5. ஸளாயதனவக்³கோ³

1. அனாத²பிண்டி³கோவாத³ஸுத்தவண்ணனா

383. அதி⁴மத்தகி³லானோதி அதி⁴காய மத்தாய மரணஸ்ஸ ஆஸன்னதாய அதிவிய கி³லானோதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘மரணஸேய்யம் உபக³தோ’’தி. அக²ண்ட³ம் அகாஸி க³ஹபதினோ ஸத்த²ரி பரமபேமத்தா. யத்தகம் சஸ்ஸாதி, ‘‘ஸகிம் வா த்³விக்க²த்தும் வா’’தி வுத்தம் யத்தகம் அஸ்ஸ க³ஹபதிஸ்ஸ.

384. ஓஸக்கந்தீதி பரிஹாயந்தி. ஓத்த²ரந்தீதி அபி⁴ப⁴வந்தி. உஸ்மா நாம கம்மஜதேஜோதா⁴து, ஸா ஸஹ ஜீவிதிந்த்³ரியனிரோதா⁴ பரியாதி³யதி, யாவ தா ஆயுஉஸ்மா வத்தந்தி, தாவ மரணந்திகா வேத³னா வத்தந்தேவ விஞ்ஞாணஸ்ஸ அனிருத்³த⁴த்தா. தேனாஹ ‘‘யாவ உஸ்மா’’திஆதி³.

385. தீஹி கா³ஹேஹீதி தண்ஹாமானதி³ட்டி²க்³கா³ஹேஹி. படிபா³ஹிதும் விக்க²ம்பே⁴தும். சக்கு²ம் தீஹி கா³ஹேஹி ந க³ண்ஹிஸ்ஸாமீதி மானக்³கா³ஹபடிக்கே²பமுகே²ன சக்கு²ஸ்மிம் அனிச்சானுபஸ்ஸனாதி த³ஸ்ஸேதி. அனிச்சானுபஸ்ஸனாய ஹி ஸதி அப்பதிட்டோ² மானக்³கா³ஹோ, து³க்கா²னுபஸ்ஸனாய ஸதி அப்பதிட்டோ² தண்ஹாக்³கா³ஹோ, அனத்தானுபஸ்ஸனாய ஸதி அப்பதிட்டோ² தி³ட்டி²க்³கா³ஹோதி, கா³ஹோ ச நாம ஓளாரிகோ, தஸ்மிம் விக³தேபி நிகந்தி திட்டே²ய்யாதி தம் விஜஹாபேதுகாமேன, – ‘‘ந ச மே சக்கு²னிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி வுத்தந்தி ஆஹ – ‘‘விஞ்ஞாணஞ்சாபி மே சக்கு²னிஸ்ஸிதம் ந ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. ஸப்³ப³ம் காமப⁴வரூபந்தி காமபூ⁴மிபரியாபன்னம் ஸப்³ப³ம் ரூபக்க²ந்த⁴மாஹ – ‘‘காமரூபப⁴வரூப’’ந்தி வா பாடோ². ஸோ யுத்தோ இமஸ்ஸ வாரஸ்ஸ ஏவ அனவஸேஸபஞ்சவோகாரப⁴வபரியாபன்னதோ. ததா² ஹி உபரி சதுவோகாரப⁴வோ அனவஸேஸதோ வுத்தோ.

386. இத⁴லோகந்தி ஏத்த² ஸங்கா²ரலோகவிஸயோதி அதி⁴ப்பாயேன, ‘‘வஸனட்டா²னம் வா’’திஆதி³ வுத்தம், தஞ்ச கோ² பட²மது³தியவாரேஹி இத⁴லோகோ க³ஹிதோதி கத்வா. பட²மது³தியவாரேஹி பன இத⁴லோகோ பரலோகோதி விபா⁴கே³ன வினா பஞ்சவோகாரப⁴வோ க³ஹிதோ; ததா² ததியவாரே பஞ்சவோகாரப⁴வோ சதுவோகாரப⁴வோ ச க³ஹிதோதி புன தி³ட்ட²த⁴ம்மஸம்பராயவஸேன தம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும், ‘‘ந இத⁴லோக’’ந்திஆதி³ வுத்தம். இத⁴லோகந்தி ச ஸத்தஸங்கா²ரவஸேனேவ க³ஹிதம். ஸப்³ப³ம்பி ஸங்கா²ரவஸேன பரிக்³க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸேதும், ‘‘யம்பி மே தி³ட்ட²’’ந்திஆதி³ வுத்தந்தி கேசி. அபரிதஸ்ஸனத்த²ம் தண்ஹாபரிதஸ்ஸனாய அனுப்பாத³னத்த²ம். யஸ்ஸ தி³ட்ட²த⁴ம்மோதி வுச்சதி, தஸ்ஸ பன அபா⁴வதோ, ‘‘மனுஸ்ஸலோகம் ட²பேத்வா ஸேஸா பரலோகா நாமா’’தி வுத்தம். யேஸம் பன ‘‘இத⁴லோக’’ந்தி இமினா ஸத்தலோகஸ்ஸபி க³ஹணம் இச்சி²தம். தேஸம் மதேன, ‘‘மனுஸ்ஸலோகம் ட²பேத்வா’’தி யோஜனா.

387. அல்லீயஸீதி அத்தபா⁴வே போ⁴கே³ஸு ச அபேக்க²ம் கரோஸீதி அத்தோ². ஏவரூபீதி யாதி³ஸீ ததா³ த⁴ம்மஸேனாபதினா கதி²தா, ஏவரூபீ. த⁴ம்மகதா² ந ஸுதபுப்³பா³தி யதா²கதி²தாகாரமேவ ஸந்தா⁴ய படிக்கே²போ, ந ஸுகு²மக³ம்பீ⁴ரஸுஞ்ஞதாபடிஸம்யுத்ததாஸாமஞ்ஞம். தேனாஹ ‘‘ஏவம் பனா’’திஆதி³.

மயா க³தமக்³க³மேவ அனுக³ச்ச²ஸீதி தா³னமயபுஞ்ஞபா⁴வஸாமஞ்ஞம் க³ஹேத்வா வத³தி, ந போ³தி⁴ஸத்ததா³னபூ⁴தம் தா³னபாரமிதம். ந படிபா⁴தீதி ருச்சனவஸேன சித்தே ந உபதிட்ட²தி. தேனாஹ ‘‘ந ருச்சதீ’’தி. ததா² ஹேஸ வட்டாபி⁴ரதோதி. உஜுமக்³கா³வஹா விபஸ்ஸனா ப⁴க³வதா பனஸ்ஸ கதி²தபுப்³பா³.

388. ஏஸிதகு³ணத்தா ஏஸியமானகு³ணத்தா ச இஸி, அஸேக்கா² ஸேக்கா² கல்யாணபுது²ஜ்ஜனா ச, இஸீனம் ஸங்கோ⁴, தேன நிஸேவிதந்தி இஸிஸங்க⁴னிஸேவிதம். காமம் தஸ்ஸ விஹாரஸ்ஸ க³ந்த⁴குடிபாஸாத³கூடாகா³ராதி³வஸேன நிஸீத³னனிபஜ்ஜனாய ருக்க²லதாதி³வஸேன பூ⁴மிஸயாதி³வஸேன ச அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணா மஹதீ ரமணீயதா அத்தே²வ, ஸா பன கே³ஹஸ்ஸிதபா⁴வேன அரியானம் சித்தம் ததா² ந தோஸேதி; யதா² அரியானம் நிஸேவிதபா⁴வேனாதி ஆஹ – ‘‘பட²மகா³தா²ய ஜேதவனஸ்ஸ வண்ணம் கதே²த்வா’’தி. தேனாஹ ப⁴க³வா – ‘‘யத்த² அரஹந்தோ விஹரந்தி, தம் பூ⁴மிராமணேய்யக’’ந்தி (த⁴. ப. 98; தே²ரகா³. 991; ஸம். நி. 1.261). அபசயகா³மினீ சேதனா ஸத்தானம் ஸுத்³தி⁴மாவஹதீதி ஆஹ – ‘‘கம்மந்தி மக்³க³சேதனா’’தி. சதுன்னம் அரியஸச்சானம் விதி³தகரணட்டே²ன கிலேஸானம் விக்க²ம்ப⁴னட்டே²ன ச விஜ்ஜா, மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டீ²தி ஆஹ – ‘‘விஜ்ஜாதி மக்³க³பஞ்ஞா’’தி. ஸமாதி⁴பக்கி²கோ த⁴ம்மோ நாம ஸம்மாவாயாமஸதிஸமாத⁴யோ. ததா² ஹி விஜ்ஜாபா⁴கி³யோ ஸமாதி⁴பி ஸமாதி⁴பக்கி²கோ. ஸீலம் தஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸீலந்தி ஆஹ – ‘‘ஸீலே பதிட்டி²தஸ்ஸ ஜீவிதம் உத்தம’’ந்தி. தி³ட்டி²ஸங்கப்போதி ஸம்மாஸங்கப்போ. தத்த² ஸம்மாஸங்கப்பஸ்ஸ உபகாரகபா⁴வேன விஜ்ஜாபா⁴கோ³. ததா² ஹி ஸோ பஞ்ஞாக்க²ந்த⁴ஸங்க³ஹிதோதி வுச்சதி, யதா² ஸம்மாஸங்கப்போ பஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ன ஸங்க³ஹிதோ, ஏவம் வாயாமஸதியோ ஸமாதி⁴க்க²ந்த⁴ஸங்க³ஹிதாதி. தேனாஹ – ‘‘த⁴ம்மோதி வாயாமஸதிஸமாத⁴யோ’’தி. ‘‘த⁴ம்மோ’’தி ஹி இத⁴ ஸம்மாஸமாதி⁴ அதி⁴ப்பேதோ, – ‘‘ஏவம் த⁴ம்மா தே ப⁴க³வந்தோ அஹேஸு’’ந்திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.13; ம. நி. 3.198; ஸம். நி. 5.378) விய. வாசாகம்மந்தாஜீவாதி ஸம்மாவாசாகம்மந்தாஜீவா மக்³க³பரியாபன்னா ஏவ, தே ஸப்³பே³பி க³ஹிதாதி. தேனாஹ – ‘‘ஏதேன அட்ட²ங்கி³கேன மக்³கே³னா’’தி.

உபாயேனாதி யேன விதி⁴னா அரியமக்³கோ³ பா⁴வேதப்³போ³, தேன ஸமாதி⁴பக்கி²யம் விபஸ்ஸனாத⁴ம்மஞ்சேவ மக்³க³த⁴ம்மஞ்ச. ‘‘அரியம் வோ, பி⁴க்க²வே, ஸம்மாஸமாதி⁴ம் தே³ஸேஸ்ஸாமி ஸஉபனிஸம் ஸபரிக்கா²ர’’ந்தி (ம. நி. 3.136) ஹி வசனதோ ஸம்மாஸமாதி⁴ஆத³யோ மக்³க³த⁴ம்மாபி ஸமாதி⁴பக்கி²யா. விசினேய்யாதி வீமம்ஸேய்ய, பா⁴வேய்யாதி அத்தோ². தத்தா²தி ஹேதும்ஹி பு⁴ம்மவசனம். அரியமக்³க³ஹேதுகா ஹி ஸத்தானம் விஸுத்³தி⁴. தேனாஹ – ‘‘தஸ்மிம் அரியமக்³கே³ விஸுஜ்ஜ²தீ’’தி. பஞ்சக்க²ந்த⁴த⁴ம்மம் விசினேய்ய, பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தே⁴ விபஸ்ஸேய்ய. தேஸு ஹி விபஸ்ஸியமானேஸு விபஸ்ஸனா உக்கம்ஸக³தா. யத³க்³கே³ன து³க்க²ஸச்சம் பரிஞ்ஞாபடிவேதே⁴ன படிவிஜ்ஜீ²யதி, தத³க்³கே³ன ஸமுத³யஸச்சம் பஹானபடிவேதே⁴ன நிரோத⁴ஸச்சம் ஸச்சி²கிரியாபடிவேதே⁴ன, மக்³க³ஸச்சம் பா⁴வனாபடிவேதே⁴ன படிவிஜ்ஜீ²யதி, ஏவம் அச்சந்தவிஸுத்³தி⁴யா ஸுஜ்ஜ²தி. தேனாஹ – ‘‘ஏவம் தேஸு சதூஸு ஸச்சேஸு விஸுஜ்ஜ²தீ’’தி. இதா⁴பி நிமித்தத்தே² பு⁴ம்மவசனம். ஸச்சேஸு வா படிவிஜ்ஜி²யமானேஸூதி வசனஸேஸோ.

அவதா⁴ரணவசனந்தி வவத்தா²பனவசனம், அவதா⁴ரணந்தி அத்தோ². ஸாரிபுத்தோவாதி ச அவதா⁴ரணம் தஸ்ஸ ஸாவகபா⁴வதோ ஸாவகேஸு ஸாரிபுத்தோவ ஸேய்யோதி இமமத்த²ம் தீ³பேதி. கிலேஸஉபஸமேனாதி இமினா மஹாதே²ரஸ்ஸ தாதி³ஸோ கிலேஸூபஸமோதி த³ஸ்ஸேதி, யஸ்ஸ ஸாவகஸ்ஸ விஸயே பஞ்ஞாய பாரமிப்பத்தி அஹோஸி. யதி³ ஏவம் – ‘‘யோபி பாரங்க³தோ பி⁴க்கு², ஏதாவபரமோ ஸியா’’தி இத³ம் கத²ந்தி? தேஸம் தேஸம் பு³த்³தா⁴னம் ஸாஸனே பஞ்ஞாய பாரமிப்பத்தஸாவகவஸேனேதம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அத² வா – ‘‘நத்தி² விமுத்தியா நானத்த’’ந்தி (தீ³. நி. டீ. 3.141; விப⁴. மூலடீ. ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயவண்ணனா) வசனதோ ஸாவகேஹி விமுத்திபஞ்ஞாமத்தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். தேனாஹ – ‘‘பாரங்க³தோதி நிப்³பா³னம் க³தோ’’திஆதி³. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

அனாத²பிண்டி³கோவாத³ஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.

