10. விதக்கஸண்டா²னஸுத்தவண்ணனா
216. த³ஸகுஸலகம்மபத²வஸேனாதி இத³ம் நித³ஸ்ஸனமத்தம் த³ட்ட²ப்³ப³ம் வட்டபாத³கஸமாபத்திசித்தஸ்ஸபி இத⁴ அதி⁴சித்தபா⁴வேன அனிச்சி²தத்தா. தேனாஹ ‘‘விபஸ்ஸனாபாத³கஅட்ட²ஸமாபத்திசித்த’’ந்தி. அத² வா அனுத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மஸங்க³ஹிதமேவ கேவலம் ‘‘பகதிசித்த’’ந்தி வத்தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘த³ஸகுஸலகம்மபத²வஸேன உப்பன்னம் சித்தம் சித்தமேவா’’தி வத்வா யதே³த்த² அதி⁴சித்தந்தி அதி⁴ப்பேதம், தம் ததே³வ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘விபஸ்ஸனாபாத³கஅட்ட²ஸமாபத்திசித்த’’ந்தி ஆஹ. இதரஸ்ஸ பனேத்த² விதி⁴ ந படிஸேதே⁴தீதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். விபஸ்ஸனாய ஸம்பயுத்தம் அதி⁴சித்தந்தி கேசி. அனுயுத்தேனாதி அனுப்பன்னஸ்ஸ உப்பாத³னவஸேன, உப்பன்னஸ்ஸ பரிப்³ரூஹனவஸேன அனு அனு யுத்தேன. மூலகம்மட்டா²னந்தி பாரிஹாரியகம்மட்டா²னம். க³ஹேத்வா விஹரந்தோதி பா⁴வனம் அனுயுஞ்ஜந்தோ. பா⁴வனாய அப்பனம் அப்பத்தோபி அதி⁴சித்தமனுயுத்தோயேவ தத³த்தே²பி தம்ஸத்³த³வோஹாரதோ.
யேஹி ப²லம் நாம யதா² உப்பஜ்ஜனட்டா²னே பகப்பியமானம் விய ஹோதி, தானி நிமித்தானி. தேனாஹ ‘‘காரணானீ’’தி. காலேன காலந்தி ஏத்த² காலேனாதி பு⁴ம்மத்தே² கரணவசனந்தி ஆஹ ‘‘ஸமயே ஸமயே’’தி. நனு ச…பே… நிரந்தரம் மனஸி காதப்³ப³ந்தி கஸ்மா வுத்தம், நனு ச பா⁴வனாய வீதி²படிபன்னத்தா அப்³பு³த³னீஹரணவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தேன ப⁴க³வதா ‘‘பஞ்ச நிமித்தானி காலேன காலம் மனஸி காதப்³பா³னீ’’தி அயம் தே³ஸனா ஆரத்³தா⁴தி? ‘‘அதி⁴சித்தமனுயுத்தேனா’’தி வுத்தத்தா அவிச்சே²த³வஸேன பா⁴வனாய யுத்தப்பயுத்தோ அதி⁴சித்தமனுயுத்தோ நாமாதி சோத³கஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயோ. இதரோ பா⁴வனம் அனுயுஞ்ஜந்தஸ்ஸஆதி³கம்மிகஸ்ஸ கதா³சி பா⁴வனுபக்கிலேஸா உப்பஜ்ஜேய்யும், ததோ சித்தஸ்ஸ விஸோத⁴னத்தா²ய யதா²காலம் இமானி நிமித்தானி மனஸி காதப்³பா³னீதி ‘‘காலேன கால’’ந்தி ஸத்தா² அவோசாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பாளியஞ்ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² இமானீதி இமானி பாளியம் ஆக³தானி பஞ்ச நிமித்தானி. அப்³பு³த³ந்தி உபத்³த³வம்.
