10. அபண்ணகஸுத்தவண்ணனா
93. நானாவிதா⁴தி நானாவித⁴தி³ட்டி²கா ஸமணப்³ராஹ்மணாதி பப்³ப³ஜ்ஜாமத்தேன ஸமணா, ஜாதிமத்தேன ப்³ராஹ்மணா ச. த³ஸ்ஸனந்தி தி³ட்டி². க³ஹிதந்தி அபி⁴னிவிஸ்ஸ க³ஹிதம். இதி தே அத்தனோ த³ஸ்ஸனம் க³ஹேதுகாமா புச்ச²ந்தி. வினா த³ஸ்ஸனேன லோகோ ந நிய்யாதீதி விமோக்க²பா⁴வனாய ஏகேன த³ஸ்ஸனேன வினா லோகோ ஸம்ஸாரது³க்க²தோ ந நிக³ச்ச²தி. ஏகதி³ட்டி²யம்பி பதிட்டா²தும் நாஸக்கி²ம்ஸு ஸத்³தா⁴காராபா⁴வதோ. ததா² ஹி தே இமாய தே³ஸனாய ஸரணேஸு பதிட்ட²ஹிம்ஸு. யஸ்மா அவிபரீதே ஸத்³தே⁴ய்யவத்து²ஸ்மிம் உப்பன்னஸத்³தா⁴ ‘‘ஆகாரவதீ’’தி அதி⁴ப்பேதா, தஸ்மா யோ லோகே அவிபரீதத⁴ம்மதே³ஸனா, அயமேவேஸாதி பவத்தா மக்³க³ஸாத⁴னக³தாய ஸத்³தா⁴ய காரணபா⁴வதோ தன்னிஸ்ஸயா ஸத்³தா⁴, ஸா ஆகாரவதீதி வுத்தா. அவத்து²ஸ்மிஞ்ஹி ஸத்³தா⁴ அயுத்தகாரணதாய ந ஆகாரவதீ. ஆகாரவதீதி ஏத்த² வதீ-ஸத்³தோ³ ந கேவலம் அத்தி²தாமத்ததீ³பகோ, அத² கோ² அதிஸயத்த²தீ³பகோ பாஸம்ஸத்த²தீ³பகோ வா த³ட்ட²ப்³போ³. தேன ஆகாரவதீதி ஸத்³தே⁴ய்யவத்து²வஸேன அதிஸயகாரணவதீதி வா பாஸம்ஸகாரணவதீதி வா அயமேத்த² அத்தோ². அபண்ணகோதி ஏத்த² யதா² கஞ்சி அத்த²ம் ஸாதே⁴தும் ஆரத்³த⁴ஸ்ஸ பயோகோ³ விரத்³தோ⁴, தத்த² அகாரகோ விய ஹோதி புனபி ஆரபி⁴தப்³ப³தாய. அவிரத்³தோ⁴ பன அத்த²ஸ்ஸ ஸாத⁴னதோ அபண்ணகோ, ஏவம் அயம்பி த⁴ம்மோ அபி⁴ப⁴வித்வா பவத்தனதோ ஏகம்ஸதோ ‘‘அபண்ணகோ’’தி வுத்தோ. தேனாஹ ‘‘அவிரத்³தோ⁴ அத்³வேஜ்ஜ²கா³மீ ஏகம்ஸகா³ஹிகோ’’தி.
94. தப்³பி³பச்சனீகபூ⁴தாதி தஸ்ஸா மிச்சா²தி³ட்டி²யா பச்சனீகபூ⁴தா.
95. நேஸந்தி குஸலானம் த⁴ம்மானம். அகுஸலதோ நிக்க²ந்தபா⁴வேதி அஸம்கிலிட்ட²பா⁴வே. ஆனிஸம்ஸோதி ஸுத்³த⁴விபாகதா. விஸுத்³தி⁴பக்கோ²தி விஸுத்³தி⁴பா⁴வோ பரியோதா³ததா. அபூ⁴தத⁴ம்மஸ்ஸ தி³ட்டி²பா⁴வஸ்ஸ ஸஞ்ஞாபனா ஆசிக்க²னா அபூ⁴தத⁴ம்மஸஞ்ஞாபனா. ஸாவஜ்ஜேஸு பரமவஜ்ஜே மிச்சா²த³ஸ்ஸனே பக்³க³ஹணந்தி குதோ ஸுஸீல்யஸ்ஸ பக்³க³ஹோதி ஆஹ – ‘‘மிச்சா²த³ஸ்ஸனம் க³ண்ஹந்தஸ்ஸேவ ஸுஸீல்யம் பஹீனம் ஹோதீ’’தி. மிச்சா²தி³ட்டி²ஆத³யோதி ஏத்த² மிச்சா²ஸங்கப்போ பரலோகாபா⁴வசிந்தா, மிச்சா²வாசா பரலோகாபா⁴வவாத³பூ⁴தோ முஸாவாதோ³, அரியானம் பச்சனீகதாத³யோ. அபராபரம் உப்பஜ்ஜனவஸேனாதி புனப்புனம் சித்தே உப்பஜ்ஜனவஸேன. பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மாதி பச்சவேக்க²ணஸஞ்ஞாபனாதி³காலே உப்பஜ்ஜனகா ததா²பவத்தா அகுஸலக²ந்தா⁴.
