10. கோஸம்ப³கக்க²ந்த⁴கம்

271. கோஸம்ப³கவிவாத³கதா²

451. கோஸம்ப³கக்க²ந்த⁴கே அயமனுபுப்³பி³கதா² ஏவம் வேதி³தப்³பா³தி யோஜனா. வினயம் பாளிதோ ச, தத³த்த²தோ ச தா⁴ரேதீதி வினயத⁴ரோ, ததா² ஸுத்தந்தம் தா⁴ரேதீதி ஸுத்தந்திகோ. தேஸூதி த்³வீஸு பி⁴க்கூ²ஸு. ஸுத்தந்திகோ பி⁴க்கு² நிக்க²மீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஆசமனஉத³காவஸேஸந்தி ஆசமேதி தோ⁴வதி அனேனாதி ஆசமனம், தமேவ உத³கம் ஆசமனஉத³கம், தமேவ அவஸேஸம் ஆசமனஉத³காவஸேஸம், அவஸேஸஆசமனஉத³கந்தி அத்தோ². தம் பி⁴க்கு²ந்தி ஸுத்தந்திகம் பி⁴க்கு²ம். ஏத்தா²தி ஆசமனஉத³காவஸேஸட்ட²பனே. ‘‘ஸசே ஹோதி, தே³ஸேஸ்ஸாமீ’’தி இமினா அத்தனோ ஸுப்³ப³சபா⁴வஞ்ச ஸிக்கா²காமதஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. தேதி தயா, கத²ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அத² வா தேதி துய்ஹம், நத்தீ²தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அஸஞ்சிச்ச அஸதியா கதத்தா அனாபத்திபக்கோ²பி ப⁴வேய்யாதி ஆஹ ‘‘நத்தி² ஆபத்தீ’’தி. ஏத்த² பன ஆபத்தியேவ. ஸோதி ஸுத்தந்திகோ.

வினயத⁴ரோபீதி வினயத⁴ரோ பன, ஆரோசேஸீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஆபஜ்ஜமானோபீதி பிஸத்³தோ³ க³ரஹத்தோ². தேதி வினயத⁴ரஸ்ஸ நிஸ்ஸிதகா, ஆஹம்ஸூதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தஸ்ஸாதி ஸுத்தந்திகஸ்ஸ. தேதி ஸுத்தந்திகஸ்ஸ நிஸ்ஸிதகா, ஆரோசேஸுந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸோதி ஸுத்தந்திகோ. முஸாவாதீ³தி அபூ⁴ததோ, அபூ⁴தம் வா வசனம் வத³னஸீலோ. ஏஸோதி வினயத⁴ரோ. தேதி ஸுத்தந்திகஸ்ஸ நிஸ்ஸிதகா, ஆஹம்ஸூதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ததோதி கலஹவட்³ட⁴னகாரணா. வினயத⁴ரோ அகாஸீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

453. ‘‘ந தாவ பி⁴ன்னோ’’தி இமினா பி⁴ன்னோதி ஏத்த² தபச்சயஸ்ஸ அவஸ்ஸம்பா⁴வியத்தே² அனாக³தகாலிகதம் த³ஸ்ஸேதி. தமேவத்த²ம் ஸஹ உபமாய த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அபிசா’’திஆதி³. தந்தி ஸஸ்ஸம். ‘‘பி⁴ஜ்ஜிஸ்ஸதீ’’தி இமினா பி⁴ஜ்ஜிஸ்ஸதீதி பி⁴ன்னோதி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ஸோ ச கோ²தி ஸங்கோ⁴. கலஹவஸேன பி⁴ஜ்ஜிஸ்ஸதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸம்ப⁴மஅத்த²வஸேனாதி ஸம்வேக³அத்த²வஸேன. ஸம்ப⁴மஸத்³தோ³ ஹி தீஸு அத்தே²ஸு வத்ததி கா³ரவே, பீ⁴தியம், ஸம்வேகே³ சாதி. இத⁴ பன ஸம்வேகே³ வத்ததி. பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ பி⁴ன்னே ஸம்வேக³அத்த²வஸேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. இத³ம் ஹேட்டா² கதி²தாய ‘‘ப⁴யே கோதே⁴ பஸம்ஸாய’’ந்தி கா³தா²ய (பாரா. அட்ட². 1.15) சஸத்³தே³ன ஸம்பிண்டி³தம் ஸம்ப⁴மஅத்த²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏத்தா²தி ‘‘பி⁴ன்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ பி⁴ன்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴’’தி பாடே². ஆமேடி³தந்தி ஆ புனப்புனம் ப⁴யாதி³பீளிதத்தா மேடே³ன உம்மாதே³ன இதம் கதி²தம் ஆமேடி³தம்.

