ஸோளஸஹாரவண்ணனா
1. தே³ஸனாஹாரவண்ணனா
தத்த² யே உபாதா³னக்க²ந்த⁴த⁴ம்மே உபாதா³ய பத²வீஆதி³பூ⁴தாதி³பே⁴தா³ பஞ்ஞத்தி, தே பஞ்ஞத்திபடிபாத³னபா⁴வேன ஜாதிஜராமரணவிஸேஸனது³க்க²பரியாயேன ச வுத்தா தண்ஹாவஜ்ஜா தேபூ⁴மகத⁴ம்மா து³க்க²ஸச்சம். மஞ்ஞனாபி⁴னந்த³னனந்தீ³பரியாயேஹி வுத்தா தண்ஹா ஸமுத³யஸச்சம். அயம் தாவ ஸுத்தந்தனயோ. அபி⁴த⁴ம்மனயே பன யதா²வுத்ததண்ஹாய ஸத்³தி⁴ம் ‘‘அஸ்ஸுதவா’’திஆதி³னா தீ³பிதா அவிஜ்ஜாத³யோ, மஞ்ஞனாபரியாயேன க³ஹிதா மானதி³ட்டி²யோ, ப⁴வபதே³ன க³ஹிதோ கம்மப⁴வோ சாதி ஸப்³பே³பி கிலேஸாபி⁴ஸங்கா²ரா ஸமுத³யஸச்சம். உபி⁴ன்னம் அப்பவத்தி நிரோத⁴ஸச்சம். அரியத⁴ம்மக்³க³ஹணேன, பரிஞ்ஞாபி⁴க்கு²ஸேக்கா²பி⁴ஞ்ஞாக³ஹணேஹி, ராகா³தி³க²யவசனேஹி, ஸம்மாஸம்போ³தி⁴க³ஹணேன ச மக்³க³ஸச்சம். கேசி பன தண்ஹாக்க²யாதி³வசனேஹி நிரோத⁴ஸச்சம் உத்³த⁴ரந்தி, தம் அட்ட²கதா²ய விருஜ்ஜ²தி தத்த² தண்ஹாக்க²யாதீ³னம் மக்³க³கிச்சபா⁴வஸ்ஸ உத்³த⁴டத்தா.
தத்த² ஸமுத³யேன அஸ்ஸாதோ³, து³க்கே²ன ஆதீ³னவோ, மக்³க³னிரோதே⁴ஹி நிஸ்ஸரணம், தேஸம் பி⁴க்கூ²னம் மானப⁴ஞ்ஜனம் ப²லம், ததா² ‘‘யதா²வுத்தவிபா⁴கா³வபோ³தோ⁴’’திஆதி³னா வுத்தம் பயோஜனஞ்ச. தஸ்ஸ நிப்ப²த்திகாரணத்தா தே³ஸனாய விசித்ததா சதுன்னம் புக்³க³லானம் யாதா²வதோ ஸபா⁴வூபதா⁴ரணஞ்ச உபாயோ, பத²வீஆதீ³ஸு புது²ஜ்ஜனாதீ³னம் பவத்தித³ஸ்ஸனாபதே³ஸேன பத²வீஆத³யோ ஏகந்ததோ பரிஜானிதப்³பா³, மஞ்ஞனா ச பஹாதப்³பா³தி அயமேத்த² ப⁴க³வதோ ஆணத்தீதி. அயம் தே³ஸனாஹாரோ.
2. விசயஹாரவண்ணனா
மஞ்ஞனானம் ஸக்காயஸ்ஸ அவிஸேஸஹேதுபா⁴வதோ, கஸ்ஸசிபி தத்த² அஸேஸிதப்³ப³தோ ச ஸப்³ப³க³ஹணம், ஸபா⁴வதா⁴ரணதோ நிஸ்ஸத்தனிஜ்ஜீவதோ ச த⁴ம்மக்³க³ஹணம், பதிட்டா²பா⁴வதோ ஆவேணிகஹேதுபா⁴வதோ ச மூலக்³க³ஹணம், காரணபா⁴வதோ தே³ஸனத்த²ஸம்ப⁴வதோ ச பரியாயக்³க³ஹணம், ஸம்முக²பா⁴வதோ ஸம்பதா³னத்த²ஸம்ப⁴வதோ ச ‘‘வோ’’தி வசனம், ததா²ரூபகு³ணயோக³தோ அபி⁴முகீ²கரணதோ ச ‘‘பி⁴க்க²வே’’தி ஆலபனம். தே³ஸேதும் ஸமத்த²பா⁴வதோ தேஸம் ஸதுப்பாத³னத்த²ஞ்ச ‘‘தே³ஸேஸ்ஸாமீ’’தி படிஜானனம், தே³ஸேதப்³ப³தாய படிஞ்ஞாதபா⁴வதோ, யதா²படிஞ்ஞஞ்ச தே³ஸனதோ ‘‘த’’ந்தி