6. மஹாத⁴ம்மஸமாதா³னஸுத்தவண்ணனா

473. ஏவம் இதா³னி வுச்சமானாகாரோ காமோ காமனம் இச்சா² ஏதேஸந்தி ஏவம்காமா. ஏவம் ச²ந்தோ³ ச²ந்த³னம் ரோசனம் அஜ்ஜா²ஸயோ ஏதேஸந்தி ஏவம்ச²ந்தா³. அபி⁴முக²ம், அபி⁴னிவிஸ்ஸ வா பகாரேஹி ஏதி உபக³ச்ச²தீதி அதி⁴ப்பாயோ, லத்³தி⁴. ஸா ஹி லத்³த⁴ப்³ப³வத்து²ம் அபி⁴முக²ம் ‘‘ஏவமேத’’ந்தி அபி⁴னிவிஸந்தீ தேன தேன பகாரேன உபக³ச்ச²தி, ஹத்த²க³தம் கத்வா திட்ட²தி ந விஸ்ஸஜ்ஜேதி. ஏவம் வுச்சமானாகாரோ அதி⁴ப்பாயோ ஏதேஸந்தி ஏவம்அதி⁴ப்பாயா. ப⁴க³வா மூலம் காரணம் ஏதேஸம் யாதா²வதோ அதி⁴க³மாயாதி ப⁴க³வம்மூலகா. தேனாஹ ‘‘ப⁴க³வந்தஞ்ஹி நிஸ்ஸாய மயம் இமே த⁴ம்மே ஆஜானாம படிவிஜ்ஜா²மா’’தி. அம்ஹாகம்த⁴ம்மாதி தேஹி அத்தனா அதி⁴க³ந்தப்³ப³தாய வுத்தம். ஸேவிதப்³பா³னஞ்ஹி யாதா²வதோ அதி⁴க³மஞாணானி அதி⁴க³ச்ச²னகஸம்ப³ந்தீ⁴னி, தானி ச ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴மூலகானி அனஞ்ஞவிஸயத்தா. தேனாஹ ‘‘புப்³பே³ கஸ்ஸபஸம்பு³த்³தே⁴னா’’திஆதி³. ப⁴க³வா நேதா தேஸந்தி ப⁴க³வம்னேத்திகா. நேதாதி ஸேவிதப்³ப³த⁴ம்மே வினேய்யஸந்தானம் பாபேதா. வினேதாதி அஸேவிதப்³ப³த⁴ம்மே வினேய்யஸந்தானதோ அபனேதா. தத³ங்க³வினயாதி³வஸேன வா வினேதா. அனுனேதாதி இமே த⁴ம்மா ஸேவிதப்³பா³, இமே ந ஸேவிதப்³பா³தி உப⁴யஸம்பாபனாபனயனத்த²ம் பஞ்ஞபேதா. தேனாஹ ‘‘யதா²ஸபா⁴வதோ’’திஆதி³.

படிஸரந்தி ஏத்தா²தி படிஸரணம், ப⁴க³வா படிஸரணம் ஏதேஸந்தி ப⁴க³வம்படிஸரணா. படிஸரதி ஸபா⁴வஸம்படிவேத⁴வஸேன பச்சேகமுபக³ச்ச²தீதி வா படிஸரணம், ப⁴க³வா படிஸரணம் ஏதேஸந்தி ப⁴க³வம்படிஸரணா. படிவேத⁴வஸேனாதி படிவிஜ்ஜி²தப்³ப³தாவஸேன. அஸதிபி முகே² அத்த²தோ ஏவம் வத³ந்தோ விய ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ப²ஸ்ஸோ ஆக³ச்ச²தி, அஹம் ப⁴க³வா கிம் நாமோ’’தி. படிபா⁴தூதி ஏத்த² படி-ஸத்³தா³பேக்கா²ய ‘‘ப⁴க³வந்த’’ந்தி உபயோக³வசனம், அத்தோ² பன ஸாமிவசனவஸேனேவ வேதி³தப்³போ³தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘ப⁴க³வதோ’’தி படிபா⁴தூதி ச ப⁴க³வதோ பா⁴கோ³ ஹோது. ப⁴க³வதோ ஹி ஏஸ பா⁴கோ³, யதி³த³ம் த⁴ம்மஸ்ஸ தே³ஸனா, அம்ஹாகம் பன பா⁴கோ³ ஸவனந்தி அதி⁴ப்பாயோ. கேசி பன படிபா⁴தூதி பதி³ஸ்ஸதூதி அத்த²ம் வத³ந்தி, ஞாணேன தி³ஸ்ஸது, தே³ஸீயதூதி வா அத்தோ². உபட்டா²தூதி ச ஞாணஸ்ஸ பச்சுபட்டா²து.