454. ஹீதி வித்தா²ரோ. ப⁴க³வா வதே³ய்யாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. உக்கி²பந்தி அபனேந்தீதி உக்கே²பகா. உக்கி²த்தமனுவத்தந்தீதி உக்கி²த்தானுவத்தகா. ஏதேஸந்தி உக்கி²த்தானுவத்தகானம். புன ஏதேஸந்தி உக்கே²பகானம். பக்கோ²தி ஸகா². தந்திமேவாதி பாளிமேவ, ப்³யாபாரமேவ வா.

455. யோதி பி⁴க்கு². சித்தம் உப்பாதே³தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தும்ஹேதி த⁴ம்மவாதி³னோ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். கிம் ப⁴ணதா²தி கிம் வசனம் ப⁴ணத². இதி புச்சி²த்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தேஸஞ்சாதி த⁴ம்மவாதீ³னஞ்ச. இதரேஸஞ்சாதி அத⁴ம்மவாதீ³னஞ்ச. இமேதி அத்தனோ பக்கே² இமே பி⁴க்கூ². தேஸந்தி அத⁴ம்மவாதீ³னம். ‘‘கம்மம் கோபேதீ’’தி ‘‘நானாஸம்வாஸகசதுத்தோ² சே பி⁴க்க²வே கம்மம் கரேய்ய, அகம்மம், ந ச கரணீய’’ந்தி வசனதோ (மஹாவ. 389) கம்மம் கோபேதி. இதரேஸம்பீதி த⁴ம்மவாதீ³னம்பி. த⁴ம்மவாதீ³னம் பக்கே² நிஸீதி³த்வா அத⁴ம்மவாதீ³னம் லத்³தி⁴ம் க³ண்ஹந்தோபி த⁴ம்மவாதீ³னம் நானாஸம்வாஸகோ ஹோதியேவ, அயம் நயோ வுத்தனயஸ்ஸ அத்த²தோ ஸித்³தோ⁴தி கத்வா இத⁴ ந வுத்தோ. ஏவந்திஆதி³ நிக³மனம். யோதி பி⁴க்கு², பவிஸதி க³ண்ஹாதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. நிஸின்னோ ஹுத்வாதி யோஜனா. இமேதி அத்தனோ பக்கே² இமே பி⁴க்கூ². இதரேதி பரபக்கே² இதரே பி⁴க்கூ². தேஸந்தி த⁴ம்மவாதீ³னம். யத்த² தத்த² வா பன பக்கே²தி யஸ்மிம் கஸ்மிம்சி வா த⁴ம்மவாதீ³னம் பக்கே². இமே த⁴ம்மவாதி³னோதி க³ண்ஹாதீதி தம்தம்பக்க²க³தே பி⁴க்கூ² யாதா²வதோ வா அயாதா²வதோ வா ‘‘இமே த⁴ம்மவாதி³னோ’’தி க³ண்ஹாதி.

