2. பஞ்சத்தயஸுத்தவண்ணனா

21. ஏகேதி ஏத்த² ஏக-ஸத்³தோ³ அஞ்ஞத்தோ², ந க³ணனாதி³அத்தோ²தி தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏகச்சே’’தி ஆஹ. யம் பன பாளியம் ‘‘ஸந்தீ’’தி வுத்தம். தேன தேஸம் தி³ட்டி²க³திகானம் விஜ்ஜமானதாய அவிச்சி²ன்னதா; ததோ ச நேஸம் மிச்சா²க³ஹணதோ ஸிதி²லகரணவிவேசனேஹி அத்தனோ தே³ஸனாய கிச்சகாரிதா அவிதத²தா ச தீ³பிதா ஹோதி. பரமத்த²ஸமணப்³ராஹ்மணேஸு அபரந்தகப்பிகதாய லேஸோபி நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘பரிப்³ப³ஜுபக³தபா⁴வேனா’’திஆதி³. ஸஸ்ஸதாதி³வஸேன அபரந்தம் கப்பேந்தீதி அபரந்தகப்பினோ, தே ஏவ அபரந்தகப்பிகா. யஸ்மா தேஹி அபரந்தம் புரிமதரஸித்³தே⁴ஹி தண்ஹாதி³ட்டி²கப்பேஹி கப்பேத்வா ஆஸேவனப³லவதாய ச விகப்பேத்வா அபரபா⁴க³ஸித்³தே⁴ஹி அபி⁴னிவேஸபூ⁴தேஹி தண்ஹாதி³ட்டி²க்³கா³ஹேஹி க³ண்ஹந்தி அபி⁴னிவிஸந்தி பராமஸந்தி; தஸ்மா வுத்தம் – ‘‘அபரந்தம் கப்பேத்வா விகப்பேத்வா க³ண்ஹந்தீ’’தி. தண்ஹுபாதா³னவஸேன கப்பனக³ஹணானி வேதி³தப்³பா³னி. தண்ஹாபச்சயா ஹி உபாதா³னம். வுத்தம்பி சேதம் மஹானித்³தே³ஸே உத்³தா³னதோ ஸங்கே²பதோ. தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேனாதி தண்ஹாய தி³ட்டி²யா ச வஸேன. தி³ட்டியா வா உபனிஸ்ஸயபூ⁴தாய ஸஹஜாதாய அபி⁴னந்த³னகாய ச தண்ஹாய ஸஸ்ஸதாதி³ஆகாரேன அபி⁴னிவிஸந்தஸ்ஸ மிச்சா²கா³ஹஸ்ஸ ச வஸேன. அனாக³தத⁴ம்மவிஸயாய அதி⁴ப்பேதத்தா அனாக³தகாலவாசகோ இத⁴ அபர-ஸத்³தோ³. ரூபாதி³க²ந்த⁴வினிமுத்தஸ்ஸ கப்பனவத்து²னோ அபா⁴வா அந்த-ஸத்³தோ³ பா⁴க³வாசகோதி ஆஹ – ‘‘அனாக³தம் க²ந்த⁴கோட்டா²ஸ’’ந்தி. கப்பேத்வாதி ச தஸ்மிம் அபரந்தே தண்ஹாய நாபி⁴னிவேஸானம் ஸமத்தனம் பரினிட்டா²பனமாஹ. டி²தாதி தஸ்ஸா லத்³தி⁴யா அவிஜஹனம்.

அனுக³தாதி ஆரம்மணகரணவஸேன அனு அனு க³தா அபரந்தே பவத்தா. ஆரப்³பா⁴தி ஆலம்பி³த்வா. விஸயோ ஹி தஸ்ஸா தி³ட்டி²யா அபரந்தோ. விஸயபா⁴வதோ ஏவ ஹி ஸோ தஸ்ஸா ஆக³மனட்டா²னம் ஆரம்மணபச்சயோ சாதி வுத்தம் ‘‘ஆக³ம்ம படிச்சா’’தி. அதி⁴வசனபதா³னீதி பஞ்ஞத்திபதா³னி, தா³ஸாதீ³ஸு ஸிரிவட்³ட⁴காதி³ஸத்³தோ³ விய வசனமத்தமேவ அதி⁴காரம் கத்வா பவத்தியா அதி⁴வசனம் பஞ்ஞத்தி. அத² வா அதி⁴-ஸத்³தோ³ உபரிபா⁴வே, வுச்சதீதி வசனம், உபரி வசனம் அதி⁴வசனம், உபாதா³னபூ⁴தரூபாதீ³னம் உபரி பஞ்ஞாபியமானா உபாதா³பஞ்ஞத்தீதி அத்தோ², தஸ்மா பஞ்ஞத்திதீ³பகபதா³னீதி அத்தோ². பஞ்ஞத்திமத்தஞ்ஹேதம் வுச்சதி, யதி³த³ம், ‘‘அத்தா லோகோ’’தி ச, ந ரூபவேத³னாத³யோ விய பரமத்தோ². அதி⁴கவுத்திதாய வா அதி⁴முத்தியோதி தி³ட்டி²யோ வுச்சந்தி. அதி⁴கஞ்ஹி ஸபா⁴வத⁴ம்மேஸு ஸஸ்ஸதாதி³ம் பகதிஆதி³ம் த்³ரப்³யாதி³ம் ஜீவாதி³ம் காயாதி³ஞ்ச அபூ⁴தமத்த²ம் அஜ்ஜா²ரோபேத்வா தி³ட்டி²யோ பவத்தந்தீதி. அபி⁴வத³ந்தீதி, ‘‘இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி அபி⁴னிவிஸித்வா வத³ந்தி, ‘‘அயம் த⁴ம்மோ, நாயம் த⁴ம்மோ’’திஆதி³னா விவத³ந்தி. அபி⁴வத³னகிரியாய அஜ்ஜாபி அவிச்சே²த³பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வத்தமானகாலவசனம்.

ஸஞ்ஞா ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸஞ்ஞீதி ஆஹ ‘‘ஸஞ்ஞாஸமங்கீ³’’தி. நத்தி² ஏதஸ்ஸ ரோகோ³ ப⁴ங்கோ³தி அரோகோ³தி அரோக³ஸத்³த³ஸ்ஸ நிச்சபரியாயதா வேதி³தப்³பா³. ரோக³ரஹிததாஸீஸேன வா நிப்³பி³காரதாய நிச்சதம் படிஜானாதி தி³ட்டி²க³திகோதி ஆஹ ‘‘அரோகோ³தி நிச்சோ’’தி. இமினாதி, ‘‘ஸஞ்ஞீ அத்தா அரோகோ³ பரம் மரணா’’தி இமினா வசனேன. ஸோளஸ ஸஞ்ஞீவாதா³தி – ரூபீசதுக்கம், அரூபீசதுக்கம், அந்தவாசதுக்கம், ஏகந்தஸுகீ²சதுக்கந்தி – இமேஸம் சதுன்னம் சதுக்கானம் வஸேன ஸோளஸ ஸஞ்ஞீவாதா³ கதி²தா. இமேஸுயேவ புரிமானம் த்³வின்னம் சதுக்கானம் வஸேன அட்ட² ஸஞ்ஞீவாதா³ அட்ட² ச நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீவாதா³ வேதி³தப்³பா³. ஸத்த உச்சே²த³வாதா³தி மனுஸ்ஸத்தபா⁴வே காமாவசரதே³வத்தபா⁴வே ரூபாவசரதே³வத்தபா⁴வே சதுப்³பி³தா⁴ருப்பத்தபா⁴வே சவித்வா ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³பஞ்ஞாபனவஸேன ஸத்த உச்சே²த³வாதா³ கதி²தா. அஸதோ வினாஸாஸம்ப⁴வதோ அத்தி²பா⁴வனிப³ந்த⁴னோ உச்சே²த³வாதோ³தி வுத்தம் ‘‘ஸதோதி விஜ்ஜமானஸ்ஸா’’தி. யாவாயம் அத்தா ந உச்சி²ஜ்ஜதி, தாவ விஜ்ஜதி ஏவாதி க³ஹணதோ நிருத³யவினாஸோ இத⁴ உச்சே²தோ³தி அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘உபச்சே²த³’’ந்தி. விஸேஸேன நாஸோ வினாஸோ, அபா⁴வோ, ஸோ பன மம்ஸசக்கு²-பஞ்ஞாசக்கு²-த³ஸ்ஸனபதா²திக்கமோவாதி ஆஹ ‘‘அத³ஸ்ஸன’’ந்தி. அத³ஸ்ஸனே ஹி நாஸ-ஸத்³தோ³ லோகே நிருள்ஹோ. ப⁴வவிக³மந்தி ஸபா⁴வாபக³மனம் யோ ஹி நிருத³யவினாஸவஸேன உச்சி²ஜ்ஜதி, ந ஸோ அத்தனோ ஸபா⁴வேனேவ திட்ட²தி.

பஞ்ச தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னவாதா³தி பஞ்சகாமகு³ணஸுக²மனுபோ⁴க³வஸேன சதுப்³பி³த⁴ரூபஜ்ஜா²னஸுக²பரிபோ⁴க³வஸேன ச தி³ட்ட²த⁴ம்மே நிப்³பா³னப்பத்திபஞ்ஞாபனவாதா³. தி³ட்ட²த⁴ம்மோதி த³ஸ்ஸனபூ⁴தேன ஞாணேன உபலத்³த⁴த⁴ம்மோ. தத்த² யோ அனிந்த்³ரியவிஸயோ, ஸோபி ஸுபாகடபா⁴வேன இந்த்³ரியவிஸயோ விய ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மோதி பச்சக்க²த⁴ம்மோ வுச்சதீ’’தி. தேனேவ ச, ‘‘தத்த² தத்த² படிலத்³த⁴அத்தபா⁴வஸ்ஸேதம் அதி⁴வசன’’ந்தி வுத்தம். ஸஞ்ஞீதி ஆதி³வஸேன தீஹாகாரேஹி ஸந்தந்தி ஸஞ்ஞீ அஸஞ்ஞீ நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீதி இமேஹி ஆகாரேஹி விஜ்ஜமானம், ஸதா³ உபலப்³ப⁴மானம் ஸஸ்ஸதந்தி அத்தோ². ஸஞ்ஞீ அத்தாதிஆதீ³னி தீணி த³ஸ்ஸனானி. ஸந்தஅத்த²வஸேன ஏகந்தி ஸஸ்ஸதஸ்ஸ அத்தனோ வஸேன ஏகம் த³ஸ்ஸனம். இதரானி த்³வேதி உச்சே²த³வாத³-தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னவாத³ஸஞ்ஞிதானி த்³வே த³ஸ்ஸனானி. தீணி ஹுத்வா பஞ்ச ஹோந்தீதி இத³ம், ‘‘ஸந்தஅத்த²வஸேன ஏக’’ந்தி ஸங்க³ஹவஸேன வுத்தஸ்ஸ ஸஞ்ஞீதி ஆதி³விபா⁴க³வஸேன வுத்தத்தா ஸுவிஞ்ஞேய்யந்தி அட்ட²கதா²யம் ந உத்³த⁴டம்.

