1. கம்மக்க²ந்த⁴கம்

1. தஜ்ஜனீயகம்மகதா²

1. சூளவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே கம்மக்க²ந்த⁴கே ஏவமத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி யோஜனா. ‘‘சூளவக்³க³ஸ்ஸா’’தி பத³ம் ‘‘கம்மக்க²ந்த⁴கே’’தி பதே³ அவயவிஸம்ப³ந்தோ⁴. தாவாதி பாரிவாஸிகக்க²ந்த⁴காதி³தோ, பாரிவாஸிக்க²ந்த⁴காதீ³னம் வா பட²மம். சேவஸத்³தோ³ ச சஸத்³தோ³ ச ‘‘பண்டு³கலோஹிதகா’’தி பத³ஸ்ஸ அஸமாஹாரத்³வந்த³வாக்யம் தீ³பேந்தி. நிஸ்ஸயானம் நாமம் நிஸ்ஸிதேஸு உபசாரவஸேன தேஸம் ஸத்³தி⁴விஹாரிகஅந்தேவாஸிகாபி பண்டு³கலோஹிதகனாமாயேவ ஹோந்தீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தேஸம் நிஸ்ஸிதகாபீ’’திஆதி³. பிஸத்³தே³ன உபசாரத்த²ம் ஸம்பிண்டே³தி. ‘‘ஸுட்டு² ப³லவ’’ந்தி இமினா ப³லவாப³லவந்தி த்³வின்னம் ஸத்³தா³னம் பரியாயபா⁴வேன வுத்தத்தா அதிஸயத்தோ²தி த³ஸ்ஸேதி. ‘‘ப³லவப³லவ’’ந்தி வத்தப்³பே³ வாசாஸிலிட்ட²வஸேன தீ³க⁴ம் கத்வா ஏவம் வுத்தம். படிவத³தா²தி படிச்ச²ன்னட்டா²னே கதே²த². இமினா படிமந்தேதா²தி ஏத்த² மந்ததா⁴துயா கு³த்தபா⁴ஸனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. அத்தே²ஸு கரணபா⁴ஸனகிச்சேஸு அலம் ஸமத்தா²தி அலமத்தா², தேஸம் விஸேஸேனாதி அலமத்த²தராதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸமத்த²தரா’’தி.

அத⁴ம்மகம்மத்³வாத³ஸககதா²

4. அஸம்முகா² கதந்திஆதீ³ஸு ஏவம் வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³தி யோஜனா. ஸம்முகே²ஹி விரஹிதா அஸம்முகா²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸங்க⁴த⁴ம்மவினயபுக்³க³லஸம்முகா²னம் வினா கத’’ந்தி. ‘‘அப்படிபுச்சி²த்வா’’தி இமினா அப்படிபுச்சா²தி ஏத்த² த்வாபச்சயஸ்ஸாகாரபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. தஸ்ஸேவாதி சுதி³தகஸ்ஸேவ. அதே³ஸனாகா³மினியாதி ஏத்த² அகாரஸ்ஸ அஞ்ஞத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘பாராஜிகா…பே… வா’’தி. ஏத்தா²தி தஜ்ஜனீயகம்மே. நவ பதா³தி நவஸு பதே³ஸு, நித்³தா⁴ரணே சேதம் பச்சத்தவசனம். புரிமகேஸு தீஸு திகேஸு வுத்தேஸு நவஸு பதே³ஸூதி யோஜனா. ‘‘ஏகேக’’ந்தி பதே³ன ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். இமேஹீதி இமேஹி த்³வீஹி பதே³ஹி. த்³வாத³ஸ திகாதி புரிமேஹி தீஹி திகேஹி நவ திகே மிஸ்ஸேத்வா த்³வாத³ஸ. ஸுக்கபக்கே²ஸுபீதி படிஸேத⁴விரஹவஸேன ஸுக்கேஸு பக்கே²ஸுபி.

