4. மஹாயமகவக்³கோ³

1. சூளகோ³ஸிங்க³ஸுத்தவண்ணனா

325. ஞாதீனம் (அ. நி. டீ. 3.6.19) நிவாஸட்டா²னபூ⁴தோ கா³மோ ஞாதிகோ, ஸோ ஏவ நாதிகோ. ஸோ கிர கா³மோ யேஸம் ஸந்தகோ, தேஸம் புப்³ப³புரிஸேன அத்தனோ ஞாதீனம் ஸாதா⁴ரணபா⁴வேன நிவேஸிதோ, தேன ‘‘நாதிகோ’’தி பஞ்ஞாயித்த². அத² பச்சா² தத்த² த்³வீஹி தா³யாதே³ஹி த்³விதா⁴ விப⁴ஜித்வா பரிபு⁴த்தோ. தேனாஹ ‘‘த்³வின்னம் சூளபிதிமஹாபிதிபுத்தானம் த்³வே கா³மா’’தி. கி³ஞ்ஜகா வுச்சந்தி இட்ட²கா, கி³ஞ்ஜகாஹியேவ கதோ ஆவஸதோ² கி³ஞ்ஜகாவஸதோ². தஸ்மிம் கிர பதே³ஸே மத்திகா ஸக்க²ரமரும்ப³வாலிகாதீ³ஹி அஸம்மிஸ்ஸா அகடி²னா ஸண்ஹா ஸுகு²மா, தாய கதானி குலாலபா⁴ஜனானிபி ஸிலாமயானி விய த³ள்ஹானி, தஸ்மா தே உபாஸகா தாய மத்திகாய தீ³க⁴புது²லஇட்ட²கா காரேத்வா தாஹி ட²பேத்வா த்³வாரபா³ஹவாதபானகவாடதுலாயோ ஸேஸம் ஸப்³ப³ம் த³ப்³ப³ஸம்பா⁴ரேன வினா இட்ட²காஹி ஏவ பாஸாத³ம் காரேஸும். தேனாஹ ‘‘இட்ட²காஹேவா’’திஆதி³.

கோ³ஸிங்க³ஸாலவனதா³யந்தி கோ³ஸிங்க³ஸாலவனந்தி லத்³த⁴னாமம் ரக்கி²தம் அரஞ்ஞம். ஜேட்ட²கருக்க²ஸ்ஸாதி வனப்பதிபூ⁴தஸ்ஸ ஸாலருக்க²ஸ்ஸ. ஸாமக்³கி³ரஸந்தி ஸமக்³க³பா⁴வாதி³கு³ணம் விவேகஸுக²ம். உபரிபண்ணாஸகே உபக்கிலேஸஸுத்தே (ம. நி. 3.237-238) புது²ஜ்ஜனகாலோ கதி²தோ, இத⁴ சூளகோ³ஸிங்க³ஸுத்தே கீ²ணாஸவகாலோ கதி²தோ. கதகிச்சாபி ஹி தே மஹாதே²ரா அத்தனோ தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரம் பரேஸம் தி³ட்டா²னுக³திம் ஆபஜ்ஜனஞ்ச ஸம்பஸ்ஸந்தா பரமஞ்ச விவேகம் அனுப்³ரூஹந்தா ஸாமக்³கி³ரஸம் அனுப⁴வமானா தத்த² விஹரந்தி. ததா³தி தஸ்மிம் உபக்கிலேஸஸுத்ததே³ஸனாகாலே. தேதி அனுருத்³த⁴ப்பமுகா² குலபுத்தா. லத்³த⁴ஸ்ஸாதா³தி விபஸ்ஸனாய வீதி²படிபத்தியா அதி⁴க³தஸ்ஸாதா³. விபஸ்ஸனா ஹி புப்³பே³னாபரம் விஸேஸம் ஆவஹந்தீ பவத்தமானா ஸாதிஸயம் பீதிஸோமனஸ்ஸம் ஆவஹதி. தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘யதோ யதோ ஸம்மஸதி, க²ந்தா⁴னம் உத³யப்³ப³யம்;

லப⁴தி பீதிபாமோஜ்ஜம், அமதம் தம் விஜானத’’ந்தி. (த⁴. ப. 374);

லத்³த⁴பதிட்டா² மக்³க³ப²லாதி⁴க³மனேன. ஸதி ஹி மக்³க³ப²லாதி⁴க³மே ஸாஸனே பதிட்டா² லத்³தா⁴ நாம ஹோதி, நோ அஞ்ஞதா².

காமம் ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானாபி மஹாஸாவகபரியாபன்னாவ, அக்³க³ஸாவகபா⁴வேன பன நேஸம் விஸேஸத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘த⁴ம்மஸேனாபதிமஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரேஸு வா’’தி விஸும் க³ஹணம். ஸதிபி ஹி ஸாமஞ்ஞயோகே³ விஸேஸவந்தோ விஸும் க³ய்ஹந்தி யதா² ‘‘ப்³ராஹ்மணா ஆக³தா, வாஸிட்டோ²பி ஆக³தோ’’தி. தேஸு பன விஸும் க³ஹிதேஸுபி ‘‘அஸீதிமஹாஸாவகேஸூ’’தி அஸீதிக்³க³ஹணம் அப்பகம் ஊனமதி⁴கம் வா க³ணனுபக³ம் ந ஹோதீதி. அந்தமஸோதி இத³ம் த⁴ம்மப⁴ண்டா³கா³ரிகஸ்ஸ உபட்டா²கபா⁴வேன ஆஸன்னசாரிதாய வுத்தம். அனீகாதி ஹத்தா²னீகா, ஹத்தா²னீகதோ ஹத்தி²ஸமூஹதோதி அத்தோ². காளஸீஹோ யேபு⁴ய்யேன யூத²சரோதி கத்வா வுத்தம் ‘‘யூதா² நிஸ்ஸடோ காளஸீஹோ வியா’’தி. கேஸரீ பன ஏகசரோவ. வாதச்சி²ன்னோ வலாஹகோ வியாதி வாதச்சி²ன்னோ பப்³ப³தகூடப்பமாணோ வலாஹகச்சே²தோ³ விய. தேஸம் பக்³க³ண்ஹனதோதி யதா² நாம ஜிக⁴ச்சி²தஸ்ஸ போ⁴ஜனே, பிபாஸிதஸ்ஸ பானீயே, ஸீதேன பு²ட்ட²ஸ்ஸ உண்ஹே, உண்ஹேன பு²ட்ட²ஸ்ஸ ஸீதே, து³க்கி²தஸ்ஸ ஸுகே² அபி⁴ருசி உப்பஜ்ஜதி, ஏவமேவம் ப⁴க³வதோ கோஸம்ப³கே பி⁴க்கூ² அஞ்ஞமஞ்ஞம் விவாதா³பன்னே தி³ஸ்வா அபரே ஸமக்³கா³வாஸம் வஸந்தே ஆவஜ்ஜிதஸ்ஸ இமே தயோ குலபுத்தா ஆபாத²ம் ஆக³மிம்ஸு, அத² நே பக்³க³ண்ஹிதுகாமோ உபஸங்கமி, ஏவாயம் படிபத்திஅனுக்கமேன கோஸம்ப³கானம் பி⁴க்கூ²னம் வினயனுபாயோ ஹோதீதி. தேனாஹ ‘‘தேஸம் பக்³க³ண்ஹனதோ’’தி. ஏதேனேவ பச்சி²மஜனதம் அனுகம்பனதோதி இத³ம்பி காரணம் ஏகதே³ஸேன ஸம்வண்ணிதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். உக்கம்ஸித்வாதி யதா²பூ⁴தேஹி கு³ணேஹி ஸம்பஹம்ஸனேன விஸேஸேத்வா விஸிட்டே² கத்வா பஸம்ஸாவஸேன சேதம் ஆமேடி³தவசனம்.

தம் அரஞ்ஞம் ரக்க²தி வனஸாமினா ஆணத்தோ. ரக்கி²தகோ³பிதம் வனஸண்ட³ம், ந மஹாவனாதி³ விய அபரிக்³க³ஹிதம். ஸீலாதி³ப்பபே⁴தா³ய அத்தத்தா²ய படிபன்னா அத்தகாமா, ந அபரிச்சத்தஸினேஹாதி ஆஹ ‘‘அத்தனோ ஹிதம் காமயமானா’’தி. தேனாஹ ‘‘யோ ஹீ’’திஆதி³. பி⁴ந்தே³ய்யாதி வினாஸேய்ய.

து³ப்³ப³லமனுஸ்ஸாதி பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லா அவித்³த³ஸுனோ மனுஸ்ஸா. தானீதி அபி⁴ஜாதிஆதீ³ஸு உப்பன்னபாடிஹாரியானி. சீவரக³ப்³பே⁴ன படிச்சா²தே³த்வாதி சீவரஸங்கா²தே ஓவரகே நிகூ³ஹித்வா விய. ந ஹி சீவரபாருபனமத்தேன பு³த்³தா⁴னுபா⁴வோ படிச்ச²ன்னோ ஹோதி. ‘‘மா ஸுத⁴ கோசிமம் பு³த்³தா⁴னுபா⁴வம் அஞ்ஞாஸீ’’தி பன ததா²ரூபேன இத்³தா⁴பி⁴ஸங்கா²ரேன தம் சா²தே³த்வா க³தோ ப⁴க³வா ததா² வுத்தோ. தேனாஹ ‘‘அஞ்ஞாதகவேஸேன அக³மாஸீ’’தி.

அபி⁴க்கமதா²தி பத³ம் அபி⁴முக²பா⁴வேன விதி⁴முகே²ன வத³தீதி ஆஹ ‘‘இதோ ஆக³ச்ச²தா²’’தி. பு³த்³தா⁴னம் காயோ நாம ஸுவிஸுத்³த⁴ஜாதிமணி விய ஸோப⁴னோ, கிஞ்சி மலம் அபனேதப்³ப³ம் நத்தி², கிமத்த²ம் ப⁴க³வா பாதே³ பக்கா²லேஸீதி ஆஹ ‘‘பு³த்³தா⁴ன’’ந்திஆதி³.

326. அனுருத்³தா⁴தி வா ஏகஸேஸனயேன வுத்தம் விரூபேகஸேஸஸ்ஸபி இச்சி²தப்³ப³த்தா, ஏவஞ்ச கத்வா ப³ஹுவசனனித்³தே³ஸோபி ஸமத்தி²தோ ஹோதி. இரியாபதோ² க²மதீதி ஸரீரஸ்ஸ லஹுட்டா²னதாய சதுப்³பி³தோ⁴பி இரியாபதோ² ஸுக²ப்பவத்திகோ. ஜீவிதம் யாபேதீதி யாபனாலக்க²ணம் ஜீவிதம் இமம் ஸரீரயந்தம் யாபேதி ஸுகே²ன பவத்தேதி. உளுங்கயாகு³ம் வா கடச்சு²பி⁴க்க²ம் வாதி இத³ம் மகரவுத்தியா மிஸ்ஸகப⁴த்தேன யாபனம் வத்தந்தி கத்வா வுத்தம். தேனாஹ ‘‘பி⁴க்கா²சாரவத்தம் புச்ச²தீ’’தி.

அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்ஸந்த³தீதி ஸதிபி உப⁴யேஸம் கலாபானம் பரமத்த²தோ பே⁴தே³ பசுரஜனேஹி து³விஞ்ஞேய்யனானத்தம் கீ²ரோத³கஸம்மோதி³தம் அச்சந்தமேவ ஸம்ஸட்ட²ம் விய ஹுத்வா திட்ட²தி. தேனாஹ ‘‘விஸும் ந ஹோதி, ஏகத்தம் விய உபேதீ’’தி. பியபா⁴வதீ³பனானி சக்கூ²னி பியசக்கூ²னி. பியாயதி, பியாயிதப்³போ³தி வா பியோதி. ஸமக்³க³வாஸஸ்ஸ யம் ஏகந்தகாரணம், தம் புச்ச²ந்தோ ப⁴க³வா ‘‘யதா² கத²ம் பனா’’திஆதி³மாஹாதி ‘‘கத²ந்தி காரணபுச்சா²’’தி வுத்தம். யோ நேஸம் மேத்தாஸஹிதானம்யேவ கம்மாதீ³னம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்மிம் பச்சுபட்டா²னாகாரோ, தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘கத²’’ந்தி புச்சா². ததா² ஹி பரதோ ‘‘ஏவம் கோ² மயம், ப⁴ந்தே’’திஆதி³னா தே²ரேஹி விஸ்ஸஜ்ஜனம் கதி²தம்.

மித்தம் ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி மேத்தம், காயகம்மம். ஆவீதி பகாஸம். ரஹோதி அப்பகாஸம். யஞ்ஹி உத்³தி³ஸ்ஸ மேத்தம் காயகம்மம் பச்சுபட்ட²பேதி, தம் தஸ்ஸ ஸம்முகா² சே, பகாஸம் ஹோதி, பரம்முகா² சே, அப்பகாஸம். தேனாஹ ‘‘ஆவி சேவ ரஹோ சாதி ஸம்முகா² சேவ பரம்முகா² சா’’தி. இதரானீதி பரம்முகா² காயவசீகம்மானி. ‘‘தத்தா²’’திஆதி³னா ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் விவரிதும் ‘‘யம் ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். ஸம்மஜ்ஜனாதி³வஸேன படிஜக்³கி³தப்³ப³யுத்தம் டா²னம் வா. ததே²வாதி யதா² ஸம்முகா² கதே மேத்தாகாயகம்மே வுத்தம், ததே²வ. ‘‘கச்சி க²மனீய’’ந்தி ஏவமாதி³கா கதா² ஸம்மோத³னீயகதா². யதா² பரேஹி ஸத்³தி⁴ம் அத்தனோ சி²த்³த³ம் ந ஹோதி, ததா² படிஸந்தா²ரவஸேன பவத்தா கதா² படிஸந்தா²ரகதா². ‘‘அஹோ ததா³ தே²ரேன மய்ஹம் தி³ன்னோ ஓவாதோ³, தி³ன்னா அனுஸாஸனீ’’தி ஏவம் காலந்தரே ஸரிதப்³ப³யுத்தா, ச²ஸாரணீயபடிஸம்யுத்தா வா கதா² ஸாரணீயகதா². ஸுத்தபத³ம் நிக்கி²பித்வா தஸ்ஸ அத்த²னித்³தே³ஸவஸேன ஸீலாதி³த⁴ம்மபடிஸம்யுத்தா கதா² த⁴ம்மீகதா². ஸரேன ஸுத்தஸ்ஸ உச்சாரணம் ஸரப⁴ஞ்ஞம். பஞ்ஹஸ்ஸ ஞாதும் இச்சி²தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ புச்ச²னம் பஞ்ஹபுச்ச²னம். தஸ்ஸ யதா²புச்சி²தஸ்ஸஆதி³ஸனம் பஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனம். ஏவம் ஸமன்னாஹரதோதி ஏவம் மனஸிகரோதோ, ஏவம் மேத்தம் உபஸம்ஹரதோதி அத்தோ².

ஏகதோ காதும் ந ஸக்கா, தஸ்மா நானா. ஹிதட்டே²னாதி அத்தனோ விய அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஹிதபா⁴வேன. நிரந்தரட்டே²னாதி அந்தராபா⁴வேன பே⁴தா³பா⁴வேன. அவிக்³க³ஹட்டே²னாதி அவிரோத⁴பா⁴வேன. ஸமக்³க³ட்டே²னாதி ஸஹிதபா⁴வேன. பரிப⁴ண்ட³ம் கத்வாதி ப³ஹலதனுமத்திகாலேபேஹி லிம்பேத்வா. சீவரம் வா தோ⁴வந்தீதி அத்தனோ சீவரம் வா தோ⁴வந்தி. பரிப⁴ண்ட³ம் வாதி அத்தனோ பண்ணஸாலாய பரிப⁴ண்ட³ம் வா கரோந்தி.

327. படிவிருத்³தா⁴ ஏவாதி ஏத்தா²பி ‘‘யேபு⁴ய்யேனா’’தி பத³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். தேஸம் அப்பமாத³லக்க²ணந்தி தேஸம் அப்பமஜ்ஜனஸபா⁴வம். கச்சி பன வோ அனுருத்³தா⁴ ஸமக்³கா³தி ஏத்தா²பி வோதி நிபாதமத்தம், பச்சத்தவசனம் வா, கச்சி தும்ஹேதி ஏவமத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஸமுக்³க³பாதிந்தி ஸமுக்³க³புடஸதி³ஸம் பாதிம்.

பண்ணஸாலாயம் அந்தோ ப³ஹி ச ஸம்மஜ்ஜனேன ஸோதி⁴தங்க³ணதா வத்தபடிபத்தி. படிவிஸமத்தமேவாதி அத்தனோ யாபனபடிவிஸமத்தமேவ. ஓஸாபேத்வாதி பக்கி²பித்வா. பமாணமேவாதி அத்தனோ யாபனபமாணமேவ. வுத்தனயேன ஜஹித்வாதி பாளியம் வுத்தனயேன ஜஹித்வா.

ஹத்தே²ன ஹத்த²ம் ஸம்ஸிப்³ப³ந்தாதி அத்தனோ ஹத்தே²ன இதரஸ்ஸ ஹத்த²ம் த³ள்ஹக்³க³ஹணவஸேன ப³ந்த⁴ந்தா. விலங்கே⁴தி தே³ஸந்தரம் பாபேதி ஏதேனாதி விலங்க⁴கோ, ஹத்தோ². ஹத்தோ² ஏவ விலங்க⁴கோ ஹத்த²விலங்க⁴கோ, தேன ஹத்த²விலங்க⁴கேன.

தம் அக²ண்ட³ம் கத்வாதி தம் தீஸுபி தி³வஸேஸு த⁴ம்மஸ்ஸவனம் பவத்தனவஸேன அக²ண்டி³கம் கத்வா. ஏதந்தி ‘‘பஞ்சாஹிகம் கோ² பனா’’திஆதி³வசனம். பஞ்சமே பஞ்சமே அஹனி ப⁴வதீதி பஞ்சாஹிகம். ப⁴க³வதா புச்சி²தேன அனுருத்³த⁴த்தே²ரேன. பமாத³ட்டா²னேஸுயேவாதி அஞ்ஞேஸம் பமாத³ட்டா²னேஸுயேவ. ‘‘பமாத³ட்டா²னேஸுயேவா’’தி வுத்தமேவத்த²ம் பாகடதரம் காதும் ‘‘அஞ்ஞேஸஞ்ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். பபஞ்சகரணட்டா²னானீதி கதா²பபஞ்சஸ்ஸ கரணட்டா²னானி விஸ்ஸட்ட²கதா²பவத்தனேன கம்மட்டா²னே பமஜ்ஜனட்டா²னானி. தத்தா²பி ‘‘மயம், ப⁴ந்தே, கம்மட்டா²னவிருத்³த⁴ம் ந படிபஜ்ஜாமா’’தி ஸிகா²ப்பத்தம் அத்தனோ அப்பமாத³லக்க²ணம் தே²ரோ த³ஸ்ஸேதி. ஏத்தகம் டா²னம் முஞ்சித்வாதி பன இத³ம் ததா³ விஹாரஸமாபத்தீனம் வளஞ்ஜாபா⁴வேன வுத்தம்.

328. ஜா²னஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா ‘‘அலமரியஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோ’’இச்சேவ வுத்தம். அத்தனோ ஸம்மாபடிபன்னதாய ஸத்து² சித்தாராத⁴னத்த²ம் தஸ்ஸ ச விஸேஸாதி⁴க³மஸ்ஸ ஸத்து² பச்சக்க²பா⁴வதோ தே²ரோ ‘‘கிஞ்ஹி நோ ஸியா, ப⁴ந்தே’’தி ஆஹ. யாவதே³வாதி யத்தகம் காலம் ஏகம் தி³வஸபா⁴க³ம் வா ஸகலரத்திம் வா யாவ ஸத்த வா தி³வஸே.

329. ஸமதிக்கமாயாதி ஸம்மதே³வ அதிக்கமனாய. ஸதி ஹி உபரி விஸேஸாதி⁴க³மே ஹேட்டி²மஜ்ஜா²னம் ஸமதிக்கந்தம் நாம ஹோதி படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ ச. தேனாஹ ‘‘படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴யா’’தி. ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸேஸோதி காரணூபசாரேன வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³. வேத³யிதஸுக²தோதி வேத³னாஸஹிதஜ்ஜா²னஸுக²தோ வா ப²லஸுக²தோ வா. அவேத³யிதஸுக²ந்தி நிப்³பா³னஸுக²ம் விய வேத³னாரஹிதம் ஸுக²ம். அவேத³யிதஸுக²ந்தி ச நித³ஸ்ஸனமத்தமேதம், தம் பன அப²ஸ்ஸம் அஸஞ்ஞம் அசேதனந்தி ஸப்³ப³சித்தசேதஸிகரஹிதமேவ. ததோ ச ஸதிபி ரூபத⁴ம்மப்பவத்தியம் தஸ்ஸ அசேதனத்தா ஸப்³ப³ஸோ ஸங்கா²ரது³க்க²விரஹிததாய ஸந்ததரா பணீததரா ச நிரோத⁴ஸமாபத்தீதி வுச்சதே. தேனாஹ ‘‘அவேத³யிதஸுக²ம் ஸந்ததரம் பணீததரம் ஹோதீ’’தி. தேன வுத்தம் ‘‘இமம்ஹா சா’’திஆதி³.

330. ஸாமக்³கி³ரஸானிஸம்ஸமேவ நேஸம் ப⁴க³வா கதே²ஸி அஜ்ஜா²ஸயானுகூலத்தா தஸ்ஸ. அனுஸாவேத்வாதி அனுபக³மனவஸேன ஸம்மதே³வ ஆரோசேத்வா. ‘‘அனுஸம்ஸாவேத்வா’’தி வா பாடோ², ஸோ ஏவத்தோ². ததோ படினிவத்தித்வாதி ஏதரஹி ப⁴க³வதோ ஏகவிஹாரே அஜ்ஜா²ஸயோதி ஸத்து² மனம் க³ண்ஹந்தா ‘‘இதே⁴வ திட்ட²தா²’’தி விஸ்ஸஜ்ஜிதட்டா²னதோ நிவத்தித்வா. பப்³ப³ஜ்ஜாதீ³னீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன உபஸம்பதா³-விஸுத்³தி⁴-து⁴தகம்மட்டா²னானுயோக³-ஜா²னவிமோக்க²-ஸமாபத்தி-ஞாணத³ஸ்ஸன-மக்³க³பா⁴வனா-ப²லஸச்சி²கிரியாதி³கே ஸங்க³ண்ஹாதி. அதி⁴க³ந்த்வாபீதி பி-ஸத்³தே³ன யதா²தி⁴க³தானம்பி. அத்தனோ கு³ணகதா²ய அட்டியமானாதி ப⁴க³வந்தம் நிஸ்ஸாய அதி⁴க³ந்த்வாபி த⁴ம்மாதி⁴கரணம் ஸத்து²விஹேஸாபா⁴வதீ³பனே ப⁴க³வதோ பாகடகு³ணானம் கதா²ய அட்டியமானாபீதி யோஜனா. தே³வதாதி தம்தம்ஸமாபத்திலாபி⁴னியோ தே³வதா. முக²ம் மே ஸஜ்ஜந்தி முக²ம் மே கத²னே ஸமத்த²ம், கத²னே யோக்³யந்தி அத்தோ².

