6. மஹாஸச்சகஸுத்தவண்ணனா

364. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதீதி இமினா ததா³ ப⁴க³வதோ வேஸாலியம் நிவாஸபரிச்சி²ன்னோ புப்³ப³ண்ஹாதி³பே⁴தோ³ ஸப்³போ³ ஸமயோ ஸாதா⁴ரணதோ க³ஹிதோ, ததா² தேன கோ² பன ஸமயேனாதி ச இமினா. புப்³ப³ண்ஹஸமயந்தி பன இமினா தப்³பி³ஸேஸோ, யோ பி⁴க்கா²சாரத்தா²ய பச்சவேக்க²ணகாலோ. அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘தீஹி பதே³ஹி ஏகோவ ஸமயோ வுத்தோ’’தி வுத்தம் விஸேஸஸ்ஸ ஸாமஞ்ஞந்தோக³த⁴த்தா. முக²தோ⁴வனஸ்ஸ புப்³ப³காலகிரியாபா⁴வஸாமஞ்ஞதோ வுத்தம் ‘‘முக²ம் தோ⁴வித்வா’’தி. முக²ம் தோ⁴வித்வா ஏவ ஹி வாஸது⁴ரோ சே, வேலம் ஸல்லக்கே²த்வா யதா²சிண்ணம் பா⁴வனானுயோக³ம், க³ந்த²து⁴ரோ சே, க³ந்த²பரிசயே கதிபயே நிஸஜ்ஜவாரே அனுயுஞ்ஜித்வா பத்தசீவரம் ஆதா³ய விதக்கமாளம் உபக³ச்ச²தி.

காரணம் யுத்தம், அனுச்ச²விகந்தி அத்தோ². புப்³பே³ யதா²சிந்திதம் பஞ்ஹம் அபுச்சி²த்வா அஞ்ஞம் புச்ச²ந்தோ மக்³க³ம் ட²பேத்வா உம்மக்³க³தோ பரிவத்தேந்தோ விய ஹோதீதி ஆஹ ‘‘பஸ்ஸேன தாவ பரிஹரந்தோ’’தி.

365. ஊருக்க²ம்போ⁴பி நாம ப⁴விஸ்ஸதீதி ஏத்த² நாம-ஸத்³தோ³ விம்ஹயத்தோ²தி கத்வா வுத்தம் ‘‘விம்ஹயத்த²வஸேனா’’திஆதி³. ‘‘அந்தோ⁴ நாம பப்³ப³தம் அபி⁴ருஹிஸ்ஸதீ’’திஆதீ³ஸு விய விம்ஹயவாசீஸத்³த³யோகே³ன ஹி ‘‘ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி அனாக³தவசனம். காயன்வயந்தி காயானுக³தம். ‘‘அயம்பி கோ² காயோ ஏவம்த⁴ம்மோ ஏவம்பா⁴வீ ஏவம்அனதீதோ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 2.379; ம. நி. 1.112; ம. நி. 3.154) காயஸ்ஸ அஸுபா⁴னிச்சாதி³தாய அனுபஸ்ஸனா காயபா⁴வனாதி ஆஹ ‘‘காயபா⁴வனாதி பன விபஸ்ஸனா வுச்சதீ’’தி. அனாக³தரூபந்தி அபீ⁴தே அத்தே² அனாக³தஸத்³தா³ரோபனம் அனாக³தப்பயோகோ³ ந ஸமேதி. அத்தோ²பீதி ‘‘ஊருக்க²ம்போ⁴பி நாம ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி வுத்தஅத்தோ²பி ந ஸமேதி. அயந்தி அத்தகிலமதா²னுயோகோ³. தேஸந்தி நிக³ண்டா²னம்.

366. அத்தனோ அதி⁴ப்பேதகாயபா⁴வனம் வித்தா²ரேந்தோ வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேந்தோ யே தம் அனுயுத்தா, தே நாமகோ³த்ததோ விபா⁴வேந்தோ ‘‘நந்தோ³ வச்சோ²’’திஆதி³மாஹ. கிலிட்ட²தபானந்தி காயஸ்ஸ கிலேஸனதபானம் புக்³க³லானம். ஜாதமேத³ந்தி மேத³பா⁴வாபத்திவஸேன உப்பன்னமேத³ம். புரிமம் பஹாயாதி காலபரிச்சே²தே³ன அனாஹாரஅப்பாஹாரதாதி³வஸேன காயஸ்ஸ அபசினனம் கே²த³னம் பரிச்சஜித்வா. காயபா⁴வனா பன ந பஞ்ஞாயதீதி நியமம் பரமத்த²தோ காயபா⁴வனாபி தவ ஞாணேன ந ஞாயதி, ஸேஸதோபி ந தி³ஸ்ஸதி.

