1. சூளஸீஹனாத³ஸுத்தவண்ணனா

139. ஸுத்ததே³ஸனாவத்து²ஸங்கா²தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ உப்பத்தி அட்டு²ப்பத்தி, ஸா தஸ்ஸ அத்தீ²தி அட்டு²ப்பத்திகோதி வுத்தோவாயமத்தோ². லாப⁴ஸக்காரபச்சயாதி லாப⁴ஸக்காரனிமித்தம், ப⁴க³வதோ ஸங்க⁴ஸ்ஸ ச உப்பன்னலாப⁴ஸக்காரஹேது, அத்தனோ வா லாப⁴ஸக்காருப்பாத³னஹேது. தித்தி²யபரிதே³விதேதி தித்தி²யானம் ‘‘கிம் போ⁴ ஸமணோயேவ கோ³தமோ ஸமணோ’’திஆதி³னா விப்பலபனிமித்தம். ‘‘மஹாலாப⁴ஸக்காரோ உப்பஜ்ஜீ’’தி வத்வா ஸமந்தபாஸாதி³கத்த²ம் தஸ்ஸ உப்பத்திகாரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘சதுப்பமாணிகோ ஹீ’’திஆதி³மாஹ. சத்தாரி பமாணானி சதுப்பமாணானி, சதுப்பமாணானி ஏதஸ்ஸ அத்தீ²தி சதுப்பமாணிகோ. லோகோயேவ ஸங்க³ம்ம ஸமாக³ம்ம வஸனட்டே²ன லோகஸன்னிவாஸோ, ஸத்தகாயோதி அத்தோ². பமினாதி உளாரதாதி³விஸேஸம் ஏதேனாதி பமாணம் (அ. நி. டீ. 2.4.65) ரூபம் ரூபகாயோ பமாணம் ஏதஸ்ஸாதி ரூபப்பமாணோ. ததோ ஏவ ரூபே பஸன்னோதி ரூபப்பஸன்னோ. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. கோ⁴ஸோதி பவத்தது²திகோ⁴ஸோ (அ. நி. டீ. 2.4.65). லூக²ந்தி பச்சயலூக²தா. த⁴ம்மோதி ஸீலாத³யோ கு³ணத⁴ம்மா அதி⁴ப்பேதா.

தேஸம் புக்³க³லானம். ஆரோஹந்தி உச்சதம். ஸா ச கோ² தஸ்மிம் தஸ்மிம் காலே பமாணயுத்தா த³ட்ட²ப்³பா³. பரிணாஹந்தி நாதிகிஸனாதிதூ²லதாவஸேன மிதபரிணாஹம். ஸண்டா²னந்தி தேஸம் தேஸம் அங்க³பச்சங்கா³னம் ஸுஸண்டி²ததம். பாரிபூரிந்தி ஸப்³பே³ஸம் ஸரீராவயவானம் பரிபுண்ணதம் அவேகல்லதம். தத்த² பமாணம் க³ஹேத்வாதி தஸ்மிம் ரூபே ரூபஸம்பத்தியம் பமாணபா⁴வம் உபாதா³ய. பஸாத³ம் ஜனேதீதி அதி⁴மோக்க²ம் உப்பாதே³தி.

பரவண்ணனாயாதி ‘‘அமுகோ ஏதி³ஸோ ச ஏதி³ஸோ சா’’தி யஸகு³ணவசனேன. பரதோ²மனாயாதி ஸம்முகா²வ பரஸ்ஸ ஸிலாகு⁴ப்பாத³னேன அபி⁴த்த²வனேன. பரபஸம்ஸனாயாதி பரம்முகா² பரஸ்ஸ கு³ணஸம்கித்தனேன. பரவண்ணஹாரிகாயாதி பரம்பரவண்ணஹாரிகாய பரம்பராய பரஸ்ஸ கித்திஸத்³தூ³பஸம்ஹாரேன. தத்தா²தி தஸ்மிம் து²திகோ⁴ஸே.

சீவரலூக²ந்தி தூ²லஜிண்ணப³ஹுதுன்னகதாதி³ம் சீவரஸ்ஸ லூக²பா⁴வம். பத்தலூக²ந்தி அனேகக³ந்தி²காஹதாதி³ம் பத்தஸ்ஸ லூக²பா⁴வம். விவித⁴ம் வா து³க்கரகாரிகந்தி து⁴தங்க³ஸேவனாதி³வஸேன பவத்தம் நானாவித⁴ம் து³க்கரசரியம்.

ஸீலம் வா பஸ்ஸித்வாதி ஸீலபாரிபூரிவஸேன விஸுத்³த⁴ம் காயவசீஸுசரிதம் ஞாணசக்கு²னா பஸ்ஸித்வா. ஜா²னாதி³அதி⁴க³மஸித்³த⁴ம் ஸமாதி⁴ம் வா. விபஸ்ஸனாபி⁴ஞ்ஞாஸங்கா²தம் பஞ்ஞம் வா.

ப⁴க³வதோ ஸரீரம் தி³ஸ்வாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ரூபப்பமாணோபி ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴யேவ பஸீத³தி அபரிமிதகாலஸமுபசிதபுஞ்ஞானுபா⁴வனிப்ப²ன்னாய ஸப்³ப³ஸோ அனவஜ்ஜாய ஸப்³பா³காரபரிபுண்ணாவயவாய ரூபகாயஸம்பத்தியா ஸமந்தபாஸாதி³கத்தா, யஸ்ஸா ருசிரபா⁴வோ விஸுத்³தே⁴ விக³தவலாஹகே தே³வே புண்ணமாஸியம் பரிபுண்ணகலாபா⁴க³மண்ட³லம் சந்த³மண்ட³லம் அபி⁴ப⁴வித்வா அதிரோசதி, பப⁴ஸ்ஸரபா⁴வோ ஸரத³ஸமயம் ஸம்வத்³தி⁴ததி³கு³ணதேஜகிரணஜாலஸமுஜ்ஜலம் ஸூரியமண்ட³லம் அபி⁴ப⁴வதி, ஸோம்மகிரணரஸஸமுஜ்ஜலபா⁴வேஹி தது³ப⁴யேஹி அபி⁴பு⁴ய்ய வத்தமானம் ஏகஸ்மிம் க²ணே த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴தும் விஜ்ஜோதனஸமத்த²ம் மஹாப்³ரஹ்முனோ பபா⁴ஸமுத³யம் அபி⁴விஹச்ச பா⁴ஸதே தபதே விரோசதி ச.

ஸதிபி அங்க³பரிச்சாகா³தீ³னம் தா³னபாரமிபா⁴வே பரிச்சாக³விஸேஸபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்சேவ ஸுது³க்கரபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்ச அங்க³பரிச்சாகா³தி³க்³க³ஹணம், தத்தா²பி ச அங்க³பரிச்சாக³தோ விஸும் நயனபரிச்சாக³க்³க³ஹணம், பரிச்சாக³பா⁴வஸாமஞ்ஞேபி ரஜ்ஜபரிச்சாக³தோ புத்ததா³ரபரிச்சாக³க்³க³ஹணஞ்ச கதம். ஆதி³னா நயேனாதி ஆதி³-ஸத்³தே³ன புப்³ப³யோக³புப்³ப³சரியாதி³ஹேதுஸம்பத்தியா, ‘‘இதிபி ஸோ ப⁴க³வா’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.157, 255) வுத்தாய ப²லஸம்பத்தியா, ‘‘ஸோ த⁴ம்மம் தே³ஸேதீ’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.255) வுத்தாய ஸத்துபகாரகிரியாய ச ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴யேவ பஸீத³தி யதா²வுத்தகு³ணானம் அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணபா⁴வதோ அச்ச²ரியப்³பு⁴தபா⁴வதோ ச. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

‘‘சீவரலூக²ம் தி³ஸ்வா’’தி வத்வா தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸசே ப⁴க³வா’’திஆதி³ வுத்தம். ஸாணபம்ஸுகூலசீவரேனாதி மதகளேவரம் பலிவேடே²த்வா ச²ட்³டி³தேன தும்ப³மத்தே கிமீ பப்போ²டேத்வா க³ஹிதேன ஸாணபம்ஸுகூலசீவரேன. பா⁴ரியந்தி க³ருகம், து³க்கரந்தி அத்தோ². வது⁴யுவதீமஜ்ஜி²மித்தி²வஸேன, பா³லயோப்³ப³னபுராணவஸேன வா திவித⁴னாடகதா. ஹரேணுயூஸம் மண்ட³லகலாயரஸோ. ‘‘யாபேஸ்ஸதி நாமா’’தி நாம-ஸத்³த³ம் ஆனேத்வா ஸம்ப³ந்தோ⁴. நாம-ஸத்³த³யோகே³ன ஹி அனாக³தகாலஸ்ஸ விய பயோகோ³, யாபேதி இச்சேவ அத்தோ². அப்பாணகந்தி நிரஸ்ஸாஸம் நிரோதி⁴தஸ்ஸாஸபஸ்ஸாஸம்.