2. ச²ன்னோவாத³ஸுத்தவண்ணனா

389. ச²ன்னோதி இத³ம் தஸ்ஸ நாமந்தி ஆஹ ‘‘ஏவம்னாமகோ தே²ரோ’’தி. யஸ்ஸ பன ஸத்தா²ரா பரினிப்³பா³னகாலே ப்³ரஹ்மத³ண்டோ³ ஆணத்தோ, அயம் ஸோ ந ஹோதீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ – ‘‘ந அபி⁴னிக்க²மனம் நிக்க²ந்தத்தே²ரோ’’தி, லோகனாத²ஸ்ஸ அபி⁴னிக்க²மனகாலே கபிலபுரதோ நிக்க²ந்தோதி அத்தோ². கி³லானபுச்ச²காதி கி³லானஸ்ஸ புச்ச²னகா, கி³லானபா⁴வஸ்ஸ அவத்த²ம் ஸோதுகாமாதி அத்தோ². ஸஸனதோ ஹிம்ஸனதோ ஸத்த²ந்தி ஆஹ ‘‘ஜீவிதஹாரகஸத்த²’’ந்தி.

390. உபவஜ்ஜம் ஏதஸ்ஸ நத்தீ²தி அனுபவஜ்ஜம், கரஜகாயம் கத்வா ஆயதிம் உப்பத்திரஹிதந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘அனுப்பத்திக’’ந்தி.

391. க²யவயம் ஞத்வாதி ஸங்கா²ரக³தம் க²ணப⁴ங்க³ம் நேத்வா ஞாணேன யாதா²வதோ ஞத்வா. நேதம் மமாதி து³க்க²தோ ஸமனுபஸ்ஸனா ஸங்கா²ரேஸு தி³ட்டே²ஸு மமம்காராபா⁴வதோ. நேஸோஹமஸ்மீதி அனிச்சதோ ஸமனுபஸ்ஸனா அனிச்சதோ தேஸு தி³ட்டே²ஸு அஹம்காராபா⁴வதோ. ந மேஸோ அத்தாதி அனத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸனா அனத்ததோ தேஸு தி³ட்டே²ஸு அத்தக்³கா³ஹாபா⁴வதோதி ஆஹ – ‘‘நேதம் மம…பே… அத்தாதி ஸமனுபஸ்ஸாமீ’’தி.

393. தஸ்மா புது²ஜ்ஜனோதி யஸ்மா அரியோ ஸப்³ப³ஸோ பரிஞ்ஞாதவத்து²கோ து³க்க²வேத³னம் அதி⁴வாஸேதும் அஸக்கோந்தோ நாம நத்தி², தஸ்மா புது²ஜ்ஜனோ, கேவலம் பன அதி⁴மானேனேவ – ‘‘நாபி⁴கங்கா²மி ஜீவிதம், பரிசிண்ணோ மே ஸத்தா², நிரோத⁴ம் தி³ஸ்வா’’தி வத³தீதி அதி⁴ப்பாயோ. இத³ம்பீதி இத³ம்பி, ‘‘நிஸ்ஸிதஸ்ஸ சலித’’ந்திஆதி³. தண்ஹானிஸ்ஸிதபா⁴வேன ஹி ஆயஸ்மா ச²ன்னோ மாரணந்திகம் வேத³னம் அதி⁴வாஸேதும் அஸக்கோந்தோ இதோ சிதோ பரிவத்தந்தோ சலதி விப்ப²ந்த³தி, தஸ்மா ‘‘நிஸ்ஸிதஸ்ஸ சலித’’ந்திஆதி³ மனஸிகாதப்³ப³ம், தேன இத³ம் ஸப்³ப³ம் தம் விப்ப²ந்தி³தம் ந ப⁴விஸ்ஸதீதி அதி⁴ப்பாயோ. கப்பஸத்³தோ³ காலபரியாயோபி ஹோதி, ந காலவிஸேஸவாசகோ ஏவாதி ஆஹ – ‘‘நிச்சகப்பந்தி நிச்சகால’’ந்தி. யதா² அப்பஹீனதண்ஹாதி³ட்டி²கோ புக்³க³லோ தம்னிஸ்ஸிதோ அல்லினோ, ஏவம் தாஹிபி நிஸ்ஸிதோ அமுத்தபா⁴வதோதி ஆஹ – ‘‘தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி நிஸ்ஸிதஸ்ஸா’’தி. சலிதந்தி யதா² யதா² அஸமாரத்³தா⁴ய ஸம்மாபடிபத்தியா ஆதீ³னவவஸேன சலந்தம் பன யஸ்மா அரியஸ்ஸ வினயே விரூபம் சலிதம் நாம ஹோதி, தஸ்மா ஆஹ – ‘‘விப்ப²ந்தி³தம் ஹோதீ’’தி. தாதி³ஸே பன பபஞ்சவிக்க²ம்ப⁴னவஸேன சித்தஸ்ஸ சலிதே அஸதி பா⁴வனாய வீதி²படிபன்னதாய கிலேஸபடிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ ஏவ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘சலிதே அஸதி பஸ்ஸத்³தீ⁴’’தி. தேன வுத்தம் – ‘‘கிலேஸபஸ்ஸத்³தி⁴ நாம ஹோதீ’’தி.

ப⁴வந்தரம் தி³ஸ்வா நமனட்டே²ன நதி. தேனாஹ – ‘‘நதியா அஸதீதி ப⁴வத்தா²ய ஆலயனிகந்திபரியுட்டா²னேஸு அஸதீ’’தி. படிஸந்தி⁴வஸேன ஆக³தி நாமாதி படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணவஸேன ப⁴வந்தரதோ இதே⁴வ ஆக³மனம் நாம, சுதிவஸேன சவனவஸேன இதோ ப⁴வந்தரஸ்ஸ க³மனம் நாம ந ஹோதி ஆக³திக³தியா அஸதி கதூபசிதஸ்ஸபி கம்மஸ்ஸ உப்பத்திபரிகப்பவஸேன பவத்தியா அபா⁴வதோ. சவனவஸேனாதி நிப்³ப³த்தப⁴வதோ சவனவஸேன சுதி, ஆயதிம் உபபஜ்ஜனவஸேன உபபாதோ ந ஹோதி. யதோ க³தி ஆக³தி சவனம் உபபாதோ ந ஹோதி, ததோ ஏவ நேவித⁴, ந ஹுரம், ந உப⁴யமந்தரேன, காயஸ்ஸ க³தியா ஆக³தியா ச அபா⁴வதோ ஸப்³ப³ஸோ சுதூபபாதோ நத்தி²; தேன ந இத⁴லோகே டி²தோதி வத்தப்³போ³. ந பரலோகே டி²தோதி வத்தப்³போ³, ந உப⁴யமந்தரேன டி²தோதி வத்தப்³போ³. தேனாஹ ‘‘நயித⁴ லோகே’’திஆதி³. தத்த² இத⁴லோகபரலோகவினிமுத்தஸ்ஸ ஸம்ஸரணபதே³ஸஸ்ஸ அபா⁴வதோ, ‘‘ந உப⁴யமந்தரேனா’’தி வுத்தோதி உப⁴யபரியாபன்னோ ந ஹோதீதி படிக்கி²பந்தோ, ‘‘ந உப⁴யத்த² ஹோதீ’’தி ஆஹ. அயமேவ அந்தோதி யோ இத⁴லோகே பரலோகே ச அபா⁴வோ அவிஜ்ஜமானதா அனுப்பஜ்ஜனம், அயமேவ ஸகலஸ்ஸ து³க்க²மூலஸ்ஸ அந்தோ பரியோஸானம்.

394. கண்ட²னாளிம் சி²ந்தீ³தி நாளிம் சி²ந்தி³தும் ஆரபி⁴. தஸ்மிம் சி²ந்தி³தும் ஆரத்³த⁴க்க²ணே சே²தோ³ ச வத்ததி; மரணப⁴யஞ்ச ஓக்கமி அவீதராக³பா⁴வதோ, ததோ ஏவ க³தினிமித்தம் உபட்டா²தி. ‘‘ஸோபி நாம ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் அனுபவஜ்ஜதம் ப்³யாகரித்வா ஸராக³மரணம் மரிஸ்ஸதீ’’தி ஸம்விக்³க³மானஸோ ஸங்கா²ரே அனிச்சாதி³வஸேன பரிக்³க³ண்ஹந்தோ. அரஹத்தம் பத்வாதி புப்³பே³ ப³ஹுஸோ விபஸ்ஸனாய உத³யப்³ப³யஞாணம் பாவிதத்தா தாவதே³வ அரஹத்தம் பத்வா அரஹத்தப²லபச்சவேக்க²ணானந்தரம் கண்ட²னாளிச்சே²த³பச்சயா ஜீவிதனிரோதே⁴ன ஸமஸீஸீ ஹுத்வா பரினிப்³பா³யி. ந ஹி அந்திமப⁴விகஸ்ஸ அரஹத்தம் அப்பத்வா ஜீவிதந்தராயோ ஹோதி. தே²ரஸ்ஸாதி ஆயஸ்மதோ ச²ன்னத்தே²ரஸ்ஸ. ப்³யாகரணேனாதி ஹேதும்ஹி கரணவசனம் ‘‘ப்³யாகரணேன ஹேதுனா’’தி. தன்னிமித்தஞ்ஹி தே²ரோ வீரியம் பக்³க³ண்ஹந்தோ விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்காபேதி. இமினாதி, ‘‘அத்தி², ப⁴ந்தே’’திஆதி³வசனேன. தே²ரோதி ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ. புச்ச²தீதி, ப⁴ந்தே, ததா² குலஸம்ஸக்³க³பஸுதோ கத²ம் பரினிப்³பா³யிஸ்ஸதீதி புச்ச²தி. ‘‘புப்³பே³ குலேஸு ஸம்ஸட்ட²விஹாரீ’’தி ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் பஞ்ஞாதஸ்ஸபி இமஸ்மிம் ‘‘ஹோந்தி ஹேதே ஸாரிபுத்தா’’திஆதி³னா ப⁴க³வதோ வுத்த-ட்டா²னே அஸம்ஸட்ட²பா⁴வோ பாகடோ அஹோஸி. பக்கம்பி நிபக்கம் விய ஸம்மாபடிபஜ்ஜமானாபி கேசி அஸஞ்ஞதா உபட்ட²ஹந்தி. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

ச²ன்னோவாத³ஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.

3. புண்ணோவாத³ஸுத்தவண்ணனா

395. அனந்தரஸுத்தே ‘‘படிஸல்லானாதி ப²லஸமாபத்திதோ’’தி வுத்தம், தத்த² த⁴ம்மஸேனாபதினோ அரியவிஹாரஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா, இத⁴ பன அகதகிச்சஸ்ஸ படிஸல்லானம் நாம காயவிவேகோதி ஆஹ – ‘‘படிஸல்லானாதி ஏகீபா⁴வா’’தி. ‘‘சக்கு²விஞ்ஞேய்யா ரூபா’’தி பனேத்த² விஞ்ஞேய்யரூபம் விஜானந்தஸ்ஸ த்³வாரபூ⁴தம் சக்கு²ந்தி உப⁴யம் அஜ்ஜ²த்திகம் பா³ஹிரஞ்ச ஆயதனம் அபி⁴னந்தி³தாதி³ஸாமஞ்ஞேன தஞ்சேதி ஏத்த² தம்-ஸத்³தே³ன ஏகஜ்ஜ²ம் பச்சாமட்ட²ந்தி ஆஹ – ‘‘தஞ்சேதி தம் சக்கு²ஞ்சேவ ரூபஞ்சா’’தி. யம் பனேத்த² விஞ்ஞேய்யஸத்³தே³ன ஜோதிதம் விஞ்ஞாணம் தம் ஸம்பயுத்தத⁴ம்மாதி தது³ப⁴யம், ‘‘மனோவிஞ்ஞேய்யா த⁴ம்மா’’தி பதே³ன கதி²தமேவாதி இத⁴ ந க³ஹிதம். ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. ஸமோதா⁴னேனாதி ஸஹாவட்டா²னேன, சித்தேன நந்தி³யா தண்ஹாய ஸஹ பவத்தியா சித்தஸஹுப்பத்தியாதி அத்தோ². தேனாஹ – ‘‘உப்பஜ்ஜதி நந்தீ³’’தி. பஞ்சக்க²ந்த⁴து³க்க²ஸ்ஸ ஸமோதா⁴னந்தி பஞ்சக்க²ந்த⁴ஸங்கா²தஸ்ஸ து³க்க²ஸச்சஸ்ஸ பச்சவோகாரே ஸஹப்பவத்தி ஹோதி. யஸ்மா து³க்க²ம் உப்பஜ்ஜமானம் ச²ன்னம் த்³வாரானம்யேவ வஸேன உப்பஜ்ஜதி, ததா² ஸமுத³யோதி, தஸ்மா ஆஹ – ‘‘இதி ச²ஸு த்³வாரேஸூ’’திஆதி³. கிலேஸவட்டஸ்ஸ கம்மவட்டஸ்ஸ விபாகவட்டஸ்ஸ ச கதி²தத்தா ஆஹ – ‘‘வட்டம் மத்த²கம் பாபேத்வா த³ஸ்ஸேதீ’’தி. து³தியனயேதி ‘‘ஸந்தி ச கோ²’’திஆதி³னா வுத்தே து³தியே தே³ஸனானயே. பாடியேக்கோ அனுஸந்தீ⁴தி ந யதா²னுஸந்தி⁴ நாபி அஜ்ஜா²ஸயானுஸந்தீ⁴தி அதி⁴ப்பாயோ, புச்சா²னுஸந்தி⁴ஸ்ஸ பன இத⁴ ஸம்ப⁴வோ ஏவ நத்தீ²தி. ஸத்தஸு டா²னேஸூதி அக்கோஸனே பரிபா⁴ஸனே பாணிப்பஹாரே லேட்³டு³ப்பஹாரே த³ண்ட³ப்பஹாரே ஸத்த²ப்பஹாரே ஜீவிதாவோரோபனேதி இமேஸு ஸத்தஸு. ‘‘ப⁴த்³த³கா வதிமே’’திஆதி³னா க²ந்திபடிஸம்யுத்தம் ஸீஹனாத³ம் நதா³பேதும்.

