதமேவ தத³வினாபா⁴வதோ. ந ஹி பாபஜிகு³ச்ச²னம் பாபஉத்ராஸரஹிதம், உத்ராஸோ வா பாபஜிகு³ச்ச²னரஹிதோ அத்தீ²தி.

அத்தரக்கி²தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. அப்பகஸுத்தவண்ணனா

117. உளாரஸத்³தோ³ ஸேட்டே² ப³ஹுகே ச தி³ஸ்ஸதீதி ஆஹ ‘‘பணீதே ச ப³ஹுகே சா’’தி. மானமஜ்ஜனேனாதி மானவஸேன மத³ப்பத்தியா. அதிக்கமந்தி ஸாது⁴மரியாத³வீதிக்கமலக்க²ணம் தோ³ஸம். கூடோ பாஸோ.

அப்பகஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. அட்³ட³கரணஸுத்தவண்ணனா

118. யஸ்மா காமனிமித்தம் ஸத்தோ ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸதி, தஸ்மா காமா தஸ்ஸ பதிட்டா² பச்சயோ காரணந்தி ஆஹ ‘‘காமஹேதூ’’திஆதி³. ப⁴த்³ரமுக²ஸீஸேன விடடுப⁴ம் ப⁴த்³ரோபசாரேன உபசரதீதி அத்தோ², வினிச்ச²யோ கரீயதி ஏத்தா²தி அட்³ட³கரணம், வினிச்ச²யட்டா²னம். கி²ப்பந்தி கூடம், மச்ச²கி²ப்பந்திபி வட்டதி. ஓட்³டி³தந்தி ஓட்³ட³னவஸேன ப²லம் பாபிதம்.

அட்³ட³கரணஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

8. மல்லிகாஸுத்தவண்ணனா

119. ‘‘கஸ்மா புச்ச²தீ’’தி? புச்சா²காரணம் சோதே³த்வா ஸமுத³யதோ பட்டா²ய த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அயம் கிர மல்லிகா’’திஆதி³ வுத்தம். மாலாராமம் க³ந்த்வாதி அத்தனோ பிது மாலாராமம் ரக்க²ணத்த²ஞ்சேவ அவஸேஸபுப்ப²க்³க³ஹணத்த²ஞ்ச க³ந்த்வா. காஸிகா³மேதி காஸிரட்ட²ஸ்ஸ கா³மே. ஸோ கிர கா³மோ மஹாகோஸலராஜேன அத்தனோ தீ⁴துயா பதிக⁴ரம் க³ச்ச²ந்தியா புப்ப²மூலத்தா²ய தி³ன்னோ, தம்னிமித்தம். பா⁴கி³னேய்யேன அஜாதஸத்துனா. தஸ்ஸாதி ரஞ்ஞோ பஸேனதி³ஸ்ஸ. ஸாதி மல்லிகா. நிவத்திதுந்தி தஸ்ஸா த⁴ம்மதாய நிவத்திதும் தஸ்ஸா வசனம் படிக்கி²பிதும். நேவஜ்ஜ²கா³தி வத்தமானத்தே² அதீதவசனந்தி ஆஹ ‘‘நாதி⁴க³ச்ச²தீ’’தி. புது² அத்தாதி தேஸம் ஸத்தானம் அத்தா.

மல்லிகாஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

9. யஞ்ஞஸுத்தவண்ணனா

120. தூ²ணந்தி யஞ்ஞூபத்த²ம்ப⁴ம். உபனீதானி யஞ்ஞம் யஜிதும் ஆரம்பா⁴ய. ஏத்தாவதாதி ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே…பே… ருத³மானா பரிகம்மானி கரோந்தீ’’தி ஏத்தகேன பாடே²ன. ஸன்னிட்டா²னந்தி ‘‘நம் இத்தி²ம் லபி⁴ஸ்ஸாமி நு கோ², ந நு கோ² லபி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி நிச்ச²யம் அவிந்த³ந்தோ ந ஞாயந்தோ. பே²ணுத்³தே³ஹகந்தி யதா² யத்த² குதி²தே பே²ணம் உத்³தே³ஹதி ந உபதீ⁴யதி, ஏவம் அனேகவாரம் பே²ணம் உட்டா²பேத்வா. தம் தி³வஸந்தி தஸ்மிம் ரஞ்ஞா நித்³த³ம் அலபி⁴த்வா து³க்க²ஸேய்யதி³வஸே. ஆலோகம் ஓலோகேத்வாதி லோஹகும்பி⁴முக²வட்டிஸீஸே பத்தே தத்த² மஹந்தம் ஆலோகம் ஓலோகேத்வா. அத்தானோ வசனம் ரஞ்ஞோ பவத்திஞாபனத்த²ம். மஹாஸத்³தோ³ உத³பாதி³ ‘‘ஏவரூபம் யஞ்ஞம் ராஜா காராபேதீ’’தி. வத்துகாமோ அஹோஸி, வத்துஞ்ச பன அவிஸஹந்தோ ‘‘ஸ’’ இதி வத்வா லோஹகும்பி⁴யம் நிமுக்³கோ³. இமம் கா³த²ம் வத்துகாமோ அஹோஸீதி அயம் பனேத்த² ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏஸ நயோ ஸேஸபத³த்³வயேபி. த⁴ம்மபே⁴ரிம் சராபேஸும் ‘‘கோசி கஞ்சி பாணம் மா ஹனதூ’’தி. ஸோ இத்தி²ஸாமிகோ புரிஸோ ஸோதாபத்திப²லே பதிட்ட²ஹி அத்தனோ உபனிஸ்ஸயஸம்பத்தியா ஸத்து ச தே³ஸனாவிலாஸஸம்பத்தியா, ராஜா பன மஹாபோ³தி⁴னிருஜ்ஜ²னஸபா⁴வத்தா கிஞ்சி விஸேஸம் நாதி⁴க³ச்சி².

ஸங்க³ஹவத்தூ²னீதி லோகஸ்ஸ ஸங்க³ஹகாரணானி. நிப்ப²ன்னஸஸ்ஸதோ நவபா⁴கே³ கஸ்ஸகஸ்ஸ த³த்வா ரஞ்ஞம் ஏகபா⁴க³க்³க³ஹணம் த³ஸமபா⁴க³க்³க³ஹணம். ஏவம் கஸ்ஸகா ஹட்ட²துட்டா² ஸஸ்ஸானி ஸம்பாதே³ந்தீதி ஆஹ ‘‘ஸஸ்ஸஸம்பாத³னே மேதா⁴விதாதி அத்தோ²’’தி. ததோ ஓரபா⁴கே³ கிர ச²பா⁴க³க்³க³ஹணம் ஜாதம். ச²மாஸிகந்தி ச²ன்னம் ச²ன்னம் மாஸானம் பஹோனகம். பாஸேதீதி பாஸக³தே விய கரோதி. வாசாய பியஸ்ஸ பியகரஸ்ஸ கம்மம் வாசாபேய்யம். ஸப்³ப³ஸோ ரட்ட²ஸ்ஸ இத்³தா⁴தி³பா⁴வதோ கே²மம். நிரப்³பு³த³ம் சோரியாபா⁴வதோ. இத³ஞ்ஹி ரட்ட²ம் அசோரியம் நிரக்³க³ளந்தி வுச்சதி அபாருதக⁴ரபா⁴வதோ.

உத்³த⁴ம்மூலகம் கத்வாதி உம்மூலம் கத்வா. த்³வீஹி பரியஞ்ஞேஹீதி மஹாயஞ்ஞஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴கே³ பச்சா² ச பவத்தேதப்³பே³ஹி த்³வீஹி பரிவாரயஞ்ஞேஹி. ஸத்தவீஸதி…பே… நஸ்ஸாதி ஸத்தவீஸாதி⁴கானம் திண்ணம் பஸுஸதானம் த்³வாவீஸதியா அஸ்ஸாதீ³ஹி ச ஸட்டி²அதி⁴கத்³விஸதஆரஞ்ஞகபஸூஹி ச ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பிண்டி³தானம் பன நவாதி⁴கச²ஸதபஸூனம் மாரணேன பே⁴ரவஸ்ஸ பாபபீ⁴ருகானம் ப⁴யாவஹஸ்ஸ. ததா² ஹி வத³ந்தி –

‘‘ச²ஸதானி நியுஜ்ஜந்தி, பஸூனம் மஜ்ஜி²மே ஹனி,

அஸ்ஸமேத⁴ஸ்ஸ யஞ்ஞஸ்ஸ, அதி⁴கானி நவாபி சா’’தி.

ஸம்மந்தி யுக³ச்சி²த்³தே³ பக்கி²பிதப்³ப³த³ண்ட³கம். பாஸேந்தீதி கி²பந்தி. ஸம்ஹாரிமேஹீதி ஸகடேஹி வஹிதப்³பே³ஹி யூபேஹி. புப்³பே³ கிர ஏகோ ராஜா ஸம்மாபாஸம் யஜந்தோ ஸரஸ்ஸதினதீ³தீரே பத²வியா விவரே தி³ன்னே நிமுக்³கோ³யேவ அஹோஸி. அந்த⁴பா³லப்³ராஹ்மணா க³தானுக³திக³தா ‘‘அயம் தஸ்ஸ ஸக்³க³க³மனமக்³கோ³’’தி ஸஞ்ஞாய தத்த² ஸம்மாபாஸயஞ்ஞம் பட்ட²பேந்தி. தேன வுத்தம் ‘‘நிமுக்³கோ³காஸதோ பபு⁴தீ’’தி. அயூபோ அப்பகதி³வஸோ யாகோ³, ஸயூபோ ப³ஹுதி³வஸம் ஸாதே⁴ய்யோ ஸத்ரயாகோ³. மந்தபதா³பி⁴ஸங்க²தானம் ஸப்பிமதூ⁴னம் வாஜமிதி ஸமஞ்ஞா, ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணகோ³மஹிம் ஸாதி³ஸத்தரஸகத³க்கி²ணஸ்ஸ. ஸாரக³ப்³ப⁴கோட்டா²கா³ராதீ³ஸு நத்தே²த்த² அக்³க³ளந்தி நிரக்³க³ளோ. தத்த² கிர யஞ்ஞே அத்தனோ ஸாபதேய்யம் அனவஸேஸதோ அனிகூ³ஹித்வா நிய்யாதீயதி. மஹாரம்பா⁴தி ப³ஹுபஸுகா⁴தகம்மா. அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘விவிதா⁴ யத்த² ஹஞ்ஞரே’’தி வக்க²மானத்தா ‘‘மஹாகிச்சா’’தி அத்தோ² வுத்தோ, இத⁴ ‘‘மஹாரம்பா⁴தி பபஞ்சவஸேன அஜேளகா’’திஆதி³ வுத்தந்தி ‘‘ப³ஹுபஸுகா⁴தகம்மா’’தி அத்தோ² வுத்தோ. நிராரம்பா⁴தி ஏத்தா²பி வுத்தனயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அனுக³தம் குலந்தி அனுகுலம், குலானுக³தந்தி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. தேனாஹ ‘‘யம் நிச்சப⁴த்தாதி³…பே… அத்தோ²’’தி.

யஞ்ஞஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

10. ப³ந்த⁴னஸுத்தவண்ணனா

121. இத³ந்தி ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே’’திஆதி³கம் வசனம். தே பி⁴க்கூ² ஆரோசேஸுந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தேஸூதி தேஸு ரஞ்ஞா ப³ந்தா⁴பிதமனுஸ்ஸேஸு. ஸுகதகாரணந்தி ஸுகாரணகிரியம் ஆரோசேஸும், ந கேவலம் தேஸம் மனுஸ்ஸானம் ப³ந்தா⁴பிதபா⁴வம். இதா³னி தமத்த²ம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ரஞ்ஞோ கிரா’’திஆதி³ வுத்தம். அட்ட²வங்கோதி அட்ட²ம்ஸோ. அந்தோக⁴ரசாரினோதி அந்தேபுரவாஸினோ.