கலிக்³க³ஹோதி அனத்த²பரிக்³க³ஹோ. ஸோ பன யஸ்மா தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அபி⁴ஸம்பராயஞ்ச பராஜயோ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘பராஜயக்³கா³ஹோ’’தி. து³ஸ்ஸமத்தோதி ஏத்த² து³-ஸத்³தோ³ ‘‘ஸமாதி³ன்னோ’’தி ஏத்தா²பி ஆனேத்வா யோஜேதப்³போ³தி ஆஹ ‘‘து³ப்பராமட்டோ²’’தி. யதா² து³ப்பராமட்டோ² ஹோதி, ஏவம் ஸமாதி³ன்னோ து³ஸ்ஸமத்தோ து³ஸமாதி³ன்னோ வுத்தோ. ஸகவாத³மேவ ப²ரித்வாதி அத்தனோ நத்தி²கவாத³மேவ ‘‘இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞ’’ந்தி (ம. நி. 2.187; 3.27-28) அவதா⁴ரேந்தோ அஞ்ஞஸ்ஸ ஓகாஸஅதா³னவஸேன ப²ரித்வா. தேனாஹ ‘‘அதி⁴முச்சித்வா’’தி. ‘‘ஸம்பு³த்³தோ⁴’’திஆதி³ அதி⁴முச்சனாகாரத³ஸ்ஸனம். ரிஞ்சதீதி விவேசேதி அபனேதி. தேனாஹ ‘‘வஜ்ஜேதீ’’தி.
96. கடக்³க³ஹோதி கதம் ஸப்³ப³ஸோ ஸித்³தி⁴மேவ கத்வா க³ஹணம். ஸோ பன ஜயலாபோ⁴ ஹோதீதி வுத்தம் ‘‘ஜயக்³கா³ஹோ’’தி. ஸுக்³க³ஹிதோதி ஸுட்டு²கரணவஸேன க³ஹிதோ. ஸுபராமட்டோ²தி ஸுட்டு² பராபரம் ஆஸேவனவஸேன ஆமட்டோ². உப⁴யேனபி தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதூபசிதபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி, ஸோத்தி²பா⁴வாவஹத்தஞ்ச ஸக்³கு³பபத்திஸம்வத்தனதோ பாபஸபா⁴வபஹானதோ ச.
97. ஸஹத்தா² கரோந்தஸ்ஸாதி (தீ³. நி. டீ. 1.166; ஸம். நி. டீ. 2.3.211) ஸஹத்தே²னேவ கரோந்தஸ்ஸ. நிஸ்ஸக்³கி³யதா²வராத³யோபி இத⁴ ஸஹத்த²கரணேனேவ ஸங்க³ஹிதா. பசனம் த³ஹனம் விபா³த⁴னந்தி ஆஹ ‘‘த³ண்டே³ன பீளேந்தஸ்ஸா’’தி. ஸோகம் ஸயம் கரோந்தஸ்ஸாதி பரஸ்ஸ ஸோககாரணம் ஸயம் கரோந்தஸ்ஸ, ஸோகம் வா உப்பாதே³ந்தஸ்ஸ. பரேஹி அத்தனோ வசனகரேஹி. ஸயம்பி ப²ந்த³தோதி பரஸ்ஸ விபா³த⁴னபயோகே³ன ஸயம்பி ப²ந்த³தோ. அதிபாதயதோதி பத³ம் ஸுத்³த⁴கத்துஅத்தே² ஹேதுகத்துஅத்தே² ச வத்ததீதி ஆஹ ‘‘ஹனந்தஸ்ஸபி ஹனாபேந்தஸ்ஸாபீ’’தி.