474. நிஸ்ஸயிதப்³பே³தி அத்தனோ ஸந்தானே உப்பாத³னவஸேன அபஸ்ஸயிதப்³பே³. ததியசதுத்த²த⁴ம்மஸமாதா³னானி ஹி அபஸ்ஸாய ஸத்தானம் ஏதரஹி ஆயதிஞ்ச ஸம்பத்தியோ அபி⁴வட்³ட⁴ந்தி. ப⁴ஜிதப்³பே³தி தஸ்ஸேவ வேவசனம். ஸேவிதப்³பே³தி வா ஸப்புரிஸுபஸ்ஸயஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனயோனிஸோமனஸிகாரே ஸந்தா⁴யாஹ. ப⁴ஜிதப்³பே³தி தப்பச்சயே தா³னாதி³புஞ்ஞத⁴ம்மே.

475. உப்படிபாடிஆகாரேனாதி பட²மம் ஸம்கிலேஸத⁴ம்மே த³ஸ்ஸேத்வா பச்சா² வோதா³னத⁴ம்மத³ஸ்ஸனம் ஸத்து² தே³ஸனாபடிபாடி, யதா² – ‘‘வாமம் முஞ்ச, த³க்கி²ணம் க³ண்ஹா’’தி (த⁴. ஸ. அட்ட². 498; விஸுத்³தி⁴. மஹாடீ. 1.14), ததா² உப்படிபாடிபகாரேன, ஸா ச கோ² புரிமேஸு த்³வீஸு த⁴ம்மஸமாதா³னேஸு, பச்சி²மேஸு பன படிபாடியாவ மாதிகா பட்ட²பிதா. யதா²த⁴ம்மரஸேனேவாதி பஹாதப்³ப³பஹாயகத⁴ம்மானம் யதா²ஸபா⁴வேனேவ. ஸபா⁴வோ ஹி யாதா²வதோ ரஸிதப்³ப³தோ ஜானிதப்³ப³தோ ‘‘ரஸோ’’தி வுச்சதி. பட²மம் பஹாதப்³ப³த⁴ம்மே த³ஸ்ஸேத்வா தத³னந்தரம் ‘‘இமே த⁴ம்மா ஏதேஹி பஹீயந்தீ’’தி பஹாயகத⁴ம்மத³ஸ்ஸனம் தே³ஸனானுபுப்³பீ³. க³ஹணம் ஆதி³யனம் அத்தனோ ஸந்தானே உப்பாத³னம்.

478. வத⁴த³ண்டா³தீ³ஹி பீ⁴தஸ்ஸ உபஸங்கமனே, மிச்சா² சரித்வா ததா² அபக³மனே ச புப்³பா³பரசேதனானம் வஸேன மிச்சா²சாரோ து³க்க²வேத³னோ ஹோதி, ததா² இஸ்ஸானிந்தா³தீ³ஹி உபத்³து³தஸ்ஸ அபரசேதனாவஸேன, ஏவம் அபி⁴ஜ்ஜா²மிச்சா²தி³ட்டீ²ஸுபி யதா²ரஹம் வேதி³தப்³ப³ம். திஸ்ஸன்னம்பி சேதனானந்தி புப்³பா³பரஸன்னிட்டா²பகசேதனானம். அதி³ன்னாதா³னம் முஸாவாதோ³ பிஸுணவாசா ஸம்ப²ப்பலாபோதி இமேஸம் சதுன்னம் ஸன்னிட்டா²பகசேதனானம் ஸுக²ஸம்பயுத்தா வா உபேக்கா²ஸம்பயுத்தா வாதி அயம் நயோ இத⁴ அதி⁴கதத்தா ந உத்³த⁴டோ. தோ³மனஸ்ஸமேவ சேத்த² து³க்க²ந்தி இத³ம் புப்³ப³பா⁴கா³பரபா⁴க³சேதனாபி சேத்த² ஆஸன்னா தோ³மனஸ்ஸஸஹக³தா ஏவ ஹோந்தீதி கத்வா வுத்தம். அனாஸன்னா பன ஸந்தா⁴ய ‘‘பரியேட்டி²ம் வா ஆபஜ்ஜந்தஸ்ஸா’’திஆதி³ வுத்தம். தேனேவ மிச்சா²சாராபி⁴ஜ்ஜா²மிச்சா²தி³ட்டீ²னம் புப்³ப³பா⁴கா³பரபா⁴க³சேதனா ஆஸன்னா ஸன்னிட்டா²பகசேதனாக³திகாவாதி த³ஸ்ஸிதம் ஹோதீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். பரியேட்டி²ந்தி மிச்சா²சாராதீ³ஸு வீதிக்கமிதப்³ப³வத்து²மாலாக³ந்தா⁴தி³பரியேஸனம். பாணாதிபாதாதீ³ஸு மாரேதப்³ப³வத்து²ஆவுதா⁴தி³பரியேஸனம் ஆபஜ்ஜந்தஸ்ஸ. அகிச்சே²னபி தேஸம் பரியேஸனம் ஸம்ப⁴வதீதி ‘‘வட்டதியேவா’’தி ஸாஸங்கம் வத³தி.

