4. பவாரணாக்க²ந்த⁴கம்
120. அபா²ஸுகவிஹாரகதா²
209. பவாரணாக்க²ந்த⁴கே அல்லாபோதி ஏத்த² ஆத்யூபஸக்³க³ஸ்ஸ ஆதி³கம்மத்த²ம், லபதா⁴துயா ச கத²னத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘பட²மவசன’’ந்தி. ஆதி³தோ, ஆதி³ம்ஹி வா லபனம் கத²னம், லபதி அனேனாதி வா அல்லாபோ ஸம்யோகே³ பரே ரஸ்ஸோ. ஸம் புன லபனம், லபதி வா அனேனாதி ஸல்லாபோ. ஹத்த²விலங்க⁴கேனாதி ஏத்த² விபுப்³போ³ லகி⁴தா⁴து உக்கி²பனத்தோ²தி ஆஹ ‘‘ஹத்து²க்கே²பகேனா’’தி. பஸுஸம்வாஸந்தி ஏத்த² பஸூதி ஸப்³ப³சதுப்பதா³. தே ஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் பஸந்தி பா³த⁴ந்தி, மனுஸ்ஸாதீ³ஹி வா பஸீயந்தி பா³தீ⁴யந்தீதி பஸவோதி வுச்சந்தி. பஸூனம் விய ஸம்வாஸந்தி பஸூனம் ஸம்வாஸோ விய ஸம்வாஸோதி பஸுஸம்வாஸோ, தம் பஸுஸம்வாஸம். தமத்த²ம் வித்தா²ரேந்தோ ஆஹ ‘‘பஸவோபி ஹீ’’திஆதி³. ததா²தி யதா² ந கரோந்தி, ததா²தி அத்தோ². ஏதேபீதி பி⁴க்க²வோபி. தஸ்மாதி யஸ்மா அகம்ஸு, தஸ்மா. நேஸந்தி பி⁴க்கூ²னம். ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³பே³ஸு ஏளகஸம்வாஸஸபத்தஸம்வாஸேஸு. மூக³ப்³ப³தந்தி மூக³ஸ்ஸ வதம் விய வதந்தி மூக³ப்³ப³தம், ஸுஞ்ஞவசனவதந்தி அத்தோ². தித்தி²யஸமாதா³னந்தி தித்தி²யேஹி ஸமாதா³தப்³ப³ம். வதஸமாதா³னந்தி ஸமாதா³தப்³ப³ம் வதம். அஞ்ஞமஞ்ஞானுலோமதாதி ஏத்த² தாஸத்³த³ஸ்ஸ பா⁴வத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அனுலோமபா⁴வோ’’தி. இமினா ‘‘தே³வதா’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. அட்ட². 1.1.1; கு². பா. அட்ட². 5.ஏவமிச்சாதி³பாட²வண்ணனா; ஸு. நி. அட்ட². 2.அங்க³லஸுத்தவண்ணனா) விய தாபச்சயஸ்ஸ ஸ்வத்த²ம் ‘‘ஜனதா’’திஆதீ³ஸு (பே. வ. அட்ட². 460) விய ஸமூஹத்த²ஞ்ச நிவத்தேதி. ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞம் வத்து’’ந்தி வசனஸ்ஸ யுத்திம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘வத³ந்து ம’’ந்திஆதி³. வத³ந்தம் பி⁴க்கு²ம் வத்துந்தி யோஜனா. ‘‘ஆபத்தீஹி வுட்டா²னபா⁴வோ’’தி இமினா ஆபத்திவுட்டா²னதாதி பத³ஸ்ஸ பஞ்சமீஸமாஸஞ்ச தாபச்சயஸ்ஸ பா⁴வத்த²ஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. ‘‘வினய’’ந்திஆதி³னா புரதோ கத்வா கரணம் புரேக்கா²ரோ, தஸ்ஸ பா⁴வோ புரேக்கா²ரதா, வினயம் புரேக்கா²ரதா வினயபுரேக்கா²ரதாதி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ஏத்த² புரஸத்³த³ஸ்ஸ ஏகாரத்தம் ஸத்³த³ஸத்தே²ஸு (மோக்³க³ல்லானப்³யாகரணே 5.134 ஸுத்தே) வத³ந்தி. தஸ்ஸ யுத்திம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘வத³ந்தும’’ந்திஆதி³ (மோக்³க³ல்லானப்³யாகரணே 5.134 ஸுத்தே).
210. ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகாதி ‘‘ஸங்கோ⁴ பவாரேய்யா’’தி ஸாமஞ்ஞதோ வுத்தத்தா ஸப்³பே³ஸம் தேவாசிகாதீ³னம் ஸங்கா³ஹகா. ஞத்தீதி ஞாபேதி ஸங்க⁴ம் ஏதாய வசனாயாதி ஞத்தி. ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகபா⁴வம் வித்தா²ரேந்தோ ஆஹ ‘‘ஏவஞ்ஹி வுத்தே’’திஆதி³. தேவாசிகந்தி திஸ்ஸோ வாசா ஏதஸ்ஸாதி தேவாசிகம், தீஹி வாசாஹி கத்தப்³ப³ந்தி வா தேவாசிகம். ஏஸேவ நயோ ஸேஸேஸுபி. ஸமானவஸ்ஸிகந்தி ஸமானம் வஸ்ஸம் ஏதேஸந்தி ஸமானவஸ்ஸா, தேஹி கத்தப்³ப³ந்தி ஸமானவஸ்ஸிகம். அஞ்ஞந்தி த்³வேவாசிகஏகவாசிகம்.
211. அச்ச²ந்தீதி ஏத்த² ஆஸதா⁴துயா உபவேஸனத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘நிஸின்னாவ ஹோந்தீ’’தி. ‘‘ந உட்ட²ஹந்தீ’’தி இமினா ஏவப²லம் த³ஸ்ஸேதி. தத³மந்தராதி ஏத்த² ‘‘தத³ந்தரா’’தி வத்தப்³பே³ வாசாஸிலிட்ட²வஸேன மகாராக³மம் கத்வா வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘தத³ந்தரா’’தி. தஸ்ஸ அத்தனோ பவாரிதகாலஸ்ஸ அந்தரா. ‘‘யாவ பவாரேந்தீ’’தி பத³ஸ்ஸ நியமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் ‘‘தாவதகம் கால’’ந்தி. யாவாதி நிபாதஸ்ஸ பயோக³த்தா ‘‘தத³மந்தரா’’தி ஏத்த² அபி⁴விதி⁴அவத்⁴யத்தே² பஞ்சமீவிப⁴த்தி ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.
121. பவாரணாபே⁴த³கதா²
212. சாதுத்³த³ஸிகாயாதி ப⁴ண்ட³னகாரகேஹி உபத்³து³தத்தா பச்சுக்கட்³டி⁴தாய புப்³ப³கத்திகமாஸஸ்ஸ காளபக்க²சாதுத்³த³ஸிகாய. ‘‘அஜ்ஜ பவாரணா பன்னரஸீ’’தி புப்³ப³கிச்சம் காதப்³ப³ந்தி யோஜனா.
பவாரணாகம்மேஸூதி நித்³தா⁴ரணே பு⁴ம்மம், ‘‘அத⁴ம்மேன வக்³க³ம் பவாரணாகம்ம’’ந்திஆதீ³ஸு ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். அத⁴ம்மேன வக்³க³ந்தி ஏத்த² அத⁴ம்மம் நாம ஸங்கோ⁴ ஹுத்வாபி ஸங்க⁴பவாரணமகத்வா க³ணபவாரணாய கரணம், க³ணோ ஹுத்வாபி க³ணபவாரணமகத்வா ஸங்க⁴பவாரணாய கரணஞ்ச. வக்³க³ம் நாம ஏகஸீமாயம் வஸந்தானம்பி ஸப்³பே³ஸம் ஏகதோ அஸன்னிபதனம்.
அத⁴ம்மேன ஸமக்³க³ந்தி ஏத்த² அத⁴ம்மம் வுத்தனயமேவ. ஸமக்³க³ம் நாம ஸப்³பே³ஸம் ஏகதோ ஸன்னிபதனம்.
த⁴ம்மேன வக்³க³ந்தி ஏத்த² த⁴ம்மம் நாம ஸங்கோ⁴ ஹுத்வா ஸங்க⁴பவாரணாய கரணம், க³ணோ ஹுத்வா க³ணபவாரணாய கரணஞ்ச. வக்³க³ம் வுத்தனயமேவ. த⁴ம்மேன ஸமக்³க³ம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ. இதிஸத்³தோ³ பரிஸமாபனத்தோ².