க⁴ரஸ்ஸ பி⁴த்தி அந்தோ ப³ஹி ச ஸந்தி⁴தா ஹுத்வா டி²தா க⁴ரஸந்தி⁴. கிஞ்சிபி அஸேஸேத்வா நிரவஸேஸமேவ லோபோதி நில்லோபோ. ஏகாகா³ரே நியுத்தோ விலோபோ ஏகாகா³ரிகோ. பரிதோ ஸப்³ப³ஸோ பந்தே² ஹனனம் பரிபந்தோ². பாபம் ந கரீயதி புப்³பே³ அஸதோ உப்பாதே³தும் அஸக்குணேய்யத்தா, தஸ்மா நத்தி² பாபம். யதி³ ஏவம் கத²ம் ஸத்தா பாபம் படிபஜ்ஜந்தீதி ஆஹ – ‘‘ஸத்தா பன கரோமாதி ஏவம்ஸஞ்ஞினோ ஹோந்தீ’’தி. ஏவம் கிரஸ்ஸ ஹோதி ‘‘இமேஸஞ்ஹி ஸத்தானம் ஹிம்ஸாதி³கிரியா ந அத்தானம் பு²ஸதி தஸ்ஸ நிச்சதாய நிப்³பி³காரத்தா, ஸரீரம் பன அசேதனம் கட்ட²கலிங்க³ரூபமம், தஸ்மிம் விகோபிதேபி ந கிஞ்சி பாப’’ந்தி. கு²ரனேமினாதி நிஸிதகு²ரமயனேமினா. க³ங்கா³ய த³க்கி²ணதி³ஸா அப்பதிரூபதே³ஸோ, உத்தரதி³ஸா பதிரூபதே³ஸோதி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘த³க்கி²ணஞ்சே’’திஆதி³ வுத்தந்தி ‘‘த³க்கி²ணதீரே மனுஸ்ஸா கக்க²ளா’’திஆதி³மாஹ.
மஹாயாக³ந்தி மஹாவிஜிதயஞ்ஞஸதி³ஸம் மஹாயாக³ம். ஸீலஸம்யமேனாதி காயிகவாசஸிகஸம்வரேன. ஸச்சவசனேனாதி ஸச்சவாசாய. தஸ்ஸ விஸும் வசனம் லோகே க³ருதரபுஞ்ஞஸம்மதபா⁴வதோ. யதா² ஹி பாபத⁴ம்மேஸு முஸாவாதோ³ க³ரு, ஏவம் புஞ்ஞத⁴ம்மேஸு ஸச்சவாசா. தேனாஹ ப⁴க³வா – ‘‘ஏகம் த⁴ம்மமதீதஸ்ஸா’’திஆதி³ (த⁴. ப. 176). வுத்தனயேனேவாதி கண்ஹபக்கே² வுத்தனயேன. தத்த² ஹி – ‘‘நத்தி² பாபம், நத்தி² பாபஸ்ஸ ஆக³மோ’’தி ஆக³தம், இத⁴ ‘‘அத்தி² புஞ்ஞம், அத்தி² புஞ்ஞஸ்ஸ ஆக³மோ’’தி ஆக³தம், அயமேவ விஸேஸோ. ஸேஸம் வுத்தஸதி³ஸமேவாதி ‘‘தேஸமேதம் பாடிகங்க²’’ந்தி ஏவமாதி³ம் ஸந்தா⁴ய வத³தி, தம் ஹேட்டா² புரிமவாரஸதி³ஸம்.
100. உப⁴யேனாதி ஹேதுபச்சயபடிஸேத⁴வசனேன. ஸம்கிலேஸபச்சயந்தி ஸம்ஸாரே பரிப்³ப⁴மனேன கிலின்னஸ்ஸ மலினபா⁴வஸ்ஸ காரணம். வுத்தவிபரியாயேன விஸுத்³தி⁴பச்சயந்தி ஸத்³த³த்தோ² வேதி³தப்³போ³. ப³லந்திஆதீ³ஸு ஸத்தானம் ஸம்கிலேஸாவஹம் வோதா³னாவஹஞ்ச உஸ்ஸாஹஸங்கா²தம் ப³லம் வா, ஸூரவீரபா⁴வஸங்கா²தம் வீரியம் வா, புரிஸேன கத்தப்³போ³ புரிஸதா²மோ வா, ஸோ ஏவ பரம் பரம் டா²னம் அக்கமனப்பத்தியா புரிஸபரக்கமோ வா நத்தி² ந உபலப்³ப⁴தி.
