1. முஸாவாத³ஸிக்கா²பத³-அத்த²யோஜனா

கு²த்³த³கானந்தி ஸுகு²மாபத்திபகாஸகத்தா அப்பகானம், க³ணனதோ வா பசுரத்தா ப³ஹுகானம். யேஸம் ஸிக்கா²பதா³னந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘யேஸ’’ந்தி பத³ம் ‘‘ஸங்க³ஹோ’’தி பதே³ ஸாம்யத்த²ச²ட்டீ². ஸங்க³ஹீயதே ஸங்க³ஹோ. ‘‘நவஹி வக்³கே³ஹீ’’திபத³ம் ‘‘ஸங்க³ஹோ, ஸுப்பதிட்டி²தோ’’தி பத³த்³வயே கரணம். தா³னீதி காலவாசகோ ஸத்தம்யந்தனிபாதோ இதா³னி-பரியாயோ, இமஸ்மிம் காலேதி அத்தோ². தேஸந்தி கு²த்³த³கானம், அயம் வண்ணனாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ப⁴வதீதி ஏத்த² தி-ஸத்³தோ³ ஏகம்ஸத்தே² அனாக³தகாலிகோ ஹோதி ‘‘நிரயம் நூன க³ச்சா²மி, ஏத்த² மே நத்தி² ஸம்ஸயோ’’திஆதீ³ஸு (ஜா. 2.22.331) விய. கிஞ்சாபேத்த² ஹி யதா² ஏகம்ஸவாசகோ நூனஸத்³தோ³ அத்தி², ந ஏவம் ‘‘ப⁴வதீ’’தி பதே³, அத்த²தோ பன அயம் வண்ணனா நூன ப⁴விஸ்ஸதீதி அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³. அத² வா அவஸ்ஸம்பா⁴வியத்தே² அனாக³தகாலவாசகோ ஹோதி ‘‘து⁴வம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴வாமஹ’’ந்திஆதீ³ஸு (பு³. வம். 2.109-114) விய. காமஞ்ஹேத்த² யதா² அவஸ்ஸம்பா⁴வியத்த²வாசகோ து⁴வஸத்³தோ³ அத்தி², ந ஏவம் ‘‘ப⁴வதீ’’தி பதே³, அத்த²தோ பன து⁴வம் ப⁴விஸ்ஸதி அயம் வண்ணனாதி அத்தோ² க³ஹேதப்³போ³தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