213. ஏவம் தி³ன்னாயாதி ஏவம் பாளியம் வுத்தனயேனேவ தி³ன்னாய. பவாரேதப்³ப³ந்தி வஸ்ஸம்வுத்த²பவாரணாய பவாரேதப்³ப³ம். திஸ்ஸோதி திஸ்ஸனாமகோ. தி³ட்டே²ன வா வத³தூதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தந்தி திஸ்ஸனாமகம் பி⁴க்கு²ம். ஸங்கோ⁴ அனுகம்பம் உபாதா³ய வத³தூதி யோஜனா. வுட்³ட⁴தரோதி பவாரணாதா³யகோ தம்ஹாரகதோ வுட்³ட⁴தரோ. ஹீதி லத்³த⁴கு³ணோ. தேனாதி பவாரணாஹாரகேன. தஸ்ஸாதி பவாரணாதா³யகஸ்ஸ.
இதா⁴பி சாதி இமஸ்மிம் பவாரணாக்க²ந்த⁴கேபி ச. அபிஸத்³தோ³ உபோஸத²க்க²ந்த⁴கம் அபேக்க²தி. அவஸேஸகம்மத்தா²யாதி பவாரணாகம்மதோ அவஸேஸானம் கம்மானமத்தா²ய ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பவாரணாய ஆஹடாய ஸதியாதி யோஜனா. தஸ்ஸ சாதி பவாரணாதா³யகஸ்ஸ ச. ஸப்³பே³ஸந்தி பவாரணாதா³யகஸ்ஸ ச ஸங்க⁴ஸ்ஸ சாதி ஸப்³பே³ஸம். அஞ்ஞம் பன கம்மந்தி பவாரணாகம்மதோ அஞ்ஞம் கம்மம் பன. தேன பன பி⁴க்கு²னாதி பவாரணாதா³யகேன பி⁴க்கு²னா பன. ஏத்த² ச தத³ஹுபவாரணாய அத்தனோ ச ஸங்க⁴ஸ்ஸ ச ஸசே பவாரணாகம்மமேவ ஹோதி, பவாரணாயேவ தா³தப்³பா³. அத² அஞ்ஞமேவ கம்மம் ஹோதி, ச²ந்தோ³யேவ தா³தப்³போ³. யதி³ பவாரணாகம்மஞ்ச அஞ்ஞகம்மஞ்ச ஹோதி, பவாரணா ச ச²ந்தோ³ ச தா³தப்³போ³. தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘தத³ஹு பவாரணாய பவாரணம் தே³ந்தேன ச²ந்த³ம்பி தா³து’’ந்தி (மஹாவ. 213). தேனாதி தா³னஹேதுனா.
218. அஜ்ஜ மே பவாரணாதி ஏத்த² பாளினயதோ அஞ்ஞம் அட்ட²கதா²னயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸசே’’திஆதி³.
219. வுத்தனயமேவாதி உபோஸத²க்க²ந்த⁴கே (மஹாவ. அட்ட². 169) வுத்தனயமேவ.
222. புன பவாரேதப்³ப³ந்தி ஏத்த² ந கேவலம் பவாரணாயேவ புன காதப்³பா³, புப்³ப³கிச்சாதீ³னிபி புன காதப்³பா³னீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘புன புப்³ப³கிச்ச’’ந்திஆதி³.
228. ஏஸேவ நயோதி ‘‘அஜ்ஜ பவாரணா பன்னரஸீ’’தி புப்³ப³கிச்சம் அதிதி³ஸதி. அஸ்ஸாதி வசனஸ்ஸ. ஞத்திந்தி ‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴ அஜ்ஜ பவாரணா’’தி ஞத்திம். பச்சி²மேஹீதி பச்சி²மவஸ்ஸம் உபக³தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி. உபோஸத²க்³கே³தி உபோஸத²ஸ்ஸ க³ண்ஹனட்டா²னே கே³ஹே. த்³வே ஞத்தியோதி பவாரணாஞத்தி ச உபோஸத²ஞத்தி சாதி த்³வே ஞத்தியோ. இத³ஞ்சாதி இத³ம் வக்க²மானம் பன. ஏத்தா²தி புரிமிகபச்சி²மிகபி⁴க்கூ²னம் ஸம்ஸக்³க³ட்டா²னே. புரிமிகாய உபக³தேஹீதி விப⁴த்தஅபாதா³னம் அனுமேய்யவிஸயஅபாதா³னம், தோ²கதராதி ஸம்ப³ந்தோ⁴, ஸஹாதி³யோகோ³ வா, ஸமஸமாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸமஸமாதி ஸமேன, ஸமதோ வா ஸமா ஸமஸமா, அதிரேகஸமாதி அத்தோ². கிஞ்சி ஊனம் வா அதி⁴கம் வா நத்தீ²தி அதி⁴ப்பாயோ. இதீதி இத³ம் லக்க²ணம்.