ஸத்வயோக³தோ, ரூபாதீ³ஸு ஸத்தவிஸத்ததாய ச ஸத்தா. பாணனதோ அஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸவஸேன பவத்தியா பாணா. தே பன ஸோ ஏகிந்த்³ரியாதி³வஸேன விப⁴ஜித்வா வத³தீதி ஆஹ ‘‘ஏகிந்த்³ரியோ’’திஆதி³. அண்ட³கோஸாதீ³ஸு ப⁴வனதோ பூ⁴தாதி வுச்சந்தீதி ஆஹ ‘‘அண்ட³கோஸ…பே… வத³ந்தீ’’தி. ஜீவனதோ பாணம் தா⁴ரேந்தோ விய வட்³ட⁴னதோ ஜீவாதி ஏவம் ஸத்தபாணபூ⁴தஜீவேஸு ஸத்³த³த்தோ² வேதி³தப்³போ³. நத்தி² ஏதேஸம் ஸம்கிலேஸவிஸுத்³தீ⁴ஸு வஸோதி அவஸா. நத்தி² நேஸம் ப³லம் வீரியஞ்சாதி அப³லா அவீரியா. நியததாதி அச்சே²ஜ்ஜஸுத்தாவுதாபே⁴ஜ்ஜமணி விய நியதபவத்தனதாய க³திஜாதிப³ந்த⁴பஜஹவஸேன நியாமோ. தத்த² தத்த² க³மனந்தி ச²ன்னம் அபி⁴ஜாதீனம் தாஸு தாஸு க³தீஸு உபக³மனம் ஸமவாயேன ஸமாக³மோ. ஸபா⁴வோயேவாதி யதா² கண்டகஸ்ஸ திக்க²தா, கபி³ட்ட²ப²லானம் பரிமண்ட³லதா, மிக³பக்கீ²னம் விசித்தாகாரதா, ஏவம் ஸப்³ப³ஸ்ஸபி லோகஸ்ஸ ஹேதுபச்சயேன வினா ததா² ததா² பரிணாமோ, அயம் ஸபா⁴வோயேவ அகித்திமோயேவ. தேனாஹ ‘‘யேன ஹீ’’திஆதி³.
ஸகுணே ஹனதீதி ஸாகுணிகோ, ததா² ஸூகரிகோ. லுத்³தோ³தி அஞ்ஞோபி யோ கோசி மாக³விகோ நேஸாதோ³. பாபகம்மபஸுததாய கண்ஹாபி⁴ஜாதி நாம. பி⁴க்கூ²தி ஸாகியா பி⁴க்கூ², மச்ச²மம்ஸகா²த³னதோ நீலாபி⁴ஜாதீதி வத³ந்தி. ஞாயலத்³தே⁴பி பச்சயே பு⁴ஞ்ஜமானா ஆஜீவகஸமயஸ்ஸ விலோமகா³ஹிதாய ‘‘பச்சயேஸு கண்டகே பக்கி²பித்வா கா²த³ந்தீ’’தி வத³ந்தி. ஏகே பப்³ப³ஜிதா, யே ஸவிஸேஸம் அத்தகிலமதா²னுயோக³மனுயுத்தா. ததா² ஹி தே கண்டகே வத்தேந்தா விய ஹோந்தீதி கண்டகவுத்திகாதி வுத்தா. ட²த்வா பு⁴ஞ்ஜனதா³னபடிக்கே²பாதி³வதஸமாயோகே³ன பண்ட³ரதரா. அசேலகஸாவகாதி ஆஜீவகஸாவகே வத³தி. தே கிர ஆஜீவகலத்³தி⁴யா விஸுத்³த⁴சித்ததாய நிக³ண்டே²ஹிபி பண்ட³ரதரா. நந்தா³த³யோ ஹி ததா²ரூபாய படிபத்தியா பத்தப்³பா³, தஸ்மா நந்தா³த³யோ நிக³ண்டே²ஹி ஆஜீவகஸாவகேஹி ச பண்ட³ரதராதி வுத்தா ‘‘ஸுக்காபி⁴ஜாதீ’’தி.