உக்கட்டே²தி யுத்³தே⁴. மந்தீஸூதி கு³த்தமந்தீஸு. அகுதூஹலந்தி ஸஞ்ஞதம். பியந்தி பியாயிதப்³ப³ம். அன்னபானம்ஹி மது⁴ரே அபு⁴த்தே உப்பன்னே. அத்தே²தி அத்தே² கிச்சே ஜாதே தி²ரந்தி ந கதே²ந்தி காயப³லமத்தேன அபனேதும் ஸக்குணேய்யத்தா. ஸுட்டு² ரத்தரத்தாதி அதிவிய ரத்தா ஏவ ஹுத்வா ரத்தா. ஸாரத்தேனாதி ஸாரபா⁴வேன ஸாரபா⁴வஸஞ்ஞாய. ஓஹாரினந்தி ஹேட்டா² ஹரணஸீலந்தி ஆஹ ‘‘சதூஸு அபாயேஸு ஆகட்³ட⁴னக’’ந்தி. ஸிதி²லந்தி ஸிதி²லாகாரம், ந பன ஸிதி²லம். தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘து³ப்பமுஞ்ச’’ந்தி.

ப³ந்த⁴னஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

பட²மவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. து³தியவக்³கோ³

1. ஸத்தஜடிலஸுத்தவண்ணனா

122. புப்³பா³ராமஸங்கா²தேதி ஸாவத்தி²னக³ரஸ்ஸ புப்³ப³தி³ஸாய கதத்தா புப்³பா³ராமேதி ஸங்க²ம் க³தே. தத்ராதி ‘‘மிகா³ரமாதுயா பாஸாதே³’’தி தஸ்மிம் ஸம்கி²த்தவசனே. அயம் இதா³னி வுச்சமானா அனுபுப்³பி³கதா² ஆதி³தோ பட்டா²ய அனுக்கமகதா². பத்த²னம் அகாஸி தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அக்³கு³பட்டா²யிகம் ஏகம் உபாஸிகம் தி³ஸ்வா தம் டா²னந்தரம் ஆகங்க²ந்தீ. மேண்ட³கபுத்தஸ்ஸாதி மேண்ட³கஸேட்டி²புத்தஸ்ஸ. மாதிட்டா²னே ட²பேஸி தஸ்ஸா உபகாரம் க³ருபா⁴வஞ்ச தி³ஸ்வா. தாய காரிதே பாஸாதே³தி தாய மஹாஉபாஸிகாய மஹாலதாபஸாத⁴னம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா நவஹி கோடீஹி கரீஸமத்தே பூ⁴மிபா⁴கே³ காரிதே ஸஹஸ்ஸக³ப்³ப⁴படிமண்டி³தே பாஸாதே³.

பரூள்ஹகச்சா²தி பரூள்ஹகச்ச²லோமா. கமண்ட³லுக⁴டிகாதி³ம் பப்³ப³ஜிதபரிக்கா²ரம். நக்³க³போ⁴க்³க³னிஸ்ஸிரிகானந்தி நக்³கா³னஞ்சேவ போ⁴க்³கா³னஞ்ச நிஸ்ஸிரிகானஞ்ச. தே ஹி அனிவத்த²வத்த²தாய நக்³கா³ சேவ, அசேலகவதாதி³னா போ⁴க்³க³ஸரீரதாய போ⁴க்³கா³, ஸோபா⁴ரஹிததாய நிஸ்ஸிரிகா ச. அத்தனா தி³ட்ட²ஸுதம் படிச்சா²தே³த்வா ந கதே²ய்யுந்தி அகாரணமேதம் தேஸம் ரஞ்ஞா பயுத்தசரபுரிஸபா⁴வதோ. ஏவம் கதே பன தே ‘‘அஞ்ஞேபி பப்³ப³ஜிதா அத்தீ²தி அயம் ஜானாதீ’’தி மஞ்ஞேய்யுந்தி கோஹஞ்ஞசித்தோ ஏவம் அகாஸீதி ஸக்கா விஞ்ஞாதும். ததா² ஹி தேனத்தே²ன அபரிதோஸமானோ ‘‘அபிசா’’திஆதி³மாஹ.

காஸிகசந்த³னந்தி உஜ்ஜலசந்த³னம். தம் கிர வண்ணவஸேன ஸமுஜ்ஜலம் ஹோதி பப⁴ஸ்ஸரம், தத³த்த²மேவ நம் ஸண்ஹதரம் கரோந்தி. தேனாஹ ‘‘காஸிகசந்த³னந்தி ஸண்ஹசந்த³ன’’ந்தி. வண்ணக³ந்த⁴த்தா²யாதி வண்ணஸோப⁴த்த²ஞ்சேவ ஸுக³ந்த⁴பா⁴வத்த²ஞ்ச. வண்ணக³ந்த⁴த்தா²யாதி ச²விராக³கரணத்த²ஞ்சேவ ஸுக³ந்த⁴த்தா²ய ச. ‘‘கி³ஹினா’’திஆதீ³ஹி பதே³ஹி ஏவம் பமாத³விஹாரினா தயா அரஹந்தோ து³விஞ்ஞேய்யாதி த³ஸ்ஸேதி.

ஸம்வாஸோ நாம இத⁴ காலேன உபஸங்கமனந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘உபஸங்கமந்தேனா’’தி ஆஹ. காயவாசாஹி அஸம்யதேனபி ஸம்யதாகாரோ, அஸம்வுதிந்த்³ரியேனபி ஸம்வுதிந்த்³ரியாகாரோ. பரிக்³க³ஹேஸ்ஸாமீதி வீமம்ஸிஸ்ஸாமி ‘‘பரிஸுத்³த⁴ம் நு கோ², நோ’’தி. ஸப்பஞ்ஞேனாதி ஸீலபரிக்³க³ண்ஹனபஞ்ஞாய ஸப்பஞ்ஞேன. ஜானிதும் ந ஸக்கோதி ஸபா⁴வஸ்ஸ ஸதோ ஸீலஸ்ஸ அனுபதா⁴ரணதோ.

கத²னேனாதி அபராபரம் கத²னேன. ததா² ஹி வக்க²தி ‘‘ஏகச்சஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³. அரியவோஹாரோதி தி³ட்டா²தி³லக்க²ணேன வோஹரிதோ ‘‘தி³ட்ட²ம் அதி³ட்ட²’’ந்திஆதி³னா பவுத்தஸத்³த³வோஹாரோ. தஸ்ஸ பன காரணமேவ க³ண்ஹந்தோ ‘‘ஏத்த² சேதனா’’தி ஆஹ. ஏஸ நயோ அனரியவோஹாரேபி. பரமத்த²தோ ஹி ஸச்சவாசாத³யோ முஸாவாதா³த³யோ சேதனாலக்க²ணாதி. பஞ்ஞத்திவோஹாரோ ததா² ததா² வோஹரிதப்³ப³தோ ஏவமாஹ ‘‘ஸம்வோஹாரேன கோ², மஹாராஜ, ஸோசேய்யம் வேதி³தப்³ப³’’ந்தி.

ஞாணதா²மோதி ஞாணகு³ணப³லம், யேன டா²னுப்பத்திகபடிபா⁴னாதி³னா அச்சாயிககிச்சகரணீயானி நிட்டா²பேதி. ஸம்கதா²யாதி அத்த²வீமம்ஸனவஸேன பவத்தாய ஸம்மாகதா²ய. உப்பிலவதி லஹுகபா⁴வதோ. ஹேட்டா²சரகாதி அவசரகா. யே அனுபவிஸித்வா பரேஸம் ரஹஸ்ஸவீமம்ஸனவஸேன பவத்தா, தேஸு ஓசரகவோஹாரோதி வுத்தம் ‘‘சரா ஹீ’’திஆதி³.

வண்ணஸண்டா²னேனாதி வண்ணேன வா ஸண்டா²னேன வா வண்ணபோக்க²ரதாய வா ஸண்டா²னஸம்பத்தியா வா. ஸுஜானோ பேஸலோ விஸ்ஸஸேதி யோஜனா. லஹுகத³ஸ்ஸனேனாதி பரித்தத³ஸ்ஸனேன விஜ்ஜுகேன விய. பரிக்கா²ரப⁴ண்ட³கேனாதி பப்³ப³ஜிதபரிக்கா²ரபூ⁴தேன ப⁴ண்ட³கேன. லோஹட்³ட⁴மாஸோதி லோஹமயோ உபட்³ட⁴க்³க⁴னகமாஸோ.

ஸத்தஜடிலஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. பஞ்சராஜஸுத்தவண்ணனா

123. ரூபாதி ரூபஸங்கா²தா காமகு³ணா. தே பன நீலாதி³வஸேன அனேகபே⁴த³பி⁴ன்னாபி ரூபாயதனத்தா சக்கு²விஞ்ஞேய்யதம் நாதிவத்தந்தீதி ஆஹ ‘‘நீலபீதாதி³பே⁴த³ம் ரூபாரம்மண’’ந்தி. தோ-ஸத்³தோ³பி தா³-ஸத்³தோ³ விய காலத்தோ² ஹோதீதி ஆஹ ‘‘யதோதி யதா³’’தி. மனம் ஆபயதி வட்³டே⁴தீதி மனாபம், மனோரமம். மனாபனிப்ப²த்திதந்தி தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ மனஸா பியாயிதம், தஸ்ஸ அக்³க³பா⁴வேன பரியந்தம் பரமம் கோடிம் கத்வா பவத்திதந்தி அத்தோ². புக்³க³லமனாபந்தி ஆரம்மணஸபா⁴வம் அசிந்தேத்வா புக்³க³லஸ்ஸ வஸேன மனாபபா⁴வேனேவ இட்ட²தாய இட்ட²ந்தி. ஸம்முதீதி ஸமஞ்ஞா. புக்³க³லமனாபம் நாம ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸவஸேன விபரீதம்பி க³ண்ஹாதி இதரஸபா⁴வதோதி ஆஹ ‘‘யம் ஏகஸ்ஸ…பே… இட்ட²ம் கந்த’’ந்தி. இதா³னி தம் ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யவஸேன யோஜேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பச்சந்தவாஸீன’’ந்திஆதி³மாஹ. இத³ம் புக்³க³லமனாபந்தி இத³ம் யதா²வுத்தம் ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞேய்யம் விய அஞ்ஞம்பி ஏவம்ஜாதிகம் தேன தேன புக்³க³லேன மனாபந்தி க³ஹேதப்³பா³ரம்மணம் புக்³க³லமனாபம் நாம.