456. காயேன கதம் கம்மம் காயகம்மம், வசியா கதம் கம்மம் வசீகம்மம். தத்த² காயகம்மம் உபத³ம்ஸேந்தா பி⁴க்கூ² பஹரந்தா உபத³ம்ஸேந்தி. வசீகம்மம் உபத³ம்ஸேந்தா பி⁴க்கூ² ப²ருஸம் வத³ந்தா உபத³ம்ஸேந்தி. தேன வுத்தம் ‘‘காயேன பஹரந்தா’’திஆதி³. உபத³ம்ஸேந்தீதி பவத்தேந்தி. ‘‘கோத⁴வஸேனா’’தி இமினா பேமவஸேனாதி அத்த²ம் நிவத்தேதி. அத⁴ம்மியானீதி அத⁴ம்மேன கத்தப்³பா³னி. ‘‘கிச்சானீ’’தி இமினா இயபச்சயஸ்ஸ ஸரூபம் த³ஸ்ஸேதி. அஸம்மோதி³காதி ஏத்த² யகாரலோபோதி ஆஹ ‘‘அஸம்மோதி³காயா’’தி. ‘‘கதா²யா’’தி இமினா அஸம்மோத³ம் ஜனேதீதி அஸம்மோதி³காதி கத்வா ணிகபச்சயஸ்ஸ ஸரூபம் த³ஸ்ஸேதி. உபசாரம் முஞ்சித்வாதி ஏத்த² உபசாரோ நாம அஞ்ஞமஞ்ஞம் பஹரந்தானம் ஹத்த²ஸ்ஸ பாபுணனட்டா²னம், தம் முஞ்சித்வாதி அத்தோ². ஆஸனந்தரிகாயாதி ஏத்த² ஏகம் ஆஸனம் அந்தரம் ப்³யவஹிதம் இமிஸ்ஸா நிஸின்னகிரியாயாதி ஆஸனந்தரிகாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஏகேகம் ஆஸனம் அந்தர’’ந்தி. ‘‘கத்வா’’தி இமினா கிரியாவிஸேஸனபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி.

457-8. அயம் அஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அதி⁴ப்பாயோ கிராதி யோஜனா. ஏதேதி கோதா⁴பி⁴பூ⁴தே பி⁴க்கூ². ப⁴க³வா பன கதே²ஸீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘அனத்தோ² அதோ’’தி இமினா அனத்த²தோதி பத³ஸ்ஸ ஓகாரலோபஸந்தி⁴ம் த³ஸ்ஸேதி. தேஸம் பதா³னமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஏதஸ்மா’’திஆதி³. ‘‘அத² வா’’திஆதி³னா ‘‘அனத்த²தோ³’’தி வத்தப்³பே³ ‘‘ஸுக³தோ’’திஆதீ³ஸு விய த³-காரஸ்ஸ த-காரம் கத்வா அனத்த²தோதி வுத்தந்தி த³ஸ்ஸேதி. அனத்த²தோ³தி அனத்த²ம் த³தா³தீதி அனத்த²தோ³.

464. புது²ஸத்³தோ³தி ஏத்த² புது²ஸத்³தோ³ மஹந்தபரியாயோதி ஆஹ ‘‘மஹா’’தி. அஸ்ஸாதி ப⁴ண்ட³னகாரகஸ்ஸ ஜனஸ்ஸ. ஸமஜனோதி ஏத்த² ஸமஸத்³தோ³ ஸதி³ஸபரியாயோதி ஆஹ ‘‘ஏகஸதி³ஸோ’’தி, துல்யாதி⁴கரணஸமாஸோயம். ப⁴ண்ட³னகாரகோ அயம் ஜனோதி யோஜனா. தத்தா²தி ப⁴ண்ட³னகாரகேஸு ஜனேஸு. அஞ்ஞம்பி ஏகம் இத³ம் காரணந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ந மஞ்ஞித்தா²தி கோசி ஏகோபி ந மஞ்ஞித்தா²தி யோஜனா. இமினா அமஞ்ஞருந்தி ஏத்த² ஆவிப⁴த்தியா ‘‘ரு’’ந்தி ஆதே³ஸோ த³ஸ்ஸிதோ.