331. ஏவம் ஆக³தோதி ஏவம் ஆடானாடியஸுத்தே ஆக³தோ. பலிவேடே²ந்தேதி சோதே³ந்தே. மச்ச²ராயந்தீதி அத்தனோ கு³ணானம் ப⁴க³வதோபி ஆரோசனம் அஸஹமானா மச்ச²ராயந்தீதி ஸோ சிந்தேதீதி கத்வா வுத்தம்.

01. தேஸம் லாபா⁴தி தேஸம் வஜ்ஜிராஜூனம் வஜ்ஜிரட்ட²வாஸீனஞ்ச மனுஸ்ஸத்தம், பதிரூபதே³ஸவாஸாதி³கோ, ப⁴க³வதோ திண்ணஞ்ச குலபுத்தானம் த³ஸ்ஸனவந்த³னதா³னத⁴ம்மஸ்ஸவனாத³யோ லாபா⁴. ஸுலத்³தா⁴ லாபா⁴தி யோஜனா. பஸன்னசித்தம் அனுஸ்ஸரேய்யாதி தம் குலஞ்ஹேதம் ஸீலாதி³கு³ணே சித்தம் பஸாதே³த்வா அனுஸ்ஸரேய்ய. வுத்தம் தேஸம் ‘‘அனுஸ்ஸரணம்பாஹம், பி⁴க்க²வே, தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் ப³ஹூபகாரம் வதா³மீ’’தி (இதிவு. 104; ஸம். நி. 5.184).

சூளகோ³ஸிங்க³ஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.

2. மஹாகோ³ஸிங்க³ஸுத்தவண்ணனா

332. கோசிதே³வாதி கோ³ஸிங்க³ஸாலவனஸாமந்ததோ நிவிட்டே²ஸு யோ கோசி கா³மோ கோ³சரகா³மோ ப⁴விஸ்ஸதி, தஸ்மா அனிப³த்³த⁴பா⁴வதோ கோ³சரகா³மோ ந க³ஹிதோ, வஸனட்டா²னமேவ பரிதீ³பிதம், ததோ ஏவ அரஞ்ஞனிதா³னகம் நாமேதம். ஸப்³ப³த்தா²தி தே³வலோகே மனுஸ்ஸலோகே ச. தி²ரகாரகேஹீதி ஸாஸனே தி²ரபா⁴வகாரகேஹி. ஸவனந்தே ஜாதத்தாதி சதுஸச்சக³ப்³ப⁴ஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸவனஸ்ஸ பரியோஸானே அரியாய ஜாதியா ஜாதத்தா. யதா² படிவேத⁴பா³ஹுஸச்சம் இஜ்ஜ²தி, ததா² த⁴ம்மஸ்ஸ ஸவனதோ ஸாவகா. ஸூரியோ விய பா⁴ஸுரகு³ணரம்ஸிதாய மோஹந்த⁴காரவித⁴மனதோ. சந்தோ³ விய ரமணீயமனோஹரஸீதலகு³ணதாய கிலேஸபரிளாஹவூபஸமதோ. ஸாக³ரோ விய க³ம்பீ⁴ரதி²ரவிபுலானேககு³ணதாய டி²தத⁴ம்மஸபா⁴வதோ. கு³ணமஹந்ததாய தே²ரஸ்ஸ அபி⁴ஞ்ஞாததா, கு³ணமஹந்ததா ச ஸுத்தேஸு ஆக³தனயேனேவ ஞாதப்³பா³தி தம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ந கேவல’’ந்திஆதி³ வுத்தம். ஸீஹனாத³ஸுத்தந்தி மஜ்ஜி²மனிகாயே ஆக³தம் மஹாஸீஹனாத³ஸுத்தம் (ம. நி. 1.146). தே²ரபஞ்ஹஸுத்தந்தி ஸுத்தனிபாதே அட்ட²கவக்³கே³ ஆக³தம் ஸாரிபுத்தஸுத்தம் (ஸு. நி. 961-981). தே²ரஸீஹனாத³ஸுத்தந்தி இமஸ்ஸ ச தே²ரஸ்ஸ ஜனபத³சாரிகாய ஸத்து² ஸம்முகா² ஸீஹனாத³ஸுத்தம். அபி⁴னிக்க²மனந்தி தே²ரஸ்ஸேவ மஹதா ஞாதிபரிவட்டேன மஹதா ச போ⁴க³பரிவட்டேன ஸஹ க⁴ராவாஸபரிச்சாகோ³ அபி⁴னிக்க²மனம். ஏஸ நயோ இதோ பரேஸுபி. யதி³த³ந்தி நிபாதோ, யோ அயந்தி அத்தோ².

மஹாபஞ்ஞே பி⁴க்கூ² க³ஹேத்வாதி ஆயஸ்மதோ கிர ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ பரிவாரபி⁴க்கூ²பி மஹாபஞ்ஞா ஏவ அஹேஸும். தா⁴துஸோ ஹி ஸத்தா ஸம்ஸந்த³ந்தி. ஸயம் இத்³தி⁴மாதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அயம் பனத்தோ² தா⁴துஸம்யுத்தேன (ஸம். நி. 2.99) தீ³பேதப்³போ³ – கி³ஜ்ஜ²கூடபப்³ப³தே கி³லானஸேய்யாய நிஸின்னோ ப⁴க³வா ஆரக்க²த்தா²ய பரிவாரேத்வா வஸந்தேஸு ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானாதீ³ஸு ஏகமேகம் அத்தனோ பரிஸாய ஸத்³தி⁴ம் சங்கமந்தம் வோலோகேத்வா பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘பஸ்ஸத² நோ தும்ஹே, பி⁴க்க²வே, ஸாரிபுத்தம் ஸம்ப³ஹுலேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் சங்கமந்தந்தி. ஏவம், ப⁴ந்தே. ஸப்³பே³ கோ² ஏதே, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ² மஹாபஞ்ஞா’’தி ஸப்³ப³ம் வித்தா²ரேதப்³ப³ம்.

வனந்தேதி உபவனந்தே. மேக⁴வண்ணாயாதி நீலாபா⁴ய. ஸமுத்³த³குச்சி²தோ உக்³க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ விய உபட்டா²னம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். சக்கவாளபப்³ப³தமத்த²கஸமீபே ஆபா⁴ப²ரணவஸேன பவத்தியா ‘‘பாசீனசக்கவாளபப்³ப³தமத்த²கே’’தி வுத்தம், ந சக்கவாளபப்³ப³தமத்த²கே சந்த³மண்ட³லஸ்ஸ விசரணதோ. ததா² ஸதி லோகந்தரிகனிரயேஸுபி சந்தி³மஸூரியானம் ஆபா⁴ ப²ரேய்ய. உப்³பே³த⁴வஸேன ஹி சக்கவாளபப்³ப³தஸ்ஸ வேமஜ்ஜ²தோ சந்தி³மஸூரியா விசரந்தி. ஸாலகுஸுமபபா⁴னம் அதிரத்ததாய வுத்தம் ‘‘லாகா²ரஸேன ஸிஞ்சமானம் வியா’’தி. உபகா³யமானா வியாதி பயிருபாஸனவஸேன உபேச்ச கா³யமானா விய. காய நு கோ² அஜ்ஜ ரதியாதி அஜ்ஜ ஜா²னஸமாபத்திரதியா ஏவ நு கோ², உதா³ஹு த⁴ம்மஸாகச்சா²ரதியா த⁴ம்மதே³ஸனாரதியாதி சிந்தேஸி.

த்³வே சந்த³மண்ட³லானி விய பரமஸோப⁴க்³க³ப்பத்தாய கந்தியா. த்³வே ஸூரியமண்ட³லானி விய அதிவிய ஸுவிஸுத்³த⁴ஸமுஜ்ஜலாய கு³ணவிபூ⁴தியா. த்³வே ச²த்³த³ந்தனாக³ராஜானோ விய மஹானுபா⁴வதாய. த்³வே ஸீஹா விய தேஜுஸ்ஸத³தாய. த்³வே ப்³யக்³கா⁴ விய அனோலீனவுத்திதாய. ஸப்³ப³பாலிபு²ல்லமேவாதி ஸப்³ப³மேவ ஸமந்ததோ விகஸிதம்.

333. கதா² உபசரதி பவத்ததி ஏத்தா²தி கதா²உபசாரோ, ஸவனூபசாரோ பதே³ஸோ, தம் கதா²உபசாரம். ரமணீயமேவ ராமணேய்யகம். உஜ்ஜங்க³லேதி லூக²பதே³ஸே கடி²னபதே³ஸே. தோ³ஸேஹி இதா அபக³தாதி தோ³ஸினா த-காரஸ்ஸ ந-காரம் கத்வா. தி³ப்³பா³ மஞ்ஞே க³ந்தா⁴தி தே³வலோகே க³ந்தா⁴ விய. தி³வி ப⁴வாதி தி³ப்³பா³. த்³வே தே²ராதி ஸாரிபுத்தத்தே²ரஆனந்த³த்தே²ரா. ஆனந்த³த்தே²ரோ தாவ மமாயது அகீ²ணாஸவபா⁴வதோ, ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ கத²ந்தி? ந இத³ம் மமாயனம் கே³ஹஸ்ஸிதபேமவஸேன, அத² கோ² கு³ணப⁴த்திவஸேனாதி நாயம் தோ³ஸோ.

அனுமதியா புச்சா² அனுமதிபுச்சா², அனுமதிக்³க³ஹணத்த²ம் புச்ச²னம். தத்த² யஸ்மா அத⁴ம்மிகம்பி வுத்³த⁴ஸ்ஸ அனுமதிம் இதரோ படிக்கி²பிதும் ந லப⁴தி, தேன ஸா அனுஜானிதப்³பா³வ ஹோதி, தஸ்மா ஸங்க⁴கு²த்³த³கதோ பட்டா²ய அனுமதி புச்சி²தப்³பா³. தேனாஹ ‘‘அனுமதிபுச்சா² நாமேஸா’’திஆதி³. கு²த்³த³கதோ பட்டா²யாதி கணிட்ட²தோ பட்டா²ய. படிபா⁴தி உபட்டா²தீதி படிபா⁴னம், யதா²தி⁴ப்பேதோ அத்தோ², தம் படிபா⁴னம். ஸிகா²ப்பத்தா வேபுல்லப்பத்தா ந ப⁴விஸ்ஸதி பதே³ஸஞாணே டி²தேஹி பா⁴ஸிதத்தா. ஸிகா²ப்பத்தா வேபுல்லப்பத்தா ப⁴விஸ்ஸதி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணேன ஸம்ஸந்தி³தத்தா. வுத்தமேவத்த²ம் உபமாய விபா⁴வேதும் ‘‘யதா² ஹீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² பச்சத்தி²கா அட்டியந்தி து³க்கா²யந்தி ஏதேனாதி அட்டோ, வினிச்சி²தப்³ப³வோஹாரோ. கா³மபோ⁴ஜகந்தி யஸ்மிம் கா³மே ஸோ உப்பன்னோ, தம் கா³மபோ⁴ஜகம். ஜனபத³போ⁴ஜகந்தி யஸ்மிம் ஜனபதே³ ஸோ உப்பன்னோ, தம் ஜனபத³போ⁴ஜகம். மஹாவினிச்ச²யஅமச்சந்தி யஸ்மிம் ரஜ்ஜே ஸோ ஜனபதோ³, தஸ்ஸ ராஜதா⁴னியம் மஹாவினிச்ச²யஅமச்சம். ஸேனாபதிந்தி யஸ்ஸ ரஞ்ஞோ ஸோ அமச்சோ, தஸ்ஸ ஸேனாபதிம். ததா² உபராஜந்தி. இத³ம் பனேத்த² பகதிசாரித்தவஸேன வுத்தம் உபமேய்யத்தா²னுரூபதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். அபராபரம் ந ஸஞ்சரதி வினிச்ச²யனாரஹேன வினிச்சி²தபா⁴வதோ.

பகட்டா²னம் (அ. நி. டீ. 2.4.22) உக்கட்டா²னம் ஸீலாதி³அத்தா²னம் போ³த⁴னதோ, ஸபா⁴வனிருத்திவஸேன பு³த்³தா⁴தீ³ஹி பா⁴ஸிதத்தா ச பகட்டா²னம் வசனப்பப³ந்தா⁴னம் ஆளீதி பாளி, பரியத்தித⁴ம்மோ. புரிமஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ பச்சி²மேன அத்தே²ன அனுஸந்தா⁴னம் அனுஸந்தி⁴. அத்த²முகே²ன பன பாளிபதே³ஸானம்பி அனுஸந்தி⁴ ஹோதியேவ, ஸோ ச புப்³பா³பரானுஸந்தி⁴-புச்சா²னுஸந்தி⁴-அஜ்ஜா²ஸயானுஸந்தி⁴-யதா²னுஸந்தி⁴வஸேன சதுப்³பி³தோ⁴. தம்தம்தே³ஸனானம் பன புப்³பா³பரஸம்ஸந்த³னம் புப்³பா³பரம். பாளிவஸேன அனுஸந்தி⁴வஸேன புப்³பா³பரவஸேனாதி பச்சேகம் யோஜேதப்³ப³ம். உக்³க³ஹிதந்தி ப்³யஞ்ஜனஸோ அத்த²ஸோ ச உத்³த⁴ம் உத்³த⁴ம் க³ஹிதம், பரியாபுணனவஸேன சேவ பரிபுச்சா²வஸேன ச ஹத³யேன க³ஹிதந்தி அத்தோ². வட்டது³க்க²னிஸ்ஸரணத்தி²கேஹி ஸோதப்³ப³தோ ஸுதம், பரியத்தித⁴ம்மோ, தம் தா⁴ரேதீதி ஸுதத⁴ரோ. யோ ஹி ஸுதத⁴ரோ, ஸுதம் தஸ்மிம் பதிட்டி²தம் ஹோதி ஸுப்பதிட்டி²தம், தஸ்மா வுத்தம் ‘‘ஸுதஸ்ஸ ஆதா⁴ரபூ⁴தோ’’தி. தேனாஹ ‘‘யஸ்ஸ ஹீ’’திஆதி³. ஏகபத³ம் ஏகக்க²ரம்பி அவினட்ட²ம் ஹுத்வா ஸன்னிசீயதீதி ஸன்னிசயோ, ஸுதம் ஸன்னிசயோ ஏதஸ்மிந்தி ஸுதஸன்னிசயோ. அஜ்ஜோ²ஸாயாதி அனுபவிஸித்வா. திட்ட²தீதி ந முஸ்ஸதி.

டி²தா பகு³ணாதி பகு³ணா வாசுக்³க³தா. நிச்சலிதந்தி அபரிவத்திதம். ஸம்ஸந்தி³த்வாதி அஞ்ஞேஹி ஸம்ஸந்தி³த்வா. ஸமனுக்³கா³ஹித்வாதி பரிபுச்சா²வஸேன அத்த²ம் ஓகா³ஹேத்வா. பப³ந்த⁴ஸ்ஸ விப³ந்தா⁴பா⁴வதோ க³ங்கா³ஸோதஸதி³ஸம், ‘‘ப⁴வங்க³ஸோதஸதி³ஸ’’ந்தி வா பாடோ², அகித்திமம் ஸுக²ப்பவத்தீதி அத்தோ². ஸுத்தேகதே³ஸஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ ச வசஸா பரிசயோ இத⁴ நாதி⁴ப்பேதோ, வக்³கா³தி³வஸேன பன அதி⁴ப்பேதோதி ஆஹ ‘‘ஸுத்தத³ஸக…பே… ஸஜ்ஜா²யிதா’’தி, ‘‘த³ஸ ஸுத்தானி க³தானி, த³ஸ வக்³கா³க³தா’’திஆதி³னா ஸல்லக்கே²த்வா வாசாய ஸஜ்ஜா²யிதாதி அத்தோ². மனஸா அனு அனு பேக்கி²தா பா⁴க³ஸோ நிஜ்ஜா²யிதா சிந்திதா மனஸானுபேக்கி²தா. ரூபக³தம் விய பஞ்ஞாயதீதி ரூபக³தம் விய சக்கு²ஸ்ஸ விபூ⁴தம் ஹுத்வா பஞ்ஞாயதி. ஸுப்படிவித்³தா⁴தி நிஜ்ஜடம் நிக்³கு³ம்ப³ம் கத்வா ஸுட்டு² யாதா²வதோ படிவித்³தா⁴.

பஜ்ஜதி அத்தோ² ஞாயதி ஏதேனாதி பத³ம், ததே³வ அத்த²ம் ப்³யஞ்ஜேதீதி ப்³யஞ்ஜனந்தி ஆஹ ‘‘பத³மேவ அத்த²ஸ்ஸ ப்³யஞ்ஜனதோ பத³ப்³யஞ்ஜன’’ந்தி. அக்க²ரபாரிபூரியா பத³ப்³யஞ்ஜனஸ்ஸ பரிமண்ட³லதா, ஸா பன பாரிபூரீ ஏவம் வேதி³தப்³பா³தி ஆஹ ‘‘த³ஸவித⁴ப்³யஞ்ஜனபு³த்³தி⁴யோ அபரிஹாபேத்வா’’தி. அஞ்ஞம் உபாரம்ப⁴கரந்தி யதா²னிக்கி²த்தஸுத்ததோ அஞ்ஞம் தஸ்ஸ அனனுலோமகம் ஸுத்தம் ஆஹரதி. தத³த்த²ம் ஓதாரேதீதி தஸ்ஸ ஆஹடஸுத்தஸ்ஸேவ அத்த²ம் விசாரேதி. தஸ்ஸ கதா² அபரிமண்ட³லா நாம ஹோதி அத்த²ஸ்ஸ அபரிபுண்ணபா⁴வதோ. யதா²னிக்கி²த்தஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ அத்த²ஸம்வண்ணனாவஸேனேவ ஸுத்தந்தரம்பி ஆனேந்தோ ப³ஹி ஏகபத³ம்பி ந க³ச்ச²தி நாம. அமக்கே²ந்தோதி அவினாஸேந்தோ. தம் தம் அத்த²ம் ஸுட்டு² வவத்தி²தம் கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ துலிகாய பரிச்சி²ந்த³ந்தோ விய. க³ம்பீ⁴ரதரமத்த²ம் க³மேந்தோ க³ம்பீ⁴ரமாதிகாய உத³கம் பேஸேந்தோ விய. உத்தானமாதிகாய ஹி மரியாத³ம் ஓத்த²ரித்வா உத³கம் அஞ்ஞதா² க³ச்சே²ய்ய. ஏகம்யேவ பத³ம் அனேகேஹி பரியாயேஹி புனப்புனம் ஸம்வண்ணேந்தோ பத³ம் கோட்டேந்தோ ஸிந்த⁴வாஜானீயோ விய. ஸோ ஹி வக்³கி³தாய க³தியா பதே³ பத³ம் கோட்டேந்தோ க³ச்ச²தி. கதா²மக்³கே³ன தஸ்ஸ கதா² பரிமண்ட³லா நாம ஹோதி த⁴ம்மதோ அத்த²தோ அனுஸந்தி⁴தோ புப்³பா³பரதோ ஆசரியுக்³க³ஹதோதி ஸப்³ப³ஸோ பரிபுண்ணபா⁴வதோ.

அனுப்பப³ந்தே⁴ஹீதி விஸ்ஸட்டே²ஹி ஆஸஜ்ஜமானேஹி. நாதிஸீக⁴ம் நாதிஸணிகம் நிரந்தரம் ஏகரஸஞ்ச கத்வா பரிஸாய அஜ்ஜா²ஸயானுரூபம் த⁴ம்மம் கதே²ந்தோ விஸ்ஸட்டா²ய கதா²ய கதே²தி நாம, ந அஞ்ஞதா²தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யோ பி⁴க்கூ²’’திஆதி³மாஹ. அரணிம் மந்தே²ந்தோ விய, உண்ஹகா²த³னீயம் கா²த³ந்தோ வியாதி ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் கத²னஸ்ஸ உதா³ஹரணம், க³ஹிதம் க³ஹிதமேவாதிஆதி³ லங்கே⁴த்வா கத²னஸ்ஸ. புராணபண்ணந்தரேஸு ஹி பரிபாதியமானகோ³தா⁴ கதா³சி தி³ஸ்ஸதி, ஏவமேகச்சஸ்ஸ அத்த²வண்ணனா கத்த²சி ந தி³ஸ்ஸதி. ஓஹாயாதி ட²பேத்வா. யோபீதிஆதி³னா ஏகரூபேன கதா²ய அகத²னம் த³ஸ்ஸேதி. பேதக்³கி³ நிஜ்ஜா²மதண்ஹிகபேதஸ்ஸ முக²தோ நிச்ச²ரணகஅக்³கி³. வித்தா²யதீதி அப்படிதானதமாபஜ்ஜதி. கேனசி ரோகே³ன து³க்க²ம் பத்தோ விய நித்து²னந்தோ. கந்த³ந்தோ வியாதி உக்குட்டி²ம் கரோந்தோ விய. அப்பப³ந்தா⁴ நாம ஹோதி ஸுகே²ன அப்பவத்தபா⁴வதோ. ஆசரியேஹி தி³ன்னனயே டி²தோதி ஆசரியுக்³க³ஹம் அமுஞ்சந்தோ, யதா² ச ஆசரியா தம் தம் ஸுத்தம் ஸம்வண்ணேஸும், தேனேவ நயேன ஸம்வண்ணேந்தோதி அத்தோ². அச்சி²ன்னதா⁴ரம் கத்வாதி ‘‘நாதிஸீக⁴ம் நாதிஸணிக’’ந்திஆதி³னா ஹேட்டா² வுத்தனயேன அவிச்சி²ன்னம் கதா²பப³ந்த⁴ம் கத்வா. அனுஸயஸமுக்³கா⁴தாயாதி இமினா தஸ்ஸா கதா²ய அரஹத்தபரியோஸானதம் த³ஸ்ஸேதி. ஏவரூபேனாதி நயித³ம் ஏகவசனம் தத்தகவஸேன க³ஹேதப்³ப³ம், அத² கோ² லக்க²ணே பவத்தந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ததா²ரூபேனேவ பி⁴க்கு²ஸதேன பி⁴க்கு²ஸஹஸ்ஸேன வா’’தி வுத்தம். பல்லங்கேனாதி பல்லங்கபதே³ஸேன, பல்லங்காஸனந்தேனாதி அத்தோ². இமினா நயேனாதி வாரந்தரஸாதா⁴ரணம் அத்த²ம் அதிதி³ஸதி, அஸாதா⁴ரணம் பன வக்க²தேவாதி.

