6. சேதோகி²லஸுத்தவண்ணனா
185. சேதோ தேஹி கி²லயதி த²த்³த⁴பா⁴வம் ஆபஜ்ஜதீதி சேதோகி²லா. தேனாஹ ‘‘சித்தஸ்ஸ த²த்³த⁴பா⁴வா’’தி. யஸ்மா தேஹி உப்பன்னேஹி சித்தம் உக்லாபீஜாதம் டா²னம் விய அமனுஞ்ஞம் கே²த்தம் விய ச கா²ணுகனிசிதம் அமஹப்ப²லம் ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘கசவரபா⁴வா கா²ணுகபா⁴வா’’தி. ‘‘சித்தஸ்ஸா’’தி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். சித்தம் ப³ந்தி⁴த்வாதி தண்ஹாபவத்திபா⁴வதோ குஸலசாரஸ்ஸ அவஸரசஜனவஸேன சித்தம் ப³த்³த⁴ம் விய ஸமோரோதே⁴த்வா. தேனாஹ ‘‘முட்டி²யம் கத்வா விய க³ண்ஹந்தீ’’தி. ஸத்³த³த்த²தோ பன சேதோ விரூபம் நிப³ந்தீ⁴யதி ஸம்யமீயதி ஏதேஹீதி சேதஸோ வினிப³ந்தா⁴ யஸ்ஸ சதுப்³பி³த⁴ம் ஸீலம் அக²ண்டா³தி³பா⁴வப்பத்தியா ஸுபரிஸுத்³த⁴ம் விஸேஸபா⁴கி³யத்தா அப்பகஸிரேனேவ மக்³க³ப²லாவஹம் மஹாஸங்க⁴ரக்கி²தத்தே²ரஸ்ஸ விய, ஸோ தாதி³ஸேன ஸீலேன இமஸ்மிம் த⁴ம்மவினயே வுத்³தி⁴ம் ஆபஜ்ஜிஸ்ஸதீதி ஆஹ ‘‘ஸீலேன வுத்³தி⁴’’ந்தி. யஸ்ஸ பன அரியமக்³கோ³ உப்பஜ்ஜந்தோ விரூள்ஹமூலோ விய பாத³போ ஸுப்பதிட்டி²தோ, ஸோ ஸாஸனே விரூள்ஹிம் ஆபன்னோதி ஆஹ ‘‘மக்³கே³ன விரூள்ஹி’’ந்தி. யோ ஸப்³ப³ஸோ கிலேஸனிப்³பா³னப்பத்தோ, ஸோ அரஹா ஸீலாதி³த⁴ம்மக்க²ந்த⁴பாரிபூரியா ஸதிவேபுல்லப்பத்தோ ஹோதீதி ஆஹ ‘‘நிப்³பா³னேன வேபுல்ல’’ந்தி. து³தியவிகப்பே அத்தோ² வுத்தனயானுஸாரேன வேதி³தப்³போ³.
பு³த்³தா⁴னம் த⁴ம்மகாயோ விய ரூபகாயோபி அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணதாய அனுத்தரகு³ணாதி⁴ட்டா²னதாய ச அபச்சக்க²காரீனம் ஸம்ஸயவத்து² ஹோதியேவாதி ‘‘ஸரீரே வா கு³ணே வா கங்க²தீ’’தி வுத்தம். தத்த² யதா² மஹாபுரிஸலக்க²ணேன அனுப்³யஞ்ஜனாத³யோ ரூபகாயகு³ணா க³ஹிதா ஏவ ஹோந்தி அவினாபா⁴வதோதி ‘‘த்³வத்திம்ஸவரலக்க²ணப்படிமண்டி³த’’மிச்சேவ வுத்தம், ஏவம் அனாவரணஞாணேன ஸப்³பே³பி அனந்தாபரிமேய்யபே⁴தா³ த⁴ம்மகாயகு³ணா க³ஹிதா ஏவ ஹோந்தீதி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணக்³க³ஹணமேவ கதம் நானந்தரியபா⁴வதோதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். கங்க²ஹீதி ‘‘அஹோ வத தே கு³ணா ந ப⁴வேய்யும், ப⁴வேய்யும் வா’’தி பத்த²னுப்பாத³னவஸேன கங்க²தி. புரிமோ ஹி விபரீதஜ்ஜா²ஸயோ, இதரோ யதா²பூ⁴தஞாணஜ்ஜா²ஸயோ. விசினந்தோதி விசயபூ⁴தாய பஞ்ஞாய தே விவேசேதுகாமோ தத³பா⁴வதோ கிச்ச²ம் து³க்க²ம் ஆபஜ்ஜதி, கிச்ச²ப்பத்தி ச தத்த² நிச்சே²தும் அஸமத்த²தாயேவாதி ஆஹ ‘‘வினிச்சே²தும் ந ஸக்கோதீ’’தி. விக³தா சிகிச்சா²தி விசிகிச்சா². அதி⁴மோக்க²ம் ந படிலப⁴தீதி ‘‘ஏவமேத’’ந்தி ஓகப்பனவஸேன கு³ணேஸு வினிச்ச²யம் நாதி⁴க³ச்ச²தி. ஓதரித்வாதி ஞாணேன அனுபவிஸித்வா. பஸீதி³துந்தி ‘‘பஸன்னரூபத⁴ம்மகாயகு³ணேஹி ப⁴க³வா’’தி பஸீதி³தும். அனாவிலோ அகாலுஸ்ஸோ ஹோதும் ந ஸக்கோதி. ‘‘கங்க²தீ’’தி இமினா து³ப்³ப³லா விமதி வுத்தா, ‘‘விசிகிச்ச²தீ’’தி இமினா மஜ்ஜி²மா, ‘‘நாதி⁴முச்சதீ’’தி இமினா ப³லவதீ, ‘‘ந ஸம்பஸீத³தீ’’தி இமினா திவிதா⁴யபி விமதியா வஸேன உப்பன்னசித்தகாலுஸ்ஸியம் வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம்.
ஆதப்பாயாதிஆதி³தோ தபதி ஸந்தபதி கிலேஸேதி ஆதப்பம், ஆரம்ப⁴தா⁴து, தத³த்தா²ய. அனுயோகா³யாதி யதா² ஸம்கிலேஸத⁴ம்மானம் அவஸரோ ந ஹோதி, ஏவம் அனு அனு யுஞ்ஜனம் அனுயோகோ³, நிக்கமதா⁴து, தத³த்தா²ய. தேனாஹ ‘‘புனப்புனம் யோகா³யா’’தி. ஸாதச்சாயாதி யதா² உபரூபரி விஸேஸாதி⁴க³மோ ஹோதி, ததா² ஸததஸ்ஸ நிரந்தரபவத்தஸ்ஸ அனுயோக³ஸ்ஸ பா⁴வோ ஸாதச்சம், பரக்கமதா⁴து, தத³த்தா²ய. பதா⁴னாயாதி ஸந்தமேவம் திவித⁴தா⁴துஸம்வட்³டி⁴தானுபா⁴வம் ஸப்³ப³கிலேஸவித்³த⁴ம்ஸனஸமத்த²ம் பதா⁴னஸங்கா²தம் வீரியம், தத³த்தா²ய. ஏத்த² ச ஆதப்பாய சித்தம் ந நமதி யதா²வுத்தகங்கா²வஸேன, பகே³வ அனுயோகா³தி³அத்த²ந்தி த³ஸ்ஸேதும் சத்தாரிபி பதா³னி க³ஹிதானி, அனவஸேஸவிஸேஸத³ஸ்ஸனத்த²ம் வா. கேசி பன ‘‘ஆதப்பவேவசனானேவ அனுயோகா³தி³பதா³னீ’’தி வத³ந்தி. ஏத்தாவதா ப⁴க³வா ஸத்த²ரி கங்கா²ய சித்தஸ்ஸ த²த்³த⁴கசவரகா²ணுகபா⁴வேன அகுஸலபா⁴வாதி³ஆபாத³னதோ சேதோகி²லபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதி. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ.