பரிமுட்டா²தி பரிமுட்டா² ஸதி ஏதேஸந்தி பரிமுட்டா²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘பரிமுட்ட²ஸதினோ’’தி. அட்ட²க்க²ரகா³தா²யம் ‘‘பஞ்சமம் லகு⁴ ஸப்³ப³த்தா²’’தி வுத்தத்தா பஞ்சமஸ்ஸ ராகாரஸ்ஸ ரஸ்ஸோ ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘ராகாரஸ்ஸ ரஸ்ஸாதே³ஸோ கதோ’’தி. கத²ம் பா⁴ணினோதி வாசம் பா⁴ணினோ. முகா²யாமந்தி ஏத்த² ஆயாமஸத்³தோ³ வித்தா²ரபரியாயோ, வித்தா²ரோ ச நாம பஸாரணந்தி ஆஹ ‘‘பஸாரேது’’ந்தி. ஸம்பதா³னத்த²ஜோதகேன தும்பச்சயேன ஸம்பதா³னத்தே² உபயோக³வசனந்தி த³ஸ்ஸேதி. நீதாதி கம்மவாசகஸ்ஸ கிதஸ்ஸ அப்பதா⁴னகம்மம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘இமம் நில்லஜ்ஜபா⁴வ’’ந்தி. த்³விகம்மகதா⁴துபா⁴வதோ ‘‘அத்தனோ’’தி பதா⁴னகம்மம்பி அஜ்ஜா²ஹரிதப்³ப³ம். தந்தி கலஹம். ‘‘ஜான’’ந்தி பதே³ன ‘‘விதூ³’’தி பத³ஸ்ஸ அத்த²ஞ்ச வாக்யஞ்ச த³ஸ்ஸேதி. வித³ந்தி ஜானந்தீதி விதூ³தி வசனத்தோ² காதப்³போ³தி அதி⁴ப்பாயோ. ஸாதீ³னவோதிஆதீ³னவேன தோ³ஸேன ஸஹ பவத்தோ. அயந்தி கலஹோ.

யே ச தம் உபனய்ஹந்தீதி ஏத்த² தஸத்³த³ஸ்ஸ விஸயம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம் ‘‘ஆகா⁴த’’ந்தி. யேதி ஜனா. உபனய்ஹந்தி உபனஹந்தி ப³ந்த⁴ந்தி. ஸனந்தனோதி ஏத்த² ஸனந்தனஸத்³தோ³ புராணபரியாயோதி ஆஹ ‘‘போராணோ’’தி.

‘‘அஞ்ஞே’’தி இமினா பரேதி ஏத்த² பரஸத்³த³ஸ்ஸ பச்சா²பா⁴க³த்தா²த³யோ நிவாரேதி. மயமேத்த² யமாமஸேதி ஏத்த² ஏதஸத்³த³ஸ்ஸ விஸயம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ஸங்க⁴மஜ்ஜே²’’தி. யமுதா⁴து உபயமனத்தோ² ஸேகாரோ நிபாதமத்தோதி ஆஹ ‘‘உபயமாமா’’தி. ‘‘ஸததம் ஸமிதம் மச்சுஸந்திகம் க³ச்சா²மா’’தி இமினா ‘‘ந ஜானந்தீ’’தி பத³ஸ்ஸ ஆகாரம் த³ஸ்ஸேதி. தத்தா²தி மஹாஜனகாயே யே பண்டி³தாதி யோஜனா. ஏவம் ஹீதி ஏவமேவ. ஜானந்தா தே பண்டி³தா படிபஜ்ஜந்தீதி யோஜனா. மேத⁴ந்தா ஹிம்ஸந்தா க³ச்ச²ந்தி பவத்தந்தீதி மேத⁴கா³ கலஹா. கேசி மேத⁴தா⁴துதோ ண்வுபச்சயம் வத³ந்தி, தேஸம் மதேன மேத⁴காதி பட²மக்க²ரேன பாடோ² ப⁴வேய்ய.

தேஸம்பீதி ப்³ரஹ்மத³த்ததீ³கா⁴வுகுமாரானம்பி. ஸங்க³தீதி ஸமாக³மோ. வோதி தும்ஹாகம். யேஸம் தும்ஹாகம் நேவ மாதாபிதூனம் அட்டீ²னி சி²ன்னானி, ந பாணா ஹதா, ந க³வஸ்ஸத⁴னானி ஹடானி. தேஸம் தும்ஹாகம் கஸ்மா ஸங்க³தி ந ஹோதீதி யோஜனா.