ஸமாதி⁴கு³ணந்தி ஸாதா⁴ரணதோ வுத்தமத்த²ம் விவரதி ஜா²னாதி³க்³க³ஹணேன. மானத³ப்³ப³னிம்மத³னேன நிப்³பி³ஸேவனபா⁴வாபாத³னம்பி த³மனமேவாதி வுத்தம் ‘‘பாதி²கபுத்தத³மனாதீ³னீ’’தி. ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸச்சகாளவகப³கத³மனாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ. பா³வேருந்தி ஏவம்னாமகம் விஸயம். ஸரஸம்பன்னோதி அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தேன ஸரேன ஸமன்னாக³தோ. தேன ப்³ரஹ்மஸ்ஸரதாகரவீகபா⁴ணிதாத³ஸ்ஸனேன லக்க²ணஹாரனயேன அவஸேஸலக்க²ணபாரிபூரிம் விய தத³வினாபா⁴வதோ பு³த்³தா⁴னம் தே³ஸனாவிலாஸஞ்ச விபா⁴வேதி.

ஹதப்பபா⁴தி பு³த்³தா⁴னுபா⁴வேன விக³ததேஜா. காளபக்கூ²பமேதி ஸத்தானம் ப்³யாமோஹந்த⁴காராபி⁴ப⁴வேன காளபக்க²ரத்தூபமே. ஸூரியேதி ஸூரியே உத³யித்வா ஓபா⁴ஸேந்தேதி அதி⁴ப்பாயோ.

ஸிங்கா⁴டகேதி திகோணரச்சா²யம். சதுக்கேதி ஸந்தி⁴யம். பரிதே³வந்தீதி அனுத்து²னனவஸேன விப்பலபந்தி. ஸோகாதி⁴ககதோ ஹி வசீபலாபோ பரிதே³வோ. லோகே உப்பஜ்ஜமானேயேவ உப்பன்னாதி அத்தனோ தி³ட்டி²வாத³ஸ்ஸ புராதனபா⁴வம் தீ³பேந்தி.

ஸேஸபதே³ஸுபீதி ‘‘இத⁴ து³தியோ ஸமணோ’’திஆதீ³ஸு ஸேஸவாரேஸுபி (அ. நி. டீ. 2.4.241-242) யதா² ஹி ‘‘விவிச்சேவ காமேஹீ’’தி (பாரா. 11; தீ³. நி. 1.226; ஸம். நி. 2.152; அ. நி. 4.123) ஏத்த² கதோ நியமோ ‘‘விவிச்ச அகுஸலேஹீ’’தி (பாரா. 11; தீ³. நி. 1.226; ஸம். நி. 2.152; அ. நி. 4.123) ஏத்தா²பி கதோயேவ ஹோதி ஸாவதா⁴ரணஸ்ஸேவ அத்த²ஸ்ஸ இச்சி²தப்³ப³த்தா, ஏவமிதா⁴பீதி. தேனாஹ ‘‘து³தியாத³யோபீ’’திஆதி³. ஸாமஞ்ஞப²லாதி⁴க³மவஸேன நிப்பரியாயதோ ஸமணபா⁴வோதி தேஸம் வஸேனேத்த² சத்தாரோ ஸமணா தே³ஸிதாதி தமத்த²ம் ஸுத்தந்தரேன ஸமத்தே²தும் ‘‘தேனேவாஹா’’திஆதி³ வுத்தம். படிபத்திக்கமேன தே³ஸனாக்கமேன ச ஸகதா³கா³மிஆதீ³னம் து³தியாதி³தா வுத்தாதி ஸோதாபன்னஸ்ஸ பட²மதா அவுத்தஸித்³தா⁴தி ந சோதி³தா. ப²லட்ட²கஸமணாவ அதி⁴ப்பேதா ஸமிதபாபஸமணக்³க³ஹணதோ. கஸ்மா பனேத்த² மஹாபரினிப்³பா³னே விய மக்³க³ட்டா² தத³த்தா²ய படிபன்னா ச ந க³ஹிதாதி? வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயதோ. தத்த² ஹி மக்³கா³தி⁴க³மத்தா²ய விபஸ்ஸனாபி இதோ ப³ஹித்³தா⁴ நத்தி², குதோ மக்³க³ப²லானீதி த³ஸ்ஸேந்தேன ப⁴க³வதா ‘‘ஞாயஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ பதே³ஸவத்தீ, இதோ ப³ஹித்³தா⁴ ஸமணோபி நத்தீ²’’தி வுத்தம். இத⁴ பன நிட்டா²னப்பத்தமேவ தம்தம்ஸமணபா⁴வம் க³ண்ஹந்தேன ப²லட்ட²கஸமணாவ க³ஹிதா ‘‘மக்³க³ட்ட²தோ ப²லட்டோ² ஸவிஸேஸம் த³க்கி²ணேய்யோ’’தி. ஸ்வாயமத்தோ² த்³வீஸு ஸுத்தேஸு தே³ஸனாபே⁴தே³னேவ விஞ்ஞாயதீதி.

ரித்தாதி விவித்தா. துச்சா²தி நிஸ்ஸாரா படிபன்னகஸாராபா⁴வதோ. பவத³ந்தி ஏதேஹீதி பவாதா³, தி³ட்டி²க³திகானம் நானாதி³ட்டி²தீ³பகா ஸமயாதி ஆஹ ‘‘சத்தாரோ ஸஸ்ஸதவாதா³’’திஆதி³. தத்த² யம் வத்தப்³ப³ம், தம் பரதோ ஆக³மிஸ்ஸதி. தேதி யதா²வுத்தஸமணா. ஏத்தா²தி ‘‘பரப்பவாதா³’’தி வுத்தே பா³ஹிரகஸமயே.

யந்தி யஸ்மிம். பு⁴ம்மத்தே² ஹி இத³ம் பச்சத்தவசனம். ஞாயோ வுச்சதி ஸஹ விபஸ்ஸனாய அரியமக்³கோ³. தேன ஹி நிப்³பா³னம் ஞாயதி க³ம்மதி படிவிஜ்ஜ²தீதி. ஸோ ஏவ நிப்³பா³னஸம்பாபகஹேதுதாய த⁴ம்மோதி ஆஹ ‘‘ஞாயஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸா’’தி.

தேஸம் பரப்பவாத³ஸாஸனானம் அகே²த்ததா கே²த்ததா ச அரியமக்³க³ஸ்ஸ அபா⁴வபா⁴வா ஸுபரிஸுத்³த⁴ஸ்ஸ ஸீலஸ்ஸ ஸுபரிஸுத்³தா⁴ய ஸமத²விபஸ்ஸனாய அபா⁴வதோ ஸாவதோ ச. தது³ப⁴யஞ்ச து³ரக்கா²தஸ்வாக்கா²தபா⁴வஹேதுகம், ஸோ ச அஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴பவேதி³ததாயாதி பராஜிகாய ஸத்து² விபத்திஹேதுதாய ஸாஸனஸ்ஸ அனிய்யானபா⁴வோதி த³ஸ்ஸேதி.