396. சண்டா³தி கோத⁴னா, தேன தூ³ஸிதசித்ததாய து³ட்டா²தி வுத்தா. கிப்³பி³ஸாதி பாபா. ப²ருஸாதி ஈஸகம்பி பஸாத³ஸினேஹாபா⁴வேன லுத்³தா³. ப²ருஸவசனதாய வா ப²ருஸா, ததா²பூ⁴தா பன லுத்³தா³ நாம ஹோந்தி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘கக்க²ளா’’தி. இத³ஞ்ச தேதி, ‘‘ஹத்த²ச்சே²த³ம் நாஸிகச்சே²த³’’ந்தி ஏவமாதி³ம் இத³ஞ்ச அனிட்ட²ம் கரிஸ்ஸாமாதி ப⁴யத³ஸ்ஸனேன தஜ்ஜேஸ்ஸந்தி.

க⁴டிகமுக்³க³ரேனாதி த³ண்டா³னம் கிர அக்³க³பஸ்ஸே க⁴டாகாரம் த³ஸ்ஸேந்தி, தேன ஸோ ‘‘க⁴டிகமுக்³க³ரோ’’தி வுச்சதி. ஏகதோதா⁴ராதி³னா ஸத்தே²ன கரவாலக²க்³கா³தி³னா. ‘‘இந்த்³ரியஸம்வராதீ³னம் ஏதம் நாம’’ந்தி வத்வா யத்த² யத்த² இந்த்³ரியஸம்வராத³யோ ‘‘த³மோ’’தி வுத்தா, தம் பாட²பதே³ஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸச்சேனா’’திஆதி³மாஹ. மனச்ச²ட்டா²னி இந்த்³ரியானி த³மேதி ஸம்வரேதீதி இந்த்³ரியஸம்வரோ, த³மோ. ராகா³தி³பாபத⁴ம்மே த³மேதி உபஸமேதீதி த³மோ, பஞ்ஞா. பாணாதிபாதாதி³கம்மகிலேஸே த³மேதி உபஸமேதி விக்க²ம்பே⁴தீதி த³மோ உபோஸதோ². ப்³யாபாத³விஹேஸாதி³கே த³மேதி வினேதீதி த³மோதி ஆஹ – ‘‘இமஸ்மிம் பன ஸுத்தே க²ந்தி ‘த³மோ’தி வேதி³தப்³பா³’’தி. உபஸமோதி தஸ்ஸேவ த³மஸ்ஸ வேவசனம், தஸ்மா த³மோ ச ஸோ ப்³யாபாதா³தீ³னம் வினயனட்டே²ன தேஸம்யேவ உபஸமனட்டே²ன உபஸமோ சாதி த³மூபஸமோ, அதி⁴வாஸனக²ந்தி.

397. தத்த² க²ந்தியம் கதாதி⁴காரோ தம் ஜனபத³ம் க³ந்த்வா மஹாஜனஸ்ஸ அவஸ்ஸயோ ஹோதி, தஸ்மா தத³ஸ்ஸ அபதா³னம் ஸமுதா³க³மதோ பட்டா²ய விபா⁴வேதும், ‘‘கோ பனேஸ புண்ணோ’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். ஏத்தா²தி ஏதஸ்மிம் ஸுனாபரந்தஜனபதே³. அஸப்பாயவிஹாரந்தி பா⁴வனாபி⁴யோக³ஸ்ஸ ந ஸப்பாயம் விஹாரம்.

த்³வே பா⁴தரோதி அவிப⁴த்தஸாபதேய்யா அவிப⁴த்தவோஹாரஸம்யோகா³. தேனாஹ ‘‘தேஸூ’’திஆதி³. ஜனபத³சாரிகம் சரந்தோ ப⁴ண்ட³ம் க³ஹேத்வா ஜனபதே³ஸு விக்கயம் கரோந்தோ.

‘‘பு³த்³த⁴பூஜம் த⁴ம்மபூஜம் ஸங்க⁴பூஜம் கரிஸ்ஸாமா’’தி தன்னின்னா. அட்டி²மிஞ்ஜம் ஆஹச்ச அட்டா²ஸீதி, ‘‘பு³த்³தோ⁴’’தி வசனம் அஸ்ஸுதபுப்³ப³ம் ஸோதபத²ம் உபக³தம் அனப்பகம் பீதிஸோமனஸ்ஸம் ஸமுட்டா²பேந்தம் பீதிஸமுட்டா²னபணீதரூபேஹி ச²விசம்மாதீ³னி சி²ந்தி³த்வா அட்டி²மிஞ்ஜம் ஆஹச்ச அட்டா²ஸி. விஸ்ஸஜ்ஜிதந்தி விக்கிணனவஸேன வினியோஜிதம். கம்மட்டா²னம் ந உபட்டா²தீதி பா⁴வனாவீதி²ம் ந ஓதரதி. மய்ஹம் அஸப்பாயோதி மய்ஹம் கம்மட்டா²னபா⁴வனாய ஸப்பாயோ உபகாரோ ந ஹோதி.

கோசி சங்கமிதும் ஸமத்தோ² நாம நத்தி² மஹதா ஸமுத்³த³வீசிஸத்³தே³ன உபத்³து³தத்தா பா⁴வனாமனஸிகாரஸ்ஸ அனபி⁴ஸம்பு⁴ணனதோ. தேனாஹ ‘‘ஸமுத்³த³வீசியோ’’திஆதி³. ஸோதி மகுளவிஹாரோ.

உத்தமஜவேன க³ச்ச²மானா யதா²தி⁴ப்பேதம் மக்³க³ம் அதிக்கமித்வா அஞ்ஞதரம் தீ³பகம் பாபுணி.

உப்பாதி³கம் உட்டா²பேத்வாதி மஹாவாதமண்ட³லஸமுட்டா²பனேன தஸ்மிம் பதே³ஸே மஹாஸமுத்³த³ம் ஸம்கோ²பே⁴ந்தோ மஹந்தம் உப்பாத³ம் உட்ட²பேத்வா.

தே²ரோ, ‘‘அம்ஹே ஆவஜ்ஜேய்யாதா²’’தி கனிட்ட²ஸ்ஸ வசனம் ஸரித்வா அந்தரந்தரா ஆவஜ்ஜேதி, தஸ்மா ததா³பி ஆவஜ்ஜேதி, தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘தஸ்மிம்யேவ க²ணே ஆவஜ்ஜித்வா’’தி. ஸம்முகே²தி ஸீஸட்டா²னே. படிவேதே³ஸுந்தி பவேதே³ஸும், உபாஸகா மயந்தி படிஜானிம்ஸு. இமினாதி இமினா மய்ஹம் பரிச்சத்தகோட்டா²ஸேன. மண்ட³லமாளந்தி முண்ட³மண்ட³லமாளஸதி³ஸம் படிஸ்ஸயம். பரிசாரகாதி அவஸேஸகா³மினோ.

ஸச்சப³ந்த⁴ஸ்ஸ ஓகாஸம் கரோந்தோ ‘‘ஏகூனபஞ்சஸதான’’ந்தி ஆஹ. தம் தி³வஸம்…பே… அக்³க³ஹேஸி, தேன ஸோ தே²ரோ பட²மம் ஸலாகம் க³ண்ஹந்தானம் ஏதத³க்³கே³ ட²பிதோ.

வாணிஜகா³மம் க³ந்த்வாதி வாணிஜகா³மஸமீபம் க³ந்த்வா. பு³த்³த⁴கோலாஹலந்தி பு³த்³தா⁴னம் உபக³ம்ம ஸத்தானம் உப்பஜ்ஜனகுதூஹலம்.

மஹாக³ந்த⁴குடியம்யேவாதி ஜேதவனமஹாவிஹாரே மஹாக³ந்த⁴குடியம்யேவ. பரிசரிதப்³ப³ந்தி உபட்டா²தப்³ப³ம்.

க³ந்த⁴கட்டா²னீதி சந்த³னஅக³ருஸலளாதீ³னி ஸுக³ந்த⁴கட்டா²னி. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவாதி.

புண்ணோவாத³ஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.

4. நந்த³கோவாத³ஸுத்தவண்ணனா

398. ஸங்க⁴ஸ்ஸ பா⁴ரம் அகாஸி உபாயேன நந்த³கத்தே²ரஸ்ஸ ஓவாதே³ன வினேதப்³பா³னம் பி⁴க்கு²னீனம் வினயத்த²ம். தேனாஹ ‘‘இமம் பனா’’திஆதி³. பரியாயதி பவத்ததீதி பரியாயோ, படிபாடீதி ஆஹ – ‘‘பரியாயேனாதி வாரேனா’’தி. அஸ்ஸாதி நந்த³கத்தே²ரஸ்ஸ. வதா³பேஸி அஞ்ஞேஹி அத்தனோ அனோகாஸபா⁴வம். பரியாயேன ஓவத³ந்தீதி ஓவதி³தும் ஸமத்தா² பி⁴க்கு²னியோ வாரேன ஓவத³ந்தி. இத³ம் பரியாயேன ஓவத³னம். சித்தம் ஏகக்³க³ம் ஹோதி பஸீத³தி புப்³ப³சரியஸித்³தே⁴ன கா³ரவப³ஹுமானேன கே³ஹஸ்ஸிதபேமவஸேன.

கோ³தமீதி மஹாபஜாபதிகோ³தமீ. ஸேட்டி²ஸ்ஸாதி பா³ராணஸிஸேட்டி²னோ.

தேதி பச்சேகபு³த்³தே⁴. கிம் நு கோ²தி புச்சி² சிரதரகாலம் புஞ்ஞகிரியாய பரிபா⁴விதஸந்தானதாய, பச்சேகபு³த்³தே⁴ஸு ச கா³ரவப³ஹுமானதாய. து³க்³க³தேஹிபி ஸக்கா காதுந்தி து³க்³க³தேஹிபி யதா²விப⁴வம் கதா குடி தும்ஹாகம் வஸிதும் ஸக்காதி புச்சி².

ஹத்த²கம்மம் தே³தா²தி ஹத்த²கம்மம் கத்வா தே³தா²தி அத்தோ². ஆனிஸம்ஸம் ஆசிக்கி²த்வாதி ‘‘தாதி³ஸானம் மஹேஸீனம் கதம் வேய்யாவச்சம் அம்ஹாகம்பி தீ³க⁴ரத்தம் ஹிதாய ஹோதி. ஆவாஸதா³னஞ்ச நாம மஹப்ப²லம் மஹானிஸம்ஸம் நிப்³ப³த்தட்டா²னே மஹாஸம்பத்திஆவஹம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா ஆனிஸம்ஸம் ஆசிக்கி²த்வா. கா³ள்ஹேன ஓவாதே³ன தஜ்ஜேத்வாதி, ‘‘இமேஸு நாம கரோந்தேஸு த்வம் கஸ்மா ந கரோஸி, மம ஜேட்ட²கதா³ஸஸ்ஸ ப⁴ரியபா⁴வம் ந ஜானாஸி. ஸப்³பே³ஹிபி கரியமானஸ்ஸ ஹத்த²கம்மஸ்ஸ அகரணே துய்ஹம் இத³ஞ்சித³ஞ்ச து³க்க²ம் ஆக³மிஸ்ஸதீ’’தி ப⁴யேன தஜ்ஜேத்வா. ஸதம் ஸதம் ஹுத்வாதி ஸதம் ஸதம் தா³ஸபுத்தா ஏகஜ்ஜ²ம் ஹுத்வா ஏகஞ்ச ஏகஞ்ச குடிம் கத்வா அதா³ஸி. சங்கமனாதி³பரிவாரந்தி சங்கமனரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னபோ⁴ஜனாதி³பரிவாரட்டா²னஸஹிதம். ஜக்³கி³த்வா உபட்டா²பேத்வா. விஸ்ஸஜ்ஜாபேஸீதி பரிச்சஜாபேஸி. பரிவத்தாபேத்வாதி சேதாபேத்வா. திசீவரானீதி ஸஹஸ்ஸக்³க⁴னிகானி திசீவரானி கத்வா அதா³ஸி. காலேன காலந்தி காலே காலே, கிஸ்மிஞ்சி காலேதி அத்தோ². ரஜ்ஜே டி²தஸ்ஸாதி ஸப்³ப³பூ⁴தூபகாரரஜ்ஜே டி²தஸ்ஸ.

நந்த³கத்தே²ரோபீதி ததா³ ஜேட்ட²கதா³ஸோ ஏதரஹி நந்த³கத்தே²ரோ பப்³ப³ஜித்வா அரஹத்தம் பத்தோ. ஜேட்ட²கதா³ஸிதீ⁴தா …பே… அக்³க³மஹேஸிட்டா²னே டி²தாதி மஹாபஜாபதிகோ³தமிம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. அயமாயஸ்மா நந்த³கோதி அயமேவ ஸமுதா³க³மதோ ஆயஸ்மா நந்த³கத்தே²ரோ. ஏதாவ தா பி⁴க்கு²னியோதி ஏதாவதா ஸமுதா³க³மதோ பஞ்சஸதா பி⁴க்கு²னியோ.

399. ஹேதுனாதி ஞாயேன அவிபரீதபடிபத்தியா. புப்³ப³பா⁴கா³ ஹி புரிமா புரிமா படிபதா³ பச்சி²மாய காரணம். யாதா²வஸரஸதோ தி³ட்ட²ந்தி யதா²பூ⁴தஸபா⁴வதோ பச்சக்க²ம் விய.

401. தம் ஸபா⁴வம் தம்ஸபா⁴வந்தி தஸ்ஸா வேத³னாய பச்சயபா⁴வேன அனுரூபம்.

403. பட²மதரம்யேவ அனிச்சாதி தஸ்ஸாபி சா²யாய அனிச்சபா⁴வோ பட²மதரம்யேவ ஸித்³தோ⁴. ந ஹி கதா³சி அனிச்சம் நிஸ்ஸாய பவத்தம் கிஞ்சி நிச்சம் நாம அத்தீ²தி.