ஸிக்கா²க்³க³ஹணேன படிபத்திஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ க³ஹிதத்தா வுத்தம் ‘‘பரியத்தித⁴ம்மே ச படிவேத⁴த⁴ம்மே சா’’தி. பரியத்தித⁴ம்மே யத்த² கங்கா²ய ஸம்ப⁴வோ, தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘சதுராஸீதி த⁴ம்மக்க²ந்த⁴ஸஹஸ்ஸானீ’’திஆதி³ வுத்தம். தயித³ம் நித³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் பரம்பராய படிவேதா⁴வஹபா⁴வாதி³வஸேனபி ஏகச்சானம் தத்த² ஸம்ஸயுப்பத்திதோ. யதா² ச படிவேதே⁴ கங்கா² வுத்தா, ஏவம் அதி⁴க³மத⁴ம்மேபி பவத்ததீதி வேதி³தப்³பா³. ததா² ஹி ஏகச்சே ‘‘கஸிணாதி³பா⁴வனாய ஜா²னானி இஜ்ஜ²ந்தீ’’தி வத³ந்தி. ‘‘கஸிணனிஸ்ஸந்தோ³ ஆருப்பாதி, மேத்தாதி³னிஸ்ஸந்தோ³ சதுத்த²ப்³ரஹ்மவிஹாரோ’’தி ஏவமாதி³னா கங்க²தியேவாதி. ஏத்த² ச நவலோகுத்தரேஸு பஞ்ஞத்தியம்யேவ கங்கா²பவத்தி வேதி³தப்³பா³ அஸம்கிலேஸிகத்தா லோகுத்தரத⁴ம்மானம்.
ஏவரூபந்தி ஏதி³ஸம் ஸுப்படிபத்தி-உஜுப்படிபத்தி-ஞாயப்படிபத்தி-ஸாமீசிப்படிபத்தி-ஸங்கா²தம் ஸம்மாபடிபத³ம். அதி⁴ஸீலஸிக்கா²த³யோ லோகுத்தரத⁴ம்மஸ்ஸ அனுத⁴ம்மபூ⁴தா வேதி³தப்³பா³. ஏவஞ்ஹி மக்³க³ப²லஸிக்கா²ஹி இமாஸம் விஸேஸோ ஸித்³தோ⁴ ஹோதி. ததா² ஹி வுத்தம் ‘‘ஸிக்கா²க்³க³ஹணேன படிபத்திஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸ க³ஹிதத்தா’’தி. ஏத்த² ச யதா² விசிகிச்சா² வத்து²த்தயஸ்ஸ ஸிக்கா²ய ச கு³ணேஸு அனதி⁴முச்சனஅஸம்பஸீத³னவஸேன அப்படிபத்திபா⁴வதோ சித்தஸ்ஸ த²த்³த⁴பா⁴வோ ஆஸப்பனபரிஸப்பனவஸேன பவத்தியா கசவரகா²ணுகபா⁴வோ ச, ஏவம் ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு ஆகா⁴தசண்டி³க்காதி³வஸேன சித்தஸ்ஸ த²த்³த⁴பா⁴வோ ச உபஹனனவிருஜ்ஜ²னாதி³வஸேன கசவரகா²ணுகபா⁴வோ ச வேதி³தப்³போ³. அரியஸங்க⁴விஸயா விசிகிச்சா², புக்³க³லவிஸயா காசி நத்தீ²தி ஸங்க⁴விஸயாவ க³ஹிதா, ஸாஸனிகவஸேன சாயம் சேதோகி²லதே³ஸனாதி ஸப்³ரஹ்மசாரீவிஸயோவ கோபோ க³ஹிதோ.
186. யதா² வத்து²காமோ, ஏவம் கிலேஸகாமோபி அஸ்ஸாத³னீயோ ஏவாதி ‘‘கிலேஸகாமேபீ’’தி வுத்தம். தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘ரூபதண்ஹா லோகே பியரூபம் ஸாதரூபம், ஏத்தே²ஸா தண்ஹா உப்பஜ்ஜமானா உப்பஜ்ஜதி, ஏத்த² நிவிஸமானா நிவிஸதீ’’திஆதி³ (தீ³. நி. 2.400; ம. நி. 1.133; விப⁴. 203). காமனித்³தே³ஸே (மஹானி. 1) ஸப்³பே³பி தேபூ⁴மகா த⁴ம்மா காமனீயட்டே²ன ‘‘காமா’’தி வுத்தா, ப³லவகாமராக³வத்து²பூ⁴தாயேவேத்த² காமக்³க³ஹணேன க³ஹிதாதி. வினிப³த்³த⁴வத்து²பா⁴வேன யதா² விஸும் அத்தனோ காயோ க³ஹிதோ, ததா² பரேஸம் ததா²ரூபா ரூபத⁴ம்மா ஸமூஹட்டே²னாதி ஆஹ ‘‘ரூபேதி ப³ஹித்³தா⁴ரூபே’’தி. யதா² ஹி பஞ்சகாமகு³ணிகோ ராகோ³ ஜா²னாதி³விஸேஸாதி⁴க³மஸ்ஸ வினிப³த்³தா⁴ய ஸம்வத்ததி, ஏவம் அத்தனோ காயே அபேக்கா² ப³ஹித்³தா⁴ ச ஸகபரிக்கா²ரஞாதிமித்தாதீ³ஸு அபேக்கா²தி. கேசி பனேத்த² ‘‘ரூபேதி ரூபஜ்ஜா²னே’’திஆதி³னா பபஞ்சேந்தி. தத³யுத்தம் ஜா²னாதி⁴க³மவினிப³த்³தா⁴னம் ஸீலஸ்ஸ ச ஸம்கிலேஸபூ⁴தானம் சேதோவினிப³த்³த⁴பா⁴வேன க³ஹிதத்தா.