367. இமஸ்மிம் பன டா²னேதி ‘‘காயபா⁴வனம்பி கோ² த்வம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ந அஞ்ஞாஸி, குதோ பன த்வம் சித்தபா⁴வனம் ஜானிஸ்ஸஸீ’’தி இமஸ்மிம் டா²னே. ததா² ‘‘யோ த்வம் ஏவம் ஓளாரிகம் து³ப்³ப³லம் காயபா⁴வனம் ந ஜானாஸி, ஸோ த்வம் குதோ ஸந்தஸுகு²மம் சித்தபா⁴வனம் ஜானிஸ்ஸஸீ’’தி ஏதஸ்மிம் அத்த²வண்ணனாடா²னே. அபு³த்³த⁴வசனம் நாமேதம் பத³ந்தி காயபா⁴வனாஸஞ்ஞிதவிபஸ்ஸனாதோ சித்தபா⁴வனா ஸந்தா, விபஸ்ஸனா பன பாத³கஜ்ஜா²னதோ ஓளாரிகா சேவ து³ப்³ப³லா சாதி அயஞ்ச ஏதஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ அத்தோ². ‘‘அபு³த்³த⁴வசனம் நாமேதம் வசனம் ஸியா’’தி வத்வா தே²ரோ பக்கமிதும் ஆரப⁴தி. அத² நம் மஹாஸீவத்தே²ரோ ‘‘விபஸ்ஸனா நாமேஸா ந ஆதி³தோ ஸுப்³ரூஹிதா ப³லவதீ திக்கா² விஸதா³ ஹோதி, தஸ்மா தருணவஸேனாயமத்தோ² வேதி³தப்³போ³’’தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தி³ஸ்ஸதி, பி⁴க்க²வே’’தி ஸுத்தபத³ம் (ஸம். நி. 2.62) ஆஹரி. தத்த² ஆதா³னந்தி படிஸந்தி⁴. நிக்கே²பனந்தி சுதி. ஓளாரிகந்தி அரூபத⁴ம்மேஹி து³ட்டு²ல்லபா⁴வத்தா ஓளாரிகம். காயந்தி சதுஸந்ததிரூபஸமூஹபூ⁴தம் காயம். ஓளாரிகந்தி பா⁴வனபும்ஸகனித்³தே³ஸோ, ஓளாரிகாகாரேனாதி அத்தோ². தேனேவ வுத்தம் ‘‘ஆதா³னம்பி நிக்கே²பனம்பீ’’தி.

368. ஸுக²ஸாராகே³ன ஸமன்னாக³தோதி ஸுக²வேத³னாய ப³லவதரராகே³ன ஸமங்கீ³பூ⁴தோ. பட்டா²னே படிஸித்³தா⁴ அவசனேனேவ. தஸ்மாதி ஸுகே² டி²தே ஏவ து³க்க²ஸ்ஸானுப்பஜ்ஜனதோ. ஏவம் வுத்தந்தி ‘‘ஸுகா²ய வேத³னாய நிரோதா⁴ உப்பஜ்ஜதி து³க்கா² வேத³னா’’தி ஏவம் வுத்தம், ந அனந்தராவ உப்பஜ்ஜனதோ. கே²பேத்வாதி குஸலானி கே²பேத்வா. க³ண்ஹித்வா அத்தனோ ஏவ ஓகாஸம் க³ஹேத்வா. உப⁴தோபக்க²ம் ஹுத்வாதி ‘‘கதா³சி ஸுக²வேத³னா, கதா³சி து³க்க²வேத³னா’’தி பக்க²த்³வயவஸேனபி வேத³னா சித்தஸ்ஸ பரியாதா³ய ஹோதி யதா²க்கமம் அபா⁴விதகாயஸ்ஸ அபா⁴விதசித்தஸ்ஸ.