ஸோதி பச்சி²மிகோ பி⁴க்கு². இதரேனாதி பச்சி²மிகேன. தேஸந்தி புரிமிகானம். ஏகேனாதி புரிமிகேன. ஏகஸ்ஸாதி பச்சி²மிகஸ்ஸ. புன ஏகேனாதி பச்சி²மிகேன. ‘‘ஏகஸ்ஸா’’தி அனுவத்தேதப்³போ³, புரிமிகஸ்ஸாதி அத்தோ². புரிமவஸ்ஸூபக³தேஹி அதி⁴கதராதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தோ²கதரேஹீதி பச்சி²மவஸ்ஸூபக³தேஹி தோ²கதரேஹி புரிமவஸ்ஸூபக³தேஹீதி யோஜனா.
கத்திகாயாதி பச்சி²மகத்திகாய. சாதுமாஸினியா பவாரணாயாதி சதுன்னம் மாஸானம் பூரணியா பவாரணாய. பவாரணாஞத்திம் ட²பேத்வாதி ஸமஸமா ஹுத்வாபி பவாரணாதி³வஸத்தா பவாரணாஞத்திம் ட²பேத்வா. தேஹீதி பச்சி²மிகேஹி. இதரேஹீதி புரிமிகேஹி. தேஸந்தி பச்சி²மிகானம். தோ²கதரா வாதி ஏகாதி³னா தோ²கதரா வா. தேஸந்தி புரிமிகானம். தேஹீதி பச்சி²மிகேஹி.
233. ஸங்க⁴ஸாமக்³கி³யாதி ஏத்த² கீதி³ஸீ ஸங்க⁴ஸாமக்³கீ³ வேதி³தப்³பா³தி ஆஹ ‘‘கோஸம்ப³கஸாமக்³கீ³ஸதி³ஸாவ வேதி³தப்³பா³’’தி. ஏத்தா²தி ஸாமக்³கீ³பவாரணாயம். அப்பமத்தகேதி பத்தசீவராதி³ம் படிச்ச உப்பன்னே அப்பமத்தகே விவாதே³. பவாரணாயமேவாதி பவாரணாதி³வஸேயேவ. கஸ்மிம் தி³வஸே ஸாமக்³கீ³பவாரணா காதப்³பா³தி ஆஹ ‘‘ஸாமக்³கீ³பவாரண’’ந்திஆதி³. பட²மபவாரணந்தி புப்³ப³கத்திகபுண்ணமிம். யாவ கத்திகசாதுமாஸினீ புண்ணமாதி அயம் அவதி⁴ அனபி⁴விதி⁴அவதி⁴ நாம. கஸ்மா? கத்திகசாதுமாஸினிபுண்ணமிம் ட²பேத்வா அந்தோயேவ க³ஹேதப்³ப³த்தா. ஏத்த²ந்தரேதி ஏதஸ்மிம் த்³வின்னம் புண்ணமினமந்தரே அட்ட²வீஸதிபமாணே தி³வஸே காதப்³பா³. ததோதி ஏத்த²ந்தரஸங்கா²தா அட்ட²வீஸதி³வஸதோ.
140. த்³வேவாசிகாதி³பவாரணாகதா²
234. ஞத்திம் ட²பேந்தேனாபீதி பிஸத்³தோ³ ந கேவலம் பவாரேந்தேன ஏவ த்³வேவாசிகம் பவாரேதப்³ப³ம், அத² கோ² ஞத்திம் ட²பேந்தேனாபி த்³வேவாசிகஞத்தியேவ ட²பேதப்³பா³தி த³ஸ்ஸேதி. ஏத்த² சாதி ‘‘ஸமானவஸ்ஸிகம் பவாரேது’’ந்தி பாடே² ச. ஸமானவஸ்ஸிகாதி க³ணனவஸேன ஸமானம் வஸ்ஸம் ஏதேஸந்தி ஸமானவஸ்ஸிகா, ஸமானே வஸ்ஸே உபஸம்பாதே³ந்தீதி வா ஸமானவஸ்ஸிகா. ஏகதோதி ஏகஸ்மிம் க²ணே, ஏகபஹாரேன வா.