யாவத³த்த²ந்தி யாவ அத்தே²தி அபி⁴கங்க²தி, தாவ. தேனாஹ ‘‘யத்தகம் இச்ச²தி, தத்தக’’ந்தி. ந்தி யாவத³த்த²ம் உத³ரபூரம் பு⁴த்தம். அவதே³ஹனதோ பூரணதோ. ஸேய்யஸுக²ந்தி ஸேய்யம் படிச்ச உப்பஜ்ஜனகஸுக²ம். பஸ்ஸஸுக²ந்தி பஸ்ஸானம் ஸம்பரிவத்தனேன உப்பஜ்ஜனகஸுக²ம். நித்³தா³ஸுக²ந்தி நித்³தா³யனேன உப்பஜ்ஜனகஸுக²ம்.
ஸீலேனாதிஆதி³ பத்த²னாகாரத³ஸ்ஸனம். வதஸமாதா³னந்தி து⁴தங்கா³தி³வதானுட்டா²னம். தபோதி வீரியாரம்போ⁴. ஸோ ஹி கிலேஸானம் தபனட்டே²ன நிக்³க³ண்ஹனட்டே²ன தபசரணந்தி வுத்தம்.
189. ச²ந்த³ம் நிஸ்ஸாயாதி ச²ந்த³ம் து⁴ரம், ச²ந்த³ம் ஜேட்ட²கம், ச²ந்த³ம் புப்³ப³ங்க³மம் கத்வா பவத்திவஸேன ச²ந்த³ம் நிஸ்ஸாய. ஜேட்ட²கட்டே²ன பதா⁴னபூ⁴தா, பதா⁴னபா⁴வம் வா பத்தாதி பதா⁴னபூ⁴தா. தேஹி த⁴ம்மேஹீதி ச²ந்த³னிஸ்ஸயேன பவத்தஸமாதி⁴னா சேவ ‘‘பதா⁴னஸங்கா²ரோ’’தி வுத்தவீரியேன ச. உபேதந்தி ஸம்பயுத்தம். இஜ்ஜ²னட்டே²ன இத்³தி⁴, நிப்ப²த்திஅத்தே²ன படிலாப⁴ட்டே²ன சாதி அத்தோ², தஸ்ஸா இத்³தி⁴யா பாத³ம் பாத³கம் பத³ட்டா²னபூ⁴தம். அத² வா இஜ்ஜ²ந்தி தாய இத்³தா⁴ வுத்³தா⁴ உக்கம்ஸக³தா ஹோந்தீதி இத்³தி⁴, ஸாவ உபரிவிஸேஸானம் அதி⁴ட்டா²னபா⁴வதோ பாதோ³. தேனாஹ ‘‘இத்³தி⁴பூ⁴தம் வா பாத³ந்தி இத்³தி⁴பாத³’’ந்தி. ஸேஸேஸுபீதி வீரியித்³தி⁴பாதா³தீ³ஸுபி. அஸ்ஸாதி இத்³தி⁴பாத³ஸ்ஸ. அத்தோ² தீ³பிதோதி தீ³பனத்த²ம் கதம், தஸ்மா விஸுத்³தி⁴மக்³க³ஸம்வண்ணனாயம் (விஸுத்³தி⁴. மஹாடீ. 2.369) தஸ்ஸ அத்த²விசாரோ க³ஹேதப்³போ³. இத்³தி⁴பாதா³னம் ஸமாதி⁴பதா⁴னத்தா வுத்தம் ‘‘விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம் கதி²த’’ந்தி. தேஸம் தேஸம் குஸலத⁴ம்மானம் அனுப்பன்னானம் உப்பாத³னகிரியாய உப்பன்னானம் பரிப்³ரூஹனகிரியாய உஸ்ஸஹனதோ உஸ்ஸோள்ஹீ, தா²மப்பத்தா பரக்கமதா⁴து. ஸா பன சதுன்னம் இத்³தி⁴பாதா³னம் விஸேஸபச்சயபூ⁴தா தே உபாதா³ய ‘‘பஞ்சமீ’’தி வுத்தா, ஸா ச யஸ்மா ஸமத²விபஸ்ஸனாபா⁴வனாஸு தத்த² சஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானேஸு ஸாதே⁴தப்³ப³ம் வீரியம், தஸ்மா ஆஹ ‘‘உஸ்ஸோள்ஹீதி ஸப்³ப³த்த² கத்தப்³ப³வீரியம் த³ஸ்ஸேதீ’’தி. புப்³ப³பா⁴கி³யஸமத²விபஸ்ஸனாஸாத⁴னம் பஹாதப்³ப³த⁴ம்மவிபா⁴கே³ன பி⁴ந்தி³த்வா ஆஹ ‘‘பஞ்ச சேதோகி²லப்பஹானானி பஞ்ச வினிப³ந்த⁴ப்பஹானானீ’’தி. ப⁴ப்³போ³தி யுத்தோ அரஹதி நிப்ப²த்தியா. ஞாணேனாதி மக்³க³ஞாணேன. கிலேஸபே⁴தா³யாதி கிலேஸானம் ஸமுச்சி²ந்த³னாய. கே²மஸ்ஸாதி அனுபத்³த³வஸ்ஸ.
ஸம்பா⁴வனத்தே²தி (ஸாரத்த². டீ. 1.11; அ. நி. டீ. 3.7.71) ‘‘அபி நாமேவம் ஸியா’’தி விகப்பனத்தோ² ஸம்பா⁴வனத்தோ². ஏவம் ஹீதி ஏவம் ஏகமேவ ஸங்க்²யம் அவத்வா அபராய ஸங்க்²யாய ஸத்³தி⁴ம் வசனம் லோகே ஸிலிட்ட²வசனம் ஹோதி யதா² ‘‘த்³வே வா தீணி வா உத³கபு²ஸிதானீ’’தி. ஸம்மா அதி⁴ஸயிதானீதி பாதா³தீ³ஹி அத்தனா நேஸம் கிஞ்சி உபகா⁴தம் அகரோந்தியா ப³ஹிவாதாதி³பரிஸ்ஸயபரிஹரணத்த²ம் ஸம்மதே³வ உபரி ஸயிதானி. உதும் கா³ஹாபேந்தியாதி தேஸம் அல்லஸினேஹபரியாதா³னத்த²ம் அத்தனோ காயுஸ்மாவஸேன உதும் க³ண்ஹாபேந்தியா. தேனாஹ ‘‘உஸ்மீகதானீ’’தி. ஸம்மா பரிபா⁴விதானீதி ஸம்மதே³வ ஸப்³ப³ஸோ குக்குடவாஸனாய வாஸிதானி. தேனாஹ ‘‘குக்குடக³ந்த⁴ம் கா³ஹாபிதானீ’’தி. அயஞ்ச குக்குடக³ந்த⁴பரிபா⁴வனா ஸம்மாஅதி⁴ஸயனஸம்மாபரிஸேத³னனிப்ப²த்தியா ‘‘அனுனிப்பா²தீ³’’தி (ஸாரத்த². டீ. 1.11) த³ட்ட²ப்³பா³. தேஹி பன ஸத்³தி⁴ம்யேவ இஜ்ஜ²னதோ வுத்தம் ‘‘திவித⁴கிரியாகரணேனா’’தி. கிஞ்சாபி ந ஏவம் ‘‘அஹோ வதிமே’’திஆதி³னா இச்சா² உப்பஜ்ஜேய்ய, காரணஸ்ஸ பன ஸம்பாதி³தத்தா அத² கோ² ப⁴ப்³பா³வ அபி⁴னிப்³பி⁴ஜ்ஜிதுந்தி யோஜனா. கஸ்மா ப⁴ப்³பா³தி ஆஹ ‘‘தே ஹி யஸ்மா தாயா’’திஆதி³. ஏத்த² யதா² கபாலஸ்ஸ தனுதா ஆலோகஸ்ஸ அந்தோ பஞ்ஞாயமானஸ்ஸ காரணம், ததா² கபாலஸ்ஸ தனுதாய நக²ஸிகா²முக²துண்ட³கானம் க²ரதாய ச அல்லஸினேஹஸ்ஸ பரியாதா³னம் காரணவசனந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம், தஸ்மாதி ஆலோகஸ்ஸ அந்தோ பஞ்ஞாயமானதோ, ஸயஞ்ச பரிபாகக³தத்தா.