லோகே படிவிப⁴த்தம் நத்தி², விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸனேன லோகேன மது⁴ரஜாதேனபி படிவிப⁴த்தம் கத்வா க³ஹேதும் ந ஸக்குணேய்யாதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘விப⁴ஜித்வா பன த³ஸ்ஸேதப்³ப³’’ந்தி. தி³ப்³ப³கப்பம்பீதி தே³வலோகபரியாபன்னஸதி³ஸம்பி அமனாபம் உபட்டா²தி உளாரபணீதாரம்மணபரிசயதோ. மஜ்ஜி²மானம் பன…பே… விப⁴ஜிதப்³ப³ம் தேஸம் மனாபஸ்ஸ மனாபதோ, அமனாபஸ்ஸ அமனாபதோ உபட்டா²னதோ. தத்த²பி இட்டா²னிட்ட²பரிச்சே²தோ³ நிப்பரியாயதோ ஏவம் வேதி³தப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தஞ்ச பனேத’’ந்திஆதி³. தஞ்ச பனேதம் இட்டா²னிட்ட²பூ⁴தம் ஆரம்மணம் காமாவசரஜவனேஸு அகுஸலஸ்ஸ வஸேன யேபு⁴ய்யேன பவத்ததீதி கத்வா தத்த² ‘‘ரஜ்ஜதி து³ஸ்ஸதீ’’தி அகுஸலஸ்ஸேவ பவத்தி த³ஸ்ஸிதா. ஸேஸகாமாவசரஸ்ஸபி வஸேன பவத்தி லப்³ப⁴தேவ. ததா² ஹி தம் அப்படிகூலேபி படிகூலாகாரதோ, படிகூலேபி அப்படிகூலாகாரதோ பவத்ததீதி. விபாகசித்தம் இட்டா²னிட்ட²ம் பரிச்சி²ந்த³தி, ந ஸக்கா விபாகம் வஞ்சேதுந்தி. குஸலகம்மம் ஹி ஏகந்ததோ இட்ட²மேவ, அகுஸலகம்மஞ்ச அனிட்ட²மேவ, தஸ்மா தத்த² உப்பஜ்ஜமானம் விபாகசித்தம் யதா²ஸபா⁴வதோ பவத்ததீதி.

யம் பன ஸம்மோஹவினோத³னியம் ‘‘குஸலகம்மஜம் அனிட்ட²ம் நாம நத்தீ²’’தி ஏத்தகமேவ வுத்தம், தம் பன நித³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். தேன ஸோப⁴னம் அகுஸலகம்மஜம்பி ஏகச்சானம் ஸத்தானம் இட்ட²ந்தி அனுஞ்ஞாதம் ஸியா. குஸலகம்மஜம் பன ஸப்³பே³ஸம் இட்ட²மேவாதி வத³ந்தி. திரச்சா²னக³தானம் கேஸஞ்சி மனுஸ்ஸரூபம் அமனாபம், யதோ தே தி³ஸ்வாவ பலாயந்தி. மனுஸ்ஸா ச தே³வதானம் ரூபம் தி³ஸ்வா பா⁴யந்தி, தேஸம்பி விபாகவிஞ்ஞாணம் தம் ரூபம் ஆரப்³ப⁴ குஸலவிபாகமேவ உப்பஜ்ஜதி, தாதி³ஸஸ்ஸ பன புஞ்ஞஸ்ஸ அபா⁴வா ந தேஸம் தத்த² அபி⁴ரதி ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். குஸலகம்மஜஸ்ஸ பன அனிட்ட²ஸ்ஸ அபா⁴வோ விய அகுஸலகம்மஜஸ்ஸ ஸோப⁴னஸ்ஸ இட்ட²ஸ்ஸ அபா⁴வோ வத்தப்³போ³. ஹத்தி²ஆதீ³னம்பி ஹி அகுஸலகம்மஜம் மனுஸ்ஸானம் அகுஸலவிபாகஸ்ஸேவ ஆரம்மணம், குஸலகம்மஜம் பன பவத்தே ஸமுட்டி²தம் குஸலவிபாகஸ்ஸ, இட்டா²ரம்மணேன வோமிஸ்ஸகத்தா அப்பகம் அகுஸலகம்மஜம் ப³ஹுலம் அகுஸலவிபாகுப்பத்தியா காரணம் ந ப⁴விஸ்ஸதீதி ஸக்கா வத்தும். இதா³னி தமேவ விபாகவஸேன இட்டா²னிட்டா²ரம்மணவவத்தா²னம் விபா⁴வேதும் ‘‘கிஞ்சாபி ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தயித³ம் ஸம்முதிமனாபஸம்விபா⁴க³த்த²ம் வுத்தம், இத⁴ பன ந ததா² விப⁴த்தந்தி ஆஹ ‘‘ப⁴க³வா பனா’’திஆதி³.

ஸோ உபாஸகோ சந்த³னங்க³லகா³மே ஜாதத்தா ‘‘சந்த³னங்க³லிகோ’’தி பஞ்ஞாயதி, ‘‘சந்த³னவிலாஸோ’’தி கேசி. தஸ்ஸ உபாஸகஸ்ஸ படிபா⁴னம் உத³பாதீ³தி யோஜனா. தே ராஜானோ ஹதப்பபே⁴ ஹதஸோபே⁴ தி³ஸ்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. உத³காபி⁴ஸித்தேதி உத³கேன அபி⁴ஸிஞ்சிதே. அங்கா³ரே வியாதி அங்கா³ரக்க²ணே விய.

காலஸ்ஸேவாதி பகே³வ. அவிக³தக³ந்த⁴ம் தங்க²ணவிகஸிததாய. ஈதி³ஸம் வசனந்தி ‘‘அச்சா²தே³ஸீ’’தி ஏவரூபம் வசனந்தி.

பஞ்சராஜஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. தோ³ணபாகஸுத்தவண்ணனா

124. ‘‘தோ³ணபாககுர’’ந்தி ஏத்த² விப⁴த்திலோபம் கத்வா நித்³தே³ஸோதி ஆஹ ‘‘தோ³ணபாகம் குர’’ந்தி. தோ³ணஸ்ஸாதி சதுன்னம் ஆள்ஹகானம், ஸோளஸனாளீனந்தி அத்தோ². தது³பியந்தி தத³னுரூபம், தஸ்ஸ வுத்தபரிமாணஸ்ஸ அனுச்ச²விகந்தி அத்தோ². புப்³பே³தி தம்தி³வஸதோ புரிமதரதி³வஸேஸு. ப³லவாதி மஹா. ப⁴த்தபரிளாஹோதி ப⁴த்தஸம்மத³ஹேதுகோ. அஸ்ஸ ரஞ்ஞோ உபோ⁴ஸு பஸ்ஸேஸு க³ஹிததாலவண்டா பீ³ஜந்தி யமகதாலவண்டேஹி. பா²ஸுவிஹாரந்தி போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுதாய லத்³த⁴ப்³ப³ஸுக²விஹாரம். போ⁴ஜனமத்தஞ்ஞூ ஹி ஸுக²விஹாரோ ஹோதி. தேனாஹ ‘‘தனுகஸ்ஸ ப⁴வந்தி வேத³னா, ஸணிகம் ஜீரதி ஆயு பாலய’’ந்தி.

தனுகஸ்ஸாதி தனுகா அஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ, பு⁴த்தபச்சயா விஸபா⁴க³வேத³னா ந ஹோந்தீதி அத்தோ². ஸணிகந்தி மந்த³ம் முது³கம், அபரிஸ்ஸயமேவாதி அத்தோ². ஜீரதீதி பரிபு⁴த்தாஹாரோ பச்சதி. ஆயுபாலயந்தி நிரோதோ⁴ அவேத³னோ ஜீவிதம் ரக்க²ந்தோ. அத² வா ஸணிகம் ஜீரதீதி ஸோ போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞூ புக்³க³லோ பரிமிதாஹாரதாய ஸணிகம் சிரேன ஜீரதி ஜரம் பாபுணாதி ஜீவிதம் பாலேந்தோ.

பரியாபுணித்வாதி ஏத்த² யதா² ஸப்³ப³ம் ஸோ பரியாபுணி, ததோ பரஞ்ச யதா² படிபஜ்ஜி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ரஞ்ஞா ஸத்³தி⁴’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தாவதகே தண்டு³லே ஹாரேய்யாஸி தது³பியஞ்ச ப்³யஞ்ஜனந்தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴.

புரிஸபா⁴கோ³ ஏஸாதி மஜ்ஜி²மேன புரிஸேன பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³பா⁴கோ³ ஏஸோ, யதி³த³ம் நாளிகோத³னமத்தம். ஸல்லிகி²தஸரீரதாதி ப⁴மம் ஆரோபேத்வா உல்லிகி²தஸ்ஸ விய ஸப்³ப³பரிளாஹவூபஸமஸ்ஸ புது²லதாபக³தஸரீரஸ்ஸ. ஸீலம் ஸம்பராயிகத்தோ²தி வுத்தம், குதோ பனேத்த² ஸீலந்தி ஆஹ ‘‘போ⁴ஜனே’’திஆதி³. ஸீலங்க³ம் நாம ஹோதீதி சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலஸ்ஸ அவயவோ ஏகோ பா⁴கோ³ ஹோதி.

தோ³ணபாகஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. பட²மஸங்கா³மஸுத்தவண்ணனா

125. வேதே³ன ஞாணேன ஈஹதி இரியதீதி வேதே³ஹீ, கோஸலராஜப⁴கி³னீ அஜாதஸத்துனோ மாதா, ஸா கிர ஸம்பஜஞ்ஞஜாதிகா. தேனாஹ ‘‘பண்டி³தாதி⁴வசன’’ந்தி, சத்தாரி அங்கா³னி ஏதிஸ்ஸந்தி சதுரங்கி³னீ. த்³வின்னம் ரஜ்ஜானந்தி காஸிகரஜ்ஜமக³த⁴ரஜ்ஜானம் அந்தரே, ஸோ பன கா³மோ காஸிகரஜ்ஜோ.

பாபாதி லாமகா நிஹீனாசாரா. மேஜ்ஜதி ஸினிய்ஹதீதி மேத்தி, ஸா ஏதேஸு அத்தீ²தி மித்தா. ஸஹ அயந்தி பவத்தந்தீதி ஸஹாயா. ஸம்பவங்கந்தி ஸுட்டு² ஓனதம். ஜயகாரணம் தி³ஸ்வா ஆஹ, ததா² ஹி ‘‘அஜ்ஜ இமம் ரத்திம் து³க்க²ம் ஸேதீ’’தி காலபரிச்சே²த³வஸேன வுத்தம். வேரிகா⁴தோ நாம வேரிபுக்³க³லே ஸதீதி ஆஹ ‘‘வேரிபுக்³க³லம் லப⁴தீ’’தி.

பட²மஸங்கா³மஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. து³தியஸங்கா³மஸுத்தவண்ணனா

126. ஸுணாதா²தி ‘‘வத்வா’’தி வசனஸேஸோ. உபகப்பதீதி ஸம்ப⁴வதி. ஸய்ஹம் ஹோதீதி காதும் ஸக்கா ஹோதி. ‘‘யதா³ சஞ்ஞே’’தி ச-காரோ நிபாதமத்தந்தி ஆஹ ‘‘யதா³ அஞ்ஞே’’தி. விலும்பந்தீதி வினாஸம் அச்சி²ந்த³னம் கரோந்தி. விலும்பீயதீதி விலுத்தபரஸந்தகஸ்ஸ அஸகத்தா புக்³க³லோ தி³ட்ட²த⁴ம்மிகம் கம்மப²லம் படிஸம்வேதே³ந்தோ விய ஸயம்பி பரேன விலும்பீயதி, த⁴னஜானிம் பாபுணாதி. ‘‘காரண’’ந்தி ஹி மஞ்ஞதீதி பாபகிரியம் அத்தனோ ஹிதாவஹம் காரணம் கத்வா மஞ்ஞதி. ஜயந்தோ புக்³க³லோ ‘‘இத³ம் நாம ஜினாமீ’’தி மஞ்ஞமானோ ஸயம்பி ததோ பராஜயம் பாபுணாதி. க⁴ட்டேதாரந்தி பாபகம்மவிபாகம். கம்மவிவட்டேனாதி கம்மஸ்ஸ விவட்டனேன, பச்சயலாபே⁴ன லத்³தா⁴வஸரேன விவட்டேத்வா விக³மிதேன கம்மேனாதி அத்தோ².