1. ‘‘தத்தா²’’தி பத³ம் ‘‘முஸாவாத³வக்³க³ஸ்ஸா’’தி பதே³ நித்³தா⁴ரணஸமுதா³யோ, தேஸு நவஸு வக்³கே³ஸூதி அத்தோ². பட²மஸிக்கா²பதே³தி வா, தேஸு கு²த்³த³கேஸு ஸிக்கா²பதே³ஸூதி அத்தோ². ஸக்யானம் புத்தோதி ப⁴கி³னீஹி ஸம்வாஸகரணதோ லோகமரியாத³ம் சி²ந்தி³தும், ஜாதிஸம்பே⁴த³தோ வா ரக்கி²தும் ஸக்குணந்தீதி ஸக்யா. ஸாகவனஸண்டே³ நக³ரம் மாபேந்தீதி வா ஸக்யா, புப்³ப³ராஜானோ. தேஸம் வம்ஸே பூ⁴தத்தா ஏதரஹிபி ராஜானோ ஸக்யா நாம, தேஸம் புத்தோதி அத்தோ². ‘‘பு³த்³த⁴காலே’’தி பத³ம் ‘‘பப்³ப³ஜிம்ஸூ’’தி பதே³ ஆதா⁴ரோ. ஸக்யகுலதோ நிக்க²மித்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘வாத³க்கி²த்தோ’’த்யாதி³னா வாதே³ன கி²த்தோ, வாத³ம்ஹி வாதி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. யத்ர யத்ராதி யஸ்ஸம் யஸ்ஸம் தி³ட்டி²யம் பவத்ததீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அவஜானித்வாதி படிஸ்ஸவேன வியோக³ம் கத்வா. அவஸத்³தோ³ ஹி வியோக³த்த²வாசகோ. ‘‘அபஜானித்வா’’திபி பாடோ², படிஞ்ஞாதம் அபனீதம் கத்வாதி அத்தோ². தோ³ஸந்தி அயுத்திதோ³ஸம், ஸல்லக்கே²ந்தோ ஹுத்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. கதே²ந்தோ கதே²ந்தோதி அந்தஸத்³தோ³ மானஸத்³த³காரியோ. கதி²யமானோ கதி²யமானோதி ஹி அத்தோ². படிஜானித்வாதி படிஞ்ஞாதம் கத்வா. ஆனிஸம்ஸந்தி நித்³தோ³ஸம் கு³ணம். படிபுப்³போ³ சரஸத்³தோ³ படிச்சா²த³னத்தோ²தி ஆஹ ‘‘படிசரதி படிச்சா²தே³தீ’’தி. ‘‘கிம் பன ரூபம் நிச்சம் வா அனிச்சம் வா’’தி வுத்தே ‘‘அனிச்ச’’ந்தி வத³தி. கஸ்மாதி வுத்தே ‘‘ஜானிதப்³ப³தோ’’தி வத³தி. யதி³ ஏவம் நிப்³பா³னம்பி ஜானிதப்³ப³த்தா அனிச்சம் நாம ஸியாதி வுத்தே அத்தனோ ஹேதும்ஹி தோ³ஸம் தி³ஸ்வா அஹம் ‘‘ஜானிதப்³ப³தோ’’தி ஹேதும் ந வதா³மி, ‘‘ஜாதித⁴ம்மதோ’’தி பன வதா³மி. தயா பன து³ஸ்ஸுதத்தா ஏவம் வுத்தந்தி வத்வா அஞ்ஞேனஞ்ஞம் படிசரதி. ‘‘குருந்தி³ய’’ந்தி பத³ம் ‘‘வுத்த’’ந்தி பதே³ ஆதா⁴ரோ. ஏதஸ்ஸாதி ‘‘ரூபம் அனிச்சம் ஜானிதப்³ப³தோ’’தி வசனஸ்ஸ. தத்ராதி குருந்தி³யம். தஸ்ஸாதி படிஜானனாவஜானனஸ்ஸ. ‘‘படிச்சா²த³னத்த²’’ந்தி பத³ம் ‘‘பா⁴ஸதீ’’திபதே³ ஸம்பதா³னம். ‘‘மஹாஅட்ட²கதா²ய’’ந்திபத³ம் ‘‘வுத்த’’ந்தி பதே³ ஆதா⁴ரோ. ‘‘தி³வாட்டா²னாதீ³ஸூ’’தி பத³ம் உபனேதப்³ப³ம். இத³ம் ‘‘அஸுகஸ்மிம் நாமபதே³ஸே’’தி பதே³ நித்³தா⁴ரணஸமுதா³யோ.

3. ஸம்மா வத³தி அனேனாதி ஸம்வாத³னம், உஜுஜாதிகசித்தம், ந ஸம்வாத³னம் விஸம்வாத³னம், வஞ்சனாதி⁴ப்பாயவஸப்பவத்தம் சித்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘விஸம்வாத³னசித்த’’ந்தி. ‘‘வாசா’’த்யாதி³னா வசதி ஏதாயாதி வாசாதி அத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி. ஹீதி த³ள்ஹீகரணஜோதகம், தத³மினா ஸச்சந்தி அத்தோ². ‘‘வாசாயேவா’’தி பத³ம் ‘‘ப்³யப்பதோ²’’தி பதே³ துல்யத்த²ம், ‘‘வுச்சதீ’’தி பதே³ கம்மம். பத²ஸத்³த³பரத்தா வாசாஸத்³த³ஸ்ஸ ப்³யாதே³ஸோ கதோ. ஸுத்³த⁴சேதனா கதி²தாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தம்ஸமுட்டி²தஸத்³த³ஸஹிதாதி தாய சேதனாய ஸமுட்டி²தேன ஸத்³தே³ன ஸஹ பவத்தா சேதனா கதி²தாதி யோஜனா.