6. ‘‘பப்³ப³ஜிதான’’ந்தி இமினா கி³ஹீனம் அனனுலோமிகதம் நிவத்தேதி. ஸஹஸோகிதாதீ³ஹீதி ஆதி³ஸத்³தே³ன ஸஹனந்தி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. இமஸ்மிம் டா²னே ஸப்³ப³அட்ட²கதா²போத்த²கேஸு ‘‘ந உபஸம்பாதே³தப்³ப³ந்தி உபஜ்ஜா²யேன ஹுத்வா ந உபஸம்பாதே³தப்³ப³’’ந்தி பாட²தோ பட்டா²ய யாவ ‘‘ந ஸம்பயோஜேதப்³ப³ந்தி அஞ்ஞமஞ்ஞம் யோஜேத்வா கலஹோ ந காரேதப்³போ³’’தி பாடோ² அத்தி², தாவ அட்டா²ரஸஸம்மாவத்தனவத்தானம் ஸம்வண்ணனாபாடோ² லிகி²தோ, ஸோ பாடோ² இமஸ்மிம் டா²னே ந லிகி²தப்³போ³. கஸ்மா? பாளிக்கமானுப்பத்தாபா⁴வதோ, அட்ட²கதா²யமேவ ‘‘அட்டா²ரஸ ஸம்மாவத்தனவத்தானி பாரிவாஸிகக்க²ந்த⁴கே வண்ணயிஸ்ஸாமா’’தி வக்க²மானத்தா, யதா²வசனஞ்ச பாரிவாஸிகக்க²ந்த⁴கே (சூளவ. அட்ட². 76) ஸம்வண்ணிதத்தா² ச. தஸ்மா ஸோ பாடோ² ந போராணபாடோ² ஹோதி, பச்சா² பக்கி²த்தபாடோ²தி த³ட்ட²ப்³போ³.

திண்ணம் பி⁴க்க²வே பி⁴க்கூ²னந்திஆதி³ வுத்தந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஏகேகேனாபீதி தீஸு அங்கே³ஸு ஏகேகேனாபி. இமினா அவயவவாக்யனிப்³ப³த்திவஸேன கம்மாரஹபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ஹீதி ஸச்சம். நியஸ்ஸஸ்ஸ விஸேஸேன அபி⁴ண்ஹாபத்திகத்தம் அங்க³ம் இதி வுத்தந்தி யோஜனா. ஏத்த² ஆகாரவாசகோ இதிஸத்³தோ³ லுத்தனித்³தி³ட்டோ²தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏஸேவ நயோ அனந்தரேபி. தஜ்ஜீயதி அனேன வினயகம்மேனாதி தஜ்ஜனீயம், தமேவ கம்மம் தஜ்ஜனீயகம்மம். ‘‘நிஸ்ஸாய தே வத்த²ப்³ப³’’ந்தி நியஸ்ஸீயதி பா³லோ ப⁴ஜாபீயதி அனேன வினயகம்மேனாதி நியஸ்ஸம், தி³வாதி³க³ணிகத்தா ஸகாரஸ்ஸ த்³வேபா⁴வோ ஹோதி ‘‘நஸ்ஸம் வஸ்ஸ’’ந்திஆதீ³ஸு விய, நியஸ்ஸமேவ கம்மம் நியஸ்ஸகம்மம். கா³மாதி³தோ பப்³பா³ஜியதி அனேன வினயகம்மேனாதி பப்³பா³ஜனீயம், தமேவ கம்மம் பப்³பா³ஜனீயகம்மம். தீஸூதி ப⁴ண்ட³னகாரகஅபி⁴ண்ஹாபத்திககுலதூ³ஸகவஸேன திவிதே⁴ஸு அங்கே³ஸு. யேன கேனசி அங்கே³னாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யதி³ ஸப்³பா³னி கம்மானி காதும் வட்டதீதி யோஜனா. ஏவம் ஸதி சம்பேய்யக்க²ந்த⁴கே (மஹாவ. 400 ஆத³யோ) வுத்தம் இத³ம் வசனம் விருஜ்ஜ²தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. வசனத்த²னானத்ததோதி வசனஸ்ஸ ச அத்த²ஸ்ஸ ச நானாபா⁴வதோ. தமேவத்த²ம் வித்தா²ரேந்தோ ஆஹ ‘‘தஜ்ஜனீயகம்மாரஹஸ்ஸாதி இமஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³. தத்த² ‘‘திண்ணம் பி⁴க்க²வே’’திஆதி³வசனஸ்ஸ அங்க³ஸம்ப⁴வோ அத்தோ²தி யோஜனா. தஸ்மாதி யஸ்மா ந விருஜ்ஜ²தி, தஸ்மா. ஸங்கே⁴ன கதம் ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இமினா லக்க²ணேன தஜ்ஜனீயாதி³கம்மாரஹஸ்ஸ தஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்ஸாதி யோஜனா. ஏவம் கம்மஸன்னிட்டா²னத்த²ம் த³ஸ்ஸேத்வா அங்க³ஸம்ப⁴வத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘யஸ்ஸ பனா’’திஆதி³. தத்த² யஸ்ஸாதி பி⁴க்கு²ஸ்ஸ, அத்தீ²தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ப⁴ண்ட³னகாரகாதீ³ஸூதிஆதி³ஸத்³தே³ன அபி⁴ண்ஹாபத்திககுலதூ³ஸகானி ஸங்க³ண்ஹாதி. ஆகங்க²மானோ ஸங்கோ⁴ கரேய்யாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கம்மாரஹந்தி கம்மஸ்ஸ, கம்மே வா அரஹம். ஏத்தா²தி கம்மக்க²ந்த⁴கே. புப்³பே³னாதி புப்³பே³ வுத்தேன சம்பேய்யக்க²ந்த⁴கேன. அபரந்தி அபரே வுத்தம் கம்மக்க²ந்த⁴கம். ஸமேதீதி ஸமம் க³ச்ச²தி.