334. ஆரமதி ஏதேனாதி ஆராமோ.

335. து⁴வஸேவனந்தி நியதஸேவிதம். பாஸாத³பரிவேணேதி பாஸாத³ங்க³ணே. நாபி⁴யா பதிட்டி²தானந்தி நாபி⁴யா பூ⁴மியம் பதிட்டி²தானம். அரந்தரானீதி அரவிவரானி தம்தம்அரானம் வேமஜ்ஜ²ட்டா²னானி.

336. ஸமாதி³ன்னஅரஞ்ஞது⁴தங்கோ³ ஆரஞ்ஞிகோ, ந அரஞ்ஞவாஸமத்தேன.

337. ந ஓஸாதே³ந்தீதி ந அவஸாதே³ந்தி, ந அவஸாத³னாபேக்கா² அஞ்ஞமஞ்ஞம் பஞ்ஹம் புச்ச²ந்தீதி அத்தோ². பவத்தினீதி பகு³ணா.

338. லோகுத்தரா விஹாரஸமாபத்தி நாம தே²ரஸ்ஸ அரஹத்தப²லஸமாபத்தியோ, பரியாயதோ பன நிரோத⁴ஸமாபத்திபி வேதி³தப்³பா³.

339. ஸாது⁴காரோ ஆனந்த³த்தே²ரஸ்ஸ தி³ன்னோ. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘யதா² தம் ஆனந்தோ³வ ஸம்மா ப்³யாகரமானோ ப்³யாகரேய்யா’’திஆதி³. ஸம்மாதி ஸுட்டு², யதா²அஜ்ஜா²ஸயந்தி அதி⁴ப்பாயோ. யேன ஹி யம் யதா²சித்தம் கதி²தம், தம் ஸம்மா கதி²தம் நாம ஹோதி. ஸம்பத்தவஸேன ஹி யதா²காரீ ததா²வாதீ³ ஸோப⁴தி. தேனாஹ ‘‘அத்தனோ அனுச்ச²விகமேவா’’திஆதி³. ப³ஹுஸ்ஸுதோ பி⁴க்கு² தத்த² தத்த² ஸுத்தே ஸீலாதீ³னம் ஆக³தட்டா²னே தேஸம் ஸுவிதி³தத்தா யதா²னுஸிட்ட²ம் படிபஜ்ஜமானோ தானி பரிபூரேதீதி ஆஹ ‘‘ஸீலஸ்ஸ ஆக³தட்டா²னே’’திஆதி³. மக்³கா³தி³பஸவனாய விபஸ்ஸனாக³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹாபேத்வா பரிபாகம் க³மேத்வாதி அத்தோ².

340. ‘‘ஏஸேவ நயோ’’தி அதிதே³ஸவஸேன ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் விவரந்தோ ‘‘ஆயஸ்மா ஹி ரேவதோ’’திஆதி³மாஹ.

342. அபரேபி நானப்பகாரே கிலேஸேதி அபரேபி நானப்பகாரே தோ³ஸமோஹாதி³கிலேஸே. து⁴னித்வாதி வித⁴மேத்வா.

343. ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ஏவம் ப்³யாகாஸீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஸகலம்பி சக்கு²விஞ்ஞாணவீதி²க³தம் சித்தம் சக்கு²விஞ்ஞாணந்தி அக்³க³ஹேத்வா சக்கு²ஸன்னிஸ்ஸிதமேவ பன விஞ்ஞாணம் சக்கு²விஞ்ஞாணம், தத³னந்தரம் ஸம்படிச்ச²னம், தத³னந்தரம் ஸந்தீரணந்திஆதி³னா ஸண்ஹம் ஸுகு²மம் அதிஇத்தரக²ணவந்தம் சித்தந்தரம் சித்தனானத்தம். க²ந்தா⁴தீ³னஞ்ச நானத்தஸங்கா²தம் க²ந்த⁴ந்தராதி³. பத²வீகஸிணே பட²மஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா ததே²வ ததியம் ஜா²னந்திஆதி³னா ஆரம்மணம் அனுக்கமித்வா ஜா²னஸ்ஸேவ ஏகந்தரிகபா⁴வேன உக்கமனம் ஜா²னோக்கந்திகம் நாம. பத²வீகஸிணே பட²மம் ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா புன ததே³வ தேஜோகஸிணேதிஆதி³னா ஜா²னம் அனுக்கமித்வா ஆரம்மணஸ்ஸேவ ஏகந்தரிகபா⁴வேன உக்கமனம் ஆரம்மணோக்கந்திகம் நாம. ‘‘பட²மஜ்ஜா²னம் பஞ்சங்கி³க’’ந்திஆதி³னா யாவ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் து³வங்கி³கந்தி ஜா²னங்க³மத்தஸ்ஸேவ வவத்தா²பனம் அங்க³வவத்தா²னம். ‘‘இத³ம் பத²வீகஸிணம்…பே… இத³ம் ஓதா³தகஸிண’’ந்தி ஆரம்மணமத்தஸ்ஸேவ வவத்தா²பனம் ஆரம்மணவவத்தா²னம். பத²வீகஸிணே பட²மம் ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா தத்தே²வ இதரேஸம்பி ஸமாபஜ்ஜனம் அங்க³ஸங்கந்தி. பத²வீகஸிணே பட²மம் ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜித்வா ததே³வ ஆபோகஸிணேதி ஏவம் ஸப்³ப³கஸிணேஸு ஏகஸ்ஸேவ ஜா²னஸ்ஸ ஸமாபஜ்ஜனம் ஆரம்மணஸங்கந்தி. ஏகதோவட்³ட⁴னம் உப⁴தோவட்³ட⁴னந்தி இத³ம் க²ந்தா⁴தி³தே³ஸனாயம் லப்³ப⁴தி. அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயே ஹி வேத³னாக்க²ந்த⁴ம் பா⁴ஜேந்தோ ப⁴க³வா திகே க³ஹேத்வா து³கேஸு பக்கி²பி, து³கே க³ஹேத்வா திகேஸு பக்கி²பி, இத³ம் ஏகதோவட்³ட⁴னம். திகே ச து³கே ச உப⁴தோவட்³ட⁴னனீஹாரேன கதே²ஸி, இத³ம் உப⁴தோவட்³ட⁴னம். ஏவம் ஸேஸக²ந்தே⁴ஸு தா⁴தாயதனாதீ³ஸு ச யதா²ரஹம் விப⁴ங்க³ப்பகரணே (விப⁴. 32-33; 155-156, 183-184) அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயே ஆக³தனயேன வேதி³தப்³ப³ம். தேனாஹ ‘‘ஆபி⁴த⁴ம்மிகத⁴ம்மகதி²கஸ்ஸேவ பாகட’’ந்தி. க²ந்தா⁴தீ³ஸு ஸபா⁴வத⁴ம்மேஸு தீஸு லக்க²ணேஸு பஞ்ஞத்தியம் ஸமயந்தரேஸு ச கோஸல்லாபா⁴வதோ அயம் ஸகவாதோ³ அயம் பரவாதோ³தி ந ஜானாதி. ததோ ஏவ ஸகவாத³ம்…பே… த⁴ம்மந்தரம் விஸம்வாதே³தி. க²ந்தா⁴தீ³ஸு பன குஸலதாய ஆபி⁴த⁴ம்மிகோ ஸகவாத³ம்…பே… ந விஸம்வாதே³தி.

344. சித்தம் அத்தனோ வஸே வத்தேதும் ஸக்கோதி படிஸங்கா²னபா⁴வனாப³லேஹி பரிக்³க³ண்ஹனஸமத்த²த்தா. இதா³னி தமத்த²ம் ப்³யதிரேகதோ அன்வயதோ ச விபா⁴வேதும் ‘‘து³ப்பஞ்ஞோ ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸப்³பா³னஸ்ஸாதி ஸப்³பா³னி அஸ்ஸ. விஸேவிதவிப்ப²ந்தி³தானீதி கிலேஸவிஸூகாயிகானி சேவ து³ச்சரிதவிப்ப²ந்தி³தானி ச. ப⁴ஞ்ஜித்வாதி மத்³தி³த்வா. ப³ஹீதி கம்மட்டா²னதோ ப³ஹி புது²த்தாரம்மணே.

345. பரியாயேனாதி ஏத்த² பரியாய-ஸத்³தோ³ ‘‘அத்தி² க்²வேஸ, ப்³ராஹ்மண, பரியாயோ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 8.11; பாரா. 3-9) விய காரணத்தோ²தி ஆஹ ‘‘ஸோப⁴னகாரணம் அத்தீ²’’தி. யதி³ ப⁴க³வா – ‘‘இத⁴, ஸாரிபுத்த, பி⁴க்கு² பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ’’திஆதி³னா அத்தனோ மஹாபோ³தி⁴பல்லங்கம் ஸந்தா⁴யாஹ, ஏவம் ஸந்தே ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ஹேவ ஸங்கா⁴ராமோ ஸோபே⁴தப்³போ³, ந அஞ்ஞேஹீதி ஆபன்னந்தி ஆஹ ‘‘அபிச பச்சி²மம் ஜனத’’ந்திஆதி³. நிப்³பா³னத்தா²ய படிபத்திஸாரம் ஏதஸ்ஸாதி படிபத்திஸாரோ, தம் படிபத்திஸாரம். நிப்பரியாயேனேவாதி கேனசி பரியாயேன லேஸேன வினா முக்²யேன நயேனேவ. யோ ‘‘அரஹத்தம் அப்பத்வா ந வுட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’தி த³ள்ஹஸமாதா³னம் கத்வா நிஸின்னோ தம் அதி⁴க³ந்த்வாவ உட்ட²ஹதி. ஏவரூபேன இத³ம் கோ³ஸிங்க³ஸாலவனம் ஸோப⁴தி, ஸாஸனே ஸப்³பா³ரம்பா⁴னம் தத³த்த²த்தாதி அத்தோ². ஆஸவக்க²யாவஹம் படிபத்திம் ஆரபி⁴த்வா ஆஸவக்க²யேனேவ தே³ஸனாய பரியோஸாபிதத்தா யதா²னுஸந்தி⁴னாவ தே³ஸனம் நிட்ட²பேஸீதி.

மஹாகோ³ஸிங்க³ஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.

3. மஹாகோ³பாலகஸுத்தவண்ணனா

346. தத்தா²தி கோ³பாலகஸுத்தே. திஸ்ஸோ கதா²தி (அ. நி. டீ. 3.11.17) திஸ்ஸோ அட்ட²கதா², திவிதா⁴ ஸுத்தஸ்ஸ அத்த²வண்ணனாதி அத்தோ². ஏகேகம் பத³ம் நாளம் மூலம் ஏதிஸ்ஸாதி ஏவம்ஸஞ்ஞிதா ஏகனாளிகா, ஏகேகம் வா பத³ம் நாளம் அத்த²னிக்³க³மனமக்³கோ³ ஏதிஸ்ஸாதி ஏகனாளிகா. தேனாஹ ‘‘ஏகேகபத³ஸ்ஸ அத்த²கத²ன’’ந்தி. சத்தாரோ அம்ஸா பா⁴கா³ அத்த²ஸல்லக்க²ணூபாயா ஏதிஸ்ஸாதி சதுரஸ்ஸா. தேனாஹ ‘‘சதுக்கம் ப³ந்தி⁴த்வா கத²ன’’ந்தி. நியமதோ நிஸின்னஸ்ஸ ஆரத்³த⁴ஸ்ஸ வத்தோ ஸம்வத்தோ ஏதிஸ்ஸா அத்தீ²தி நிஸின்னவத்திகா, யதா²ரத்³த⁴ஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ விஸும் விஸும் பரியோஸாபிகாதி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘பண்டி³தம் கோ³பாலகம் த³ஸ்ஸேத்வா’’திஆதி³. ஏகேகபத³ஸ்ஸாதி பிண்ட³த்த²த³ஸ்ஸனவஸேன ப³ஹுன்னம் பதா³னம் ஏகஜ்ஜ²ம் அத்த²ம் அகதே²த்வா ஏகமேகஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ அத்த²வண்ணனா. அயம் ஸப்³ப³த்தே²வ லப்³ப⁴தி. சதுக்கம் ப³ந்தி⁴த்வாதி கண்ஹபக்கே² உபமூபமேய்யத்³வயம், ததா² ஸுக்கபக்கே²தி இத³ம் சதுக்கம் யோஜேத்வா. அயம் ஈதி³ஸேஸு ஏவ ஸுத்தேஸு லப்³ப⁴தி. பரியோஸானக³மனந்தி கேசி தாவ ஆஹு – ‘‘கண்ஹபக்கே² உபமம் த³ஸ்ஸேத்வா உபமா ச நாம யாவதே³வ உபமேய்யஸம்படிதா³னத்தா²தி உபமேய்யத்த²ம் ஆஹரித்வா ஸம்கிலேஸபக்க²னித்³தே³ஸோ ச வோதா³னபக்க²விபா⁴வனத்தா²யாதி ஸுக்கபக்க²ம்பி உபமூபமேய்யவிபா⁴கே³ன ஆஹரித்வா ஸுத்தத்த²ஸ்ஸ பரியோஸாபன’’ந்தி. கண்ஹபக்கே² உபமேய்யம் த³ஸ்ஸேத்வா பரியோஸானக³மனாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அபரே பன ‘‘கண்ஹபக்கே² ஸுக்கபக்கே² ச தம்தம்உபமூபமேய்யத்தா²னம் விஸும் விஸும் பரியோஸாபேத்வாவ கத²னம் பரியோஸானக³மன’’ந்தி வத³ந்தி. அயந்தி நிஸின்னவத்திகா. இதா⁴தி இமஸ்மிம் கோ³பாலகஸுத்தே. ஸப்³பா³சரியானம் ஆசிண்ணாதி ஸப்³பே³ஹிபி புப்³பா³சரியேஹி ஆசரிதா ஸம்வண்ணிதா, ததா² சேவ பாளி பவத்தாதி.

அங்கீ³யந்தி அவயவபா⁴வேன ஞாயந்தீதி அங்கா³னி, பா⁴கா³. தானி பனேத்த² யஸ்மா ஸாவஜ்ஜஸபா⁴வானி, தஸ்மா ஆஹ ‘‘அங்கே³ஹீதி அகு³ணகோட்டா²ஸேஹீ’’தி. கோ³மண்ட³லந்தி கோ³ஸமூஹம். பரிஹரிதுந்தி ரக்கி²தும். தம் பன பரிஹரணம் பரிக்³க³ஹேத்வா விசரணந்தி ஆஹ ‘‘பரிக்³க³ஹேத்வா விசரிது’’ந்தி. வட்³டி⁴ந்தி கு³ன்னம் ப³ஹுபா⁴வம் ப³ஹுகோ³ரஸதாஸங்கா²தம் பரிவுத்³தி⁴ம். ‘‘ஏத்தகமித³’’ந்தி ரூபீயதீதி ரூபம், பரிமானபரிச்சே²தோ³பி ஸரீரரூபம்பீதி ஆஹ ‘‘க³ணனதோ வா வண்ணதோ வா’’தி. ந பரியேஸதி வினட்ட²பா⁴வஸ்ஸேவ அஜானனதோ. நீலாதி ஏத்த² இதி-ஸத்³தோ³ ஆதி³அத்தோ². தேன ஸேதஸப³லாதி³வண்ணம் ஸங்க³ண்ஹாதி.

த⁴னுஸத்திஸூலாதீ³தி ஏத்த² இஸ்ஸாஸாசரியானம் கா³வீஸு கதம் த⁴னுலக்க²ணம். குமாரப⁴த்திக³ணானம் கா³வீஸு கதம் ஸத்திலக்க²ணம். இஸ்ஸரப⁴த்திக³ணானம் கா³வீஸு கதம் ஸூலலக்க²ணந்தி யோஜனா. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ராமவாஸுதே³வக³ணாதீ³னம் கா³வீஸு கதம் ப²ரஸுசக்காதி³லக்க²ணம் ஸங்க³ண்ஹாதி.

நீலமக்கி²காதி பிங்க³லமக்கி²கா, கு²த்³த³மக்கி²கா ஏவ வா. ஸடதி ருஜதி ஏதாயாதி ஸாடிகா, ஸம்வத்³தா⁴ ஸாடிகாதி ஆஸாடிகா. தேனாஹ ‘‘வட்³ட⁴ந்தீ’’திஆதி³.

வாகேனாதி வாகபத்தேன. சீரகேனாதி பிலோதிகேன. அந்தோவஸ்ஸேதி வஸ்ஸகாலஸ்ஸ அப்³ப⁴ந்தரே. நிக்³கா³ஹந்தி ஸுஸுமாராதி³க்³கா³ஹரஹிதம். பீதந்தி பானீயஸ்ஸ பீதபா⁴வம். ஸீஹப்³யக்³கா⁴தி³பரிஸ்ஸயேன ஸாஸங்கோ ஸப்படிப⁴யோ.

பஞ்ச அஹானி பூ⁴தானி ஏதஸ்ஸாதி பஞ்சாஹிதோ, ஸோ ஏவ வாரோதி பஞ்சாஹிகவாரோ. ஏவம் ஸத்தாஹிகவாரோதி வேதி³தப்³போ³. சிண்ணட்டா²னந்தி சரிதட்டா²னம் கோ³சரக்³க³ஹிதட்டா²னம்.

பிதுட்டா²னந்தி பிதரா காதப்³ப³ட்டா²னம், பிதரா காதப்³ப³கரணந்தி அத்தோ². யதா²ருசிம் க³ஹேத்வா க³ச்ச²ந்தீதி கு³ன்னம் ருசிஅனுரூபம் கோ³சரபூ⁴மியம் வா நதி³பாரம் வா க³ஹேத்வா க³ச்ச²ந்தி. கோ³ப⁴த்தந்தி கப்பாஸட்டி²காதி³மிஸ்ஸம் கோ³பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம் ப⁴த்தம், ப⁴த்தக்³க³ஹணேனேவ யாகு³பி க³ஹிதா.

347. ‘‘த்³வீஹாகாரேஹீ’’தி வுத்தம் ஆகாரத்³வயம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘க³ணனதோ வா ஸமுட்டா²னதோ வா’’தி வுத்தம். ஏவம் பாளியம் ஆக³தாதி ‘‘உபசயோ ஸந்ததீ’’தி ஜாதிம் த்³விதா⁴ பி⁴ந்தி³த்வா ஹத³யவத்து²ம் அக்³க³ஹேத்வா ‘‘த³ஸ ஆயதனானி பஞ்சத³ஸ ஸுகு²மரூபானீ’’தி ஏவம் ரூபகண்ட³பாளியம் (த⁴. ஸ. 651-655) ஆக³தா. பஞ்சவீஸதி ரூபகோட்டா²ஸாதி ஸலக்க²ணதோ அஞ்ஞமஞ்ஞஸங்கராபா⁴வதோ ரூபபா⁴கா³. ரூபகோட்டா²ஸாதி வா விஸும் விஸும் அப்பவத்தித்வா கலாபபா⁴வேனேவ பவத்தனதோ ரூபகலாபா. கோட்டா²ஸாதி ச அம்ஸா, அவயவாதி அத்தோ². கோட்ட²ந்தி வா ஸரீரம், தஸ்ஸ அம்ஸா கேஸாத³யோ கோட்டா²ஸாதி அஞ்ஞேபி அவயவா கோட்டா²ஸா விய கோட்டா²ஸா. ஸேய்யதா²பீதி உபமாஸம்ஸந்த³னம். தத்த² ரூபம் பரிக்³க³ஹேத்வாதி யதா²வுத்தம் ரூபம் ஸலக்க²ணதோ ஞாணேன பரிக்³க³ண்ஹித்வா. அரூபம் வவத்த²பேத்வாதி தம் ரூபம் நிஸ்ஸாய ஆரம்மணஞ்ச கத்வா பவத்தமானே வேத³னாதி³கே சத்தாரோ க²ந்தே⁴ ‘‘அரூப’’ந்தி வவத்த²பேத்வா. ரூபாரூபம் பரிக்³க³ஹேத்வாதி புன தத்த² யம் ருப்பனலக்க²ணம், தம் ரூபம், தத³ஞ்ஞம் அரூபம், உப⁴யவினிமுத்தம் கிஞ்சி நத்தி² அத்தா வா அத்தனியம் வாதி ஏவம் ரூபாரூபம் பரிக்³க³ஹேத்வா. தது³ப⁴யஞ்ச அவிஜ்ஜாதி³னா பச்சயேன ஸப்பச்சயந்தி பச்சயம் ஸல்லக்கே²த்வா அனிச்சாதி³லக்க²ணம் ஆரோபேத்வா யோ கலாபஸம்மஸனாதி³க்கமேன கம்மட்டா²னம் மத்த²கம் பாபேதும் ந ஸக்கோதி, ஸோ ந வட்³ட⁴தீதி யோஜனா.