இதா³னி யதா²வுத்தமத்த²ம் பரியாயதோ ச பாளியா ச ஸமத்தே²தும் ‘‘தேனாஹ ப⁴க³வா’’திஆதி³னா பாளிம் த³ஸ்ஸேத்வா உபமாபதே³ஸேன தத்த² ஸுத்தம் விபா⁴வேந்தோ ‘‘யஸ்மா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² யஸ்மா ஏகச்சானம் விஸேஸதோ ஸீஹானம் புரிமம் பாத³த்³வயம் ஹத்த²கிச்சம்பி கரோதி, தஸ்மா ஆஹ ‘‘ஸுரத்தஹத்த²பாதோ³’’தி. ஸீஹஸ்ஸ கேஸா நாம கேஸராயதனா க²ந்த⁴லோமா. கோ³சரியஹத்தி²குலம் நாம பகதிஹத்தி²குலம், யம் ‘‘காலாவக’’ந்திபி வுச்சதி. கோ⁴டகோ நாம அஸ்ஸக²ளுங்கோ. ஸினேருபரிப⁴ண்டே³ ஸிம்ப³லிருக்கே²ஹி ஸஞ்சா²தி³தோ பஞ்ஞாஸயோஜனோ த³ஹோ ஸிம்ப³லித³ஹோ, தம் பரிவாரேத்வா மஹந்தம் ஸிம்ப³லிவனம், தம் ஸந்தா⁴யாஹ ‘‘ஸிம்ப³லித³ஹவனே’’தி. அஞ்ஞதித்தா²வாஸபூ⁴மியம் இமேஸு ஸமணேஸு ஏகச்சோ ந உப்பஜ்ஜதி, ஈதி³ஸோ பனேத்த² விகப்போ நத்தி², ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ந உப்பஜ்ஜந்தேவாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏகஸமணோபீ’’தி ஆஹ. அரியமக்³க³பரிக்க²தேதி அரியமக்³கு³ப்பத்தியா அபி⁴ஸங்க²தே, யதா³ ஸாஸனிகானம் ஸம்மாபடிபத்தியா அரியமக்³கோ³ தி³ப்³ப³தி, ததா³தி அத்தோ².

ஸம்மாதி ஸுட்டு². ஸுட்டு² நத³னம் நாம ஹேதுயுத்தம் ஸுட்டு² கத்வா கத²னந்தி ஆஹ ‘‘ஹேதுனா’’தி. ஸோ ச ஹேது அவிபரீதோ ஏவ இச்சி²தப்³போ³தி ஆஹ ‘‘நயேனா’’தி, ஞாயேனாதி அத்தோ². ஏவம்பூ⁴தோ ச ஸோ யதா²தி⁴ப்பேதத்த²ம் கரோதி ஸாதே⁴தீதி த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘காரணேனா’’தி. யதி³ திரச்சா²னஸீஹஸ்ஸ நாதோ³ ஸப்³ப³திரச்சா²னஏகச்சமனுஸ்ஸாமனுஸ்ஸனாத³தோ ஸேட்ட²த்தா ஸேட்ட²னாதோ³, கிமங்க³ம் பன ததா²க³தஸீஹனாதோ³தி ஆஹ ‘‘ஸீஹனாத³ந்தி ஸேட்ட²னாத³’’ந்தி. யதி³ திரச்சா²னஸீஹனாத³ஸ்ஸ ஸேட்ட²னாத³தா நிப்³ப⁴யதாய அப்படிஸத்துதாய இச்சி²தா, ததா²க³தஸீஹனாத³ஸ்ஸேவ அயமத்தோ² ஸாதிஸயோதி ஆஹ ‘‘அபீ⁴தனாத³ம் அப்படினாத³’’ந்தி. இதா³னிஸ்ஸ ஸேட்ட²னாத³பா⁴வம் காரணேன படிபாதே³ந்தோ ‘‘இமேஸஞ்ஹீ’’திஆதி³மாஹ. தேன ‘‘ஸம்மா’’தி வுத்தமத்த²ம் ஸமத்தே²தி. தத்த² அத்தி²தாயாதி இமினா ஸீஹனாத³ஸ்ஸ உத்தமத்த²தம் த³ஸ்ஸேதி. பூ⁴தட்டோ² ஹி உத்தமட்டோ². தாய ஏவ பூ⁴தட்ட²தாய அபீ⁴தனாத³தாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இமே ஸமணா…பே… நாம ஹோதீ’’தி ஆஹ. அபூ⁴தஞ்ஹி வத³தோ குதோசி ப⁴யம் வா ஆஸங்கா வா ஸியாதி ‘‘இதே⁴வா’’தி நியமஸ்ஸ அவிபரீததம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அம்ஹாகம்பி…பே… அப்படினாதோ³ நாம ஹோதீ’’தி ஆஹ. யஞ்ஹி அஞ்ஞத்தா²பி அத்தி², தம் இதே⁴வாதி அவதா⁴ரேதும் ந யுத்தந்தி.

140. கோ²தி அவதா⁴ரணே. தேன விஜ்ஜதி ஏவாதி த³ஸ்ஸேதி. யந்தி கரணத்தே² பச்சத்தந்தி ஆஹ ‘‘யேன காரணேனா’’தி. தித்த²ம் நாம த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²யோ தப்³பி³னிமுத்தஸ்ஸ கஸ்ஸசி தி³ட்டி²விப்ப²ந்தி³தஸ்ஸ அபா⁴வதோ. பாரக³மனஸங்கா²தம் தரணம் தி³ட்டி²க³திகானம் (அ. நி. டீ. 2.3.62) தத்த² தத்தே²வ அபராபரம் உம்முஜ்ஜனனிமுஜ்ஜனவஸேன பிலவனந்தி ஆஹ ‘‘தரந்தி உப்பலவந்தீ’’தி. உப்பாதே³தாதி பூரணாதி³கோ. தித்தே² ஜாதாதி தித்தி²யா, யதா²வுத்தம் வா தி³ட்டி²க³தஸங்கா²தம் தித்த²ம் ஏதேஸம் அத்தீ²தி தித்தி²கா, தித்தி²கா ஏவ தித்தி²யா. அஸ்ஸஸந்தி ஏத்த², ஏதேனாதி வா அஸ்ஸாஸோ, அவஸ்ஸயோ.

பகதத்த²னித்³தே³ஸோ யம்-தம்-ஸத்³தோ³தி தஸ்ஸ ‘‘ப⁴க³வதா’’திஆதீ³ஹி பதே³ஹி ஸமானாதி⁴கரணபா⁴வேன வுத்தஸ்ஸ யேன அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴பா⁴வேன ப⁴க³வா பகதோ ஸத்து²பா⁴வேன அதி⁴க³தோ ஸுபாகடோ ச, தம் அபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴பா⁴வம் ஸத்³தி⁴ம் ஆக³மனபடிபதா³ய அத்த²பா⁴வேன த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யோ ஸோ…பே… அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி ஆஹ. ஸதிபி ஞாணத³ஸ்ஸனஸத்³தா³னம் இத⁴ பஞ்ஞாவேவசனபா⁴வே தேன தேன விஸேஸேன நேஸம் ஸவிஸயே விஸேஸப்பவத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம் (ஸாரத்த². டீ. பரிவார 3.1) அஸாதா⁴ரணவிஸேஸவஸேன விஜ்ஜாத்தயவஸேன விஜ்ஜாபி⁴ஞ்ஞானாவரணவஸேன ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணமம்ஸசக்கு²வஸேன படிவேத⁴தே³ஸனாஞாணவஸேன ச தே யோஜேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தேஸம் தேஸ’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ஆஸயானுஸயம் ஜானதா ஆஸயானுஸயஞாணேன, ஸப்³ப³ம் ஞேய்யத⁴ம்மம் பஸ்ஸதா ஸப்³ப³ஞ்ஞுதானாவரணஞாணேஹி. புப்³பே³னிவாஸாதீ³ஹீதி புப்³பே³னிவாஸஆஸவக்க²யஞாணேஹி. அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணபுஞ்ஞானுபா⁴வனிப்³ப³த்தோ அனுத்தரஞாணாதி⁴க³மலத்³த⁴புராவத்தகோ ச ப⁴க³வதோ ரூபகாயோ அதிக்கம்மேவ தே³வானம் தே³வானுபா⁴வம் வத்ததீதி ஆஹ ‘‘ஸப்³ப³ஸத்தானம்…பே… பஸ்ஸதா’’தி. படிவேத⁴பஞ்ஞாயாதி மக்³க³பஞ்ஞாய. தாய ஹி ஸப்³ப³ஸோ ஞேய்யத⁴ம்மேஸு ஸம்மோஹஸ்ஸ வித⁴மிதத்தா பச்சா² பவத்தஜானனம் தஸ்ஸ ஜானனம் விய வுச்சதி.

