5. சங்கீஸுத்தவண்ணனா
422. தஸ்மிந்தி ஸாலவனே. உத்தரேன ஓபாஸாத³ந்தி ஓபாஸாத³கா³மஸ்ஸ உத்தரதி³ஸாயம். உத்தரேனாதி ஏன-ஸத்³த³யோகே³ன ஹி ஓபாஸாத³ந்தி உபயோக³வசனம். அஜ்ஜா²வஸதீதி ஏத்த² அதி⁴-ஆ-ஸத்³தா³னம் அனத்த²ந்தரதம் ஹத³யே கத்வா ஆஹ ‘‘வஸதீ’’தி. இதா³னி தேஸம் அத்த²விஸேஸபா⁴விதம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அபி⁴ப⁴வித்வா வா ஆவஸதீ’’திஆதி³மாஹ. ஏத்தா²தி ஓபாஸாத³பதே³. ஸத்துஸ்ஸத³ந்திஆதீ³ஸு பன கத²ந்தி ஆஹ – ‘‘தஸ்ஸ அனுப்பயோக³த்தாவ ஸேஸபதே³ஸூ’’தி. உப-அனு-அதி⁴-இதி-ஏவம்-புப்³ப³கே வஸனகிரியயாட்டா²னே உபயோக³வசனமேவ பாபுணாதீதி ஸத்³த³விதூ³ இச்ச²ந்தீதி ஆஹ ‘‘லக்க²ணம் ஸத்³த³ஸத்த²தோ பரியேஸிதப்³ப³’’ந்தி. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘உபஸக்³க³வஸேன பனேத்த² பு⁴ம்மத்தே² உபயோக³வசனம் வேதி³தப்³ப³’’ந்தி. உஸ்ஸத³தா நாமேத்த² ப³ஹுலதாதி தம் ப³ஹுலதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ப³ஹுஜன’’ந்திஆதி³ வுத்தம். ஆவஜ்ஜித்வாதி பரிக்கி²பித்வா.
ரஞ்ஞா விய பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ந்தி வா ராஜபோ⁴க்³க³ம். ரஞ்ஞோ தா³யபூ⁴தந்தி குலபரம்பராய போ⁴க்³க³பா⁴வேன ரஞ்ஞா லத்³த⁴தா³யபூ⁴தம். தேனாஹ ‘‘தா³யஜ்ஜந்தி அத்தோ²’’தி. ராஜனீஹாரேன பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³தோ உத்³த⁴ம் பரிபோ⁴க³லாப⁴ஸ்ஸ ஸேட்ட²தே³ய்யதா நாம நத்தீ²தி ஆஹ – ‘‘ச²த்தம் உஸ்ஸாபேத்வா ராஜஸங்கே²பேன பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³’’ந்தி. தித்த²பப்³ப³தாதீ³ஸூதி நதீ³தித்த²பப்³ப³தபாத³கா³மத்³வாரஅடவீமுகா²தீ³ஸு. நிஸ்ஸட்ட²பரிச்சத்தந்தி முத்தசாக³வஸேன பரிச்சத்தம் கத்வா. ஏதேஸம் ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகானம்.
423. தி ஸன்னிபதிதா. யோ கோசி விஞ்ஞூனம் இச்சி²தோ பஞ்ஹோ, தஸ்ஸ புச்சி²தஸ்ஸ யாதா²வதோ கத²னஸமத்தோ² புச்சி²தபஞ்ஹப்³யாகரணஸமத்தோ².குலாபதே³ஸாதி³னா மஹதீ மத்தா ஏதஸ்ஸாதி மஹாமத்தோ.