ச²ந்த³ஸஹக³தா ராக³ஸம்பயுத்தாதி தண்ஹாச²ந்த³ஸஹக³தா காமராக³ஸம்பயுத்தா. இட்டா²னிட்ட²அஸமபேக்கி²தேஸூதி இட்டே²ஸு பியேஸு, அனிட்டே²ஸு அப்பியேஸு, அஸமம் அஸம்மா பேக்கி²தேஸு. அஸமபேக்க²னந்தி கே³ஹஸ்ஸிதஅஞ்ஞாணுபேக்கா²வஸேன ஆரம்மணஸ்ஸ அயோனிஸோ க³ஹணம். யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா உபேக்கா² பா³லஸ்ஸ மூள்ஹஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸா’’திஆதி³ (ம. நி. 3.308). தே பரிவிதக்கா. ததோ நிமித்ததோ அஞ்ஞந்தி ததோ ச²ந்தூ³பஸம்ஹிதாதி³அகுஸலவிதக்குப்பத்திகாரணதோ அஞ்ஞம் நவம் நிமித்தம். ‘‘மனஸிகரோதோ’’தி ஹி வுத்தம், தஸ்மா ஆரம்மணம், தாதி³ஸோ புரிமுப்பன்னோ சித்தப்பவத்திஆகாரோ வா நிமித்தம். குஸலனிஸ்ஸிதம் நிமித்தந்தி குஸலசித்தப்பவத்திகாரணம் மனஸி காதப்³ப³ம் சித்தே ட²பேதப்³ப³ம், பா⁴வனாவஸேன சிந்தேதப்³ப³ம், சித்தஸந்தானே வா ஸங்கமிதப்³ப³ம். அஸுப⁴ஞ்ஹி அஸுப⁴னிமித்தந்தி. ஸங்கா²ரேஸு உப்பன்னே ச²ந்தூ³பஸம்ஹிதே விதக்கேதி ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். ஏவம் ‘‘தோ³ஸூபஸஞ்ஹிதே’’திஆதீ³ஸு யதா²ரஹம் தம் தம் பத³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தி⁴தப்³ப³ம். யத்த² கத்த²சீதி ‘‘ஸத்தேஸு ஸங்கா²ரேஸூ’’தி யத்த² கத்த²சி. பஞ்சத⁴ம்மூபனிஸ்ஸயோதி பஞ்சவிதோ⁴ த⁴ம்மூபஸம்ஹிதோ உபனிஸ்ஸயோ.
ஏவம் ‘‘ச²ந்தூ³பஸஞ்ஹிதே’’திஆதி³னா ஸங்கே²பதோ வுத்தமத்த²ம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘இமஸ்ஸ ஹத்தா² வா ஸோப⁴னா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² ‘‘அஸுப⁴தோ உபஸம்ஹரிதப்³ப³’’ந்தி வத்வா உபஸம்ஹரணாகாரஸ்ஸ த³ஸ்ஸனம் ‘‘கிம்ஹி ஸாரத்தோஸீ’’தி. ச²விராகே³னாதி ச²விராக³தாய காளஸாமாதி³வண்ணனிபா⁴ய. குப²ளபூரிதோதி பக்கேஹி குணபப²லேஹி புண்ணோ. ‘‘கலிப²லபூரிதோ’’தி வா பாடோ².
அஸ்ஸாமிகதாவகாலிகபா⁴வவஸேனாதி இத³ம் பத்தம் அனுக்கமேன வண்ணவிகாரஞ்சேவ ஜிண்ணபா⁴வஞ்ச பத்வா சி²த்³தா³வசி²த்³த³ம் பி⁴ன்னம் வா ஹுத்வா கபாலனிட்ட²ம் ப⁴விஸ்ஸதி. இத³ம் சீவரம் அனுபுப்³பே³ன வண்ணவிகாரம் ஜிண்ணதஞ்ச உபக³ந்த்வா பாத³புஞ்ச²னசோளகம் ஹுத்வா யட்டி²கோடியா ச²ட்³ட³னீயம் ப⁴விஸ்ஸதி. ஸசே பன நேஸம் ஸாமிகோ ப⁴வேய்ய, ந நேஸம் ஏவம் வினஸ்ஸிதும் த³தே³ய்யாதி ஏவம் அஸ்ஸாமிகபா⁴வவஸேன, ‘‘அனத்³த⁴னியம் இத³ம் தாவகாலிக’’ந்தி ஏவம் தாவகாலிகபா⁴வவஸேன ச மனஸிகரோதோ.