369. விபஸ்ஸனா ச ஸுக²ஸ்ஸ பச்சனீகாதி ஸுக்க²விபஸ்ஸகஸ்ஸஆதி³கம்மிகஸ்ஸ மஹாபூ⁴தபரிக்³க³ஹாதி³காலே ப³ஹி சித்தசாரம் நிஸேதே⁴த்வா கம்மட்டா²னே ஏவ ஸதிம் ஸம்ஹரந்தஸ்ஸ அலத்³த⁴ஸ்ஸாத³ம் காயஸுக²ம் ந விந்த³தி, ஸம்பா³தே⁴ வஜே ஸன்னிருத்³தோ⁴ கோ³க³ணோ விய விஹஞ்ஞதி விப்ப²ந்த³தி, அச்சாஸன்னஹேதுகஞ்ச ஸரீரே து³க்க²ம் உப்பஜ்ஜதேவ. தேன வுத்தம் ‘‘து³க்க²ஸ்ஸ ஆஸன்னா’’தி. தேனாஹ ‘‘விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா’’திஆதி³. அத்³தா⁴னே க³ச்ச²ந்தே க³ச்ச²ந்தேதி மஹாபூ⁴தபரிக்³க³ஹாதி³வஸேன காலே க³ச்ச²ந்தே. தத்த² தத்தா²தி தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஸரீரபதே³ஸே. து³க்க²ம் தூ³ராபக³தம் ஹோதி ஸமாபத்திப³லேன விக்க²ம்பி⁴தத்தா அப்பனாபா⁴வதோ. அனப்பகம் விபுலம். ஸுக²ந்தி ஜா²னஸுக²ம். ஓக்கமதீதி ஜா²னஸமுட்டா²னபணீதரூபவஸேன ரூபகாயம் அனுபவிஸதி, நாமகாயோக்கமனே வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². காயபஸ்ஸத்³தி⁴கம்மிகஸ்ஸபி ஸம்மஸனபா⁴வனா பட்ட²பேத்வா நிஸின்னஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஆதி³தோவ காயகிலமத²சித்துபகா⁴தாபி ஸம்ப⁴வந்தி, ஸமாதி⁴ஸ்ஸ பன அபச்சனீகத்தா ஸினித்³த⁴பா⁴வதோ ச ந ஸுக்க²விபஸ்ஸனா விய ஸுக²ஸ்ஸ விபச்சனீகோ, அனுக்கமேன ச து³க்க²ம் விக்க²ம்பே⁴தீதி ஆஹ ‘‘யதா² ஸமாதீ⁴’’தி. யதா² ஸமாதி⁴, விபஸ்ஸனாய பனேதம் நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘ந ச ததா² விபஸ்ஸனா’’தி. தேன வுத்தந்தி யஸ்மா விபஸ்ஸனா ஸுக²ஸ்ஸ பச்சனீகா, ஸா ச காயபா⁴வனா, தேன வுத்தம் ‘‘உப்பன்னாபி ஸுகா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி, பா⁴விதத்தா காயஸ்ஸா’’தி. ததா² யஸ்மா ஸமாதி⁴ து³க்க²ஸ்ஸ பச்சனீகோ, ஸோ ச சித்தபா⁴வனா, தேன வுத்தம் ‘‘உப்பன்னாபி து³க்கா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி, பா⁴விதத்தா சித்தஸ்ஸா’’தி யோஜனா.

370. கு³ணே க⁴ட்டேத்வாதி அபதே³ஸேன வினா ஸமீபமேவ நேத்வா. தம் வத மம சித்தம் உப்பன்னா ஸுகா² வேத³னா பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதீதி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீதி யோஜனா.

371. கிம் ந ப⁴விஸ்ஸதி, ஸுகா²பி து³க்கா²பி வேத³னா யதா²பச்சயம் உப்பஜ்ஜதேவாதி அத்தோ². தமத்த²ந்தி ஸுக²து³க்க²வேத³னானம் உப்பத்தியா அத்தனோ சித்தஸ்ஸ அனபி⁴ப⁴வனீயதாஸங்கா²தம் அத்த²ம். தத்த² தாவ பாஸராஸிஸுத்தே போ³தி⁴பல்லங்கே நிஸஜ்ஜா ‘‘தத்தே²வ நிஸீதி³’’ந்தி வுத்தா. இத⁴ மஹாஸச்சகஸுத்தே து³க்கரகாரிகாய து³க்கரசரணே நிஸஜ்ஜா ‘‘தத்தே²வ நிஸீதி³’’ந்தி வுத்தா.