பச்சாமஸனம், ஸோதப்³ப³பா⁴வதோ, ஸவனத்த²ஸ்ஸ ச ஏகந்தேன நிப்பா²த³னதோ ‘‘ஸுணாதா²’’தி வுத்தம். ஸக்காதப்³ப³தோ, ஸக்கச்சகிரியாய ஏவ ச தத³த்த²ஸித்³தி⁴தோ ‘‘ஸாது⁴க’’ந்தி வுத்தம். த⁴ம்மஸ்ஸ மனஸிகரணீயதோ தத³தீ⁴னத்தா ச ஸப்³ப³ஸம்பத்தீனம் ‘‘மனஸி கரோதா²’’தி வுத்தம் யதா²பரிஞ்ஞாதாய தே³ஸனாய பரிப்³யத்தபா⁴வதோ வித்தா²ரத்த²ஸம்ப⁴வதோ ச ‘‘பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி வுத்தம். ப⁴க³வதோ ஸதே³வகேன லோகேன ஸிரஸா ஸம்படிச்சி²தப்³ப³வசனத்தா, தஸ்ஸ ச யதா²தி⁴ப்பேதத்த²ஸாத⁴னதோ ‘‘ஏவ’’ந்தி வுத்தம். ஸத்து² உத்தமகா³ரவட்டா²னபா⁴வதோ, தத்த² ச கா³ரவஸ்ஸ உளாரபுஞ்ஞபா⁴வதோ ‘‘ப⁴ந்தே’’தி வுத்தம். பி⁴க்கூ²னம் ததா²கிரியாய நிச்சி²தபா⁴வதோ வசனாலங்காரதோ ச ‘‘கோ²’’தி வுத்தம். ஸவனஸ்ஸ படிஜானிதப்³ப³தோ, ததா² தேஹி படிபன்னத்தா ச ‘‘பச்சஸ்ஸோஸு’’ந்தி வுத்தம் பச்சக்க²பா⁴வதோ, ஸகலஸ்ஸபி ஏகஜ்ஜ²ம் கரணதோ ‘‘ஏத’’ந்தி வுத்தம்.
வுச்சமானஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ லோகபரியாபன்னத்தா லோகாதா⁴ரத்தா ச லோகம் உபாதா³ய ‘‘இதா⁴’’தி வுத்தம். படிவேத⁴பா³ஹுஸச்சாபா⁴வதோ பரியத்திபா³ஹுஸச்சாபா⁴வதோ ச ‘‘அஸ்ஸுதவா’’தி வுத்தம். புதூ²ஸு, புது² வா ஜனபா⁴வதோ ‘‘புது²ஜ்ஜனோ’’தி வுத்தம். அனரியத⁴ம்மவிரஹதோ அரியத⁴ம்மஸமன்னாக³மதோ ச ‘‘அரியான’’ந்தி வுத்தம். அரியபா⁴வகராய படிபத்தியா அபா⁴வதோ, தத்த² கோஸல்லத³மதா²பா⁴வதோ ‘‘அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ’’திஆதி³ வுத்தம். அஸந்தத⁴ம்மஸ்ஸவனதோ ஸந்தத⁴ம்மஸமன்னாக³மதோ ஸப்³பி⁴ பாஸம்ஸியதோ ச ‘‘ஸப்புரிஸான’’ந்தி வுத்தம். ஸப்புரிஸபா⁴வகராய படிபத்தியா அபா⁴வதோ, தத்த² ச கோஸல்லத³மதா²பா⁴வதோ ‘‘ஸப்புரிஸானம் அத³ஸ்ஸாவீ’’திஆதி³ வுத்தம். பத²வீவத்து²கானம் மஞ்ஞனானம், உபரி வுச்சமானானஞ்சமஞ்ஞனானம் மூலகத்தா பபஞ்சஸங்கா²னம் ‘‘பத²விம் பத²விதோ ஸஞ்ஜானாதீ’’தி வுத்தம். அந்த⁴புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ அஹம்கார-மமம்காரானம் கத்த²சிபி அப்பஹீனத்தா ‘‘பத²விம் மஞ்ஞதீ’’திஆதி³ வுத்தம்.