ஓபம்மஸம்படிபாத³னந்தி ஓபம்மத்த²ஸ்ஸ உபமேய்யேன ஸம்மதே³வ படிபாத³னம். அத்தே²னாதி உபமேய்யத்தே²ன. யதா² குக்குடியா அண்டே³ஸு திவித⁴கிரியாய கரணம் குக்குடச்சா²பகானம் அண்ட³கோஸதோ நிக்க²மனஸ்ஸ மூலகாரணம், ஏவம் பி⁴க்கு²னோ உஸ்ஸோள்ஹீபன்னரஸானி அங்கா³னி அவிஜ்ஜண்ட³கோஸதோ நிக்க²மனஸ்ஸ மூலகாரணந்தி ஆஹ ‘‘தஸ்ஸா குக்குடியா…பே… ஸமன்னாக³தபா⁴வோ’’தி. படிச்சா²த³னஸாமஞ்ஞேன அவிஜ்ஜாய அண்ட³கோஸஸதி³ஸதாய ப³லவவிபஸ்ஸனாவஸேன அவிஜ்ஜண்ட³கோஸஸ்ஸ தனுபா⁴வோ, விபஸ்ஸனாஞாணஸ்ஸ பரிணாமகாலோ வுட்டா²னகா³மினிபா⁴வாபத்தி, ததா³ ச ஸா மக்³க³ஞாணக³ப்³ப⁴ம் தா⁴ரேந்தீ விய ஹோதீதி ஆஹ ‘‘க³ப்³ப⁴க்³க³ஹணகாலோ’’தி. அபி⁴ஞ்ஞாபக்கே²தி லோகியாபி⁴ஞ்ஞாபக்கே². லோகுத்தராபி⁴ஞ்ஞா ஹி அவிஜ்ஜண்ட³கோஸம் பதா³லிகாதி. கா³தா²ய அவிஜ்ஜண்ட³கோஸம் பஹரதீதி தே³ஸனாவிலாஸேன வினேய்யஸந்தானக³தம் அவிஜ்ஜண்ட³கோஸம் க⁴ட்டேதி, யதா²டா²னே டா²தும் ந தே³தி.
படிஸங்கா²னப்பஹானந்தி தத³ங்க³ப்பஹானபுப்³ப³கம் விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம். புப்³ப³பா⁴கி³யா இத்³தி⁴பாதா³ பாளியம் க³ஹிதாதி ‘‘இத்³தி⁴பாதே³ஹி விக்க²ம்ப⁴னப்பஹான’’ந்தி வுத்தம். ‘‘உஸ்ஸோள்ஹிபன்னரஸங்க³ஸமன்னாக³தோ பி⁴க்கு² ப⁴ப்³போ³ அபி⁴னிப்³பி³தா³யா’’திஆதி³வசனதோ (ம. நி. 1.189) லோகுத்தரித்³தி⁴பாதா³ பன ஸம்போ³த⁴க்³க³ஹணேனேவ க³ஹிதா. மக்³கே³ ஆக³தேதி உஸ்ஸோள்ஹீபன்னரஸங்க³ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ விபஸ்ஸனம் உஸ்ஸுக்காபயதோ மக்³கே³ ஆக³தே உப்பன்னே, பாளியம் வா அபி⁴னிப்³பி⁴தா³ஸம்போ³த⁴க்³க³ஹணேஹி மக்³கே³ ஆக³தே. ப²லே ஆக³தேதி ஏத்தா²பி வுத்தனயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. நிப்³பா³னஸ்ஸ பன பாளியம் அனாக³தத்தா நிஸ்ஸரணப்பஹானம் ந க³ஹிதம். ஸேஸம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.
சேதோகி²லஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.