அயமேதேஸம் லத்³தீ⁴தி ஸாகுணிகாதி³பா⁴வூபக³மனேன கண்ஹாபி⁴ஜாதிஆதீ³ஸு து³க்க²ம் ஸுக²ஞ்ச படிஸம்வேதே³ந்தா அனுக்கமேன மஹாகப்பானம் சுல்லாஸீதிஸஹஸ்ஸானி கே²பேத்வா ஆஜீவகபா⁴வூபக³மனேன பரமஸுக்காபி⁴ஜாதியம் ட²த்வா ஸம்ஸாரதோ ஸுஜ்ஜ²ந்தீதி அயம் தேஸம் நியதி ஆஜீவகானம் லத்³தி⁴.
‘‘நத்தி² தி³ன்ன’’ந்தி வத³ந்தோ நத்தி²கோ தா³னஸ்ஸ ப²லம் படிக்கி²பதீதி ஆஹ – ‘‘நத்தி²கதி³ட்டி² விபாகம் படிபா³ஹதீ’’தி. ததா² சேவ ஹேட்டா² ஸம்வண்ணிதம் ‘‘நத்தி²கதி³ட்டி² ஹி நத்தி²தமாஹா’’தி. அஹேதுகதி³ட்டி² உப⁴யந்தி கம்மம் விபாகஞ்ச உப⁴யம். ஸோ ஹி ‘‘அஹேதூ அபச்சயா ஸத்தா ஸம்கிலிஸ்ஸந்தி விஸுஜ்ஜ²ந்தீ’’தி வத³ந்தோ கம்மஸ்ஸ விய விபாகஸ்ஸபி ஸம்கிலேஸவிஸுத்³தீ⁴னம் பச்சயத்தாபா⁴வவசனதோ தது³ப⁴யம் படிபா³ஹதி நாம. விபாகோ படிபா³ஹிதோ ஹோதி அஸதி கம்மே விபாகாபா⁴வதோ. கம்மம் படிபா³ஹிதம் ஹோதி அஸதி விபாகே கம்மஸ்ஸ நிரத்த²கபா⁴வாபத்திதோ. அத்த²தோதி ஸரூபேன. உப⁴யபடிபா³ஹகாதி விஸும் விஸும் தம்தம்தி³ட்டி²தா வுத்தாபி ஸப்³பே³ தே நத்தி²காத³யோ நத்தி²கதி³ட்டி²ஆதி³வஸேன பச்சேகம் திவித⁴தி³ட்டி²கா ஏவ உப⁴யபடிபா³ஹகத்தா. ‘‘உப⁴யபடிபா³ஹகா’’தி ஹி ஹேதுவசனம். அஹேதுகவாதா³ சாதிஆதி³ படிஞ்ஞாவசனம். யோ ஹி விபாகபடிபா³ஹனேன நத்தி²கதி³ட்டி²கோ, ஸோ அத்த²தோ கம்மபடிபா³ஹனேன அகிரியதி³ட்டி²கோ, உப⁴யபடிபா³ஹனேன அஹேதுகதி³ட்டி²கோ ச ஹோதி. ஸேஸத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ.
ஸஜ்ஜா²யந்தீதி தம் தி³ட்டி²தீ³பகம் க³ந்த²ம் உக்³க³ஹேத்வா பட²ந்தி. வீமம்ஸந்தீதி தஸ்ஸ அத்த²ம் விசாரேந்தி. தேஸந்திஆதி³ வீமம்ஸனாகாரத³ஸ்ஸனம். தஸ்மிம் ஆரம்மணேதி யதா²பரிகப்பிதகம்மப²லாபா⁴வதீ³பகே ‘‘நத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³னயப்பவத்தாய லத்³தி⁴யா ஆரம்மணே. மிச்சா²ஸதி ஸந்திட்ட²தீதி ‘‘நத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³வஸேன அனுஸ்ஸவூபலத்³தே⁴ அத்தே² ததா³காரபரிவிதக்கனேஹி ஸவிக்³க³ஹே விய ஸரூபதோ சித்தஸ்ஸ பச்சுபட்டி²தே சிரகாலபரிசயேன ‘‘ஏவமேத’’ந்தி நிஜ்ஜா²னக்க²மபா⁴வூபக³மனேன நிஜ்ஜா²னக்க²ந்தியா ததா² க³ஹிதே புனப்புனம் ததே²வ ஆஸேவந்தஸ்ஸ ப³ஹுலீகரோந்தஸ்ஸ மிச்சா²விதக்கேன ஸமாதி³யமானா மிச்சா²வாயாமுபத்த²ம்பி⁴தா அதம்ஸபா⁴வம் ‘‘தம்ஸபா⁴வ’’ந்தி க³ண்ஹந்தீ மிச்சா²ஸதீதி லத்³த⁴னாமா தம்லத்³தி⁴ஸஹக³தா தண்ஹா