22. ரூபீம் வாதி ஏத்த² (தீ³. நி. டீ. 1.76-77) யதி³ ரூபம் அஸ்ஸ அத்தீ²தி ரூபீதி அயமத்தோ² அதி⁴ப்பேதோ. ஏவம் ஸதி ரூபவினிமுத்தேன அத்தனா ப⁴விதப்³ப³ம் ஸஞ்ஞாய விய ரூபஸ்ஸபி அத்தனியத்தா. ந ஹி ஸஞ்ஞீ அத்தாதி ஏத்த² ஸஞ்ஞா அத்தா. ததா² ஹி வுத்தம் ஸுமங்க³லவிலாஸினியம் (தீ³. நி. அட்ட². 1.76-77) ‘‘தத்த² பவத்தஸஞ்ஞஞ்சஸ்ஸ ஸஞ்ஞாதி க³ஹேத்வாதி வுத்த’’ந்தி. ஏவம் ஸந்தே, ‘‘கஸிணரூபம் அத்தாதி க³ண்ஹாதீ’’தி இத³ம் கத²ந்தி? ந கோ² பனேதம் ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் – ‘‘ரூபம் அஸ்ஸ அத்தீ²தி ரூபீ’’தி, அத² கோ² ‘‘ருப்பனஸீலோ ரூபீ’’தி. ருப்பனஞ்சேத்த² ரூபஸரிக்க²தாய கஸிணரூபஸ்ஸ வட்³டி⁴தாவட்³டி⁴தகாலவஸேன விஸேஸாபத்தி, ஸா ச நத்தீ²தி ந ஸக்கா வத்தும் பரித்தவிபுலதாதி³விஸேஸஸப்³பா⁴வதோ. யதி³ ஏவம் இமஸ்ஸ வாத³ஸ்ஸ ஸஸ்ஸததி³ட்டி²ஸங்க³ஹோ ந யுஜ்ஜதீதி? நோ ந யுஜ்ஜதி காயபே⁴த³தோ உத்³த⁴ம் அத்தனோ நிப்³பி³காரதாய தேன அதி⁴ப்பேதத்தா. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘அரோகோ³ பரம் மரணா’’தி. அத² வா ‘‘ரூபம் அஸ்ஸ அத்தீ²தி ரூபீ’’தி வுச்சமானேபி ந தோ³ஸோ. கப்பனாஸித்³தே⁴னபி ஹி பே⁴தே³ன ஸாமினித்³தே³ஸத³ஸ்ஸனதோ யதா² ‘‘ஸிலாபுத்தகஸ்ஸ ஸரீர’’ந்தி. ருப்பனம் வா ருப்பனஸபா⁴வோ ரூபம், தம் ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி ரூபீ, அத்தா ‘‘ரூபினோ த⁴ம்மா’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 11 து³கமாதிகா) விய. ஏவஞ்ச கத்வா ரூபஸபா⁴வத்தா அத்தனோ ‘‘ரூபம் அத்தா’’தி வசனம் ஞாயாக³தமேவாதி ‘‘கஸிணரூபம் அத்தாதி க³ண்ஹாதீ’’தி வுத்தம். அரூபிந்தி ஏத்தாபி வுத்தனயானுஸாரேன யதா²ரஹம் அத்தோ² வத்தப்³போ³. ஸந்தஸுகு²மம் முஞ்சித்வா தப்³பி³பரீதஸ்ஸ க³ஹணே காரணம் நத்தீ²தி லாபீ⁴, ‘‘கஸிணரூபம் அத்தா’’தி க³ண்ஹாதீதி லாபி⁴தக்கினோ ட²பேத்வா, ஸேஸதக்கீ லாபி⁴க்³க³ஹணேனேவ க³ஹிதா. அனுஸ்ஸுதிதக்கிகோபி ஸுத்³த⁴தக்கிகோபி வா நிரங்குஸத்தா தக்கனஸ்ஸ கஸிணரூபம்பி அத்தாதி கதா³சிபி க³ண்ஹேய்யாதி வுத்தம் – ‘‘உபோ⁴பி ரூபானி க³ண்ஹாதியேவா’’தி. ஸுத்³த⁴தக்கிகஸ்ஸ உப⁴யக்³க³ஹணம் ந கதம், தஸ்மா ஸாஸங்கவசனம்.

கஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸ-பட²மாருப்பவிஞ்ஞாண-நத்தி²பா⁴வஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனானி அரூபஸமாபத்தினிமித்தம். ட²பேத்வா ஸஞ்ஞாக்க²ந்த⁴ந்தி இத³ம் ஸஞ்ஞாய அத்தனியதம் ஹத³யே கத்வா வுத்தம். ‘‘ரூபிம் வா’’தி ஏத்த² வுத்தனயேன பன அத்தே² வுச்சமானே ஸஞ்ஞாக்க²ந்த⁴ம் ப³ஹித்³தா⁴ அகத்வா ‘‘அரூபத⁴ம்மே’’இச்சேவ வத்தப்³ப³ம் ஸியா. மிஸ்ஸகக்³கா³ஹவஸேனாதி ரூபாரூபஸமாபத்தீனம் நிமித்தானி ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா, ‘‘ஏகோ அத்தா’’தி, தத்த² பவத்தஸஞ்ஞஞ்சஸ்ஸ, ‘‘ஸஞ்ஞா’’தி க³ஹணவஸேன. அயஞ்ஹி தி³ட்டி²க³திகோ ரூபாரூபஸமாபத்திலாபி⁴தாய தம்னிமித்தம் ரூபபா⁴வேன அரூபபா⁴வேன ச க³ஹேத்வா உபதிட்ட²தி, தஸ்மா, ‘‘ரூபீ அரூபீ சா’’தி அபி⁴னிவேஸம் ஜனேதி அஜ்ஜ²த்தவாதி³னோ விய தக்கமத்தேனேவ வா ரூபாரூபத⁴ம்மே மிஸ்ஸகவஸேன க³ஹேத்வா, ‘‘ரூபீ ச அரூபீச அத்தா ஹோதீ’’தி. தக்ககா³ஹேனேவாதி ஸங்கா²ராவஸேஸஸுகு²மபா⁴வப்பத்தத⁴ம்மா விய ச அச்சந்தஸுகு²மபா⁴வபத்தியா ஸகிச்சஸாத⁴னாஸமத்த²தாய த²ம்ப⁴குட்டஹத்த²பாதா³னம் ஸங்கா⁴தோ விய நேவ ரூபீ, ரூபஸபா⁴வானதிவத்தனதோ ந அரூபீதி ஏவம் பவத்ததக்ககா³ஹேன. லாபி⁴வஸேனபி வா அந்தானந்திகசதுத்த²வாதே³ வக்க²மானனயேன அஞ்ஞமஞ்ஞபடிபக்க²வஸேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. கேவலம் பன தத்த² தே³ஸகாலபே⁴த³வஸேன ததியசதுத்த²வாதா³ இச்சி²தா; இத⁴ காலவத்து² பே⁴த³வஸேனாதி அயமேவ விஸேஸோ. காலபே⁴த³வஸேன சேத்த² ததியவாத³ஸ்ஸ பவத்தி ரூபாரூபனிமித்தானம் ஸஹ அனுபட்டா²னதோ; சதுத்த²வாத³ஸ்ஸ பன வத்து²பே⁴த³வஸேன பவத்தி ரூபாரூபத⁴ம்மானம் ஸமூஹதோ, ‘‘ஏகோ அத்தா’’தி தக்கவஸேனாதி தத்த² வக்க²மானனயானுஸாரேன வேதி³தப்³ப³ம்.

யதி³பி அட்ட²ஸமாபத்திலாபி⁴னோ தி³ட்டி²க³திகஸ்ஸ வஸேன ஸமாபத்திபே⁴தே³ன ஸஞ்ஞானானத்தஸம்ப⁴வதோ து³தியதி³ட்டி²பி ஸமாபன்னகவஸேன லப்³ப⁴தி; ததா²பி ஸமாபத்தியம் ஏகரூபேனேவ ஸஞ்ஞாய உபட்டா²னதோ, ‘‘பட²மதி³ட்டி² ஸமாபன்னகவாரேன கதி²தா’’தி ஆஹ. தேனேவேத்த² ஸமாபன்னகக்³க³ஹணம் கதம். ஏகஸமாபத்திலாபி⁴னோ ஏவ வா வஸேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஸமாபத்தி பே⁴தே³ன ஸஞ்ஞாபே⁴த³ஸம்ப⁴வேபி ப³ஹித்³தா⁴ புது²த்தாரம்மணே ஸஞ்ஞானானத்தேன ஓளாரிகேன நானத்தஸஞ்ஞீதி, ‘‘து³தியதி³ட்டி² அஸமாபன்னகவாரேனா’’தி ஆஹ. அவட்³டி⁴தகஸிணவஸேன பரித்தஸஞ்ஞிதம், வட்³டி⁴தகஸிணவஸேன அப்பமாணஸஞ்ஞிதம் த³ஸ்ஸேதும், ‘‘ததியதி³ட்டி² ஸுப்பமத்தேன வா ஸராவமத்தேன வா’’திஆதி³ வுத்தம். ‘‘அங்கு³ட்ட²ப்பமாணோ வா அத்தா யவப்பமாணோ, அணுமத்தோ வா அத்தா’’திஆதி³த³ஸ்ஸனவஸேன (உதா³. அட்ட². 54; தீ³. நி. டீ. 1.76-77) பரித்தோ ஸஞ்ஞீதி பரித்தஸஞ்ஞீ. கபிலகணாதா³த³யோ (விப⁴. அனுடீ. 189) விய அத்தனோ ஸப்³ப³க³தபா⁴வபடிஜானனவஸேன அப்பமாணோ ஸஞ்ஞீதி அப்பமாணஸஞ்ஞீதி ஏவம்பேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

ஏதந்தி, ‘‘ரூபிம் வா’’திஆதி³னா யதா²வுத்தஅத்தவாத³ம். ஏகேஸந்தி ஏகச்சானம். உபாதிவத்ததந்தி அதிக்கமந்தானம். நித்³தா⁴ரணே சேதம் ஸாமிவசனம். விஞ்ஞாணகஸிணமேகே அபி⁴வத³ந்தீதி யோஜனா. தேனாஹ – ‘‘ஸஞ்ஞம்…பே… அபி⁴வத³ந்தீ’’தி. தத்த² ‘‘ஸஞ்ஞம் ட²பேத்வா ஸேஸானி தீணீ’’தி இத³ம் ஸஞ்ஞாய சதுக்கம்பி பரிபுண்ணமேவ க³ஹேத்வா, அபரே அட்ட²கந்தி வத³ந்தி. தது³ப⁴யந்தி தம் ஸஞ்ஞாஅட்ட²கந்தி வுத்தம் உப⁴யம். பரதோ ஆவி ப⁴விஸ்ஸதீதி, ‘‘சதஸ்ஸோ ரூபஸஞ்ஞீ’’திஆதி³னா உபரி பகாஸேஸ்ஸதி. வக்க²தி ஹி – ‘‘கோட்டா²ஸதோ அட்ட², அத்த²தோ பன ஸத்த ஸஞ்ஞா ஹோந்தீ’’தி (ம. நி. அட்ட². 3.22). ஏத்தா²தி, ‘‘ஏதம் வா பனா’’தி ஏதஸ்மிம் வாக்யே. ஸமதிக்கமிதும் ஸக்கோந்தி தத்த² ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனேன தது³த்³த⁴ம் ஆனிஸம்ஸத³ஸ்ஸனேன ச ப்³ரூஹிதஸத்³தா⁴தி³ கு³ணத்தா, விபரியாயேன அஸக்குணனம் வேதி³தப்³ப³ம். யே ஸக்கோந்தி, தேவ க³ஹிதா தேஸம்யேவ வஸேன வக்க²மானஸ்ஸ விஸேஸஸ்ஸ வத்தும் ஸக்குணேய்யத்தா. ஸக்கோந்தானஞ்ச நேஸம் உபாதிவத்தனம் அத்தனோ ஞாணப³லானுரூபந்தி இமமத்த²ம் உபமாய த³ஸ்ஸேதும், ‘‘தேஸம் பனா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அப்பமாணந்தி அப்பமாணாரம்மணோ, அப்பமாணாரம்மணதா சஸ்ஸ ஆக³மனவஸேன வேதி³தப்³பா³ அனந்தாரம்மணதோ வா. ந ஹி ஆரம்மணே அனந்தந்தி பரமானந்தஸ்ஸ பமாணம் வா க³ண்ஹாதி. ஸுக²து³க்கே²ஹி அனிஞ்ஜனதோ ரூபவிராக³பா⁴வனாவிஸேஸதாய ச ஆனேஞ்ஜம் பத்வா திட்ட²தி, அயம் நோ அத்தாதி அபி⁴வத³ந்தா திட்ட²ந்தி. விஞ்ஞாணகஸிணமேகேதி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஏகே தி³ட்டி²க³திகா அத்தாதி வத³ந்தி. தேனாஹ – ‘‘விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் தாவ த³ஸ்ஸேது’’ந்தி. தஸ்ஸ பன ஆரம்மணபூ⁴தம் கஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸே பவத்தவிஞ்ஞாணந்தி அபரே. தஞ்ஹி கஸிணம் மனஸிகாரவஸேன, ‘‘விஞ்ஞாணகஸிண’’ந்தி, விஞ்ஞாணஞ்ச தம் ஆரம்மணட்டே²ன ஆயதனஞ்சாதி, ‘‘விஞ்ஞாணஞ்சாயதன’’ந்தி ச வுச்சதி. ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனமேகேதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ.