404. அனுபஹனித்வாதி அவினாஸேத்வா. கத²ம் பன மம்ஸகாயம் சம்மகாயஞ்ச அவினாஸேத்வா இதரேஸம் கந்தனம் ஹோதீதி ப்³யதிரேகமுகே²ன த³ஸ்ஸேதும், ‘‘தத்தா²’’திஆதி³ வுத்தம். சம்மம் அல்லியாபேந்தோதி சம்மே லக்³கா³பேந்தோ சம்மபடிப³த்³த⁴ம் கரோந்தோ. சம்மம் ப³த்³த⁴ம் கத்வாதி விவரகாலே ந பா²லேந்தோ சம்மப³த்³தே⁴ கத்வா. ஏவம் அகத்வாதி ஏவம் மம்ஸசம்மகாயானம் வினாஸனம் அகத்வா, விலிமம்ஸாதி³விகந்தனேன அஞ்ஞமஞ்ஞம் விவேசேத்வா. தத்த² விலிமம்ஸந்தி சம்மனிஸ்ஸிதமம்ஸம், படிச்ச²ன்னகிலோமகந்தி ச வத³ந்தி. ந்ஹாரூதி ஸுகு²மன்ஹாரு. ப³ந்த⁴னந்தி சம்மமம்ஸானம் ஸம்ப³ந்த⁴ம். தேனாஹ – ‘‘ஸப்³ப³சம்மே லக்³க³விலிபனமம்ஸமேவா’’தி. அந்தரகிலேஸமேவாதி அந்தரே சித்தே ஜாதத்தா ஸத்தஸந்தானந்தோக³த⁴தாய அப்³ப⁴ந்தரபூ⁴தகிலேஸமேவ.

405. தஜ்ஜம் வாயாமந்தி நித³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ததா² ஹி புரிஸேன குடா²ரினா சே²ஜ்ஜம் சி²ந்தி³தே சே²ஜ்ஜட்டா²னஸ்ஸ ஸல்லக்க²ணம் இச்சி²தப்³ப³ம், தஸ்ஸ படிகா⁴தபா⁴வோ இச்சி²தப்³போ³, காயபரிளாஹாபா⁴வோ இச்சி²தப்³போ³, தஸ்ஸ அவட்டா²னம் இச்சி²தப்³ப³ம், கிச்சந்தரே அஜ்ஜு²பேக்க²ணம் இச்சி²தப்³ப³ம், ஏவம் பஞ்ஞாய கிலேஸே சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ யோகி³னோ வீரியப³லேன ஸத்³தி⁴ம் ஸதி-பீதி-பஸ்ஸத்³தி⁴-ஸமாதி⁴-உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் இச்சி²தப்³ப³ந்தி ஆஹ – ‘‘ஏவம் ந வினா ச²ஹி…பே… ஸக்கோதீ’’தி.

407. தேன காரணேனாதி யேன தாஸம் பி⁴க்கு²னீனம் ஸா த⁴ம்மதே³ஸனா ஸப்பாயா, ஆஸேவனமந்த³தாய பன அஜ்ஜா²ஸயேன பரிபுண்ணஸங்கப்பா ந ஜாதாயேவ; புன ததா² தே³ஸனாய ஸதி ஆஸேவனப³லவதாய பரிபுண்ணஸங்கப்பா ப⁴விஸ்ஸந்தி; தேன காரணேன த்வம்பி தா பி⁴க்கு²னியோ தேனேவ ஓவாதே³ன ஓவதே³ய்யாஸீதி.

415. ஸப்³ப³பச்சி²மிகாதி ஸப்³பா³ஸம் கனிட்டா² ஸோதாபன்னா, அனரியா தத்த² காசி நத்தீ²தி அத்தோ². தேனாஹ – ‘‘ஸேஸா பன…பே… கீ²ணாஸவா சா’’தி. யதி³ ஏவந்தி அகீ²ணாஸவாபி தாதி³ஸா பி⁴க்கு²னீ அத்தி². ஏவம் ஸதி ஸுக்க²விபஸ்ஸகபா⁴வேனபி ஸதி கீ²ணாஸவபா⁴வே அரியஸ்ஸ வினயே அபரிபுண்ணஸங்கப்பாவாதி அதி⁴ப்பாயேன சோதே³தி, ‘‘கத²ம் பரிபுண்ணஸங்கப்பா’’தி? இதரோ அஜ்ஜா²ஸயபாரிபூரியாதி காரணம் வத்வா, ‘‘யஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³னா தமத்த²ம் விவரதி. அஜ்ஜா²ஸயபாரிபூரியாதி தத்த² அதி⁴ப்பாயபாரிபூரியா, ந ஸப்³ப³ஸோ கு³ணபாரிபூரியாதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘கதா³ நு கோ²’’திஆதி³. ஏதேன பாத³கஜ்ஜா²னஸம்மஸிதஜ்ஜா²னானம் விஸதி³ஸதாய புக்³க³லஸ்ஸ விபஸ்ஸனாகாலே பவத்தஅஜ்ஜா²ஸயவஸேன அரியமக்³கே³ போ³ஜ்ஜ²ங்க³மக்³க³ங்க³ஜா²னங்கா³னம் விஸேஸதாதி அயமத்தோ² தீ³பிதோதி வேதி³தப்³போ³. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

நந்த³கோவாத³ஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.

5. ராஹுலோவாத³ஸுத்தவண்ணனா

416. விமுத்திம் பரிபாசேந்தீதி கிலேஸானம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விமுத்திபூ⁴தம் அரஹத்தம் ஸப்³ப³ஸோ பாசேந்தி ஸாதே⁴ந்தி நிப்³பா³பேந்தீதி விமுத்திபரிபாசனீயா. த⁴ம்மாதி காரணத⁴ம்மா. தேனாஹ – ‘‘விஸுத்³தி⁴காரணவஸேனா’’தி, அரஹத்தஸங்கா²தாய விஸுத்³தி⁴யா ஸம்பாத³னவஸேனாதி அத்தோ². ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாத³யோ விஸுஜ்ஜ²மானா மக்³க³படிபாடியாவ ஸப்³ப³ஸோ அஸ்ஸத்³தி⁴யாதீ³ஹி சித்தம் விமோசேந்தா அக்³க³ப²லவிமுத்திம் ஸம்பாதே³ந்தி. தேஸம் பன விஸுத்³தி⁴ பா³லபரிவஜ்ஜனேன பண்டி³தபயிருபாஸனேன பஸாதா³வஹத⁴ம்மபச்சவேக்க²ணாய ச ஹோதி. ததோ இத⁴ பன்னரஸ த⁴ம்மா அதி⁴ப்பேதாதி த³ஸ்ஸேந்தோ, ‘‘வுத்தஞ்ஹேத’’ந்திஆதி³மாஹ.

தத்த² அஸ்ஸத்³தே⁴ புக்³க³லேதி ஸத்³தா⁴ரஹிதே புக்³க³லே. தே ஹி நிஸ்ஸாய ந கதா³சி ஸத்³தா⁴ ஸம்ப⁴வதி, தேஸம் பன தி³ட்டா²னுக³திஆபஜ்ஜனேன அஞ்ஞத³த்து² அஸத்³தி⁴யமேவ வட்³ட⁴தி, தஸ்மா தே படிப⁴யமக்³கோ³ விய தூ³ரதோ வஜ்ஜேதப்³பா³. அஸ்ஸத்³தி⁴யந்தி ச ஸத்³தா⁴ய படிபக்க²பூ⁴தா அஸத்³தே⁴ய்யவத்து²ஸ்மிம் அதி⁴முச்சனாகாரேன பவத்தா ஸம்கிலேஸத⁴ம்மா வேதி³தப்³பா³. ஸத்³தே⁴ புக்³க³லேதி ஸத்³தா⁴ஸம்பன்னே புக்³க³லே. தே ஹி நிஸ்ஸாய ஸத்³தே⁴ய்யவத்து²ஸ்மிம் அனுப்பன்னா உப்பஜ்ஜதி, உப்பன்னா பி⁴ய்யோபா⁴வம் வேபுல்லம் ஆபஜ்ஜதி. ஸத்³தே⁴ய்யவத்தூ²தி ச பு³த்³தா⁴தீ³னி ரதனானி கம்மகம்மப²லானி ச. ஸேவதோதி லப்³ப⁴மானம் ஸத்³தா⁴ஸம்பத³ம் உப்பாதே³தும் வட்³டே⁴துஞ்ச நிஸேவதோ. ஸேஸபதா³னி தஸ்ஸேவ வேவசனானி. அத² வா ஸேவதோ உபஸங்கமதோ. ப⁴ஜதோ தேஸம் படிபத்தியம் ப⁴த்திம் குப்³ப³தோ. பயிருபாஸதோதி தேஸம் ஓவாதா³னுஸாஸனிகரணவஸேன உபட்ட²ஹதோ. பஸாத³னீயஸுத்தந்தா நாம பு³த்³தா⁴தி³கு³ணபடிஸம்யுத்தா பஸாதா³வஹா ஸம்பஸாத³னீயஸுத்தாத³யோ. தே ஹி பச்சவேக்க²தோ பு³த்³தா⁴தீ³ஸு அனுப்பன்னா பஸன்னா உபஜ்ஜதி, உப்பன்னா பி⁴ய்யோபா⁴வம் வேபுல்லம் ஆபஜ்ஜதி. இமேஹி தீஹாகாரேஹீதி இமேஹி யதா²வுத்தேஹி தீஹி காரணேஹி. படிபக்க²தூ³ரீபா⁴வதோ பச்சேகம் ஸூபஹாரதோ ச ஆஸேவனம் பா⁴வனம் லப⁴ந்தி. ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் விஸுஜ்ஜ²தி மக்³க³ப²லாவஹபா⁴வேன அச்ச²தி விஸுத்³தி⁴ம் பாபுணாதி. இமினா நயேன ஸேஸபதே³ஸுபி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

அயம் பன விஸேஸோ – குஸீதேதி அலஸே ஸம்மாபடிபத்தியம் நிக்கி²த்தது⁴ரே. ஆரத்³த⁴வீரியேதி பக்³க³ஹிதவீரியே ஸம்மாபடிபன்னே. ஸம்மப்பதா⁴னேதி அனுப்பன்னானம் அகுஸலானம் அனுப்பாத³னாதி³வஸேன பவத்தே சத்தாரோ உபாயப்பதா⁴னே. பச்சவேக்க²தோ படிபத்திம் அவேக்க²தோ. தே ஹி பச்சவேக்க²தோ லீனம் அபி⁴ப⁴வித்வா ஸம்மதே³வ ஆரம்ப⁴தா⁴துஆதி³ அனுப்பன்னானம் விதி⁴னா ஸதிஸம்பதா³ய உப்பாதா³ய பி⁴ய்யோபா⁴வாய ஸம்வத்ததி. அஸமாஹிதே ப⁴ந்தமிக³ப⁴ந்தகோ³ணஸப்படிபா⁴கே³ விப்³ப⁴ந்தசித்தே. ஸமாஹிதே உபசாரஸமாதி⁴னா அப்பனாஸமாதி⁴னா ச ஸம்மதே³வ ஸமாஹிதசித்தே. ஜா²னவிமோக்கே²தி ஸவிதக்கஸவிசாராதி³ஜா²னானி பட²மாதி³விமோக்கே² ச. தேஸஞ்ஹி பச்சவேக்க²ணா உபரூபரி அச்சந்தமேவ ஸமாதா⁴னாய ஸம்வத்ததி. து³ப்பஞ்ஞேதி நிப்பஞ்ஞே, அரியத⁴ம்மஸ்ஸ உக்³க³ஹபரிபுச்சா²ஸவனஸம்மஸனாபா⁴வேன ஸப்³ப³ஸோ பஞ்ஞாரஹிதே ச. பஞ்ஞவந்தேதி விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய சேவ மக்³க³பஞ்ஞாய ச ஸமன்னாக³தே. க³ம்பீ⁴ரஞாணசரியந்தி க³ம்பீ⁴ரம் க²ந்தா⁴யதனதா⁴துஸச்சபடிச்சஸமுப்பாதா³தி³பே⁴த³ம் ஞாணஸ்ஸ சரிதப்³ப³ட்டா²னம், யத்த² வா க³ம்பீ⁴ரஞாணஸ்ஸ சரியம் பவத்ததி. தத்த² ஹி பச்சவேக்க²ணா ஸம்மோஹம் வித⁴மதி, அனுப்பன்னாய பஞ்ஞாய உப்பாதா³ய பி⁴ய்யோபா⁴வாய ஸம்வத்ததி. ஸுத்தந்தக்க²ந்தே⁴தி ஸுத்தஸமூஹே.

புப்³பே³ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாதீ³னம் விஸுத்³தி⁴காரணானி, ‘‘விமுத்திபரிபாசனீயா த⁴ம்மா’’தி வுத்தானீதி இத⁴ ஸத்³தா⁴தி³கே அஞ்ஞே ச த⁴ம்மே த³ஸ்ஸேந்தோ, ‘‘அபரேபீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸத்³தா⁴தீ³னம் விமுத்திபரிபாசனீயதா த³ஸ்ஸிதா ஏவ, அனிச்சஸஞ்ஞாதீ³னம் பன விமுத்திபரிபாசனீயதாய வத்தப்³ப³மேவ நத்தி² விபஸ்ஸனாபா⁴வதோ. தேனாஹ – ‘‘இமே பஞ்ச நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யா ஸஞ்ஞா’’தி. கல்யாணமித்ததாத³யோதி கல்யாணமித்ததா ஸீலஸம்வரோ அபி⁴ஸல்லேக²கதா² வீரியாரம்போ⁴ நிப்³பே³தி⁴கா பஞ்ஞா இமே கல்யாணமித்ததாத³யோ பஞ்ச த⁴ம்மா. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன ‘‘மேகி⁴யஸுத்தஸம்வண்ணனாயம்’’ (உதா³. அட்ட². 31) வுத்தனயேன வேதி³தப்³போ³. லோகம் வோலோகேந்தஸ்ஸாதி பு³த்³த⁴வேனேய்யஸத்தலோகம் பு³த்³த⁴சக்கு²னா விஸேஸதோ ஓலோகேந்தஸ்ஸ.