து³தியஸங்கா³மஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. மல்லிகாஸுத்தவண்ணனா

127. ஏகச்சாதி பண்டி³தா ஸபஞ்ஞா. ஸேய்யாதி வரா. கா³தா²ஸுக²த்த²ம் ஸஸுரஸத்³த³லோபம் கத்வா ‘‘ஸஸ்ஸுதே³வா’’தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘ஸஸ்ஸுஸஸுரதே³வதா’’தி. தி³ஸாஜேட்ட²காதி சதூஸுபி தி³ஸாஸு ஜேட்ட²கஸீஸேன ஹி லோகம் வத³தி. தாதி³ஸாயாதி ததா²ரூபாய மேதா⁴விதாதி³கு³ணவுத்தியா. ஸுப⁴ரியாயாதி ஸுகே²த்தபூ⁴தாய ஸுந்த³ரித்தி²யாதி அத்தோ².

மல்லிகாஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

7. அப்பமாத³ஸுத்தவண்ணனா

128. ஸமதி⁴க்³க³ய்ஹாதி ஸம்மா அதிவிய க³ஹேத்வா, ஞாயேன விஸேஸதோ க³ண்ஹித்வா. காராபகஅப்பமாதோ³தி திண்ணம் புஞ்ஞகிரியவத்தூ²னம் பவத்தகஅப்பமாதோ³. ஸமவதா⁴னந்தி ஸமவரோத⁴ம் அந்தோக³த⁴ம். உபக்கே²பந்தி ப³ஹி அஹுத்வா பக்கி²பிதப்³ப³தம். ஸேஸபத³ஜாதானி விய அவ…பே… த⁴ம்மா ஸப்பதே³ஸத்தா. அப்பமாதே³ ஸமோதா⁴னம் க³ச்ச²ந்தி தஸ்ஸ நிப்பதே³ஸத்தா. அக்³க³ம் ஸேட்ட²ம் மஹந்தம் ஸேஸத⁴ம்மானம் அப்பமாதோ³. படிலாப⁴கட்டே²னாதி அதி⁴க³மஹேதுதாய. லோகியோபி ஸமானோதி காமாவசரோபி ஸமானோ. மஹக்³க³தானுத்தரானம் புப்³ப³பா⁴கே³ பவத்தஅப்பமாதோ³ ஹி இதா⁴தி⁴ப்பேதோ.

பஸம்ஸந்தி பண்டி³தாதி யோஜனா. அப்பமாத³ஸ்ஸ பாஸம்ஸபா⁴வே ஏகந்ததோ கத்தப்³ப³தாய பன ‘‘ஏதானீ’’திஆதி³னா காரணம் ஆஹ. இமிஸ்ஸா யோஜனாய ‘‘புஞ்ஞகிரியாஸூ’’தி பத³ஸ்ஸ ‘‘அப்பமத்தோ’’தி இமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴. யஸ்மா பண்டி³தா அப்பமாத³ம் பஸம்ஸந்தி, யஸ்மா ச புஞ்ஞகிரியாஸு அப்பமத்தோ உபோ⁴ அத்தே² அதி⁴க்³க³ண்ஹாதி, தஸ்மா ஆயுஆதீ³னி பத்த²யந்தேன அப்பமாதோ³வ காதப்³போ³தி. து³தியயோஜனாய பன பண்டி³தா அப்பமாத³ம் பஸம்ஸந்தி. கத்த²? புஞ்ஞகிரியாஸு. கஸ்மாதி சே? அப்பமத்தோதிஆதி³. தேனாஹ ‘‘யஸ்மா…பே… அத்தோ²’’தி. அத்த²படிலாபா⁴தி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகாதி³ஹிதபடிலாபா⁴.

அப்பமாத³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

8. கல்யாணமித்தஸுத்தவண்ணனா

129. ஸீலாதி³கு³ணஸமன்னாக³தோ கல்யாணோ ப⁴த்³த³கோ மித்தோ ஏதஸ்ஸாதி கல்யாணமித்தோ, தஸ்ஸ த⁴ம்மோ கல்யாணமித்தஸ்ஸேவ ஸ்வாகா²தோ நாம ஹோதி ஸுத்வா கத்தப்³ப³கிச்சஸ்ஸ ஸாத⁴னதோ. தேனாஹ ‘‘அத்த²ம் பூரேதீ’’தி. இதரஸ்ஸாதி பாபமித்தஸ்ஸ. தேனாதி அத்த²பூரணேன. ஏதந்தி ‘‘ஸோ ச கோ² கல்யாணமித்தஸ்ஸா’’தி ஏதம் வசனம். தே³ஸனாத⁴ம்மோதி பரியத்தித⁴ம்மோ. ஸோ ஹி கல்யாணமித்ததோ பச்சக்க²தோ லத்³த⁴ப்³போ³, இதரே தது³பனிஸ்ஸயா பச்சத்தபுரிஸகாரேஹி, தேன லத்³த⁴ப்³போ³ கல்யாணமித்தோதி ஏவமத்தோ² க³ஹேதப்³போ³. ஸாவகபோ³தி⁴ஸத்தவஸேன ஹேஸா தே³ஸனா ஆக³தா. ந ஹி ஸேஸபோ³தி⁴ஸத்தானம் பரோபதே³ஸேன பயோஜனம் அத்தி².

உபட்³ட⁴ம் கல்யாணமித்ததோதி ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தஸ்ஸ உபட்³ட⁴கு³ணோ கல்யாணமித்ததோ லத்³த⁴ப்³போ³. உபட்³ட⁴ம் பச்சத்தபுரிஸகாரதோதி இதரம் உபட்³ட⁴ம் ஞாணம் படிபஜ்ஜந்தஸ்ஸ அத்தனோ புரிஸகாரதோ. லோகேபி பாகடோயமத்தோ² ‘‘ஆசரியதோ உபட்³ட⁴ம், பச்சத்தபுரிஸகாரதோ உபட்³ட⁴ம் லத்³த⁴ப்³பா³ தேவிஜ்ஜதா’’தி, தஸ்மா தே²ரோ ததா² சிந்தேஸி. நிப்பதே³ஸந்தி அனவஸேஸதோ. ததோதி கல்யாணமித்ததோ. உபட்³ட⁴ம் ஆக³ச்ச²தீதி உபட்³ட⁴கு³ணோ படிபஜ்ஜந்தம் உபக³ச்ச²தி. ப³ஹூஹி புரிஸேஹி. வினிப்³போ⁴கோ³ விவேசனம் நத்தி² ஏகஜ்ஜ²ம் அத்த²ஸ்ஸ விவேசேதும் அஸக்குணேய்யத்தா. ஏஸாதி பரதோகோ⁴ஸபச்சத்தபுரிஸகாரதோ ச ஸிஜ்ஜ²மானோ அத்தோ². ஏத்தகந்தி ஏத்தகோ பா⁴கோ³. யதி³ ந ஸக்கா லத்³து⁴ம், அத² கஸ்மா உபட்³ட⁴ந்தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘கல்யாணமித்ததாயா’’திஆதி³. ஸம்மாதி³ட்டி²ஆதீ³ஸு ந ஸக்கா லத்³து⁴ம். அஸக்குணேய்யே ஸகலம்பி ந ஸம்ப⁴வதி பரதோகோ⁴ஸமத்தேன தேஸம் அஸிஜ்ஜ²னதோ, பதா⁴னஹேதுபா⁴வதீ³பனத்த²ம் பன ‘‘ஸகலமேவா’’தி வுத்தம். புப்³ப³பா⁴க³படிலாப⁴ங்க³ந்தி புப்³ப³பா⁴கே³ படிலத்³த⁴ப்³ப³காரணம் கல்யாணமித்தஸ்ஸ உபதே³ஸேன வினா தேன உத்தரி விஸேஸதோ அலத்³த⁴ப்³ப³தோ. அத்த²தோதி பரமத்த²தோ. ‘‘கல்யாணமித்தம்…பே… சத்தாரோ க²ந்தா⁴’’தி வத்வா ஸுத்வாதி அத்தோ². தே பன ஸீலாத³யோ ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴பரியாபன்னாதி ஆஹ ‘‘ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴திபி வத³ந்தியேவா’’தி.

மாஹேவந்தி மா அஹ ஏவந்தி சே²தோ³, அஹாதி நிபாதமத்தம், மாதி படிஸேதே⁴ நிபாதோ. தேனாஹ ‘‘மா ஏவம் அப⁴ணீ’’தி. ‘‘மாஹேவம் ஆனந்தா³’’தி வத³தோ ப⁴க³வதோ இமஸ்மிம் டா²னே தாதி³ஸஸ்ஸ நாம தே, ஆனந்த³, கல்யாணமித்தகு³ணே ஸேவதோ வத்தும் யுத்தம் அயாதா²வதோதி த⁴ம்மப⁴ண்டா³கா³ரிகஸ்ஸ யதா²பூ⁴தகு³ணகித்தனமுகே²ன படிக்கே²போ யுத்தோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதோ’’திஆதி³மாஹ. இத³ந்தி இத³ம் வசனம் ப⁴க³வா ஆஹாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸகலமேவ ஹீதி ஏத்த² ஹி-ஸத்³தோ³ ஹேதுஅத்தோ². தேன ‘‘மாஹேவ’’ந்தி தஸ்ஸ படிக்கே²பஸ்ஸ காரணம் ஜோதிதம், ந ஸரூபதோ வுத்தம். ‘‘கல்யாணமித்தஸ்ஸேத’’ந்திஆதி³னா பன தம் ஸரூபதோ த³ஸ்ஸிதந்தி ஆஹ ‘‘இதா³னி…பே… ஆதி³மாஹா’’தி. பாடிகங்கி²தப்³ப³ந்தி இச்ச²னட்டே²ன பாடிகங்கி²தப்³ப³ம், ந படிகங்கா²னிமித்தேனாதி ஆஹ ‘‘அவஸ்ஸம்பா⁴வீதி அத்தோ²’’தி.