அரீனந்தி கிலேஸாரீனம், பஞ்சவித⁴மாரானம் வா ஸாஸனபச்சத்தி²கானம் வா அஞ்ஞதித்தி²யானம், தேஸம் ஹனனம் பாடிஹாரியேஹி அபி⁴ப⁴வனம் அப்படிபா⁴னதாகரணம் அஜ்ஜு²பேக்க²னம் வா. கேஸிவினயஸுத்தஞ்சேத்த² (அ. நி. 4.111) நித³ஸ்ஸனம். ததா² ச டா²னாட்டா²னாதீ³னி வா ஜானதா, யதா²கம்முபகே³ ஸத்தே பஸ்ஸதா, ஸவாஸனானமாஸவானம் கீ²ணத்தா அரஹதா, அபி⁴ஞ்ஞேய்யாதி³பே⁴தே³ த⁴ம்மே அபி⁴ஞ்ஞேய்யாதி³தோ அவிபரீதாவபோ³தே⁴ன ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன. அத² வா தீஸு காலேஸு அப்படிஹதஞாணதாய ஜானதா, காயகம்மாதீ³னம் ஞாணானுபரிவத்தனேன நிஸம்மகாரிதாய பஸ்ஸதா, ரவாதீ³னம்பி (ஸாரத்த². டீ. பரிவார 3.1) அபா⁴வஸாதி⁴காய பஹானஸம்பதா³ய அரஹதா, ச²ந்தா³தீ³னம் அஹானிஹேதுபூ⁴தாய அக்க²யபடிபா⁴னஸாதி⁴காய ஸப்³ப³ஞ்ஞுதாய ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன. ஏவம் த³ஸப³லஅட்டா²ரஸாவேணிகபு³த்³த⁴த⁴ம்மவஸேனபி யோஜனா வேதி³தப்³பா³. யேதி சதுரோ த⁴ம்மே. அத்தனீதி அம்ஹேஸு. ந ராஜராஜமஹாமத்தாதீ³ஸு உபத்த²ம்ப⁴ம் ஸம்பஸ்ஸமானா, ந காயப³லம் ஸம்பஸ்ஸமானாதி யோஜனா.

உப்பன்னபஸாதோ³தி அவேச்சப்பஸாத³ம் வத³தி. வக்க²தி ஹி ‘‘சத்தாரி ஸோதாபன்னஸ்ஸ அங்கா³னி கதி²தானீ’’தி (ம. நி. அட்ட². 1.140). காமம் அஸேக்கா²பி அஸேக்கா²ய ஸமஸிக்க²தாய ஸஹத⁴ம்மிகா ஏவ, சிண்ணப்³ரஹ்மசரியதாய பன ஸஹத⁴ம்மம் சரந்தீதி ந வத்தப்³பா³தி அஸேக்க²வாரோ ந க³ஹிதோ. ஸப்³பே³பேதேதி ஏதே யதா²வுத்தா பி⁴க்கு²ஆத³யோ ஸோதாபன்னாத³யோ ச புது²ஜ்ஜனா அரியா சாதி ஸப்³பே³பி ஏதே தம்தம்ஸிக்கா²ஹி ஸமானத⁴ம்மத்தா ஸஹத⁴ம்மத்தா ‘‘ஸஹத⁴ம்மிகா’’தி வுச்சந்தி. இதா³னி நிப்³ப³த்திதஅரியத⁴ம்மவஸேனேவ ஸஹத⁴ம்மிகே த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அபிசா’’திஆதி³மாஹ. மக்³க³த³ஸ்ஸனம்ஹீதி பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயாதி³வஸேன ஸச்சபடிவேதே⁴ன ‘‘நவ மக்³க³ங்கா³னி, அட்ட² போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னீ’’திஆதி³னா விவாதோ³ நத்தி². ஏகத⁴ம்மசாரிதாயாதி ஸமானத⁴ம்மசாரிதாய. ந ஹி படிவித்³த⁴ஸச்சானம் ‘‘மயா த⁴ம்மோ ஸுதி³ட்டோ², தயா து³த்³தி³ட்டோ²’’திஆதி³னா விவாதோ³ அத்தி². தி³ட்டி²ஸீலஸாமஞ்ஞேன ஸங்கா⁴தா ஹி தே உத்தமபுரிஸா. இமினாதி ‘‘ஸஹத⁴ம்மிகா கோ² பனா’’திஆதி³வசனேன. தத்த² பியமனாபக்³க³ஹணேன ஸீலேஸு பரிபூரகாரிதாபதே³ஸேன ஏகதே³ஸேன க³ஹிதம் ஸங்க⁴ஸுப்படிபத்திம் பரிபுண்ணம் கத்வா த³ஸ்ஸேதி. யே ஹி ஸம்பன்னஸீலா ஸுவிஸுத்³த⁴த³ஸ்ஸனா, தே விஞ்ஞூனம் பியா மனாபாதி. ஏத்தாவதாதி ‘‘அத்தி² கோ² நோ ஆவுஸோ’’திஆதி³னயப்பவத்தேன ரதனத்தயபஸாத³ஜோதனேன அக்கா²தா தேஸு தேஸு ஸுத்தபதே³ஸேஸு.

141. ஸத்த²ரி பஸாதோ³தி பஸாத³க்³க³ஹணேன ‘‘ப⁴க³வதா’’திஆதி³னா வா பஸாத³னீயா த⁴ம்மா க³ஹிதா. தேன பு³த்³த⁴ஸுபு³த்³த⁴தம் த³ஸ்ஸேதி, ததா² ‘‘த⁴ம்மே பஸாதோ³’’தி இமினா த⁴ம்மஸுத⁴ம்மதம், இதரேன ஸங்க⁴ஸுப்படிபன்னதம். யேன சித்தேன அஞ்ஞத்த² அனுபலப்³ப⁴மானேன ஸாஸனேயேவ ஸமணோ இதோ ப³ஹித்³தா⁴ நத்தீ²தி அயமத்தோ², ஸம்மதே³வ, பதிட்டா²பிதோதி வேதி³தப்³ப³ம். தத்ராயம் யோஜனா – யஸ்மா ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ அம்ஹாகம் ஸத்தா², தஸ்மா அத்தி² கோ² நோ, ஆவுஸோ, ஸத்த²ரி பஸாதோ³, ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴த்தா சஸ்ஸ ஸ்வாகா²தோ த⁴ம்மோதி அத்தி² த⁴ம்மே பஸாதோ³, ததோ ஏவ ச அத்தி² ஸீலேஸு பரிபூரகாரிதாதி ஸஹத⁴ம்மிகா…பே… பப்³ப³ஜிதா சாதி ஏவமேத்த² ஸத்த²ரி பஸாதே³ன த⁴ம்மே பஸாதோ³, தேன ஸங்க⁴ஸுப்படிபத்தீதி அயஞ்ச நயோ லேஸேனபி பரப்பவாதே³ஸு நத்தீ²தி இதே⁴வ ஸமணோ…பே… ஸமணேஹி அஞ்ஞேஹீதி.