தயித³ந்தி ய-காரோ பத³ஸந்தி⁴கரோதி ஆஹ ‘‘தம் இத³’’ந்தி. தி³ட்டி²க³தந்தி யதா² வுத்தம் ‘‘ஸஞ்ஞீ அத்தா’’தி ஏவம் வுத்தம் தி³ட்டி²ம். தி³ட்டி²யேவ ஹி தி³ட்டி²க³தம் ‘‘முத்தக³தம் (ம. நி. 2.119; அ. நி. 9.11), ஸங்கா²ரக³த’’ந்திஆதீ³ஸு (மஹானி. 41) விய. க³ந்தப்³பா³பா⁴வதோ வா தி³ட்டி²யா க³தமத்தம் தி³ட்டி²க³தம், தி³ட்டி²யா க³ஹணமத்தந்தி அத்தோ². தி³ட்டி²பகாரோ வா தி³ட்டி²க³தம். லோகியா ஹி வித⁴யுத்தக³தபகாரஸத்³தே³ ஸமானத்தே² இச்ச²ந்தி. தி³ட்டி²பச்சயோ தி³ட்டி²காரணம், அவிஜ்ஜாதி³ தி³ட்டி²ட்டா²னந்தி அத்தோ². தத்த² அவிஜ்ஜாபி ஹி தி³ட்டி²ட்டா²னம் உபனிஸ்ஸயாதி³பா⁴வதோ. யதா²ஹ – ‘‘அஸ்ஸுதவா, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³’’திஆதி³ (த⁴. ஸ. 1007). ப²ஸ்ஸோபி தி³ட்டி²ட்டா²னம். யதா²ஹ ‘‘தத³பி ப²ஸ்ஸபச்சயா’’தி (தீ³. நி. 1.118-124). ஸஞ்ஞாபி தி³ட்டி²ட்டா²னம். யதா²ஹ ‘‘ஸஞ்ஞானிதா³னா ஹி பபஞ்சஸங்கா²’’தி (ஸு. நி. 880; மஹானி. 109). விதக்கோபி தி³ட்டி²ட்டா²னம். யதா²ஹ – ‘‘தக்கஞ்ச தி³ட்டீ²ஸு பகப்பயித்வா, ஸச்சம் முஸாதி த்³வயத⁴ம்மமாஹூ’’தி (ஸு. நி. 892; மஹானி. 121). அயோனிஸோமனஸிகாரோபி தி³ட்டி²ட்டா²னம். யதா²ஹ – ‘‘தஸ்ஸேவம் மனஸிகரோதோ ச²ன்னம் தி³ட்டீ²னம் அஞ்ஞதரா தி³ட்டி² உப்பஜ்ஜதி, அத்தி² மே அத்தாதி தஸ்ஸ ஸச்சதோ தே²ததோ தி³ட்டி² உப்பஜ்ஜதீ’’தி (ம. நி. 1.19). தி³ட்டா²ரம்மணந்தி தி³ட்டி²ஆரம்மணபூ⁴தம் உபாதா³னக்க²ந்த⁴பஞ்சகம். தேனாஹ – ‘‘ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீ’’திஆதி³ (படி. ம. 1.130). ரூபவேத³னாதி³வினிமுத்தஸ்ஸ தி³ட்டி²யா ஆரம்மணஸ்ஸ அபா⁴வதோ அனாதி³யித்வா இத³மேவ த³ஸ்ஸேதி – ‘‘இமினா பச்சயேன இத³ம் நாம த³ஸ்ஸனம் க³ஹித’’ந்தி. இமினா பச்சயேனாதி வா ஏத்த² பச்சயக்³க³ஹணேன ஆரம்மணம்பி க³ஹிதமேவாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ததே³வாதி தி³ட்டி²க³தஞ்சேவ தி³ட்டி²பச்சயஞ்ச. ரூபஸஞ்ஞானந்தி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ². ஏவம்-ஸத்³தோ³ பகாரத்தோ², ‘‘யதி³ ரூபஸஞ்ஞான’’ந்திஆதி³னா பகாரேன வுத்தஸஞ்ஞானந்தி அத்தோ². நிருபக்கிலேஸா நீவரணாதி³ உபக்கிலேஸவிமுத்திதோ. உத்தமா பணீதபா⁴வப்பத்திதோ, ததோ ஏவ ஸேட்டா², ஸேட்ட²த்தா ஏவ உத்தரிதராபா⁴வதோ அனுத்தரியா. அக்கா²யதீதி உபட்டா²தி. ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞாய விஸும் வுச்சமானத்தா சதுத்தா²ருப்பஸஞ்ஞாய ச இமஸ்மிம் ஸஞ்ஞீவாதே³ அனோதரணதோ, ‘‘யதி³ ஆருப்பஸஞ்ஞானந்தி இமினா ஆகாஸானஞ்சாயதன-விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஞ்ஞா’’இச்சேவ வுத்தம். இதரேஹி பன த்³வீஹீதி, ‘‘யதி³ ஏகத்தஸஞ்ஞானம், யதி³ நானத்தஸஞ்ஞான’’ந்தி இமேஹி த்³வீஹி பதே³ஹி. ஸமாபன்னகவாரோ ச ததா² இத⁴ கதி²தோதி அதி⁴ப்பாயோ. கோட்டா²ஸதோ அட்ட² ஸஞ்ஞா சதுக்கத்³வயஸங்க³ஹதோ. ஏகத்தஸஞ்ஞீபத³ம் ட²பேத்வா அத்த²தோ பன ஸத்த ஸஞ்ஞா ஹோந்தி அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேனாதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ – ‘‘ஸமாபன்னக…பே… ஸங்க³ஹிதோயேவா’’தி.

ஸஞ்ஞாக³தந்தி ஸஞ்ஞாவஸேன க³தம், ஸஞ்ஞாஸங்க³ஹம் க³தம் வா. தஸ்ஸ பன அதி³ட்டி²க³தஸ்ஸபி உபலப்³ப⁴மானத்தா, ‘‘ஸத்³தி⁴ம் தி³ட்டி²க³தேனா’’தி வுத்தம். பச்சயேஹி ஸமாக³ந்த்வா கதந்தி ஸஹ காரணபூ⁴தேஹி பச்சயேஹி தேனேவ ஸஹ காரணபா⁴வேன ஸமாக³ந்த்வா நிப்³ப³த்திதம்; படிச்சஸமுப்பன்னந்தி அத்தோ². ஸங்க²தத்தா ஓளாரிகம் உப்பாத³வயஞ்ஞத²த்தஸப்³பா⁴வதோ. யஸ்ஸ ஹி உப்பாதோ³ பஞ்ஞாயதி, வயோ பஞ்ஞாயதி, டி²தஸ்ஸ அஞ்ஞத²த்தம் பஞ்ஞாயதி, தம் க²ணே க²ணே பி⁴ஜ்ஜனஸபா⁴வதோ பஸ்ஸந்தஸ்ஸ பாகடபூ⁴தவிகாரம் ஓளாரிகம் ஸியா. ந சேத்த² மக்³க³ப²லத⁴ம்மா நித³ஸ்ஸேதப்³பா³ தேஸம் ததா² அனனுபஸ்ஸிதப்³ப³தோ; தேஸம்பி ஸங்க²தபா⁴வேன இதரேஹி ஸமானயோக³க்க²மதாய து³ன்னிவாரயபா⁴வதோ. ததா² ஹி ‘‘அஸேஸவிராக³னிரோதா⁴’’தி (உதா³. 3) வசனதோ மக்³க³ஸ்ஸபி நிஸ்ஸரணபா⁴வேன ‘‘அத்தி² கோ² பன ஸங்கா²ரானம் நிரோதோ⁴’’தி நிப்³பா³னமேவேத்த² படியோக³பா⁴வேன உத்³த⁴டம் ‘‘நிருஜ்ஜ²ந்தி ஏத்தா²’’தி கத்வா. நிரோத⁴ஸங்கா²தம் நிப்³பா³னம் நாம அத்தீ²தி ஏத்த², – ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, அஜாதம் அபூ⁴தம் அஸங்க²த’’ந்தி ஸுத்தபத³ம் (உதா³. 73) ஆனேத்வா வத்தப்³ப³ம். நிப்³பா³னத³ஸ்ஸீதி ஸச்சி²கிரியாபி⁴ஸமயவஸேன நிப்³பா³னத³ஸ்ஸீ, ததோ ஏவ இதராபி⁴ஸமயத்த²ஸித்³தி⁴யா தம் ஸங்க²தம் அதிக்கந்தோ.

23. அட்ட²ஸு அஸஞ்ஞீவாதே³ஸூதி இத³ம் ப்³ரஹ்மஜாலே (தீ³. நி. 1.78-80) ஆக³தனயேன வுத்தமேவ ஹி ஸந்தா⁴ய ஹேட்டா², ‘‘ஸஞ்ஞீதி இமினா அட்ட² அஸஞ்ஞீவாதா³ கதி²தா’’தி வுத்தம். இத⁴ பன சத்தாரோ வாதா³ ஏவ உத்³த⁴டா. தேனாஹ ‘‘அஸஞ்ஞீ’’திஆதி³. ஏஸ நயோ பரதோ ‘‘அட்ட²ஸு நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீவாதே³ஸூ’’தி ஏத்தா²பி. ஸஞ்ஞாய ஸதி தாய வேத³னாகா³ஹஸப்³பா⁴வதோ ‘‘ஆபா³த⁴னட்டே²ன ஸஞ்ஞா ரோகோ³’’தி வுத்தம். து³க்க²தாஸூலயோக³தோ கிலேஸாஸுசிபக்³க⁴ரணதோ உப்பாத³ஜராப⁴ங்கே³ஹி உத்³து⁴மாதபக்கபபி⁴ஜ்ஜனதோ ச ஸஞ்ஞா க³ண்டோ³; ஸ்வாயமத்தோ² தோ³ஸது³ட்ட²தாய ஏவ ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘ஸதோ³ஸட்டே²ன க³ண்டோ³’’தி. பீளாஜனனதோ அந்தோதுத³னதோ து³ருத்³த⁴ரணதோ ச ஸஞ்ஞா ஸல்லம்; ஸ்வாயமத்தோ² அத்தபா⁴வம் அனுபவிஸித்வா அவட்டா²னேனாதி ஆஹ ‘‘அனுபவிட்ட²ட்டே²ன ஸல்ல’’ந்தி. படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணே விஞ்ஞாணம் குதோசி ஆக³தம் விய ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘படிஸந்தி⁴வஸேன ஆக³தி’’ந்தி. க³திந்தி பவத்திம். ஸா பன தாஸு தாஸு க³தீஸு வுத்தி ஹோதீதி வுத்தம் – ‘‘சுதிவஸேன க³தி’’ந்தி; வட்³ட⁴னவஸேன க⁴னபப³ந்த⁴வஸேனாதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘அபராபர’’ந்தி. அபராபரஞ்ஹி பப³ந்த⁴வஸேன பவத்தமானம் விஞ்ஞாணம் நந்தூ³பஸேசனம்; இதரம் க²ந்த⁴த்தயம் வா நிஸ்ஸாய அபி⁴வுத்³தி⁴ம் பதிட்ட²ம் மஹந்தஞ்ச பாபுணாதீதி. பவட்³ட⁴வஸேன வா க³திம், நிக்கே²பவஸேன சுதிம், ததோ அபராபரஞ்ச ரூபபவத்தனவஸேன உபபத்திம், இந்த்³ரியபரிபாகவஸேன வுட்³டி⁴ம் தஸ்ஸ தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதூபசிதபா⁴வேன விருள்ஹிம்; தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ ப²லனிப்³ப³த்தியா வேபுல்லந்தி யோஜேதப்³ப³ம்.