இதா⁴தி அந்தோக³தா⁴வதா⁴ரணபத³ம், இதே⁴வாதி அத்தோ². இமஸ்மிம்யேவ ஹி ஸாஸனே அரியமக்³க³பா⁴வனா, ந அஞ்ஞத்த². ஆதி³பதா³னம்யேவாதி தஸ்மிம் தஸ்மிம் வாக்யே ஆதி³தோ ஏவ வுத்தஸம்மாதி³ட்டி²ஆதி³பதா³னம்யேவ. ஸம்மாத³ஸ்ஸனலக்க²ணாதி சதுன்னம் அரியஸச்சானம் பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயாதி³வஸேன ஸம்மதே³வ த³ஸ்ஸனஸபா⁴வா. ஸம்மாஅபி⁴ரோபனலக்க²ணோதி நிப்³பா³னஸங்கா²தே ஆரம்மணே ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே ஸம்மதே³வ ஆரோபனஸபா⁴வோ. ஸம்மாபரிக்³க³ஹணலக்க²ணாதி முஸாவாதா³தீ³னம் விஸம்வாத³னாதி³கிச்சதாய லூகா²னம் அபரிக்³கா³ஹகானம் படிபக்க²பா⁴வதோ பரிக்³கா³ஹகஸபா⁴வா ஸம்மாவாசா ஸினித்³த⁴பா⁴வேன ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே ஸம்மாவாசாபச்சயம் ஸுபா⁴ஸிதஸோதாரஞ்ச புக்³க³லம் பரிக்³க³ண்ஹாதீதி ஸம்மாபரிக்³க³ஹணலக்க²ணா. யதா² காயிககிரியா கிஞ்சி கத்தப்³ப³ம் ஸமுட்டா²பேதி, ஸயஞ்ச ஸமுட்ட²ஹனம் க⁴டனம் ஹோதி, ததா² ஸம்மாகம்மந்த ஸங்கா²தா விரதிபீதி ஸமுட்டா²பனலக்க²ணா த³ட்ட²ப்³பா³, ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் வா உக்கி²பனம் ஸமுட்டா²பனம் காயிககிரியாய பா⁴ருக்கி²பனம் விய. ஜீவமானஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ, ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் வா, ஜீவிதப்பவத்தியா ஆஜீவஸ்ஸேவ வா ஸுத்³தி⁴ வோதா³னம். யதா² உப்பன்னுப்பன்னானம் வஜ்ஜானம் த⁴ம்மேன பஹானானுப்பாத³அத்த²லாபா⁴தி³பரிவுட்³டி⁴ ஹோதி, ஏவம் ஸம்பயுத்தானம் பக்³க³ஹணஸபா⁴வோதி ஸம்மாபக்³க³ஹலக்க²ணோ ஸம்மாவாயாமோ. காயவேத³னாசித்தத⁴ம்மேஸு ஸுப⁴ஸுக²னிச்சஅத்தகா³ஹானஞ்ச வித⁴மனவஸேன ஸம்மாபதிட்டா²னஸபா⁴வாதி ஸம்மாஉபட்டா²னலக்க²ணா ஸம்மாஸதி. ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் ஸம்மா ஸமாத³ஹனம் ஏகக்³க³தாகரணம் ஸபா⁴வோ ஏதஸ்ஸாதி ஸம்மாஸமாதா⁴னலக்க²ணோ ஸம்மாஸமாதி⁴. தீணி கிச்சானி ஹோந்தி படிபக்க²த⁴ம்மேஸு, ஆரம்மணத⁴ம்மேஸு, ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஸு ச ஏகஸ்மிம்யேவ க²ணே பவத்திவிஸேஸபூ⁴தானி. இதா³னி தானி ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸேய்யதி²த³’’ந்திஆதி³ வுத்தம். ஸத்³தி⁴ந்தி இமினா ‘‘அஞ்ஞேஹீ’’தி வுத்தகிலேஸா மிச்சா²தி³ட்டி²யா ஸஹ ஏகட்டா² வா அனேகட்டா² வாதி த³ஸ்ஸேதி. பஜஹதி பஹாய நம் படிவிஜ்ஜ²தி. நிரோத⁴ந்தி நிப்³பா³னம் ஆரம்மணம் கரோதி ஸச்சி²கிரியாபடிவேதே⁴ன படிவிஜ்ஜ²தி.

ந கேவலம் மக்³க³த⁴ம்மா வுத்தனயேனேவ, அத² கோ² அபரேனபி நயேன வேதி³தப்³பா³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அபிசா’’திஆதி³மாஹ. நானாக²ணா புனப்புனம் உப்பஜ்ஜனதோ. நானாரம்மணா அனிச்சானுபஸ்ஸனாதி³பா⁴வதோ. ஏகக்க²ணா ஸகிதே³வ உப்பஜ்ஜனதோ. ஏகாரம்மணா நிப்³பா³னவிஸயத்தா. சத்தாரி நாமானி லப⁴தி பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயாதி³வஸேன பவத்தியா. தீணி நாமானி லப⁴தி காமஸங்கப்பாதீ³னம் பஹானவஸேன பவத்தியா. படிபக்க²பஹானவஸேன ஹிஸ்ஸ நாமத்தயலாபோ⁴. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. விரதியோபி ஹோந்தி சேதனாயோபி புப்³ப³பா⁴கே³பி விக்க²ம்ப⁴னவஸேன பவத்தனதோ. மக்³க³க்க²ணே பன விரதியோவ படிபக்க²ஸமுச்சி²ந்த³னஸ்ஸ மக்³க³கிச்சத்தா. ந ஹி சேதனா மக்³க³ஸபா⁴வா. ஸம்மப்பதா⁴னஸதிபட்டா²னவஸேனாதி சதுப்³பி³த⁴ஸம்மப்பதா⁴னசதுப்³பி³த⁴ஸதிபட்டா²னவஸேன சத்தாரி நாமானி லப⁴தி அனுப்பன்னாகுஸலானுப்பாத³னாதீ³னம் குஸலானஞ்ச வட்³ட⁴னதோ. புப்³ப³பா⁴கே³பி மக்³க³க்க²ணேபீதி யதா² புப்³ப³பா⁴கே³ பட²மஜ்ஜா²னாதி³வஸேன நானா. ஏவம் மக்³க³க்க²ணேபி. ந ஹி ஏகோபி ச மக்³க³ஸமாதி⁴ பட²மஜ்ஜா²னஸமாதி⁴ஆதி³னாமானி லப⁴தி ஸம்மாதி³ட்டி²ஆதீ³னம் விய கிச்சவஸேன பே⁴தா³பா⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘மக்³க³க்க²ணேபி ஸம்மாஸமாதி⁴யேவா’’தி.

ஞத்வா ஞாதப்³பா³தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. வுத்³தி⁴ நாம வேபுல்லம் பி⁴ய்யோபா⁴வோ புனப்புனம் உப்பாதோ³ ஏவாதி ஆஹ ‘‘புனப்புனம் ஜனேதீ’’தி. அபி⁴னிப்³ப³த்தேதீதி அபி⁴வட்³ட⁴ம் பாபேந்தோ நிப்³ப³த்தேதி. விவித்ததாதி விவித்தபா⁴வோ. ஸோ ஹி விவேசனீயதோ விவிச்சதி, யம் விவிச்சித்வா டி²தம், தது³ப⁴யம்பி இத⁴ விவித்தபா⁴வஸாமஞ்ஞேன ‘‘விவித்ததா’’தி வுத்தம். தேஸு புரிமோ விவேசனீயதோ விவிச்சமானதாய விவிச்சனகிரியாய ஸமங்கீ³ த⁴ம்மஸமூஹோ தாய ஏவ விவிச்சனகிரியாய வஸேன விவேகோதி க³ஹிதோ. இதரோ ஸப்³ப³ஸோ ததோ விவித்தஸபா⁴வதாய. தத்த² யஸ்மிம் த⁴ம்மபுஞ்ஜே ஸம்மாதி³ட்டி² பவத்ததி, தம் யதா²வுத்தாய விவிச்சமானதாய விவேகஸங்கா²தம் நிஸ்ஸாயேவ பவத்ததி, இதரம் பன தம்னின்னதாதம்ஆரம்மணதாஹீதி வுத்தம் ‘‘விவேகம் நிஸ்ஸிதம், விவேகே வா நிஸ்ஸித’’ந்தி.

யதா² வா விவேகவஸேன பவத்தம் ஜா²னம் ‘‘விவேகஜ’’ந்தி வுத்தம், ஏவம் விவேகவஸேன பவத்தா ஸம்மாதி³ட்டி² ‘‘விவேகனிஸ்ஸிதா’’தி த³ட்ட²ப்³பா³. நிஸ்ஸயோ ச விபஸ்ஸனாமக்³கா³னம் வஸேன மக்³க³ப²லானம் வேதி³தப்³போ³. அஸதிபி தாஸம் புப்³பா³பரபா⁴வே ‘‘படிச்சஸமுப்பாதோ³’’தி ஏத்த² பச்சயானம் ஸமுப்பாத³னம் விய அபி⁴ன்னத⁴ம்மாதா⁴ரா நிஸ்ஸயபா⁴வனா ஸம்ப⁴வந்தி. தஸ்ஸ தத³ங்க³-ஸமுச்சே²த³னிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸிததம் வத்வா படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விவேகனிஸ்ஸிததாய அவசனம் அரியமக்³க³பா⁴வனாய வுச்சமானத்தா. பா⁴விதமக்³க³ஸ்ஸ ஹி யே ஸச்சி²காதப்³பா³ த⁴ம்மா. தேஸம் கிச்சம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விவேகோ. அஜ்ஜா²ஸயதோதி ‘‘நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரிஸ்ஸாமீ’’தி மஹந்தஅஜ்ஜா²ஸயதோ. யதி³பி ஹி விபஸ்ஸனாக்க²ணே ஸங்கா²ராரம்மணம் சித்தம், ஸங்கா²ரேஸு பன ஆதீ³னவம் ஸுட்டு², தி³ஸ்வா தப்படிபக்கே² நிப்³பா³னே நின்னதாய அஜ்ஜா²ஸயதோ நிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸிதோ ஹோதி, உண்ஹாபி⁴பூ⁴தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸீதனின்னசித்ததா விய. கேசி பன ‘‘யதா² ஸபா⁴வதோ, யதா² அஜ்ஜா²ஸயதோ நிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸிததா, ஏவம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விவேகனிஸ்ஸிததாபி ஸியா’’தி வத³ந்தி. யத³க்³கே³ன ஹி நிப்³பா³னனின்னதா ஸியா, தத³க்³கே³ன ப²லனின்னதாபி ஸியா ‘‘குதா³ஸ்ஸு நாமாஹம் ததா³யதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்ய’’ந்தி அஜ்ஜா²ஸயஸம்பத்தியா பா⁴வதோ. யஸ்மா பஹானவினயோ விய ராக³னிரோதோ⁴பி இதா⁴தி⁴ப்பேதவிவேகேன அத்த²தோ நிப்³பி³ஸிட்டோ², தஸ்மா வுத்தம் ஏஸ நயோ விராக³னிஸ்ஸிதாதீ³ஸூதி. தேனாஹ ‘‘விவேகத்தா² ஏவ ஹி விராகா³த³யோ’’தி.

வோஸ்ஸக்³க³ஸத்³தோ³ பரிச்சாக³த்தோ² பக்க²ந்த³னத்தோ² சாதி வோஸ்ஸக்³க³ஸ்ஸ து³வித⁴தா வுத்தா. வோஸ்ஸஜ்ஜனஞ்ஹி பஹானம், விஸ்ஸட்ட²பா⁴வேன நிராஸங்கபவத்தி ச, தஸ்மா விபஸ்ஸனாக்க²ணே தத³ங்க³வஸேன, மக்³க³க்க²ணே ஸமுச்சே²த³வஸேன படிபக்க²ஸ்ஸ பஹானம் வோஸ்ஸக்³கோ³, ததா² விபஸ்ஸனாக்க²ணே தம்னின்னபா⁴வேன, மக்³க³க்க²ணே ஆரம்மணகரணேன விஸ்ஸட்ட²ஸபா⁴வதா வோஸ்ஸக்³கோ³தி வேதி³தப்³ப³ம். தேனேவாஹ ‘‘தத்த² பரிச்சாக³வோஸ்ஸக்³கோ³’’திஆதி³. அயம் ஸம்மாதி³ட்டீ²தி அயம் மிஸ்ஸகவஸேன வுத்தா ஸம்மாதி³ட்டி². யதா²வுத்தேன பகாரேனாதி தத³ங்க³ப்பஹானஸமுச்சே²த³ப்பஹானபகாரேன தம்னின்னததா³ரம்மணகரணப்பகாரேன ச.