படிவித்³த⁴ஸச்சானம் பஹீனானுரோதா⁴னம் கே³ஹஸ்ஸிதபேமஸ்ஸ அஸம்ப⁴வோ ஏவாதி ‘‘இதா³னீ’’தி வுத்தம். யதி³ ஏவம் ‘‘உபஜ்ஜா²யேன, பி⁴க்க²வே, ஸத்³தி⁴விஹாரிகம்ஹி புத்தபேமம் உபட்ட²பேதப்³ப³ம்’’திஆதி³வசனம் (மஹாவ. 65) கத²ந்தி? நயித³ம் கே³ஹஸ்ஸிதபேமம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், தம்ஸதி³ஸத்தா பன பேமமுகே²ன வுத்தோ மேத்தாஸ்னேஹோ. ந ஹி ப⁴க³வா பி⁴க்கூ² ஸம்கிலேஸே நியோஜேதி. ஏவரூபம் பேமம் ஸந்தா⁴யாதி பஸாதா³வஹகு³ணாவஹதோ பூரணாதீ³ஸு ப⁴த்தி பஸாதோ³ ந ஹோதி, பஸாத³பதிரூபகா பன லோப⁴பவத்தீதி த³ட்ட²ப்³பா³. தே²ரோதி மஹாஸங்க⁴ரக்கி²தத்தே²ரோ. யேன அட்ட²கதா² போத்த²கம் ஆரோபிதா. ஏகோவ ஸத்தா² அனஞ்ஞஸாதா⁴ரணகு³ணத்தா, அஞ்ஞதா² அனச்ச²ரியத்தா ஸத்து²லக்க²ணமேவ ந பரிபூரேய்ய. விஸும் கத்வாதி அஞ்ஞேஹி விவேசேத்வா அத்தனோ ஆவேணிகம் கத்வா. ‘‘அம்ஹாகம் ஸத்தா²’’தி ப்³யாவத³ந்தானம் அஞ்ஞேஸம் ஸத்தா² ந ஹோதீதி அத்த²தோ ஆபன்னமேவ ஹோதி, ததா² ச பதே³ஸவத்தினிம் தஸ்ஸ ஸத்து²தம் படிஜானந்தா பரிபுண்ணலக்க²ணஸத்து²தம் இச்ச²ந்தானம்பி ததோ விருத்³தா⁴ ஸத்து²பா⁴வபரியேஸனேன பராஜிதா ஹோந்தி. பரியத்தித⁴ம்மேதி அதி⁴கப்³ரஹ்மகு³ணஸுத்தகே³ய்யாதி³ப்பபே⁴த³ஸமயே. தத்த² அஜஸீல…பே… குக்குரஸீலாதீ³ஸூதி இத³ம் யேபு⁴ய்யேன அஞ்ஞதித்தி²யானம் தாதி³ஸம் வதஸமாதா³னஸப்³பா⁴வதோ வுத்தம், ஆதி³-ஸத்³தே³ன யமனியமசாதுயாமஸம்வராதீ³னம் ஸங்க³ஹோதி. அதி⁴ப்பயாஸோதி அதி⁴கம் பயஸதி பயுஜ்ஜதி ஏதேனாதி அதி⁴ப்பயாஸோ, ஸவிஸேஸம் அதி⁴கத்தப்³ப³கிரியா (அ. நி. டீ. 2.3.117). தேனாஹ ‘‘அதி⁴கப்பயோகோ³’’தி.

தஸ்ஸ பஸாத³ஸ்ஸ பரியோஸானபூ⁴தாதி தஸ்ஸ ஸத்த²ரி த⁴ம்மே ச பஸாத³ஸ்ஸ நிட்டா²னபூ⁴தா. நிட்டா²தி மோக்கோ². ஸமயவாதீ³னஞ்ஹி தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஸமயே தது³பதே³ஸகே ச பஸாதோ³ யாவதே³வ மோக்கா²தி⁴க³மனட்டோ². தி³ட்டி²க³திகா ததா² ததா² அத்தனோ லத்³தி⁴வஸேன நிட்ட²ம் பரிகப்பேந்தி யேவாதி ஆஹ ‘‘நிட்ட²ம் அபஞ்ஞபேந்தோ நாம நத்தீ²’’தி. ப்³ராஹ்மணானந்தி ப்³ராஹ்மணவாதீ³னம். தேஸம் ஏகச்சே ப்³ரஹ்முனா ஸலோகதா நிட்டா²தி வத³ந்தி, ஏகச்சே தஸ்ஸ ஸமீபதா, ஏகச்சே தேன ஸம்யோகோ³ நிட்டா²தி வத³ந்தி. தத்த² யே ஸலோகதாவாதி³னோ ஸமீபதாவாதி³னோ ச, தே த்³வேதா⁴வாதி³னோ, இதரே அத்³வேதா⁴வாதி³னோ. ஸப்³பே³பி தே அத்த²தோ ப்³ரஹ்மலோகுபபத்தியம்யேவ நிட்டா²ஸஞ்ஞினோ. தத்த² ஹி நேஸம் நிச்சாபி⁴னிவேஸோ யதா² தம் ப³கஸ்ஸ ப்³ரஹ்முனோ. தேன வுத்தம் ‘‘ப்³ரஹ்மலோகோ நிட்டா²’’தி. ப்³ரஹ்மலோகோதி பட²மஜ்ஜா²னபூ⁴மி. மஹாதாபஸானந்தி வேக²னஸாதி³தாபஸானம். மஹாப்³ரஹ்மா விய பட²மஜ்ஜா²னபூ⁴மியம் ஆப⁴ஸ்ஸரேஸு ஏகோ ஸப்³ப³ஸேட்டோ² நத்தீ²தி ‘‘ஆப⁴ஸ்ஸரா’’தி புது²வசனம். பரிப்³பா³ஜகானந்தி ஸஞ்சயாதி³பரிப்³பா³ஜகானம். அந்தோ ச மனோ ச ஏதஸ்ஸ நத்தீ²தி அனந்தமானஸோ. ஆஜீவகானஞ்ஹி ஸப்³ப³தா³பா⁴வதோ அனந்தோ, ஸுக²து³க்கா²தி³ஸமதிக்கமனதோ அமானஸோ. இமினா அட்ட²ஹி லோகத⁴ம்மேஹி உபக்கிலிட்ட²சித்ததம் த³ஸ்ஸேதி.

பபஞ்சே யம் வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ. தண்ஹாதி³ட்டி²யோவ அதி⁴ப்பேதா மமங்காரஅஹங்காரவிக³மஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. யதா² பஞ்சஸு டா²னேஸு ஏகோவ கிலேஸோ லோபோ⁴ ஆக³தோ, ஏவம் த்³வீஸு டா²னேஸு தயோ கிலேஸா ஆக³தா ‘‘தோ³ஸோ மோஹோ தி³ட்டீ²’’தி. ‘‘ஸதோ³ஸஸ்ஸா’’தி ஹி வுத்தட்டா²னே படிக⁴ம் அகுஸலமூலம் க³ஹிதம், ‘‘படிவிருத்³த⁴ஸ்ஸா’’தி விரோதோ⁴, ‘‘ஸமோஹஸ்ஸா’’தி மோஹோ அகுஸலமூலம், ‘‘அவித்³த³ஸுனோ’’தி மல்யம், அஸம்பஜஞ்ஞம் வா, ‘‘ஸஉபாதா³னஸ்ஸா’’தி ‘‘நத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³னா நயேன க³ஹணம், ‘‘பபஞ்சாராமஸ்ஸா’’தி பபஞ்சுப்பத்திவஸேன.