424. தேதி ‘‘நானாவேரஜ்ஜகா’’தி வுத்தப்³ராஹ்மணா. ‘‘உப⁴தோ ஸுஜாதோ’’தி (தீ³. நி. டீ. 1.303; அ. நி. டீ. 3.5.134) ஏத்தகே வுத்தே யேஹி கேஹிசி த்³வீஹி பா⁴கே³ஹி ஸுஜாததா விஞ்ஞாயேய்ய, ஸுஜாதஸத்³தோ³ ச ‘‘ஸுஜாதோ சாருத³ஸ்ஸனோ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 2.399; ஸு. நி. 553; தே²ரகா³. 818) ஆரோஹபரிணாஹஸம்பத்திபரியாயோதி ஜாதிவஸேனேவ ஸுஜாததம் விபா⁴வேதும் ‘‘மாதிதோ ச பிதிதோ சா’’தி வுத்தம். அனோரஸபுத்தவஸேனபி லோகே மாதுபிதுஸமஞ்ஞா தி³ஸ்ஸதி, இத⁴ பனஸ்ஸ ஓரஸபுத்தவஸேனேவ இச்சீ²யதீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸம்ஸுத்³த⁴க³ஹணீகோ’’தி வுத்தம். பிதா ச மாதா ச பிதரோ, பிதூனம் பிதரோ பிதாமஹா, தேஸம் யுகோ³ பிதாமஹயுகோ³, தஸ்மா யாவ ஸத்தமா பிதாமஹயுகா³தி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. யுக³ஸத்³தோ³ சேத்த² ஏகஸேஸனயேன த³ட்ட²ப்³போ³ ‘‘யுகோ³ ச யுகோ³ ச யுகா³’’தி. ஏவஞ்ஹி தத்த² தத்த² த்³வின்னம் க³ஹிதமேவ ஹோதி. தேனாஹ – ‘‘ததோ உத்³த⁴ம் ஸப்³பே³பி புப்³ப³புரிஸா பிதாமஹக்³க³ஹணேனேவ க³ஹிதா’’தி. புரிஸக்³க³ஹணஞ்சேத்த² உக்கட்ட²னித்³தே³ஸவஸேன கதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவஞ்ஹி ‘‘மாதிதோ’’தி பாளிவசனம் ஸமத்தி²தம் ஹோதி. அக்கி²த்தோதி அப்பத்தகே²போ. அனவக்கி²த்தோதி ஸத்³த⁴தா²லிபாகாதீ³ஸு ந அவக்கி²த்தோ. ஜாதிவாதே³னாதி ஹேதும்ஹி கரணவசனந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கேன காரணேனா’’திஆதி³ வுத்தம். ஏத்த² ச உப⁴தோ…பே… பிதாமஹயுகா³தி ஏதேன ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ யோனிதோ³ஸாபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ ஸம்ஸுத்³த⁴க³ஹணிகபா⁴வகித்தனதோ. அக்கி²த்தோதி இமினா கிரியாபராதா⁴பா⁴வோ. கிரியாபராதே⁴ன ஹி ஸத்தா கே²பம் பாபுணந்தி. அனுபகுட்டோ²தி இமினா அயுத்தஸம்ஸக்³கா³பா⁴வோ. அயுத்தஸம்ஸக்³க³ம்பி ஹி படிச்ச ஸத்தா அக்கோஸம் லப⁴ந்தி.
இஸ்ஸரோதி அதி⁴பதேய்யஸம்வத்தனியகம்மப²லேன ஈஸனஸீலோ. ஸா பனஸ்ஸ இஸ்ஸரதா விப⁴வஸம்பத்திபச்சயா பாகடா ஜாதாதி அட்³ட⁴தாபரியாயபா⁴வேன வத³ந்தோ ‘‘அட்³டோ⁴தி இஸ்ஸரோ’’தி ஆஹ. மஹந்தம் த⁴னமஸ்ஸ பூ⁴மிக³தஞ்சேவ வேஹாஸட்ட²ஞ்சாதி மஹத்³த⁴னோ. தஸ்ஸாதி தஸ்ஸ தஸ்ஸ. வத³ந்தி ‘‘அன்வயதோ ப்³யதிரேகதோ ச அனுபஸங்கமனகாரணம் கித்தேமா’’தி.