ஆகா⁴தவினய…பே… பா⁴வேதப்³பா³தி – ‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, ஆகா⁴தபடிவினயா. யத்த² ஹி பி⁴க்கு²னோ உப்பன்னோ ஆகா⁴தோ ஸப்³ப³ஸோ படிவினேதப்³போ³’’திஆதி³னா நயேன ஆக³தஸ்ஸ ஆகா⁴தவினயஸுத்தஸ்ஸ (அ. நி. 5.161) சேவ ககசூபமோவாத³(ம. நி. 1.222-233) ச²வாலாதூபமாதீ³னஞ்ச (இதிவு. 91) வஸேன ஆகா⁴தம் படிவினோதே³த்வா மேத்தா பா⁴வேதப்³பா³.
க³ருஸம்வாஸோதி க³ரும் உபனிஸ்ஸாய வாஸோ. உத்³தே³ஸோதி பரியத்தித⁴ம்மஸ்ஸ உத்³தி³ஸாபனஞ்சேவ உத்³தி³ஸனஞ்ச. உத்³தி³ட்ட²பரிபுச்ச²னந்தி யதா²உக்³க³ஹிதஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ அத்த²பரிபுச்சா². பஞ்ச த⁴ம்மூபனிஸ்ஸாயாதி க³ருஸம்வாஸாதி³கே பஞ்ச த⁴ம்மே படிச்ச. மோஹதா⁴தூதி மோஹோ.
உபனிஸ்ஸிதப்³பா³தி உபனிஸ்ஸயிதப்³பா³, அயமேவ வா பாடோ². யத்தப்படியத்தோதி யத்தோ ச கா³மப்பவேஸனாபுச்சா²கரணேஸு உஸ்ஸுக்கம் ஆபன்னோ ஸஜ்ஜிதோ ச ஹோதீதி அத்தோ². அத²ஸ்ஸ மோஹோ பஹீயதீதி அஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏவம் தத்த² யுத்தப்பயுத்தஸ்ஸ பச்சா² ஸோ மோஹோ விக³ச்ச²தி. ஏவம்பீதி ஏவம் உத்³தே³ஸே அப்பமஜ்ஜனேனபி. புன ஏவம்பீதி அத்த²பரிபுச்சா²ய கங்கா²வினோத³னேபி. தேஸு தேஸு டா²னேஸு அத்தோ² பாகடோ ஹோதீதி ஸுய்யமானஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ தேஸு தேஸு பதே³ஸு ‘‘இத⁴ ஸீலம் கதி²தம், இத⁴ ஸமாதி⁴, இத⁴ பஞ்ஞா’’தி ஸோ ஸோ அத்தோ² விபூ⁴தோ ஹோதி. இத³ம் சக்கு²ரூபாலோகாதி³ இமஸ்ஸ சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ காரணம், இத³ம் ஸாலிபீ³ஜபூ⁴மிஸலிலாதி³ இமஸ்ஸ ஸாலிஅங்குரஸ்ஸ காரணம். இத³ம் ந காரணந்தி ததே³வ சக்கு²ரூபாலோகாதி³ ஸோதவிஞ்ஞாணஸ்ஸ, ததே³வ ஸாலிபீ³ஜாதி³ குத்³ருஸகங்குரஸ்ஸ ந காரணந்தி டா²னாட்டா²னவினிச்ச²யே சே²கோ ஹோதி.
ஆரம்மணேஸூதி கம்மட்டா²னேஸு. இமே விதக்காதி காமவிதக்காத³யோ. ஸப்³பே³ குஸலா த⁴ம்மா ஸப்³பா³குஸலபடிபக்கா²தி கத்வா ‘‘பஹீயந்தீ’’தி வத்தப்³பே³ ந ஸப்³பே³ ஸப்³பே³ஸம் உஜுவிபச்சனீகபூ⁴தாதி ‘‘பஹீயந்தி ஏவா’’தி ஸாஸங்கம் வத³தி. தேனாஹ ‘‘இமானீ’’திஆதி³.
குஸலனிஸ்ஸிதந்தி குஸலேன நிஸ்ஸிதம் நிஸ்ஸயிதப்³ப³ம். குஸலஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தந்தி தஸ்ஸேவ வேவசனம், குஸலுப்பத்திகாரணம் யதா²வுத்தஅஸுப⁴னிமித்தாதி³மேவ வத³தி. ஸாரப²லகேதி சந்த³னமயே ஸாரப²லகே. விஸமாணிந்தி விஸமாகாரேன தத்த² டி²தம் ஆணிம். ஹனேய்யாதி பஹரேய்ய நிக்கா²மேய்ய.