ஆகாரதோதி பவத்திஆகாரதோ. பத³ந்தரேன ராக³விஸேஸஸ்ஸ வுச்சமானத்தாஆதி³தோ வுத்தம் ஸராக³வசனம் ஓளாரிகம் ராக³விஸயந்தி ஆஹ ‘‘பஞ்சகாமகு³ணிகராக³வஸேனா’’தி. க³ஹணவஸேனாதி த³ள்ஹக்³க³ஹணவஸேன. ‘‘அனுருத்³த⁴படிவிருத்³த⁴ஸ்ஸா’’தி ஏகபத³வஸேன பாளியம் ஆக³தத்தா ஏகஜ்ஜ²ம் பது³த்³தா⁴ரோ கதோ. தத்த² பன ‘‘அனுருத்³த⁴ஸ்ஸா’’தி ஸுப⁴வஸேனாதி ஏவமத்தோ² வத்தப்³போ³. ந ஹி படிவிருஜ்ஜ²னம் ஸுப⁴வஸேன ஹோதி. பபஞ்சுப்பத்தித³ஸ்ஸனவஸேனாதி கிலேஸகம்மவிபாகானம் அபராபருப்பத்திபச்சயதாய ஸம்ஸாரஸ்ஸ பபஞ்சனம் பபஞ்சோ, தஸ்ஸ உப்பத்திஹேதுபா⁴வத³ஸ்ஸனவஸேன. தண்ஹா ஹி ப⁴வுப்பத்தியா விஸேஸபச்சயோ. தண்ஹாபச்சயா உபாதா³னத³ஸ்ஸனவஸேனாதி தண்ஹாபச்சயஸ்ஸ உபாதா³னஸ்ஸ த³ஸ்ஸனவஸேன, யத³வத்தா² தண்ஹா உபாதா³னஸ்ஸ பச்சயோ, தத³வத்தா²த³ஸ்ஸனவஸேன. ப²லேன ஹி ஹேதுவிஸேஸகித்தனமேதந்தி. ஏவம் வித்³த⁴ம்ஸேதா²தி காமராக³ப⁴வதண்ஹாதி³வஸேன லோப⁴ம் கஸ்மா ஏவம் விப்பகிரேத². தண்ஹாகரணவஸேனாதி தண்ஹாயனகரணவஸேன ஸுபா⁴காரக்³க³ஹணவஸேன. ஸுப⁴ந்தி ஹி ஆரம்மணே பவத்தோ ராகோ³ ‘‘ஸுப⁴’’ந்தி வுத்தோ.

142. வத³ந்தி ஏதேனாதி வாதோ³, தி³ட்டி²வாதோ³. தி³ட்டி²வஸேன ஹி ‘‘ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ ச, அஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ சா’’தி ச தி³ட்டி²க³திகா பஞ்ஞபேந்தி. தேனாஹ ‘‘த்³வேமா, பி⁴க்க²வே, தி³ட்டி²யோ’’தி (ம. நி. 1.142). தண்ஹாரஹிதாய தி³ட்டி²யா அபா⁴வதோ தண்ஹாவஸேனேவ ச அத்தனோ ஸஸ்ஸதபா⁴வாபி⁴னிவேஸோதி கத்வா வுத்தம் ‘‘தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேனா’’தி. அல்லீனாதி நிஸ்ஸிதா. உபக³தாதி அவிஸ்ஸஜ்ஜனவஸேன ஏகிபா⁴வமிவ க³தா. அஜ்ஜோ²ஸிதாதி தாய தி³ட்டி²யா கி³லித்வா பரினிட்டா²பிதா விய தத³ந்தோக³தா⁴. தேனாஹ ‘‘அனுபவிட்டா²’’தி. யதா² க³ஹட்டா²னம் காமஜ்ஜோ²ஸானம் விவாத³மூலம், ஏவம் பப்³ப³ஜிதானம் தி³ட்ட²ஜ்ஜோ²ஸானந்தி ஆஹ ‘‘விப⁴வதி³ட்டி²யா தே படிவிருத்³தா⁴’’தி. தி³ட்டி²விரோதே⁴ன ஹி தி³ட்டி²க³திகவிரோதோ⁴.

க²ணிகஸமுத³யோ உப்பாத³க்க²ணோதி ஆஹ ‘‘தி³ட்டீ²னம் நிப்³ப³த்தீ’’தி. தி³ட்டி²னிப்³ப³த்திக்³க³ஹணேனேவ சேத்த² யதா² தி³ட்டீ²னம் படிச்சஸமுப்பன்னதா விபா⁴விதா, ஏவம் தி³ட்டி²வத்து²னோபீதி உப⁴யேஸம்பி அனிச்சதா து³க்க²தா அனத்ததா ச விபா⁴விதாதி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யானி படிஸம்பி⁴தா³னயேன (படி. ம. 1.122) ‘‘பச்சயஸமுத³யோ அட்ட² டா²னானீ’’தி வுத்தானி, தானி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘க²ந்தா⁴பீ’’திஆதி³மாஹ. தத்த² க²ந்தா⁴பி தி³ட்டி²ட்டா²னம் ஆரம்மணட்டே²ன ‘‘ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீ’’திஆதி³வசனதோ (ஸம். நி. 3.81; 4.345). அவிஜ்ஜாபி தி³ட்டி²ட்டா²னம் உபனிஸ்ஸயாதி³வஸேன பச்சயபா⁴வதோ. யதா²ஹ – ‘‘அஸ்ஸுதவா, பி⁴க்க²வே, புது²ஜ்ஜனோ அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³’’திஆதி³ (ம. நி. 1.2, 461; ஸம். நி. 3.1, 7). ப²ஸ்ஸோபி தி³ட்டி²ட்டா²னம். யதா² சாஹ ‘‘தத³பி ப²ஸ்ஸபச்சயா (தீ³. நி. 1.118-130), பு²ஸ்ஸ பு²ஸ்ஸ படிஸம்வேதி³யந்தீ’’தி (தீ³. நி. 1.144) ச. ஸஞ்ஞாபி தி³ட்டி²ட்டா²னம். வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘ஸஞ்ஞானிதா³னா ஹி பபஞ்சஸங்கா²தி (ஸு. நி. 880), பத²விம் பத²விதோ ஸஞ்ஞத்வா’’தி (ம. நி. 1.2) ச ஆதி³. விதக்கோபி தி³ட்டி²ட்டா²னம். வுத்தம்பி சேதம் ‘‘தக்கஞ்ச தி³ட்டீ²ஸு பகப்பயித்வா, ஸச்சம் முஸாதி த்³வயத⁴ம்மமாஹூ’’தி (ஸு. நி. 892; மஹானி. 121) ‘‘தக்கீ ஹோதி வீமம்ஸீ’’தி (தீ³. நி. 1.34) ச ஆதி³. அயோனிஸோமனஸிகாரோபி தி³ட்டி²ட்டா²னம். யதா²ஹ ப⁴க³வா ‘‘தஸ்ஸேவ அயோனிஸோ மனஸிகரோதோ ச²ன்னம் தி³ட்டீ²னம் அஞ்ஞதரா தி³ட்டி² உப்பஜ்ஜதி, அத்தி² மே அத்தாதி அஸ்ஸ ஸச்சதோ தே²ததோ தி³ட்டி² உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதி³ (ம. நி. 1.19). ஸமுட்டா²தி ஏதேனாதி ஸமுட்டா²னம், தஸ்ஸ பா⁴வோ ஸமுட்டா²னட்டோ², தேன. க²ணிகத்த²ங்க³மோ க²ணிகனிரோதோ⁴. பச்சயத்த²ங்க³மோ அவிஜ்ஜாதீ³னம் அச்சந்தனிரோதோ⁴. ஸோ பன யேன ஹோதி, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸோதாபத்திமக்³கோ³’’தி ஆஹ. சத்தாரோ ஹி அரியமக்³கா³ யதா²ரஹம் தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஸங்கா²ரக³தஸ்ஸ அச்சந்தனிரோத⁴ஹேது, க²ணிகனிரோதோ⁴ பன அஹேதுகோ.

ஆனிஸம்ஸந்தி உத³யம். ஸோ பன தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகவஸேன து³விதோ⁴. தத்த² ஸம்பராயிகோ து³க்³க³திபரிகிலேஸதாயஆதீ³னவபக்கி²கோ ஏவாதி இதரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யம் ஸந்தா⁴யா’’திஆதி³மாஹ. ஆதீ³னவம்பி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகமேவ த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘தி³ட்டி²க்³க³ஹணமூலகம் உபத்³த³வ’’ந்திஆதி³மாஹ. ஸோதிஆதீ³னவோ. ஆதீ³னந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன நக்³கி³யானஸனஸங்கடிவதாதீ³னம் ஸங்க³ஹோ. நிஸ்ஸரதி ஏதேனாதி நிஸ்ஸரணந்தி வுச்சமானே த³ஸ்ஸனமக்³கோ³ ஏவ தி³ட்டீ²னம் நிஸ்ஸரணம் ஸியா, தஸ்ஸ பன அத்த²ங்க³மபரியாயேன க³ஹிதத்தா ஸப்³ப³ஸங்க²தனிஸ்ஸடம் நிப்³பா³னம் தி³ட்டீ²ஹிபி நிஸ்ஸடந்தி கத்வா வுத்தம் ‘‘தி³ட்டீ²னம் நிஸ்ஸரணம் நாம நிப்³பா³ன’’ந்தி. இமினாதிஆதீ³ஸு வத்தப்³ப³ம் அனுயோக³வத்தே வுத்தனயமேவ.