ஸப்³பா³னி பரிஸ்ஸயானீதி ஏத்த² ஸப்³பா³னீதி வுத்தகாரணஞ்ச லிங்க³விபல்லாஸஞ்ச த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘பாகடபரிஸ்ஸயே ச படிச்ச²ன்னபரிஸ்ஸயே சா’’தி. ‘‘அபி⁴ப⁴வித்வா’’தி இமினா அபி⁴பு⁴ய்யாதி பத³ஸ்ஸ த்வாபச்சயந்தபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. தேனாதி நிபகேன ஸஹாயேன.

ராஜாவாதி ஏத்த² ராஜா இவாதி பத³விபா⁴க³ம் கத்வா ராஜஸத்³த³ஸ்ஸ உபலக்க²ணவஸேன மஹாஜனக, அரிந்த³மராஜானோ ச இவஸத்³த³ஸ்ஸ ஓபம்மத்த²ஜோதகஞ்ச த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘யதா²’’திஆதி³. ரட்ட²விஜிதஸத்³தா³ அஞ்ஞமஞ்ஞபரியாயா. விஸேஸனவிஸேஸ்யானம் காமாசாரதோ க³ம்யமானத்தா வுத்தம் ‘‘விஜிதம் ரட்ட²’’ந்தி. ‘‘மாதங்கோ³ அரஞ்ஞே நாகோ³ இவா’’தி இமினா பத³விபா⁴க³ம் த³ஸ்ஸேதி. தேஸம் பதா³னம் அத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘மாதங்கோ³தி ஹத்தீ² வுச்சதீ’’திஆதி³. ‘‘ஹத்தீ² வுச்சதீ’’தி இமினா மஹந்தோ அங்கோ³ ஸரீரமேதஸ்ஸாதி மாதங்கோ³தி வசனத்தே²ன ஹத்தீ² மாதங்கோ³ நாமாதி த³ஸ்ஸேதி. மஹந்தஸத்³த³ஸ்ஸ மாதாதே³ஸோ. நாக³ஸத்³தோ³ உரகே³ ச ஹத்தி²ம்ஹி ச நாக³ருக்கே² ச உத்தமே ச நாமபஞ்ஞத்தியஞ்சாதி பஞ்சஸு அத்தே²ஸு வத்ததி, இத⁴ உத்தமத்தே²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘நாகோ³தி மஹந்தாதி⁴வசனமேத’’ந்தி. மாதங்க³ரஞ்ஞேவாதி ஏத்த² இவஸத்³த³ஸ்ஸ ஓபம்மத்த²ஜோதகபா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா அத்த²யோஜனம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³. ‘‘யதா² ச பாலிலேய்யகோ’’தி இமினா மாதங்க³னாக³ஸ்ஸ ஸரூபம் உபலக்க²ணேன த³ஸ்ஸேதி.

275. பாலிலேய்யகக³மனகதா²

467. பாலிலேய்யகந்தி பலிலவனஸண்டே³ வஸந்தஹத்தி²னாக³ம். ‘‘ஹத்தீ²’’தி ச ‘‘நாகோ³’’தி ச த்³வின்னம் ஸத்³தா³னம் பரியாயபா⁴வேன வுத்தத்தா அதி⁴கத்தோ²தி ஆஹ ‘‘மஹாஹத்தீ²’’தி. புரதோ புரதோ க³ச்ச²ந்தேஹி தேஹி ஹத்தி²ஆதீ³ஹி சி²ன்னக்³கா³னீதி யோஜனா. ஓப⁴க்³கோ³ப⁴க்³க³ந்தி ப⁴ஞ்ஜித்வா அதோ⁴பாதிதம் ஓப⁴க்³க³ந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ப⁴ஞ்ஜித்வா ப⁴ஞ்ஜித்வா பாதித’’ந்தி. ‘‘உச்சட்டா²னதோ’’தி இமினா அவத்யூபஸக்³க³ஸ்ஸ அதோ⁴த்த²ம் நயேன த³ஸ்ஸேதி. ஏதஸ்ஸாதி ஹத்தி²னாக³ஸ்ஸ. தேதி ஹத்தி²ஆத³யோ. தேஹீதி ஹத்தி²ஆதீ³ஹி. பிவந்தேஹி தேஹீதி யோஜனா. கத்³த³மோத³கானீதி கத்³த³மேன ஸம்ஸட்டா²னி உத³கானி.