217. அட்டோதி ஆதுரோ, து³க்³க³ந்த⁴பா³த⁴தாய பீளிதோ. து³க்கி²தோதி ஸஞ்ஜாதது³க்கோ². இமினாபி காரணேனாதி அகோஸல்லஸம்பூ⁴ததாய குஸலபடிபக்க²தாய கே³ஹஸ்ஸிதரோகே³ன ஸரோக³தாய ச ஏதே அகுஸலா விஞ்ஞுக³ரஹிதப்³ப³தாய ஜிகு³ச்ச²னீயதாய ச ஸாவஜ்ஜா அனிட்ட²ப²லதாய நிரஸ்ஸாத³ஸம்வத்தனியதாய ச து³க்க²விபாகாதி ஏவம் தேன தேன காரணேன அகுஸலாதி³பா⁴வம் உபபரிக்க²தோ.
‘‘ஆதுரம் அஸுசிம் பூதிம், பஸ்ஸ நந்தே³ ஸமுஸ்ஸயம்;
உக்³க⁴ரந்தம் பக்³க⁴ரந்தம், பா³லானம் அபி⁴னந்தி³த’’ந்தி. (அப. தே²ரீ 2.4.157) –
ஏவமாதி³ காயவிச்ச²ந்த³னீயகதா²தீ³ஹி வா. ஆதி³-ஸத்³தே³ன –
‘‘தஸ்ஸேவ தேன பாபியோ, யோ குத்³த⁴ம் படிகுஜ்ஜ²தி;
குத்³த⁴ம் அப்படிகுஜ்ஜ²ந்தோ, ஸங்கா³மம் ஜேதி து³ஜ்ஜய’’ந்தி. (தே²ரகா³. 442) –
ஏவமாதி³ படிக⁴வூபஸமனகதா²தி³காபி ஸங்க³ண்ஹாதி.
218. ந ஸரணம் அஸதி, அனனுஸ்ஸரணம். அமனஸிகரணம் அமனஸிகாரோ. கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா நிஸீதி³தப்³ப³ந்தி கம்மட்டா²னமனஸிகாரேனேவ நிஸீதி³தப்³ப³ம். உக்³க³ஹிதோ த⁴ம்மகதா²பப³ந்தோ⁴தி கம்மட்டா²னஸ்ஸ உபகாரோ த⁴ம்மகதா²பப³ந்தோ⁴. முட்டி²போத்த²கோதி முட்டி²ப்பமாணோ பாரிஹாரியபோத்த²கோ. ஸமன்னானேந்தேனாதி ஸமன்னாஹரந்தேன. ஓகாஸோ ந ஹோதி ஆரத்³த⁴ஸ்ஸ பரியோஸாபேதப்³ப³தோ. ஆரத்³த⁴ஸ்ஸ அந்தக³மனம் அனாரம்போ⁴வாதி தே²ரவாதோ³. தஸ்ஸாதி உபஜ்ஜா²யஸ்ஸ. பப்³பா⁴ரஸோத⁴னம் காயகம்மம், ஆரப⁴ந்தோ ஏவ விதக்கனிக்³க³ண்ஹனத்த²ம் ஸம்யுத்தனிகாயஸஜ்ஜா²யனம் வசீகம்மம், த³ஸ்ஸனகிச்சபுப்³ப³கம்மகரணத்த²ம் தேஜோகஸிணபரிகம்மந்தி தீணி கம்மானி ஆசினோதி. தே²ரோ தஸ்ஸ ஆஸயம் கஸிணஞ்ச ஸவிஸேஸம் ஜானித்வா ‘‘இமஸ்மிம் விஹாரே’’திஆதி³மவோச. தேனஸ்ஸ யதா²தி⁴ப்பாயம் ஸப்³ப³ம் ஸம்பாதி³தம். அஸதிபப்³ப³ம் நாம அஸதியா விதக்கனிக்³க³ஹணவிபா⁴வனதோ.