புப்³பே³ அக்³க³ஹிதத்தா, ஸாமஞ்ஞதோ ச க³ய்ஹமானத்தா, புக்³க³லஸ்ஸ பத²வீஆதி³ஆரம்மணஸபா⁴க³தாய லப்³ப⁴மானத்தா ச ‘‘யோபீ’’தி வுத்தம். ‘‘யோ’’தி அனியமேன க³ஹிதஸ்ஸ நியமேதப்³ப³தோ படினித்³தி³ஸிதப்³ப³தோ ச; ‘‘ஸோ’’தி வுத்தம் ஸாதிஸயம் ஸம்ஸாரே ப⁴யஸ்ஸ இக்க²னதோ கிலேஸபே⁴த³னஸம்ப⁴வதோ ச ‘‘பி⁴க்கூ²’’தி வுத்தம். ஸிக்கா²ஹி ஸமன்னாக³மதோ ஸேக்க²த⁴ம்மபடிலாப⁴தோ ச ‘‘ஸேக்கோ²’’தி வுத்தம். மனஸா லத்³த⁴ப்³ப³ஸ்ஸ அரஹத்தஸ்ஸ அனதி⁴க³தத்தா அதி⁴க³மனீயதோ ச ‘‘அப்பத்தமானஸோ’’தி வுத்தம். அபரேன அனுத்தரணீயதோ, பரம் அனுச்ச²விகபா⁴வேன உத்தரித்வா டி²தத்தா ச ‘‘அனுத்தர’’ந்தி வுத்தம். யோகே³ன பா⁴வனாய காமயோகா³தி³தோ ச கே²மம் ஸிவம் அனுபத்³த³வந்தி ‘‘யோக³க்கே²ம’’ந்தி வுத்தம். ச²ந்த³ப்பவத்தியா உஸ்ஸுக்காபத்தியா ச ‘‘பத்த²யமானோ’’தி வுத்தம். தத³த்த²ஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸோ ஸப்³ப³இரியாபத²விஹாரஸ்ஸ ஸமத²விபஸ்ஸனாவிஹாரஸ்ஸ தி³ப்³ப³விஹாரஸ்ஸ ச வஸேன ‘‘விஹரதீ’’தி வுத்தம். ஸேக்க²ஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸோ அபி⁴ஞ்ஞேய்யபா⁴வஞ்சேவ பரிஞ்ஞேய்யபா⁴வஞ்ச ஞாணேன அபி⁴ப⁴வித்வா ஜானனதோ ‘‘அபி⁴ஜானாதீ’’தி வுத்தம். ஸேக்க²ஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸோ அப்பஹீனமஞ்ஞனதாய அபா⁴வதோ ‘‘மா மஞ்ஞீ’’தி வுத்தம். ஸேஸம் வுத்தனயானுஸாரேன வேதி³தப்³ப³ம். இமினா நயேன இதோ பரம் ஸப்³ப³பதே³ஸு வினிச்ச²யோ காதப்³போ³. ஸக்கா ஹி அட்ட²கத²ம் தஸ்ஸா லீனத்த²வண்ணனஞ்ச அனுக³ந்த்வா அயமத்தோ² விஞ்ஞூஹி விபா⁴வேதுந்தி அதிவித்தா²ரப⁴யேன ந வித்தா²ரயிம்ஹ. இதி அனுபத³விசயதோ விசயோ ஹாரோ.
3. யுத்திஹாரவண்ணனா
ஸக்காயஸ்ஸ ஸப்³ப³மஞ்ஞனானம் மூலபா⁴வோ யுஜ்ஜதி பரிகப்பமத்தகத்தா லோகவிசித்தஸ்ஸ. ப்³யாஹுஸச்சத்³வயரஹிதஸ்ஸ அந்த⁴புது²ஜ்ஜனபா⁴வோ யுஜ்ஜதி புது²கிலேஸாபி⁴ஸங்கா²ரஜனனாதி³ஸபா⁴வத்தா. யதா²வுத்தபுது²ஜ்ஜனஸ்ஸ வா வுத்தப்பகாரபா³ஹுஸச்சாபா⁴வோ யுஜ்ஜதி தஸ்மிம் ஸதி ஸப்³பா⁴வதோ. தத்த² அஸ்ஸுதவதோ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ அரியானம் ஸப்புரிஸானஞ்ச அத³ஸ்ஸாவிதாதி³ யுஜ்ஜதி அரியகரத⁴ம்மானம் அரியபா⁴வஸ்ஸ ச தேன அதி³ட்ட²த்தா அப்படிபன்னத்தா ச ததா² தஸ்ஸ பத²வியா ‘‘அஹம் பத²வீ, மம பத²வீ, பரோ பத²வீ’’தி ஸஞ்ஜானனம் யுஜ்ஜதி அஹம்காரமமம்காரானம் ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் அப்பஹீனத்தா. ததா² ஸஞ்ஜானதோ சஸ்ஸ பத²விம் கம்மாதி³கரணாதி³வஸேன க³ஹேத்வா நானப்பகாரதோ மஞ்ஞனாபவத்தி யுஜ்ஜதி ஸஞ்ஞானிதா³னத்தா பபஞ்சஸங்கா²னம். யோ மஞ்ஞதி, தஸ்ஸ அபரிஞ்ஞாதவத்து²கதா யுஜ்ஜதி பரிஞ்ஞாய வினா மஞ்ஞனாபஹானாபா⁴வதோ. ‘‘ஆபம் ஆபதோ ஸஞ்ஜானாதீ’’திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அபரியோஸிதஸிக்க²ஸ்ஸ அப்பத்தமானஸதா யுஜ்ஜதி கதகிச்சதாபா⁴வதோ. ஸேக்க²ஸ்ஸ ஸதோ யோக³க்கே²மபத்த²னா யுஜ்ஜதி தத³தி⁴முத்தபா⁴வதோ. ததா² தஸ்ஸ பத²வியா அபி⁴ஜானனா யுஜ்ஜதி பரிஞ்ஞாபஹானேஸு மத்தஸோ காரிபா⁴வதோ. ததோ ஏவ சஸ்ஸ ‘‘மா மஞ்ஞீ’’தி வத்தப்³ப³தா யுஜ்ஜதி வத்து²பரிஞ்ஞாய விய மஞ்ஞனாபஹானஸ்ஸபி விப்பகதபா⁴வதோ. ஸேக்க²ஸ்ஸ பத²வியா பரிஞ்ஞேய்யதா யுஜ்ஜதி பரிஞ்ஞாதும் ஸக்குணேய்யத்தா ஸப்³ப³ஸோ அபரிஞ்ஞாதத்தா ச. ‘‘ஆபம் ஆபதோ’’திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அரஹத்தாதி³யுத்தஸ்ஸ பத²வியாதீ³னம் அபி⁴ஜானனா மஞ்ஞனாபா⁴வோ ச யுஜ்ஜதி ஸங்கா²தத⁴ம்மத்தா, ஸப்³ப³ஸோ கிலேஸானம் பஹீனத்தா, ததோ ஏவ சஸ்ஸ வீதராகா³தி³பா⁴வோ ததோ ஸம்மதே³வ ச படிச்சஸமுப்பாத³ஸ்ஸ படிவித்³த⁴தாதி. அயம் யுத்திஹாரோ.