141. பவாரணாட்ட²பனகதா²
236. ஸப்³ப³ம் ஸங்க³ண்ஹாதீதி ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகம். புக்³க³லஸ்ஸ ட²பனம் புக்³க³லிகம். தத்தா²தி த்³வீஸு பவாரணாட்ட²பனேஸு. ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகே ட²பிதா ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யாவ ரேகாரோ அத்தி², தாவாதி யோஜனா. பா⁴ஸியித்தா²தி பா⁴ஸிதா. லபியித்தா²தி லபிதா. ந பரியோஸியித்தா²தி அபரியோஸிதா. ஏத்த²ந்தரேதி ஏதஸ்மிம் ஸுகாரரேகாரானம் அந்தரே. ஏகபதே³பீதி பிஸத்³தோ³ ஏகக்க²ரேபீதி அத்த²ம் ஸம்பிண்டே³தி. ட²பிதாதி ‘‘ஸுணாது மே ப⁴ந்தே ஸங்கோ⁴, இத்த²ன்னாமோ புக்³க³லோ ஸாபத்திகோ, தஸ்ஸ பவாரணம் ட²பேமீ’’தி ஞத்தியா ட²பிதா. ய்யகாரேதி ‘‘பவாரேய்யா’’தி ஏத்த² ய்யகாரே. ததோதி ய்யகாரதோ. புக்³க³லிகட்ட²பனே பன அட்ட²பிதா ஹோதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸம்காரதோதி ‘‘ஸங்க⁴ம் ப⁴ந்தே’’தி ஏத்த² ஸம்காரதோ. ஸப்³ப³பச்சி²மோதி தீஸு வாரேஸு ததியவாரே ஸப்³பே³ஸம் அக்க²ரானம் பச்சி²மோ டிகாரோ அத்தீ²தி யோஜனா. ஏத்த²ந்தரேதி ஏதஸ்மிம் ஸம்காரடிகாரானம் அந்தரே. தஸ்மாதி யஸ்மா பரியோஸிதா ஹோதி, தஸ்மா. ‘‘ஏஸேவ நயோ’’தி வுத்தவசனம் வித்தா²ரேந்தோ ஆஹ ‘‘ஏதாஸுபி ஹீ’’திஆதி³. தத்த² ஏதாஸுபீதி த்³வேவாசிகஏகவாசிகஸமானவஸ்ஸிகாஸுபி. பிஸத்³தோ³ தேவாசிகமபேக்க²தி. ட²பனகே²த்தந்தி ட²பனஸ்ஸ பூ⁴மி. இதிஸத்³தோ³ பரிஸமாபனத்தோ².
237. அனுயுஞ்ஜியமானோதி ஏத்த² அனுயுஞ்ஜஸத்³தோ³ புச்ச²னத்தோ²தி ஆஹ ‘‘புச்சி²யமானோ’’தி. பரதோதி பரஸ்மிம்யேவ க²ந்த⁴கேதி (மஹாவ. 237) அத்தோ². அலம் பி⁴க்கு² மா ப⁴ண்ட³னந்திஆதீ³னீதி ஏத்த² ஆதி³ஸத்³தே³ன ‘‘மா கலஹம், மா விவாத³’’ந்திவசனானி ஸங்க³ண்ஹாதி, வசனானி வத்வா ஓமத்³தி³த்வாதி யோஜனா. வசனோமத்³த³னாதி வசனேனேவ ஓமத்³த³னா. ஹீதி ஸச்சம். இதா⁴தி இமஸ்மிம் பவாரணாட்ட²பனட்டா²னே. அனுத்³த⁴ம்ஸிதம் படிஜானாதீதி ஏத்த² படிஜானனாகாரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அமூலகேன பாராஜிகேன அனுத்³த⁴ம்ஸிதோ அயம் மயா’’தி. ‘‘லிங்க³னாஸனாயா’’தி இமினா த³ண்ட³கம்மனாஸனஸம்வாஸனாஸனானி நிவத்தேதி.
238. ஏதந்தி ‘‘அஸுகா ஆபத்தீ’’தி வசனம். கலஹஸ்ஸ முக²ந்தி கலஹஸ்ஸ உபாயோ.