374. ச²ந்த³கரணவஸேனாதி தண்ஹாயனவஸேனாதி அத்தோ². ஸினேஹகரணவஸேனாதி ஸினேஹனவஸேன. முச்சா²கரணவஸேனாதி மோஹனவஸேன பமாதா³பாத³னேன. விபாஸாகரணவஸேனாதி பாதுகம்யதாவஸேன. அனுத³ஹனவஸேனாதி ராக³க்³கி³னா அனுத³ஹனவஸேன. லோகுத்தரமக்³க³வேவசனமேவ வட்டனிஸ்ஸரணஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா.

அல்லக்³க³ஹணேன கிலேஸானம் அஸமுச்சி²ன்னபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி, ஸஸ்னேஹக்³க³ஹணேன அவிக்க²ம்பி⁴தபா⁴வம், உத³கே பக்கி²த்தபா⁴வக்³க³ஹணேன ஸமுதா³சாராவத்த²ம், உது³ம்ப³ரகட்ட²க்³க³ஹணேன அத்தபா⁴வஸ்ஸ அஸாரகத்தம். இமினாவ நயேனாதி ‘‘அல்லம் உது³ம்ப³ரகட்ட²’’ந்திஆதி³னா வுத்தனயேன. ஸபுத்தப⁴ரியபப்³ப³ஜ்ஜாயாதி புத்தப⁴ரியேஹி ஸத்³தி⁴ம் கதபரிப்³பா³ஜகபப்³ப³ஜ்ஜாவஸேன வேதி³தப்³பா³. குடீசகப³ஹூத³கஹம்ஸ-பரமஹம்ஸாதி³பே⁴தா³ ப்³ராஹ்மணபப்³ப³ஜ்ஜா.

376. குதோபி இமஸ்ஸ ஆபோஸினேஹோ நத்தீ²தி கோளாபம். தேனாஹ ‘‘சி²ன்னஸினேஹம் நிராப’’ந்தி. கோளந்தி வா ஸுக்க²கலிங்க³ரம் வுச்சதி, கோளம் கோளபா⁴வம் ஆபன்னந்தி கோளாபம். படிபன்னஸ்ஸ உபக்கமமஹத்தனிஸ்ஸிததா பகதியா கிலேஸேஹி அனபி⁴பூ⁴ததாய. அதிந்ததா படிபக்க²பா⁴வனாய. ததா² ஹி ஸுக்க²கோளாபபா⁴வோ, ஆரகா உத³கா த²லே நிக்கி²த்தபா⁴வோ ச நித³ஸ்ஸிதோ. ஓபக்கமிகாஹீதி கிலேஸஅதினிக்³க³ண்ஹனுபக்கமப்பப⁴வாஹி. வேத³னாஹீதி படிபத்திவேத³னாஹி. து³க்கா² படிபதா³ ஹி இதா⁴தி⁴ப்பேதா.

377. கிம் பன ந ஸமத்தோ², யதோ ஏவம் பரேஹி சிந்திதும்பி அஸக்குணேய்யம் து³க்கரசரியம் ச²ப்³ப³ஸ்ஸானி அகாஸீதி அதி⁴ப்பாயோ. கத்வாபி அகத்வாபி ஸமத்தோ²வ காரணஸ்ஸ நிப்ப²ன்னத்தா. ‘‘யதா²பி ஸப்³பே³ஸம்பி கோ² போ³தி⁴ஸத்தானம் சரிமப⁴வே அந்தமஸோ ஸத்தாஹமத்தம்பி த⁴ம்மதாவஸேன து³க்கரசரியா ஹோதியேவ, ஏவம் ப⁴க³வா ஸமத்தோ² து³க்கரசரியம் காதும், ஏவஞ்ச நம் அகாஸி, ந பன தாய பு³த்³தோ⁴ ஜாதோ, அத² கோ² மஜ்ஜி²மாய ஏவ படிபத்தியா’’தி தஸ்ஸா ப்³யதிரேகமுகே²ன ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ போ³தா⁴ய அமக்³க³பா⁴வதீ³பனத்த²ம், இமஸ்ஸ பன ப⁴க³வதோ கம்மவிபாகவஸேன ச²ப்³ப³ஸ்ஸானி து³க்கரசரியா அஹோஸி. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘அவசாஹம் ஜோதிபாலோ, கஸ்ஸபம் ஸுக³தம் ததா³;

குதோ நு போ³தி⁴ முண்ட³ஸ்ஸ, போ³தி⁴ பரமது³ல்லபா⁴.