419. ஆயஸ்மதோ ராஹுலஸ்ஸ இந்த்³ரியானம் பரிபக்கத்தா ஸத்³தி⁴ம் பட்ட²பிதபத்த²னா தே³வதா உதி³க்க²மானா திட்ட²ந்தி, – ‘‘கதா³ நு கோ² உத்தரி ஆஸவானம் க²யே வினேஸ்ஸதீ’’தி. யதா³ பன ஸத்தா² ஏவம் பரிவிதக்கேஸி, தாவதே³வ ஸமானஜ்ஜா²ஸயதாய ஸப்³ப³காலம் தங்க²ணம் ஆக³மேந்தியோ தா தே³வதாயோ தம் ஸமவாயம் தி³ஸ்வா ஏகஸ்மிம் அந்த⁴வனஸ்மிம்யேவ ஸன்னிபதிதா. உபாலிஸ்ஸ க³ஹபதினோ தீ³க⁴னக²பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ சதுஸச்சத⁴ம்மேஸு த³ஸ்ஸனகிச்சேன பவத்தோ ஸோதாபத்திமக்³கோ³தி தேஸு ஸுத்தேஸு (படி. ம. அட்ட². 2.2.30) பட²மமக்³கோ³ ‘‘த⁴ம்மசக்கு²’’ந்தி வுத்தோ, தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ஸ்ஸ ஸாதிஸயத்தா, ப்³ரஹ்மாயுனோ பன ப²லஞாணானி ஹேட்டி²மானி தீணி ஸாதிஸயானீதி ப்³ரஹ்மாயுஸுத்தே(ம. நி. 2.383 ஆத³யோ) தீணி ப²லானி ‘‘த⁴ம்மசக்கு²’’ந்தி வுத்தானி. இத³ம் பனேத்த² ஆயஸ்மதோ ராஹுலஸ்ஸ மக்³க³ஞாணம் ப²லஞாணஞ்ச த³ஸ்ஸனத்தோ² ஸாதிஸயோ, தாஹி ச தே³வதாஹி யம் ஞாணம் அதி⁴க³தம், தம் ஸாதிஸயமேவாதி வுத்தம் – ‘‘இமஸ்மிம் ஸுத்தே சத்தாரோ மக்³கா³, சத்தாரி ச ப²லானி த⁴ம்மசக்கு²ந்தி வேதி³தப்³பா³னீ’’தி. கிம் பன ஸாவகானம் ஸச்சாபி⁴ஸமயஞாணே அத்தி² கோசி விஸேஸோதி? ஆம அத்தி². ஸோ ச கோ² புப்³ப³பா⁴கே³ வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனாய பவத்தியாகாரவிஸேஸேன லபே⁴ய்ய காசி விஸேஸமத்தா. ஸ்வாயமத்தோ² அபி⁴த⁴ம்மே ‘‘நோ ச கோ² யதா² தி³ட்டி²ப்பத்தஸ்ஸா’’தி ஸத்³தா⁴விமுத்ததோ தி³ட்டி²ப்பத்தஸ்ஸ கிலேஸப்பஹானம் பதி விஸேஸகித்தனேன தீ³பேதப்³போ³. கிம் பன ஆயஸ்மா ராஹுலோ விய தா தே³வதா ஸப்³பா³ ஏகசித்தா பகே³வ சத்தாரி ப²லானி அதி⁴க³ண்ஹிம்ஸூதி? நோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தத்த² ஹீ’’திஆதி³மாஹ. கித்தகா பன தா தே³வதாதி ஆஹ ‘‘தாஸஞ்ச பனா’’திஆதி³.

ராஹுலோவாத³ஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.

6. ச²ச²க்கஸுத்தவண்ணனா

420. ஆதி³ம்ஹி கல்யாணந்தி ஆதி³கோட்டா²ஸே கல்யாணம் ஏதஸ்ஸாதி வா ஆதி³கல்யாணோ, தம் ஆதி³கல்யாணம், ஆதி³கல்யாணபா⁴வோ ச தோ³ஸவிக³மேன இச்சி²தப்³போ³. யஞ்ஹி ஸப்³ப³ஸோ விக³ததோ³ஸம், தம் பரிபுண்ணகு³ணமேவ ஹோதீதி ‘‘நித்³தோ³ஸ’’ந்தி வுத்தம். கத்வாதி ச பத³ம், ‘‘கல்யாணம் கத்வா ப⁴த்³த³கம் கத்வா’’தி புரிமபத³த்³வயேனபி யோஜேதப்³ப³ம். தே³ஸனாகாரோ ஹி இத⁴ கல்யாணஸத்³தே³ன க³ஹிதோ. தேனேவாஹ – ‘‘தே³ஸேதப்³ப³த⁴ம்மஸ்ஸ கல்யாணதா த³ஸ்ஸிதா ஹோதீ’’தி, து³தியே பன அத்த²விகப்பே தே³ஸேதப்³ப³த⁴ம்மஸ்ஸ கல்யாணதா முக்²யேனேவ கதி²தா இதரஸ்ஸ அத்தா²பத்திதோ. மஜ்ஜே²கல்யாணம் பரியோஸானகல்யாணந்தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. அயஞ்ச தே³ஸனாய தோ²மனா பு³த்³தா⁴னம் ஆசிண்ணஸமாசிண்ணாவாதி த³ஸ்ஸேதும், ‘‘இதி ப⁴க³வா அரியவம்ஸ’’ந்திஆதி³ வுத்தம். த⁴ம்மக்³க³ஹணம்பி தே³ஸனாய தோ²மனா ஏவாதி ‘‘நவஹி பதே³ஹீ’’தி வுத்தம்.

வேத³னா யாதா²வதோ ஜானனம், தஞ்ச மக்³க³கிச்சம், தஸ்ஸ உபாயோ விபஸ்ஸனாதிஆஹ – ‘‘ஸஹவிபஸ்ஸனேன மக்³கே³ன ஜானிதப்³பா³னீ’’தி. பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயாதி³கிச்சேன நிப்³ப³த்தியா அஸம்மோஹதோ ச படிவிஜ்ஜி²தப்³போ³. தேபூ⁴மகசித்தமேவ கதி²தம் ஸம்மஸனட்டா²னஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. ஏஸ நயோ த⁴ம்மாயதனாதீ³ஸுபி. த⁴ம்மாயதனஸ்ஸ வா ஆயதனபா⁴வதோ ப³ஹித்³தா⁴க³ஹணம், ந ஸப்³ப³ஸோ அனஜ்ஜ²த்தபா⁴வதோ. விபாகவேத³னாபச்சயா ஜவனக்க²ணே உப்பன்னதண்ஹாதி ச²த்திம்ஸவிபாகவேத³னம் நிஸ்ஸாய ஏவம் அஸ்ஸாதே³ந்தீ அனுப⁴வேய்யந்தி அகுஸலஜவனக்க²ணதோ உப்பன்னதண்ஹா.

422. பாடியேக்கோ அனுஸந்தீ⁴தி யதா²னுஸந்தி⁴ஆதீ³னம் அஸம்ப⁴வதோதி அதி⁴ப்பாயேன வுத்தம். ஹேட்டா²தி விஞ்ஞாணப²ஸ்ஸவேத³னாதண்ஹானம் பச்சயாயத்தவுத்திதாத³ஸ்ஸனேன சக்கா²யதனாதீ³னம் ரூபாயதனாதீ³னஞ்ச பச்சயாயத்தவுத்திதா தீ³பிதா அபச்சயுப்பன்னஸ்ஸ பச்சயாபா⁴வதோ, யஞ்ச பச்சயாயத்தவுத்திகம், தம் அனிச்சம் உப்பாத³ஸம்ப⁴வதோ, யத³னிச்சம் தம் து³க்க²ம், யம் து³க்க²ம் தத³னத்தாதி க²ந்த⁴பஞ்சகே ச ச²ன்னம் ச²க்கானம் வஸேன க⁴னவினிப்³போ⁴க³கரணேன அத்த²தோ அனத்தலக்க²ணம் விபா⁴விதம். ந ஸரூபதோதி ஸரூபதோபி தம் விபா⁴வேதுகாமோ தேனேவ ச²ச²க்கானம் வஸேன க⁴னவினிப்³போ⁴க³னயேன ப்³யதிரேகதோ ச அன்வயதோ ச த³ஸ்ஸேந்தோ ப⁴க³வா – ‘‘சக்கு² அத்தாதி யோ வதே³ய்யா’’திஆதி³மாஹாதி யதா²னுஸந்தி⁴காவ தே³ஸனா விபா⁴விதா. தேனாஹ ‘‘ஹேட்டா² கதி²தானம் ஹீ’’திஆதி³. ஹேட்டா² பன ச²ன்னம் ச²க்கானம் வஸேன வினிப்³போ⁴க³த³ஸ்ஸனமத்தம், ந அனத்தலக்க²ணம் விபா⁴விதம், இத⁴ பன ஸரூபதோ அனத்தலக்க²ணம் விபா⁴விதந்தி அதி⁴ப்பாயேன அனுஸந்த⁴ந்தரபா⁴வஜோதனா. யதி³பி அனத்தபா⁴வோ நாம சதூஸுபி ஸச்சேஸு லப்³ப⁴தேவ, ஸப்³பே³பி ஹி த⁴ம்மா அனத்தா, இமே பனேத்த² த்³வேபி நயா ஸம்மஸனவஸேன பவத்தாதி வுத்தம் – ‘‘த்³வின்னம் ஸச்சானம் அனத்தபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²’’ந்தி. ந உபபஜ்ஜதீதி உபபத்திஸங்கா²தயுத்தியா ந ஸமேதீதி அயமேத்த² அத்தோ²தி ஆஹ ‘‘ந யுஜ்ஜதீ’’தி. அத்தவாதி³னா – ‘‘நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ’’தி அபி⁴மதோ, சக்கு²ஞ்ச உப்பாத³வந்ததாய அனிச்சம், யம் பச்சயாயத்த²வுத்திதா, தஸ்மா ‘‘சக்கு² அத்தாதி யோ வதே³ய்ய, தம் ந உபபஜ்ஜதீ’’திஆதி³. ஸக்காயவத்து² சக்கு² அனத்தா அனிச்சபா⁴வதோ ஸேய்யதா²பி க⁴டோ, சக்கு²ம் அனிச்சம் பச்சயாயத்தவுத்திபா⁴வதோ ஸேய்யதா²பி க⁴டோ, சக்கு² பச்சயாயத்தவுத்தி உப்பாதா³தி³ஸம்ப⁴வதோ ஸேய்யதா²பி க⁴டோ. விக³ச்ச²தீதி ப⁴ங்கு³ப்பத்தியா ஸபா⁴வாவிக³மேன விக³ச்ச²தி. தேனாஹ ‘‘நிருஜ்ஜ²தீ’’தி.

424. யஸ்மா கிலேஸவட்டமூலகம் கம்மவட்டம், கம்மவட்டமூலகஞ்ச விபாகவட்டம். கிலேஸுப்பத்தி ச தண்ஹாதி³க்³கா³ஹபுப்³பி³கா, தஸ்மா ‘‘திண்ணம் வா கா³ஹானம் வஸேன வட்டம் த³ஸ்ஸேது’’ந்தி ஆஹ. யஸ்மா பன தண்ஹாபக்கி²கா த⁴ம்மா ஸமுத³யஸச்சம், சக்கா²த³யோ து³க்க²ஸச்சம், தஸ்மா வுத்தம் – ‘‘த்³வின்னம் ஸச்சானம் வஸேன வட்டம் த³ஸ்ஸேது’’ந்தி. தண்ஹாமானதி³ட்டி²க்³கா³ஹாவ வேதி³தப்³பா³ ஸக்காயகா³மினிபடிபதா³ய அதி⁴ப்பேதத்தா. ‘‘ஏதம் மமா’’திஆதி³னா க³ஹணமேவேத்த² அனுபஸ்ஸனாதி ஆஹ – ‘‘கா³ஹத்தயவஸேன பஸ்ஸதீ’’தி.

திண்ணம் கா³ஹானம் படிபக்க²வஸேனாதி தண்ஹாதி³க்³கா³ஹபடிபக்க²பூ⁴தானம் து³க்கா²னிச்சானத்தானுபஸ்ஸனானம் வஸேன, தாஹி வா திண்ணம் கா³ஹானம் படிபக்க²வஸேன வினிவேட²னவஸேன அனுப்பாத³னவஸேனாதி அத்தோ². படிபக்க²வஸேன விவட்டம் த³ஸ்ஸேதுந்தி யோஜனா. ஸக்காயனிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³தி ஏத்த² நிரோத⁴த⁴ம்மோ ஸரூபேனேவ த³ஸ்ஸிதோதி ஆஹ – ‘‘நிரோதோ⁴…பே… த³ஸ்ஸேது’’ந்தி. படிஸேத⁴வசனானீதி படிக்கே²பவசனானி.

425. தண்ஹாதீ³னம் அனுபாதி³யனவசனானி தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேனேவ வுத்தானி தண்ஹாதி³ட்டீ²னம்யேவ அபி⁴னந்த³னாதி³வஸேன பவத்திஸப்³பா⁴வதோ. அப்பஹீனத்தோ² அனுஸயத்தோ²தி ஆஹ – ‘‘அனுஸேதீதி அப்பஹீனோ ஹோதீ’’தி அரியமக்³கே³ன ஹி அப்பஹீனோ தா²மக³தோ ராகா³தி³கிலேஸோ அனுஸயோ காரணலாபே⁴ ஸதி உப்பஜ்ஜனாரஹபா⁴வதோ. யம் பனேத்த² வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ. வட்டது³க்க²கிலேஸது³க்க²ஸ்ஸாதி வட்டது³க்க²ஸ்ஸ சேவ கிலேஸது³க்க²ஸ்ஸ ச. ஸஉபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னஞ்ஹி கிலேஸது³க்க²ஸ்ஸ அந்தகரணம், அனுபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னம் வட்டது³க்க²ஸ்ஸ.

426. தேஸந்தி அனுஸயானம். படிக்கே²பவஸேனாதி பஜஹனவஸேன, அப்பவத்திகரணவஸேனாதி அத்தோ². அவிஜ்ஜம் பஜஹித்வாதி அனவஸேஸதோ அவிஜ்ஜம் அப்பவத்தித⁴ம்மதம் ஆபாதே³த்வா. காமம் ஹேட்டி²மமக்³க³ஞாணம்பி அவிஜ்ஜாபஹாயினீ விஜ்ஜா ஏவ, தம் பன ஞாணம் அவிஜ்ஜாய அனவஸேஸப்பஹாயகம் ந ஹோதி, அக்³க³மக்³க³ஞாணே பன உப்பன்னே அவிஜ்ஜாய லேஸோபி நாவஸிஸ்ஸதீதி ததே³வ அவிஜ்ஜாய பஹாயகந்தி ஆஹ – ‘‘அரஹத்தமக்³க³விஜ்ஜம் உப்பாதே³த்வா’’தி.