ஈஸாத³ந்தஸ்ஸாதி ஏத்த² ஈஸாய ஸதி³ஸோ த³ந்தோ இமஸ்ஸாதி ஈஸாத³ந்தோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ரத²ஈஸாஸதி³ஸத³ந்தஸ்ஸா’’தி. ‘‘ரத²ஈஸா’’தி இமினா நங்க³லஈஸம் நிவத்தேதி. யதே³கோதி யம் ஏகோ. யம்ஸத்³தோ³ காரணத்தோ²தி ஆஹ ‘‘யஸ்மா’’தி. அஸ்ஸ நாக³ஸ்ஸாதி ஹத்தி²னாக³ஸ்ஸ. நாகே³னாதி பு³த்³த⁴னாகே³ன.

யதா²பி⁴ரந்தந்தி ஏத்த² கித்தகம் காலம் ரமதீதி ஆஹ ‘‘தேமாஸ’’ந்தி. ஏத்தாவதாதி ஏத்தகேன தேமாஸவிஹரணேன. பத்த²டா அஹோஸீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³ப³ஸ்மிம் ஜம்பு³தீ³பதலே.

‘‘கோஸம்பி³னிவாஸினோ’’தி இமினா கோஸம்பி³யம் நிவஸந்தீதி கோஸம்ப³காதி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி.

276. அட்டா²ரஸவத்து²கதா²

471. ‘‘லத்³தி⁴க்³க³ஹண’’ந்தி இமினா ஆதீ³யதே ஆதா³யோதி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி.

475. தம் தி³வஸமேவாதி தஸ்மிம் ஸங்க⁴ஸாமக்³கி³கரணதி³வஸேயேவ.

476. ந மூலா மூலம் க³ந்த்வாதி மூலதோ மூலம் ந க³ந்த்வாவ. ‘‘அத்த²தோ அபக³தா’’தி இமினா அத்த²தோ அபேதா அத்தா²பேதாதி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘ப்³யஞ்ஜனமத்தம் உபேதா’’தி இமினா ப்³யஞ்ஜனமத்தம் உபேதா உபக³தா ப்³யஞ்ஜனூபேதாதி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி.

477. அத்தே²ஸு ஜாதேஸூதி ஏத்த² ஜாதஸத்³தோ³ உப்பன்னபரியாயோதி ஆஹ ‘‘வினயஅத்தே²ஸு உப்பன்னேஸூ’’தி. தஞ்ச பத³ம் ‘‘ஸங்க⁴ஸ்ஸ கிச்சேஸூ’’திஆதீ³ஸு ஸப்³ப³பதே³ஸு யோஜேதப்³ப³ம். மஹத்தி²கோதி மஹந்தோ உபகாரஸங்கா²தோ அத்தோ² இமஸ்ஸாதி மஹத்தி²கோதி த³ஸ்ஸந்தோ ஆஹ ‘‘மஹாஉபகாரோ’’தி.

அனானுவஜ்ஜோ பட²மேனாதி ஏத்த² பட²மஸத்³தோ³ தாவபரியாயோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘தாவா’’தி. ஸீலதோதி ஸீலேன. உபேக்கி²தாசாரோதி உபபத்திதோ இக்கி²தாசாரோ. ‘‘அபேக்கி²தாசாரோ’’திபி பாடோ². உபபரிக்கி²தாசாரோதி உபபரிக்கி²தோ ஆசாரோ ஏதஸ்ஸாதி உபபரிக்கி²தாசாரோ.

விஸய்ஹாதி ஏத்த² விபுப்³போ³ ஸஹதா⁴து அபி⁴ப⁴வனத்தோ², த்வாபச்சயோ ச ஹோதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அபி⁴ப⁴வித்வா’’தி. அனபக³தந்தி காரணதோ அனபேதம். ப⁴ணந்தோ பி⁴க்கூ²தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘யஸ்மா ஹீ’’திஆதி³. ஸோதி பி⁴க்கு², ந ஹாபேதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘உஸூயாயா’’தி இமினா தோ³ஸாக³திக³மனஸ்ஸ க³ஹிதத்தா ‘‘அக³திக³மனவஸேனா’’தி இமினா பாரிஸேஸனயேன அவஸேஸஅக³திக³மனமேவாதி⁴ப்பேதம். ஸோதி பி⁴க்கு². ச²ம்ப⁴தி சேவாதி த²ம்ப⁴தி சேவ, த²த்³த⁴ம் கரோதி சேவாதி அத்தோ². வேத⁴தி சாதி கம்பதி ச. யோ சாதி பி⁴க்கு² பன. ஈதி³ஸோதி உஸூயாய வா அக³திக³மனேன வா ப⁴ணனஸங்கா²தோ ஏதி³ஸோ ந ஹோதி.