காமஞ்சாதிஆதி³னா ‘‘அஞ்ஞத்ர ரூபா’’திஆதி³கா சோத³னா லக்க²ணவஸேன வுத்தாதி த³ஸ்ஸேத்வா அயஞ்ச நயோ சோத³னாய அவிஸிட்ட²விஸயதாய ஸியா; விஸிட்ட²விஸயா பனாயம் சோத³னாதி த³ஸ்ஸேதும், ‘‘அயம் பன பஞ்ஹோ’’திஆதி³ வுத்தம். ஏத்தகே க²ந்தே⁴தி யதா²வுத்தே ரூபவேத³னாதி³கே சத்தாரோ க²ந்தே⁴. அஞ்ஞத்ர ரூபாதி இமினா யத்த² கத்த²சி ரூபேன வினா விஞ்ஞாணஸ்ஸ பவத்தி நத்தீ²தி தீ³பிதம் ஹோதி. ப⁴வவிஸேஸசோத³னாய ஸபா⁴வதோ ஏவ விஞ்ஞாணேன வினா ரூபஸ்ஸபி பவத்தி நத்தீ²தி தீ³பிதம் ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘அரூபப⁴வேபி ரூபம், அஸஞ்ஞாப⁴வே ச விஞ்ஞாணம் அத்தீ²’’தி. நிரோத⁴ஸமாபன்னஸ்ஸாதி ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ம் ஸமாபன்னஸ்ஸபி விஞ்ஞாணம் அத்தி². ப்³யஞ்ஜனச்சா²யாய சே அத்த²ம் படிபா³ஹஸீதி யதி³ ஸத்³த³த்த²மேவ க³ஹேத்வா அதி⁴ப்பாயம் ந க³ண்ஹஸி நேய்யத்த²ம் ஸுத்தந்தி. ஏத்த² ச அஸஞ்ஞப⁴வே நிப்³ப³த்தஸத்தவஸேன பட²மவாதோ³; ஸஞ்ஞம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதி ஏத்த² வுத்தனயேன ஸஞ்ஞம்யேவ அத்தாதி க³ஹேத்வா தஸ்ஸ கிஞ்சனபா⁴வேன டி²தாய அஞ்ஞாய ஸஞ்ஞாய அபா⁴வதோ அஸஞ்ஞீதி பவத்தோ து³தியவாதோ³; ததா² ஸஞ்ஞாய ஸஹ ரூபத⁴ம்மே ஸப்³பே³ ஏவ வா ரூபாரூபத⁴ம்மே அத்தாதி க³ஹேத்வா பவத்தோ ததியவாதோ³; தக்கக்³கா³ஹவஸேனேவ பவத்தோ சதுத்த²வாதோ³. தேஸு யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீவாதே³பி அஸஞ்ஞப⁴வே நிப்³ப³த்தஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ சுதிபடிஸந்தீ⁴ஸு; ஸப்³ப³த்த² வா படுஸஞ்ஞாகிச்சம் காதும் அஸமத்தா²ய ஸுகு²மாய ஸஞ்ஞாய அத்தி²பா⁴வபடிஜானனவஸேன பட²மவாதோ³; அஸஞ்ஞீவாதே³ வுத்தனயேன ஸுகு²மாய ஸஞ்ஞாய வஸேன ஸஞ்ஜானனஸபா⁴வதாபடிஜானனவஸேன ச து³தியவாதா³த³யோ பவத்தாதி. ஏவமேத்த² ஏதேஸம் வாதா³னம் ஸப்³பா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. ஸேஸம் வுத்தனயமேவ.

24. யத்த² ந ஸஞ்ஞா, தத்த² ஞாணஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோ ஏவ நத்தீ²தி ஆஹ – ‘‘அஸஞ்ஞா ஸம்மோஹோ’’தி, அஸஞ்ஞபா⁴வோ நாம ஸம்மோஹப்பவத்தீதி அத்தோ². யதா² நிய்யந்தீதி நிய்யானியாதி ப³ஹுலம் வசனதோ கத்துஸாத⁴னோ நிய்யானியஸத்³தோ³, ஏவம் இத⁴ விஞ்ஞாதப்³ப³ஸத்³தோ³தி ஆஹ – ‘‘விஜானாதீதி விஞ்ஞாதப்³ப³’’ந்தி, விஜானனம் விஞ்ஞாணந்தி அத்தோ². தேன தி³ட்ட²ஸுதமுதவிஞ்ஞாதப்³ப³மத்தேனாதி தி³ட்ட²ஸுதமுதவிஞ்ஞாணப்பமாணேனாதி அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. தேனாஹ – ‘‘பஞ்சத்³வாரிகஸஞ்ஞாபவத்திமத்தேனா’’தி, நிப்³பி³கப்பபா⁴வதோ பஞ்சத்³வாரிகஸஞ்ஞாபவத்திஸமேன பா⁴வனாபி⁴னீஹாரேனாதி அத்தோ². ஓளாரிகஸங்கா²ரப்பவத்திமத்தேனாதி ஓளாரிகானம் ஸங்கா²ரானம் பவத்தியா. ஓளாரிகஸங்கா²ராதி சேத்த² ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனபரியோஸானா ஸமாபத்தித⁴ம்மா அதி⁴ப்பேதா. உபஸம்பத³ந்தி யே ஸஞ்ஞாய, அஸஞ்ஞிபா⁴வே ச தோ³ஸம் தி³ஸ்வா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் வண்ணேந்தாபி ரூபஜ்ஜா²னபடிலாப⁴மத்தேன தஸ்ஸ ஸம்பாத³னம் படிலாப⁴ம் அதி⁴க³மம் பஞ்ஞபேந்தி, தேஸம் தஸ்ஸ ப்³யஸனம் அக்கா²யதி அனுபாயபா⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘வினாஸோ’’திஆதி³. வுட்டா²னந்தி ஸதி³ஸஸமாபஜ்ஜனபுப்³ப³கம் பரிவுட்டா²னம். ஸமாபத்தி ஏவ தேஸம் நத்தி² அனதி⁴க³தத்தா. ஓளாரிகஸங்கா²ரப்பவத்தியா அந்தமஸோ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸங்கா²ரப்பவத்தியாபி பத்தப்³ப³ந்தி ந அக்கா²யதி தேபி ஸமதிக்கமித்வா பத்தப்³ப³தோ. ஸங்கா²ரானந்தி நித்³தா⁴ரணே ஸாமிவசனம். அவஸேஸாதி இதோ பரம் ஸுகு²மபா⁴வோ நாம நத்தீ²தி ஸுகு²மபா⁴வாபத்தியா அவஸேஸா. தேனாஹ – ‘‘பா⁴வனாவஸேன ஸப்³ப³ஸுகு²மபா⁴வம் பத்தா ஸங்கா²ரா’’தி. ஏதந்தி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம், பத்தப்³ப³ம் நாம ஹோதி தாதி³ஸஸங்கா²ரப்பத்தியம் தப்³போ³ஹாரதோ. ஸங்க²தம் ஸமேச்ச ஸம்பு⁴ய்ய பச்சயேஹி கதத்தா.

25. ‘‘யே தே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³ம் வினாஸம் விப⁴வம் பஞ்ஞபேந்தீ’’தி (ம. நி. 3.25) வக்க²மானத்தா ஸபு³த்³தி⁴யம் விபரிவத்தமானே ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வா, ‘‘தத்ரா’’தி ப⁴க³வதா வுத்தந்தி ஆஹ – ‘‘தத்ராதி ஸத்தஸு உச்சே²த³வாதே³ஸு பு⁴ம்ம’’ந்தி. உத்³த⁴ம் ஸரந்தி உத்³த⁴ம் க³தம் ஸரந்தாதி தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘உத்³த⁴ம் வுச்சதீ’’திஆதி³. ஸரந்தாதி யத்த² பத்தே²ந்தி ந லப⁴ந்தி, தம் ஜானந்தா. ஆஸத்திந்தி ஆஸீஸனம். பேச்சாதி பரலோகே. வாணிஜூபமா வியாதி ப⁴வபரியாபன்னப²லவிஸேஸாபேக்கா²ய படிபஜ்ஜனதோ. ஸக்காயஸ்ஸ ப⁴யாதி ஸந்தோ காயோதி ஸக்காயோ, பரமத்த²தோ விஜ்ஜமானோ த⁴ம்மஸமூஹோதி கத்வா உபாதா³னக்க²ந்த⁴பஞ்சகம், ததோ பா⁴யனேன. மா கீ²யி மா பரிக்க²யம் அக³மாஸி. மா ஓஸீதி³ மா ஹேட்டா² ப⁴ஸ்ஸி. அப்³ப⁴ந்தி ஆகாஸம் மா உந்த்³ரியி மா பி⁴ஜ்ஜித்வா பதி. க³த்³து³லேன ப³த்³தோ⁴ க³த்³து³லப³த்³தோ⁴. த³ள்ஹத²ம்போ⁴ விய கீ²லோ விய ச ஸக்காயோ து³ம்மோசனீயதோ. ஸா விய தி³ட்டி²க³திகோ தஸ்ஸ அனுபரிவத்தனதோ. த³ண்ட³கோ விய தி³ட்டி² சே²த³னகரணாய அஸமத்த²பா⁴வகரணதோ. ரஜ்ஜு விய தண்ஹா ப³ந்த⁴னதோ ச, ஆரம்மணகரணவஸேன ஸமன்னாக³மனவஸேன ச ஸம்ப³த்³த⁴பா⁴வதோ. தேன வுத்தம் – ‘‘தி³ட்டி²த³ண்ட³கே பவேஸிதாய தண்ஹாரஜ்ஜுயா’’தி.

26. ப⁴க³வா அத்தனோ தே³ஸனாவிலாஸேன வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயவஸேன (சதுசத்தாரீஸ அபரந்தகப்பிகவாதா³ தத்த² தத்த² அந்தோக³தா⁴தி) உத்³தே³ஸவஸேன பஞ்சேவ ஸங்க³ஹேத்வா யது²த்³தே³ஸம் நிக³மேந்தோ, ‘‘இமானேவ பஞ்சாயதனானீ’’தி ஆஹ. தத்த² து³க்க²ஸ்ஸ நிமித்தபா⁴வதோ தி³ட்டி²க³தானம் காரணட்டே²ன ஆயதனத்தோ²தி வுத்தம் – ‘‘இமானேவ பஞ்ச காரணானீ’’தி. ஸஞ்ஞீஆதி³வஸேன தீணி உச்சே²த³வாதோ³தி சத்தாரி பா⁴ஜிதானி. இதரம் பன தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னம் குஹிம் பவிட்ட²ம்? ஸரூபதோ அபா⁴ஜிதத்தா யதா²பா⁴ஜிதேஸு வாதே³ஸு கத்த² அந்தோக³த⁴ந்தி புச்ச²தி. உத்³தே³ஸே பன ஸரூபதோ க³ஹிதமேவ, ‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னம் வா பனேகே அபி⁴வத³ந்தீ’’தி. இதரோ ஏகத்தஸஞ்ஞீவாதே³ நானத்தஸஞ்ஞீவாதே³ அந்தோக³த⁴ந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏகத்த…பே… வேதி³தப்³ப³’’ந்தி ஆஹ யதா²ஸுக²ஞ்சேதம் வுத்தம். பட²மோ ஹி தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னவாதோ³ நானத்தஸஞ்ஞீவாதே³ அந்தோக³தோ⁴, இதரே சத்தாரோ ஏகத்தஸஞ்ஞீவாதே³.