ஏத்தகம் ரூபம் ஏகஸமுட்டா²னந்தி சக்கா²யதனம், ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹாகாயாயதனம் இத்தி²ந்த்³ரியம் புரிஸிந்த்³ரியம் ஜீவிதிந்த்³ரியந்தி அட்ட²வித⁴ம் கம்மவஸேன, காயவிஞ்ஞத்தி வசீவிஞ்ஞத்தீதி இத³ம் த்³வயம் சித்தவஸேனாதி ஏத்தகம் ரூபம் ஏகஸமுட்டா²னம். ஸத்³தா³யதனமேகம் உதுசித்தவஸேன த்³விஸமுட்டா²னம். ரூபஸ்ஸ லஹுதா முது³தா கம்மஞ்ஞதாதி ஏத்தகம் ரூபம் உதுசித்தாஹாரவஸேன திஸமுட்டா²னம். ரூபக³ந்த⁴ரஸபோ²ட்ட²ப்³பா³யதனம் ஆகாஸதா⁴து ஆபோதா⁴து கப³ளீகாரோ ஆஹாரோதி ஏத்தகம் ரூபம் உதுசித்தாஹாரகம்மவஸேன சதுஸமுட்டா²னம். உபசயோ ஸந்ததி ஜரதா ரூபஸ்ஸ அனிச்சதாதி ஏத்தகம் ரூபம் ந குதோசி ஸமுட்டா²தீதி ந ஜானாதி. ஸமுட்டா²னதோ ரூபம் அஜானந்தோதிஆதீ³ஸு வத்தப்³ப³ம் ‘‘க³ணனதோ ரூபம் அஜானந்தோ’’திஆதே³ஸு வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

கம்மலக்க²ணோதி அத்தனா கதம் து³ச்சரிதகம்மம் லக்க²ணம் ஏதஸ்ஸாதி கம்மலக்க²ணோ, பா³லோ. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, பா³லஸ்ஸ பா³லலக்க²ணானி. கதமானி தீணி? து³ச்சிந்திதசிந்தீ ஹோதி, து³ப்³பா⁴ஸிதபா⁴ஸீ, து³க்கடகம்மகாரீ. இமானி கோ²…பே… லக்க²ணானீ’’தி (அ. நி. 3.2; நேத்தி. 116). அத்தனா கதம் ஸுசரிதகம்மம் லக்க²ணம் ஏதஸ்ஸாதி கம்மலக்க²ணோ, பண்டி³தோ. வுத்தம்பி சேதம் – ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, பண்டி³தஸ்ஸ பண்டி³தலக்க²ணானி. கதமானி தீணி? ஸுசிந்திதசிந்தீ ஹோதி, ஸுபா⁴ஸிதபா⁴ஸீ, ஸுகதகம்மகாரீ. இமானி கோ²…பே… பண்டி³தலக்க²ணானீ’’தி (ம. நி. 3.253; அ. நி. 3.3; நேத்தி. 116). தேனாஹ ‘‘குஸலாகுஸலம் கம்மம் பண்டி³தமாலலக்க²ண’’ந்தி. பா³லே வஜ்ஜேத்வா பண்டி³தே ந ஸேவதீதி யம் பா³லபுக்³க³லே வஜ்ஜேத்வா பண்டி³தஸேவனம் அத்த²காமேன காதப்³ப³ம், தம் ந கரோதி. ததா²பூ⁴தஸ்ஸ அயமாதீ³னவோதி த³ஸ்ஸேதும் புன ‘‘பா³லே வஜ்ஜேத்வா’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² யம் ப⁴க³வதா ‘‘இத³ம் வோ கப்பதீ’’தி அனுஞ்ஞாதம், தத³னுலோமஞ்சே, தம் கப்பியம். யம் ‘‘இத³ம் வோ ந கப்பதீ’’தி படிக்கி²த்தம், தத³னுலோமஞ்சே, தம் அகப்பியம். யம் கோஸல்லஸம்பூ⁴தம், தம் குஸலம், தப்படிபக்க²ம் அகுஸலம். ததே³வ ஸாவஜ்ஜம், குஸலம் அனவஜ்ஜம். ஆபத்திதோ ஆதி³தோ த்³வே ஆபத்திக்க²ந்தா⁴ க³ருகம், தத³ஞ்ஞம் லஹுகம். த⁴ம்மதோ மஹாஸாவஜ்ஜம் க³ருகம், அப்பஸாவஜ்ஜம் லஹுகம். ஸப்படிகாரம் ஸதேகிச்சம், அப்படிகாரம் அதேகிச்ச²ம். த⁴ம்மதானுக³தம் காரணம், இதரம் அகாரணம். தம் அஜானந்தோதி கப்பியாகப்பியம் க³ருகலஹுகம் ஸதேகிச்சா²தேகிச்ச²ம் அஜானந்தோ ஸுவிஸுத்³த⁴ம் கத்வா ஸீலம் ரக்கி²தும் ந ஸக்கோதி, குஸலாகுஸலம் ஸாவஜ்ஜானவஜ்ஜம் காரணாகாரணம் அஜானந்தோ க²ந்தா⁴தீ³ஸு அகுஸலதாய ரூபாரூபபரிக்³க³ஹம்பி காதும் ந ஸக்கோதி, குதோ தஸ்ஸ கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா வட்³ட⁴னா. தேனாஹ ‘‘கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா வட்³டே⁴தும் ந ஸக்கோதீ’’தி.

கோ³வணஸதி³ஸே அத்தபா⁴வே உப்பஜ்ஜித்வா தத்த² து³க்கு²ப்பத்திஹேதுதோ மிச்சா²விதக்கா ஆஸாடிகா வியாதி ஆஸாடிகாதி ஆஹ ‘‘அகுஸலவிதக்கம் ஆஸாடிகம் அஹாரேத்வா’’தி.

‘‘க³ண்டோ³தி கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சன்னேதம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் அதி⁴வசன’’ந்தி வசனதோ (அ. நி. 8.56) ச²ஹி வணமுகே²ஹி விஸ்ஸந்த³மானயூஸோ க³ண்டோ³ விய பிலோதிகக²ண்டே³ன ச²ஹி த்³வாரேஹி விஸ்ஸந்த³மானகிலேஸாஸுசி அத்தபா⁴வவணோ ஸதிஸம்வரேன பித³ஹிதப்³போ³, அயம் பன ஏவம் ந கரோதீதி ஆஹ ‘‘யதா² ஸோ கோ³பாலகோ வணம் ந படிச்சா²தே³தி, ஏவம் ஸம்வரம் ந ஸம்பாதே³தீ’’தி.

யதா² தூ⁴மோ இந்த⁴னம் நிஸ்ஸாய உப்பஜ்ஜமானோ ஸண்ஹோ ஸுகு²மோ தம் தம் விவரம் அனுபவிஸ்ஸ ப்³யாபேந்தோ ஸத்தானம் ட³ம்ஸமகஸாதி³பரிஸ்ஸயம் வினோதே³தி, அக்³கி³ஜாலஸமுட்டா²னஸ்ஸ புப்³ப³ங்க³மோ ஹோதி, ஏவம் த⁴ம்மதே³ஸனாஞாணஸ்ஸ இந்த⁴னபூ⁴தம் ரூபாரூபத⁴ம்மஜாதம் நிஸ்ஸாய உப்பஜ்ஜமானா ஸண்ஹா ஸுகு²மா தம் தம் க²ந்த⁴ந்தரம் ஆயதனந்தரஞ்ச அனுபவிஸ்ஸ ப்³யாபேதி, ஸத்தானம் மிச்சா²விதக்காதி³பரிஸ்ஸயம் வினோதே³தி, ஞாணக்³கி³ஜாலஸமுட்டா²னஸ்ஸ புப்³ப³ங்க³மோதி தூ⁴மோ வியாதி தூ⁴மோதி ஆஹ ‘‘கோ³பாலகோ தூ⁴மம் விய த⁴ம்மதே³ஸனாதூ⁴மம் ந கரோதீ’’தி. அத்தனோ ஸந்திகம் உபக³ந்த்வா நிஸின்னஸ்ஸ காதப்³பா³ தத³னுச்ச²விகா த⁴ம்மகதா² உபனிஸின்னகதா². கதஸ்ஸ தா³னாதி³புஞ்ஞஸ்ஸ அனுமோத³னகதா² அனுமோத³னா. ததோதி த⁴ம்மகதா²தீ³னம் அகரணதோ. ‘‘ப³ஹுஸ்ஸுதோ கு³ணவா’’தி ந ஜானந்தீதி கஸ்மா வுத்தம், நனு அத்தனோ ஜானாபனத்த²ம் த⁴ம்மகதா²தி³ ந காதப்³ப³மேவாதி? ஸச்சம், ந காதப்³ப³மேவ, ஸுத்³தா⁴ஸயேன பன த⁴ம்மே கதி²தே தஸ்ஸ கு³ணஜானனதம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘நாபா⁴ஸமானம் ஜானந்தி, மிஸ்ஸம் பா³லேஹி பண்டி³தம்;

பா⁴ஸயே ஜோதயே த⁴ம்மம், பக்³க³ண்ஹே இஸினம் த⁴ஜ’’ந்தி. (ஸம். நி. 2.241);

தரந்தி ஏத்தா²தி தித்த²ம், நதீ³தளாகாதீ³னம் நஹானாதி³அத்த²ம் ஓதரணட்டா²னம். யதா² பன தம் உத³கேன ஓதிண்ணஸத்தானம் ஸரீரமலம் பவாஹேதி, பரிஸ்ஸமம் வினோதே³தி, விஸுத்³தி⁴ம் உப்பாதே³தி, ஏவம் ப³ஹுஸ்ஸுதா அத்தனோ ஸமீபம் ஓதிண்ணஸத்தானம் த⁴ம்மூத³கேன சித்தமலம் பவாஹேந்தி, பரிஸ்ஸமம் வினோதே³ந்தி, விஸுத்³தி⁴ம் உப்பாதே³ந்தி, தஸ்மா தே தித்த²ம் வியாதி தித்த²ம். தேனாஹ ‘‘தித்த²பூ⁴தே ப³ஹுஸ்ஸுதபி⁴க்கூ²’’தி. ப்³யஞ்ஜனம் கத²ம் ரோபேதப்³ப³ந்தி, ப⁴ந்தே, இத³ம் ப்³யஞ்ஜனம் அயம் ஸத்³தோ³ கத²ம் இமஸ்மிம் அத்தே² ரோபேதப்³போ³, கேன பகாரேன இமஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ வாசகோ ஜாதோ. ‘‘நிரூபேதப்³ப³’’ந்தி வா பாடோ², நிரூபேதப்³ப³ம் அயம் ஸபா⁴வனிருத்தி கத²மேத்த² நிருள்ஹாதி அதி⁴ப்பாயோ. இமஸ்ஸ பா⁴ஸிதஸ்ஸ கோ அத்தோ²தி ஸத்³த³த்த²ம் புச்ச²தி. இமஸ்மிம் டா²னேதி இமஸ்மிம் பாளிபதே³ஸே. பாளி கிம் வதே³தீதி பா⁴வத்த²ம் புச்ச²தி. அத்தோ² கிம் தீ³பேதீதி பா⁴வத்த²ம் வா ஸங்கேதத்த²ம் வா. ந பரிபுச்ச²தீதி விமதிச்சே²த³னபுச்சா²வஸேன ஸப்³ப³ஸோ புச்ச²ம் ந கரோதி. ந பரிபஞ்ஹதீதி பரி பரி அத்தனோ ஞாதும் இச்ச²ம் ந ஆசிக்க²தி ந விபா⁴வேதி. தேனாஹ ‘‘ந ஜானாபேதீ’’தி. தேதி ப³ஹுஸ்ஸுதபி⁴க்கூ². விவரணம் நாம அத்த²ஸ்ஸ விப⁴ஜித்வா கத²னந்தி ஆஹ ‘‘பா⁴ஜேத்வா ந த³ஸ்ஸேந்தீ’’தி. அனுத்தானீகதந்தி ஞாணேன அபாகடீகதம் கு³ய்ஹம் படிச்ச²ன்னம். ந உத்தானீகரோந்தீதி ஸினேருமூலகம் வாலிகம் உத்³த⁴ரந்தோ விய பத²வீஸந்தா⁴ரோத³கம் விவரித்வா த³ஸ்ஸேந்தோ விய ச உத்தானம் ந கரோந்தி. ஏவம் யஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ வஸேன ப³ஹுஸ்ஸுதா ‘‘தித்த²’’ந்தி வுத்தா பரியாயதோ, இதா³னி தமேவ த⁴ம்மம் நிப்பரியாயதோ தித்த²ந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதா² சா’’திஆதி³ வுத்தம். த⁴ம்மோ ஹி தரந்தி ஏதேன நிப்³பா³னம் நாம தளாகந்தி ‘‘தித்த²’’ந்தி வுச்சதி. தேனாஹ ப⁴க³வா ஸுமேத⁴பூ⁴தோ –

‘‘ஏவம் கிலேஸமலதோ⁴வம், விஜ்ஜந்தே அமதந்தளே;

ந க³வேஸதி தம் தளாகம், ந தோ³ஸோ அமதந்தளே’’தி. (பு³. வம். 2.14);

த⁴ம்மஸ்ஸேவ நிப்³பா³னஸ்ஸோதரணதித்த²பூ⁴தஸ்ஸ ஓதரணபகாரம் அஜானந்தோ ‘‘த⁴ம்மதித்த²ம் ந ஜானாதீ’’தி வுத்தோ.

பீதாபீதந்தி கோ³க³ணே பீதம் அபீதஞ்ச கோ³ரூபம் ந ஜானாதி ந விந்த³தி. அவிந்த³ந்தோ ஹி ந லப⁴தீதி வுத்தோ. ‘‘ஆனிஸம்ஸம் ந விந்த³தீ’’தி வத்வா தஸ்ஸ அவிந்த³னாகாரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘த⁴ம்மஸ்ஸவனக்³க³ம் க³ந்த்வா’’திஆதி³மாஹ.

அயம் லோகுத்தரோதி பத³ம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘அரிய’’ந்தி. பச்சாஸத்திஞாயேன அனந்தரவிதி⁴ப்படிஸேதோ⁴ வா, அரிய-ஸத்³தோ³ வா நித்³தோ³ஸபரியாயோ த³ட்ட²ப்³போ³. அட்ட²ங்கி³கந்தி ச விஸும் ஏகஜ்ஜ²ஞ்ச அட்ட²ங்கி³கம் உபாதா³ய க³ஹேதப்³ப³ம், அட்ட²ங்க³தா பா³ஹுல்லதோ ச. ஏவஞ்ச கத்வா ஸத்தங்க³ஸ்ஸபி அரியமக்³க³ஸ்ஸ ஸங்க³ஹோ ஸித்³தோ⁴ ஹோதி.

சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னேதிஆதீ³ஸு அவிஸேஸேன ஸதிபட்டா²னா வுத்தா. தத்த² காயவேத³னாசித்தத⁴ம்மாரம்மணா ஸதிபட்டா²னா லோகியா, தத்த² ஸம்மோஹவித்³த⁴ம்ஸனவஸேன பவத்தா நிப்³பா³னாரம்மணா லோகுத்தராதி ஏவம் இமே லோகியா, இமே லோகுத்தராதி யதா²பூ⁴தம் ந பஜானாதி.

அனவஸேஸம் து³ஹதீதி படிக்³க³ஹணே மத்தம் அஜானந்தோ கிஸ்மிஞ்சி தா³யகே ஸத்³தா⁴ஹானியா கிஸ்மிஞ்சி பச்சயஹானியா அனவஸேஸம் து³ஹதி. வாசாய அபி⁴ஹாரோ வாசாபி⁴ஹாரோ. பச்சயானம் அபி⁴ஹாரோ பச்சயாபி⁴ஹாரோ.

இமே அம்ஹேஸு க³ருசித்தீகாரம் ந கரோந்தீதி இமினா நவகானம் பி⁴க்கூ²னம் த⁴ம்மஸம்படிபத்தியா அபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி ஆசரியுபஜ்ஜா²யேஸு பிதுபேமஸ்ஸ அனுபட்டா²பனதோ. தேன ச ஸிக்கா²கா³ரவதாபா⁴வதீ³பனேன ஸங்க³ஹஸ்ஸ அபா⁴ஜனபா⁴வம், தேன தே²ரானம் தேஸு அனுக்³க³ஹாபா⁴வம். ந ஹி ஸீலாதி³கு³ணேஹி ஸாஸனே தி²ரபா⁴வப்பத்தா அனனுக்³க³ஹேதப்³பே³ ஸப்³ரஹ்மசாரீ அனுக்³க³ண்ஹந்தி, நிரத்த²கம் வா அனுக்³க³ஹம் கரோந்தி. தேனாஹ ‘‘நவகே பி⁴க்கூ²’’தி. த⁴ம்மகதா²ப³ந்த⁴ந்தி பவேணிஆக³தம் பகிண்ணகத⁴ம்மகதா²மக்³க³ம். ஸச்சஸத்தபடிஸந்தி⁴பச்சயாகாரபடிஸம்யுத்தம் ஸுஞ்ஞதாதீ³பனம் கு³ய்ஹக³ந்த²ம். வுத்தவிபல்லாஸவஸேனாதி ‘‘ந ரூபஞ்ஞூ’’திஆதீ³ஸு வுத்தஸ்ஸ படிஸேத⁴ஸ்ஸ படிக்கே²பவஸேன அக்³க³ஹணவஸேன. யோஜேத்வாதி ‘‘ரூபஞ்ஞூ ஹோதீதி க³ணனாதோ வா வண்ணதோ வா ரூபம் ஜானாதீ’’திஆதி³னா, ‘‘தஸ்ஸ கோ³க³ணோபி ந பரிஹாயதி, பஞ்சகோ³ரஸபரிபோ⁴க³தோபி ந பரிபா³ஹிரோ ஹோதீ’’திஆதி³னா ச அத்த²ம் யோஜேத்வா. வேதி³தப்³போ³தி தஸ்மிம் தஸ்மிம் பதே³ஸே யதா²ரஹம் அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

மஹாகோ³பாலகஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.

4. சூளகோ³பாலகஸுத்தவண்ணனா

350. சேலுக்காஹீதி சேலமயாஹி உக்காஹி. உக்கபூ⁴தானி சேலானி ஏத்தா²தி உக்கசேலா, நக³ரம். ஸப்³பா³ க³ங்கா³ பாகடா ஹுத்வா பஞ்ஞாயதீதி பகதிசக்கு²ஸ்ஸ பாகடா ஹுத்வா உபட்டா²தி, தி³ப்³ப³சக்கு²ஸ்ஸ பன ஸமந்தசக்கு²ஸ்ஸ வா யத்த² கத்த²சி நிஸின்னஸ்ஸபி ப⁴க³வதோ பாகடா ஹுத்வா பஞ்ஞாயதேவ. ஸோத்தீ²தி அனுபத்³த³வோ. வட்³டீ⁴தி அபரிஹானி. ஆரோக்³யந்தி அரோக³தா ஆபா³தா⁴பா⁴வோ.

மக³தோ⁴ ஜனபதோ³ நிவாஸோ ஏதஸ்ஸாதி மாக³தோ⁴, மாக³தோ⁴வ மாக³தி⁴கோ. பஞ்ஞாய நாம து³ட்டு²பா⁴வோ நத்தி² ஏகந்தானவஜ்ஜதாய, தஸ்மா து³-ஸத்³தோ³ அபா⁴வவாசீ ‘‘து³ஸ்ஸீலோ’’திஆதீ³ஸு விய, ஜாதி-ஸத்³தோ³ ச ஸபா⁴வத்தோ²தி ஆஹ ‘‘நிப்பஞ்ஞஸபா⁴வோ’’தி. -ஸத்³தோ³ ஆரம்ப⁴த்தோ²தி ஆஹ ‘‘பதாரேஸீதி தாரேதும் ஆரபீ⁴’’தி பரதீரம் கா³வீனம் அப்பத்தத்தா. ஸுவிதே³ஹானந்தி ஸுந்த³ரவிதே³ஹானம். விதே³ஹரட்ட²ம் கிர பூ⁴மிபா⁴க³த³ஸ்ஸனஸம்பத்தியா ச வனராமணேய்யகாதி³னா ச ஸுந்த³ரம். ஆமண்ட³லிகம் கரித்வாதி ஆவத்தே பதிதா தேமண்ட³லாகாரேன பரிப்³ப⁴மித்வா. கதிபயாபி கா³வியோ அஸேஸேத்வா நதீ³ஸோதேன வூள்ஹத்தா வுத்தம் ‘‘அவட்³டி⁴ம் வினாஸம் பாபுணிம்ஸூ’’தி. கதிபயாஸுபி ஹி அவஸிட்டா²ஸு கா³வீஸு அனுக்கமேனபி ஸியா கோ³க³ணஸ்ஸ வட்³டீ⁴தி. விஸ்ஸமட்டா²னந்தி பரிஸ்ஸமவினோத³னட்டா²னம். தித்தா² ப⁴ட்டா²தி க³ஹேதும் அஸமத்த²தாய தித்த²ம் அப்பத்தா. அரோகோ³ நாம நாஹோஸீதி லோமமத்தம்பி அஸேஸேத்வா ஸப்³பா³ கா³வியோ நதீ³ஸோதே வினட்டா²தி அத்தோ².

யேஸு க²ந்தா⁴யதனதா⁴தூஸு இத⁴ லோகஸமஞ்ஞா, தே அஜானந்தா ‘‘அகுஸலா இமஸ்ஸ லோகஸ்ஸா’’தி வுத்தாதி ஆஹ ‘‘இத⁴லோகே க²ந்த⁴தா⁴தாயதனேஸு அகுஸலா அசே²கா’’தி. அயமேவ நயோ ‘‘அகுஸலா பரஸ்ஸ லோகஸ்ஸா’’தி ஏத்தா²பீதி ஆஹ ‘‘பரலோகேபி ஏஸேவ நயோ’’தி. மாரோ ஏத்த² தீ⁴யதீதி மாரதே⁴ய்யம். மாரோதி சேத்த² கிலேஸமாரோ வேதி³தப்³போ³. க²ந்தா⁴பி⁴ஸங்கா²ரா ஹி தஸ்ஸ பவத்தனபா⁴வேன க³ஹிதா, மச்சுமாரோ விஸும் க³ஹிதோ ஏவ, கிலேஸமாரவஸேனேவ ச தே³வபுத்தமாரஸ்ஸ காமப⁴வே ஆதி⁴பச்சந்தி. தேஸந்தி யே இத⁴லோகாதீ³ஸு அசே²கா, தேஸம். தே பன உக்கட்ட²னித்³தே³ஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘இமினா ச² ஸத்தா²ரோ த³ஸ்ஸிதா’’தி.

351. ப³லவகா³வோதி ப³லவந்தே கோ³ரூபே. தே பன த³ம்மதம் உபக³தகோ³ணா சேவ தே⁴னுயோ சாதி ஆஹ ‘‘த³ந்தகோ³ணே சேவ தே⁴னுயோ சா’’தி. அவிஜாதகா³வோதி ந விஜாதகா³வியோ. வச்ச²கேதி கு²த்³த³கவச்சே². அப்பத்தோ² ஹி அயம் க-ஸத்³தோ³. தேனாஹ ‘‘தருணவச்ச²கே’’தி. கிஸாப³லகேதி து³ப்³ப³லே.