4. பத³ட்டா²னஹாரவண்ணனா
கிஸ்ஸோபி மஞ்ஞனா ஸக்காயஸ்ஸ பத³ட்டா²னம், மஞ்ஞனானம் அயோனிஸோமனஸிகாரோ பத³ட்டா²னம், ஸுதத்³வயவிரஹோ அந்த⁴புது²ஜ்ஜனபா⁴வஸ்ஸ பத³ட்டா²னம், ஸோ அரியானம் அத³ஸ்ஸாவிதாய பத³ட்டா²னம், ஸா அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவித³தாய பத³ட்டா²னம், ஸா அரியத⁴ம்மே அவினீததாய பத³ட்டா²னம். ‘‘ஸப்புரிஸானம் அத³ஸ்ஸாவீ’’தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. ஸஞ்ஞாவிபல்லாஸோ மஞ்ஞனானம் பத³ட்டா²னம். ஸஞ்ஞானிதா³னா ஹி பபஞ்சஸங்கா²தி. மஞ்ஞனாஸு ச தண்ஹாமஞ்ஞனா இதரமஞ்ஞனானம் பத³ட்டா²னம் ‘‘தண்ஹாக³தானம் பரிதஸ்ஸிதவிப்ப²ந்தி³த’’ந்தி, (தீ³. நி. 1.105-109) ‘‘தண்ஹாபச்சயா உபாதா³ன’’ந்தி (ம. நி. 3.126; மஹாவ. 1) ச வசனதோ, தண்ஹாக³தஸ்ஸேவ ச ‘‘ஸேய்யோஹமஸ்மி’’ந்திஆதி³னா மானஜப்பனாஸப்³பா⁴வதா. ஸப்³பா³பி வா மஞ்ஞனா ஸப்³பா³ஸம் மஞ்ஞனானம் பத³ட்டா²னம். ‘‘உபாதா³னபச்சயா தண்ஹா’’தி ஹி வசனதோ தி³ட்டி²பி தண்ஹாய பத³ட்டா²னம். ‘‘அஹமஸ்மி ப்³ரஹ்மா மஹாப்³ரஹ்மா’’தி (தீ³. நி. 1.42; 3.39) ஆதி³வசனதோ மானோபி தி³ட்டி²யா பத³ட்டா²னம். ததா² ‘‘அஸ்மீதி ஸதி இத்த²ம்ஸ்மீதி ஹோதி, ஏவம்ஸ்மீதி ஹோதி, அஞ்ஞதா²ஸ்மீதி ஹோதீ’’திஆதி³வசனதோ மானஸ்ஸபி தண்ஹாய பத³ட்டா²னதா லப்³ப⁴தேவ. ஸேக்கா² த⁴ம்மா ஸப்பதே³ஸதோ மஞ்ஞனாபஹானஸ்ஸ பத³ட்டா²னம். அஸேக்கா² நிப்பதே³ஸதோ மஞ்ஞனாபஹானஸ்ஸ பத³ட்டா²னம். கம்மப⁴வோ ச ஜாதியா பத³ட்டா²னம். ஜாதி ஜராமரணஸ்ஸ பத³ட்டா²னம். பச்சயாகாரஸ்ஸ யதா²பூ⁴தாவபோ³தோ⁴ ஸம்மாஸம்போ³தி⁴யா பத³ட்டா²னந்தி. அயம் பத³ட்டா²னோ ஹாரோ.
5. லக்க²ணஹாரவண்ணனா
‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மமூலபரியாய’’ந்தி ஏத்த² மூலக்³க³ஹணேன மூலபரியாயக்³க³ஹணேன வா யதா² தண்ஹாமானதி³ட்டி²யோ க³ய்ஹந்தி, ஏவம் தோ³ஸமோஹாதீ³னம்பி ஸக்காயமூலத⁴ம்மானம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³ ஸக்காயஸ்ஸ மூலபா⁴வேன ஏகலக்க²ணத்தா. ‘‘அஸ்ஸுதவா’’தி இமினா யதா² தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ பரியத்திபடிவேத⁴ஸத்³த⁴ம்மானம் அபா⁴வோ க³ய்ஹதி, ஏவம் படிபத்திஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸபி அபா⁴வோ க³ய்ஹதி ஸத்³த⁴ம்மபா⁴வேன ஏகலக்க²ணத்தா. அரியானம் அத³ஸ்ஸனகாமதாதி³லக்க²ணா. ‘‘அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³’’தி இமினா அரியத⁴ம்மாதி⁴க³மஸ்ஸ விப³ந்த⁴பூ⁴தம் அஞ்ஞாணம். ‘‘அரியத⁴ம்மே அவினீதோ’’தி இமினா அரியவினயாபா⁴வோ. ஸோ பனத்த²தோ அரியவினயே அப்படிபத்தி ஏவ வாதி தீஹிபி பதே³ஹி யதா²வுத்தவிஸயா மிச்சா²தி³ட்டி² விசிகிச்சா² ச க³ஹிதாவ ஹோந்தி. தக்³க³ஹணேன ச ஸப்³பே³பி அகுஸலா த⁴ம்மா ஸங்க³ஹிதாவ ஹோந்தி ஸம்கிலேஸலக்க²ணேன ஏகலக்க²ணத்தா. ‘‘ஸப்புரிஸானம் அத³ஸ்ஸாவீ’’தி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ.