தேன கம்மவிபாகேன, அசரிம் து³க்கரம் ப³ஹும்;

ச²ப்³ப³ஸ்ஸானுருவேலாயம், ததோ போ³தி⁴மபாபுணிம்.

நாஹம் ஏதேன மக்³கே³ன, பாபுணிம் போ³தி⁴முத்தமம்;

குமக்³கே³ன க³வேஸிஸ்ஸம், புப்³ப³கம்மேன வாரிதோ’’தி.

து³க்கரசரியாய போ³தா⁴ய அமக்³க³பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் து³க்கரசரியம் அகாஸீதி கேசி. அத² வா லோகனாத²ஸ்ஸ அத்தனோ பரக்கமஸம்பத்தித³ஸ்ஸனத்தா²ய து³க்கரசரியா. பணீதாதி⁴முத்தியா ஹி பரமுக்கம்ஸக³தபா⁴வதோ அபி⁴னீஹாரானுரூபம் ஸம்போ³தி⁴யம் திப்³ப³ச²ந்த³தாய ஸிகா²ப்பத்தியா தத³த்த²ம் ஈதி³ஸம்பி நாம து³க்கரசரியம் அகாஸீதி லோகே அத்தனோ வீரியானுபா⁴வம் விபா⁴வேதும் – ‘‘ஸோ ச மே பச்சா² பீதிஸோமனஸ்ஸாவஹோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி லோகனாதோ² து³க்கரசரியம் அகாஸி. தேனாஹ ‘‘ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸா’’திஆதி³. தத்த² வீரியனிம்மத²னகு³ணோதி வீரியஸ்ஸ ஸம்வட்³ட⁴னஸம்பாத³னகு³ணோ. யதா²வுத்தமத்த²ம் உபமாய விபா⁴வேதும் ‘‘பாஸாதே³’’திஆதி³ வுத்தம். ஸங்கா³மே த்³வே தயோ ஸம்பஹாரேதி த்³விக்க²த்தும் திக்க²த்தும் வா பரஸேனாய பஹாரபயோகே³. பதா⁴னவீரியந்தி ஸம்மப்பதா⁴னேஹி ஆஸேவனவீரியம், ஸப்³ப³ம் வா புப்³ப³பா⁴க³வீரியம்.

அபி⁴த³ந்தந்தி அபி⁴ப⁴வனத³ந்தம், உபரித³ந்தந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘உபரித³ந்த’’ந்தி. ஸோ ஹி இதரம் முஸலம் விய உது³க்க²லம் விஸேஸதோ கஸ்ஸசி கா²த³னகாலே அபி⁴பு⁴ய்ய வத்ததி. குஸலசித்தேனாதி ப³லவஸம்மாஸங்கப்பயுத்தேன குஸலசித்தேன. அகுஸலசித்தந்தி காமவிதக்காதி³ஸஹிதம் அகுஸலசித்தம். அகுஸலசித்தஸ்ஸ பவத்திதும் அப்பதா³னம் நிக்³க³ஹோ. தம்தம்படிக்கே²பவஸேன வினோத³னம் அபி⁴னிப்பீளனம். வீரியதாபேன விக்க²ம்ப⁴னம் அபி⁴ஸந்தாபனம். ஸத³ரதோ²தி ஸபரிளாஹோ. பதா⁴னேனாதி பத³ஹனேன, காயஸ்ஸ கிலமது²ப்பாத³கேன வீரியேனாதி அத்தோ². வித்³த⁴ஸ்ஸாதி துத³ஸ்ஸ. ஸதோதி ஸமானஸ்ஸ.

378. ஸீஸவேட²னந்தி ஸீஸம் ரஜ்ஜுயா ப³ந்தி⁴த்வா த³ண்ட³கேன பரிவத்தகவேட²னம். அரஹந்தோ நாம ஏவரூபா ஹோந்தீதி இமினா யதா²யம், ஏவம் விஸஞ்ஞீபூ⁴தாபி ஹுத்வா விஹரந்தீதி த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘மதகஸதி³ஸா’’தி, வேத³னாப்பத்தா விய ஹோந்தீதி அத்தோ². ஸுபினப்படிக்³க³ஹணதோ பட்டா²யாதி படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணே ஸேதவாரணஸுபினம் பஸ்ஸித்வா ப்³ராஹ்மணேஹி ப்³யாகதகாலதோ பட்டா²ய.