352. மாரஸ்ஸ தண்ஹாஸோதம் சே²த்வாதி க²ந்த⁴மாரஸம்ப³ந்தீ⁴தண்ஹாஸங்கா²தம் ஸோதம் ஸமுச்சி²ந்தி³த்வா. தயோ கோட்டா²ஸே கே²பேத்வா டி²தாதி அனாகா³மினோ ஸந்தா⁴யாஹ. ஸப்³ப³வாரேஸூதி ஸகதா³கா³மிஸோதாபன்னஅட்ட²மகவாரேஸு. தத்த² பன யதா²க்கமம் சதுமக்³க³வஜ்ஜா²னம் கிலேஸானம் த்³வே கோட்டா²ஸே கே²பேத்வா டி²தா, ஏககோட்டா²ஸம் கே²பேத்வா டி²தா, பட²மம் கோட்டா²ஸம் கே²பேந்தோதி வத்தப்³ப³ம். த⁴ம்மம் அனுஸ்ஸரந்தி, த⁴ம்மஸ்ஸ வா அனுஸ்ஸரணஸீலாதி த⁴ம்மானுஸாரினோ. த⁴ம்மோதி சேத்த² பஞ்ஞா அதி⁴ப்பேதா. ஸத்³த⁴ம் அனுஸ்ஸரந்தி, ஸத்³தா⁴ய வா அனுஸ்ஸரணஸீலாதி ஸத்³தா⁴னுஸாரினோ.

ஜானதாதி ஏத்த² ஜானனகிரியாவிஸயஸ்ஸ அவிஸேஸிதத்தா அதி⁴காரவஸேன அனவஸேஸஞேய்யவிஸேஸா அதி⁴ப்பேதாதி ஆஹ ‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மே ஜானந்தேனா’’தி. அந்தோஸாரவிரஹதோ அப்³பு⁴க்³க³தட்டே²ன ச நளோ வியாதி நளோ, மானோதி ஆஹ ‘‘விக³தமானனளம் கத’’ந்தி. கே²மம் பத்தே²தா²தி ஏத்த² சதூஹி யோகே³ஹி அனுபத்³த³வத்தா ‘‘கே²ம’’ந்தி அரஹத்தம் அதி⁴ப்பேதம். பத்த²னா ச ச²ந்த³பத்த²னா, ந தண்ஹாபத்த²னாதி ஆஹ ‘‘கத்துகம்யதாச²ந்தே³ன அரஹத்தம் பத்தே²தா²’’தி. பத்தாயேவ நாம தஸ்ஸ பத்தியா ந கோசி அந்தராயோ. ஸோத்தி²னா பாரக³மனம் உத்³தி³ஸ்ஸ தே³ஸனம் ஆரபி⁴த்வா கே²மப்பத்தியா தே³ஸனாய பரியோஸாபிதத்தா யதா²னுஸந்தி⁴னாவ தே³ஸனம் நிட்டா²பேஸீதி.

சூளகோ³பாலகஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.

5. சூளஸச்சகஸுத்தவண்ணனா

353. ஹம்ஸவட்டகச்ச²ன்னேனாதி ஹம்ஸவட்டகபடிச்ச²ன்னேன, ஹம்ஸமண்ட³லாகாரேனாதி அத்தோ².

வத³ந்தி ஏதேனாதி வாதோ³, மக்³கோ³. கிம் வத³ந்தி? உத்தரம். வாதா³னம் ஸதானி வாத³ஸதானி. ‘‘நிக³ண்டோ² பஞ்சவாத³ஸதானி, நிக³ண்டீ² பஞ்சவாத³ஸதானீ’’தி ஏவம் நிக³ண்டோ² ச நிக³ண்டீ² ச பஞ்ச பஞ்ச வாத³ஸதானி உக்³க³ஹேத்வா விசரந்தா. கிரியதோ தே புச்சி²ம்ஸு, லிங்க³தோ பன நிக³ண்ட²பா⁴வோ ஞாதோ. தேனாஹ ‘‘அஹம் வாத³ம் ஆரோபேஸ்ஸாமீ’’தி.

ஜக்³க³ந்தோ ஸம்மஜ்ஜனாதி³வஸேன. தி³வாதரந்தி அதிதி³வம். ‘‘கஸ்ஸ புச்சா², கஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனம் ஹோதூ’’தி பரிப்³பா³ஜிகாஹி வுத்தே தே²ரோ ஆஹ ‘‘புச்சா² நாம அம்ஹாகம் பத்தா’’தி. புச்சா² வாதா³னம் புப்³ப³பக்கோ², யஸ்மா தும்ஹே வாத³பஸுதா வாதா³பி⁴ரதா த⁴ஜம் பக்³க³ய்ஹ விசரத², தஸ்மா வாதா³னம் புப்³ப³பக்கோ² அம்ஹாகம் பத்தோ, ஏவம் ஸந்தேபி தும்ஹாகம் மாதுகா³மபா⁴வதோ புப்³ப³பக்க²ம் தே³மாதி ஆஹ ‘‘தும்ஹே பன மாதுகா³மா நாம பட²மம் புச்ச²தா²’’தி. தா பரிப்³பா³ஜிகா ஏகேகா அட்³ட⁴தேய்யஸதவாத³மக்³க³ம் புச்ச²ந்தியோ வாத³ஸஹஸ்ஸம் புச்சி²ம்ஸு. யதா² நிஸிதஸ்ஸ க²க்³க³ஸ்ஸ குமுத³னாளச்சே²த³னே கிமத்தி² பா⁴ரியம், ஏவம் படிஸம்பி⁴தா³ப்பத்தஸ்ஸ ஸாவகேஸு பஞ்ஞவந்தானம் அக்³க³பா⁴வே டி²தஸ்ஸ த⁴ம்மஸேனாபதினோ புது²ஜ்ஜனபரிகப்பிதபஞ்ஹவிஸ்ஸஜ்ஜனே கிமத்தி² பா⁴ரியம். தேனாஹ ‘‘தே²ரோ க²க்³கே³னா’’திஆதி³. தத்த² நிஜ்ஜடம் நிக்³க³ண்டி²ம் கத்வாதி யதா² தா புன தத்த² ஜடம் க³ண்டி²ம் காதும் ந விஸஹந்தி, ததா² விஜடேத்வா கதே²ஸி. அயம் தே²ரோ சதுரங்க³ஸமன்னாக³தே அந்த⁴காரே ஸஹஸ்ஸவட்டிகம் தீ³பேந்தோ விய அஞ்ஞேஸம் அவிஸயே அந்த⁴காரபூ⁴தே பஞ்ஹே புச்சி²தமத்தேயேவ விஸ்ஸஜ்ஜேஸீதி தே²ரஸ்ஸ பஞ்ஞாவேய்யத்தியம் தி³ஸ்வா ஸயஞ்ச அந்திமப⁴விகதாய கோஹஞ்ஞே டா²தும் அஸக்கோந்தியோ ‘‘ஏத்தகமேவ, ப⁴ந்தே, மயம் ஜானாமா’’தி ஆஹம்ஸு. தே²ரஸ்ஸ விஸயந்தி தே²ரஸ்ஸ பஞ்ஞாவிஸயம்.

நேவ அந்தம் ந கோடிம் அத்³த³ஸம்ஸூதி ஏகந்தி வத்தப்³ப³ஸ்ஸ ப³ஹுபா⁴வதோ தஸ்ஸா புச்சா²ய அத்தோ² ஏவமந்தோ ஏவமவஸானகோடீதி ந பஸ்ஸிம்ஸு ந ஜானிம்ஸு. தே²ரோ தாஸம் அஜ்ஜா²ஸயம் ஓலோகேந்தோ பப்³ப³ஜ்ஜாருசிம் தி³ஸ்வா ஆஹ ‘‘இதா³னி கிம் கரிஸ்ஸதா²’’தி? உத்தரிதரபஞ்ஞோதி வாத³மக்³க³பரிசயேன மேதா⁴விதாய ச யாதி³ஸா தாஸம் பஞ்ஞா, ததோ உத்தரிதரபஞ்ஞோ.

கதா²மக்³கோ³தி வாத³மக்³கோ³. தஸ்மா தேஹி தேஹி பரப்பவாதா³தீ³ஹி ப⁴ஸ்ஸம் வாத³மக்³க³ம் பகாரேஹி வதே³தீதி ப⁴ஸ்ஸப்பவாத³கோ. பண்டி³தவாதோ³தி அஹம் பண்டி³தோ நிபுணோ ப³ஹுஸ்ஸுதோதி ஏவம்வாதீ³. யம் யம் நக்க²த்தாசாரேன ஆதி³ஸதீதி நக்க²த்தக³தியா காலஞாணேன ‘‘அஸுகதி³வஸே சந்த³க்³கா³ஹோ ப⁴விஸ்ஸதி, ஸூரியக்³கா³ஹோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’திஆதி³னா யம் யம் ஆதே³ஸம் ப⁴ணதி. ஸாது⁴லத்³தி⁴கோ ஞாணஸம்பத்தியா ஸுந்த³ரோ. ஆரோபிதோதி படிஞ்ஞாஹேதுனித³ஸ்ஸனாதி³தோ³ஸம் உபரி ஆரோபிதோ வாதோ³ ஸ்வாரோபிதோ. தோ³ஸபத³ம் ஆரோபேந்தேன வாதி³னா பரவாதி³ம்ஹி அபி⁴பு⁴ய்ய தஸ்ஸ தா⁴துக்கோ²போ⁴பி ஸியா, சித்தவிக்கே²பேன யேன தோ³ஸோ தேன ஸங்கப்பிதோ ஸம்பவேதி⁴தோதி. தூ²ணந்தி ஸரீரம் கோ²பி⁴தந்தி கத்வா. தூ²ணந்தி ஹி லோஹிதபித்தஸேம்ஹானம் அதி⁴வசனம் ஸப்³ப³ங்க³ஸரீரதா⁴ரணதோ. அபிச தூ²ணபதோ³ நாம அத்தி² கதா²மக்³கோ³ வாத³மக்³க³ம் க³ண்ஹந்தானம். ஸச்சகோ பன கோஹஞ்ஞே ட²த்வா அத்தனோ வாத³ப்பபே⁴த³வஸேன பரே விம்ஹாபேந்தோ ‘‘தூ²ணம் சேபாஹ’’ந்திஆதி³மாஹ. ஸாவகானம் வினயம் நாம ஸிக்கா²பத³ம், தஞ்ச த⁴ம்மதே³ஸனா ஹோதீதி ஏஸா ஏவ சஸ்ஸ அனுஸாஸனீதி வினயனாதி³முகே²ன ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ மதம் ஸாஸனம் புச்ச²ந்தோ ஸச்சகோ ‘‘கத²ம் பன, போ⁴, அஸ்ஸஜீ’’திஆதி³மாஹ. அத²ஸ்ஸ தே²ரோ ‘‘லக்க²ணத்தயகதா² நாம அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணா பு³த்³தா⁴வேணிகா த⁴ம்மதே³ஸனா, தத்ர ச மயா அனிச்சகதா²ய ஸமுட்டா²பிதாய தம் அஸஹந்தோ ஸச்சகோ துச்ச²மானேன படபடாயந்தோ குருமானோ லிச்ச²வீ க³ஹேத்வா ப⁴க³வதோ ஸந்திகம் ஆக³மிஸ்ஸதி, அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா வாத³ம் மத்³தி³த்வா அனிச்சந்தி பதிட்ட²பேந்தோ த⁴ம்மம் கதே²ஸ்ஸதி, ததா³ ப⁴விஸ்ஸதி விஜஹிதவாதோ³ ஸம்மாபடிபத்தியா பதிட்டி²தோ’’தி சிந்தேத்வா அனிச்சானத்தலக்க²ணபடிஸம்யுத்தம் ப⁴க³வதோ அனுஸாஸனம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏவம், போ⁴, அக்³கி³வேஸ்ஸனா’’திஆதி³மாஹ.

கஸ்மா பனேத்த² து³க்க²லக்க²ணம் அக்³க³ஹிதந்தி ஆஹ ‘‘தே²ரோ பனா’’திஆதி³. ‘‘உபாரம்ப⁴ஸ்ஸ ஓகாஸோ ஹோதீ’’தி ஸங்கே²பதோ வுத்தம் விவரிதும் ‘‘மக்³க³ப²லானீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² பரியாயேனாதி ஸங்கா²ரது³க்க²தாபரியாயேன. அயந்தி ஸச்சகோ. நயித³ம் தும்ஹாகம் ஸாஸனம் நாமாதி யத்த² தும்ஹே அவட்டி²தா, இத³ம் தும்ஹாகம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுஸாஸனம் நாம ந ஹோதி து³க்க²தோ அனிஸ்ஸரணத்தா, அத² கோ² மஹாஆகா⁴தனம் நாமேதம், மஹாது³க்க²னித்³தி³ட்ட²த்தா பன நிரயுஸ்ஸதோ³ நாம உஸ்ஸத³னிரயோ நாம, தஸ்மா நத்தி நாம தும்ஹாகம் ஸுகா²ஸா. உட்டா²யுட்டா²யாதி உஸ்ஸுக்கம் கத்வா, து³க்க²மேவ ஜீராபேந்தா ஸப்³ப³ஸோ து³க்க²மேவ அனுப⁴வந்தா, ஆஹிண்ட³த² விசரதா²தி. ஸப்³ப³மித³ம் தஸ்ஸ மிச்சா²பரிகப்பிதமேவ. கஸ்மா? து³க்க²ஸச்சூபஸஞ்ஹிதாயேவ ஹேத்த² நிப்பரியாயகதா² நாம. தஸ்ஸ ஹி பரிஞ்ஞத்த²ம் ப⁴க³வதி ப்³ரஹ்மசரியம் வுஸ்ஸதி. மக்³க³ப²லானி ஸங்கா²ரபா⁴வேன ‘‘யத³னிச்சம், தம் து³க்க²’’ந்தி பரியாயதோ து³க்க²ம், ந நிப்பரியாயதோ. தேனாஹ ‘‘தஸ்மா’’திஆதி³. ஸோதும் அயுத்தம் மிச்சா²வாத³த்தாதி அதி⁴ப்பாயோ.

354. ஸஹ அத்தா²னுஸாஸனம் அகா³ரந்தி ஸந்தா⁴கா³ரம், ராஜகுலானம் ஸந்தா²பனஅகா³ரந்திபி ஸந்தா⁴கா³ரம், தஸ்மிம் ஸந்தா²கா³ரேதி அத்தோ². ஏகஸ்மிம் காலே தாதி³ஸே காலே ராஜகிச்சானம் ஸந்தா²னமேத்த² விசாரேந்தீதி ஸந்தா⁴கா³ரம், தஸ்மிம் ஸந்தா²கா³ரேதிபி அத்தோ². பதிட்டி²தந்தி ‘‘அனிச்சம் அனத்தா’’தி ச படிஞ்ஞாதம். இதா³னேவ பிட்டி²ம் பரிவத்தேந்தோதி ப⁴க³வதோ நலாடம் அனோலோகேத்வா விமுக²பா⁴வம் ஆபஜ்ஜந்தோ. ஸுராக⁴ரேதி ஸுராஸம்பாத³ககே³ஹே. பிட்ட²கிலஞ்ஜந்தி பிட்ட²ட²பனகிளஞ்ஜம். வாலந்தி சங்க³வாரம். ஸாணஸாடககரணத்த²ந்தி ஸாணஸாடகம் கரோந்தி ஏதேனாதி ஸாணஸாடககரணம், ஸுத்தம், தத³த்த²ம். ஸாணவாகா ஏதேஸு ஸந்தீதி ஸாணவாகா, ஸாணத³ண்டா³. தே க³ஹேத்வா ஸாணானம் தோ⁴வனஸதி³ஸம் கீளிதஜாதம் யதா² ‘‘உத்³தா³லபுப்ப²ப⁴ஞ்ஜிகா, ஸாணப⁴ஞ்ஜிகா’’தி ச. கிம் ஸோ ப⁴வமானோதி கீதி³ஸோ ஹுத்வா ஸோ ப⁴வமானோ, கிம் ஹோந்தோ லோகே அக்³க³புக்³க³லஸ்ஸ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ வாதா³ரோபனம் நாம ததோ உத்தரிதரஸூரகு³ணோ ஏவ யக்கா²தி³பா⁴வேன ஸோ ப⁴வமானோ அபி⁴ஸம்பு⁴ணேய்ய. அயம் பன அப்பானுபா⁴வதாய பிஸாசரூபோ கிம் ஏத்தகம் காலம் நித்³தா³யந்தோ அஜ்ஜ பபு³ஜ்ஜி²த்வா ஏவம் வத³தீதி அதி⁴ப்பாயோ. தேனாஹ ‘‘கிம் யக்கோ²’’திஆதி³.

355. மஹாமஜ்ஜ²ன்ஹிகஸமயேதி மஹதி மஜ்ஜ²ன்ஹிககாலே, க³க³னமஜ்ஜே² ஸூரியக³தவேலாய. தி³வாபதா⁴னிகா பதா⁴னானுயுஞ்ஜகா. வத்தம் த³ஸ்ஸேத்வாதி பச்சா²ப⁴த்தம் தி³வாவிஹாரூபக³மனதோ புப்³பே³ காதப்³ப³வத்தம் த³ஸ்ஸேத்வா படிபஜ்ஜித்வா. ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸேந்தோதி ப⁴க³வதி கா³ரவப³ஹுமானம் விபா⁴வேந்தோ உபோ⁴ ஹத்தே² கமலமகுலாகாரே கத்வா உக்கி²ப்ப ப⁴க³வந்தம் த³ஸ்ஸேந்தோ.

தம் ஸந்தா⁴யாதி தம் அபரிச்சி²ன்னக³ணனம் ஸந்தா⁴ய ஏவம் ‘‘மஹதியா லிச்ச²விபரிஸாயா’’தி வுத்தம். கிம் ஸீஸேன பூ⁴மிம் பஹரந்தேனேவ வந்த³னா கதா ஹோதி? கேராடிகாதி ஸடா². மோசேந்தாதி பி⁴க்கா²தா³னதோ மோசேந்தா. அவக்கி²த்தமத்திகாபிண்டோ³ வியாதி ஹேட்டா²கி²த்தமத்திகாபிண்டோ³ விய. யத்த² கத்த²சீதி அத்தனோ அனுரூபம் வசனம் அஸல்லபேந்தோ யத்த² கத்த²சி.

356. தி³ஸ்ஸதி ‘‘இத³ம் இமஸ்ஸ ப²ல’’ந்தி அபதி³ஸ்ஸதி ஏதேனாதி தே³ஸோ, காரணம், ததே³வ தஸ்ஸ பவத்திட்டா²னதாய ஓகாஸோதி ஆஹ ‘‘கஞ்சிதே³வ தே³ஸந்தி கஞ்சி ஓகாஸம் கிஞ்சி காரண’’ந்தி. ஓகாஸோ டா²னந்தி ச காரணம் வுச்சதி ‘‘அட்டா²னமேதம் அனவகாஸோ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 3.161; ம. நி. 3.128-131; அ. நி. 1.268-295; விப⁴. 809). யதா³கங்க²ஸீதி ந வத³ந்தி அனவஸேஸத⁴ம்மவிஸயத்தா படிஞ்ஞாய. தும்ஹந்தி தும்ஹாகம். யக்க²…பே… பரிப்³பா³ஜகானந்தி ஏத்த² ‘‘புச்சா²வுஸோ, யதா³கங்க²ஸீ’’திஆதீ³னி (ஸம். நி. 1.246; ஸு. நி. ஆளவகஸுத்த) புச்சா²வசனானி யதா²க்கமம் யோஜேதப்³பா³னி.

ஞத்வா ஸயம் லோகமிமம் பரஞ்சாதி இத³ம் மஹாஸத்தோ நிரயம் ஸக்³க³ஞ்ச தேஸம் பச்சக்க²தோ த³ஸ்ஸேத்வா ஆஹ.

தக்³க⁴ தே அஹமக்கி²ஸ்ஸம், யதா²பி குஸலோ ததா²தி யதா² பகாரேன ஸுகுஸலோ ஸப்³ப³ஞ்ஞூ ஜானாதி கதே²தி, ததா² அஹம் கதே²ஸ்ஸாமி. தஸ்ஸ பன காரணம் அகாரணஞ்ச அவிஜானந்தோ ராஜானம் கரோது வா மா வா, அஹம் பன தே அக்கி²ஸ்ஸாமீதி ஆஹ ‘‘ராஜா ச கோ²…பே… ந வா’’தி.

கதி²தனியாமேனேவ கதே²ந்தோதி தேபரிவட்டகதா²ய து³க்க²லக்க²ணம்பேஸ கதே²ஸ்ஸதி, இத⁴ பன அஞ்ஞதா² ஸாவகேன அஸ்ஸஜினா கதி²தம், அஞ்ஞதா² ஸமணேன கோ³தமேனாதி வசனோகாஸபரிஹரணத்த²ம் து³க்க²லக்க²ணம் அனாமஸித்வா தே²ரேன கதி²தனியாமேனேவ அனிச்சானத்தலக்க²ணமேவ கதே²ந்தேன ப⁴க³வதா – ‘‘ரூபம் அனத்தா யாவ விஞ்ஞாணம் அனத்தா’’தி வுத்தே ஸச்சகோ தம் அஸம்படிச்ச²ந்தோ உபமாய அத்த²ஞாபனே உபமாபமாணம் யதா² ‘‘கோ³ விய க³வயோ’’தி அத்தானம் உபமேய்யம் கத்வா உபமாபமாணேன பதிட்டா²பேதுகாமோ ஆஹ ‘‘உபமா மம், போ⁴ கோ³தம, படிபா⁴தீ’’தி, உபமம் தே கரிஸ்ஸாமி, உபமாயபிதே⁴கச்சே விஞ்ஞூ புரிஸா பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் ஆஜானந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ. ப⁴க³வா உபமாஸதேன, அஞ்ஞேன வாபி பமாணேன தவ அத்தா பதிட்டா²பேதும் ந லப்³பா⁴ அத்தனோ விய பமாணஸ்ஸபி அனுபலப்³ப⁴னதோதி ஆஹ ‘‘படிபா⁴து தம் அக்³கி³வேஸ்ஸனா’’தி. யதா² ஹி அத்தா நாம கோசி பரமத்த²தோ ந உபலப்³ப⁴தி ஏகம்ஸேன அனுபலத்³தி⁴தோ, ஏவஸ்ஸ ஞாபகபுக்³க³லம் பமாணம்பி ந உபலப்³ப⁴தி. தேனாஹ ‘‘ஆஹர தம் உபமம் விஸ்ஸத்தோ²’’தி, ந தேன தவ அத்தவாதோ³ பதிட்ட²ம் லப⁴தீதி அதி⁴ப்பாயோ.