ஸந்திட்ட²தி. சித்தம் ஏகக்³க³ம் ஹோதீதி யதா²வுத்தவிதக்காதி³பச்சயலாபே⁴ன தஸ்மிம் ஆரம்மணே அவட்டி²ததாய அனேகக்³க³ம் பஹாய ஏகக்³க³ம் அப்பிதம் விய ஹோதி. மிச்சா²ஸமாதி⁴பி ஹி பச்சயவிஸேஸேஹி லத்³த⁴பா⁴வனாப³லேஹி கதா³சி ஸமாதா⁴னபதிரூபகிச்சகரோ ஹோதியேவ வாலவிஜ்ஜ²னாதீ³ஸு வியாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஜவனானி ஜவந்தீதி அனேகக்க²த்தும் தேனாகாரேன புப்³ப³பா⁴கி³யேஸு ஜவனவாரேஸு பவத்தேஸு ஸப்³ப³பச்சி²மே ஜவனவாரே ஸத்த ஜவனானி ஜவந்தி. பட²மஜவனே பன ஸதேகிச்சா² ஹோந்தி, ததா² து³தியாதீ³ஸூதி த⁴ம்மஸபா⁴வத³ஸ்ஸனமேதம், ந பன தஸ்மிம் க²ணே தேஸம் ஸதேகிச்ச²பா⁴வாபாத³னம் கேனசி ஸக்கா காதும்.
தத்தா²தி தேஸு தீஸு மிச்சா²த³ஸ்ஸனேஸு. கோசி ஏகம் த³ஸ்ஸனம் ஓக்கமதீதி யஸ்ஸ ஏகஸ்மிம்யேவ அபி⁴னிவேஸோ ஆஸேவனா ச பவத்தா, ஸோ ஏகம்யேவ த³ஸ்ஸனம் ஓக்கமதி. யஸ்ஸ பன த்³வீஸு, தீஸுபி வா அபி⁴னிவேஸனா பவத்தா, ஸோ த்³வே தீணி ஓக்கமதி. ஏதேன யா புப்³பே³ உப⁴யபடிபா³ஹனதாமுகே²ன வுத்தா அத்த²ஸித்³தா⁴ ஸப்³ப³தி³ட்டி²கதா, ஸா புப்³ப³பா⁴கி³யா. யா பன மிச்ச²த்தனியாமோக்கந்தி பூ⁴தா, ஸா யதா²ஸகம் பச்சயஸமுதா³க³மஸித்³தி⁴தோ பி⁴ன்னாரம்மணானம் விய விஸேஸாதி⁴க³மானம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஏகஜ்ஜ²ம் அனுப்பத்தியா அஸம்கிண்ணா ஏவாதி த³ஸ்ஸேதி. ஏகஸ்மிம் ஓக்கந்தேபீதிஆதி³னா திஸ்ஸன்னம்பி தி³ட்டீ²னம் ஸமானப³லதம் ஸமானப²லதஞ்ச த³ஸ்ஸேதி, தஸ்மா திஸ்ஸோபி சேதா ஏகஸ்ஸ உப்பன்னா அஞ்ஞமஞ்ஞம் அப்³போ³கிண்ணா ஏவ, ஏகாய விபாகே தி³ன்னே இதரா அனுப³லப்பதா³யிகா ஹோந்தி. வட்டகா²ணு நாமாதி இத³ம் வசனம் நேய்யத்த²ம், ந நீதத்த²ந்தி தம் விவரித்வா த³ஸ்ஸேதும் கிம் பனேஸாதிஆதி³ வுத்தம், அகுஸலம் நாமேதம் அப³லம் து³ப்³ப³லம், ந குஸலம் விய மஹாப³லந்தி ஆஹ – ‘‘ஏகஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே நியதோ’’தி. அஞ்ஞதா² ஸம்மத்தனியாமோ விய மிச்ச²த்தனியாமோபி அச்சந்திகோ ஸியா. யதி³ ஏவம் வட்டகா²ணுகஜோதனா கத²ந்தி ஆஹ ‘‘ஆஸேவனவஸேன பனா’’திஆதி³, தஸ்மா யதா² ‘‘ஸகிம் நிமுக்³கோ³ நிமுக்³கோ³வ ஹோதீ’’தி (அ. நி. 7.15) வுத்தம், ஏவம் வட்டகா²ணுகஜோதனா. யாதி³ஸே ஹி பச்சயே படிச்ச அயம் தம்தம்த³ஸ்ஸனம் ஓக்கந்தோ புன கதா³சி தப்படிபக்கே² பச்சயே படிச்ச ததோ ஸீஸுக்கி²பனமஸ்ஸ ந ஹோதீதி ந வத்தப்³ப³ம். தேன வுத்தம் ‘‘யேபு⁴ய்யேனா’’தி.