27. அதீதகோட்டா²ஸஸங்கா²தந்தி அதீதம் க²ந்த⁴கோட்டா²ஸஸங்கா²தம் புப்³ப³ந்தம். புப்³பே³ நிவுத்த²த⁴ம்மவிஸயா கப்பனா இதா⁴தி⁴ப்பேதா, தஸ்மா அதீதகாலவாசகோ இத⁴ புப்³ப³ஸத்³தோ³, ரூபாதி³க²ந்த⁴வினிமுத்தஞ்ச கப்பனாவத்து² நத்தி², அந்தஸத்³தோ³ ச கோட்டா²ஸவாசகோ. தேன வுத்தம் ‘‘அதீதகோட்டா²ஸஸங்கா²தம் புப்³ப³ந்தம் கப்பேத்வா’’தி. ‘‘கப்பேத்வா’’தி ச தஸ்மிம் புப்³ப³ந்தே தண்ஹாயனாபி⁴னிவிஸானம் ஸமத்த²னம் பரினிட்டா²பனம் வத³தி. ஸேஸம்பீதி ‘‘புப்³ப³ந்தானுதி³ட்டீ²’’தி ஏவமாதி³கம். புப்³பே³ வுத்தப்பகாரந்தி ‘‘அபரந்தானுதி³ட்டி²னோ’’திஆதீ³ஸு வுத்தப்பகாரம். ஏகேகஸ்மிஞ்ச அத்தாதி ஆஹிதோ அஹம்மானோ ஏத்தா²தி கத்வா, லோகோதி லோகியந்தி ஏத்த² புஞ்ஞபாபானி தப்³பி³பாகா சாதி கத்வா, தம் தம் க³ஹணவிஸேஸம் உபாதா³ய பஞ்ஞாபனம் ஹோதீதி ஆஹ – ‘‘ரூபாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம் அத்தாதி ச லோகோதி ச க³ஹேத்வா’’தி. ஸப்³ப³தா³பா⁴வேன ஸஸ்ஸதோ. அமரோ நிச்சோ து⁴வோதி தஸ்ஸேவ வேவசனானி. மரணாபா⁴வேன அமரோ, உப்பாதா³பா⁴வேன ஸப்³ப³காலம் வத்தனதோ நிச்சோ, தி²ரட்டே²ன விகாராபா⁴வேன து⁴வோ, யதா²ஹாதிஆதி³னா யதா²வுத்தமத்த²ம் நித்³தே³ஸபடிஸம்பி⁴தா³பாளீஹி விபா⁴வேதி. அயஞ்ச அத்தோ² ‘‘ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி, வேத³னம்… ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே… விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீ’’தி (படி. ம. 1.130-131) இமிஸ்ஸா பஞ்சவிதா⁴ய ஸக்காயதி³ட்டி²யா வஸேன வுத்தோ. ‘‘ரூபவந்த’’ந்திஆதி³காய (படி. ம. 1.130-131) பன பஞ்சத³ஸவிதா⁴ய ஸக்காயதி³ட்டி²யா வஸேன சத்தாரோ சத்தாரோ க²ந்தே⁴, ‘‘அத்தா’’தி க³ஹேத்வா தத³ஞ்ஞம் – ‘‘லோகோ’’தி பஞ்ஞபேந்தீதி அயம்பி அத்தோ² லப்³ப⁴தி, ததா² ஏகம் க²ந்த⁴ம், ‘‘அத்தா’’தி க³ஹேத்வா தத³ஞ்ஞே ‘‘லோகோ’’தி பஞ்ஞபேந்தீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஏஸேவ நயோதி இமினா யதா² ‘‘ரூபாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம் அத்தாதி ச லோகோதி ச க³ஹேத்வா ஸஸ்ஸதோ…பே… து⁴வோ’’தி அத்தோ² வுத்தோ; ஏவம் அஸஸ்ஸதோ அனிச்சோ அது⁴வோ உச்சி²ஜ்ஜதி வினஸ்ஸதி ந ஹோதி பரம் மரணா; நிச்சோ ச அனிச்சோ ச நேவனிச்சோ நானிச்சோதி ஏவமாதி³மத்த²ம் அதிதி³ஸதி.

சத்தாரோ ஸஸ்ஸதவாதா³தி லாபீ⁴வஸேன தயோ, தக்கீவஸேன ஏகோதி ஏவம் சத்தாரோ. புப்³பே³னிவாஸஞாணலாபீ⁴ தித்தி²யோ மந்த³பஞ்ஞோ அனேகஜாதிஸதஸஹஸ்ஸமத்தம் அனுஸ்ஸரதி, மஜ்ஜி²மபஞ்ஞோ த³ஸ ஸம்வட்டவிவட்டகப்பானி, திக்க²பஞ்ஞோ சத்தாரீஸ ஸம்வட்டவிவட்டகப்பானி, ந ததோ பரம். ஸோ ஏவம் அனுஸ்ஸரந்தோ அத்தா ச லோகோ சாதி அபி⁴வத³தி. தக்கீ பன தக்கபரியாஹதம் வீமம்ஸானுசரிதம் ஸயம்படிபா⁴னம் ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ சாதி அபி⁴வத³தி. தேன வுத்தம் – ‘‘லாபீ⁴வஸேன தயோ, தக்கீவஸேன ஏகோதி ஏவம் சத்தாரோ ஸஸ்ஸதவாதா³’’தி. ஏதேனேவ ச அதி⁴ச்சஸமுப்பத்திகவாதோ³ விய ஸஸ்ஸதவாதோ³ கஸ்மா து³விதே⁴ன ந விப⁴த்தோதி சே? படிக்கி²த்தத்தாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஏத்த² ச, ‘‘ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ சா’’தி வாதே³ அயமயுத்ததாவிபா⁴வனா – யதி³ ஹி பரேன பரிகப்பிதோ அத்தா, லோகோ வா ஸஸ்ஸதோ ஸியா, தஸ்ஸ நிப்³பி³காரதாய புரிமரூபாவிஜஹனதோ கஸ்ஸசி விஸேஸாதா⁴னஸ்ஸ காதும் அஸக்குணேய்யதாய அஹிததோ நிவத்தனத்த²ம் ஹிதே ச படிபத்திஅத்த²ம் உபதே³ஸோ ஏவ நிப்பயோஜனோ ஸியா ஸஸ்ஸதவாதி³னோ. கத²ம் வா ஸோ உபதே³ஸோ பவத்தீயதி விகாராபா⁴வதோ; ஏவஞ்ச அத்தனோ அஜடாகாஸஸ்ஸ விய தா³னாதி³கிரியா ஹிம்ஸாதி³கிரியா ச ந ஸம்ப⁴வதி; ததா² ஸுக²ஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ ச அனுப⁴வனனிப³ந்தோ⁴ ஏவ ஸஸ்ஸதவாதி³னோ ந யுஜ்ஜதி கம்மப³த்³தா⁴பா⁴வதோ, ஜாதிஆதீ³னம் அஸம்ப⁴வதோ குதோ விமோக்கோ². அத² பன த⁴ம்மமத்தம் தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி சேவ வினஸ்ஸதி ச, யஸ்ஸ வஸேனாயம் கிரியாதி³வோஹாரோதி வதே³ய்ய. ஏவம்பி புரிமரூபாவிஜஹனேன அவட்டி²தஸ்ஸ அத்தனோ த⁴ம்மமத்தந்தி ந ஸக்கா ஸம்பா⁴வேதும்; தே வா பனஸ்ஸ த⁴ம்மா அவத்தா²பூ⁴தா ததோ அஞ்ஞே வா ஸியும் அனஞ்ஞே வா, யதி³ அஞ்ஞே, ந தாஹி தஸ்ஸ உப்பன்னாஹிபி கோசி விஸேஸோ அத்தி². யோ ஹி கரோதி படிஸம்வேதே³தி சவதி உபபஜ்ஜதி சாதி இச்சி²தம். தஸ்மா தத³வத்தோ² ஏவ யதா²வுத்ததோ³ஸோ, கிஞ்ச த⁴ம்மகப்பனாபி நிரத்த²கா ஸியா. அத² அனஞ்ஞே, உப்பாத³வினாஸவந்தீஹி அவத்தா²ஹி அனஞ்ஞஸ்ஸ அத்தனோ தாஸம் விய உப்பாத³வினாஸஸம்ப⁴வாபத்திதோ குதோ நிச்சதாவகாஸோ. தாஸம்பி வா அத்தனோ விய நிச்சதாதி ப³ந்த⁴னவிமோக்கா²னம் அஸம்ப⁴வோ ஏவாதி ந யுஜ்ஜதி ஏவ ஸஸ்ஸதவாதோ³; ந சேத்த² கோசி வாதீ³ த⁴ம்மானம் ஸஸ்ஸதபா⁴வே பரிஸுத்³த⁴ம் யுத்திம் வத்தும் ஸமத்தோ² அத்தி²; யுத்திரஹிதஞ்ச வசனம் ந பண்டி³தானம் சித்தமாராதே⁴தீதி விஞ்ஞூஹி ச²ட்³டி³தோ ஏவாயம் ஸஸ்ஸதவாதோ³தி.

ஸத்த உச்சே²த³வாதா³தி ஏத்த² தே ஸரூபமத்ததோ ஹேட்டா² த³ஸ்ஸிதா ஏவ, தத்த² த்³வே ஜனா உச்சே²த³தி³ட்டி²ம் க³ண்ஹந்தி லாபீ⁴ ச அலாபீ⁴ ச. தத்த² லாபீ⁴ நாம தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணலாபீ⁴ தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா அரஹதோ சுதிம் தி³ஸ்வா உபபத்திம் அபஸ்ஸந்தோ. யோ வா புது²ஜ்ஜனானம்பி சுதிமத்தமேவ த³ட்டு²ம் ஸக்கோதி, புப்³ப³யோகா³பா⁴வேன பரிகம்மாகரணேன வா உபபாதம் த³ட்டு²ம் ந ஸக்கோதி. ஸோ ‘‘தத்த² தத்தே²வ அத்தா உச்சி²ஜ்ஜதீ’’தி உச்சே²த³தி³ட்டி²ம் க³ண்ஹாதி. அலாபீ⁴ – ‘‘கோ பரலோகம் ஜானாதி, ஏத்தகோ ஜீவவிஸயோ, யாவ இந்த்³ரியகோ³சரோ’’தி அத்தனோ தீ⁴துயா ஹத்த²க்³க³ண்ஹனகராஜா விய காமஸுக²கி³த்³த⁴தாய வா, ‘‘யதா² ருக்க²பண்ணானி ருக்க²தோ பதிதானி ந படிஸந்தி⁴யந்தி, ஏவம் ஸப்³பே³பி ஸத்தா அப்படிஸந்தி⁴கமரணமேவ க³ச்ச²ந்தி, ஜலபு³ப்³பு³ளகூபமா ஸத்தா’’தி தக்கமத்தவஸேன வா உச்சே²த³தி³ட்டி²ம் க³ண்ஹாதி. தத்த² யம் ஹேட்டா² வுத்தம் – ‘‘மனுஸ்ஸத்தபா⁴வே காமாவசரதே³வத்தபா⁴வே ரூபாவசரதே³வத்தபா⁴வே சதுப்³பி³த⁴அரூபத்தபா⁴வே சவித்வா ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³பஞ்ஞாபனவஸேன ஸத்த உச்சே²த³வாதா³ கதி²தா’’தி. தத்த² யுத்தம் தாவ புரிமேஸு தீஸு வாதே³ஸு ‘‘காயஸ்ஸ பே⁴தா³’’தி வுத்தம்; பஞ்சவோகாரப⁴வபரியாபன்னம் அத்தபா⁴வம் ஆரப்³ப⁴ பவத்தத்தா தேஸம் வாதா³னம், ந யுத்தம் சதுவோகாரப⁴வபரியாபன்னம் அத்தபா⁴வம் நிஸ்ஸாய பவத்தேஸு சதுத்தா²தீ³ஸு சதூஸு வாதே³ஸு, ‘‘காயஸ்ஸ பே⁴தா³’’தி வுத்தம். ந ஹி அரூபீனம் காயோ அத்தீ²தி? ஸச்சமேதம், ரூபப⁴வே பவத்தவோஹாரேனேவ தி³ட்டி²க³திகோ அரூபப⁴வேபி காயவோஹாரமாரோபேத்வா ஆஹ ‘‘காயஸ்ஸ பே⁴தா³’’தி. யதா² தி³ட்டி²க³திகேஹி தி³ட்டி²யோ பஞ்ஞத்தா, ததே²வ ப⁴க³வா த³ஸ்ஸேஸீதி. அரூபகாயபா⁴வதோ வா ப²ஸ்ஸாதி³த⁴ம்மஸமூஹபூ⁴தே அரூபத்தபா⁴வே காயனித்³தே³ஸோ த³ட்ட²ப்³போ³.