யம் தி³ட்ட²ம் காயிகம் வா புஞ்ஞாபுஞ்ஞம் புரிஸபுக்³க³லே உபலப்³ப⁴தி, தேன விஞ்ஞாயதி ரூபத்தாயம் புரிஸபுக்³க³லோ, ததா² யம் தி³ட்ட²ம் ஸுக²து³க்க²படிஸம்வேத³னம் புரிஸபுக்³க³லே உபலப்³ப⁴தி, யம் தி³ட்ட²ம் நீலாதி³ஸஞ்ஜானனம், யம் தி³ட்ட²ம் ரஜ்ஜனது³ஸ்ஸனாதி³, யம் தி³ட்ட²ம் ஆரம்மணபடிவிஜானனம் புரிஸபுக்³க³லே உபலப்³ப⁴தி, தேன விஞ்ஞாயதி விஞ்ஞாணத்தாயம் புரிஸபுக்³க³லோதி. ஏவம் ரூபாதி³லக்க²ணோ அத்தா தத்த² தத்த² காயே கல்யாணபாபகானம் கம்மானம் விபாகம் ஸுக²து³க்க²ம் படிஸம்வேதே³தி, ஏவஞ்சேதம் ஸம்படிச்சி²தப்³ப³ம், அஞ்ஞதா² கம்மப²லஸம்ப³ந்தோ⁴ ந யுஜ்ஜேய்யாதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இமினா கிம் தீ³பேதீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² தேதி ஸத்தா. பதிட்டா²யாதி நிஸ்ஸாய. ‘‘ரூபத்தாயம் புரிஸபுக்³க³லோ’’திஆதி³னா ரூபாதி³த⁴ம்மே ‘‘அத்தா’’தி வத்வா புன ‘‘ரூபே பதிட்டா²யா’’திஆதி³ம் வத³ந்தோ அயம் நிக³ண்டோ² அத்தனோ வாத³ம் பி⁴ந்த³தி பதிட்டா²னஸ்ஸ, பதிட்டா²யகஸ்ஸ ச அபே⁴த³தீ³பனதோ. ரூபாத³யோ வேத³னாதி³ஸபா⁴வா அத்தா தன்னிஸ்ஸயேன புஞ்ஞாதி³கிரியாஸமுபலத்³தி⁴தோ இத⁴ யம் நிஸ்ஸாய புஞ்ஞாதி³கிரியா ஸமுபலப்³ப⁴தி, தே ரூபாத³யோ ஸத்தஸஞ்ஞிதா அத்தஸபா⁴வா தி³ட்டா² யதா² தம் தே³வதாதீ³ஸு, யே பன ஸத்தஸஞ்ஞிதா ததோ அஞ்ஞே அஸத்தஸபா⁴வா தி³ட்டா² யதா² தம் கட்ட²கலிங்க³ராதீ³ஸூதி ஏவம் ஸாதே⁴தப்³ப³ம் அத்த²ம் ஸஹேதும் கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ நிக³ண்டோ² நித³ஸ்ஸனம் ஆனேஸீதி ஆஹ ‘‘அதிவிய ஸகாரணம் கத்வா உபமம் ஆஹரீ’’தி. தஸ்ஸ பன ‘‘ப³லகரணீயா’’தி வுத்தபுரிஸப்பயோகா³ விய பீ³ஜகா³மபூ⁴தகா³மாபி ஸஜீவா ஏவாதி லத்³தீ⁴தி தே ஸதி³ஸூதா³ஹரணபா⁴வேன வுத்தாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸசே பன யே ஜீவஸ்ஸ ஆதா⁴ரணபா⁴வேன ஸஹிதேன பவத்தேதப்³ப³பா⁴வேன ஸல்லக்கே²தப்³பா³, தே ஸஜீவாதி இச்சி²தா, ந கேவலேன பவத்தேதப்³ப³பா⁴வேன. ஏவம் ஸதி ‘‘ப³லகரணீயா கம்மந்தா’’தி வத³ந்தேன விஸதி³ஸூதா³ஹரணபா⁴வேன உபனீதந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

ஸமத்தோ² நாம நத்தி² அத்தவாத³ப⁴ஞ்ஜனஸ்ஸ அனத்ததாபதிட்டா²பனஸ்ஸ ச ஸுக³தாவேணிகத்தா. யம் பனேதரஹி ஸாஸனிகா யதா²ஸத்தி தது³ப⁴யம் கரோந்தி, தம் பு³த்³தே⁴ஹி தி³ன்னனயே ட²த்வா தேஸம் தே³ஸனானுஸாரதோ. நிவத்தேத்வாதி நீஹரித்வா, விஸும் கத்வாதி அத்தோ². ஸகலம் வேஸாலிந்தி ஸப்³ப³வேஸாலிவாஸினம் ஜனம் நிஸ்ஸயூபசாரேன நிஸ்ஸிதம் வத³தி யதா² ‘‘கா³மோ ஆக³தோ’’தி. ஸம்வட்டித்வாதி ஸம்பிண்டி³த்வா, ஏகஜ்ஜ²ம் க³ஹேத்வாதி அத்தோ².

357. பதிட்ட²பேத்வாதி யதா² தம் வாத³ம் ந அவஜானாதி, ஏவம் படிஞ்ஞம் காரேத்வாதி அத்தோ². கா⁴தி-ஸத்³தோ³ ஹிம்ஸனத்தோ², ததோ ச ஸத்³த³விதூ³ அரஹத்த²ம் தாய-ஸத்³த³ம் உப்பாதே³த்வா கா⁴தேதாயந்தி ரூபஸித்³தி⁴ம் இச்ச²ந்தீதி ஆஹ ‘‘கா⁴தாரஹ’’ந்தி. ஜாபேதாயந்திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. வத்திதுஞ்ச மரஹதீதி ம-காரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ. விஸேஸேத்வா தீ³பேதீதி ‘‘வத்ததி’’இச்சேவ அவத்வா ‘‘வத்திதுஞ்ச மரஹதீ’’தி து³தியேன பதே³ன ப⁴க³வதா வுத்தம் விஸேஸேத்வா தீ³பேதி.

பாஸாதி³கம் அபி⁴ரூபந்தி அபி⁴மதரூபஸம்பன்னம் ஸப்³பா³வயவம். ததோ ஏவ ஸுஸஜ்ஜிதம் ஸப்³ப³காலம் ஸுட்டு² ஸஜ்ஜிதாகாரமேவ. ஏவம்வித⁴ந்தி யாதி³ஸம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், தம் த³ஸ்ஸேதி ‘‘து³ப்³ப³ண்ண’’ந்திஆதி³னா. இமஸ்மிம் டா²னேதி ‘‘வத்ததி தே தஸ்மிம் ரூபே வஸோ’’தி ஏதஸ்மிம் காரணக்³க³ஹணே. காரணஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா க³ஹிதம் ‘‘வத்ததி…பே… மா அஹோஸீ’’தி. தேனேதம் த³ஸ்ஸேதி ரூபம் அனத்தா அவஸவத்தனதோ, யஞ்ஹி வஸே ந வத்ததி, தம் அனத்தகமேவ தி³ட்ட²ம் யதா² தம் ஸம்பத்தி. வாத³ந்தி தோ³ஸம் நிக்³க³ஹம் ஆரோபேஸ்ஸதி. ஸத்ததா⁴ முத்³தா⁴ ப²லதீதி ஸஹத⁴ம்மிகஸாகச்சா²ஹி ததா²க³தே, புச்ச²ந்தே அப்³யாகரணேன விஹேஸாய கயிரமானத்தா ததியே வாரே த⁴ம்மதாவஸேன விஹேஸகஸ்ஸ ஸத்ததா⁴ முத்³தா⁴ ப²லதி யதா² தம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுபடிஞ்ஞாய ப⁴க³வதோ ஸம்முக²பா⁴வூபக³மனே. வஜிரபாணி பன கஸ்மா டி²தோ ஹோதீதி? ப⁴க³வா விய அனுகம்பமானோ மஹந்தம் ப⁴யானகம் ரூபம் மாபேத்வா தாஸேத்வா இமம் தி³ட்டி²ம் விஸ்ஸஜ்ஜாபேமீதி தஸ்ஸ புரதோ ஆகாஸே வஜிரம் ஆஹரந்தோ திட்ட²தி, ந முத்³த⁴ம் பா²லேதுகாமோ. ந ஹி ப⁴க³வதோ புரதோ கஸ்ஸசி அனத்தோ² நாம ஹோதி. யஸ்மா பன ப⁴க³வா ஏகம்ஸதோ ஸஹத⁴ம்மிகமேவ பஞ்ஹம் புச்ச²தி, தஸ்மா அட்ட²கதா²யம் ‘‘புச்சி²தே’’இச்சேவ வுத்தம்.

ஆதி³த்தந்தி தி³ப்பமானம். அக்கி²னாஸாதீ³னீதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஏளகஸீஸஸதி³ஸகேஸமஸ்ஸுஆதீ³னம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ‘‘தி³ட்டி²விஸ்ஸஜ்ஜாபனத்த²’’ந்தி வத்வா நயித³ம் யதி³ச்சா²வஸேன ஆக³மனம், அத² கோ² ஆதி³தோ மஹாப்³ரஹ்மானம் புரதோ கத்வா அத்தனா கதபடிஞ்ஞாவஸேனாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அபிசா’’திஆதி³மாஹ. ந்தி வஜிரபாணிம். தம் ஸச்சகஸ்ஸ படிஞ்ஞாய பரிவத்தனகாரணம். அஞ்ஞேபி நு கோ²திஆதி³ ஸச்சகஸ்ஸ வீமம்ஸகபா⁴வத³ஸ்ஸனம். அவீமம்ஸகேன ஹி தம் தி³ஸ்வா மஹாயக்கோ²தி வதே³ய்ய, தேனஸ்ஸ அஸாருப்பம் ஸியா, அயம் பன அஞ்ஞேஸம் அபீ⁴தபா⁴வம் உபதா⁴ரேத்வா ‘‘அத்³தா⁴மே யக்க²ம் ந பஸ்ஸந்தி, தஸ்மா மய்ஹமேவ ப⁴யம் உப்பன்ன’’ந்தி தீரேத்வா யுத்தப்பத்தவஸேன படிபஜ்ஜி.

358. உபதா⁴ரேத்வாதி ப்³யாகாதப்³ப³மத்த²ம் ஸல்லக்கே²த்வா. ஏஸேவ நயோதி ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணேஸுபி ஸஞ்ஞாய விய நயோதி அத்தோ². வுத்தவிபரியாயேனாதி ‘‘அகுஸலா து³க்கா² வேத³னா மா அஹோஸி, அகுஸலா தோ³மனஸ்ஸஸம்பயுத்தா ஸஞ்ஞா மா அஹோஸீ’’திஆதி³னா நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஸப்பத³ட்ட²விஸந்தி ஸப்³ப³ஸத்தானம் ஸப்பத³ட்ட²ட்டா²னே ஸரீரபதே³ஸே பதிதம் விஸம். அல்லீனோதி ஸம்ஸிலிட்டோ². உபக³தோதி ந அபக³தோ. அஜ்ஜோ²ஸிதோதி கி³லித்வா பரினிட்ட²பேத்வா டி²தோ. பரிதோ ஜானேய்யாதி ஸமந்ததோ ஸப்³ப³ஸோ கிஞ்சிபி அஸேஸேத்வா ஜானேய்ய. பரிக்கே²பேத்வாதி ஆயதிம் அனுப்பத்தித⁴ம்மதாபாத³னவஸேன ஸப்³ப³ஸோ கே²பேத்வா. ததா²பூ⁴தோ சஸ்ஸ க²யவயம் உபனேதி நாமாதி ஆஹ ‘‘க²யம் வயம் அனுப்பாத³ம் உபனேத்வா’’தி.

359. அத்தனோ வாத³ஸ்ஸ அஸாரபா⁴வதோ, யதா²பரிகப்பிதஸ்ஸ வா ஸாரஸ்ஸ அபா⁴வதோ அந்தோஸாரவிரஹிதோ ரித்தோ. விப்பகாரந்தி தி³ட்டி²யா ஸீலாசாரஸ்ஸ ச வஸேன விரூபதம் ஸாபராத⁴தம் ஸாவஜ்ஜதம் தேஸம் உபரி ஆரோபேத்வா. ஸின்னபத்தோதி தனுகபத்தோ. விபா²ரிதந்தி விபா²ளிதம்.

அஸாரகருக்க²பரிசிதோதி பலாஸாதி³அஸாரருக்க²கோட்டனே கதபரிசயோ. த²த்³த⁴பா⁴வந்தி விபக்கபா⁴வம், திக்க²பா⁴வந்தி அத்தோ². நத்தீ²தி ஸதா³ நத்தீ²தி ந வத்தப்³ப³ம். பரிஸதீதி சதுபரிஸமஜ்ஜே². ததா² ஹி ‘‘க³ண்டி²கம் படிமுஞ்சித்வா படிச்ச²ன்னஸரீரா’’தி வுத்தம். யந்தாருள்ஹஸ்ஸ வியாதி ப்³யாகரணத்த²ம் வாயமயந்தம் ஆருள்ஹஸ்ஸ விய.

360. தி³ட்டி²விஸூகானீதி தி³ட்டி²கிஞ்சகானி. தி³ட்டி²ஸஞ்சரிதானீதி தி³ட்டி²தாளனானி. தி³ட்டி²விப்ப²ந்தி³தானீதி தி³ட்டி²இஞ்ஜிதானி. தேஸம் அதி⁴ப்பாயம் ஞத்வாதி தேஸம் லிச்ச²விகுமாரானம் இஞ்ஜிதேனேவ அஜ்ஜா²ஸயம் ஜானித்வா. தேனாஹ ‘‘இமே’’திஆதி³.

361. யஸ்மிம் அதி⁴க³தே புக்³க³லோ ஸத்து²ஸாஸனே விஸாரதோ³ ஹோதி பரேஹி அஸம்ஹாரியோ, தம் ஞாணம் விஸாரத³ஸ்ஸ பா⁴வோதி கத்வா வேஸாரஜ்ஜந்தி ஆஹ ‘‘வேஸாரஜ்ஜப்பத்தோதி ஞாணப்பத்தோ’’தி. ததோ ஏவமஸ்ஸ ந பரோ பச்சேதப்³போ³ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி அபரப்பச்சயோ. ந பரோ பத்தியோ ஸத்³த³ஹாதப்³போ³ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி அபரப்பத்தியோ. காமம் ஸச்சகோ ஸேக்க²பூ⁴மி அஸேக்க²பூ⁴மீதி இத³ம் ஸாஸனவோஹாரம் ந ஜானாதி. பஸ்ஸதீதி பன த³ஸ்ஸனகிரியாய விப்பகதபா⁴வஸ்ஸ வுத்தத்தா ‘‘ந ஏத்தாவதா பி⁴க்கு²கிச்சம் பரியோஸித’’ந்தி அஞ்ஞாஸி, தஸ்மா புன ‘‘கித்தாவதா பனா’’தி புச்ச²ம் ஆரபி⁴. தேன வுத்தம் ‘‘பஸ்ஸதீதி வுத்தத்தா’’திஆதி³.

யதா²பூ⁴தம் பஸ்ஸதீதி த³ஸ்ஸனம், விஸிட்ட²ட்டே²ன அனுத்தரியம், த³ஸ்ஸனமேவ அனுத்தரியந்தி த³ஸ்ஸனானுத்தரியம், த³ஸ்ஸனேஸு வா அனுத்தரியம் த³ஸ்ஸனானுத்தரியம். லோகியபஞ்ஞாதி சேத்த² விபஸ்ஸனாபஞ்ஞா வேதி³தப்³பா³. ஸா ஹி ஸப்³ப³லோகியபஞ்ஞாஹி விஸிட்ட²ட்டே²ன ‘‘அனுத்தரா’’தி வுத்தா. லோகியபடிபதா³னுத்தரியேஸுபி ஏஸேவ நயோ. இதா³னி நிப்பரியாயதோவ திவித⁴ம்பி அனுத்தரியம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸுத்³த⁴லோகுத்தரமேவா’’திஆதி³ வுத்தம். ஸதிபி ஸப்³பே³ஸம்பி லோகுத்தரத⁴ம்மானம் அனுத்தரபா⁴வே உக்கட்ட²னித்³தே³ஸேன அக்³க³மக்³க³பஞ்ஞா ததோ உத்தரிதரஸ்ஸ அபா⁴வதோ த³ஸ்ஸனானுத்தரியம். தேனாஹ ‘‘அரஹத்தமக்³க³ஸம்மாதி³ட்டீ²’’தி. ஸேஸானி மக்³க³ங்கா³னீதி ஸேஸானி அரஹத்தமக்³க³ங்கா³னி. தானி ஹி மத்த²கப்பத்தானி நிப்³பா³னகா³மினீ படிபதா³தி. அக்³க³ப²லவிமுத்தீதி அக்³க³மக்³க³ஸ்ஸ ப²லவிமுத்தி அரஹத்தப²லம். கீ²ணாஸவஸ்ஸாதி ஸப்³ப³ஸோ கீ²யமானாஸவஸ்ஸ. நிப்³பா³னத³ஸ்ஸனந்தி அக்³க³மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி²யா ஸச்சி²கிரியாபி⁴ஸமயமாஹ. தத்த² மக்³க³ங்கா³னீதி அட்ட² மக்³க³ங்கா³னி. சதுஸச்சந்தோக³த⁴த்தா ஸப்³ப³ஸ்ஸ ஞேய்யத⁴ம்மஸ்ஸ ‘‘சத்தாரி ஸச்சானி பு³த்³தோ⁴’’தி வுத்தம். ஸச்சானுக³தஸம்மோஹவித்³த⁴ம்ஸனேனேவ ஹி ப⁴க³வதோ ஸப்³ப³ஸோ ஞேய்யாவரணப்பஹானம். நிப்³பி³ஸேவனோதி நிருத்³த⁴கிலேஸவிஸேவனோ.

362. த⁴ம்ஸீதி அனுத்³த⁴ம்ஸனஸீலா. அனுபஹதந்தி அவிக்கி²த்தம். ஸகலந்தி அனூனம். காயங்க³ந்தி காயமேவ அங்க³ந்தி வத³ந்தி, காயஸங்கா²தம் அங்க³ம் ஸீஸாதி³அவயவந்தி அத்தோ². ததா² ‘‘ஹோது, ஸாதூ⁴’’தி ஏவமித³ம் வாசாய அவயவோ வாசங்க³ந்தி.

363. ஆஹரந்தீதி அபி⁴ஹரந்தி. புஞ்ஞந்தி புஞ்ஞப²லஸங்கா²தோ ஆனுபா⁴வோ. புஞ்ஞப²லம்பி ஹி உத்தரபத³லோபேன ‘‘புஞ்ஞ’’ந்தி வுச்சதி – ‘‘குஸலானம், பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மானம் ஸமாதா³னஹேது ஏவமித³ம் புஞ்ஞம் பவட்³ட⁴தீ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 3.80). தேனாஹ ‘‘ஆயதிம் விபாகக்க²ந்தா⁴’’தி. புஞ்ஞமஹீதி மஹதி புஞ்ஞப²லவிபூ⁴தி ஸேதச்ச²த்தமகுடசாமராதி³. தேன வுத்தம் ‘‘விபாகக்க²ந்தா⁴னம்யேவ பரிவாரோ’’தி. லிச்ச²வீஹி பேஸிதேன கா²த³னீயபோ⁴ஜனீயேன ஸமணோ கோ³தமோ ஸஸாவகஸங்கோ⁴ மயா பரிவிஸிதோ, தஸ்மா லிச்ச²வீனமேவ தம் புஞ்ஞம் ஹோதீதி. தேனாஹ ‘‘தம் தா³யகானம் ஸுகா²ய ஹோதூ’’தி. யஸ்மா பன ப⁴க³வதோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ச ஸச்சகேன தா³னம் தி³ன்னம், ந லிச்ச²வீஹி, தஸ்மா ப⁴க³வா ஸச்சகஸ்ஸ ஸதிம் பரிவத்தேந்தோ ‘‘யம் கோ²’’திஆதி³மாஹ. தேன வுத்தம் ‘‘இதி ப⁴க³வா’’திஆதி³. நிக³ண்ட²ஸ்ஸ மதேன வினாயேவாதி ஸச்சகஸ்ஸ சித்தேன வினா ஏவ தஸ்ஸ த³க்கி²ணம் கே²த்தக³தம் கத்வா த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘அத்தனோ தி³ன்னம் த³க்கி²ணம்…பே… நிய்யாதேஸீ’’தி.

சூளஸச்சகஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.

6. மஹாஸச்சகஸுத்தவண்ணனா

364. ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேஸாலியம் விஹரதீதி இமினா ததா³ ப⁴க³வதோ வேஸாலியம் நிவாஸபரிச்சி²ன்னோ புப்³ப³ண்ஹாதி³பே⁴தோ³ ஸப்³போ³ ஸமயோ ஸாதா⁴ரணதோ க³ஹிதோ, ததா² தேன கோ² பன ஸமயேனாதி ச இமினா. புப்³ப³ண்ஹஸமயந்தி பன இமினா தப்³பி³ஸேஸோ, யோ பி⁴க்கா²சாரத்தா²ய பச்சவேக்க²ணகாலோ. அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘தீஹி பதே³ஹி ஏகோவ ஸமயோ வுத்தோ’’தி வுத்தம் விஸேஸஸ்ஸ ஸாமஞ்ஞந்தோக³த⁴த்தா. முக²தோ⁴வனஸ்ஸ புப்³ப³காலகிரியாபா⁴வஸாமஞ்ஞதோ வுத்தம் ‘‘முக²ம் தோ⁴வித்வா’’தி. முக²ம் தோ⁴வித்வா ஏவ ஹி வாஸது⁴ரோ சே, வேலம் ஸல்லக்கே²த்வா யதா²சிண்ணம் பா⁴வனானுயோக³ம், க³ந்த²து⁴ரோ சே, க³ந்த²பரிசயே கதிபயே நிஸஜ்ஜவாரே அனுயுஞ்ஜித்வா பத்தசீவரம் ஆதா³ய விதக்கமாளம் உபக³ச்ச²தி.

காரணம் யுத்தம், அனுச்ச²விகந்தி அத்தோ². புப்³பே³ யதா²சிந்திதம் பஞ்ஹம் அபுச்சி²த்வா அஞ்ஞம் புச்ச²ந்தோ மக்³க³ம் ட²பேத்வா உம்மக்³க³தோ பரிவத்தேந்தோ விய ஹோதீதி ஆஹ ‘‘பஸ்ஸேன தாவ பரிஹரந்தோ’’தி.