‘‘பத²விம் பத²விதோ ஸஞ்ஜானாதீ’’தி இத³ம் தி³ட்டி²மஞ்ஞனாதீ³னம் ஸஞ்ஞாய காரணபா⁴வத³ஸ்ஸனம். தத்த² யதா² ஸஞ்ஞா, ஏவம் விதக்கப²ஸ்ஸாவிஜ்ஜாஅயோனிஸோமனஸிகாராத³யோபி தாஸம் காரணந்தி அத்த²தோ தேஸம்பேத்த² ஸங்க³ஹோ வுத்தோ ஹோதி மஞ்ஞனானம் காரணபா⁴வேன ஏகலக்க²ணத்தா. ‘‘மஞ்ஞதீ’’தி இமினா மஞ்ஞனாகிச்சேன தண்ஹாமானதி³ட்டி²யோ க³ஹிதா தாஸம் கிலேஸஸபா⁴வத்தா. தக்³க³ஹணேனேவ விசிகிச்சா²தி³னம்பி ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³ கிலேஸலக்க²ணேன ஏகலக்க²ணத்தா. ததா² தண்ஹாய ஹேதுஸபா⁴வத்தா தக்³க³ஹணேனேவ அவஸிட்டா²குஸலஹேதூனம் ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³ ஹேதுலக்க²ணேன ஏகலக்க²ணத்தா. ததா² தண்ஹாதி³ட்டீ²னம் ஆஸவாதி³ஸபா⁴வத்தா தக்³க³ஹணேனேவ அவஸிட்டா²ஸவோக⁴யோக³க³ந்த²னீவரணாதீ³னம்பி ஸங்க³ஹோ த³ட்ட²ப்³போ³ ஆஸவாதி³ஸபா⁴வத்தா ஏகலக்க²ணத்தா. ததா² ‘‘பத²விம் மஞ்ஞதீ’’திஆதி³னா பத²வீஆதீ³னம் ரூபஸபா⁴வத்தா தப்³பி³ஸயானஞ்ச மஞ்ஞனானம் ரூபவிஸயத்தா தக்³க³ஹணேனேவ ஸகலரூபக்க²ந்த⁴விஸயாபி மஞ்ஞனா த³ஸ்ஸிதா ஹோந்தி ரூபவிஸயலக்க²ணேன ஆஸம் ஏகலக்க²ணத்தா. ஏவம் சக்கா²யதனாதி³விஸயாபி மஞ்ஞனா நித்³தா⁴ரேதப்³பா³. ‘‘அபரிஞ்ஞாத’’ந்தி பரிஞ்ஞாபடிக்கே²பேன தப்படிப³த்³த⁴கிலேஸானம் பஹானபடிக்கே²போதி த³ட்ட²ப்³போ³ மக்³க³கிச்சபா⁴வேன பரிஞ்ஞாபஹானானம் ஏகலக்க²ணத்தா. இமினா நயேன ஸேஸேஸுபி யதா²ரஹம் ஏகலக்க²ணா நித்³தா⁴ரேதப்³பா³தி. அயம் லக்க²ணோ ஹாரோ.
6. சதுப்³யூஹஹாரவண்ணனா
பத²வீஆதீ³ஸு வத்தூ²ஸு ப்³யஞ்ஜனச்சா²யாய அத்த²ம் க³ஹேத்வா த⁴ம்மக³ம்பீ⁴ரதம் அஸல்லக்கே²த்வா அஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனாதி³னா வஞ்சிதா ஹுத்வா ஸத்³த⁴ம்மஸ்ஸவனதா⁴ரணபரிசயமனஸிகாரவிமுகா² பத²வீஆதீ³ஸு வத்தூ²ஸு புது²ஜ்ஜனஸேக்கா²ஸேக்க²ததா²க³தானம் படிபத்திவிஸேஸம் அஜானந்தா ச வேனேய்யா இமிஸ்ஸா தே³ஸனாய நிதா³னம். தே ‘‘கத²ம் நு கோ² யதா²வுத்ததோ³ஸவினிமுத்தா யதா²வுத்தஞ்ச விஸேஸம் ஜானந்தா ஸம்மாபடிபத்தியா உப⁴யஹிதபராயணா ஸவேய்யு’’ந்தி அயமேத்த² ப⁴க³வதோ அதி⁴ப்பாயோ. பத³னிப்³ப³சனம் நிருத்தம், தம் ‘‘ஏவ’’ந்திஆதி³னிதா³னபதா³னம், ‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மமூலபரியாய’’ந்திஆதி³பாளிபதா³னஞ்ச அட்ட²கதா²யம், தஸ்ஸா லீனத்த²வண்ணனாயஞ்சேவ வுத்தனயேன ஸுவிஞ்ஞேய்யத்தா அதிவித்தா²ரப⁴யேன ந வித்தா²ரயிம்ஹ.