ஏத்தா²ஹ – ‘‘காமாவசரதே³வத்தபா⁴வாதி³னிரவஸேஸவிப⁴வபதிட்டா²பகானம் து³தியவாதா³தீ³னம் யுத்தோ அபரந்தகப்பிகபா⁴வோ அனாக³தத்³த⁴விஸயத்தா தேஸம் வாதா³னம்; ந பன தி³ட்டி²க³திக-பச்சக்க²பூ⁴த-மனுஸ்ஸத்தபா⁴வ-ஸமுச்சே²த³பதிட்டா²பகஸ்ஸ பட²மவாத³ஸ்ஸ பச்சுப்பன்னவிஸயத்தா’’தி. யதி³ ஏவம் யதா² ஹி து³தியாதி³வாதா³னம், புரிமபுரிமவாத³ஸங்க³ஹிதஸ்ஸேவ அத்தனோ உத்தருத்தரப⁴வோபபத்தியா ஸமுச்சே²த³னதோ யுஜ்ஜதி அபரந்தகப்பிகதா, ததா² ச ‘‘நோ ச கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஏத்தாவதா ஸம்மா ஸமுச்சி²ன்னோ ஹோதீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஏவம் அனாக³தஸ்ஸேவ மனுஸ்ஸத்தபா⁴வஸமுச்சே²த³ஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா பட²மவாத³ஸ்ஸபி அபரந்தகப்பிகதா யுஜ்ஜதி. ஏவம் ஸப்³ப³ஸ்ஸபி புப்³ப³ந்ததோ ஆக³தஸ்ஸ உச்சே²த³பஞ்ஞாபனவஸேன இத⁴ புப்³ப³ந்தகப்பிகேஸு தே³ஸனா க³தா. ஏதே உச்சே²த³வாதா³ ஹேட்டா² அபரந்தகப்பிகேஸு தே³ஸனா க³தா. ஏதே உச்சே²த³வாதா³ ஹேட்டா² அபரந்தகப்பிகேஸு தத்த² தத்தே²வ உச்சி²ஜ்ஜதி, ந ததோ உத்³த⁴ம் பவத்தி அத்தீ²தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தா. ஜலபு³ப்³பு³ளகூபமா ஹி ஸத்தாதி தஸ்ஸ லத்³தி⁴.

இதா⁴தி புப்³ப³ந்தகப்பிகேஸு. இதே⁴வ மனுஸ்ஸத்தபா⁴வாதி³கே உச்சி²ஜ்ஜதி வினட்ட²வினாஸவஸேன. ஏவம் அனாக³தே அனுப்பத்தித³ஸ்ஸனபரானம் உச்சே²த³வாதா³னம் அபரந்தகப்பிகேஸு க³ஹணம்; புப்³ப³ந்ததோ பன ஆக³தஸ்ஸ அத்தனோ இதே⁴வ உச்சே²த³த³ஸ்ஸனபரானம் புப்³ப³ந்தகப்பிகேஸு க³ஹணம். இதோ பரம் ந க³ச்ச²தீதி பன இத³ம் அத்த²தோ ஆபன்னஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனம். ஸத்தேஸு ஸங்கா²ரேஸு ச ஏகச்சஸஸ்ஸதந்தி பவத்தோ ஏகச்சஸஸ்ஸதவாதோ³. ஸோ பன ப்³ரஹ்மகாயிக-கி²ட்³டா³பதோ³ஸிக-மனோபதோ³ஸிகத்தபா⁴வதோ சவித்வா இதா⁴க³தானம் தக்கினோ ச உப்பஜ்ஜனவஸேன சதுப்³பி³தோ⁴தி ஆஹ ‘‘சத்தாரோ ஏகச்சஸஸ்ஸதவாதா³’’தி. ‘‘ஸங்கா²ரேகச்சஸஸ்ஸதிகா’’தி இத³ம் தேஹி ஸஸ்ஸதபா⁴வேன க³ய்ஹமானானம் த⁴ம்மானம் யதா²ஸபா⁴வத³ஸ்ஸனவஸேன வுத்தம், ந பனேகச்சஸஸ்ஸதிகமதத³ஸ்ஸனவஸேன. தஸ்ஸ ஹி ஸஸ்ஸதாபி⁴மதம் அஸங்க²தமேவாதி லத்³தி⁴. ததா² ஹி வுத்தம் (தீ³. நி. 1.49) ப்³ரஹ்மஜாலே – ‘‘சித்தந்தி வா மனோதி வா விஞ்ஞாணந்தி வா அயம் அத்தா நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ அவிபரிணாமத⁴ம்மோ ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸதீ’’தி. ந ஹி யஸ்ஸ பா⁴வஸ்ஸ பச்சயேஹி அபி⁴ஸங்க²தபா⁴வம் படிஜானாதி; தஸ்ஸேவ நிச்சது⁴வாதி³பா⁴வோ அனும்மத்தகேன ந ஸக்கா படிஞ்ஞாதும். ஏதேன, ‘‘உப்பாத³வயது⁴வதாயுத்தபா⁴வா ஸியா நிச்சா, ஸியா அனிச்சா, ஸியா ந வத்தப்³பா³’’திஆதி³னா பவத்தஸ்ஸ ஸத்தப⁴ங்க³வாத³ஸ்ஸ அயுத்ததா விபா⁴விதா ஹோதி.

தத்தா²யம் (தீ³. நி. டீ. 1.38) அயுத்ததாவிபா⁴வனா – யதி³, ‘‘யேன ஸபா⁴வேன யோ த⁴ம்மோ அத்தீ²தி வுச்சதி, தேனேவ ஸபா⁴வேன ஸோ த⁴ம்மோ நத்தீ²’’திஆதி³னா வுச்சேய்ய, ஸியா அனேகந்தவாதோ³; அத² அஞ்ஞேன, ஸியா ந அனேகந்தவாதோ³; ந சேத்த² தே³ஸந்தராதி³ஸம்ப³த்³த⁴பா⁴வோ யுத்தோ வத்தும் தஸ்ஸ ஸப்³ப³லோகஸித்³த⁴த்தா விவாதா³பா⁴வதோ. யே பன வத³ந்தி – ‘‘யதா² ஸுவண்ணக⁴டே மகுடே கதே க⁴டபா⁴வோ நஸ்ஸதி, மகுடபா⁴வோ உப்பஜ்ஜதி, ஸுவண்ணபா⁴வோ திட்ட²தியேவ, ஏவம் ஸப்³ப³பா⁴வானம் கோசி த⁴ம்மோ நஸ்ஸதி, கோசி உப்பஜ்ஜதி, ஸபா⁴வோ பன திட்ட²தீ’’தி. தே வத்தப்³பா³ – கிம் தம் ஸுவண்ணம், யம் க⁴டே மகுடே ச அவட்டி²தம்? யதி³ ரூபாதி³, ஸோ ஸத்³தோ³ விய அனிச்சோ, அத² ரூபாதி³ஸமூஹோ, ஸமூஹோ நாம ஸம்முதிமத்தம். தஸ்ஸ வோஹாரமத்தஸ்ஸ அத்தி²தா நத்தி²தா நிச்சதா வா ந வத்தப்³பா³. தஸ்ஸ பரமத்த²ஸபா⁴வேன அனுபலப்³ப⁴னதோதி அனேகந்தவாதோ³ ந ஸியா. த⁴ம்மா ச த⁴ம்மிதோ அஞ்ஞே வா ஸியும் அனஞ்ஞே வா. யதி³ அஞ்ஞே, ந தேஸம் அனிச்சதாய த⁴ம்மீ அனிச்சோ அஞ்ஞத்தா. ந ஹி ரூபா சக்கு²விஞ்ஞாணம் அஞ்ஞத்தா, ந ச ரூபே சக்கு²விஞ்ஞாணஸத்³தோ³ ஹோதி; கிஞ்ச த⁴ம்மகப்பனாபி நிரத்தி²கா ஸியா த⁴ம்மினோ நிச்சானிச்சதாய அஸிஜ்ஜ²னதோ அத² அனஞ்ஞே; உப்பாத³வினாஸவந்தேஹி அனஞ்ஞஸ்ஸ த⁴ம்மினோ தேஸம் விய உப்பாத³வினாஸஸப்³பா⁴வதோ குதோ நிச்சதாவகாஸோ, தேஸம்பி வா த⁴ம்மினோ விய நிச்சதாபத்தி ஸியா. அபிச நிச்சானிச்சனவத்தப்³ப³ரூபோ அத்தா ச லோகோ ச பரமத்த²தோ விஜ்ஜமானதாபடிஜானனதோ யதா² நிச்சாதீ³னம் அஞ்ஞதரம் ரூபம், யதா² வா தீ³பாத³யோ. ந ஹி தீ³பாதீ³னம் உத³யப்³ப³யஸபா⁴வானம் நிச்சானிச்சனவத்தப்³ப³ஸபா⁴வதா ஸக்கா வத்தும் ஜீவஸ்ஸ நிச்சாதீ³ஸு அஞ்ஞதரம் ரூபம் வியாதி ஏவம் ஸத்தப⁴ங்க³ஸ்ஸ விய ஸேஸப⁴ங்கா³னம்பி அஸம்ப⁴வோயேவாதி ஸத்தப⁴ங்க³வாத³ஸ்ஸ அயுத்ததா வேதி³தப்³பா³தி.

ஏத்த² ச, ‘‘இஸ்ஸரோ நிச்சோ, அஞ்ஞே ஸத்தா அனிச்சா’’தி ஏவம் பவத்தவாதா³ ஸத்தேகச்சஸஸ்ஸதவாதா³; ஸேய்யதா²பி இஸ்ஸரவாதா³த³யோ. ‘‘பரமாணவோ நிச்சா து⁴வா, த்³விஅணுகாத³யோ அனிச்சா’’தி ஏவம் பவத்தவாதா³ ஸங்கா²ரேகச்சஸஸ்ஸதவாதா³; ஸேய்யதா²பி கணாத³வாதா³த³யோ. நனு ச ‘‘ஏகச்சே த⁴ம்மா ஸஸ்ஸதா, ஏகச்சே அஸஸ்ஸதா’’தி; ஏதஸ்மிம் வாதே³ சக்கா²தீ³னம் அஸஸ்ஸததாஸன்னிட்டா²னம் யதா²ஸபா⁴வாவபோ³தோ⁴ ஏவ, தயித³ம் கத²ம் மிச்சா²த³ஸ்ஸனந்தி, கோ ஏவமாஹ – ‘‘சக்கா²தீ³னம் அஸஸ்ஸதபா⁴வஸன்னிட்டா²னம் மிச்சா²த³ஸ்ஸன’’ந்தி? அஸஸ்ஸதேஸுயேவ பன கேஸஞ்சி த⁴ம்மானம் ஸஸ்ஸதபா⁴வாபி⁴னிவேஸோ இத⁴ மிச்சா²த³ஸ்ஸனம்; தேன பன ஏகவாரே பவத்தமானேன சக்கா²தீ³னம் அஸஸ்ஸதபா⁴வாவபோ³தோ⁴ விதூ³ஸிதோ ஸம்ஸட்ட²பா⁴வதோ; விஸஸம்ஸட்டோ² விய ஸப்பிமண்டோ³ ஸகிச்சகாரணாஸமத்ததாய ஸம்மாத³ஸ்ஸனபக்கே² ட²பேதப்³ப³தம் நாரஹதி. அத² வா அஸஸ்ஸதபா⁴வேன நிச்சி²தாபி சக்கு²ஆத³யோ ஸமாரோபிதஜீவஸபா⁴வா ஏவ தி³ட்டி²க³தி கேஹி க³ய்ஹந்தீதி தத³வபோ³த⁴ஸ்ஸ மிச்சா²த³ஸ்ஸனபா⁴வோ ந ஸக்கா நிவாரேதும். ததா² ஹி வுத்தம் ப்³ரஹ்மஜாலே (தீ³. நி. 1.49) – ‘‘சக்கு²ந்தி வா…பே… காயோதி வா அயம் மே அத்தா’’திஆதி³. ஏவஞ்ச கத்வா அஸங்க²தாய ஸங்க²தாய ச தா⁴துயா வஸேன யதா²க்கமம் ஏகச்சே த⁴ம்மா ஸஸ்ஸதா; ஏகச்சே அஸஸ்ஸதாதி ஏவம் பவத்தோ விப⁴ஜ்ஜவாதோ³பி ஏகச்சஸஸ்ஸதவாதோ³ ஆபஜ்ஜதீதி ஏவம்பகாரா சோத³னா அனோகாஸா ஹோதி அவிபரீதத⁴ம்மஸபா⁴வஸம்படிபத்திபா⁴வதோ.