379. த⁴ம்மஸரீரஸ்ஸ அரோக³பா⁴வேன ஸாதூ⁴தி மரிஸனியோதி மாரிஸோ, பியாயனவசனமேதம். தேனாஹ ‘‘ஸம்பியாயமானா’’திஆதி³. அஜஜ்ஜிதந்தி ஏவம் அபு⁴ஞ்ஜிதம் ப⁴காரஸ்ஸ ஜகாராதே³ஸம் கத்வா. தேனாஹ ‘‘அபோ⁴ஜன’’ந்தி. ஏவம் மா கரித்தா²தி ‘‘லோமகூபேஹி அஜ்ஜோ²ஹாரேஸ்ஸாம அனுப்பவேஸேஸ்ஸாமா’’தி யதா² தும்ஹேஹி வுத்தம், ஏவம் மா கரித்த². கஸ்மா? யாபேஸ்ஸாமஹந்தி அஹஞ்ச யாவத³த்த²ம் ஆஹாரமத்தம் பு⁴ஞ்ஜந்தோ யதா² யாபேஸ்ஸாமி, ஏவம் ஆஹாரம் படிஸேவிஸ்ஸாமி.

380-81. ஏதாவ பரமந்தி ஏத்தகம் பரமம், ந இதோ பரம் ஓபக்கமிகது³க்க²வேத³னாவேதி³யனம் அத்தீ²தி அத்தோ². ரஞ்ஞோ க³ஹேதப்³ப³னங்க³லதோ அஞ்ஞானி ஸந்தா⁴ய ‘‘ஏகேன ஊன’’ந்தி வுத்தம். தம் ஸுவண்ணபரிக்க²தம், இதரானி ரஜதபரிக்க²தானி. தேனாஹ ‘‘அமச்சா ஏகேனூனஅட்ட²ஸதரஜதனங்க³லானீ’’தி. ஆளாருத³கஸமாக³மே லத்³த⁴ஜ்ஜா²னானி வட்டபாத³கானி, ஆனாபானஸமாதி⁴ பன காயக³தாஸதிபரியாபன்னத்தா ஸப்³பே³ஸஞ்ச போ³தி⁴ஸத்தானம் விபஸ்ஸனாபாத³கத்தா ‘‘போ³தா⁴ய மக்³கோ³’’தி வுத்தோ. பு³ஜ்ஜ²னத்தா²யாதி சதுன்னம் அரியஸச்சானம், ஸப்³ப³ஸ்ஸேவ வா ஞேய்யத⁴ம்மஸ்ஸ அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²னாய. ஸதியா அனுஸ்ஸரணகவிஞ்ஞாணம் ஸதானுஸாரிவிஞ்ஞாணம். கஸ்ஸா பன ஸதியாதி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நயித³’’ந்திஆதி³ வுத்தம்.

382. பச்சுபட்டி²தாதி தம்தம்வத்தகரணவஸேன பதிஉபட்டி²தா உபட்டா²யகா. தேனாஹ ‘‘பண்ணஸாலா’’திஆதி³. பச்சயபா³ஹுல்லிகோதி பச்சயானம் பா³ஹுல்லாய படிபன்னோ. ஆவத்தோதி புப்³பே³ பச்சயகே³த⁴ப்பஹானாய படிபன்னோ, இதா³னி ததோ படினிவத்தோ. தேனாஹ ‘‘ரஸகி³த்³தோ⁴…பே… ஆவத்தோ’’தி. த⁴ம்மனியாமேனாதி த⁴ம்மதாய. தமேவ த⁴ம்மதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸா’’திஆதி³மாஹ. பா³ராணஸிமேவ தத்தா²பி ச ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் அவிஜஹிதத⁴ம்மசக்கபவத்தனட்டா²னமேவ அக³மம்ஸு. பஞ்சவக்³கி³யா கிர விஸாக²மாஸஸ்ஸ அத்³த⁴மாஸியம் க³தா. தேனாஹ ‘‘தேஸு க³தேஸு அட்³ட⁴மாஸம் காயவிவேகம் லபி⁴த்வா’’தி.