தஸ்மாதி யஸ்மா ஏவம் ஸம்ஸாரகா²ணுபா⁴வஸ்ஸபி பச்சயோ அகல்யாணஜனோ, தஸ்மா. பூ⁴திகாமோதி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகபரமத்தா²னம் வஸேன அத்தனோ கு³ணேஹி வட்³டி⁴காமோ. யம் பனேத்த² கேசி வத³ந்தி ‘‘யதா² சிரகாலபா⁴வனாய பரிபாகூபக³மலத்³த⁴ப³லத்தா உபனிஸ்ஸயகுஸலா அகுஸலே ஸப்³ப³ஸோ ஸமுச்சி²ந்த³ந்தி, ஏவம் அகுஸலத⁴ம்மா ததோபி சிரகாலபா⁴வனாஸம்ப⁴வதோ லத்³த⁴ப³லா ஹுத்வா கதா³சி குஸலத⁴ம்மேபி ஸமுச்சி²ந்த³ந்தி. ஏவஞ்ச கத்வா த³ள்ஹமிச்சா²பி⁴னிவேஸஸ்ஸ மிச்சா²தி³ட்டி²கஸ்ஸ வட்டகா²ணுகபா⁴வஜோதனாபி ஸமத்தி²தா ஹோதீ’’தி யதா² தம் ‘‘வஸ்ஸப⁴ஞ்ஞானம் தி³ட்டீ²’’தி, தம் ந, மிச்ச²த்தனியதத⁴ம்மானம் சிரகாலபா⁴வனாமத்தேன ந படிபக்க²ஸ்ஸ பஜஹனஸமத்த²தா, அத² கோ² த⁴ம்மதாஸித்³தே⁴ன பச்சயவிஸேஸாஹிதஸாமத்தி²யேன அத்தனோ பஹாயகஸபா⁴வேன பஹாயகபா⁴வோ பா⁴வனாகுஸலானம்யேவ வுத்தோ, அகுஸலானம்யேவ ச பஹாதப்³ப³பா⁴வோ ‘‘த³ஸ்ஸனேன பஹாதப்³பா³’’திஆதி³னா நயேன, அகுஸலானம்யேவ து³ப்³ப³லபா⁴வோ ‘‘அப³லானம் ப³லீயந்தீ’’திஆதி³னா (ஸு. நி. 776; மஹானி. 5) (யுத்தினாபி நாமதோ வா அதி⁴க³மனியோ ஆலோகோ ஆலோகபா⁴வதோ பா³ஹிராரணேகா விய ந சேத்த² படிஞ்ஞத்தே பா⁴வேஸதா ஸோதுனோ ஆஸம்கிதப்³பா³ விஸேஸவஸ்ஸ ஸாதே⁴தப்³ப³தோ ஸாமஞ்ஞஸ்ஸ ச ஸோதுபா⁴வேன அதி⁴ப்பேதத்தா வேத³-ஸத்³த³ஸ்ஸ லோபோ தீ³பே ஸபா⁴வே ஸாத⁴னே யதா² தம் ஸத்³த³யபா⁴வஸ்ஸ நாபி விஸுத்³த⁴கஅனுமானாதி³விரோத⁴ஸம்பா⁴வதோ. ந ஹி ஸக்கா அந்தராலோகஸ்ஸ பா³ஹிராலோகஸ்ஸ விய ரூபகாயம் உபாதா³ய ரூபதா சக்கு²விஞ்ஞேய்யத்தாதி³கே பதிட்டா²பேதும் ஸக்காதி வுத்தம், நனுபி அந்தராலோகோ அவிக்³க³ஹத்தா வேத³னா வியாதி ஸத்³தே⁴வ ஞாணாலோகஸ்ஸ அவிஜ்ஜந்த⁴காரா விய வித⁴மனியபா⁴வே ஸப்³பே³ஸம்பி குஸலத⁴ம்மானம் கேனசிபி அகுஸலத⁴ம்மேன ஸமுச்சி²ந்த³னியதா ஸித்³தா⁴வ ஹோதி). வட்டகா²ணுகசோத³னாய யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² வுத்தமேவாதி திட்ட²தேஸா பா³லஜனவிகத்த²னா.