புப்³பே³ வோஸ்ஸக்³க³வசனஸ்ஸேவ அத்த²ஸ்ஸ வுத்தத்தா ஆஹ ‘‘ஸகலேன வசனேனா’’தி. பரிணமந்தம் விபஸ்ஸனாக்க²ணே, பரிணதம் மக்³க³க்க²ணே. பரிணாமோ நாம இத⁴ பரிபாகோதி ஆஹ ‘‘பரிபச்சந்தம் பரிபக்கஞ்சா’’தி. பரிபாகோ ச ஆஸேவனலாபே⁴ன லத்³த⁴ஸாமத்தி²யஸ்ஸ கிலேஸே பரிச்சஜிதும் நிப்³பா³னம் பக்க²ந்தி³தும் திக்க²விஸத³பா⁴வோ. தேனாஹ ‘‘அய’’ந்திஆதி³. ஏஸ நயோதி ய்வாயம் நயோ ‘‘விவேகனிஸ்ஸித’’ந்திஆதி³னா ஸம்மாதி³ட்டி²யம் வுத்தோ, ஸேஸேஸு ஸம்மாஸங்கப்பாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ, ஏவம் தத்த² நேதப்³ப³ந்தி அத்தோ². படிச்சாதி நிஸ்ஸாய. ஜாதிஸபா⁴வாதி ஜாயனஸபா⁴வா. ஸகலோதி அனவஸேஸோ, ஸப்³போ³தி அத்தோ². ந கோசி மக்³கோ³ ஸாவஸேஸோ ஹுத்வா ஸம்ப⁴வதி. ஹேட்டி²மே மக்³கே³ உப்பன்னே உபரிமோ உப்பன்னோ ஏவ நாம அனந்தராயேன உப்பஜ்ஜனதோ. வவஸ்ஸக்³க³த்தே²தி வசஸாயத்தே². வண்ணயந்தீதி கு³ணவண்ணனவஸேன வித்தா²ரேந்தி.

கல்யாணமித்தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

9. பட²மஅபுத்தகஸுத்தவண்ணனா

130. தி³வ-ஸத்³தோ³ தி³வா-ஸத்³தோ³ விய தி³வஸபரியாயோ, தஸ்மா விஸேஸனபா⁴வேன வுச்சமானோ தி³வஸத்³தோ³ அத்த²விஸேஸம் தீ³பேதீதி ஆஹ ‘‘தி³வஸஸ்ஸ தி³வா’’திஆதி³. ஸம் வுச்சதி த⁴னம், தஸ்ஸ பதீதி ஸம்பதி, த⁴னஸாமிகோ, தஸ்ஸ ஹிதாவஹத்தா ஸாபதேய்யந்தி ஆஹ ‘‘ஸாபதேய்யந்தி த⁴ன’’ந்தி. தஸ்ஸ கே³ஹே கதாகதப⁴ண்ட³ஸ்ஸ அதிப³ஹுபா⁴வதோ விம்ஹயப்பத்தோ ராஜா ‘‘கோ பன வாதோ³’’தி ஆஹ. காளலோஹம் நாம அயோப²லம். கச்ச²பாதி³ரூபேஹிபி ஸோவண்ணாதீ³னி ட²பேந்தி. ஸகுண்ட³கப⁴த்தந்தி ஸகுண்டே³ஹி வா ஸது²ஸேஹி வா பக்கப⁴த்தம். பி³லங்க³ம் வுச்சதி த⁴ஞ்ஞபி³லங்க³ம், ஆரனாலந்திபி வுச்சதி, தம் து³தியம் அஸ்ஸாதி பி³லங்க³து³தியம். தஞ்ஹி கஞ்ஜிதோ நிப்³ப³த்தத்தா கஞ்ஜிகம் நாம. தீஹி பக்கே²ஹி வத்த²க²ண்டே³ஹி கதனிவாஸனம் திபக்க²வஸனம். தேனாஹ ‘‘தீணி…பே… நிவாஸன’’ந்தி.

அஸந்தோ நீசோ புரிஸோதி அஸப்புரிஸோதி ஆஹ ‘‘லாமகபுரிஸோ’’தி. கம்மஸ்ஸ நிப்³ப³த்தபா⁴வேன ஓதரணதாய ப²லம் அக்³க³ம் நாம, உபரிபூ⁴மிக³தத்தா உத்³த⁴ம் அக்³க³ம் அஸ்ஸாதி உத்³த⁴க்³கி³கம். த³க்கி²ணந்தி தா³னமாஹ. ஸக்³கோ³ நாம காமப⁴வூபபத்திப⁴வோ, தஸ்ஸ நிப்³ப³த்தனதோ ‘‘ஸக்³க³ஸ்ஸ ஹிதா’’தி வுத்தம். தத்ருபபத்திஜனனதோதி தத்ர உபபத்தியா ஜனனதோ, உப்பாத³னதோதி அத்தோ².

ஸேதம் உத³கம் ஏதிஸ்ஸாதி ஸேதோத³கா. ஸோ யேன பா⁴வேன யத்த² பாகடதரோ ஹுத்வா தி³ஸ்ஸதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘வீசீனம் பி⁴ன்னட்டா²னே’’தி ஆஹ. ஸுகோ²தரணட்டா²னதாய கத்³த³மாதி³தோ³ஸவிரஹதோ ச ஸுந்த³ரதித்தா². தம் அபேய்யமானந்தி தம் உத³கம் கேனசி அபரிபு⁴ஞ்ஜியமானம். அத்தனா கத்தப்³ப³கிச்சகரோதி அத்தனா காதப்³ப³கம்மஸங்கா²தகிச்சகரோ, பரிபோ⁴க³வஸேன சேவ ஸங்க³ஹேதப்³ப³ஸங்க³ண்ஹனவஸேன ச நியோஜகோதி அத்தோ². குஸலகிச்சகரோதி அத்தனா காதப்³ப³புஞ்ஞகரோ.

பட²மஅபுத்தகஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

10. து³தியஅபுத்தகஸுத்தவண்ணனா

131. பிண்ட³பாதேனாதி ஸஹயோகே³ கரணவசனம். படிபாத³னம் தேன ஸஹ யோஜனந்தி ஆஹ ‘‘பிண்ட³பாதேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்யோஜேஸி, பிண்ட³பாதம் அதா³ஸீதி அத்தோ²’’தி. ‘‘பணீதபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜித்வா’’தி வுத்தம், பாளியம் பன ‘‘கணாஜகம் பு⁴ஞ்ஜதி பி³லங்க³து³திய’’ந்தி. தம் தம் பவத்திதம் யேபு⁴ய்யவஸேன வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். இதா³னி ‘‘இமஸ்ஸ ஸேட்டி²ஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஸமணஸ்ஸ வா ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ வா தே³தா²’’தி வசனம் ந ஸுதபுப்³ப³ம், யஸ்மா பச்சேகபு³த்³தா⁴ நாம அத்தனோ கு³ணானுபா⁴வேஹி லோகே பாகடா ஸஞ்ஜாதா ஏவ ஹோந்தி, தஸ்மா ஸேட்டி²ப⁴ரியாய ‘‘ந யஸ்ஸ வா தஸ்ஸ வா’’திஆதி³ சிந்திதம். ததா² ஹி தேஸம் தே³ந்தாபி ஸக்கச்சம் யேபு⁴ய்யேன பணீதமேவ தே³ந்தி. நாஸாபுடம் பஹரி அத்தனோ ஆனுபா⁴வேன. ஸோ லுத்³த⁴தாய ‘‘ப³ஹு வத த⁴ஞ்ஞம் மமஸ்ஸா’’தி சித்தம் ஸம்யமேதும் ஸந்தா⁴ரேதும் அஸக்கோந்தோ.

விப்படிஸாருப்பன்னாகாரம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘வரமேத’’ந்திஆதி³ வுத்தம். ‘‘இமஸ்ஸ ஸமணஸ்ஸ பிண்ட³பாதம் தே³ஹீ’’தி வத³தோ ந ஏகாய ஏவ ஜவனவீதி²யா வஸேன அத்த²ஸித்³தி⁴. அத² கோ² தத்த² ஆதி³தோ பவத்தஜவனவாரோபி அத்தி² மஜ்ஜே² பவத்தஜவனவாரோபி, தம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘புப்³ப³பச்சி²மசேதனாவஸேனா’’தி. ஏகா சேதனா த்³வே படிஸந்தி⁴யோ ந தே³தீதி ஏத்த² ஸாகேதபஞ்ஹவஸேன நிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. சுத்³த³ஸன்னம் சேதனானம் புப்³பே³ புரேதரம் கதத்தா புராணம்.

பரிக³ய்ஹதீதி பரிக்³க³ஹோதி ஆஹ ‘‘பரிக்³க³ஹிதம் வத்து²’’ந்தி. அன்வாய உபனிஸ்ஸாய ஜீவந்தீதி அனுஜீவினோ. ஸப்³ப³மேதந்தி த⁴னத⁴ஞ்ஞாதி³ஸப்³ப³ம் ஏதம் யதா²வுத்தபரிக்³க³ஹவத்து²ம். நிக்கி²ப்பகா³மினந்தி நிக்கி²பிதப்³ப³தாகா³மினம். நிக்கி²பிதப்³ப³ஸபா⁴வம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘நிக்கி²ப்பஸபா⁴வ’’ந்தி. பஹாய க³மனீயந்தி அயமேத்த² அத்தோ²தி ஆஹ ‘‘பரிச்சஜிதப்³ப³ஸபா⁴வமேவா’’தி.

து³தியஅபுத்தகஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

து³தியவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

3. ததியவக்³கோ³

1. புக்³க³லஸுத்தவண்ணனா

132. ‘‘நீசே குலே பச்சாஜாதோ’’திஆதி³ அப்பகாஸனபா⁴வேன தமதீதி தமோ, தேன தமேன யுத்தோதி தமோ புக்³க³லோ வுச்சதி, தம்யோக³தோ புக்³க³லஸ்ஸ தப்³போ³ஹாரோ யதா² ‘‘மச்சே²ரயோக³தோ மச்சே²ரோ’’தி. தஸ்மா தமோதி அப்பகாஸனபா⁴வேன தமோ தமபூ⁴தோ அந்த⁴காரோ விய ஜாதோ, அந்த⁴காரத்தம் வா பத்தோதி அத்தோ². வுத்தலக்க²ணம் தமமேவ பரம்பரதோ அயனம் க³தி நிட்டா² ஏதஸ்ஸாதி தமபராயணோ, தமபராயணதம் வா பத்தோதி அத்தோ². ஞாயேனபி தமக்³க³ஹணேன க²ந்த⁴தமோவ கதி²தோ, ந அந்த⁴காரதமோ. க²ந்த⁴தமோதி ச ஸம்பத்திரஹிதா க²ந்த⁴பவத்தியேவ த³ட்ட²ப்³பா³. ‘‘உச்சே குலே பச்சாஜாதோ’’திஆதி³ பகாஸனபா⁴வேன ஜோதேதீதி ஜோதி, தேன ஜோதினா யுத்தோதிஆதி³ ஸப்³ப³ம் தமே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். இதரே த்³வேதி ஜோதிதமபராயணோ ஜோதிஜோதிபராயணோதி இதரே த்³வே புக்³க³லே.