143. தி³ட்டி²ச்சே²த³னம் த³ஸ்ஸேந்தோதி ஸப்³பு³பாதா³னபரிஞ்ஞாத³ஸ்ஸனேன ஸப்³ப³ஸோ தி³ட்டீ²னம் ஸமுச்சே²த³விதி⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ. வுத்தாயேவாதி –

‘‘உபாதா³னானி சத்தாரி, தானி அத்த²விபா⁴க³தோ;

த⁴ம்மஸங்கே²பவித்தா²ரா, கமதோ ச விபா⁴வயே’’தி. (விஸுத்³தி⁴. 2.645) –

கா³த²ம் உத்³தி³ஸித்வா அத்த²விபா⁴கா³தி³வஸேன வுத்தாயேவ. காமம் இதோ பா³ஹிரகானம் ‘‘இமானி உபாதா³னானி ஏத்தகானி சத்தாரி, ந இதோ பி⁴ய்யோ’’தி ஈதி³ஸம் ஞாணம் நத்தி², கேவலம் பன கேசி ‘‘காமா பஹாதப்³பா³’’தி வத³ந்தி, கேசி ‘‘நத்தி² பரோ லோகோதி ச, மிச்சா²’’தி வத³ந்தி, அபரே ‘‘ஸீலப்³ப³தேன ஸுத்³தீ⁴தி ச, மிச்சா²’’தி வத³ந்தி, அத்ததி³ட்டி²யா பன மிச்சா²பா⁴வம் ஸப்³ப³ஸோ ந ஜானந்தி ஏவ. யத்தகம் பன ஜானந்தி, தஸ்ஸபி அச்சந்தப்பஹானம் ந ஜானந்தி, ததா²பி ஸப்³ப³ஸ்ஸ பரிஞ்ஞேய்யஸ்ஸ பரிஞ்ஞேய்யம் பஞ்ஞபேமஇச்சேவ திட்ட²ந்தி. ஏவம்பூ⁴தானம் பன நேஸம் தத்த² யாதி³ஸீ படிபத்தி, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஸத்தா² ‘‘ஸந்தி, பி⁴க்க²வே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸந்தீதி ஸம்விஜ்ஜந்தி. தேன தேஸம் தி³ட்டி²க³திகானம் விஜ்ஜமானதாய அவிச்சே²த³தம் த³ஸ்ஸேதி. ஏகேதி ஏகச்சே. ஸமணப்³ராஹ்மணாதி பப்³ப³ஜ்ஜுபக³மனேன ஸமணா, ஜாதிமத்தேன ச ப்³ராஹ்மணா. ஸப்³பே³ஸந்தி அனவஸேஸானம் உபாதா³னானம் ஸமதிக்கமம் பஹானம். ஸம்மா ந பஞ்ஞபேந்தீதி யேஸம் பஞ்ஞபேந்தி, தேஸம்பி ஸம்மா பரிஞ்ஞம் ந பஞ்ஞபேந்தி. இதா³னி தம் அத்த²ம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘கேசீ’’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஹோதிக-குடீசக-ப³ஹூத³க-ஹம்ஸ-பரமஹம்ஸ-காஜக-தித³ண்ட³-மோனவத-ஸேவ-பாருபக-பஞ்சமரத்திக- ஸோமகாரக-முக³ப்³ப³த-சரபா³க-தாபஸ-நிக³ந்தா²-ஜீவக-இஸி-பாராயனிக-பஞ்சாதபிக-காபில- காணாத³-ஸம்ஸாரமோசக-அக்³கி³ப⁴த்திக-மக³வதிக-கோ³வதிக-குக்குரவதிக-காமண்ட³லுக- வக்³கு³லிவதிக-ஏகஸாடக-ஓத³கஸுத்³தி⁴க-ஸரீரஸந்தாபக-ஸீலஸுத்³தி⁴க-ஜா²னஸுத்³தி⁴க-சதுப்³பி³த⁴- ஸஸ்ஸதவாதா³த³யோ ச²ன்னவுதி தண்ஹாபாஸேன ட³ம்ஸனதோ, அரியத⁴ம்மஸ்ஸ வா விபா³த⁴னதோ பாஸண்டா³. வத்து²படிஸேவனம் காமந்தி ப்³யாபாரஸ்ஸ வத்து²னோ படிஸேவனஸங்கா²தம் காமம். தே²ய்யேன ஸேவந்தீதி படிஹத்த²ஆதி³ஸமஞ்ஞாய லோகஸ்ஸ வசனவஸேன ஸேவந்தி. தீணி காரணானீதி ‘‘நத்தி² தி³ன்ன’’ந்திஆதி³னயப்பவத்தானி தி³ட்டி²விஸேஸபூ⁴தானி வட்டகாரணானி.

அத்த²ஸல்லாபிகாதி அத்த²ஸ்ஸ ஸல்லாபிகா, த்³வின்னம் அதி⁴ப்பேதத்த²ஸல்லாபவிபா⁴வினீதி அதி⁴ப்பாயோ. த்³வின்னஞ்ஹி வசனம் ஸல்லாபோ. தேனாஹ ‘‘பத²வீ கிரா’’திஆதி³.

யோ தித்தி²யானம் அத்தனோ ஸத்த²ரி த⁴ம்மே ஸஹத⁴ம்மிகேஸு ச பஸாதோ³ வுத்தோ, தஸ்ஸ அனாயதனக³தத்தா அப்பஸாத³கபா⁴வத³ஸ்ஸனம் பஸாத³பச்சே²தோ³. ததா²பவத்தோ வாதோ³ பஸாத³பச்சே²த³வாதோ³ வுத்தோ. ஏவரூபேதி ஈதி³ஸே வுத்தனயேன கிலேஸானம் அனுபஸமஸம்வத்தனிகே. த⁴ம்மேதி த⁴ம்மபதிரூபகே. வினயேதி வினயபதிரூபகே. தித்தி²யா ஹி கோஹஞ்ஞே ட²த்வா லோகம் வஞ்சேந்தா த⁴ம்மம் கதே²மாதி ‘‘ஸத்திமே காயா அகடா அகடவிதா⁴’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.174) யம் கிஞ்சி கதே²த்வா ததா² ‘‘வினயம் பஞ்ஞபேமா’’தி கோ³ஸீலவக்³கு³லிவதாதீ³னி பஞ்ஞபேத்வா தாதி³ஸம் ஸாவகே ஸிக்கா²பேத்வா ‘‘த⁴ம்மவினயோ’’தி கதே²ந்தி, தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம் ‘‘த⁴ம்மவினயே’’தி. தேனாஹ ‘‘உப⁴யேனபி அனிய்யானிகம் ஸாஸனம் த³ஸ்ஸேதீ’’தி. பரித்தம்பி நாம புஞ்ஞம் காதுகாமம் மச்சே²ரமலாபி⁴பூ⁴ததாய நிவாரேந்தஸ்ஸ அந்தராயம் தஸ்ஸ கரோதோ தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே விஞ்ஞூஹி க³ரஹிதப்³ப³தா ஸம்பராயே ச து³க்³க³தி பாடிகங்கா², கிமங்க³ம் பன ஸகலவட்டது³க்க²னிஸ்ஸரணாவஹே ஜினசக்கே பஹாரதா³யினோ தித்த²கரஸ்ஸ ததோ³வாத³கரஸ்ஸ சாதி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அனிய்யானிகஸாஸனம்ஹி ஹீ’’திஆதி³மாஹ. யதா² ஸோ பஸாதோ³ ஸம்பராயே ந ஸம்மக்³க³தோ அத்தனோ பவத்திவஸேனாதி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘கஞ்சி காலம் க³ந்த்வாபி பச்சா² வினஸ்ஸதி யேவா’’தி ஆஹ, அவேச்சப்பஸாதோ³ விய அச்சந்திகோ ந ஹோதீதி அத்தோ².