427. ஸயமேவ ததா²க³தே அத்தனோ பு³த்³தா⁴னுபா⁴வேன தே³ஸேந்தே ஸட்டி² பி⁴க்கூ² அரஹத்தம் பத்தாதி அனச்ச²ரியமேதம், அத² கிம் அச்ச²ரியந்தி ஆஹ ‘‘இம’’ந்திஆதி³. கதே²ந்தேபீதி ஏத்த² இதிஸத்³தோ³ பகாரத்தோ², இமினாவ பகாரேனாதி அத்தோ². பத்தா ஏவாதி ஸட்டி² பி⁴க்கூ² அரஹத்தம் பத்தா ஏவாதி யோஜனா. ஏதம்பி அனச்ச²ரியம், ஸத்து² ஸம்முகா² ஸாவகா ஸமுதா³க³மா மஹாபி⁴ஞ்ஞா பபி⁴ன்னபடிஸம்பி⁴தா³ ததா² ததா² ஸப்பாடிஹாரியம் த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தீதி. தேனாஹ – ‘‘மஹாபி⁴ஞ்ஞப்பத்தா ஹி தே ஸாவகா’’தி.

மஹாமண்ட³பேதி லோஹபாஸாத³ஸ்ஸ புரதோ ஏவ மஹாபி⁴க்கு²ஸன்னிபாதோ ஜாதோதி தேஸம் பஹோனகவஸேன கதே மஹதி ஸாணிமண்ட³பேதி வத³ந்தி. தேஸுபி டா²னேஸூதி தேஸு யதா²வுத்தமஹாமண்ட³பாதீ³ஸு டா²னேஸு. மஹாதே²ரோ அத்தீ²தி பத³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். தே³வத்தே²ரஸ்ஸ கு³ணே ஸுத்வா பஸன்னமானஸோ மஹாதே²ரோ, ததா²பி வத்த²ஸம்பத்தியா பஸீதி³த்வா ‘‘த்வம் பன ந்ஹாபேஹீ’’தி ஆஹ.

ஹேட்டா²பாஸாதே³தி ச கல்யாணியமஹாவிஹாரே உபோஸதா²கா³ரே ஹேட்டா²பாஸாதே³ ஏகதா³ உபரிபாஸாதே³ ஏகதா³, கதே²ஸீதி. சூளனாக³ஸ்ஸ ததா² மஹதீ பரிஸா தே³வதானுபா⁴வேன அபி⁴ஞ்ஞாபாத³னம் அஹோஸீதி கேசி. தே²ரோ பன மஹித்³தி⁴கோ அஹோஸி, தஸ்மா தாவ மஹதிம் பரிஸம் அபி⁴ஞ்ஞாபேஸீதி அபரே.

ததோ ததோதி தஸ்ஸம் தஸ்ஸம் தி³ஸாயம். ஏகோவாதி ஏகச்சோ ஏவ, ந ப³ஹுஸோ, கதிபயாவ புது²ஜ்ஜனா அஹேஸுந்தி அத்தோ². ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தனயத்தா ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

ச²ச²க்கஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.

7. மஹாஸளாயதனிகஸுத்தவண்ணனா

428. மஹந்தானி ஸளாயதனானி அதி⁴கிச்ச பவத்தத்தா மஹாஸளாயதனிகம், மஹந்ததா ச தேஸம் மஹந்தம் லோகஸன்னிவாஸம் அபி⁴ப்³யாபேத்வா டி²தத்தா அயோனிஸோ க³ய்ஹமானானம் மஹதோ அனத்தா²ய ஸம்வத்தனதோ, யோனிஸோ க³ய்ஹமானானம் மஹதோ அத்தா²ய ஹிதாய ஸுகா²ய ஸம்வத்தனதோ ச த³ட்ட²ப்³பா³. ஜோதகந்தி போ³த⁴கம்.

429. ஸிகா²ப்பத்தாய விபஸ்ஸனாய ஜானனம்பி யதா²பூ⁴தஜானனமேவ மக்³கே³ன ஜானனஸ்ஸ ஆஸன்னகாரணபா⁴வதோதி ஆஹ – ‘‘ஸஹவிபஸ்ஸனேன மக்³கே³ன அஜானந்தோ’’தி. வுட்³டி⁴ம் க³ச்ச²ந்தீதி பச்சயஸமோதா⁴னேன ப⁴வயோனிக³திடி²திஸத்தாவாஸபாளியா அபராபரம் பரிவுத்³தி⁴ம் க³ச்ச²ந்தி. ஏவம்பூ⁴தா பகு³ணபா⁴வமாபாதி³தா ஸமத²விபஸ்ஸனாத⁴ம்மா விய ஸுட்டு²தரம் வஸீபா⁴வம் பாபிதா ஜா²னாபி⁴ஞ்ஞா விய ச வஸீபூ⁴தா ஹுத்வா உபரூபரி ப்³ரூஹேந்தீதி ஆஹ – ‘‘வஸீபா⁴வம் க³ச்ச²ந்தீ’’தி. ததா² ஹி தே கதா³சி ப⁴வபத்த²னாய அனுப்பாதி³தாயபி அப்பஹீனபா⁴வேனேவஸ்ஸா திட்ட²ந்தி. அகுஸலா த⁴ம்மாவ யேபு⁴ய்யேன த³ஸ்ஸனாயதனேன வினாஸத³ஸ்ஸனதோ பவத்தந்தி பரிவட்³ட⁴ந்தி ச. பஞ்சத்³வாரிகத³ரதா²தி பஞ்சத்³வாரிகஜவனஸஹக³தா அகுஸலத³ரதா². ஏவம் மனோத்³வாரிகத³ரதா² வேதி³தப்³பா³. ஸந்தாபாதி த³ரதே²ஹி ப³லவந்தோ ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் நிஸ்ஸயஸ்ஸ ச ஸந்தாபனகரா. பரிளாஹாதி ததோபி ப³லவதரா தேஸம்யேவ பரித³ஹனகரா.

430. பஞ்சத்³வாரிகஸுக²ம், ந காயப்பஸாத³ஸன்னிஸ்ஸிதஸுக²மேவ. மனோத்³வாரிகஸுக²ந்தி மனோத்³வாரிகசித்தஸன்னிஸ்ஸிதஸுக²ம், ந யம் கிஞ்சி சேதஸிகஸுக²ம் தஸ்ஸ காயிகஸுக²க்³க³ஹணேனேவ க³ஹிதத்தா. பஞ்சத்³வாரிகஜவனேன ஸமாபஜ்ஜனம் வா வுட்டா²னம் வா நத்தீ²தி இத³ம் மனோத்³வாரிகஜவனேன தஸ்ஸ ஸம்ப⁴வம் த³ஸ்ஸேதும், மக்³க³ஸ்ஸ வஸேன வுத்தம், ந பன தப்பஸங்க³ஸங்கானிவத்தனத்த²ம். விஞ்ஞத்திமத்தம்பி ஜனேதும் அஸமத்த²ம் ஸமாபஜ்ஜனஸ்ஸ கத²ம் பச்சயோ ஹோதி, பு³த்³தா⁴னம் பன ப⁴க³வந்தானம் ஹோதீதி சே? ததா²பி தஸ்ஸ ஆஸன்னட்டா²னே பஞ்சத்³வாரிகசித்தப்பவத்தியா அஸம்ப⁴வோ ஏவ தாதி³ஸஸ்ஸ புப்³பா³போ⁴க³ஸ்ஸ தஸ்மிம் காலே அஸம்ப⁴வதோ. ஏதேனேவ யா கேஸஞ்சி அரியத⁴ம்மே அகோவிதா³னம் க⁴டஸபா⁴வாதீ³ஸு பு³த்³தி⁴துல்யகாரிதாபத்திசோத³னா; ஸா படிக்கி²த்தாதி த³ட்ட²ப்³பா³ தம்தம்புரிமாபோ⁴க³வஸேன தேன தேன பஞ்சத்³வாரிகாபி⁴னியதமனோவிஞ்ஞாணஸ்ஸ பரதோ பவத்தமானமனோவிஞ்ஞாணேன தஸ்மிம் தஸ்மிம் அத்தே² வண்ணஸண்டா²னாதி³விஸேஸஸ்ஸ வினிச்சி²னிதப்³ப³தோ. உப்பன்னமத்தகமேவ ஹோதீதி பஞ்சத்³வாரிகஜவனம் தாதி³ஸம் கிஞ்சி அத்த²னிச்ச²யகிச்சம் காதும் ந ஸக்கோதி, கேவலம் உப்பன்னமத்தமேவ ஹோதி. அயந்தி ‘‘ஆதீ³னவானுபஸ்ஸினோ’’திஆதி³னா வுத்தா.

431. குஸலசித்த…பே… பூ⁴தஸ்ஸாதி வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனாஸஹக³தகுஸலசித்தஸ்ஸ ஸம்பயுத்தசேதோஸுக²ஸமங்கீ³பூ⁴தஸ்ஸ. புப்³ப³ஸுத்³தி⁴காதி மக்³கு³ப்பத்திதோ, விபஸ்ஸனாரம்ப⁴தோபி வா புப்³பே³வ ஸுத்³தா⁴. தேனாஹ – ‘‘ஆதி³தோ பட்டா²ய பரிஸுத்³தா⁴வ ஹோந்தீ’’தி. ஸப்³ப³த்த²ககாராபகங்கா³னீதி ஸீலவிஸோத⁴னஸ்ஸ சித்தஸமாதா⁴னஸ்ஸ விபஸ்ஸனாபி⁴யோக³ஸ்ஸ மக்³கே³ன பஹாதப்³ப³கிலேஸபஹானஸ்ஸாதி ஸப்³ப³ஸ்ஸபி மக்³க³ஸம்பா⁴ரகிச்சஸ்ஸ காராபகங்கா³னி. அட்ட²ங்கி³கோ வாதி பட²மஜ்ஜா²னிகோ வா அட்ட²ங்கி³கோ, து³தியஜ்ஜா²னிகோ வா ஸத்தங்கி³கோ ஹோதி.

இமமேவ ஸுத்தபதே³ஸம் க³ஹேத்வாதி, ‘‘யா ததா²பூ⁴தஸ்ஸ தி³ட்டீ²’’திஆதி³னா ஸம்மாதி³ட்டி²ஆதீ³னம் பஞ்சன்னம்யேவ தஸ்மிம் டா²னே க³ஹிதத்தா லோகுத்தரமக்³கோ³ பஞ்சங்கி³கோதி வத³தி. ஸோதி ததா² வத³ந்தோ விதண்ட³வாதீ³. அனந்தரவசனேனேவாதி, ‘‘யா ததா²பூ⁴தஸ்ஸ தி³ட்டீ²’’திஆதி³வசனஸ்ஸ, ‘‘ஏவமஸ்ஸாய’’ந்திஆதி³னா அனந்தரவசனேன. படிஸேதி⁴தப்³போ³தி படிக்கி²பிதப்³போ³. ‘‘அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³’’தி ஹி இத³ம் வசனம் அரியமக்³க³ஸ்ஸ பஞ்சங்கி³கபா⁴வம் உஜுகமேவ படிக்கி²பதி. யதி³ ஏவம் ‘‘யா ததா²பூ⁴தஸ்ஸ தி³ட்டீ²’’திஆதி³னா தத்த² பஞ்சன்னம் ஏவ அங்கா³னம் க³ஹணம் கிமத்தி²யந்தி ஆஹ ‘‘உத்தரி சா’’திஆதி³. ஸம்மாவாசம் பா⁴வேதி அரியமக்³க³ஸமங்கீ³. தேனாஹ ‘‘மிச்சா²வாசம் பஜஹதீ’’தி. யஸ்மிஞ்ஹி க²ணே ஸம்மாவாசா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²தி, தஸ்மிம்யேவ மிச்சா²வாசா பஜஹீயதீதி. ஸஹேவ விரதியா பூரேந்தி ஸமுச்சே²த³விரதியா வினா து³க்க²பரிஞ்ஞாதீ³னம் அஸம்ப⁴வதோ. ஆதி³தோ பட்டா²ய பரிஸுத்³தா⁴னேவ வட்டந்தி பரிஸுத்³தே⁴ ஸீலே பதிட்டி²தஸ்ஸேவ பா⁴வனாய இஜ்ஜ²னதோ. யதா²வுத்தமத்த²ம் க³ந்த²ந்தரேனபி ஸமத்தே²தும், ‘‘ஸுப⁴த்³த³ஸுத்தேபி சா’’திஆதி³ வுத்தம். அனேகேஸு ஸுத்தஸதேஸு அட்ட²ங்கி³கோவ மக்³கோ³ ஆக³தோ, ந பஞ்சங்கி³கோதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஸம்மாஸதி மக்³க³க்க²ணே காயானுபஸ்ஸனாதி³சதுகிச்சஸாதி⁴கா ஹோதீதி தம் சதுப்³பி³த⁴ம் கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ, ‘‘மக்³க³ஸம்பயுத்தாவ சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னா’’தி ஆஹ. ந சதுமக்³க³ஸம்பயுத்ததாவஸேன. ஏஸ நயோ ஸம்மப்பதா⁴னாதீ³ஸுபி. அஞ்ஞமஞ்ஞானதிவத்தமானா யுக³னத்³தா⁴ யுத்தா விய அரியமக்³க³யுக³னத்³தா⁴ அஞ்ஞமஞ்ஞம் படிப³த்³தா⁴தி யுக³னத்³தா⁴. தேனாஹ – ‘‘ஏகக்க²ணிகயுக³னந்தா⁴’’தி அரியமக்³க³க்க²ணே ஏவ ஹி ஸமத²விபஸ்ஸனா ஏகக்க²ணிகா ஹுத்வா ஸமது⁴ரம் வத்தந்தி. தேனேவாஹ ‘‘ஏதே ஹீ’’திஆதி³. அஞ்ஞஸ்மிம் க²ணே ஸமாபத்தி, அஞ்ஞஸ்மிம் விபஸ்ஸனாதி இத³ம் தேஸம் தத்த² தத்த² கிச்சதோ அதி⁴கபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந அஞ்ஞதா². ந ஹி பஞ்ஞாரஹிதா ஸமாபத்தி, ஸமாதி⁴ரஹிதா ச விபஸ்ஸனா அத்தி². அரியமக்³கே³ பன ஏகக்க²ணிகா ஸமது⁴ரதாய ஏகரஸபா⁴வேனாதி அத்தோ². ப²லவிமுத்தீதி அரஹத்தப²லவிமுத்தி. ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தனயத்தா ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

மஹாஸளாயதனிகஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.