வேணுவேத்தாதி³கேஹி பேளாதி³காரகா விலீவகாரகா. மிக³மச்சா²தீ³னம் நிஸாத³னதோ நேஸாதா³, மாக³விகமச்ச²ப³ந்தா⁴த³யோ. ரதே²ஸு சம்மேன ஹனனகரணதோ ரத²காரா சம்மகாரா வுத்தா. ‘‘பு’’ இதி கரீஸஸ்ஸ நாமம், தம் குஸேந்தி அபனேந்தீதி புக்குஸா, புப்ப²ச²ட்³ட³கா. து³ப்³ப³ண்ணோதி விரூபோ. ஓகோடிமகோதி ஆரோஹாபா⁴வேன ஹேட்டி²மகோடிகோ, ரஸ்ஸகாயோதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘லகுண்ட³கோ’’தி. லகு விய க⁴டிகா விய டே³தி பவத்ததீதி ஹி லகுண்ட³கோ, ரஸ்ஸோ. கணதி நிமீலதீதி காணோ. தம் பனஸ்ஸ நிமீலனம் ஏகேன அக்கி²னா த்³வீஹிபி வாதி ஆஹ ‘‘ஏகக்கி²காணோ வா உப⁴யக்கி²காணோ வா’’தி. குணனம் குணோ, ஹத்த²வேகல்லம், ஸோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி குணீ. க²ஞ்ஜோ வுச்சதி பாத³விகலோ. ஹேட்டி²மகாயஸங்கா²தோ ஸரீரஸ்ஸ பக்கோ² பதே³ஸோ ஹதோ அஸ்ஸாதி பக்க²ஹதோ. தேனாஹ ‘‘பீட²ஸம்பீ’’தி. பதீ³பே பதீ³பனே ஏதப்³ப³ம் நேதப்³ப³ந்தி பதீ³பேய்யம், தேலகபல்லாதி³உபகரணம். வுத்தந்தி அட்ட²கதா²யம் வுத்தம்.

ஆக³மனவிபத்தீதி ஆக³மனட்டா²னவஸேன விபத்தி ஆக³மோ ஏத்தா²தி கத்வா. புப்³பு³ப்பன்னபச்சயவிபத்தீதி பட²முப்பன்னபச்சயவஸேன விபத்தி. சண்டா³லாதி³ஸபா⁴வா ஹிஸ்ஸ மாதாபிதரோ பட²முப்பன்னபச்சயா, பட²முப்பத்தியா வா பச்சயா, தேஹேவஸ்ஸ விபத்தி ஏவ, ந ஸம்பத்தி. பவத்தபச்சயவிபத்தீதி பவத்தே ஸுக²பச்சயவிபத்தி. தாதி³ஸே நிஹீனகுலே உப்பன்னோபி கோசி விப⁴வஸம்பன்னோ ஸியா, அயம் பன து³க்³க³தோ து³ரூபோ ஹோதி. ஆஜீவுபாயவிபத்தீதி ஆஜீவனுபாயவஸேன விபத்தி. ஸுகே²ன ஹி ஜீவிகம் பவத்தேதும் உபாயபூ⁴தா ஹத்தி²ஸிப்பாத³யோ இமஸ்ஸ நத்தி², புப்ப²ச²ட்³ட³கஸிலாகோட்டனாதி³கம்மம் பன கத்வா ஜீவிகம் பவத்தேதி. தேனாஹ ‘‘கஸிரவுத்திகே’’தி. அத்தபா⁴வவிபத்தீதி உபதி⁴விபத்தி. து³க்க²காரணஸமாயோகோ³தி காயிகசேதஸிகது³க்கு²ப்பத்தியா பச்சயஸமோதா⁴னம். ஸுக²காரணவிபத்தீதி ஸுக²பச்சயபரிஹானி. உபபோ⁴க³விபத்தீதி உபபோ⁴க³ஸுக²ஸ்ஸ வினாஸோ அனுபலத்³தி⁴. ஜோதி சேவ ஜோதிபராயணபா⁴வோ ச ஸுக்கபக்கோ².

த³ஸஹி அக்கோஸவத்தூ²ஹீதி லக்க²ணவசனம் ஏதம் யதா² ‘‘யதி³ மே ப்³யாதி⁴தா ஹோந்தி, தா³தப்³ப³மித³மோஸத⁴’’ந்தி, தஸ்மா த³ஸஹி அக்கோஸவத்தூ²ஹி, தத்த² வா யேன கேனசி பரிபா⁴ஸதீதி அத்தோ². ஏகக்³க³சித்தோதி தா³னம் தா³தும் அபேக்கி²ததாய ஸமாஹிதசித்தோ.

புக்³க³லஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. அய்யிகாஸுத்தவண்ணனா

133. ஜராஜிண்ணாதி ஜராய ஜிண்ணா. தேன பாகடஜராய மத்த²கப்பத்திமாஹ. வயோவுட்³டா⁴தி வயஸா வுட்³டா⁴. தேன பச்சி²மவயஸ்ஸ ஓஸக்கஸம்பவத்திம் வத³தி. ஜாதிமஹல்லிகாதி ஜாதிமஹத்தக³தா. சிரகாலம் அதிக்கந்தாதி த்³வே தயோ ராஜபரிவட்டே வீதிவத்தா. வயோ-ஸத்³தோ³ ஸாதா⁴ரணவசனோபி ஜிண்ணஸத்³த³ஸன்னிதா⁴னதோ ஓஸானவயம் ஏவ வத³தீதி ஆஹ ‘‘பச்சி²மவயம் ஸம்பத்தா’’தி. அய்யிகாதி மாதாமஹிம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. ஹத்தீ² ஏவ ரதனபூ⁴தோ ஹத்தி²ரதனந்தி ஆஹ ‘‘ஸதஸஹஸ்ஸக்³க⁴னகேனா’’திஆதி³. ஸப்³பா³னி தானீதி கும்ப⁴காரபா⁴ஜனானி, தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸத்தஸந்தானஸ்ஸ பமாணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தேஸு ஹீ’’திஆதி³மாஹ, தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

அய்யிகாஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. இஸ்ஸத்தஸுத்தவண்ணனா

135. அட்டு²ப்பத்திகோதி ஏத்த² கா அஸ்ஸ அட்டு²ப்பத்தி? தித்தி²யானம் ப⁴க³வதோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ச அலாபா⁴ய அயஸாய பரிஸக்கனம். தம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ப⁴க³வதோ கிரா’’திஆதி³ வுத்தம். யதா² தம் ஸப்³ப³தி³ஸாஸு யமகமஹாமேகோ⁴ உட்ட²ஹித்வா மஹாஓக⁴ம் விய ஸப்³பா³ பாரமியோ ‘‘இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே விபாகம் த³ஸ்ஸாமா’’தி ஸம்பிண்டி³தா விய லாப⁴ஸக்காரமஹோக⁴ம் நிப்³ப³த்தயிம்ஸு. ததோ ததோ அன்னபானயானவத்த²மாலாக³ந்த⁴விலேபனாதி³ஹத்தா² க²த்தியப்³ராஹ்மணாத³யோ ஆக³ந்த்வா – ‘‘கஹம் ப⁴க³வா, கஹம் தே³வதே³வோ நராஸபோ⁴ லோகனாதோ²’’தி ப⁴க³வந்தம் பரியேஸந்தி, ஸகடஸதேஹிபி பச்சயே ஆஹரித்வா ஓகாஸம் அலப⁴மானா ஸமந்தா கா³வுதப்பமாணம்பி ஸகடது⁴ரேன ஸகடது⁴ரம் ஆஹச்ச திட்ட²ந்தி சேவ அனுவத்தந்தி ச அந்த⁴கவிந்த³ப்³ராஹ்மணாத³யோ விய. ஸப்³ப³ம் க²ந்த⁴கே (மஹாவ. 282) தேஸு தேஸு ஸுத்தேஸு ச ஆக³தனயேன வேதி³தப்³ப³ம். யதா² ச ப⁴க³வதோ, ஏவம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸபி. வுத்தம்பி – ‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன ப⁴க³வா ஸக்கதோ ஹோதி க³ருகதோ மானிதோ பூஜிதோ அபசிதோ லாபீ⁴ சீவர…பே… பரிக்கா²ரானம், பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴பி கோ²’’திஆதி³ (உதா³. 38), ததா² ‘‘யாவதா கோ², சுந்த³, ஏதரஹி ஸங்கோ⁴ வா க³ணோ வா லோகே உப்பன்னோ, நாஹம், சுந்த³, அஞ்ஞம் ஏகம் ஸங்க⁴ம்பி ஏகம் க³ணம்பி ஸமனுபஸ்ஸாமி ஏவம் லாப⁴க்³க³யஸக்³க³ப்பத்தம், யத²ரிவாயம், சுந்த³, பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴’’தி (தீ³. நி. 3.176). ஏவந்தி இதா³னி வுச்சமானாகாரேன. நிஜ்ஜ²த்திந்தி ஸஞ்ஞத்திம். நந்தி கத²ம்.

ஏவம் புச்சி²தும் அயுத்தம் தித்தி²யானம் கதா² மஹாஜனஸன்னிபாதே நிய்யாதிதா ஹோதீதி. தஸ்மிம் தா³தப்³ப³ம், சித்தப்பஸாத³மத்தேன தே³ந்தேபி ஹி புஞ்ஞம் பவட்³ட⁴தி. ஆரோசிதம் அத்தனோதி அதி⁴ப்பாயோ. ப⁴க³வாதி ஸத்து² ஆமந்தனம். சித்தம் நாம யதா²பச்சயம் பவத்தமானம் நிக³ண்டா²…பே… பஸீத³தி பஸன்னஸ்ஸாதி அதி⁴ப்பாயோ. புப்³பே³ அவிஸேஸதோ தே³ய்யத⁴ம்மஸ்ஸ தா³தப்³ப³ட்டா²னம் நாம புச்சி²தம், இதா³னி தஸ்ஸ மஹப்ப²லபா⁴வகரோ த³க்கி²ணேய்யவிஸேஸோதி ஆஹ ‘‘அஞ்ஞம் தயா பட²மம் புச்சி²தம், அஞ்ஞம் பச்சா²’’தி. ஸல்லக்கே²ஹி ஏதம். பச்சி²மம் புரிமேன ஸத்³தி⁴ம் ஆனேஹீதி அதி⁴ப்பாயோ. புச்சி²தஸ்ஸ நாம பஞ்ஹஸ்ஸ கத²னம் மய்ஹமேவ பா⁴ரோ. ஸமுபப்³யூள்ஹோதி ஏகதோ ஸேனாய ராஸிவஸேன ஸம்பிண்டி³தோதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ராஸிபூ⁴தோ’’தி. அஸிக்கி²தோதி ஸத்தட்ட²ஸம்வச்ச²ரானி த⁴னுஸிப்பேன ஸிக்கி²தோ. த⁴னுஸிப்பம் ஸிக்கி²த்வாபி கோசி கதஹத்தோ² ந ஹோதி, அயம் பன அஸிக்கி²தோ ந கதஹத்தோ², போங்கா²னுபோங்க²பா⁴வோயேவ ப்³யாமமுட்டி²ப³ந்தோ⁴. திணபுஞ்ஜமத்திகாபுஞ்ஜாதீ³ஸூதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன பம்ஸுபுஞ்ஜவாலுகபுஞ்ஜஸாரப²லகஅயோக⁴னாதி³கே ஸங்க³ண்ஹாதி. அகதபரிசயோதி தேஸம் ஸந்திகா விஜ்ஜ²னட்டே²ன அகதபரிசயோ. ராஜராஜமஹாமத்தாதி³கே உபேச்ச அஸனம் உபாஸனம், ந கதம் உபாஸனம் ஏதேனாதி அகதூபாஸனோ. அஸிக்கி²ததாதி³னா பீ⁴ருபா⁴வேன வா காயஸ்ஸ ச²ம்ப⁴னம் ஸங்கம்பனம் உத்தாஸோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ச²ம்பீ⁴தி ஆஹ ‘‘பவேதி⁴தகாயோ’’தி.