103. ஜா²னசித்தமயாதி ரூபாவசரஜ்ஜா²னசித்தேன நிப்³ப³த்தா. ததா² ஹி தேஸம் விஸேஸேன ஜா²னமனஸா நிப்³ப³த்தத்தா ‘‘மனோமயா’’தி வுத்தா, அவிஸேஸேன பன அபி⁴ஸங்கா²ரமனஸா ஸப்³பே³பி ஸத்தா மனோமயா ஏவ. ஸஞ்ஞாமயாதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. தேனாஹ ‘‘அரூபஜ்ஜா²னஸஞ்ஞாயா’’தி. அயந்தி ரூபிதாபா⁴வபடிபஜ்ஜனகபுக்³க³லோ. அப்படிலத்³த⁴ஜ்ஜா²னோதி அனதி⁴க³தரூபஜ்ஜா²னோ. தஸ்ஸபீதி தக்கினோபி. ரூபஜ்ஜா²னே கங்கா² நத்தி² அனுஸ்ஸவவஸேன லத்³த⁴வினிச்ச²யத்தா.
104. ஸாராகா³யாதி ஸராக³பா⁴வாய. ஸந்திகேதி ஸமீபே, ந தா²மக³தா தி³ட்டி²னாதிதூ³ரத்தா ஸராகா³, ந ஸம்பயுத்தத்தா. ஸா ஹி ந தா²மக³தா வட்டபரியாபன்னேஸு த⁴ம்மேஸு ரஜ்ஜதீதி விஞ்ஞாயதீதி ஆஹ – ‘‘ராக³வஸேன வட்டே ரஜ்ஜனஸ்ஸா’’தி. ஸப்³பே³பி ஸம்யோஜனா தண்ஹாவஸேனேவ ஸம்ப⁴வந்தீதி ஆஹ – ‘‘தண்ஹாவஸேன ஸம்யோஜனத்தா²யா’’தி. ஆருப்பே பனஸ்ஸ கங்கா² நத்தீ²தி அனுஸ்ஸவவஸேன லத்³த⁴னிச்ச²யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். காமம் து³க்³க³திது³க்கா²னம் ஏகந்தஸம்வத்தனேன நத்தி²கதி³ட்டி²ஆதீ³னம் அபண்ணகதா பாகடா ஏவ, நிப்பரியாயேன பன அனவஜ்ஜஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஏகந்தஸாத⁴கம் அபண்ணகந்தி கத்வா சோத³னா, ஸாவஜ்ஜஸ்ஸபி அத்த²ஸ்ஸ ஸாத⁴னே ஏகம்ஸிகபா⁴வம் க³ஹேத்வா பரிஹாரோ. தேனாஹ ‘‘க³ஹணவஸேனா’’திஆதி³. தேன ருள்ஹீவஸேன ‘‘நத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதீ³னி அபண்ணகங்கா³னி ஜாதானீதி த³ஸ்ஸேதி.
105. ஹேட்டா² தயோ புக்³க³லாவ ஹோந்தீதி அத்தந்தபோ பரந்தபோதி இமஸ்மிம் சதுக்கே ஹேட்டா² தயோ புக்³க³லா ஹோந்தி. யதா²வுத்தா பஞ்சபி புக்³க³லா து³ப்படிபன்னாவ, ததோ அத்தி²கவாதா³த³யோ பஞ்சபுக்³க³லா ஸம்மாபடிபன்னதாய இமஸ்மிம் சதுக்கே ஏகோ சதுத்த²புக்³க³லோவ ஹோதி. ஏதமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதுந்தி இத⁴ ஹேட்டா² வுத்தபுக்³க³லபஞ்சகத்³வயம் இமஸ்மிம் சதுக்கே ஏவ ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தீதி விபா⁴கே³ன து³ப்படிபத்திஸுப்படிபத்தியோ த³ஸ்ஸேதும் ப⁴க³வா இமம் தே³ஸனம் ஆரபீ⁴தி. யம் பனேத்த² அத்த²தோ அவிப⁴த்தம், தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.
அபண்ணகஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.
நிட்டி²தா ச க³ஹபதிவக்³க³வண்ணனா.