ந மரதீதி அமரா. கா ஸா? ‘‘ஏவந்திபி மே நோ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.62) நயேன பரியந்தரஹிதா தி³ட்டி²க³திகஸ்ஸ தி³ட்டி² ச வாசா ச, அமராய தி³ட்டி²யா வாசாய விவிதோ⁴ கே²போதி அமராவிக்கே²போ. ஸோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி அமராவிக்கே²போ. அத² வா அமராதி ஏகா மச்ச²ஜாதி, ஸா உம்முஜ்ஜனனிம்முஜ்ஜனாதி³வஸேன உத³கே ஸந்தா⁴வமானா கா³ஹம் ந க³ச்ச²தி; ஏவமேவம் அயம்பி வாதோ³ இதோ சிதோ ச ஸந்தா⁴வதி, கா³ஹம் நாக³ச்ச²தீதி அமராவிக்கே²போ, ஸோ ஏவ அமராவிக்கே²பிகோ. ஸ்வாயம் வாதோ³ முஸாவாத³அனுயோக³ச²ந்த³ராக³மோஹஹேதுகதாய சதுதா⁴ பவத்தோதி ஆஹ – ‘‘சத்தாரோ அமராவிக்கே²பிகா வுத்தா’’தி. நனு சேத்த² (தீ³. நி. டீ. 1.65-66) சதுப்³பி³தோ⁴பி அமராவிக்கே²பிகோ குஸலாதி³கே த⁴ம்மே பரலோகத்திகாதீ³னி ச யதா²பூ⁴தம் அனவபு³ஜ்ஜ²மானோ, தத்த² தத்த² பஞ்ஹம் புட்டோ² புச்சா²ய விக்கே²பனமத்தம் ஆபஜ்ஜதீதி தஸ்ஸ கத²ம் தி³ட்டி²க³திகபா⁴வோ. ந ஹி அவத்துகாமஸ்ஸ விய புச்சி²தமத்த²ம் அஜானந்தஸ்ஸ விக்கே²பகரணமத்தேன தி³ட்டி²க³திகதா யுத்தாதி? ந ஹேவம் புச்சா²விக்கே²பகரணமத்தேன தஸ்ஸ தி³ட்டி²க³திகதா இச்சி²தா, அத² கோ² மிச்சா²பி⁴னிவேஸேன. ஸஸ்ஸதவஸேன மிச்சா²பி⁴னிவிட்டோ²யேவ ஹி மந்த³பு³த்³தி⁴தாய குஸலாதி³த⁴ம்மே பரலோகத்திகாதீ³னி ச, யாதா²வதோ அப்படிபஜ்ஜமானோ அத்தனா அவிஞ்ஞாதஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ பரம் விஞ்ஞாபேதும் அஸமத்த²தாய முஸாவாதா³தி³ப⁴யேன ச விக்கே²பம் ஆபஜ்ஜதீதி. ததா² ஹிஸ்ஸ வாத³ஸ்ஸ ஸஸ்ஸததி³ட்டி²ஸங்க³ஹோ வுத்தோ. அத² வா புஞ்ஞபாபானம், தப்³பி³பாகானஞ்ச அனவபோ³தே⁴ன, அஸத்³த³ஹனேன ச, ‘‘தப்³பி³ஸயாய புச்சா²ய விக்கே²பகரணம்யேவ யுத்தம் ஸுந்த³ரஞ்சா’’தி, க²ந்திம் ருசிம் உப்பாதே³த்வா அபி⁴னிவிஸந்தஸ்ஸ உப்பன்னா விஸும்யேவேகா ஏஸா தி³ட்டி² ஸத்தப⁴ங்க³தி³ட்டி² வியாதி த³ட்ட²ப்³பா³. ததா² சேவ வுத்தம் – ‘‘பரியந்தரஹிதா தி³ட்டி²க³திகஸ்ஸ தி³ட்டி² சேவ வாசா சா’’தி (தீ³. நி. அட்ட². 1.61). கத²ம் பனஸ்ஸா ஸஸ்ஸததி³ட்டி²ஸங்க³ஹோ? உச்சே²த³வஸேன அனபி⁴னிவேஸதோ. ‘‘நத்தி² கோசி த⁴ம்மானம் யதா²பூ⁴தவேதீ³ விவாத³ப³ஹுலத்தா லோகஸ்ஸ; ‘ஏவமேவ’ந்தி பன ஸத்³த³ந்தரேன த⁴ம்மே நிஜ்ஜா²னனா அனாதி³காலிகா லோகே’’தி கா³ஹவஸேன ஸஸ்ஸதலேஸோபேத்த² லப்³ப⁴தியேவ.

அமதி க³ச்ச²தி ஏத்த² ஸபா⁴வோ ஓஸானந்தி அந்தோ, மரியாதோ³, ஸோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி அந்தவா. தேனாஹ ‘‘ஸபரியந்தோ’’தி. அவட்³டி⁴தகஸிணஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஏவம் ஹோதீதி யோஜனா. து³தியவாதோ³ ‘‘அனந்தவா லோகோ’’தி வாதோ³. ததியவாதோ³ ‘‘அந்தவா ச அனந்தவா சா’’தி வாதோ³. சதுத்த²வாதோ³ ‘‘நேவந்தவா நானந்தவா’’தி வாதோ³. ஏதே ஏவ சத்தாரோ வாதி³னோ ஸந்தா⁴ய ப்³ரஹ்மஜாலே (தீ³. நி. 1.53) – ‘‘அந்தானந்திகா அந்தானந்தம் லோகஸ்ஸ பஞ்ஞபேந்தி சதூஹி வத்தூ²ஹீ’’தி வுத்தம். தத்த² (தீ³. நி. டீ. 1.53) யுத்தம் தாவ புரிமானம் திண்ணம் வாதீ³னம் அந்தத்தஞ்ச அனந்தத்தஞ்ச அந்தானந்தத்தஞ்ச ஆரப்³ப⁴ பவத்தவாத³த்தா அந்தானந்திகத்தம். பச்சி²மஸ்ஸ பன தது³ப⁴யபடிஸேத⁴வஸேன பவத்தவாத³த்தா கத²மந்தானந்திகத்தந்தி? தது³ப⁴யபடிஸேத⁴வஸேன பவத்தவாத³த்தா ஏவ. யஸ்மா படிஸேத⁴வாதோ³பி அந்தானந்தவிஸயோ ஏவ தம் ஆரப்³ப⁴ பவத்தத்தா. அபரே ஆஹு – ‘‘யதா² ததியவாதே³ ஸம்பே⁴த³வஸேன ஏதஸ்ஸேவ அந்தவந்ததா அனந்ததா ச ஸம்ப⁴வதி, ஏவம் தக்கீவாதே³பி காலபே⁴த³வஸேன உப⁴யஸம்ப⁴வதோ அஞ்ஞமஞ்ஞபடிஸேதே⁴ன உப⁴யஞ்ஞேவ வுச்சதி. கத²ம்? அந்தவந்ததாபடிஸேதே⁴ன ஹி அனந்ததா வுச்சதி, அனந்ததாபடிஸேதே⁴ன ச அந்தவந்ததா, அந்தானந்தானஞ்ச ததியவாத³பா⁴வோ காலபே⁴த³ஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி யஸ்மா அயம் லோகஸஞ்ஞிதோ அத்தா ஜா²யீஹி அதி⁴க³தவிஸேஸேஹி அனந்தோ கதா³சி ஸக்கி² தி³ட்டோ² அனுஸுய்யதி; தஸ்மா நேவந்தவா. யஸ்மா பன தேஹி ஏவ கதா³சி அந்தவா ஸக்கி² தி³ட்டோ² அனுஸுய்யதி, தஸ்மா ந பன அனந்தவா’’தி. யதா² ச அனுஸ்ஸுதிதக்கீவஸேன, ஏவம் ஜாதிஸ்ஸரதக்கிஆதீ³னஞ்ச வஸேன யதா²ஸம்ப⁴வம் யோஜேதப்³ப³ம். அயஞ்ஹி தக்கிகோ அவட்³டி⁴தபா⁴வபுப்³ப³கத்தா படிபா⁴க³னிமித்தானம் வட்³டி⁴தபா⁴வஸ்ஸ வட்³டி⁴தகாலவஸேன அபச்சக்க²காரிதாய அனுஸ்ஸவாதி³மத்தே ட²த்வா – ‘‘நேவந்தவா’’தி படிக்கி²பதி, அவட்³டி⁴தகாலவஸேன பன ‘‘நானந்தோ’’தி. ந பன அந்தவந்ததானந்ததானம் அச்சந்தமபா⁴வேன யதா² தம் ‘‘நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீ’’தி, அவஸ்ஸஞ்ச ஏதம் ஏவம் விஞ்ஞாதப்³ப³ம், அஞ்ஞதா² விக்கே²பபக்க²ம்யேவ ப⁴ஜேய்ய சதுத்த²வாதோ³. ந ஹி அந்தவந்ததானந்ததாதது³ப⁴யவினிமுத்தோ அத்தனோ பகாரோ அத்தி², தக்கீவாதீ³ ச யுத்திமக்³க³கோ, காலபே⁴த³வஸேன ச தது³ப⁴யம்பி ஏகஸ்மிம் ந ந யுஜ்ஜதீதி. அனந்தரசதுக்கந்தி ஏகத்தஸஞ்ஞீதி ஆக³தஸஞ்ஞீசதுக்கம்.

ஏகந்தஸுகீ²தி ஏகந்தேனேவ ஸுகீ². தம் பனஸ்ஸ ஸுக²ம் து³க்கே²ன அவோமிஸ்ஸம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘நிரந்தரஸுகீ²’’தி. ஏகந்தஸுக²மேவாதி இத³ம் ஸுக²ப³ஹுலதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அதீதாஸு ஸத்தஸு ஜாதீஸூதி இத³ம் ததோ பரம் ஜாதிஸ்ஸரஞாணேன அனுஸ்ஸரிதும் ந ஸக்காதி கத்வா வுத்தம். தாதி³ஸமேவாதி ஸுக²ஸமங்கி³மேவ அத்தபா⁴வம். ‘‘ஏவம் ஸுக²ஸமங்கீ³’’தி தம் அனுஸ்ஸரந்தஸ்ஸ ஜாதிஸ்ஸரஸ்ஸ அதீதஜாதியம்பி இத⁴ விய து³க்க²பு²ட்ட²ஸ்ஸ தம் அனுஸ்ஸரந்தஸ்ஸ.

ஸப்³பே³ஸம்பீதி லாபீ⁴னம் தக்கீனம்பி. ததா²தி இமினா ‘‘ஸப்³பே³ஸம்பீ’’தி இத³ம் பத³ம் ஆகட்³ட⁴தி. காமாவசரம் நாம அது³க்க²மஸுக²ம் அனுளாரம் அவிபூ⁴தந்தி ஆஹ ‘‘சதுத்த²ஜ்ஜா²னவஸேனா’’தி. சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் காரணபூ⁴தம் ஏதஸ்ஸ அத்தி², தேன வா நிப்³ப³த்தந்தி சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகம். மஜ்ஜ²த்தஸ்ஸாதி மஜ்ஜ²த்தபூ⁴தஸ்ஸ மஜ்ஜ²த்தவேத³னாப³ஹுலஸ்ஸ. மஜ்ஜ²த்தபூ⁴தட்டா²னமேவ அத்தனோ மஜ்ஜ²த்ததாபத்தமேவ பூ⁴தபுப்³ப³ம் அனுஸ்ஸரந்தஸ்ஸ. ஏகச்சஸஸ்ஸதிகாதி ஏகச்சஸஸ்ஸதவாதி³னோ வுத்தா. புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னேன ஹி ஏகச்சஸஸ்ஸதிகா. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னவாதோ³ ஸஸ்ஸதவாத³ஸமுத்³தி³ட்டோ²தி கத்வா ‘‘த்³வே அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னிகா’’தி ச வுத்தம்.