219. விதக்கமூலபே⁴த³ம் பப்³ப³ந்தி விதக்கமூலஸ்ஸ தம்மூலஸ்ஸ ச பே⁴த³விபா⁴வனம் விதக்கமூலபே⁴த³ம் பப்³ப³ம். விதக்கம் ஸங்க²ரோதீதி விதக்கஸங்கா²ரோ, விதக்கபச்சயோ ஸுப⁴னிமித்தாதீ³ஸுபி ஸுபா⁴தி³னா அயோனிஸோமனஸிகாரோ. ஸோ பன விதக்கஸங்கா²ரோ ஸம்திட்ட²தி ஏத்தா²தி விதக்கஸங்கா²ரஸண்டா²னம், அஸுபே⁴ ஸுப⁴ந்திஆதி³ ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸோ. தேனாஹ ‘‘விதக்கானம் மூலஞ்ச மூலமூலஞ்ச மனஸி காதப்³ப³’’ந்தி. விதக்கானம் மூலமூலம் க³ச்ச²ந்தஸ்ஸாதி உபபரிக்க²னவஸேன மிச்சா²விதக்கானம் மூலம் உப்பத்திகாரணம் ஞாணக³தியா க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ. யாதா²வதோ ஜானந்தஸ்ஸ புப்³பே³ விய விதக்கா அபி⁴ண்ஹம் நப்பவத்தந்தீதி ஆஹ ‘‘விதக்கசாரோ ஸிதி²லோ ஹோதீ’’தி. தஸ்மிம் ஸிதி²லீபூ⁴தே மத்த²கம் க³ச்ச²ந்தேதி வுத்தனயேன விதக்கசாரோ ஸிதி²லபூ⁴தோ, தஸ்மிம் விதக்கானம் மூலக³மனே அனுக்கமேன தி²ரபா⁴வப்பத்தியா மத்த²கம் க³ச்ச²ந்தே. விதக்கா ஸப்³ப³ஸோ நிருஜ்ஜ²ந்தீதி மிச்சா²விதக்கா ஸப்³பே³பி க³ச்ச²ந்தி ந ஸமுதா³சரந்தி, பா⁴வனாபாரிபூரியா வா அனவஸேஸா பஹீயந்தி.
கண்ணமூலே பதிதந்தி ஸஸகஸ்ஸ கண்ணஸமீபே கண்ணஸக்க²லிம் பஹரந்தம் விய உபபதிதம். தஸ்ஸ கிர ஸஸகஸ்ஸ ஹேட்டா² மஹாமூஸிகாஹி க²தமஹாவாடம் உமங்க³ஸதி³ஸம் அஹோஸி, தேனஸ்ஸ பாதேன மஹாஸத்³தோ³ அஹோஸி. பலாயிம்ஸு ‘‘பத²வீ உத்³ரீயதீ’’தி. மூலமூலம் க³ந்த்வா அனுவிஜ்ஜேய்யந்தி ‘‘பத²வீ பி⁴ஜ்ஜதீ’’தி யத்தா²யம் ஸஸோ உட்டி²தோ, தத்த² க³ந்த்வா தஸ்ஸ மூலகாரணம் யம்னூன வீமம்ஸேய்யம். பத²வியா பி⁴ஜ்ஜனட்டா²னம் க³தே ‘‘கோ ஜானாதி, கிம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஸஸோ ‘‘ந ஸக்கோமி ஸாமீ’’தி ஆஹ. ஆதி⁴பச்சவதோ ஹி யாசனம் ஸண்ஹமுது³கம். து³த்³து³பா⁴யதீதி து³த்³து³பா⁴தி ஸத்³த³ம் கரோதி. அனுரவத³ஸ்ஸனஞ்ஹேதம். ப⁴த்³த³ந்தேதி மிக³ராஜஸ்ஸ பியஸமுதா³சாரோ, மிக³ராஜ, ப⁴த்³த³ம் தே அத்தூ²தி அத்தோ². கிமேதந்தி கிம் ஏதம், கிம் தஸ்ஸ மூலகாரணம்? து³த்³து³ப⁴ந்தி இத³ம்பி தஸ்ஸ அனுரவத³ஸ்ஸனமேவ. ஏவந்தி யதா² ஸஸகஸ்ஸ மஹாபத²வீபே⁴த³னம் ரவனாய மிச்சா²கா³ஹஸமுட்டா²னம் அமூலம், ஏவம் விதக்கசாரோபி ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸஸமுட்டா²னோ அமூலோ. தேனாஹ ‘‘விதக்கான’’ந்திஆதி³.