387. ‘‘அத்³தா⁴போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகாசித்தபா⁴வனானுயோக³மனுயுத்தா விஹரந்தி, நோ காயபா⁴வன’’ந்தி இமம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஏகம் பஞ்ஹம் புச்சி²’’ந்தி. இமம் த⁴ம்மதே³ஸனந்தி ‘‘அபி⁴ஜானாமி கோ² பனாஹ’’ந்திஆதி³கம் த⁴ம்மதே³ஸனம். அஸல்லீனோ தண்ஹாதி³ட்டி²கிலேஸானம் ஸமுச்சி²ன்னத்தா தேஹி ஸப்³ப³ஸோ ந லித்தோ. அனுபலித்தோதி தஸ்ஸேவ வேவசனம் தண்ஹானந்தி³யா அபா⁴வேன. கோ³சரஜ்ஜ²த்தமேவாதி கோ³சரஜ்ஜ²த்தஸஞ்ஞிதே ப²லஸமாபத்தியா ஆரம்மணே, நிப்³பா³னேதி அத்தோ². யம் ஸந்தா⁴ய பாளியம் ‘‘புரிமஸ்மிம் ஸமாதி⁴னிமித்தே’’தி வுத்தம் ஸன்னிஸீதா³பேமீதி ப²லஸமாபத்திஸமாதி⁴னா அச்சந்தஸமாதா³னவஸேன சித்தம் ஸம்மதே³வ நிஸீதா³பேமி. புப்³பா³போ⁴கே³னாதி ஸமாபஜ்ஜனதோ புப்³பே³ பவத்தஆபோ⁴கே³ன. பரிச்சி²ந்தி³த்வாதி ஸமாபஜ்ஜனக்க²ணம் பரிச்சி²ந்தி³த்வா. தேனாஹ ‘‘ஸாது⁴கார…பே… அவிச்சி²ன்னேயேவா’’தி. ஏவமஸ்ஸ பரிச்சி²ன்னகாலஸமாபஜ்ஜனம் யதா²பரிச்சி²ன்னகாலம் வுட்டா²னஞ்ச பு³த்³தா⁴னம் ந பா⁴ரியம் வஸீபா⁴வஸ்ஸ ததா²ஸுப்பகு³ணபா⁴வதோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘பு³த்³தா⁴னம் ஹீ’’திஆதி³. த⁴ம்மஸம்படிக்³கா³ஹகானம் அஸ்ஸாஸவாரே வா. ததா³ ஹி தே³ஸியமானம் த⁴ம்மம் உபதா⁴ரேதும் ந ஸக்கோந்தி, தஸ்மா தஸ்மிம் க²ணே தே³ஸிததே³ஸனா நிரத்த²கா ஸியா. ந ஹி பு³த்³தா⁴னம் நிரத்த²கா கிரியா அத்தி².