கிஞ்ச பி⁴ய்யோதி நிபாதஸமுதா³யோ, ததோ வுத்ததோ அதிரேகம் கதே²தப்³ப³ம் கிம் பனாதி அத்தோ². தஸ்ஸா கா³தா²ய அத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி யோஜனா. யோதி பி⁴க்கு². ஹீதி ஸச்சம். காலாக³தந்தி ஏத்த² க³ஹேதப்³ப³காலஞ்ச ஸத்தமீதப்புரிஸஸமாஸஞ்ச த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘கதே²தப்³ப³யுத்தகாலே ஆக³த’’ந்தி. வசோதி பத³ம் ந வசனபதா⁴னம், வசனவந்தபுக்³க³லோயேவ பதா⁴னந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘வத³ந்தோ’’தி.

ஆசேரகம்ஹி ச ஸகேதி ஏத்த² ஆசரியஸ்ஸ ஏஸோ ஆசேரகோ, ஸஸ்ஸ அத்தனோ ஏஸோ ஸகோதி வசனத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அத்தனோ ஆசரியவாதே³’’தி. கா³தா²பா⁴வதோ ஆசரியஸத்³த³ஸ்ஸ ஆசேராதே³ஸோ காதப்³போ³. ‘‘வாதே³’’தி இமினா இத³மத்தே² பவத்தஸ்ஸ ணிகபச்சயஸ்ஸ ஸரூபம் த³ஸ்ஸேதி. அலம் பமேதுந்தி ஏத்த² அலம்ஸத்³தோ³ ஸமத்த²த்தோ², பமஸத்³தோ³துலனத்தோ²தி ஆஹ ‘‘துலயிதும் ஸமத்தோ²’’தி. கதே²தவேதி ஏத்த² தவேஸத்³தோ³ அஞ்ஞத்த² யேபு⁴ய்யேன பா⁴வவாசகோ, இத⁴ பன கம்மவாசகோதி ஆஹ ‘‘கதே²தப்³பே³’’தி. விரத்³த⁴ட்டா²னகுஸலோதி விரத்³த⁴ட்டா²னே குஸலோ.