‘‘ஏவ’’ந்தி பத³ம் ‘‘த³ஸ்ஸேத்வா’’தி பதே³ நித³ஸ்ஸனம், கரணம் வா. ‘‘த³ஸ்ஸேத்வா’’தி பத³ம் ‘‘த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹா’’தி பத³த்³வயே புப்³ப³காலகிரியா. அந்தேதி ‘‘வாசா’’திஆதீ³னம் பஞ்சன்னம் பதா³னம் அவஸானே. ‘‘ஆஹா’’தி ஏத்த² வத்தமான-திவசனஸ்ஸ அகாரோ பச்சுப்பன்னகாலவாசகேன ‘‘இதா³னீ’’தி பதே³ன யோஜிதத்தா. ‘‘தத்தா²’’தி பத³ம் ‘‘அத்தோ² வேதி³தப்³போ³’’தி பதே³ ஆதா⁴ரோ. ஏத்தா²தி ‘‘அதி³ட்ட²ம் தி³ட்ட²ம் மே’’திஆதீ³ஸு. ‘‘பாளிய’’ந்தி பத³ம் ‘‘தே³ஸனா கதா’’தி பதே³ ஆதா⁴ரோ. நிஸ்ஸிதவிஞ்ஞாணவஸேன அவத்வா நிஸ்ஸயபஸாத³வஸேன ‘‘சக்கு²னா தி³ட்ட²’’ந்தி வுத்தந்தி ஆஹ ‘‘ஓளாரிகேனேவா’’தி.

4. தஸ்ஸாதி ‘‘தீஹாகாரேஹீ’’திஆதி³வசனஸ்ஸ. ‘‘அத்தோ²’’தி பத³ம் ‘‘வேதி³தப்³போ³’’தி பதே³ கம்மம். ஹீதி விஸேஸஜோதகம், விஸேஸம் கத²யிஸ்ஸாமீதி அத்தோ². தத்தா²தி சதுத்த²பாராஜிகே. இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³.

9. ஆதீ³னம்பீதி பிஸத்³தோ³ ஸம்பிண்ட³னத்தோ².

11. மந்த³ஸத்³தோ³ ஜளத்த²வாசகோதி ஆஹ ‘‘மந்த³த்தா ஜளத்தா’’தி. யோ பன அஞ்ஞம் ப⁴ணதீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ‘‘ஸாமணேரேனா’’தி பத³ம் ‘‘வுத்தோ’’தி பதே³ கத்தா. அபிஸத்³தோ³ புச்சா²வாசகோ, ‘‘பஸ்ஸித்தா²’’தி பதே³ன யோஜேதப்³போ³, அபி பஸ்ஸித்தா²தி அத்தோ². ‘‘அதி³ட்ட²ம் தி³ட்ட²ம் மே’’திஆதி³வசனதோ அஞ்ஞா பூரணகதா²பி தாவ அத்தீ²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘அஞ்ஞா பூரணகதா² நாம ஹோதீ’’தி. அப்பதாய ஊனஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ பூரணவஸேன பவத்தா கதா² பூரணகதா². ஏஸா பூரணகதா² நாம காதி ஆஹ ‘‘ஏகோ’’திஆதி³. ஏஸா ஹி கா³மே அப்பகம்பி தேலம் வா பூவக²ண்ட³ம் வா பஸ்ஸித்வா வா லபி⁴த்வா வா ப³ஹுகம் கத்வா பூரணவஸேன கதி²தத்தா பூரணகதா² நாம. ப³ஹுகானி தேலானி வா பூவே வா பஸ்ஸந்தோபி லப⁴ந்தோபி அப்பகம் கத்வா ஊனவஸேன கதி²தத்தா ஊனகதா²பி அத்தீ²தி ஸக்கா வத்தும். அட்ட²கதா²ஸு பன அவுத்தத்தா வீமம்ஸித்வா க³ஹேதப்³ப³ம். ப³ஹுகாய பூரணஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஊனவஸேன பவத்தா கதா² ஊனகதா²தி விக்³க³ஹோ காதப்³போ³தி. பட²மம்.