தத்தா²தி கம்மேஸு, தஜ்ஜனீயகம்மேதி ஸம்ப³ந்தோ⁴, அங்கே³ஸு வா, ப⁴ண்ட³னகாரகவஸேனாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அத² கோ²தி ததா² வுத்தாபீதி அத்தோ². கரோந்தேன கம்மவாசாவாசகேனாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஹீதி ப²லஜோதகோ. பூ⁴தேன வத்து²னாதி தச்சே²ன வத்து²னா. அஞ்ஞஸ்ஸ கம்மஸ்ஸாதி தஜ்ஜனீயகம்மதோ அஞ்ஞஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ. கஸ்மா பா³லஸ்ஸ அப்³யத்தஸ்ஸ ஆபத்திப³ஹுலஸ்ஸ தஜ்ஜனீயகம்மம் காதப்³ப³ந்தி யோஜனா. இத³ம்பீதி தஜ்ஜனீயகம்மம்பி. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³பே³ஸு கம்மேஸு.

நப்படிப்பஸ்ஸம்பே⁴தப்³ப³அட்டா²ரஸகாதி³கதா²

8. பன்னலோமாதி பதிதமானலோமா. ஏதந்தி வத்தம். நேத்தா²ரந்தி ஏத்த² அபு²ட்ட²க்க²ரஸம்யோகே³ பரஸ்ஸ தகாரஸ்ஸ த²காரோ ஹோதி, தஸ்மா து³தியக்க²ரேன பாடோ² யுத்தோ. யேனாதி வத்தேன. நிஸ்ஸாரணாதி நிஸ்ஸாரணதோ. த³ஸ வா தி³வஸானி, பஞ்ச வா தி³வஸானி பூரேதப்³ப³ந்தி யோஜனா. ஹீதி ஸச்சம். ஏத்தகேனாதி ஏதப்பமாணேன த³ஸபஞ்சதி³வஸேன.

2. நியஸ்ஸகம்மகதா²

11. அபிஸ்ஸு பி⁴க்கூ² பகதாதி ஏத்த² நிபாதானமனேகத்த²த்தா இத⁴ அபிஸ்ஸுஸத்³தோ³ நிச்சத்தோ² ஹோதி. பகதஸத்³தோ³ ‘‘குக்குச்சபகதா’’திஆதீ³ஸு (பாரா. அட்ட². 1.ததியஸங்கீ³திகதா²; பாசி. அட்ட². 438) அபி⁴ப⁴வனத்தோ², இத⁴ பன ப்³யாவடத்தோ²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘நிச்சம் ப்³யாவடா ஹோந்தீ’’தி.