365. ஊருக்க²ம்போ⁴பி நாம ப⁴விஸ்ஸதீதி ஏத்த² நாம-ஸத்³தோ³ விம்ஹயத்தோ²தி கத்வா வுத்தம் ‘‘விம்ஹயத்த²வஸேனா’’திஆதி³. ‘‘அந்தோ⁴ நாம பப்³ப³தம் அபி⁴ருஹிஸ்ஸதீ’’திஆதீ³ஸு விய விம்ஹயவாசீஸத்³த³யோகே³ன ஹி ‘‘ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி அனாக³தவசனம். காயன்வயந்தி காயானுக³தம். ‘‘அயம்பி கோ² காயோ ஏவம்த⁴ம்மோ ஏவம்பா⁴வீ ஏவம்அனதீதோ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 2.379; ம. நி. 1.112; ம. நி. 3.154) காயஸ்ஸ அஸுபா⁴னிச்சாதி³தாய அனுபஸ்ஸனா காயபா⁴வனாதி ஆஹ ‘‘காயபா⁴வனாதி பன விபஸ்ஸனா வுச்சதீ’’தி. அனாக³தரூபந்தி அபீ⁴தே அத்தே² அனாக³தஸத்³தா³ரோபனம் அனாக³தப்பயோகோ³ ந ஸமேதி. அத்தோ²பீதி ‘‘ஊருக்க²ம்போ⁴பி நாம ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி வுத்தஅத்தோ²பி ந ஸமேதி. அயந்தி அத்தகிலமதா²னுயோகோ³. தேஸந்தி நிக³ண்டா²னம்.

366. அத்தனோ அதி⁴ப்பேதகாயபா⁴வனம் வித்தா²ரேந்தோ வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேந்தோ யே தம் அனுயுத்தா, தே நாமகோ³த்ததோ விபா⁴வேந்தோ ‘‘நந்தோ³ வச்சோ²’’திஆதி³மாஹ. கிலிட்ட²தபானந்தி காயஸ்ஸ கிலேஸனதபானம் புக்³க³லானம். ஜாதமேத³ந்தி மேத³பா⁴வாபத்திவஸேன உப்பன்னமேத³ம். புரிமம் பஹாயாதி காலபரிச்சே²தே³ன அனாஹாரஅப்பாஹாரதாதி³வஸேன காயஸ்ஸ அபசினனம் கே²த³னம் பரிச்சஜித்வா. காயபா⁴வனா பன ந பஞ்ஞாயதீதி நியமம் பரமத்த²தோ காயபா⁴வனாபி தவ ஞாணேன ந ஞாயதி, ஸேஸதோபி ந தி³ஸ்ஸதி.

367. இமஸ்மிம் பன டா²னேதி ‘‘காயபா⁴வனம்பி கோ² த்வம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, ந அஞ்ஞாஸி, குதோ பன த்வம் சித்தபா⁴வனம் ஜானிஸ்ஸஸீ’’தி இமஸ்மிம் டா²னே. ததா² ‘‘யோ த்வம் ஏவம் ஓளாரிகம் து³ப்³ப³லம் காயபா⁴வனம் ந ஜானாஸி, ஸோ த்வம் குதோ ஸந்தஸுகு²மம் சித்தபா⁴வனம் ஜானிஸ்ஸஸீ’’தி ஏதஸ்மிம் அத்த²வண்ணனாடா²னே. அபு³த்³த⁴வசனம் நாமேதம் பத³ந்தி காயபா⁴வனாஸஞ்ஞிதவிபஸ்ஸனாதோ சித்தபா⁴வனா ஸந்தா, விபஸ்ஸனா பன பாத³கஜ்ஜா²னதோ ஓளாரிகா சேவ து³ப்³ப³லா சாதி அயஞ்ச ஏதஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ அத்தோ². ‘‘அபு³த்³த⁴வசனம் நாமேதம் வசனம் ஸியா’’தி வத்வா தே²ரோ பக்கமிதும் ஆரப⁴தி. அத² நம் மஹாஸீவத்தே²ரோ ‘‘விபஸ்ஸனா நாமேஸா ந ஆதி³தோ ஸுப்³ரூஹிதா ப³லவதீ திக்கா² விஸதா³ ஹோதி, தஸ்மா தருணவஸேனாயமத்தோ² வேதி³தப்³போ³’’தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தி³ஸ்ஸதி, பி⁴க்க²வே’’தி ஸுத்தபத³ம் (ஸம். நி. 2.62) ஆஹரி. தத்த² ஆதா³னந்தி படிஸந்தி⁴. நிக்கே²பனந்தி சுதி. ஓளாரிகந்தி அரூபத⁴ம்மேஹி து³ட்டு²ல்லபா⁴வத்தா ஓளாரிகம். காயந்தி சதுஸந்ததிரூபஸமூஹபூ⁴தம் காயம். ஓளாரிகந்தி பா⁴வனபும்ஸகனித்³தே³ஸோ, ஓளாரிகாகாரேனாதி அத்தோ². தேனேவ வுத்தம் ‘‘ஆதா³னம்பி நிக்கே²பனம்பீ’’தி.

368. ஸுக²ஸாராகே³ன ஸமன்னாக³தோதி ஸுக²வேத³னாய ப³லவதரராகே³ன ஸமங்கீ³பூ⁴தோ. பட்டா²னே படிஸித்³தா⁴ அவசனேனேவ. தஸ்மாதி ஸுகே² டி²தே ஏவ து³க்க²ஸ்ஸானுப்பஜ்ஜனதோ. ஏவம் வுத்தந்தி ‘‘ஸுகா²ய வேத³னாய நிரோதா⁴ உப்பஜ்ஜதி து³க்கா² வேத³னா’’தி ஏவம் வுத்தம், ந அனந்தராவ உப்பஜ்ஜனதோ. கே²பேத்வாதி குஸலானி கே²பேத்வா. க³ண்ஹித்வா அத்தனோ ஏவ ஓகாஸம் க³ஹேத்வா. உப⁴தோபக்க²ம் ஹுத்வாதி ‘‘கதா³சி ஸுக²வேத³னா, கதா³சி து³க்க²வேத³னா’’தி பக்க²த்³வயவஸேனபி வேத³னா சித்தஸ்ஸ பரியாதா³ய ஹோதி யதா²க்கமம் அபா⁴விதகாயஸ்ஸ அபா⁴விதசித்தஸ்ஸ.

369. விபஸ்ஸனா ச ஸுக²ஸ்ஸ பச்சனீகாதி ஸுக்க²விபஸ்ஸகஸ்ஸஆதி³கம்மிகஸ்ஸ மஹாபூ⁴தபரிக்³க³ஹாதி³காலே ப³ஹி சித்தசாரம் நிஸேதே⁴த்வா கம்மட்டா²னே ஏவ ஸதிம் ஸம்ஹரந்தஸ்ஸ அலத்³த⁴ஸ்ஸாத³ம் காயஸுக²ம் ந விந்த³தி, ஸம்பா³தே⁴ வஜே ஸன்னிருத்³தோ⁴ கோ³க³ணோ விய விஹஞ்ஞதி விப்ப²ந்த³தி, அச்சாஸன்னஹேதுகஞ்ச ஸரீரே து³க்க²ம் உப்பஜ்ஜதேவ. தேன வுத்தம் ‘‘து³க்க²ஸ்ஸ ஆஸன்னா’’தி. தேனாஹ ‘‘விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா’’திஆதி³. அத்³தா⁴னே க³ச்ச²ந்தே க³ச்ச²ந்தேதி மஹாபூ⁴தபரிக்³க³ஹாதி³வஸேன காலே க³ச்ச²ந்தே. தத்த² தத்தா²தி தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஸரீரபதே³ஸே. து³க்க²ம் தூ³ராபக³தம் ஹோதி ஸமாபத்திப³லேன விக்க²ம்பி⁴தத்தா அப்பனாபா⁴வதோ. அனப்பகம் விபுலம். ஸுக²ந்தி ஜா²னஸுக²ம். ஓக்கமதீதி ஜா²னஸமுட்டா²னபணீதரூபவஸேன ரூபகாயம் அனுபவிஸதி, நாமகாயோக்கமனே வத்தப்³ப³மேவ நத்தி². காயபஸ்ஸத்³தி⁴கம்மிகஸ்ஸபி ஸம்மஸனபா⁴வனா பட்ட²பேத்வா நிஸின்னஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஆதி³தோவ காயகிலமத²சித்துபகா⁴தாபி ஸம்ப⁴வந்தி, ஸமாதி⁴ஸ்ஸ பன அபச்சனீகத்தா ஸினித்³த⁴பா⁴வதோ ச ந ஸுக்க²விபஸ்ஸனா விய ஸுக²ஸ்ஸ விபச்சனீகோ, அனுக்கமேன ச து³க்க²ம் விக்க²ம்பே⁴தீதி ஆஹ ‘‘யதா² ஸமாதீ⁴’’தி. யதா² ஸமாதி⁴, விபஸ்ஸனாய பனேதம் நத்தீ²தி ஆஹ ‘‘ந ச ததா² விபஸ்ஸனா’’தி. தேன வுத்தந்தி யஸ்மா விபஸ்ஸனா ஸுக²ஸ்ஸ பச்சனீகா, ஸா ச காயபா⁴வனா, தேன வுத்தம் ‘‘உப்பன்னாபி ஸுகா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி, பா⁴விதத்தா காயஸ்ஸா’’தி. ததா² யஸ்மா ஸமாதி⁴ து³க்க²ஸ்ஸ பச்சனீகோ, ஸோ ச சித்தபா⁴வனா, தேன வுத்தம் ‘‘உப்பன்னாபி து³க்கா² வேத³னா சித்தம் ந பரியாதா³ய திட்ட²தி, பா⁴விதத்தா சித்தஸ்ஸா’’தி யோஜனா.

370. கு³ணே க⁴ட்டேத்வாதி அபதே³ஸேன வினா ஸமீபமேவ நேத்வா. தம் வத மம சித்தம் உப்பன்னா ஸுகா² வேத³னா பரியாதா³ய ட²ஸ்ஸதீதி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீதி யோஜனா.

371. கிம் ந ப⁴விஸ்ஸதி, ஸுகா²பி து³க்கா²பி வேத³னா யதா²பச்சயம் உப்பஜ்ஜதேவாதி அத்தோ². தமத்த²ந்தி ஸுக²து³க்க²வேத³னானம் உப்பத்தியா அத்தனோ சித்தஸ்ஸ அனபி⁴ப⁴வனீயதாஸங்கா²தம் அத்த²ம். தத்த² தாவ பாஸராஸிஸுத்தே போ³தி⁴பல்லங்கே நிஸஜ்ஜா ‘‘தத்தே²வ நிஸீதி³’’ந்தி வுத்தா. இத⁴ மஹாஸச்சகஸுத்தே து³க்கரகாரிகாய து³க்கரசரணே நிஸஜ்ஜா ‘‘தத்தே²வ நிஸீதி³’’ந்தி வுத்தா.

374. ச²ந்த³கரணவஸேனாதி தண்ஹாயனவஸேனாதி அத்தோ². ஸினேஹகரணவஸேனாதி ஸினேஹனவஸேன. முச்சா²கரணவஸேனாதி மோஹனவஸேன பமாதா³பாத³னேன. விபாஸாகரணவஸேனாதி பாதுகம்யதாவஸேன. அனுத³ஹனவஸேனாதி ராக³க்³கி³னா அனுத³ஹனவஸேன. லோகுத்தரமக்³க³வேவசனமேவ வட்டனிஸ்ஸரணஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா.

அல்லக்³க³ஹணேன கிலேஸானம் அஸமுச்சி²ன்னபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி, ஸஸ்னேஹக்³க³ஹணேன அவிக்க²ம்பி⁴தபா⁴வம், உத³கே பக்கி²த்தபா⁴வக்³க³ஹணேன ஸமுதா³சாராவத்த²ம், உது³ம்ப³ரகட்ட²க்³க³ஹணேன அத்தபா⁴வஸ்ஸ அஸாரகத்தம். இமினாவ நயேனாதி ‘‘அல்லம் உது³ம்ப³ரகட்ட²’’ந்திஆதி³னா வுத்தனயேன. ஸபுத்தப⁴ரியபப்³ப³ஜ்ஜாயாதி புத்தப⁴ரியேஹி ஸத்³தி⁴ம் கதபரிப்³பா³ஜகபப்³ப³ஜ்ஜாவஸேன வேதி³தப்³பா³. குடீசகப³ஹூத³கஹம்ஸ-பரமஹம்ஸாதி³பே⁴தா³ ப்³ராஹ்மணபப்³ப³ஜ்ஜா.

376. குதோபி இமஸ்ஸ ஆபோஸினேஹோ நத்தீ²தி கோளாபம். தேனாஹ ‘‘சி²ன்னஸினேஹம் நிராப’’ந்தி. கோளந்தி வா ஸுக்க²கலிங்க³ரம் வுச்சதி, கோளம் கோளபா⁴வம் ஆபன்னந்தி கோளாபம். படிபன்னஸ்ஸ உபக்கமமஹத்தனிஸ்ஸிததா பகதியா கிலேஸேஹி அனபி⁴பூ⁴ததாய. அதிந்ததா படிபக்க²பா⁴வனாய. ததா² ஹி ஸுக்க²கோளாபபா⁴வோ, ஆரகா உத³கா த²லே நிக்கி²த்தபா⁴வோ ச நித³ஸ்ஸிதோ. ஓபக்கமிகாஹீதி கிலேஸஅதினிக்³க³ண்ஹனுபக்கமப்பப⁴வாஹி. வேத³னாஹீதி படிபத்திவேத³னாஹி. து³க்கா² படிபதா³ ஹி இதா⁴தி⁴ப்பேதா.

377. கிம் பன ந ஸமத்தோ², யதோ ஏவம் பரேஹி சிந்திதும்பி அஸக்குணேய்யம் து³க்கரசரியம் ச²ப்³ப³ஸ்ஸானி அகாஸீதி அதி⁴ப்பாயோ. கத்வாபி அகத்வாபி ஸமத்தோ²வ காரணஸ்ஸ நிப்ப²ன்னத்தா. ‘‘யதா²பி ஸப்³பே³ஸம்பி கோ² போ³தி⁴ஸத்தானம் சரிமப⁴வே அந்தமஸோ ஸத்தாஹமத்தம்பி த⁴ம்மதாவஸேன து³க்கரசரியா ஹோதியேவ, ஏவம் ப⁴க³வா ஸமத்தோ² து³க்கரசரியம் காதும், ஏவஞ்ச நம் அகாஸி, ந பன தாய பு³த்³தோ⁴ ஜாதோ, அத² கோ² மஜ்ஜி²மாய ஏவ படிபத்தியா’’தி தஸ்ஸா ப்³யதிரேகமுகே²ன ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ போ³தா⁴ய அமக்³க³பா⁴வதீ³பனத்த²ம், இமஸ்ஸ பன ப⁴க³வதோ கம்மவிபாகவஸேன ச²ப்³ப³ஸ்ஸானி து³க்கரசரியா அஹோஸி. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘அவசாஹம் ஜோதிபாலோ, கஸ்ஸபம் ஸுக³தம் ததா³;

குதோ நு போ³தி⁴ முண்ட³ஸ்ஸ, போ³தி⁴ பரமது³ல்லபா⁴.

தேன கம்மவிபாகேன, அசரிம் து³க்கரம் ப³ஹும்;

ச²ப்³ப³ஸ்ஸானுருவேலாயம், ததோ போ³தி⁴மபாபுணிம்.

நாஹம் ஏதேன மக்³கே³ன, பாபுணிம் போ³தி⁴முத்தமம்;

குமக்³கே³ன க³வேஸிஸ்ஸம், புப்³ப³கம்மேன வாரிதோ’’தி.

து³க்கரசரியாய போ³தா⁴ய அமக்³க³பா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் து³க்கரசரியம் அகாஸீதி கேசி. அத² வா லோகனாத²ஸ்ஸ அத்தனோ பரக்கமஸம்பத்தித³ஸ்ஸனத்தா²ய து³க்கரசரியா. பணீதாதி⁴முத்தியா ஹி பரமுக்கம்ஸக³தபா⁴வதோ அபி⁴னீஹாரானுரூபம் ஸம்போ³தி⁴யம் திப்³ப³ச²ந்த³தாய ஸிகா²ப்பத்தியா தத³த்த²ம் ஈதி³ஸம்பி நாம து³க்கரசரியம் அகாஸீதி லோகே அத்தனோ வீரியானுபா⁴வம் விபா⁴வேதும் – ‘‘ஸோ ச மே பச்சா² பீதிஸோமனஸ்ஸாவஹோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி லோகனாதோ² து³க்கரசரியம் அகாஸி. தேனாஹ ‘‘ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸா’’திஆதி³. தத்த² வீரியனிம்மத²னகு³ணோதி வீரியஸ்ஸ ஸம்வட்³ட⁴னஸம்பாத³னகு³ணோ. யதா²வுத்தமத்த²ம் உபமாய விபா⁴வேதும் ‘‘பாஸாதே³’’திஆதி³ வுத்தம். ஸங்கா³மே த்³வே தயோ ஸம்பஹாரேதி த்³விக்க²த்தும் திக்க²த்தும் வா பரஸேனாய பஹாரபயோகே³. பதா⁴னவீரியந்தி ஸம்மப்பதா⁴னேஹி ஆஸேவனவீரியம், ஸப்³ப³ம் வா புப்³ப³பா⁴க³வீரியம்.

அபி⁴த³ந்தந்தி அபி⁴ப⁴வனத³ந்தம், உபரித³ந்தந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘உபரித³ந்த’’ந்தி. ஸோ ஹி இதரம் முஸலம் விய உது³க்க²லம் விஸேஸதோ கஸ்ஸசி கா²த³னகாலே அபி⁴பு⁴ய்ய வத்ததி. குஸலசித்தேனாதி ப³லவஸம்மாஸங்கப்பயுத்தேன குஸலசித்தேன. அகுஸலசித்தந்தி காமவிதக்காதி³ஸஹிதம் அகுஸலசித்தம். அகுஸலசித்தஸ்ஸ பவத்திதும் அப்பதா³னம் நிக்³க³ஹோ. தம்தம்படிக்கே²பவஸேன வினோத³னம் அபி⁴னிப்பீளனம். வீரியதாபேன விக்க²ம்ப⁴னம் அபி⁴ஸந்தாபனம். ஸத³ரதோ²தி ஸபரிளாஹோ. பதா⁴னேனாதி பத³ஹனேன, காயஸ்ஸ கிலமது²ப்பாத³கேன வீரியேனாதி அத்தோ². வித்³த⁴ஸ்ஸாதி துத³ஸ்ஸ. ஸதோதி ஸமானஸ்ஸ.

378. ஸீஸவேட²னந்தி ஸீஸம் ரஜ்ஜுயா ப³ந்தி⁴த்வா த³ண்ட³கேன பரிவத்தகவேட²னம். அரஹந்தோ நாம ஏவரூபா ஹோந்தீதி இமினா யதா²யம், ஏவம் விஸஞ்ஞீபூ⁴தாபி ஹுத்வா விஹரந்தீதி த³ஸ்ஸேதி. தேனாஹ ‘‘மதகஸதி³ஸா’’தி, வேத³னாப்பத்தா விய ஹோந்தீதி அத்தோ². ஸுபினப்படிக்³க³ஹணதோ பட்டா²யாதி படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணே ஸேதவாரணஸுபினம் பஸ்ஸித்வா ப்³ராஹ்மணேஹி ப்³யாகதகாலதோ பட்டா²ய.

379. த⁴ம்மஸரீரஸ்ஸ அரோக³பா⁴வேன ஸாதூ⁴தி மரிஸனியோதி மாரிஸோ, பியாயனவசனமேதம். தேனாஹ ‘‘ஸம்பியாயமானா’’திஆதி³. அஜஜ்ஜிதந்தி ஏவம் அபு⁴ஞ்ஜிதம் ப⁴காரஸ்ஸ ஜகாராதே³ஸம் கத்வா. தேனாஹ ‘‘அபோ⁴ஜன’’ந்தி. ஏவம் மா கரித்தா²தி ‘‘லோமகூபேஹி அஜ்ஜோ²ஹாரேஸ்ஸாம அனுப்பவேஸேஸ்ஸாமா’’தி யதா² தும்ஹேஹி வுத்தம், ஏவம் மா கரித்த². கஸ்மா? யாபேஸ்ஸாமஹந்தி அஹஞ்ச யாவத³த்த²ம் ஆஹாரமத்தம் பு⁴ஞ்ஜந்தோ யதா² யாபேஸ்ஸாமி, ஏவம் ஆஹாரம் படிஸேவிஸ்ஸாமி.

380-81. ஏதாவ பரமந்தி ஏத்தகம் பரமம், ந இதோ பரம் ஓபக்கமிகது³க்க²வேத³னாவேதி³யனம் அத்தீ²தி அத்தோ². ரஞ்ஞோ க³ஹேதப்³ப³னங்க³லதோ அஞ்ஞானி ஸந்தா⁴ய ‘‘ஏகேன ஊன’’ந்தி வுத்தம். தம் ஸுவண்ணபரிக்க²தம், இதரானி ரஜதபரிக்க²தானி. தேனாஹ ‘‘அமச்சா ஏகேனூனஅட்ட²ஸதரஜதனங்க³லானீ’’தி. ஆளாருத³கஸமாக³மே லத்³த⁴ஜ்ஜா²னானி வட்டபாத³கானி, ஆனாபானஸமாதி⁴ பன காயக³தாஸதிபரியாபன்னத்தா ஸப்³பே³ஸஞ்ச போ³தி⁴ஸத்தானம் விபஸ்ஸனாபாத³கத்தா ‘‘போ³தா⁴ய மக்³கோ³’’தி வுத்தோ. பு³ஜ்ஜ²னத்தா²யாதி சதுன்னம் அரியஸச்சானம், ஸப்³ப³ஸ்ஸேவ வா ஞேய்யத⁴ம்மஸ்ஸ அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜ²னாய. ஸதியா அனுஸ்ஸரணகவிஞ்ஞாணம் ஸதானுஸாரிவிஞ்ஞாணம். கஸ்ஸா பன ஸதியாதி தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நயித³’’ந்திஆதி³ வுத்தம்.