ஸம்பஜ்ஜமானா யதா²விதி⁴படிபத்தியா திரச்சா²னயோனிம் ஆவஹதி. கம்மஸரிக்க²கேன ஹி விபாகேனேவ ப⁴விதப்³ப³ம். ஸப்³ப³ம்பி காரணபே⁴த³ந்தி ஸப்³ப³ம்பி யதா²வுத்தம் தித்த²கரானம் ஸாவகானம் அபாயது³க்கா²வஹம் மிச்சா²படிபத்திஸங்கா²தம் காரணவிஸேஸம். ஸோ பனேஸ பஸாதோ³ ந நிய்யாதி மிச்ச²த்தபக்கி²கத்தா ஸுராபீதஸிங்கா³லே பஸாதோ³ விய. ஸுரம் பரிஸ்ஸாவேத்வா ச²ட்³டி³தகஸடம் ஸுராஜல்லிகம். ப்³ராஹ்மணா நாம த⁴னலுத்³தா⁴தி அதி⁴ப்பாயேனாஹ ‘‘இமம் வஞ்சேஸ்ஸாமீ’’தி. கம்ஸஸதாதி கஹாபணஸதா.

144. தஸ்ஸாதி பஸாத³ஸ்ஸ. ஸப்³போ³பி லோபோ⁴ காமுபாதா³னந்தேவ வுச்சதீதி ஆஹ ‘‘அரஹத்தமக்³கே³ன காமுபாதா³னஸ்ஸ பஹானபரிஞ்ஞ’’ந்தி. ஏவரூபேதி ஈதி³ஸே ஸப்³ப³ஸோ கிலேஸானம் உபஸமஸம்வத்தனிகே. யதா²னுஸிட்ட²ம் படிபஜ்ஜமானானம் அபாயேஸு அபதனவஸேன தா⁴ரணட்டே²ன த⁴ம்மே. ஸப்³ப³ஸோ வினயனட்டே²ன வினயே. தத்த² ப⁴வது³க்க²னிஸ்ஸரணாய ஸம்வத்தனே.

நமஸ்ஸமானோ அட்டா²ஸி த்³வே அஸங்க்²யேய்யானி பச்சேகபோ³தி⁴பாரமீனம் பூரணேன தத்த² பு³த்³த⁴ஸாஸனே பரிசயேன ச ப⁴க³வதி பஸன்னசித்ததாய ச. ‘‘உலூகா’’த்யாதி³கா³தா² ருக்க²தே³வதாய பா⁴ஸிதா. காலுட்டி²தந்தி ஸாயன்ஹகாலே தி³வாவிஹாரதோ உட்டி²தம். து³க்³க³தேஸோ ந க³ச்ச²தீதி து³க்³க³திம் ஏஸோ ந க³மிஸ்ஸதி. மோரஜிகோ முரஜவாத³கோ. மஹாபே⁴ரிவாத³கவத்து²ஆதீ³னிபி ஸிதபாதுகரணம் ஆதி³ம் கத்வா வித்தா²ரேதப்³பா³னி.

பரமத்தே²தி லோகுத்தரத⁴ம்மே. கிம் பன வத்தப்³ப³ந்தி த⁴ம்மேபி பரமத்தே² நிமித்தம் க³ஹேத்வா ஸுணந்தானம். ஸாமணேரவத்தூ²தி பப்³ப³ஜிததி³வஸேயேவ ஸப்பேன த³ட்டோ² ஹுத்வா காலம் கத்வா தே³வலோகம் உபபன்னஸாமணேரவத்து².

கீ²ரோத³னந்தி கீ²ரேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மிஸ்ஸம் ஓத³னம். திம்ப³ருஸகந்தி திந்து³கப²லம். திபுஸஸதி³ஸா ஏகா வல்லிஜாதி திம்ப³ருஸம், தஸ்ஸ ப²லம் திம்ப³ருஸகந்தி ச வத³ந்தி. கக்காரிகந்தி கு²த்³த³கஏலாளுகம். மஹாதிபுஸந்தி ச வத³ந்தி. வல்லிபக்கந்தி கு²த்³த³கதிபுஸவல்லியா ப²லம். ஹத்த²பதாபகந்தி மந்தா³முகி². அம்ப³கஞ்ஜிகந்தி அம்பி³லகஞ்ஜிகம். க²ளயாகு³ந்திபி வத³ந்தி. தோ³ணினிம்மஜ்ஜனிந்தி ஸதேலம் திலபிஞ்ஞாகம். விது⁴பனந்தி சதுரஸ்ஸபீ³ஜனிம். தாலவண்டந்தி தாலபத்தேஹி கதமண்ட³லபீ³ஜனிம். மோரஹத்த²ந்தி மோரபிஞ்சே²ஹி கதம் மகஸபீ³ஜனிம்.

வுத்தனயானுஸாரேனேவாதி யஸ்மா இதா⁴பி யதா²வுத்தம் ஸப்³ப³ம்பி காரணபே⁴த³ம் ஏகதோ கத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ஸத்தா² ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேதூ’’ந்திஆதி³மாஹ, தஸ்மா தத்த² அனிய்யானிகஸாஸனே வுத்தனயஸ்ஸ அனுஸ்ஸரணவஸேன யோஜேத்வா வேதி³தப்³ப³ம்.

145. பரிஞ்ஞந்தி பஹானபரிஞ்ஞம். தேஸம் பச்சயம் த³ஸ்ஸேதுந்தி உபாதா³னானம் பரிஞ்ஞா நாம பஹானபரிஞ்ஞா. தேஸம் அச்சந்தனிரோதோ⁴ அதி⁴ப்பேதோ, ஸோ ச பச்சயனிரோதே⁴ன ஹோதீதி தேஸம் பச்சயம் மூலகாரணதோ பபு⁴தி த³ஸ்ஸேதும். அயந்தி இதா³னி வுச்சமானோ ஏத்த² ‘‘இமே சா’’திஆதி³பாடே² ‘‘கிம் நிதா³னா’’திஆதி³ஸமாஸபதா³னம் அத்தோ². ஸப்³ப³பதே³ஸூதி ‘‘தண்ஹாஸமுத³யா’’திஆதீ³ஸு ஸப்³பே³ஸு பதே³ஸு. இமினா ஏவ ச ஸப்³ப³க்³க³ஹணேன ‘‘ப²ஸ்ஸனிதா³னா’’திஆதீ³னம்பி பதா³னம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³. இமே அஞ்ஞதித்தி²யா உபாதா³னானம்பி ஸமுத³யம் ந ஜானந்தி, குதோ நிரோத⁴ம், ததா²க³தோ பன தேஸம் தப்பச்சயபச்சயானம்பி ஸமுத³யஞ்ச அத்த²ங்க³மஞ்ச யாதா²வதோ ஜானாதி, தஸ்மா – ‘‘இதே⁴வ, பி⁴க்க²வே, ஸமணோ…பே… ஸுஞ்ஞா பரப்பவாதா³ ஸமணேபி⁴ அஞ்ஞேஹீ’’தி (ம. நி. 1.139) யதா²ரத்³த⁴ஸீஹனாத³ம் மத்த²கம் பாபேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘இமே ச, பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ உபாதா³னா’’திஆதி³னா (ம. நி. 1.145) நயேன தே³ஸனம் படிச்சஸமுப்பாத³முகே²ன ஓதாரேந்தோ வட்டம் த³ஸ்ஸேத்வா ‘‘யதோ ச கோ²’’திஆதி³னா விவட்டம் த³ஸ்ஸேந்தோ அரஹத்தேன தே³ஸனாய கூடம் க³ண்ஹி, தமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘யஸ்மா பன ப⁴க³வா’’திஆதி³மாஹ. தம் ஸுவிஞ்ஞேய்யமேவ.

சூளஸீஹனாத³ஸுத்தவண்ணனாய லீனத்த²ப்பகாஸனா ஸமத்தா.