143. வத்து²ட்ட²பனாதி³கதா²
239. சோரா அக³மம்ஸு கிராதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. போக்க²ரணிதோ நீஹரித்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸோதி பி⁴க்கு², ஏவமாஹாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. வுத்தே²னாதி வஸந்தேன, யேன கேனசி கதந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தம் புக்³க³லந்தி வத்து²கதம் தம் புக்³க³லம். ஏத்தா²தி ‘‘வத்து²ம் ட²பேத்வா ஸங்கோ⁴ பவாரேய்யா’’தி பாடே². இமினா வத்து²னா அபதி³ஸாஹீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. நந்தி புக்³க³லம். அனுவிஜ்ஜித்வாதி அனுயுஞ்ஜித்வா, புச்சி²த்வாதி அத்தோ².
ஏகோ பி⁴க்கு² பூஜேஸி, பிவீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தஸ்ஸாதி பி⁴க்கு²ஸ்ஸ. தத³னுரூபோதி தேஸம் பூஜனபிவனானம் அனுரூபோ. ஸோதி சோத³கோ பி⁴க்கு². தம் க³ந்த⁴ந்தி தம் ஸரீரக³ந்த⁴ம். யம் புக்³க³லந்தி யோஜனா. ட²பேஸீதி பவாரணாய ட²பேஸி. அயமஸ்ஸாதி அயம் தோ³ஸோ அஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ.
இதா³னேவ நந்தி ஏத்த² ‘‘ந’’ந்தி பத³ம் ‘‘புக்³க³ல’’ந்தி பதே³ன யோஜேதப்³ப³ம். நம் புக்³க³லந்தி ஹி அத்தோ². உப⁴யந்தி வத்து²ஞ்ச புக்³க³லஞ்சாதி உப⁴யம். கல்லம் வசனாயாதி யுத்தம் கதே²தும். கஸ்மா கல்லம் வசனாயாதி யோஜனா. பவாரணதோ புப்³பே³, பச்சா² சாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. இதி தஸ்மா கல்லம் வசனாயாதி யோஜனா. இத³ஞ்ஹி உப⁴யந்தி வத்து²புக்³க³லஸங்கா²தம் இத³மேவ உப⁴யம். பவாரணாய புப்³பே³தி யோஜனா. உக்கோடேந்தஸ்ஸாதி சாலேந்தஸ்ஸ.
144. ப⁴ண்ட³னகாரகவத்து²கதா²
240. சதுத்த²பஞ்சமாதி ச²ஸு பக்கே²ஸு போட்ட²பாத³மாஸஸ்ஸ ஜுண்ஹபக்க²காளபக்க²ஸங்கா²தா சதுத்த²பஞ்சமா. ததியோதி ஸாவணமாஸஸ்ஸ காளபக்கோ² ததியோ. ததியசதுத்த²பஞ்சமா வாதி ஏத்த² ததியோதி ஸாவணமாஸஸ்ஸ காளபக்கோ². சதுத்தோ²தி போட்ட²பாத³மாஸஸ்ஸ ஜுண்ஹபக்கோ². பஞ்சமோதி தஸ்ஸேவ காளபக்கோ². ‘‘ததிய…பே… பஞ்சமா வா’’தி பதா³னி ‘‘த்³வே வா தயோ வா’’தி பதே³ஹி யதா²க்கமம் யோஜேதப்³பா³னி. சதுத்தே² வா கதேதி சதுத்த²பக்கே² வா பன்னரஸிபா⁴வேன கதே. த்³வே சாதுத்³த³ஸிகாதி ததியபக்கே² ச சாதுத்³த³ஸியா ஸத்³தி⁴ம் த்³வே சாதுத்³த³ஸிகா. இமேதி ப⁴ண்ட³னகாரகா. தேதி ப⁴ண்ட³னகாரகா.