ஓகப்பனீயமேதந்தி ‘‘தஸ்ஸா ஏவ கதா²யா’’திஆதி³னா வுத்தம் அதிவிய அச்ச²ரியக³தம் அட்டு²ப்பத்திம் ஸுத்வா ஈதி³ஸீ படிபத்தி ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸேவ ஹோதீதி உபவாத³வஸேன வத³தி, ந ஸபா⁴வேன. தேனாஹ ‘‘ஸத்த²ரி பஸாத³மத்தம்பி ந உப்பன்ன’’ந்தி. காயத³ரதோ²தி பச்சயவிஸேஸவஸேன ரூபகாயஸ்ஸ பரிஸ்ஸமாகாரோ. உபாதி³ன்னகேதி இந்த்³ரியப³த்³தே⁴. அனுபாதி³ன்னகேதி அனிந்த்³ரியப³த்³தே⁴. விகஸந்தி ஸூரியரஸ்மிஸம்ப²ஸ்ஸேன. தத³பா⁴வேன மகுலானி ஹோந்தி. கேஸஞ்சி திந்தினிகாதி³ருக்கா²னம். பதிலீயந்தி நிஸ்ஸயரூபத⁴ம்மஅவிப்பா²ரிகதாய. அரூபத⁴ம்மதாய பஞ்சவிஞ்ஞாணானஞ்சேவ கிரியாமயவிஞ்ஞாணானஞ்ச அப்பவத்திஸஞ்ஞிதா அவிப்பா²ரிகதா ஹோதி, யத்த² நித்³தா³ஸமஞ்ஞா. தேனாஹ ‘‘த³ரத²வஸேன ப⁴வங்க³ஸோதஞ்ச இத⁴ நித்³தா³தி அதி⁴ப்பேத’’ந்தி. தத்த² த³ரத²வஸேனாதி த³ரத²வஸேனேவ, ந தி²னமித்³த⁴வஸேனாதி அவதா⁴ரணம் அவதா⁴ரணப²லஞ்ச நித்³தா⁴ரேதப்³ப³ம். தம் ஸந்தா⁴யாதி காயஸ்ஸ த³ரத²ஸங்கா²தஸரீரகி³லானஹேதுகம் நித்³த³ம் ஸந்தா⁴ய. ஸரீரகி³லானஞ்ச ப⁴க³வதோ நத்தீ²தி ந ஸக்கா வத்தும் ‘‘பிட்டி² மே ஆகி³லாயதீ’’தி (தீ³. நி. 3.300; ம. நி. 2.22; சூளவ. 345) வசனதோ. ஸம்மோஹவிஹாரஸ்மிந்தி பச்சத்தே ஏதம் பு⁴ம்மவசனந்தி ஆஹ ‘‘ஸம்மோஹவிஹாரோதி வத³ந்தீ’’தி, ஸம்மோஹவிஹாரஸ்மிம் வா பரியாபன்னம் ஏதம் வத³ந்தி, யதி³த³ம் தி³வா நித்³தோ³க்கமனந்தி யோஜனா.

389. உபனீதேஹீதி தோ³ஸமக்³க³ம் நிந்தா³பத²ம் உபனீதேஹி. அபி⁴னந்தி³த்வாதி ஸம்பியாயித்வா. தேனாஹ ‘‘சித்தேன ஸம்படிச்ச²ந்தோ’’தி. அனுமோதி³த்வாதி ‘‘ஸாது⁴ ஸாதூ⁴’’தி தே³ஸனாய தோ²மனவஸேன அனுமோதி³த்வா. தேனாஹ ‘‘வாசாயபி பஸம்ஸந்தோ’’தி. ஸம்பத்தே காலேதி பப்³ப³ஜ்ஜாயோக்³கே³ காலே அனுப்பத்தே.

க³ணம் வினோதே³த்வாதி க³ணம் அபனேத்வா க³ணபலிபோ³த⁴ம் சி²ந்தி³த்வா. பபஞ்சந்தி அவஸேஸகிலேஸம். ‘‘புஞ்ஞவா ராஜபூஜிதோ’’தி வுத்தமத்த²ம் விவரிதும் ‘‘தஸ்மிஞ்ஹி காலே’’திஆதி³ வுத்தம். ச²ந்த³வாஸஹரணேன உபோஸத²கம்மம் கரோந்தோ.

ஸகலம் ரத்திம் பு³த்³த⁴கு³ணானம்யேவ கதி²தத்தா தே²ரஸ்ஸ ஞாணம் தே³ஸனாவிப⁴வஞ்ச விபா⁴வேந்தோ ஆஹ ‘‘ஏத்தகாவ, ப⁴ந்தே, பு³த்³த⁴கு³ணா’’தி. இமாய, ப⁴ந்தே, தும்ஹாகம் த⁴ம்மகதா²ய அனவஸேஸதோ பு³த்³த⁴கு³ணா கதி²தா விய ஜாயந்தி, ஏவம் ஸந்தேபி அனந்தாபரிமேய்யாவ தே, கிம் இதோ பரேபி விஜ்ஜந்தேவாதி தே²ரம் தத்த² ஸீஹனாத³ம் நதா³பேதுகாமோ ஆஹ ‘‘உதா³ஹு அஞ்ஞேபி அத்தீ²’’திஆதி³. ரஜ்ஜஸ்ஸ பதே³ஸிகத்தா, யதா²வுத்தஸுபா⁴ஸிதஸ்ஸ ச அனக்³க⁴த்தா வுத்தம் ‘‘அயம் மே து³க்³க³தபண்ணாகாரோ’’தி. தியோஜனஸதிகந்தி இத³ம் பரிக்கே²பவஸேன வுத்தம், தஞ்ச கோ² மனுஸ்ஸானம் பரிபோ⁴க³வஸேனாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

மஹாஸச்சகஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.