பத³பத³த்த²தே³ஸனானிக்கே²பஸுத்தஸந்தி⁴வஸேன பஞ்சவிதா⁴ ஸந்தி⁴. தத்த² பத³ஸ்ஸ பத³ந்தரேன ஸம்ப³ந்தோ⁴ பத³ஸந்தி⁴, ததா² பத³த்த²ஸ்ஸ பத³த்த²ந்தரேன ஸம்ப³ந்தோ⁴ பத³த்த²ஸந்தி⁴, யோ ‘‘கிரியாகாரகஸம்ப³ந்தோ⁴’’தி வுச்சதி. நானானுஸந்தி⁴கஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ தம்தம்அனுஸந்தீ⁴ஹி ஸம்ப³ந்தோ⁴, ஏகானுஸந்தி⁴கஸ்ஸ பன புப்³பா³பரஸம்ப³ந்தோ⁴ தே³ஸனாஸந்தி⁴. யா அட்ட²கதா²யம் ‘‘புச்சா²னுஸந்தி⁴ அஜ்ஜா²ஸயானுஸந்தி⁴ யதா²னுஸந்தீ⁴’’தி திதா⁴ விப⁴த்தா. அஜ்ஜா²ஸயோ சேத்த² அத்தஜ்ஜா²ஸயோ பரஜ்ஜா²ஸயோதி த்³விதா⁴ வேதி³தப்³போ³. யம் பனேத்த² வத்தப்³ப³ம், தம் ஹேட்டா² நிதா³னவண்ணனாயம் வுத்தமேவ. நிக்கே²பஸந்தி⁴ சதுன்னம் ஸுத்தனிக்கே²பானம் வஸேன வேதி³தப்³போ³. ஸுத்தஸந்தி⁴ இத⁴ பட²மனிக்கே²பவஸேனேவ வேதி³தப்³போ³. கஸ்மா பனேத்த² மூலபரியாயஸுத்தமேவ பட²மம் நிக்கி²த்தந்தி? நாயமனுயோகோ³ கத்த²சி நப்பவத்ததி, அபிச யஸ்மா மஞ்ஞனாமூலகம் ஸக்காயம், ஸப்³ப³மஞ்ஞனா ச தத்த² ஏவ அனேகபே⁴த³பி⁴ன்னா பவத்ததி, ந தஸ்ஸா ஸவிஸயாய லேஸமத்தம்பி ஸாரம் அத்தீ²தி பத²வீஆதி³விபா⁴க³பி⁴ன்னேஸு மஞ்ஞனாஸு ச ஸாதிஸயம் நிப்³பே³த⁴விராக³ஸஞ்ஜனனீ உபரி ஸேக்கா²ஸேக்க²ததா²க³தகு³ணவிபா⁴வனீ ச அயம் தே³ஸனா. ஸுத்தந்ததே³ஸனா ச விஸேஸதோ தி³ட்டி²வினிவேட²னகதா², தஸ்மா ஸனிஸ்ஸயஸ்ஸ தி³ட்டி²க்³கா³ஹஸ்ஸ ஆதி³தோ அஸாரபா⁴வதீ³பனம் உபரி ச ஸப்³பே³ஸம் அரியானம் கு³ணவிஸேஸவிபா⁴வனமித³ம் ஸுத்தம் பட²மம் நிக்கி²த்தம். கிஞ்ச ஸக்காயே மஞ்ஞனாமஞ்ஞனாமுகே²ன பவத்தினிவத்தீஸு ஆதீ³னவானிஸம்ஸவிபா⁴வனதோ ஸப்³பே³ஸம் புக்³க³லானம் படிபத்திவிபா⁴க³தோ ச இத³மேவ ஸுத்தம் பட²மம் நிக்கி²த்தம்.