அதி⁴கரூபோதி விஸிட்ட²ரூபோ உத்தமஸரீரோ. த³ஸ்ஸனம் அரஹதீதி த³ஸ்ஸனீயோ. தேனாஹ ‘‘த³ஸ்ஸனயோக்³கோ³’’தி. பஸாத³ம் ஆவஹதீதி பாஸாதி³கோ. தேனாஹ ‘‘சித்தபஸாத³ஜனனதோ’’தி. வண்ணஸ்ஸாதி வண்ணதா⁴துயா. ஸரீரந்தி ஸன்னிவேஸவிஸிட்டோ² கரசரணகீ³வாஸீஸாதி³ அவயவஸமுதா³யோ, ஸோ ச ஸண்டா²னமுகே²ன க³ய்ஹதீதி ‘‘பரமாய வண்ணபோக்க²ரதாயாதி பரமாய…பே… ஸம்பத்தியா சா’’தி வுத்தம். ஸப்³ப³வண்ணேஸு ஸுவண்ணவண்ணோவ உத்தமோதி வுத்தம் ‘‘ஸேட்டே²ன ஸுவண்ணவண்ணேன ஸமன்னாக³தோ’’தி. ததா² ஹி பு³த்³தா⁴ சக்கவத்தினோ ச ஸுவண்ணவண்ணாவ ஹோந்தி. ப்³ரஹ்மவச்ச²ஸீதி உத்தமஸரீராபோ⁴ ஸுவண்ணாபோ⁴தி அத்தோ². இமமேவ ஹி அத்த²ம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘மஹாப்³ரஹ்முனோ ஸரீரஸதி³ஸேன ஸரீரேன ஸமன்னாக³தோ’’தி. ந ப்³ரஹ்முஜுக³த்ததம். அகு²த்³தா³வகாஸோ த³ஸ்ஸனாயாதி ஆரோஹபரிணாஹஸம்பத்தியா அவயவபாரிபூரியா ச த³ஸ்ஸனாய ஓகாஸோ ந கு²த்³த³கோ. தேனாஹ ‘‘ஸப்³பா³னேவா’’திஆதி³.
யமனியமலக்க²ணம் ஸீலமஸ்ஸ அத்தீ²தி ஸீலவா, தம் பனஸ்ஸ ரத்தஞ்ஞுதாய வுத்³த⁴ம் வட்³டி⁴தம் ஸீலம் அஸ்ஸ அத்தீ²தி வுத்³த⁴ஸீலீ, தேன ச ஸப்³ப³தா³ ஸமாயோக³தோ வுட்³ட⁴ஸீலேன ஸமன்னாக³தோ. பஞ்சஸீலமத்தமேவ ஸந்தா⁴ய வத³ந்தி ததோ பரம் ஸீலஸ்ஸ தத்த² அபா⁴வதோ தேஸஞ்ச அஜானனதோ.
டா²னகரணஸம்பத்தியா ஸிக்கா²ஸம்பத்தியா ச கத்த²சிபி அனூனதாய பரிமண்ட³லபதா³னி ப்³யஞ்ஜனானி அக்க²ரானி ஏதிஸ்ஸாதி பரிமண்ட³லபத³ப்³யஞ்ஜனா. அத² வா பஜ்ஜதி அத்தோ² ஏதேனாதி பத³ம், நாமாதி³, யதா²தி⁴ப்பேதமத்த²ம் ப்³யஞ்ஜேதீதி ப்³யஞ்ஜனம் வாக்யம், தேஸம் பரிபுண்ணதாய பரிமண்ட³லபத³ப்³யஞ்ஜனா. அத்த²ஞாபனஸாத⁴னதாய வாசாவ கரணந்தி வாக்கரணம், உதா³ஹரணகோ⁴ஸோ. கு³ணபரிபுண்ணபா⁴வேன தஸ்ஸ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ, தேன வா பா⁴ஸிதப்³ப³அத்த²ஸ்ஸ. பூரே புண்ணபா⁴வே. பூரேதி ச புரிமஸ்மிம் அத்தே² ஆதா⁴ரே பு⁴ம்மம், து³தியஸ்மிம் விஸயே. ஸுகு²மாலத்தனேனாதி இமினா தஸ்ஸா வாசாய முது³ஸண்ஹபா⁴வமாஹ. அபலிபு³த்³தா⁴ய பித்தஸேம்ஹாதீ³ஹி. ஸந்தி³ட்ட²ம் ஸப்³ப³ம் த³ஸ்ஸேத்வா விய ஏகதே³ஸகத²னம். விலம்பி³தம் ஸணிகம் சிராயித்வா கத²னம். ‘‘ஸந்தி³த்³த⁴விலம்பி³தாதீ³’’தி வா பாடோ². தத்த² ஸந்தி³த்³த⁴ம் ஸந்தே³ஹஜனகம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன க²லிதானுகட்³டி⁴தாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானம் பாகடம் கத்வாதி இமினா சஸ்ஸ வாசாய அத்த²பாரிபூரிம் வத³ந்தி.