8. நக³ரவிந்தே³ய்யஸுத்தவண்ணனா

435. ஸமவிஸமம் சரந்தீதி காயஸமாதி³ம் ஸமஞ்ஞேவ, காயவிஸமாதி³ம் விஸமஞ்ஞேவ சரந்தி கரோந்தி படிபஜ்ஜந்தி. தம் பன ஸமவிஸமம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் விருத்³த⁴த்தா விஸதி³ஸத்தா ந ஏகஸ்மிம் காலே ஸம்ப⁴வதீதி ஆஹ – ‘‘காலேன ஸமம் காலேன விஸம’’ந்தி. ஸமசரியம்பி ஹி ஏதந்தி புப்³பே³ ஸமசரியாய ஜோதிதத்தா வுத்தம்.

437. ஆகரோந்தி அதி⁴ப்பேதமத்த²ம் ஞாபேந்தி பபோ³தே⁴ந்தீதி ஆகாரா, ஞாபககாரணந்தி ஆஹ – ‘‘கே ஆகாராதி கானி காரணானீ’’தி. அனுபு³த்³தி⁴யோதி அனுமானஞாணானி. தஞ்ஹி யதா²தி³ட்ட²மத்த²ம் தி³ட்ட²பா⁴வேன அன்வேதி அனுக³ச்ச²தீதி ‘‘அன்வயா’’தி வுச்சதி. ஹரிததிணசம்பகவனாதி³வஸேனாதி ஹரிதகம்ப³லாதி³ஸதி³ஸதிணாதி³வஸேன வித்தா²ரிதகனகபடாதி³ஸதி³விகஸிதசம்பகவனாதி³வஸேன. ஆதி³ஸத்³தே³ன சேத்த² கீசகவேணுஸத்³த³மது⁴ரஸப²லாப²லவஸேன ஸத்³த³ரஸானம் அத்தி²பா⁴வோ வேதி³தப்³போ³தி. சம்பகவஸேனேவ பன ப²ஸ்ஸக³ந்தா⁴னம்பி அத்தி²பா⁴வோ வுத்தோதி. தேனாஹ – ‘‘ரூபாத³யோ பஞ்ச காமகு³ணா அத்தீ²’’தி. ‘‘இத்தி²ரூபாதீ³னி ஸந்தா⁴யேதம் கதி²த’’ந்தி வத்வா இந்த்³ரியப³த்³தா⁴ வா ஹோந்து ரூபாத³யோ அனிந்த்³ரியப³த்³தா⁴ வா, ஸப்³பே³பி சேதே கிலேஸுப்பத்தினிமித்ததாய காமகு³ணா ஏவாதி சோத³னம் ஸந்தா⁴ய விஸபா⁴கி³த்தி²க³தா ரூபாத³யோ ஸவிஸேஸம் கிலேஸுப்பத்தினிமித்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ, ‘‘தானி ஹீ’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² தானீதி ரூபாதீ³னி. ஹி-ஸத்³தோ³ ஹேதுஅத்தோ². தேன யதா²வுத்தமத்த²ம் ஸமத்தே²தி, ‘‘யஸ்மா புரிஸஸ்ஸ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²ந்தி, தஸ்மா இத்தி²ரூபாதீ³னி ஸந்தா⁴ய ஏதம் கதி²த’’ந்தி. புரிஸஸ்ஸ சித்தந்தி புரிஸஸ்ஸ சதுபூ⁴மகம் குஸலசித்தம் பரியாதா³ய க³ஹேத்வா அந்தோமுட்டி²க³தம் விய கத்வா. ‘‘ஹத்தி²காயம் பரியாதி³யித்வா’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.126) ஹி க³ஹணம் பரியாதா³னம் நாம, ‘‘அனிச்சஸஞ்ஞா பா⁴விதா ப³ஹுலீகதா ஸப்³ப³ம் காமராக³ம் பரியாதி³யதீ’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 3.102) கே²பனம் பரியாதா³னம், இத⁴ உப⁴யம்பி வட்டதி. இதா³னி யதா²வுத்தமத்த²ம் ஸுத்தேனேவ ஸாதே⁴தும், ‘‘யதா²ஹா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ‘‘நாஹம், பி⁴க்க²வே’’திஆதீ³ஸு ந-காரோ படிஸேத⁴த்தோ². அஹந்தி ப⁴க³வா அத்தானம் நித்³தி³ஸதி. பி⁴க்க²வேதி பி⁴க்கூ² ஆலபதி. அஞ்ஞந்தி இதா³னி வத்தப்³ப³ம் இத்தி²ரூபதோ அஞ்ஞம். ஏகரூபம்பீதி ஏகம்பி ரூபம். ஸமனுபஸ்ஸாமீதி ஞாணஸ்ஸ ஸமனுபஸ்ஸனா அதி⁴ப்பேதா, ஹேட்டா² ந-காரம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ² – ‘‘அஹம், பி⁴க்க²வே, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணேன ஸப்³ப³ஸோ ஓலோகேந்தோ அஞ்ஞம் ஏகரூபம்பி ந ஸமனுபஸ்ஸாமீ’’தி. யம் ஏவம் புரிஸஸ்ஸ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தீதி யம் ரூபம் ரூபக³ருகஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ஸப்³ப³ம்பி குஸலசித்தம் பவத்திதும் அப்பதா³னவஸேன பரியாதி³யித்வா க³ஹேத்வா கே²பேத்வா ச திட்ட²தி. யத²யித³ம் இத்தி²ரூபந்தி இத்தி²யா ரூபகாயம். ரூபஸத்³தோ³ க²ந்தா⁴தி³அனேகத்த²வாசகோ, இத⁴ பன இத்தி²யா சதுஸமுட்டா²னே ரூபாயதனே வண்ணதா⁴துயம் த³ட்ட²ப்³போ³. ‘‘இத்தி²ரூபம், பி⁴க்க²வே, புரிஸஸ்ஸ சித்தம் பரியாதா³ய திட்ட²தீ’’தி இத³ம் புரிமஸ்ஸேவ த³ள்ஹீகரணத்த²ம் வுத்தம். புரிமம் ‘‘யத²யித³ம், பி⁴க்க²வே, இத்தி²ரூப’’ந்தி இத³ம் ஓபம்மவஸேன வுத்தம், இத³ம் பரியாதா³னபா⁴வே நித³ஸ்ஸனந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

நக³ரவிந்தே³ய்யஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.

9. பிண்ட³பாதபாரிஸுத்³தி⁴ஸுத்தவண்ணனா

438. த⁴ம்மஸேனாபதினோ படிஸல்லீயனஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா, உபரி ச பாளியம், ‘‘ஸுஞ்ஞதாவிஹாரேன கோ² அஹம், ப⁴ந்தே, ஏதரஹி ப³ஹுலம் விஹராமீ’’தி (ம. நி. 3.438) வுத்தத்தா ‘‘படிஸல்லானாதி ப²லஸமாபத்திதோ’’தி ஆஹ.

விப்பஸன்னானீதி விஸேஸதோ பஸன்னானி. ஓகாஸவஸேனாதி இந்த்³ரியானம் பதிட்டி²தோகாஸவஸேன. நனு தானி இந்த்³ரியானி ஸபா⁴வதோ விப்பஸன்னானி ஹோந்தீதி? ஸச்சம் ஹோந்தி. ந ஹித³ம் தாதி³ஸம் பஸன்னதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், இத³ம் பன ஸந்தபணீதஸமாபத்திஸமுட்டி²தானம் பச்சுபட்டி²தானம் சித்தஜரூபானம் வஸேன ஸேஸதிஸந்ததிரூபானம் ஸேட்ட²தரம் பணீதபா⁴வாபத்திம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ப²லஸமாபத்திதோதி ஸுஞ்ஞதானுபஸ்ஸனாவஸேன ஸமாபன்னப²லஸமாபத்திதோ. மஹந்தானம் பு³த்³தா⁴தீ³னம் புரிஸானம் விஹாரோ மஹாபுரிஸவிஹாரோ. தேனாஹ – ‘‘பு³த்³த⁴…பே… விஹாரோ’’தி. விஹாரதோ பட்டா²யாதி பரிக்கி²த்தே ச விஹாரே பரிக்கே²பதோ பட்டா²ய, அபரிக்கி²த்தே ச பரிக்கே²பாரஹட்டா²னதோ பட்டா²ய. கேசி பன ‘‘விஹாரப்³ப⁴ந்தரதோ பட்டா²யா’’தி வத³ந்தி. யாவ கா³மஸ்ஸ இந்த³கீ²லாதி கா³மஸ்ஸ அப்³ப⁴ந்தரிந்த³கீ²லோ. கே³ஹபடிபாடியாசரித்வாதி பிண்டா³ய சரித்வா. யாவ நக³ரத்³வாரேன நிக்க²மனாதி நக³ரத்³வாரேன யாவ நிக்க²மனபதே³ஸா. யாவ விஹாராதி யாவ விஹாரப்³ப⁴ந்தரா. படிக்கந்தமக்³கோ³தி நிவத்தனமக்³கோ³. ஆரம்மணே படிஹஞ்ஞனாகாரேன பவத்தமானம்பி படிக⁴ஸம்பயுத்தம் சித்தே படிஹனந்தம் விய பவத்ததீதி ஆஹ – ‘‘சித்தே படிஹஞ்ஞனகிலேஸஜாத’’ந்தி. தி³வஸஞ்ச ரத்திஞ்ச அனுஸிக்க²ந்தேனாதி ஏதம்யேவ ராகா³தி³ப்பஹாயினிம் ஸம்மாபடிபத்திம் தி³வா ச ரத்திஞ்ச அனு அனு ஸிக்க²ந்தேன உபரூபரி வட்³டே⁴ந்தேன.

440. பஹீனா நு கோ² மே பஞ்ச காமகு³ணாதி ஏத்த² காமகு³ணப்பஹானம் நாம தப்படிப³த்³த⁴ச²ந்த³ராக³ப்பஹானம். ததா² ஹி வுத்தம் – ‘‘திட்ட²ந்தி சித்ரானி ததே²வ லோகே, அதே²த்த² தீ⁴ரா வினயந்தி ச²ந்த³’’ந்தி. ஏகபி⁴க்கு²ஸ்ஸ பச்சவேக்க²ணா நானாதி ஏகஸ்ஸேவ பி⁴க்கு²னோ, ‘‘பஹீனா நு கோ² மே பஞ்ச காமகு³ணா’’திஆதி³னா பாளியம் ஆக³தா நானாபச்சவேக்க²ணா ஹோந்தி. நானாபி⁴க்கூ²னந்தி விஸும் விஸும் அனேகேஸம் பி⁴க்கூ²னம். பச்சவேக்க²ணா நானாதி வுத்தனானாபச்சவேக்க²ணா. இதா³னி தமேவ ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும், ‘‘கத²’’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ‘‘பச்சவேக்க²தீ’’தி வுத்தம், கத²ம் பன பச்சவேக்க²தீதி ஆஹ ‘‘பஹீனா நு கோ²’’திஆதி³. வீரியம் பக்³க³ய்ஹாதி சதுப்³பி³த⁴ஸம்மப்பதா⁴னவீரியம் ஆரபி⁴த்வா விபஸ்ஸனம் வட்³டி⁴த்வா. மக்³கா³னந்தரம் அனாகா³மிப²லம் பத்வாதி வசனஸேஸோ. ப²லானந்தரம் மக்³க³ந்தி தஸ்மிம் அனாகா³மிமக்³கே³ டி²தோ ப²லஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய அக்³க³மக்³க³த்தா²ய விபஸ்ஸனம் ஆரபி⁴த்வா தஸ்மிம்யேவ ஆஸனே ந சிரேனேவ விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்காபேத்வா அரஹத்தமக்³க³ம் க³ண்ஹந்தோ நிரோத⁴த⁴ம்மானுப்பத்தியா விபஸ்ஸனாபரிவாஸாபா⁴வதோ ப²லானந்தரம் மக்³க³ப்பத்தோ நாம ஹோதீதி கத்வா.

ததோ வுட்டா²யாதி மக்³கா³னந்தரப²லதோ வுட்டா²ய. மக்³கா³னந்தரதோ ஹி வுட்டி²தோ மக்³க³தோ வுட்டி²தோ விய ஹோதீதி ததா² வுத்தம். ‘‘ப²லானந்தரம் மக்³க³’’ந்தி ஏத்த² ப²லம் அனந்தரம் ஏதஸ்ஸாதி ப²லானந்தரம். ‘‘ப²லானந்தரம் மக்³க³’’ந்தி பத³த்³வயேனபி அனாகா³மிமக்³க³ப²லானி சேவ வத³தீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. நீவரணாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோதி ஏத்த², ‘‘பஹீனா நு கோ² மே பஞ்ச நீவரணா’’திஆதி³னா யோஜனா வேதி³தப்³பா³. ஏதேஸந்தி ஏத்த² ஏதேஸம் நீவரணபஞ்சுபாதா³னக்க²ந்த⁴ஸதிபட்டா²னாதீ³னம். பஹானாதீ³னீதி பஹானபரிஞ்ஞாபா⁴வனாஸச்சி²கிரியா. நானாபச்சவேக்க²ணா ஹோதீதி தா பச்சவேக்க²ணா நானாதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏதாஸு பன பச்சவேக்க²ணாஸூதி ஏதாஸு காமகு³ணபச்சவேக்க²ணாதீ³ஸு த்³வாத³ஸஸு பச்சவேக்க²ணாஸு. ஏகம் பச்சவேக்க²ணம் பச்சவேக்க²தி த்³வாத³ஸஸு நயேஸு ஏகேனேவ கிச்சஸித்³தி⁴தோ. அஞ்ஞோ பி⁴க்கு². ஏகந்தி அஞ்ஞம் பச்சவேக்க²தி. அஞ்ஞத்தோ² ஹி அயம் ஏகஸத்³தோ³ ‘‘இத்தே²கே’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 3.21, 27) வியாதி. நானாபி⁴க்கூ²னம் பன ஏகா பச்சவேக்க²ணா, நானாபி⁴க்கூ²னம் நானாபச்சவேக்க²ணாதி ஏவம் சதுக்கபச்சவேக்க²ணம்பி ஏத்த² ஸம்ப⁴வதி. இமஸ்ஸ பன த்³வயஸ்ஸ வஸேன அபி⁴ஸமயோ நத்தீ²தி தது³ப⁴யம் அட்ட²கதா²யம் ந உத்³த⁴டம். ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

பிண்ட³பாதபாரிஸுத்³தி⁴ஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.