யம் பன ஏகிஸ்ஸா தே³ஸனாய தே³ஸனந்தரேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்த³னம், அயம்பி தே³ஸனாஸந்தி⁴, ஸா ஏவம் வேதி³தப்³பா³. ‘‘அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ…பே… நிப்³பா³னம் அபி⁴னந்த³தீ’’தி அயம் தே³ஸனா. ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ…பே… ஸப்புரிஸத⁴ம்மே அவினீதோ மனஸிகரணீயே த⁴ம்மே நப்பஜானாதி, அமனஸிகரணீயே ச த⁴ம்மே நப்பஜானாதி, ஸோ மனஸிகரணீயே த⁴ம்மே அப்பஜானந்தோ அமனஸிகரணீயே ச த⁴ம்மே அப்பஜானந்தோ யே த⁴ம்மா ந மனஸிகரணீயா, தே த⁴ம்மே மனஸி கரோதி…பே… அனுப்பன்னோ வா காமாஸவோ உப்பஜ்ஜதி, உப்பன்னோ வா காமாஸவோ பவட்³ட⁴தி. அனுப்பன்னோ வா ப⁴வாஸவோ உப்பஜ்ஜதி, உப்பன்னோ வா ப⁴வாஸவோ பவட்³ட⁴தி, அனுப்பன்னோ வா அவிஜ்ஜாஸவோ உப்பஜ்ஜதி, உப்பன்னோ வா அவிஜ்ஜாஸவோ பவட்³ட⁴தீ’’தி (ம. நி. 1.17) இமாய தே³ஸனாய ஸம்ஸந்த³தி. ததா² ‘‘தஸ்ஸேதம் பாடிகங்க²ம் ஸுப⁴னிமித்தம் மனஸி கரிஸ்ஸதி, தஸ்ஸ ஸுப⁴னிமித்தஸ்ஸ மனஸிகாரா ராகோ³ சித்தம் அனுத்³த⁴ம்ஸேஸ்ஸதி, ஸோ ஸராகோ³ ஸதோ³ஸோ ஸமோஹோ ஸாங்க³ணோ ஸம்கிலிட்ட²சித்தோ காலம் கரிஸ்ஸதீ’’தி (ம. நி. 1.59) இமாய தே³ஸனாய ஸம்ஸந்த³தி. ததா² ‘‘சக்கு²ஞ்சாவுஸோ படிச்ச ரூபே ச உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாணம், திண்ணம் ஸங்க³தி ப²ஸ்ஸோ, ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா. யம் வேதே³தி தம் ஸஞ்ஜானாதி, யம் ஸஞ்ஜானாதி தம் விதக்கேதி, யம் விதக்கேதி தம் பபஞ்சேதி, யம் பபஞ்சேதி ததோனிதா³னம் புரிஸம் பபஞ்சஸஞ்ஞாஸங்கா² ஸமுதா³சரந்தீ’’தி (ம. நி. 1.204) இமாய தே³ஸனாய ஸம்ஸந்த³தி. ததா² ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, அஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ…பே… ஸப்புரிஸத⁴ம்மே அவினீதோ ரூபம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. வேத³னம்…பே…, ஸஞ்ஞம்…பே…, ஸங்கா²ரே…பே…, விஞ்ஞாணம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. யம்பி தம் தி³ட்ட²ம்…பே… யம்பி தம் தி³ட்டி²ட்டா²னம், ஸோ லோகோ ஸோ அத்தா ஸோ பேச்ச ப⁴விஸ்ஸாமி நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ அவிபரிணாமத⁴ம்மோ ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸாமீதி, தம்பி ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதீ’’தி (ம. நி. 1.241) இமாய தே³ஸனாய ஸம்ஸந்த³தி.
‘‘யோபி ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு²…பே… நிப்³பா³னம் மாபி⁴னந்தீ³’’தி அயம் தே³ஸனா. ‘‘இத⁴, தே³வானமிந்த³, பி⁴க்கு²னோ ஸுதம் ஹோதி ‘ஸப்³பே³ த⁴ம்மா நாலம் அபி⁴னிவேஸாயா’தி, ஏவஞ்சேதம், தே³வானமிந்த³, பி⁴க்கு²னோ ஸுதம் ஹோதி ‘ஸப்³பே³ த⁴ம்மா நாலம் அபி⁴னிவேஸாயா’தி, ஸோ ஸப்³ப³ம் த⁴ம்மம் அபி⁴ஜானாதி, ஸப்³ப³ம் த⁴ம்மம் அபி⁴ஞ்ஞாய ஸப்³ப³ம் த⁴ம்மம் பரிஜானாதி, ஸப்³ப³ம் த⁴ம்மம் பரிஞ்ஞாய யம் கிஞ்சி வேத³னம் வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா, ஸோ தாஸு வேத³னாஸு அனிச்சானுபஸ்ஸீ விஹரதி, விராகா³னுபஸ்ஸீ விஹரதி, நிரோதா⁴னுபஸ்ஸீ விஹரதி, படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ விஹரதீ’’தி (ம. நி. 1.390) இமாய தே³ஸனாய ஸம்ஸந்த³தி. ‘‘யோபி ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² அரஹம்…பே… அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴தி வதா³மீ’’தி அயம் தே³ஸனா ‘‘ஸுதவா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ…பே… ஸப்புரிஸத⁴ம்மே ஸுவினீதோ ரூபம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி, வேத³னம்…பே…, ஸஞ்ஞம்…பே…, ஸங்கா²ரே…பே…, விஞ்ஞாணம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. யம்பி தம் தி³ட்ட²ம் ஸுதம் விஞ்ஞாதம் பத்தம் பரியேஸிதம் அனுவிசரிதம் மனஸா, தம்பி ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. யம்பி தம் தி³ட்டி²ட்டா²னம், ஸோ லோகோ ஸோ அத்தா ஸோ பேச்ச ப⁴விஸ்ஸாமி ‘நிச்சோ து⁴வோ ஸஸ்ஸதோ அபி பரிணாமத⁴ம்மோ ஸஸ்ஸதிஸமம் ததே²வ ட²ஸ்ஸாமீ’தி, தம்பி ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி. ஸோ ஏவம் ஸமனுபஸ்ஸந்தோ ந பரிதஸ்ஸதீ’’தி (ம. நி. 1.241) ஏவமாதி³தே³ஸனாஹி ஸம்ஸந்த³தீதி, அயம் சதுப்³யூஹோ ஹாரோ.