425. ஸதி³ஸாதி ஏகதே³ஸேன ஸதி³ஸா. ந ஹி பு³த்³தா⁴னம் கு³ணேஹி ஸப்³ப³தா² ஸதி³ஸா கேசிபி கு³ணா அஞ்ஞேஸு லப்³ப⁴ந்தி. இதரேதி அத்தனோ கு³ணேஹி அஸதி³ஸகு³ணே. இத³ந்தி இத³ம் அத்த²ஜாதம். கோ³பத³கந்தி கா³வியா பதே³ டி²தஉத³கம். குலபரியாயேனாதி குலானுக்கமேன.
தத்தா²தி மஞ்சகே. ஸீஹஸேய்யம் கப்பேஸீதி யதா² ராஹு அஸுரிந்தோ³ ஆயாமதோ வித்தா²ரதோ உப்³பே³த⁴தோ ச ப⁴க³வதோ ரூபகாயஸ்ஸ பரிச்சே²த³ம் க³ஹேதும் ந ஸக்கோதி, ததா²ரூபம் இத்³தா⁴பி⁴ஸங்கா²ரம் அபி⁴ஸங்க²ரோந்தோ ஸீஹஸேய்யம் கப்பேஸி.
பரிஸுத்³த⁴ட்டே²ன அரியந்தி ஆஹ ‘‘அரியம் உத்தமம் பரிஸுத்³த⁴’’ந்தி. அனவஜ்ஜட்டே²ன குஸலம், ந ஸுக²விபாகட்டே²ன. கத்த²சி சதுராஸீதி பாணஸஹஸ்ஸானி கத்த²சி அபரிமாணாபி தே³வமனுஸ்ஸா யஸ்மா சதுவீஸதியா டா²னேஸு அஸங்க்²யேய்யா அபரிமேய்யா மக்³க³ப²லாமதம் பிவந்தி. கோடிஸதஸஹஸ்ஸாதி³பரிமாணேனபி ப³ஹூ ஏவ. தஸ்மா அனுத்தராசாரஸிக்கா²பனவஸேனேவ ப⁴க³வா ப³ஹூனம் ஆசரியோ. தேதி காமராக³தோ அஞ்ஞே ப⁴க³வதா பஹீனகிலேஸே.
அபாபபுரேக்கா²ரோதி அபாபேஹி புரக்க²ரீயதி, ந வா பாபம் புரதோ கரோதீதிபி அபாபபுரேக்கா²ரோதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அபாபே நவ லோகுத்தரத⁴ம்மே’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அபாபேதி பாபபபடிபக்கே² பாபரஹிதே ச. ப்³ரஹ்மனி ப⁴வா, ப்³ரஹ்முனோ வா ஹிதா க³ருகரணாதி³னா, ப்³ரஹ்மானம் வா மக்³க³ம் ஜானாதீதி ப்³ரஹ்மஞ்ஞா, தஸ்ஸா ப்³ரஹ்மஞ்ஞாய பஜாய.
திரோரட்டா² திரோஜனபதா³தி ஏத்த² ரஜ்ஜம் ரட்ட²ம் ராஜந்தி ராஜானோ ஏதேனாதி கத்வா. ததே³கதே³ஸபூ⁴தா பதே³ஸா பன ஜனபதோ³ ஜனா பஜ்ஜந்தி ஏத்த² ஸுக²ஜீவிகம் பாபுணந்தீதி கத்வா. புச்சா²ய தோ³ஸம் ஸல்லக்கே²த்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ப⁴க³வா விஸ்ஸஜ்ஜேதி தேஸம் உபனிஸ்ஸயஸம்பத்திம் சிந்தேத்வாதி அதி⁴ப்பாயோ. நவகாதி ஆக³ந்துகபா⁴வேன அம்ஹாகம் அபி⁴னவா.
426. ஓபாதேதி நிப்பாதேதீதி அத்தோ². ததா²பூ⁴தோ ச தத்த² பேஸிதா ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘பவேஸேதீ’’தி. ஸம்புரக்க²ரோந்தீதி ஸக்கச்சம் புப்³ப³ங்க³மம் கரோந்தி. தேனாஹ ‘‘புரதோ கத்வா விசரந்தீ’’தி.