10. இந்த்³ரியபா⁴வனாஸுத்தவண்ணனா

453. ஏவம்னாமகேதி ‘‘க³ஜங்க³லா’’தி ஏவம் இத்தி²லிங்க³வஸேன லத்³த⁴னாமகே மஜ்ஜி²மபதே³ஸஸ்ஸ மரியாத³ட்டா²னபூ⁴தே நிக³மே. ஸுவேளு நாம நிசலருக்கோ²தி வத³ந்தி. ததோ அஞ்ஞம் ஏவாதி பன அதி⁴ப்பாயேன ‘‘ஏகா ருக்க²ஜாதீ’’தி வுத்தம். சக்கு²ஸோதானம் யதா²ஸகவிஸயதோ நிவாரணம் த³மனம் இந்த்³ரியபா⁴வனா, தஞ்ச கோ² ஸப்³ப³ஸோ அத³ஸ்ஸனேன அஸவனேனாதி ஆஹ – ‘‘சக்கு²னா ரூபம் ந பஸ்ஸதி, ஸோதேன ஸத்³த³ம் ந ஸுணாதீ’’தி. ஸதி ஹி த³ஸ்ஸனே ஸவனே ச தானி அத³ந்தானி அபா⁴விதானேவாதி அதி⁴ப்பாயோ. சக்கு²ஸோதானி ச அஸம்பத்தக்³கா³ஹிதாய து³ரக்கி²தானீதி ப்³ராஹ்மணோ தேஸம்யேவ விஸயக்³க³ஹணம் படிக்கி²பி. அஸதி³ஸாயாதி அஞ்ஞதித்தி²யஸமயேஹி அஸாதா⁴ரணாய. ஆலயந்தி கதே²துகாமதாகாரந்தி அத்தோ².

454. விபஸ்ஸனுபேக்கா²தி ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகஸ்ஸ விபஸ்ஸனாஞாணேன லக்க²ணத்தயே தி³ட்டே² ஸங்கா²ரானம் அனிச்சபா⁴வாதி³விசினனே மஜ்ஜ²த்தபூ⁴தா விபஸ்ஸனாஸங்கா²தா உபேக்கா². ஸா பன யஸ்மா பா⁴வனாவிஸேஸப்பத்தியா ஹேட்டி²மேஹி விபஸ்ஸனாவாரேஹி ஸந்தா சேவ பணீதா ச, பகே³வ சக்கு²விஞ்ஞாணாதி³ஸஹக³தாஹி உபேக்கா²ஹி, தஸ்மா ஆஹ – ‘‘ஏஸா ஸந்தா ஏஸா பணீதா’’தி. அதப்பிகாதி ஸந்தபணீதபா⁴வனாரஸவஸேன தித்திம் ந ஜனேதி. தேனேவாஹ –

‘‘ஸுஞ்ஞாகா³ரம் பவிட்ட²ஸ்ஸ, ஸந்தசித்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ;

அமானுஸீ ரதீ ஹோதி, ஸம்மா த⁴ம்மம் விபஸ்ஸதோ’’தி. (த⁴. ப. 373);

இதீதி ஏவம் வக்க²மானாகாரேனாதி அத்தோ². அயம் பி⁴க்கூ²தி அயம் ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகோ பி⁴க்கூ²தி யோஜனா. சக்கு²த்³வாரே ரூபாரம்மணம்ஹீதி சக்கு²த்³வாரே ஆபாத²க³தே ரூபாரம்மணே. மனாபந்தி மனாபபா⁴வேன பவத்தனகம். மஜ்ஜ²த்தே மனாபாமனாபந்தி இட்ட²மஜ்ஜ²த்தே மனாபபா⁴வேன அமனாபபா⁴வேன ச பவத்தனகம் மனாபாமனாபம் நாமாதி. தேனாஹ (‘‘நேவ மனாபம் ந அமனாப’’ந்தி). இமினா மனாபபா⁴வோ க³ஹிதோ, ‘‘நேவ மனாப’’ந்தி இமினா மனாபபா⁴வோ மஜ்ஜ²த்தோ ச உப⁴யம் ஏகதே³ஸதோ லப்³ப⁴தீதி, ‘‘மனாபாமனாப’’ந்தி வுத்தம். ஏவம் ஆரம்மணே லப்³ப⁴மானவிஸேஸவஸேன ததா³ரம்மணஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ பாகதிகம் பவத்திஆகாரம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தப்படிஸேதே⁴ன அரியஸ்ஸ வினயே அனுத்தரம் இந்த்³ரியபா⁴வனம் த³ஸ்ஸேதும், ‘‘தஸ்ஸ ரஜ்ஜிதும் வா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்ராயம் யோஜனா – தஸ்ஸ சித்தம் இட்டே² ஆரம்மணே ரஜ்ஜிதும் வா அனிட்டே² ஆரம்மணே து³ஸ்ஸிதும் வா மஜ்ஜ²த்தே ஆரம்மணே முய்ஹிதும் வா. அத³த்வாதி நிஸேதே⁴த்வா. பரிக்³க³ஹேத்வாதி பரிஜானனவஸேன ஞாணேன க³ஹேத்வா ஞாததீரணபஹானபரிஞ்ஞாஹி பரிஜானித்வா. விபஸ்ஸனம் மஜ்ஜ²த்தே ட²பேதீதி அனுக்கமேன விபஸ்ஸனுபேக்க²ம் நிப்³ப³த்தேத்வா தம் ஸங்கா²ருபேக்க²ம் பாபேத்வா ட²பேதி. சக்கு²மாதி ந பஸாத³சக்கு²னோ அத்தி²தாமத்தஜோதனம்; அத² கோ² தஸ்ஸ அதிஸயேன அத்தி²தாஜோதனம், ‘‘ஸீலவா’’திஆதீ³ஸு வியாதி ஆஹ – ‘‘சக்கு²மாதி ஸம்பன்னசக்கு² விஸுத்³த⁴னேத்தோ’’தி.

456. ஈஸகம் போணேதி மஜ்ஜே² உச்சம் ஹுத்வா ஈஸகம் போணே, ந அந்தந்தேன வங்கே. தேனாஹ – ‘‘ரதீ²ஸா விய உட்ட²ஹித்வா டி²தே’’தி.

461. படிகூலேதி அமனுஞ்ஞே ஆரம்மணே. அப்படிகூலஸஞ்ஞீதி ந படிகூலஸஞ்ஞீ. தம் பன அப்படிகூலஸஞ்ஞிதம் த³ஸ்ஸேதும், ‘‘மேத்தாப²ரணேன வா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² படிகூலே அனிட்டே² வத்து²ஸ்மிம் ஸத்தஸஞ்ஞிதே மேத்தாப²ரணேன வா தா⁴துஸோ உபஸம்ஹாரேன வா ஸங்கா²ரஸஞ்ஞிதே பன தா⁴துஸோ உபஸம்ஹாரேன வாதி யோஜேதப்³ப³ம். அப்படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரதீதி ஹிதேஸிதாய த⁴ம்மஸபா⁴வசிந்தனாய ச நப்படிகூலஸஞ்ஞீ ஹுத்வா இரியாபத²விஹாரேன விஹரதி. அப்படிகூலே இட்டே² வத்து²ஸ்மிம் ஸத்தஸஞ்ஞிதே கேஸாதி³அஸுசிகோட்டா²ஸமத்தமேவாதி அஸுப⁴ப²ரணேன வாதி அஸுப⁴தோ மனஸிகாரவஸேன. இத³ம் ரூபாரூபமத்தம் அனிச்சம் ஸங்க²தந்தி அனிச்சதோ உபஸம்ஹாரேன வா. ததோ ஏவ, ‘‘து³க்க²ம் விபரிணாமத⁴ம்ம’’ந்தி மனஸி கரோந்தோ படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரதி. ஸேஸபதே³ஸூதி, ‘‘படிகூலே ச அப்படிகூலே சா’’திஆதி³னா ஆக³தேஸு ஸேஸேஸு த்³வீஸு பதே³ஸு. தத்த² ஹி இட்டா²னிட்ட²வத்தூ²னி ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா வுத்தம் யதா² ஸத்தானம் பட²மம் படிகூலதோ உபட்டி²தமேவ பச்சா² க³ஹணாகாரவஸேன அவத்த²ந்தரேன வா அப்படிகூலதோ உபட்டா²தி. யஞ்ச அப்படிகூலதோ உபட்டி²தமேவ பச்சா² படிகூலதோ உபட்டா²தி, தது³ப⁴யேபி கீ²ணாஸவோ ஸசே ஆகங்க²தி, வுத்தனயேன அப்படிகூலஸஞ்ஞீ விஹரேய்ய படிகூலஸஞ்ஞீ வாதி.

தது³ப⁴யம் அபி⁴னிவஜ்ஜேத்வாதி ஸபா⁴வதோ பா⁴வனானுபா⁴வதோ ச உபட்டி²தம் ஆரம்மணம் படிகூலஸபா⁴வம் அப்படிகூலஸபா⁴வம் வாதி தம் உப⁴யம் பஹாய அக்³க³ஹேத்வா. ஸப்³ப³ஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் பன, ‘‘மஜ்ஜ²த்தோ ஹுத்வா விஹரிதுகாமோ கிம் கரோதீ’’தி, வத்வா தத்த² படிபஜ்ஜனவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ, ‘‘இட்டா²னிட்டே²ஸு…பே… தோ³மனஸ்ஸிதோ ஹோதீ’’தி ஆஹ. இதா³னி யதா²வுத்தமத்த²ம் படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³பாளியா விபா⁴வேதும், ‘‘வுத்தம் ஹேத’’ந்திஆதி³மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² ஹேட்டா² வுத்தனயோ ஏவ. ஸதோதி ஸதிவேபுல்லப்பத்தியா ஸதிமா. ஸம்பஜானோதி பஞ்ஞாவேபுல்லப்பத்தியா ஸம்பஜானகாரீ. சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வாதி காரணவஸேன சக்கூ²தி லத்³த⁴வோஹாரேன ரூபத³ஸ்ஸனஸமத்தே²ன சக்கு²விஞ்ஞாணேன, சக்கு²னா வா கரணபூ⁴தேன ரூபம் பஸ்ஸித்வா. நேவ ஸுமனோ ஹோதி கே³ஹஸ்ஸிதஸோமனஸ்ஸபடிக்கே²பேன நேக்க²ம்மபக்கி²காய கிரியாஸோமனஸ்ஸவேத³னாய.

இமேஸு சாதி ‘‘அஞ்ஞதா² ச பனானந்த³, அரியஸ்ஸ வினயே அனுத்தரா இந்த்³ரியபா⁴வனா ஹோதீ’’திஆதி³னா (ம. நி. 3.453), – ‘‘கத²ஞ்சானந்த³, ஸேகோ² ஹோதி படிபதோ³’’திஆதி³னா (ம. நி. 3.460); – ‘‘கத²ஞ்சானந்த³, அரியோ ஹோதி பா⁴விதிந்த்³ரியோ’’திஆதி³னா (ம. நி. 3.461) ச ஆக³தேஸு திவிதே⁴ஸு நயேஸு. மனாபம் அமனாபம் மனாபாமனாபந்தி ஏத்த² மனாபக்³க³ஹணேன ஸோமனஸ்ஸயுத்தகுஸலாகுஸலானம், அமனாபக்³க³ஹணேன தோ³மனஸ்ஸயுத்தஅகுஸலானம், மனாபாமனாபக்³க³ஹணேன தப்³பி³து⁴ருபேக்கா²யுத்தானம் ஸங்க³ஹிதத்தா பட²மனயே ‘‘ஸம்கிலேஸம் வட்டதி, நிக்கிலேஸம் வட்டதீ’’தி வுத்தம். பட²மனயே ஹி புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா ஸம்கிலேஸகிலேஸவிப்பயுத்தம்பி யுஜ்ஜதி. து³தியனயே பன ‘‘ஸோ…பே… அட்³டீ³யதீ’’திஆதி³வசனதோ ‘‘பட²மம் ஸம்கிலேஸம் வட்டதீ’’தி வுத்தம். ஸேக்க²ஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா சஸ்ஸ அப்பஹீனகிலேஸவஸேன, ‘‘ஸம்கிலேஸம்பி வட்டதீ’’தி வுத்தம். ததியனயே அரஹதோ அதி⁴ப்பேதத்தா, ‘‘ததியம் நிக்கிலேஸமேவ வட்டதீ’’தி வுத்தம். ஸேக்க²வாரே பன ‘‘சக்கு²மா புரிஸோ’’திஆதி³கா உபமா ஏகமேவ அத்த²ம் ஞாபேதும் ஆஹ. தஸ்மா சக்கு²த்³வாரஸ்ஸ உப்பன்னே ராகா³தி³கே விக்க²ம்பே⁴த்வா விபஸ்ஸனுபேக்கா²ய பதிட்டா²னம் அரியா இந்த்³ரியபா⁴வனாதி. பட²மனயோ விபஸ்ஸகவஸேன ஆக³தோ, து³தியோ ஸேக்க²ஸ்ஸ வஸேன, பட²மது³தியோ ச ஸேக்க²புது²ஜ்ஜனானம் மூலகம்மட்டா²னவஸேன, ததியோ கீ²ணாஸவஸ்ஸ அரியவிஹாரவஸேன ஆக³தோ. பட²மனயே ச புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ வஸேன, து³தியனயே ஸேக்க²ஸ்ஸ வஸேன குஸலம் வுத்தம், ததியனயே அஸேக்க²ஸ்ஸ வஸேன கிரியாப்³யாகதம் வுத்தந்தி அயம் விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³.

பபஞ்சஸூத³னியா மஜ்ஜி²மனிகாயட்ட²கதா²ய

இந்த்³ரியபா⁴வனாஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.

நிட்டி²தா ச ஸளாயதனவக்³க³வண்ணனா.

உபரிபண்ணாஸடீகா ஸமத்தா.