அயம் கா³தா² வுத்தாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தந்தி கதே²தப்³ப³ம். அயம் ஹேத்த²த்தோ²தி அயம் ஏவ ஏத்த² கா³தா²யம் அத்தோ²தி யோஜனா. ‘‘க³ச்ச²ந்தீ’’தி இமினா வஜந்தீதி ஏத்த² வஜதா⁴துயா க³த்யத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘அத்தனோ ஆசரியவாத³’’ந்தி இமினா ‘‘ஸகம் ஆதா³ய’’ந்தி பத³ஸ்ஸ அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ஆசரியவாதோ³ ஹி ஆதா³தப்³ப³தோ க³ஹேதப்³ப³தோ ஆதா³யந்தி வுத்தோ. தத³னுரூபந்தி தஸ்ஸ வத்து²ஸ்ஸ அனுரூபம். ப்³யாகரமானோ பி⁴க்கூ²தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அட்ட²ஹி தூ³தங்கே³ஹீதி ‘‘ஸோதா ச ஹோதி, ஸாவேதா ச, உக்³க³ஹேதா ச, தா⁴ரேதா ச, விஞ்ஞாதா ச, விஞ்ஞாபேதா, ச குஸலோ ச ஸஹிதாஸஹிதஸ்ஸ, நோ ச கலஹகாரகோ’’தி (சூளவ. 347; அ. நி. 8.16) ஏவம் வுத்தேஹி அட்ட²ஹி தூ³தஸ்ஸ அங்கே³ஹி. கஸ்ஸ தூ³தேய்யகம்மந்தி ஆஹ ‘‘ஸங்க⁴ஸ்ஸா’’தி. தூ³தஸ்ஸ ஏதானி தூ³தேய்யானி, தானியேவ கம்மானி தூ³தேய்யகம்மானி, தேஸு. இத³ந்தி அத்த²ஜாகம், வுத்தம் ஹோதீதி யோஜனா. அத² வா இத³ந்தி அயமத்தோ². வுத்தம் ஹோதீதி வுத்தோ ஹோதி. பச்சி²மனயே லிங்க³விபல்லாஸோதி த³ட்ட²ப்³போ³. ஆனேத்வா ஹவந்தி பூஜேந்தீதி ஆஹவோ தா³யகா, தேஸம் ஆஹூனம். ஆனேத்வா ஹுனிதப்³ப³ம் பூஜேதப்³ப³ந்தி ஆஹுதி, தம் ஆஹுதிம். ஸங்க⁴ஸ்ஸ கிச்சேஸூதி நித்³தா⁴ரணே பு⁴ம்மம். தேன வுத்தம் ‘‘தஸ்ஸ தஸ்ஸ கிச்சஸ்ஸா’’தி. கரவசோதி ஏத்த² ‘‘வசோகரோ’’தி வத்தப்³பே³ கா³தா²பா⁴வதோ பத³விபரியாயவஸேன ‘‘கரவசோ’’தி வுத்தோதி ஆஹ ‘‘வசனம் கரோந்தோ’’தி. ‘‘வசனகரணேனா’’தி இமினா ‘‘ந தேன மஞ்ஞதீ’’தி ஏத்த² தஸத்³த³ஸ்ஸ விஸயம் த³ஸ்ஸேதி.

ஆபஜ்ஜமானோ பி⁴க்கு² ஆபத்தி ஹோதீதி யோஜனா. தஸ்ஸா சாதி ஏத்த² ஸ்மாவசனஸ்ஸ ஸ்ஸாதே³ஸோ காதப்³போ³. யதா²தி யேனாகாரேன, வினயகம்மாகாரேனாதி அத்தோ². யேஸூதி யத்தகேஸு வத்தூ²ஸு. உப⁴யே ஏதே விப⁴ங்கா³தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அஸ்ஸாதி பி⁴க்கு²ஸ்ஸ. ஆபத்திவுட்டா²னபத³ஸ்ஸாதி பத³ஸத்³தோ³ காரணத்தோ², பு⁴ம்மத்தே² ஸாமிவசனோ ச ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ஆபத்திவுட்டா²னகாரணே’’தி. ‘‘குஸலோ’’தி இமினா சே²கோ பண்டி³தோ, குச்சி²தம் பாபம் வித³தி ஜானாதீதி கோவிதோ³தி வசனத்தே²ன கோவிதோ³ நாமாதி த³ஸ்ஸேதி.

ஆசரந்தோ பி⁴க்கு² க³ச்ச²தீதி யோஜனா. ‘‘வத்த’’ந்தி இமினா ஓஸாரணம் தந்தி ஏத்த² தஸத்³த³ஸ்ஸ விஸயம் த³ஸ்ஸேதி. ‘‘யா’’தி இமினா ஏதம்பீதி ஏத்த² ஏதஸத்³த³ஸ்ஸ அனியமனித்³தே³ஸபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³ப³ஸ்மிம் கோஸம்ப³கக்க²ந்த⁴கே.

இதி கோஸம்ப³கக்க²ந்த⁴கவண்ணனாய யோஜனா ஸமத்தா.

இதி ஸமந்தபாஸாதி³காய வினயஸம்வண்ணனாய

மஹாவக்³க³வண்ணனாய

யோஜனா ஸமத்தா.

ஜாதி³லஞ்சி²தனாமேன, நேகானம் வாசிதோ மயா;

மஹாவக்³க³க²ந்த⁴கஸ்ஸ, ஸமத்தோ யோஜனானயோதி.

நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

பாசித்யாதி³யோஜனா