220. அபி⁴த³ந்தந்தி அபி⁴ப⁴வனத³ந்தம், உபரித³ந்தந்தி அத்தோ². தேனாஹ ‘‘உபரித³ந்த’’ந்தி. ஸோ ஹி இதரம் முஸலம் விய உது³க்க²லம் விஸேஸதோ கஸ்ஸசி கா²த³னகாலே அபி⁴பு⁴ய்ய வத்ததி. குஸலசித்தேனாதி ப³லவஸம்மாஸங்கப்பஸம்பயுத்தேன. அகுஸலசித்தந்தி காமவிதக்காதி³ஸஹிதம் அகுஸலசித்தம். அபி⁴னிக்³க³ண்ஹிதப்³ப³ந்தி யதா² தஸ்ஸ ஆயதிம் ஸமுதா³சாரோ ந ஹோதி, ஏவம் அபி⁴ப⁴வித்வா நிக்³க³ஹேதப்³ப³ம், அனுப்பத்தித⁴ம்மதா ஆபாதே³தப்³பா³தி அத்தோ². கே ச தும்ஹே ஸதிபி சிரகாலபா⁴வனாய ஏவம் அது³ப்³ப³லா கோ சாஹம் மம ஸந்திகே லத்³த⁴ப்பதிட்டே² விய டி²தேபி இதா³னேவ அப்பதிட்டே² கரோந்தோ இதி ஏவம் அபி⁴ப⁴வித்வா. தம் பன அபி⁴ப⁴வனாகாரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘காமம் தசோ சா’’திஆதி³னா சதுரங்க³ஸமன்னாக³தவீரியபக்³க³ண்ஹனமாஹ. அத்த²தீ³பிகந்தி ஏகந்ததோ விதக்கனிக்³க³ண்ஹனத்த²ஜோதகம். உபமந்தி ‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, ப³லவா புரிஸோ’’திஆதி³கம் உபமம்.
221. பரியாதா³னபா⁴ஜனீயந்தி யம் தம் ஆதி³தோ ‘‘அதி⁴சித்தமனுயுத்தேன பி⁴க்கு²னா பஞ்ச நிமித்தானி காலேன காலம் மனஸி காதப்³பா³னீ’’தி நித்³தி³ட்ட²ம், தத்த² தஸ்ஸ நிமித்தஸ்ஸ மனஸிகரணகாலபரியாதா³னஸ்ஸ வஸேன விப⁴ஜனம். நிக³மனம் வா ஏதம், யதி³த³ம் ‘‘யதோ கோ², பி⁴க்க²வே’’திஆதி³. யதா²வுத்தஸ்ஸ ஹி அத்த²ஸ்ஸ புன வசனம் நிக³மனந்தி. ததா²படிபன்னஸ்ஸ வா வஸீபா⁴வவிஸுத்³தி⁴த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘யதோ கோ², பி⁴க்க²வே’’திஆதி³ வுத்தம். ஸத்தா²சரியோதி த⁴னுப்³பே³தா³சரியோ. யதா² ஹி ஸஸனதோ அஸத்த²ம்பி ஸத்த²க்³க³ஹணேனேவ ஸங்க³ய்ஹதி, ஏவம் த⁴னுஸிப்பம்பி த⁴னுப்³பே³த³பரியாபன்னமேவாதி.
பரியாயதி பரிவிதக்கேதீதி பரியாயோ. வாரோதி ஆஹ ‘‘விதக்கவாரபதே²ஸூ’’தி, விதக்கானம் வாரேன பவத்தனமக்³கே³ஸு. சிண்ணவஸீதி ஆஸேவிதவஸீ. பகு³ணவஸீதி ஸுபா⁴விதவஸீ. ஸம்மாவிதக்கம்யேவ யதி²ச்சி²தம் ததா²விதக்கனதோ, இதரஸ்ஸ பனஸ்ஸ ஸேதுகா⁴தோயேவாதி.
விதக்கஸண்டா²னஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.
நிட்டி²தா ச ஸீஹனாத³வக்³க³வண்ணனா.