382. பச்சுபட்டி²தாதி தம்தம்வத்தகரணவஸேன பதிஉபட்டி²தா உபட்டா²யகா. தேனாஹ ‘‘பண்ணஸாலா’’திஆதி³. பச்சயபா³ஹுல்லிகோதி பச்சயானம் பா³ஹுல்லாய படிபன்னோ. ஆவத்தோதி புப்³பே³ பச்சயகே³த⁴ப்பஹானாய படிபன்னோ, இதா³னி ததோ படினிவத்தோ. தேனாஹ ‘‘ரஸகி³த்³தோ⁴…பே… ஆவத்தோ’’தி. த⁴ம்மனியாமேனாதி த⁴ம்மதாய. தமேவ த⁴ம்மதம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸா’’திஆதி³மாஹ. பா³ராணஸிமேவ தத்தா²பி ச ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் அவிஜஹிதத⁴ம்மசக்கபவத்தனட்டா²னமேவ அக³மம்ஸு. பஞ்சவக்³கி³யா கிர விஸாக²மாஸஸ்ஸ அத்³த⁴மாஸியம் க³தா. தேனாஹ ‘‘தேஸு க³தேஸு அட்³ட⁴மாஸம் காயவிவேகம் லபி⁴த்வா’’தி.

387. ‘‘அத்³தா⁴போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகாசித்தபா⁴வனானுயோக³மனுயுத்தா விஹரந்தி, நோ காயபா⁴வன’’ந்தி இமம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஏகம் பஞ்ஹம் புச்சி²’’ந்தி. இமம் த⁴ம்மதே³ஸனந்தி ‘‘அபி⁴ஜானாமி கோ² பனாஹ’’ந்திஆதி³கம் த⁴ம்மதே³ஸனம். அஸல்லீனோ தண்ஹாதி³ட்டி²கிலேஸானம் ஸமுச்சி²ன்னத்தா தேஹி ஸப்³ப³ஸோ ந லித்தோ. அனுபலித்தோதி தஸ்ஸேவ வேவசனம் தண்ஹானந்தி³யா அபா⁴வேன. கோ³சரஜ்ஜ²த்தமேவாதி கோ³சரஜ்ஜ²த்தஸஞ்ஞிதே ப²லஸமாபத்தியா ஆரம்மணே, நிப்³பா³னேதி அத்தோ². யம் ஸந்தா⁴ய பாளியம் ‘‘புரிமஸ்மிம் ஸமாதி⁴னிமித்தே’’தி வுத்தம் ஸன்னிஸீதா³பேமீதி ப²லஸமாபத்திஸமாதி⁴னா அச்சந்தஸமாதா³னவஸேன சித்தம் ஸம்மதே³வ நிஸீதா³பேமி. புப்³பா³போ⁴கே³னாதி ஸமாபஜ்ஜனதோ புப்³பே³ பவத்தஆபோ⁴கே³ன. பரிச்சி²ந்தி³த்வாதி ஸமாபஜ்ஜனக்க²ணம் பரிச்சி²ந்தி³த்வா. தேனாஹ ‘‘ஸாது⁴கார…பே… அவிச்சி²ன்னேயேவா’’தி. ஏவமஸ்ஸ பரிச்சி²ன்னகாலஸமாபஜ்ஜனம் யதா²பரிச்சி²ன்னகாலம் வுட்டா²னஞ்ச பு³த்³தா⁴னம் ந பா⁴ரியம் வஸீபா⁴வஸ்ஸ ததா²ஸுப்பகு³ணபா⁴வதோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘பு³த்³தா⁴னம் ஹீ’’திஆதி³. த⁴ம்மஸம்படிக்³கா³ஹகானம் அஸ்ஸாஸவாரே வா. ததா³ ஹி தே³ஸியமானம் த⁴ம்மம் உபதா⁴ரேதும் ந ஸக்கோந்தி, தஸ்மா தஸ்மிம் க²ணே தே³ஸிததே³ஸனா நிரத்த²கா ஸியா. ந ஹி பு³த்³தா⁴னம் நிரத்த²கா கிரியா அத்தி².

ஓகப்பனீயமேதந்தி ‘‘தஸ்ஸா ஏவ கதா²யா’’திஆதி³னா வுத்தம் அதிவிய அச்ச²ரியக³தம் அட்டு²ப்பத்திம் ஸுத்வா ஈதி³ஸீ படிபத்தி ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸேவ ஹோதீதி உபவாத³வஸேன வத³தி, ந ஸபா⁴வேன. தேனாஹ ‘‘ஸத்த²ரி பஸாத³மத்தம்பி ந உப்பன்ன’’ந்தி. காயத³ரதோ²தி பச்சயவிஸேஸவஸேன ரூபகாயஸ்ஸ பரிஸ்ஸமாகாரோ. உபாதி³ன்னகேதி இந்த்³ரியப³த்³தே⁴. அனுபாதி³ன்னகேதி அனிந்த்³ரியப³த்³தே⁴. விகஸந்தி ஸூரியரஸ்மிஸம்ப²ஸ்ஸேன. தத³பா⁴வேன மகுலானி ஹோந்தி. கேஸஞ்சி திந்தினிகாதி³ருக்கா²னம். பதிலீயந்தி நிஸ்ஸயரூபத⁴ம்மஅவிப்பா²ரிகதாய. அரூபத⁴ம்மதாய பஞ்சவிஞ்ஞாணானஞ்சேவ கிரியாமயவிஞ்ஞாணானஞ்ச அப்பவத்திஸஞ்ஞிதா அவிப்பா²ரிகதா ஹோதி, யத்த² நித்³தா³ஸமஞ்ஞா. தேனாஹ ‘‘த³ரத²வஸேன ப⁴வங்க³ஸோதஞ்ச இத⁴ நித்³தா³தி அதி⁴ப்பேத’’ந்தி. தத்த² த³ரத²வஸேனாதி த³ரத²வஸேனேவ, ந தி²னமித்³த⁴வஸேனாதி அவதா⁴ரணம் அவதா⁴ரணப²லஞ்ச நித்³தா⁴ரேதப்³ப³ம். தம் ஸந்தா⁴யாதி காயஸ்ஸ த³ரத²ஸங்கா²தஸரீரகி³லானஹேதுகம் நித்³த³ம் ஸந்தா⁴ய. ஸரீரகி³லானஞ்ச ப⁴க³வதோ நத்தீ²தி ந ஸக்கா வத்தும் ‘‘பிட்டி² மே ஆகி³லாயதீ’’தி (தீ³. நி. 3.300; ம. நி. 2.22; சூளவ. 345) வசனதோ. ஸம்மோஹவிஹாரஸ்மிந்தி பச்சத்தே ஏதம் பு⁴ம்மவசனந்தி ஆஹ ‘‘ஸம்மோஹவிஹாரோதி வத³ந்தீ’’தி, ஸம்மோஹவிஹாரஸ்மிம் வா பரியாபன்னம் ஏதம் வத³ந்தி, யதி³த³ம் தி³வா நித்³தோ³க்கமனந்தி யோஜனா.

389. உபனீதேஹீதி தோ³ஸமக்³க³ம் நிந்தா³பத²ம் உபனீதேஹி. அபி⁴னந்தி³த்வாதி ஸம்பியாயித்வா. தேனாஹ ‘‘சித்தேன ஸம்படிச்ச²ந்தோ’’தி. அனுமோதி³த்வாதி ‘‘ஸாது⁴ ஸாதூ⁴’’தி தே³ஸனாய தோ²மனவஸேன அனுமோதி³த்வா. தேனாஹ ‘‘வாசாயபி பஸம்ஸந்தோ’’தி. ஸம்பத்தே காலேதி பப்³ப³ஜ்ஜாயோக்³கே³ காலே அனுப்பத்தே.

க³ணம் வினோதே³த்வாதி க³ணம் அபனேத்வா க³ணபலிபோ³த⁴ம் சி²ந்தி³த்வா. பபஞ்சந்தி அவஸேஸகிலேஸம். ‘‘புஞ்ஞவா ராஜபூஜிதோ’’தி வுத்தமத்த²ம் விவரிதும் ‘‘தஸ்மிஞ்ஹி காலே’’திஆதி³ வுத்தம். ச²ந்த³வாஸஹரணேன உபோஸத²கம்மம் கரோந்தோ.

ஸகலம் ரத்திம் பு³த்³த⁴கு³ணானம்யேவ கதி²தத்தா தே²ரஸ்ஸ ஞாணம் தே³ஸனாவிப⁴வஞ்ச விபா⁴வேந்தோ ஆஹ ‘‘ஏத்தகாவ, ப⁴ந்தே, பு³த்³த⁴கு³ணா’’தி. இமாய, ப⁴ந்தே, தும்ஹாகம் த⁴ம்மகதா²ய அனவஸேஸதோ பு³த்³த⁴கு³ணா கதி²தா விய ஜாயந்தி, ஏவம் ஸந்தேபி அனந்தாபரிமேய்யாவ தே, கிம் இதோ பரேபி விஜ்ஜந்தேவாதி தே²ரம் தத்த² ஸீஹனாத³ம் நதா³பேதுகாமோ ஆஹ ‘‘உதா³ஹு அஞ்ஞேபி அத்தீ²’’திஆதி³. ரஜ்ஜஸ்ஸ பதே³ஸிகத்தா, யதா²வுத்தஸுபா⁴ஸிதஸ்ஸ ச அனக்³க⁴த்தா வுத்தம் ‘‘அயம் மே து³க்³க³தபண்ணாகாரோ’’தி. தியோஜனஸதிகந்தி இத³ம் பரிக்கே²பவஸேன வுத்தம், தஞ்ச கோ² மனுஸ்ஸானம் பரிபோ⁴க³வஸேனாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

மஹாஸச்சகஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.

7. சூளதண்ஹாஸங்க²யஸுத்தவண்ணனா

390. தத்ராதி தஸ்மிம் புப்³பா³ராமமிகா³ரமாதுபாஸாதா³னம் அத்த²விபா⁴வனே அயம் இதா³னி வுச்சமானா அனுபுப்³பீ³ கதா². மணீனந்தி ஏத்த² பது³மராக³மணீனம் அதி⁴ப்பேதத்தா ஆஹ ‘‘அஞ்ஞேஹி சா’’தி. தேன இந்த³னீலாதி³மணீனம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. நீலபீதலோஹிதோதா³தமஞ்ஜிட்ட²பப⁴ஸ்ஸரகப³ரவண்ணவஸேன ஸத்தவண்ணேஹி.

தண்ஹா ஸப்³ப³ஸோ கீ²யந்தி ஏத்தா²தி தண்ஹாஸங்க²யோ (அ. நி. டீ. 3.7.61), தஸ்மிம். தண்ஹாஸங்க²யேதி ச விஸயே இத³ம் பு⁴ம்மந்தி ஆஹ ‘‘தம் ஆரம்மணம் கத்வா’’தி. விமுத்தசித்ததாயாதி ஸப்³ப³ஸம்கிலேஸேஹி விமுத்தசித்ததாய. அபரபா⁴க³படிபதா³ நாம அரியஸச்சாபி⁴ஸமயோ, ஸா ஸாஸனசாரிகோ³சரா பச்சத்தம் வேதி³தப்³ப³தோதி ஆஹ ‘‘புப்³ப³பா⁴க³ப்படிபத³ம் ஸம்கி²த்தேன தே³ஸேதா²தி புச்ச²தீ’’தி. அகுப்பத⁴ம்மதாய க²யவயஸங்கா²தம் அந்தம் அதீதாதி அச்சந்தா, ஸோ ஏவ அபரிஹானஸபா⁴வத்தா அச்சந்தா நிட்டா² ஏதஸ்ஸாதி அச்சந்தனிட்டோ². தேனாஹ ‘‘ஏகந்தனிட்டோ² ஸததனிட்டோ²தி அத்தோ²’’தி. ந ஹி படிவித்³த⁴ஸ்ஸ லோகுத்தரத⁴ம்மஸ்ஸ த³ஸ்ஸனம் குப்பனம் நாம அத்தி². அச்சந்தமேவ சதூஹி யோகே³ஹி கே²மோ ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி அச்சந்தயோக³க்கே²மீ. மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ வுஸிதத்தா, தஸ்ஸ ச அபரிஹானஸபா⁴வத்தா அச்சந்தம் ப்³ரஹ்மசாரீதி அச்சந்தப்³ரஹ்மசாரீ. தேனாஹ ‘‘நிச்சப்³ரஹ்மசாரீதி அத்தோ²’’தி. பரியோஸானந்தி ப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ பரியோஸானம்.

வேகா³யதீதி துரிதாயதி. ஸல்லக்கே²ஸீதி சிந்தேஸி, அத்தனா யதா² ஸுதாய ஸத்து² தே³ஸனாய அனுஸ்ஸரணவஸேன உபதா⁴ரேஸி. அனுக்³க³ண்ஹித்வாவாதி அத்த²வினிச்ச²யவஸேன அனுக்³க³ஹேத்வா ஏவ. ச²ஸு த்³வாரேஸு நியுத்தாதி ச²த்³வாரிகா, தேஹி.

பஞ்சக்க²ந்தா⁴தி பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴. ஸக்காயஸப்³ப³ஞ்ஹி ஸந்தா⁴ய இத⁴ ‘‘ஸப்³பே³ த⁴ம்மா’’தி வுத்தம் விபஸ்ஸனாவிஸயஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா, தஸ்மா ஆயதனதா⁴துயோபி தக்³க³திகா ஏவ த³ட்ட²ப்³பா³. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘நாலம் அபி⁴னிவேஸாயா’’தி. ந யுத்தா அபி⁴னிவேஸாய ‘‘ஏதம் மம, ஏஸோ மே அத்தா’’தி அஜ்ஜோ²ஸானாய. ‘‘அலமேவ நிப்³பி³ந்தி³தும் அலம் விரஜ்ஜிது’’ந்திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.272; ஸம். நி. 2.124-125, 128, 134, 143) விய அலம்-ஸத்³தோ³ யுத்தத்தோ²பி ஹோதீதி ஆஹ ‘‘ந யுத்தா’’தி. ஸம்பஜ்ஜந்தீதி ப⁴வந்தி. யதி³பி ‘‘ததியா, சதுத்தீ²’’தி இத³ம் விஸுத்³தி⁴த்³வயம் அபி⁴ஞ்ஞாபஞ்ஞா, தஸ்ஸா பன ஸப்பச்சயனாமரூபத³ஸ்ஸனபா⁴வதோ, ஸதி ச பச்சயபரிக்³க³ஹே ஸப்பச்சயத்தா (நாமரூபஸ்ஸ அனிச்சதா, அனிச்சம் து³க்க²ம், து³க்க²ஞ்ச அனத்தாதி அத்த²தோ) லக்க²ணத்தயம் ஸுபாகடமேவ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘அனிச்சம் து³க்க²ம் அனத்தாதி ஞாதபரிஞ்ஞாய அபி⁴ஜானாதீ’’தி. ததே²வ தீரணபரிஞ்ஞாயாதி இமினா அனிச்சாதி³பா⁴வேன நாலம் அபி⁴னிவேஸாயாதி நாமரூபஸ்ஸ உபஸம்ஹரதி, ந அபி⁴ஞ்ஞாபஞ்ஞானம் ஸம்பா⁴ரத⁴ம்மானம். புரிமாய ஹி அத்த²தோ ஆபன்னலக்க²ணத்தயம் க³ண்ஹாதி ஸலக்க²ணஸல்லக்க²ணபரத்தா தஸ்ஸா, து³தியாய ஸரூபதோ தஸ்ஸா லக்க²ணத்தயாரோபனவஸேன ஸம்மஸனபா⁴வதோ. ஏகசித்தக்க²ணிகதாய அபி⁴னிபாதமத்ததாய ச அப்பமத்தகம்பி. ரூபபரிக்³க³ஹஸ்ஸ ஓளாரிகபா⁴வதோ அரூபபரிக்³க³ஹம் த³ஸ்ஸேதி. த³ஸ்ஸேந்தோ ச வேத³னாய ஆஸன்னபா⁴வதோ, விஸேஸதோ ஸுக²ஸாராகி³தாய, ப⁴வஸ்ஸாத³க³தி⁴தமானஸதாய ச ஸக்கஸ்ஸ வேத³னாவஸேன நிப்³ப³த்தேத்வா த³ஸ்ஸேதி.

உப்பாத³வயட்டே²னாதி உத³யப்³ப³யஸபா⁴வேன உப்பஜ்ஜித்வா நிருஜ்ஜ²னேன. அனிச்சாதி அத்³து⁴ வா. அனிச்சலக்க²ணம் அனிச்சதா உத³யவயதா. தஸ்மாதி யஸ்மா பஞ்சன்னம் க²ந்தா⁴னம் க²யதோ வயதோ த³ஸ்ஸனஞாணம் அனிச்சானுபஸ்ஸனா, தம்ஸமங்கீ³ ச புக்³க³லோ அனிச்சானுபஸ்ஸீ, தஸ்மா. க²யவிராகோ³தி க²யஸங்கா²தோ விராகோ³ ஸங்கா²ரானம் பலுஜ்ஜனா. யம் ஆக³ம்ம ஸப்³ப³ஸோ ஸங்கா²ரேஹி விரஜ்ஜனா ஹோதி, தம் நிப்³பா³னம் அச்சந்தவிராகோ³. நிரோதா⁴னுபஸ்ஸிம்ஹிபீதி நிரோதா⁴னுபஸ்ஸிபதே³பி. ‘‘ஏஸேவ நயோ’’தி அபி⁴தி³ஸித்வா தம் ஏகதே³ஸேன விவரந்தோ ‘‘நிரோதோ⁴பி ஹி…பே… து³விதோ⁴யேவா’’தி ஆஹ. ஸப்³பா³ஸவஸம்வரே வுத்தவோஸ்ஸக்³கோ³வ இத⁴ ‘‘படினிஸ்ஸக்³கோ³’’தி வுத்தோதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘படினிஸ்ஸக்³கோ³ வுச்சதி வோஸ்ஸக்³கோ³’’திஆதி³மாஹ. பரிச்சாக³வோஸ்ஸக்³கோ³ விபஸ்ஸனா. பக்க²ந்த³னவஸேன அப்பனதோ பக்க²ந்த³னவோஸ்ஸக்³கோ³ மக்³கோ³ அஞ்ஞஸ்ஸ தத³பா⁴வதோ. ஸோதி மக்³கோ³. ஆரம்மணதோதி கிச்சஸாத⁴னவஸேன ஆரம்மணகரணதோ. ஏவஞ்ஹி மக்³க³தோ அஞ்ஞேஸம் நிப்³பா³னாரம்மணானம் பக்க²ந்த³னவோஸ்ஸக்³கா³பா⁴வோ ஸித்³தோ⁴ ஹோதி. பரிச்சஜனேன பக்க²ந்த³னேன சாதி த்³வீஹிபி வா காரணேஹி. ஸப்³பே³ஸம் க²ந்தா⁴னம் வோஸ்ஸஜ்ஜனம் தப்படிப³த்³த⁴ஸம்கிலேஸப்பஹானேன த³ட்ட²ப்³ப³ம். சித்தம் பக்க²ந்த³தீதி மக்³க³ஸம்பயுத்தம் சித்தம் ஸந்தா⁴யாஹ. உப⁴யம்பேதம் வோஸ்ஸஜ்ஜனம். தது³ப⁴யஸமங்கீ³தி விபஸ்ஸனாஸமங்கீ³ மக்³க³ஸமங்கீ³ ச. ‘‘அனிச்சானுபஸ்ஸனாய நிச்சஸஞ்ஞம் பஜஹதீ’’திஆதி³வசனதோ (படி. ம. 1.52) யதா² விபஸ்ஸனாய கிலேஸானம் பரிச்சாக³படினிஸ்ஸக்³கோ³ லப்³ப⁴தி, ஏவம் ஆயதிம் தேஹி கிலேஸேஹி உப்பாதே³தப்³ப³க²ந்தா⁴னம்பி பரிச்சாக³படினிஸ்ஸக்³கோ³ வத்தப்³போ³, பக்க²ந்த³னபடினிஸ்ஸக்³கோ³ பன மக்³கே³ லப்³ப⁴மானாய ஏகந்தகாரணபூ⁴தாய வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனாய வஸேன வேதி³தப்³போ³, மக்³கே³ பன தது³ப⁴யம்பி ஞாயாக³தமேவ நிப்பரியாயதோவ லப்³ப⁴மானத்தா. தேனாஹ ‘‘தது³ப⁴யஸமங்கீ³ புக்³க³லோ’’திஆதி³.

புச்ச²ந்தஸ்ஸ அஜ்ஜா²ஸயவஸேன ‘‘ந கிஞ்சி லோகே உபாதி³யதீ’’தி ஏத்த² காமுபாதா³னவஸேன உபாதி³யனம் படிக்கி²பீயதீதி ஆஹ ‘‘தண்ஹாவஸேன ந உபாதி³யதீ’’தி. தண்ஹாவஸேன வா அஸதி உபாதி³யனே தி³ட்டி²வஸேன உபாதி³யனம் அனவகாஸமேவாதி ‘‘தண்ஹாவஸேன’’இச்சேவ வுத்தம். ந பராமஸதீதி நாதி³யதி, தி³ட்டி²பராமாஸவஸேன வா ‘‘நிச்ச’’ந்திஆதி³னா ந பராமஸதி. ஸம்கி²த்தேனேவ கி²ப்பம் கதே²ஸீதி தஸ்ஸ அஜ்ஜா²ஸயவஸேன பபஞ்சம் அகத்வா கதே²ஸி.

391. அபி⁴ஸமாக³ந்த்வாதி அபி⁴முக²ஞாணேன ஞேய்யம் ஸமாக³ந்த்வா யாதா²வதோ விதி³த்வா. தேனாஹ ‘‘ஜானித்வா’’தி. யதா²பரிஸவிஞ்ஞாபகத்தாதி யதா²பரிஸம் த⁴ம்மஸம்படிக்³கா³ஹிகாய மஹதியா, அப்பகாய வா பரிஸாய அனுரூபமேவ விஞ்ஞாபனதோ. பரியந்தம் ந நிச்ச²ரதீதி ந பவத்ததி. மா நிரத்த²கா அக³மாஸீதி இத³ம் த⁴ம்மதாவஸேன வுத்தம், ந ஸத்து² அஜ்ஜா²ஸயவஸேன. ஏகஞ்ஹேதம் ஸத்து² வசீகோ⁴ஸஸ்ஸ அட்ட²ஸு அங்கே³ஸு, யதி³த³ம் பரிஸபரியந்ததா. சி²த்³த³விவரோகாஸோதி சி²த்³த³பூ⁴தோ, விவரபூ⁴தோ வா ஓகாஸோபி நத்தி², ப⁴க³வதோ ஸத்³தா³ஸவனகாரணம் வுத்தமேவ. தஸ்மாதி யதா²வுத்தகாரணதோ.