479. ஸுக²வேத³னா ஹோந்தீதி ஸுக²வேத³னாபி ஹோந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. தாஸம் சேதனானம் அஸுக²வேத³னதாபி லப்³ப⁴தீதி ‘‘ஸுக²வேத³னாபி ஹோந்தியேவா’’தி ஸாஸங்கவசனம். ஸோமனஸ்ஸமேவ சேத்த² ஸுக²ந்தி இத³ம் புப்³ப³பா⁴கா³பரபா⁴க³சேதனாபி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தா ஏவ ஹோந்தீதி கத்வா வுத்தம். தஞ்ச கோ² மிச்சா²சாரவஜ்ஜானம் ச²ன்னம் வஸேன. மிச்சா²சாரஸ்ஸ பன புப்³பா³பரபா⁴க³ஸ்ஸ வஸேன ‘‘காயிகம் ஸுக²ம்பி வட்டதியேவாதி ஸாஸங்கவசனம்.

480. தோ³ஸஜபரிளாஹவஸேனஸ்ஸ ஸியா காயிகம்பி து³க்க²ந்தி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘ஸோ க³ண்ஹந்தோபி து³க்கி²தோ’’தி வுத்தம். சேதோது³க்க²மேவ வா ஸந்தா⁴ய தஸ்ஸ அபராபருப்பத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘து³க்கி²தோ தோ³மனஸ்ஸிதோ’’தி வுத்தம்.

481. த³ஸஸுபி பதே³ஸூதி த³ஸஸுபி கோட்டா²ஸேஸு, வாக்யேஸு வா. உபேக்கா²ஸம்பயுத்ததாபி ஸம்ப⁴வதீதி ‘‘ஸுக²ஸம்பயுத்தா ஹோந்தியேவா’’தி இத⁴ ஸாஸங்கவசனம். பாணாதிபாதா படிவிரதஸ்ஸ காயோபி ஸியா விக³தத³ரத²பரிளாஹோதி பாணாதிபாதாவேரமணிஆதி³பச்சயா காயிகபடிஸம்வேத³னாபி ஸம்ப⁴வதீதி ஸஹாபி ஸுகே²னாதி ஏத்த² காயியஸுக²ம்பி வட்டதியேவ.

482. தித்தகாலாபூ³தி உபபு⁴த்தஸ்ஸ உம்மாதா³தி³பாபனேன குச்சி²ததித்தகரஸோ அலாபு³. ந ருச்சிஸ்ஸதி அனிட்ட²ரஸதாய அனிட்ட²ப²லதாய ச.

483. ரஸம் தே³தீதி ரஸம் த³ஸ்ஸேதி விபா⁴வேதி.

484. பூதிமுத்தந்தி பூதிஸபா⁴வமுத்தம். தருணந்தி தா⁴ராவஸேன நிபதந்தம் ஹுத்வா உண்ஹம். தேனஸ்ஸ உபரிமுத்ததமாஹ. முத்தஞ்ஹி பஸ்ஸாவமக்³க³தோ முச்சமானம் காயுஸ்மாவஸேன உண்ஹம் ஹோதி.

485. யம் ப⁴க³ந்த³ரஸம்ஸட்ட²ம் லோஹிதம் பக்க²ந்த³தீதி ப⁴க³ந்த³ரப்³யாதி⁴ஸஹிதாய லோஹிதபக்க²ந்த³தாய வஸேன யம் லோஹிதம் விஸ்ஸவதி. பித்தஸம்ஸட்ட²ம் லோஹிதம் பக்க²ந்த³தீதி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴.

486. உப்³பி³த்³தே⁴தி தூ³ரே. அப்³ப⁴மஹிகாதி³உபக்கிலேஸவிக³மேன ஹி ஆகாஸம் உத்துங்க³ம் விய தூ³ரம் விய ச கா²யதி. தேனாஹ ‘‘தூ³ரீபூ⁴தே’’தி. தமம்யேவ தமக³தம் ‘‘கூ³த²க³தம் முத்தக³த’’ந்தி (ம. நி. 2.119; அ. நி. 9.11) யதா². பா⁴ஸதே ச தபதே ச விரோசதே ச இத³ம் சதுத்த²ம் த⁴ம்மஸமாதா³னம் விப⁴ஜந்தேன குஸலகம்மபத²ஸ்ஸ விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸிதத்தா.

ஸங்க³ரருக்கோ² கந்த³மாத³ஸபோவ. ஸரப⁴ஞ்ஞவஸேனாதி அத்த²ம் அவிப⁴ஜித்வா பத³ஸோ ஸரப⁴ஞ்ஞவஸேன. ஓஸாரேந்தஸ்ஸாதி உச்சாரேந்தஸ்ஸ. ஸத்³தே³தி ஓஸாரணஸத்³தே³. அதி⁴க³தவிஸேஸம் அனாரோசேதுகாமா தே³வதா தத்தே²வ அந்தரதா⁴யி. தம் தி³வஸந்தி ஸத்தா²ரா தே³ஸிததி³வஸே. இதி அத்தனோ விஸேஸாதி⁴க³மனிமித்ததாய அயம் தே³வதா இமம் ஸுத்தம் பியாயதி. ஸேஸம் உத்தானமேவ.

மஹாத⁴ம்மஸமாதா³னஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.