427. ஸுத்³தே³ ப³ஹி கத்வா ரஹோ ஸாஸிதப்³ப³ட்டே²ன மந்தா ஏவ தம்தம்அத்த²படிபத்திஹேதுதாய பத³ந்தி மந்தபத³ம் வேத³ம். தேனாஹ ‘‘வேதோ³’’தி. ஏவம் கிராதி பரம்பரபா⁴வேன ஆப⁴தந்தி ஆசரியபரம்பராய ஆப⁴தம். பாவசனஸங்கா²தஸம்பத்தியாதி பமுக²வசனம்ஹி உத³த்தாதி³ஸம்பத்தியா. ஸாவித்திஆதீ³ஹி ச²ந்த³ப³ந்தே⁴ஹி வக்³க³ப³ந்தே⁴ஹி சாதி கா³யத்தீஆதீ³ஹி அஜ்ஜா²யானுவாகாதீ³ஹி ச²ந்த³ப³ந்தே⁴ஹி ச வக்³க³ப³ந்தே⁴ஹி ச. ஸம்பாதே³த்வாதி பத³ஸம்பத்திம் அஹாபேத்வா. பவத்தாரோதி வா பாவசனவஸேன வத்தாரோ. ஸஜ்ஜா²யிதந்தி கா³யனவஸேன ஸஜ்ஜா²யிதம், தம் பன பதே³னேவ இச்சி²தந்தி ஆஹ ‘‘பத³ஸம்பத்திவஸேனா’’தி. அஞ்ஞேஸம் வுத்தந்தி பாவசனவஸேன அஞ்ஞேஸம் வுத்தம். ராஸிகதந்தி இருவேத³யஜுவேத³ஸாமவேதா³தி³வஸேன, தத்தா²பி பச்சேகம் மந்தப்³ரஹ்மாதி³வஸேன அஜ்ஜா²யானுவாகாதி³வஸேன ராஸிகதம். தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா ஓலோகேத்வாதி தி³ப்³ப³சக்கு²பரிப⁴ண்டே³ன யதா²கம்மூபக³ஞாணேன ஸத்தானம் கம்மஸ்ஸகதம், பச்சக்க²தோ த³ஸ்ஸனட்டே²ன தி³ப்³ப³சக்கு²ஸதி³ஸேன புப்³பே³னிவாஸஞாணேன அதீதகப்பே ப்³ராஹ்மணானம் மந்தஜ்ஜே²னவிதி⁴ஞ்ச ஓலோகேத்வா. பாவசனேன ஸஹ ஸம்ஸந்தே³த்வாதி கஸ்ஸபஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ யம் வசனம் வட்டஸன்னிஸ்ஸிதம், தேன ஸஹ அவிருத்³த⁴ம் கத்வா. ந ஹி தேஸம் விவட்டஸன்னிஸ்ஸிதோ அத்தோ² பச்சக்கோ² ஹோதி. அபராபரேதி அட்ட²காதீ³ஹி அபராபரே, பச்சி²மா ஓக்காகராஜகாலாதீ³ஸு உப்பன்னா. பக்கி²பித்வாதி அட்ட²காதீ³ஹி க³ந்தி²தமந்தபதே³ஸு கிலேஸஸன்னிஸ்ஸிதபதா³னம் தத்த² தத்த² பதே³ பக்கி²பனம் கத்வா. விருத்³தே⁴ அகம்ஸூதி ப்³ராஹ்மணத⁴ம்மிகஸுத்தாதீ³ஸு (கு². நி. ப்³ராஹ்மணத⁴ம்மிகஸுத்தம்) ஆக³தனயேனேவ ஸம்கிலேஸிகத்த²தீ³பனதோ பச்சனீகபூ⁴தே அகம்ஸு.
428. படிபாடியா க⁴டிதாதி படிபாடியா ஸம்ப³த்³தா⁴. பரம்பரஸம்ஸத்தாதி ஆதா³னியாய யட்டி²யா ஸம்ஸத்தா. தேனாஹ ‘‘யட்டி²க்³கா³ஹகேன சக்கு²மதா’’தி. புரிமஸ்ஸாதி மண்ட³லாகாரேன டி²தாய அந்த⁴வேணியா ஸப்³ப³புரிமஸ்ஸ ஹத்தே²ன ஸப்³ப³பச்சி²மஸ்ஸ கச்ச²ம் க³ண்ஹாபேத்வா. தி³வஸம்பீதி அனேகதி³வஸம்பி. சக்கு²ஸ்ஸ அனாக³தப⁴வம் ஞத்வா யதா²அக்கந்தட்டா²னேயேவ அனுபதித்வா அக்கமனம்வ ஸல்லக்கே²த்வா ‘‘கஹம் சக்கு²மா கஹம் மக்³கோ³’’தி பரிவேதி³த்வா.