அஸம்விஹிதாதி ஏத்த² அகாரஸ்ஸ விரஹத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸம்வித³ஹனவிரஹிதா’’தி. தத்த² ஸம்வித³ஹனவிரஹிதாதி ஸம்வித³ஹனரக்க²விரஹிதா. ஆக³மனஜானனத்தா²யாதி ப⁴ண்ட³னகாரகானம் ஆக³மனஸ்ஸ ஜானனத்தா²ய. கிலந்தத்தா²தி தும்ஹே கிலந்தா ப⁴வத². ‘‘ஸம்மோஹம் கத்வா’’தி இமினா விக்கி²த்வாதி பத³ஸ்ஸ விக்கே²பம் கத்வாதி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. நோ சே லபே⁴தா²தி ஏத்த² கிமத்தா²ய ந லபே⁴தா²தி ஆஹ ‘‘ப³ஹிஸீமம் க³ந்து’’ந்தி. ‘‘ப⁴ண்ட³னகாரகானம்…பே… ஹோந்தீ’’தி இமினா அலப⁴னஸ்ஸ காரணம் த³ஸ்ஸேதி. யந்தி ஆக³மம் ஜுண்ஹம். கோமுதி³யா சாதுமாஸினியாதி பச்சி²மகத்திகபுண்ணமாயம். ஸா ஹி குமுதா³னமத்தி²தாய கோமுதீ³, சதுன்னம் வஸ்ஸிகானம் மாஸானம் பூரணத்தா சாதுமாஸினீதி வுச்சதி. ததா³ ஹி குமுதா³னி ஸுபுப்பி²தானி ஹோந்தி, தஸ்மா குமுதா³னம் ஸமூஹா, குமுதா³னி ஏவ வா கோமுதா³, தே ஏத்த² அத்தீ²தி கோமுதீ³தி வுச்சதி, குமுத³வதீதி வுத்தம் ஹோதி. அவஸ்ஸம் பவாரேதப்³ப³ந்தி து⁴வம் பவாரேதப்³ப³ம். ஹீதி ஸச்சம், யஸ்மா வா. தந்தி கோமுதி³ம் சாதுமாஸினிம்.
145. பவாரணாஸங்க³ஹகதா²
241. அஞ்ஞதரோ பா²ஸுவிஹாரோதி ஏத்த² பா²ஸுவிஹாரோ நாம கோதி ஆஹ ‘‘தருணஸமதோ² வா தருணவிபஸ்ஸனா வா’’தி. இமினா தருணஸமத²விபஸ்ஸனா பா²ஸும் விஹரதி அனேனாதி பா²ஸுவிஹாரோதி த³ஸ்ஸேதி. பரிபா³ஹிரா ப⁴விஸ்ஸாமாதி ஏத்த² கஸ்மா இமம்ஹா பா²ஸுவிஹாரா பரிபா³ஹிரா ப⁴விஸ்ஸந்தீதி ஆஹ ‘‘அனிப³த்³த⁴ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னாதி³பா⁴வேனா’’திஆதி³. தத்த² அனிப³த்³த⁴ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னாதி³பா⁴வேனாதி அனிப³த்³த⁴தி³வாட்டா²னாதி³பா⁴வேன ஹேதுபூ⁴தேன, அஸக்கோந்தாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஆதி³ஸத்³தே³ன அனிப³த்³த⁴சங்கமாத³யோ ஸங்க³ண்ஹாதி. ‘‘ச²ந்த³தா³னம் படிக்கி²பதீ’’தி இமினா ‘‘ஸப்³பே³ஹேவ ஏகஜ்ஜ²ம் ஸன்னிபதிதப்³ப³’’ந்தி வாக்யஸ்ஸ அஞ்ஞத்தா²போஹனம் த³ஸ்ஸேதி. ஹீதி ஸச்சம், யஸ்மா வா. இமேஸு தீஸு ச²ந்த³தா³னம் ந வட்டதி, தஸ்மா படிக்கி²பதீதி யோஜனா. அயம் பவாரணாஸங்க³ஹோ நாம ந தா³தப்³போ³தி யோஜனா. தருணஸமத²விபஸ்ஸனாலாபீ⁴ ஏகபுக்³க³லோ வா ஹோதூதி யோஜனா. ‘‘ஏகஸ்ஸபி தா³தப்³போ³யேவா’’தி இமினா அயம் பவாரணாஸங்க³ஹோ ஏகஸ்ஸ தி³ன்னோபி ஸப்³பே³ஸம் தி³ன்னோ ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. பவாரணாஸங்க³ஹே தி³ன்னே ஸதீதி யோஜனா. ஆக³ந்துகாதி ஸட்டி²வஸ்ஸாபி ஆக³ந்துகா. தேஸந்தி தி³ன்னபவாரணாஸங்க³ஹானம். அந்தராபீதி கோமுதி³யா சாதுமாஸினியா அந்தராபி.
இதி பவாரணாக்க²ந்த⁴கவண்ணனாய யோஜனா ஸமத்தா.