3. பப்³பா³ஜனீயகம்மகதா²

27. ஏத்தா²தி அஸ்ஸஜிபுனப்³ப³ஸுகவத்து²ம்ஹி. காயிகோதி ஏத்த² காயேன கீளதீதி காயிகோதி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘காயகீளா வுச்சதீ’’தி. ‘‘ஏஸேவ நயோ’’தி இமினா வாசாய கீளதீதி வாசஸிகோ, காயிகோ ச வாசஸிகோ ச காயிகவாசஸிகோதி வசனத்த²ம் அதிதி³ஸதி. ஏத்த² ச பச்சி²மவசனத்தோ² ஸமாஹாரத்³வந்தோ³, ஸமாஹாரத்³வந்தே³பி கத்த²சி புல்லிங்க³மிச்ச²ந்தி ஸத்³த³விதூ³ ‘‘த⁴ம்மவினயோ’’திஆதீ³ஸு (விப⁴. அட்ட². 509) விய. காயத்³வாரபஞ்ஞத்தஸிக்கா²பத³ம் வீதிக்கமதீதி காயிகோதி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘காயத்³வாரே பஞ்ஞத்தஸிக்கா²பத³வீதிக்கமோ வுச்சதீ’’தி. காயேன பஞ்ஞத்தஸிக்கா²பத³ம் வீதிக்கமேதீதி காயிகோதி வசனத்தோ²பி யுஜ்ஜதேவ. ‘‘உபஹனனம் வுச்சதீ’’தி இமினா உபஹனனம் உபகா⁴தம், தமேவ உபகா⁴திகந்தி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘நாஸன’’ந்தி இமினா ஹனதா⁴துயா ஹிம்ஸனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. படிக்கி²த்தவேஜ்ஜகம்மாதி³வஸேன தேலபசனஅரிட்ட²பசனாதீ³னி காயிகோ மிச்சா²ஜீவோ நாமாதி யோஜனா. இமினா மிச்சா²ஜீவஸ்ஸ ஸரூபம் த³ஸ்ஸேதி.

4. படிஸாரணீயகம்மகதா²

33. ஸுத⁴ம்மவத்து²ஸ்மிம் ஏவமத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி யோஜனா. அனபலோகேத்வாதி ஏத்த² அபபுப்³போ³ லோகஸத்³தோ³ ஆபுச்ச²னத்தோ²தி ஆஹ ‘‘ந ஆபுச்சி²த்வா’’தி.

34. கிந்தி கிம் நாம கா²த³னீயபோ⁴ஜனீயம். வோதி தும்ஹேஹி. க³ஹபதீதி ஆலபனபத³ம். தே²ரானம் அத்தா²யாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. படியத்தந்தி படியாதி³தம். ‘‘ஏதம் அவோசா’’தி இமினா ஏதத³வோசாதி ஏத்த² நிக்³க³ஹிதாதே³ஸஸந்தி⁴ம் த³ஸ்ஸேதி. யதி³த³ந்தி ஸத்³தோ³ ‘‘திலஸம்கு³ளிகா’’தி பதே³ன யோஜிதத்தா இத்தி²லிங்கோ³தி ஆஹ ‘‘யா அய’’ந்தி. திலஸக்க²லிகாதி திலேன ஸம்ஸட்டா² ஸக்க²லிகா. ‘‘ஸா நத்தீ²’’தி இமினா உத்தரவாக்யே யம்ஸத்³த³ஸ்ஸ புப்³ப³வாக்யே தம்ஸத்³தா³பேக்க²தம் த³ஸ்ஸேதி. ஏகோ புரிஸோதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பூவியோதி பூவம், பூவேன வா கயவிக்கயோ. தேனாதி காரணேன. நந்தி க³ஹபதிம். தே²ரோதி ஸுத⁴ம்மத்தே²ரோ. யதே³வ கிஞ்சீதி ஏத்த² கிஞ்சி ஏவ யம் வசனந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘கிஞ்சிதே³வ திலஸம்கு³ளிகாவசன’’ந்தி. இத³ந்தி இமம் அத்த²ம். ஸோதி குக்குடபோதகோ. காகவஸ்ஸிதந்தி காகஸ்ஸ வஸ்ஸிதம், நேவ அகாஸீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தயாபீதி பிஸத்³தோ³ குக்குடபோதகம் அபேக்க²தி. நேவ பி⁴க்கு²வசனம் வுத்தம், ந கி³ஹிவசனம் வுத்தம், இதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதீதி யோஜனா.

அத⁴ம்மகம்மாதி³த்³வாத³ஸககதா²

39. புரிமேஹி கம்மேஹீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்தா²தி அங்கே³ஸு. யதா² பரிஸக்கியமானே கி³ஹினோ லாப⁴ம் ந லப⁴ந்தீதி யோஜனா. பரிபுப்³போ³ ஸக்கதா⁴து பரக்கமத்தோ²தி ஆஹ ‘‘பரக்கமந்தோ’’தி. தத்தா²தி அனத்தா²தீ³ஸு. அத்த²ப⁴ங்கோ³தி கி³ஹீனம் அத்த²ஸ்ஸ ப⁴ங்கோ³. அவஸனந்தி கி³ஹீனம் அவஸனம். கி³ஹீனந்தி ஏத்த² ஸாம்யத்தே² ஸாமிவசனந்தி ஆஹ ‘‘கி³ஹீனம் ஸந்திகே’’தி. யதா² கரியமானே ஸச்சோ ஹோதி, ஏவம் ந கரோதீதி யோஜனா. ஏகங்கே³னாபீதி பிஸத்³தோ³ ஸம்பா⁴வனத்தோ², ததோ அதி⁴கேஹி அங்கே³ஹி கா நாம கதா²தி த³ஸ்ஸேதி. ஏத்தா²தி படிஸாரணீயகம்மே. படிமுக²ம் அத்தனோ தோ³ஸம் ஸராபேதப்³ப³ம் அனேன வினயகம்மேனாதி படிஸாரணீயம், தமேவ கம்மம் படிஸாரணீயகம்மம்.

5. ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கே²பனீயகம்மகதா²

46. ஸம்ஸதா²தி ஏத்த² ஸம்ஸதா⁴துயா கத²னத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஆரோசேதா²’’தி. தும்ஹே ஸம்ஸத², கதே²தா²தி அத்தோ².

50. ப⁴ண்ட³னகாரகோ ஹோதீதிஆதி³ காரணூபசாரவஸேன வுத்தோதி ஆஹ ‘‘ப⁴ண்ட³னாதி³பச்சயா’’திஆதி³. ப⁴ண்ட³னகாரகாதி³ காரணம், தேன ஆபன்னா ஆபத்தி ப²லம், தஸ்ஸா அத³ஸ்ஸனே உக்கே²பனீயகம்மம் காதப்³ப³ந்தி அதி⁴ப்பாயோ. தஸ்ஸாதி ஆபத்தியா.

51. ஏத்தா²தி உக்கே²பனீயகம்மே. தத்தா²தி தேசத்தாலீஸவத்தேஸு. அனுத்³த⁴ம்ஸேதப்³போ³தி ஏத்த² த⁴ம்ஸதா⁴துயா க³த்யத்த²ம் படிக்கி²பந்தோ ஆஹ ‘‘ந சோதே³தப்³போ³’’தி. ‘‘ரஜோனுத்³த⁴ம்ஸதீ’’திஆதீ³ஸு (பு³. வம். 2.101) ஹி த⁴ம்ஸதா⁴து க³த்யத்தே² வத்ததி. ‘‘ந பி⁴க்கு² பி⁴க்கூ²ஹீ’’தி ஏத்த² ஸோயேவ பி⁴க்கு² தேஹேவ பி⁴க்கூ²ஹீதி அத்த²ம் நிவாரேந்தோ ஆஹ ‘‘அஞ்ஞோ பி⁴க்கு² அஞ்ஞேஹி பி⁴க்கூ²ஹீ’’தி. ந கி³ஹித்³த⁴ஜோதி ஏத்த² கி³ஹீனம் த⁴ஜோ கி³ஹித்³த⁴ஜோதி வுத்தே ஓதா³தவத்தா²தீ³னீதி ஆஹ ‘‘ஓதா³தவத்தா²னீ’’திஆதி³. ந தித்தி²யாதி³பத³த்தயந்தி ‘‘ந தித்தி²யா ஸேவிதப்³பா³, பி⁴க்கூ² ஸேவிதப்³பா³, பி⁴க்கு²ஸிக்கா²ய ஸிக்கி²தப்³ப³’’ந்தி பதா³னம் தயம். ‘‘ந அபஸாதே³தப்³போ³’’தி இமினா ந ஆஸாதே³தப்³போ³தி ஏத்த² ஆபுப்³ப³ஸத³தா⁴துயா அபபுப்³ப³ஸத³தா⁴துயா ஸமானபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘அந்தோ வா ப³ஹி வாதி’’ ஏத்த² கஸ்ஸ அந்தோ வா ப³ஹி வாதி ஆஹ ‘‘விஹாரஸ்ஸா’’தி. ஸேஸம் ஸப்³ப³ம்வத்தந்தி யோஜனா. இமினாதி ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கே²பனீயகம்மேன.

65. தஸ்ஸாதி ஆபத்தியா. இதா⁴தி பாபிகாய தி³ட்டி²யா அப்படினிஸ்ஸக்³கே³ கதே உக்கே²பனீயகம்மே. ஆபத்திஅத³ஸ்ஸனாதீ³ஸு உத்³த⁴ரித்வா கி²பீயதி அபனீயதி அனேன வினயகம்மேனாதி உக்கே²பனீயம், தமேவ கம்மம் உக்கே²பனீயகம்மம்.

இதி கம்மக்க²ந்த⁴கவண்ணனாய யோஜனா ஸமத்தா.