பாளிஆக³தேஸு த்³வீஸூதி ஸத்³தா⁴ அனுஸ்ஸவோதி இமேஸு த்³வீஸு. ஏவரூபேதி யதா² ஸத்³தா⁴னுஸ்ஸவா, ஏவரூபே ஏவ பச்சக்க²கா³ஹினோதி அத்தோ². தயோதி ருசிஆகாரபரிவிதக்கதி³ட்டி²னிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியோ. பூ⁴தவிபாகாதி பூ⁴தத்த²னிட்டா²யகா அதி⁴ப்பேதத்த²ஸாத⁴கா, வுத்தவிபரியாயேன அபூ⁴தத்த²விபாகா வேதி³தப்³பா³. ஏத்தா²தி ஏதேஸு ஸத்³தா⁴யிதாதி³வத்தூ²ஸு. ஏகம்ஸேனேவ நிட்ட²ம் க³ந்தும் நாலம் அனேகந்திகத்தா ஸத்³தா⁴தி³க்³கா³ஹஸ்ஸ. உபரி புச்சா²ய மக்³க³ம் விவரித்வா ட²பேஸி ஸச்சானுரக்கா²ய ஞாதுகாமதாய உப்பாதி³தத்தா. பஸ்ஸதி ஹி ப⁴க³வா – மயா ‘‘ஸச்சமனுரக்க²தா…பே… நிட்ட²ம் க³ந்து’’ந்தி வுத்தே ஸச்சானுரக்க²ணம் ஞாதுகாமோ மாணவோ ‘‘கித்தாவதா’’திஆதி³னா புச்சி²ஸ்ஸதி, தஸ்ஸ தம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா ஸச்சானுபோ³தே⁴ புச்சா²ய அவஸரம் த³த்வா தஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயே உபகாரத⁴ம்மே கதே²ஸ்ஸாமீதி. தேன வுத்தம் – ‘‘உபரி புச்சா²ய மக்³க³ம் விவரித்வா ட²பேஸீ’’தி.
430. அத்தானஞ்ஞேவ ஸந்தா⁴ய வத³தி, யதோ வுத்தம் பாளியம் – ‘‘யம் கோ² பனாயமாயஸ்மா த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, க³ம்பீ⁴ரோ ஸோ த⁴ம்மோ து³த்³த³ஸோ து³ரனுபோ³தோ⁴’’திஆதி³. லுப்³ப⁴ந்தீதி லோப⁴னீயா யதா² ‘‘அபாயக³மனீயா’’தி ஆஹ ‘‘லோப⁴னீயேஸு த⁴ம்மேஸூதி லோப⁴த⁴ம்மேஸூ’’தி. யதா² வா ரூபாதி³த⁴ம்மா லோப⁴னீயா, ஏவம் லோபோ⁴தி ஆஹ ‘‘லோப⁴னீயேஸு த⁴ம்மேஸூதி லோப⁴த⁴ம்மேஸூ’’தி. தேனேவாஹ – ‘‘யம் லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதி, ஏத்த² நிவிஸமானா நிவிஸதீ’’தி (தீ³. நி. 2.400; ம. நி. 1.133; விப⁴. 203). ஏஸே நயோ ஸேஸபத³த்³வயேபி.