28. தி³ட்டு²த்³தா⁴ரந்தி யதா²வுத்தானம் தி³ட்டீ²னம் அனிய்யானிகபா⁴வத³ஸ்ஸனவஸேன பது³த்³த⁴ரணம். பச்சத்தம்யேவ ஞாணந்தி அபரப்பச்சயம் அத்தனியேவ ஞாணம். தம் பன அத்தபச்சக்க²ம் ஹோதீதி ஆஹ ‘‘பச்சக்க²ஞாண’’ந்தி. ஸுவண்ணஸ்ஸ விய தோ³ஸாபக³மேன உபக்கிலேஸவிக³மேன ஞாணஸ்ஸ விஸுத்³த⁴ந்தி ஆஹ ‘‘பரிஸுத்³த⁴ந்தி நிருபக்கிலேஸ’’ந்தி. கிலேஸந்த⁴காரவிக³மதோ ஸப்பபா⁴ஸமுஜ்ஜலமேவ ஹோதீதி வுத்தம் – ‘‘பரியோதா³தந்தி பப⁴ஸ்ஸர’’ந்தி பா³ஹிரஸமயஸ்மிம்பி ஹோந்தி ஜா²னஸ்ஸ ஸமிஜ்ஜ²னதோ. மயமித³ம் ஜானாமாதி ‘‘ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ ச இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி ச மிச்சா²கா³ஹவஸேன அஞ்ஞாணபா⁴க³மேவ பரிப்³ரூஹேத்வா ததோ ஏவ யதா²க³ஹிதம் கா³ஹம் ஸந்தா⁴ய – ‘‘மயமித³ம் அத்த²ம் தத்த² ஜானாமா’’தி ஏவம் தத்த² மிச்சா²கா³ஹே அவிஜ்ஜமானம் ஞாணகோட்டா²ஸம் ஓதாரேந்தியேவ அனுப்பவேஸேந்தியேவ. ந தம் ஞாணம், மிச்சா²த³ஸ்ஸனம் நாமேதம், கிம் பன தம் மிச்சா²த³ஸ்ஸனம் நாம? ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ சாதிஆதி³னா மிச்சா²பி⁴னிவேஸபா⁴வதோ. தேனாஹ ‘‘தத³பி…பே… அத்தோ²’’தி. யம் தம் தி³ட்டி²யா உபனிஸ்ஸயபூ⁴தம் ஞாணம், தம் ஸந்தா⁴யாஹ – ‘‘ஜானனமத்தலக்க²ணத்தா ஞாணபா⁴க³மத்தமேவா’’தி. ஞாணம்பி ஹி தி³ட்டி²யா உபனிஸ்ஸயோ ஹோதியேவ லாபி⁴னோ இதரஸ்ஸ ச ததா² ததா² மிச்சா²பி⁴னிவேஸதோ. அனுபாதிவத்தனதோ அனதிக்கமனதோ. அஸாதா⁴ரணதோ ந உபாதிவத்தந்தி ஏதேனாதி அனுபாதிவத்தனம், ததோ. உபாதா³னபச்சயதோதி உபாதா³னஸ்ஸ பச்சயபா⁴வதோ. ஏதேன ப²லூபசாரேனேவ உபாதா³னமாஹ. யதி³ ப்³ரஹ்மஜாலே ஆக³தா ஸப்³பா³பி தி³ட்டி²யோ இத⁴ கதி²தா ஹோந்தி, ஏவம் ஸந்தே இத³ம் ஸுத்தம் ப்³ரஹ்மஜாலஸுத்தேன ஏகஸதி³ஸந்தி ஆஹ – ‘‘ப்³ரஹ்மஜாலே பனா’’திஆதி³. ‘‘அஞ்ஞத்ர ரூபம் அஞ்ஞத்ர வேத³னா ஸக்காயம்யேவ அனுபரிதா⁴வந்தீ’’தி வசனதோ இத⁴ ஸக்காயதி³ட்டி² ஆக³தா. ப்³ரஹ்மஜாலம் கதி²தமேவ ஹோதி தத்த² ஆக³தானம் த்³வாஸட்டி²யாபி தி³ட்டீ²னம் இதா⁴க³தத்தா. ஸஸ்ஸதுச்சே²தா³பி⁴னிவேஸோ அத்தாபி⁴னிவேஸபுப்³ப³கோ, ‘‘அத்தா ஸஸ்ஸதோ அத்தா உச்சே²தோ³’’தி பவத்தனதோ.

30. த்³வாஸட்டி²…பே… த³ஸ்ஸேதுந்தி கத²ம் பனாயமத்தோ² ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, ஏகச்சோ’’திஆதி³பாளியா த³ஸ்ஸிதோ ஹோதீதி? அப்பஹீனஸக்காயதி³ட்டி²கஸ்ஸ புப்³ப³ந்தாபரந்ததி³ட்டி²உபாதி³யனஜோதனதோ. பரிச்சாகே³னாதி விக்க²ம்ப⁴னேன. சதுத்த²ஜ்ஜா²னனிரோதா⁴ ததியஜ்ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதீதி ஏத்த² ந பரிஹீனசதுத்த²ஜ்ஜா²னஸ்ஸ ததியஜ்ஜா²னம் ப⁴வதி, ததியஜ்ஜா²னா வுட்டி²தஸ்ஸ பன சதுத்த²ஜ்ஜா²னா வுட்டி²தஸ்ஸ ச ததியம் படிலோமனயேன ஸம்ப⁴வதி. தேனாஹ ‘‘அயம் பனேத்தா²’’திஆதி³. ஏவம்ஸம்பத³மித³ம் வேதி³தப்³ப³ந்தி ‘‘பவிவேகா பீதி நிருஜ்ஜ²தீ’’தி இத³ம், ‘‘நிராமிஸஸுக²ஸ்ஸனிரோதா⁴’’தி ஏத்த² விய வுட்டா²னனிரோத⁴வஸேன வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ந்தி அத்தோ². ஹீனஜ்ஜா²னபரியாதா³னகதோ³மனஸ்ஸந்தி நீவரணஸஹக³ததோ³மனஸ்ஸமாஹ. தஞ்ஹி ஜா²னபரியாதா³னகரம். கம்மனீயபா⁴வோதி ஸமாபத்திம் பத்தோ விய ஸமாபத்திஸமாபஜ்ஜனபா⁴வே கம்மக்க²மபா⁴வோ. ஸோமனஸ்ஸவிது⁴ரத்தா தோ³மனஸ்ஸம் வியாதி தோ³மனஸ்ஸந்தி வுத்தம். ‘‘உப்பஜ்ஜதி பவிவேகா பீதீ’’தி புன வுத்தா பீதி ஜா²னத்³வயபீதி. யம் டா²னம் சா²யா ஜஹதீதி யம் பதே³ஸம் ஆதபேன அபி⁴பு⁴ய்யமானம் சா²யா ஜஹதி. தத்த² ஆதபே சா²யாதி பதே³ஸேன ஆதபஸஞ்ஞிதானம் பூ⁴தஸங்க²தானம் பஹானட்டா²னமாஹ. தேனாஹ ‘‘யஸ்மிம் டா²னே’’திஆதி³.

31. நிராமிஸம் ஸுக²ந்தி ததியஜ்ஜா²னஸுக²ம் தூ³ரஸமுஸ்ஸாரிதகாமாமிஸத்தா.

32. அது³க்க²மஸுக²ந்தி சதுத்த²ஜ்ஜா²னவேத³னம், ந யம் கிஞ்சி உபேக்கா²வேத³னம்.

33. நிக்³க³ஹணோதி மமம்காரபா⁴வேன கிஞ்சிபி அக³ண்ஹந்தோ. நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸப்பாயந்தி நிப்³பா³னாதி⁴க³மஸ்ஸ, நிப்³பா³னஸ்ஸேவ வா அவிலோமவஸேன ஏகந்திகுபாயதாய ஸப்பாயம். தேனாஹ ‘‘உபகாரபூ⁴த’’ந்தி. ஸப்³ப³த்தா²தி ஸப்³பே³ஸு தேபூ⁴மகத⁴ம்மேஸு. ஏதந்தி ஏதம் யதா²வுத்தஸமத²பா⁴வனாய கிலேஸானம் விக்க²ம்ப⁴னம். ஸப்³ப³த்த² நிகந்தியா அஸுக்கா²பிதத்தா கத²ம் நிப்³பா³னஸ்ஸ உபகாரபடிபதா³ நாம ஜாதம்? ந ஜாயதே வாத்யதி⁴ப்பாயோ. ஸப்³ப³த்தா²தி புப்³ப³ந்தானுதி³ட்டி²ஆதி³கே ஸப்³ப³ஸ்மிம். அக்³க³ண்ஹனவஸேனாதி தண்ஹாகா³ஹேன அக்³க³ஹணவஸேன. யத்த² ஹி தண்ஹாகா³ஹோ விமோசிதோ, தத்த² தி³ட்டி²மானக்³கா³ஹா ஸுக்கா² விய ஹோந்தி ததே³கட்ட²பா⁴வதோ. தாதி³ஸஸ்ஸ நிப்³பா³னகா³மினீ படிபதா³ ஏவ ஆஸன்னே, ந தூ³ரே. தேன வுத்தம் – ‘‘உபகாரபடிபதா³ நாம ஜாத’’ந்தி. தாதி³ஸஸ்ஸ ச ஸந்தோஹமஸ்மீதிஆதி³கா ஸமனுபஸ்ஸனா அதி⁴மானபக்கே² திட்ட²தீதி ஆஹ – ‘‘அபி⁴வத³தீதி அபி⁴மானேன உபவத³தீ’’தி. இத³மேவ உபாதி³யதீதி நியமாபா⁴வதோ ‘‘அட்டா²ரஸவித⁴ம்பீ’’தி வுத்தம். ஸேஸபதே³பி ஏஸேவ நயோ. தி³ட்டு²பாதா³னே ஸதி ஸேஸஉபாதா³னஸம்ப⁴வோ அவுத்தஸித்³தோ⁴தி ததே³வ உத்³த⁴டம்.

ஸே ஆயதனே வேதி³தப்³பே³தி நிரோத⁴ஸ்ஸ காரணம் நிப்³பா³னம் வேதி³தப்³ப³ம். த்³வின்னம் ஆயதனானந்தி சக்கா²யதனாதீ³னம் த்³வின்னம் ஆயதனானம். படிக்கே²பேன நிப்³பா³னம் த³ஸ்ஸிதம் வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயவஸேன.

ந கா³த⁴தீதி ந பதிட்டா²தி. அதோதி அஸ்மா நிப்³பா³னா. ஸராதி தண்ஹா. ஸங்கா²ரபடிக்கே²பேனாதி ஸங்கா²ரேகதே³ஸபூ⁴தானம் சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் படிக்கே²பேன.

விஞ்ஞாணந்தி விஸிட்டே²ன ஞாணேன ஜானிதப்³ப³ம். ததோ ஏவ அனித³ஸ்ஸனம் அசக்கு²விஞ்ஞேய்யம் அனிந்த்³ரியகோ³சரம். அனந்தந்தி அந்தரஹிதம், நிச்சந்தி அத்தோ². ஸப்³ப³தோ பப⁴ந்தி கிலேஸந்த⁴காராபா⁴வதோ ச ஸமந்ததோ பப⁴ஸ்ஸரம். ‘‘ஸப்³ப³தோ பப’’ந்தி வா பாடோ², ஸப்³ப³தோ பததித்த²ந்தி அத்தோ². சத்தாரீஸகம்மட்டா²னஸங்கா²தேஹி தித்தே²ஹி ஓதரித்வா அனுபவிஸிதப்³ப³ம் அமதஸரந்தி வுத்தம் ஹோதி. அனுபாதா³ கஞ்சி த⁴ம்மம் அக்³க³ஹேத்வா விமுச்சந்தி ஏத்தா²தி அனுபாதா³விமோக்கோ², நிப்³பா³னம். அனுபாதா³ விமுச்சதி ஏதேனாதி அனுபாதா³விமோக்கோ², அக்³க³மக்³கோ³. அனுபாதா³விமோக்க²ந்திகதாய பன அரஹத்தப²லம் அனுபாதா³விமோக்கோ²தி வுத்தம். ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

பஞ்சத்தயஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.