த³க்கி²ணேய்யதாய அதி⁴ப்பேதத்தா ‘‘அரஹத்தமக்³கே³ன காமச்ச²ந்தோ³ பஹீனோ ஹோதீ’’தி ஆஹ. அச்சந்தப்பஹானஸ்ஸ இச்சி²தத்தா ததியேனேவ குக்குச்சம் பஹீனம் ஹோதி படிக⁴ஸம்பயோக³ம். அஸேக்க²ஸ்ஸ அயந்தி அஸேக்க²ம், ஸீலக்க²ந்தோ⁴. தயித³ம் ந அக்³க³ப²லம் ஸீலமேவ அதி⁴ப்பேதம், அத² கோ² யம் கிஞ்சி அஸேக்க²ஸந்தானே பவத்தம் ஸீலம், லோகுத்தரோ ஏவ ந அதி⁴ப்பேதோ ஸிக்கா²ய ஜாதத்தா, ஏவம் விமுத்திக்க²ந்தோ⁴பீதி. ஸேக்க²ஸ்ஸ ஏஸோதி வா, அபரியோஸிதஸிக்க²த்தா ஸயமேவ ஸிக்க²தீதி வா ஸேக்கோ², சதூஸு மக்³கே³ஸு ஹேட்டி²மேஸு ச தீஸு ப²லேஸு ஸீலக்க²ந்தோ⁴. உபரி ஸிக்கி²தப்³பா³பா⁴வதோ அஸேக்கோ². வுட்³டி⁴ப்பத்தோ ஸேக்கோ²தி அஸேக்கோ². அக்³க³ப²லபூ⁴தோ ஸீலக்க²ந்தோ⁴ வுச்சேய்ய, அட்ட²கதா²யம் பன விபஸ்ஸகஸ்ஸ ஸீலஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா ததா² அத்தோ² வுத்தோ. ஸப்³ப³த்தா²தி ‘‘அஸேக்கே²னா’’திஆதீ³ஸு. ஏத்த² ச யதா² ஸீலஸமாதி⁴பஞ்ஞாக்க²ந்தா⁴ மிஸ்ஸகா அதி⁴ப்பேதா, ஏவம் விமுத்திக்க²ந்தா⁴பீதி தத³ங்க³விமுத்திஆத³யோபி வேதி³தப்³பா³, ந படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விமுத்தி ஏவ.

யேன ஸிப்பேன இஸ்ஸாஸோ ஹோதி, தம் இஸ்ஸத்தந்தி ஆஹ ‘‘உஸுஸிப்ப’’ந்தி. யஸ்ஸா வாயோதா⁴துயா வஸேன ஸரீரம் ஸஞ்ஜாததா²மம் ஹோதி, தம் ப³லபச்சயம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ப³லம் நாம வாயோதா⁴தூ’’தி. ஸமப்பவத்திதோ ஹி விஸமப்பவத்தினிவாரகதா⁴து ப³லம் நாம, தேன ததோ அஞ்ஞம் ப³லரூபம் நாம நத்தி².

யஸ்மா அரஹா ஏவ ஏகந்ததோ ஸோரதோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ ஸோரச்சந்தி ஆஹ ‘‘ஸோரச்சந்தி அரஹத்த’’ந்தி. ஏதே த்³வேதி க²ந்தி ஸோரச்சந்தி ஏதே த்³வே த⁴ம்மா. பானீயம் பிவந்தி ஏத்தா²தி பபா, யோ கோசி ஜலாஸயோ யம் கிஞ்சி பானீயட்டா²னந்தி ஆஹ ‘‘சதுரஸ்ஸபோக்க²ரணீஆதீ³னீ’’தி. உத³கவிகூலாதீ³ஸு கமந்தி அதிக்கமந்தி ஏதேஹீதி ஸங்கமனானி, ஸேதுஆதீ³னி. ஸேதுகரணயுத்தட்டா²னே ஸேதும், சங்கமனகரணயுத்தட்டா²னே சங்கமனம், மக்³க³கரணயுத்தட்டா²னே மக்³க³ம் கரேய்யாதி அயமேத்த² அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘பண்ணாஸா’’திஆதி³.

பி⁴க்கா²சாரவத்தந்தி அரியானம் ஹிதம் வத்தபடிபத்திம். தே³ந்தோபீதி பி-ஸத்³தே³ன அகீ²ணாஸவஸ்ஸ தே³ந்தோபீதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி யஸ்ஸ கஸ்ஸசிபி தே³ந்தேனபி கம்மப²லம் ஸத்³த³ஹித்வா விப்பஸன்னசித்தேனேவ தா³தப்³ப³த்தா. த²னயந்தி இத³ம் தஸ்ஸ மஹாமேக⁴பா⁴வத³ஸ்ஸனம், யோ ஹி மஹாவஸ்ஸம் வஸ்ஸதி, ஸோ க³ஜ்ஜந்தோ விஜ்ஜும்மாலம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ பவஸ்ஸதி. அபி⁴ஸங்க²ரித்வா ஸமோதா⁴னேத்வாதி கா²த³னீயஸ்ஸ விவித⁴ஜாதியானி ஸம்பிண்டே³த்வா. தேனாஹ ‘‘ராஸிம் கத்வா’’தி.

பகிரணம் நாம விகிரணம்பி ஹோதி அனேகத்த²த்தா தா⁴தூனந்தி ஆஹ ‘‘விகிரதீ’’தி. பகிரந்தோ விய வா தா³னம் தே³தீதி இமினா கு³ணகே²த்தமேவ அபரியேஸித்வா கருணாகே²த்தேபி மஹாதா³னம் பவத்தேதீதி த³ஸ்ஸேதி. தேன ‘‘பகிரேதீ’’தி வத³ந்தேன ப⁴க³வதா அட்டு²ப்பத்தியம் ஆக³ததித்தி²யவாதே³ன அப்படிஸேதி⁴ததாபி தீ³பிதா ஹோதி. புஞ்ஞதா⁴ராதி புஞ்ஞமயதா⁴ரா புஞ்ஞாபி⁴ஸந்தா³. ஸினேஹயந்தீதி தூ²லதா⁴ரேனபி ஸினேஹேன ஸினித்³த⁴ம் கரோந்தீ. கிலேத³யந்தீதி அல்லபா⁴வம் பாபயந்தீ. யதா²யம் புஞ்ஞதா⁴ரா தா³தாரம் அந்தோ ஸினேஹேதி பூரேதி அபி⁴ஸந்தே³தி, ஏவம் படிக்³கா³ஹகானம்பி அந்தோ ஸினேஹேதி பூரேதி அபி⁴ஸந்தே³தி. தேனேவாஹ ‘‘த³த³ம் பியோ ஹோதி ப⁴ஜந்தி நம் ப³ஹூ’’திஆதி³ (அ. நி. 5.34) ஏவம் ஸந்தேபி ‘‘தா³தாரம் அபி⁴வஸ்ஸதீ’’தி வுத்தத்தா அட்ட²கதா²யம் தா³யகவஸேனேவ ‘‘ஸினேஹேதீ’’தி வுத்தம், யஸ்மா வா படிக்³கா³ஹகஸ்ஸ ஸினேஹுப்பத்தி ஆமிஸனிஸ்ஸிதாதி தா³யகவஸேனேவ வுத்தம்.

இஸ்ஸத்தஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. பப்³ப³தூபமஸுத்தவண்ணனா

136. க²த்தியாதி அபி⁴ஸேகப்பத்தா. இஸ்ஸரியமதோ³ காமகே³தோ⁴. பத²விமண்ட³லஸ்ஸ மஹந்ததா தம்னிவாஸினம் அனுயந்ததாதி ஸப்³ப³மித³ம் யதி²ச்சி²தஸ்ஸ ராஜகிச்சஸ்ஸ ஸுகே²ன ஸமிஜ்ஜ²னஸ்ஸ காரணகித்தனம். யாதி³ஸே ராஜகிச்சே உஸ்ஸுக்கம் ஆபன்னோ, தம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஏஸ கிரா’’திஆதி³ வுத்தம். அந்தரக³மனானீதி திண்ணம் நிரந்தரக³மனானம் அந்தரந்தரா க³மனானி. சோரா சிந்தயிம்ஸூதி ஏகோ அந்தரபோ⁴கி³கோ ராஜாபராதி⁴கோ பஞ்சஸதமனுஸ்ஸபரிவாரோ சோரியம் கரோந்தோ விசரதி, தே ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

‘‘அயுத்தம் தே கத’’ந்தி ஸசாஹம் வக்கா²மீதி யோஜனா. து⁴ரவிஹாரேதி ரத²ஸ்ஸ து⁴ரம் விய நக³ரஸ்ஸ து⁴ரபூ⁴தே விஹாரே. ஸந்த²ம்பி⁴துந்தி விஸ்ஸாஸபா⁴வேன உபட்டா²தும். ஸத்³தா⁴யிகோதி ஸத்³தா⁴ய அயிதப்³போ³, ஸத்³தே⁴ய்யோதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘ஸத்³தா⁴தப்³போ³’’தி. பச்சயிகோதி பத்தியாயிதப்³போ³. அப்³ப⁴ஸமம் புது²லபா⁴வேன. நிப்போதே²ந்தோதி நிம்மத்³தே³ந்தோ. ஸண்ஹகரணீயம் அதிஸண்ஹம் பிஸந்தோ நிஸத³போதோ விய பிஸந்தோ.

த⁴ம்மசரியாதிஆதி³த்தம்பி ஸீஸம் சேலஞ்ச அஜ்ஜு²பேக்கி²த்வா ஸம்மாபடிபத்தி ஏவ காதப்³பா³ தஸ்ஸா ஏவ பரலோகே பதிட்டா²பா⁴வதோ. ஆசிக்கா²மீதி கதே²மி, கதே²ந்தோ ச யதா² தமத்த²ம் ஸம்மதே³வ ராஜா ஜானாதி, ஏவம் ஜானாபேமீதி. நிப்ப²த்தி யுத்³தே⁴ன காதப்³ப³அத்த²ஸித்³தி⁴. விஸினோதி ப³ந்த⁴தி யதா²தி⁴ப்பேதம் சித்தம் ஏதேனாதி விஸயோ, ஸமத்த²பா⁴வோ. மந்தஸம்பன்னாதி ஸம்பன்னராஜமந்தா. மஹாஅமச்சாதி மஹோஸதா⁴தி³ஸதி³ஸா நீதிஸத்த²சே²கா அமச்சபுரிஸா. உபலாபேதுந்தி பரேஸம் அந்தரே விரோத⁴த்த²ம் ஸங்க³ண்ஹிதும்.

த்³வேயேவ பப்³ப³தாதி பப்³ப³தஸதி³ஸா த்³வேயேவ க³ஹிதா. ராஜோவாதே³தி ராஜோவாத³ஸுத்தே. ஆக³தாவ தத்தந்தியா அனுரூபத்த²ம். விலும்பமானாதி இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ². விபத்தீதி போ⁴க³பரிஹானாதி³வினாஸோ. ஹத்தி²யுத்³தா⁴தீ³ஹி ஜராமரணம் ஜினிதும் ந ஸக்கா ஸத்தஸ்ஸ அவிஸயபா⁴வதோ. யேன பன ஜினிதும் ஸக்கா, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ப⁴க³வா ‘‘பு³த்³தே⁴…பே… நிவேஸயே’’தி ஆஹ. ரதனத்தயே ஹி ஸத்³தா⁴ நிவிட்டா² மூலஜாதா பதிட்டி²தா ஏகந்ததோ ஜராமரணவிஜயாய ஹோதி. தேனாஹ ‘‘தஸ்மா ஸத்³த⁴’’ந்தி.

பப்³ப³தூபமஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.

ததியவக்³க³வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஸாரத்த²ப்பகாஸினியா ஸம்யுத்தனிகாய-அட்ட²கதா²ய

கோஸலஸம்யுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.