432. நிவேஸேதீதி ட²பேதி பட்ட²பேதி. பயிருபாஸதீதி உபட்டா²னவஸேன உபக³ந்த்வா நிஸீத³தி. ஸுய்யதி ஏதேனாதி ஸோதந்தி ஆஹ ‘‘பஸாத³ஸோத’’ந்தி. தஞ்ஹி ஸவனாய ஓத³ஹிதப்³ப³ந்தி. தா⁴ரேதி ஸந்தா⁴ரேதி தத்தே²வ மனம் ட²பேதி. அத்த²தோதி யதா²வுத்தஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ அத்த²தோ. காரணதோதி யுத்திதோ ஹேதுதா³ஹரணேஹி உபபத்திதோ. ஓலோகனந்தி ஏவமேதந்தி யதா²ஸபா⁴வதோ பஞ்ஞாசக்கு²னா த³ட்ட²ப்³ப³தம் க²மந்தி, தஞ்ச மஹந்தஸ்ஸ மணினோ பஜ்ஜலந்தஸ்ஸ விய ஆவிகத்வா அத்த²ஸ்ஸ சித்தே உபட்டா²னந்தி ஆஹ ‘‘இதா⁴’’திஆதி³. கத்துகம்யதாச²ந்தோ³தி கத்துகாமதாஸங்கா²தோ குஸலச்ச²ந்தோ³. வாயமதீதிஆதி³தோ சதுன்னம்பி வீரியானம் வஸேன வாயாமம் பரக்கமம் கரோதி. மக்³க³பதா⁴னம் பத³ஹதீதி மக்³கா³வஹம் மக்³க³பரியாபன்னஞ்ச ஸம்மப்பதா⁴னம் பத³ஹதி, பத³ஹனவஸேன தம் பரிபூரேதி. பரமஸச்சந்தி அமோக⁴த⁴ம்மத்தா பரமத்த²ஸச்சம். ஸஹஜாதனாமகாயேனாதி மக்³க³பஞ்ஞாஸஹஜாதனாமகாயேன. ததே³வாதி ததே³வ பரமஸச்சம் நிப்³பா³னம். தேனேவாஹ – ‘‘ஸச்சி²கிரியாபி⁴ஸமயேன விபூ⁴தம் பாகடம் கரோந்தோ பஸ்ஸதீ’’தி.
433-4. மக்³கா³னுபோ³தோ⁴தி மக்³க³படிபாடியா போ³தோ⁴ பு³ஜ்ஜ²னம், யேஸம் கிலேஸானம் ஸமுச்சி²ந்த³னவஸேன மக்³க³ப்படிவேதோ⁴, தேஸம் படிபஸ்ஸம்ப⁴னவஸேன பவத்தமானம் ஸாமஞ்ஞப²லம், மக்³கே³ன படிவித்³தா⁴னி ஸச்சானி, பரமத்த²ஸச்சமேவ வா அனுரூபபு³ஜ்ஜ²னந்தி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘ஸச்சானுப்பத்தீதி ப²லஸச்சி²கிரியா’’தி வுத்தம். ஏவஞ்ஹி ஸதி ஹேட்டா² வுத்தா ஸத்³தா⁴படிலாபா⁴த³யோ த்³வாத³ஸ த⁴ம்மா ஸச்சானுப்பத்தியா உபகாரா ஹோந்தி, தஸ்மா வுத்தம் ‘‘தேஸம்யேவாதி ஹேட்டா² வுத்தானம் த்³வாத³ஸன்ன’’ந்தி. நாயம் ‘‘தேஸம்யேவா’’தி பத³ஸ்ஸ அத்தோ². ஸதிபி குஸலவிபாகாதி³பா⁴வேன நானத்தே வத்தா²ரம்மணபூ⁴மிகிச்சாதி³வஸேன பன ஸதி³ஸாதி உபாயதோவ மக்³க³த⁴ம்மா ஆஸேவிதா ப³ஹுலீகதா ப²லபூ⁴தாதி வத்தப்³ப³தம் அரஹதீதி தம்ஸதி³ஸே தப்³போ³ஹாரம் கத்வா ‘‘தேஸம் மக்³க³ஸம்பயுத்தத⁴ம்மான’’ந்தி வுத்தம். ஏவஞ்ஹி ஆஸேவனாக³ஹணம் ஸமத்தி²தம், ந அஞ்ஞதா². ந ஹி ஏகசித்தக்க²ணிகானம் மக்³க³த⁴ம்மானம் ஆஸேவனா, ப³ஹுலீகம்மம் வா அத்தீ²தி. துலனாதி விபஸ்ஸனா. ஸா ஹி வுட்டா²னகா³மினிபூ⁴தா மக்³க³ப்பதா⁴னஸ்ஸ ப³ஹுகாரா தஸ்ஸ அபா⁴வே மக்³க³ப்பதா⁴னஸ்ஸேவ அபா⁴வதோ, ஏவம் உஸ்ஸாஹோ துலனாய ச²ந்தோ³ உஸ்ஸாஹஸ்ஸ ப³ஹுகாரோதிஆதி³னா ஹேட்டி²மஸ்ஸ உபரிமூபகாரதம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவாதி ஆஹ – ‘‘இமினா நயேன ஸப்³ப³பதே³ஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³’’தி. ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.
சங்கீஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.