7. ஆவத்தஹாரவண்ணனா
‘‘அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ’’தி இமினா யோனிஸோமனஸிகாரபடிக்கே²பமுகே²ன அயோனிஸோமனஸிகாரபரிக்³க³ஹோ தீ³பிதோ. ‘‘அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ’’திஆதி³னா ஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயாதி³படிக்கே²பமுகே²ன அஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயாதி³பரிக்³க³ஹோ தீ³பிதோ. தேஸு புரிமனயேன ஆஸயவிபத்தி கித்திதா, து³தியேன பயோக³விபத்தி. புரிமேன சஸ்ஸ கிலேஸவட்டம், தஞ்ச யதோ விபாகவட்டந்தி ஸகலம் ஸம்ஸாரசக்கமாவத்ததி. ‘‘பத²விம் மஞ்ஞதீ’’திஆதி³னா தத்த² திஸ்ஸோ மஞ்ஞனா வுத்தா. தாஸு தண்ஹாமஞ்ஞனா ‘‘ஏதம் மமா’’தி தண்ஹாக்³கா³ஹோ, மானமஞ்ஞனா ‘‘ஏஸோஹமஸ்மீ’’தி மானக்³கா³ஹோ, தி³ட்டி²மஞ்ஞனா ‘‘ஏஸோ மே அத்தா’’தி தி³ட்டி²க்³கா³ஹோ. தத்த² தண்ஹாக்³கா³ஹேன ‘‘தண்ஹம் படிச்சபரியேஸனா’’திஆதி³கா (தீ³. நி. 2.103; தீ³. நி. 3.359; அ. நி. 3.23; விப⁴. 963) நவ தண்ஹாமூலகா த⁴ம்மா ஆவத்தந்தி. மானக்³கா³ஹேன ‘‘ஸேய்யோஹமஸ்மீ’’திஆதி³கா நவ மானவிதா⁴ ஆவத்தந்தி. தி³ட்டி²க்³கா³ஹேன ‘‘ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீ’’திஆதி³கா (ஸம். நி. 4.345) வீஸதிவத்து²கா ஸக்காயதி³ட்டி² ஆவத்ததி. தீஸு ச கா³ஹேஸு யாய ஸஞ்ஞாய தண்ஹாக்³கா³ஹஸ்ஸ விக்க²ம்ப⁴னா, ஸா து³க்க²ஸஞ்ஞா து³க்கா²னுபஸ்ஸனா. யாய ஸஞ்ஞாய மானக்³கா³ஹஸ்ஸ விக்க²ம்ப⁴னா, ஸா அனிச்சஸஞ்ஞா அனிச்சானுபஸ்ஸனா. யாய பன ஸஞ்ஞாய தி³ட்டி²க்³கா³ஹஸ்ஸ விக்க²ம்ப⁴னா, ஸா அனத்தஸஞ்ஞா அனத்தானுபஸ்ஸனா. தத்த² பட²மக்³கா³ஹவிஸபா⁴க³தோ அப்பணிஹிதவிமோக்க²முக²ம் ஆவத்ததி, து³தியக்³கா³ஹவிஸபா⁴க³தோ அனிமித்தவிமோக்க²முக²ம் ஆவத்ததி, ததியக்³கா³ஹவிஸபா⁴க³தோ ஸுஞ்ஞதவிமோக்க²முக²ம் ஆவத்ததி.
ஸேக்க²க்³க³ஹணேன அரியாய ஸம்மாதி³ட்டி²யா ஸங்க³ஹோ, ததோ ச பரதோகோ⁴ஸயோனிஸோமனஸிகாரா தீ³பிதா ஹோந்தி. பரதோகோ⁴ஸேன ச ஸுதவா அரியஸாவகோதி ஆவத்ததி, யோனிஸோமனஸிகாரேன நவ யோனிஸோமனஸிகாரமூலகா த⁴ம்மா ஆவத்தந்தி, சதுப்³பி³த⁴ஞ்ச ஸம்பத்திசக்கம். ‘‘மா மஞ்ஞீ’’தி மஞ்ஞனானம் விப்பகதப்பஹானதாக³ஹணேன ஏகச்சாஸவபரிக்க²யோ தீ³பிதோ ஹோதி, தேன ச ஸத்³தா⁴விமுத்ததி³ட்டி²ப்பத்தகாயஸக்கி²பா⁴வா ஆவத்தந்தி. ‘‘அரஹம் கீ²ணாஸவோ’’திஆதி³னா அஸேக்கா² ஸீலக்க²ந்தா⁴த³யோ த³ஸ்ஸிதா ஹோந்தி, ஸீலக்க²ந்தா⁴தி³பாரிபூரியா ச த³ஸ நாத²கரணா த⁴ம்மா ஆவத்தந்தி. ‘‘ந மஞ்ஞதீ’’தி மஞ்ஞனாபடிக்கே²பேன பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு ‘‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’’தி ஸம்மாபடிபத்தி த³ஸ்ஸிதா, தாய ச ஸாதிஸயா நிகந்திபரியாதா³னமானஸமுக்³கா⁴டனதி³ட்டி²உக்³கா⁴டனானி பகாஸிதானீதி அப்பணிஹிதானிமித்த-ஸுஞ்ஞதவிமோக்கா² ஆவத்தந்தி.
‘‘ததா²க³தோ’’திஆதி³னா ஸப்³ப³ஞ்ஞுகு³ணா விபா⁴விதாதி தத³வினாபா⁴வதோ த³ஸப³ல-சதுவேஸாரஜ்ஜஅஸாதா⁴ரணஞாணஆவேணிகபு³த்³த⁴த⁴ம்மா ஆவத்தந்தி. ‘‘நந்தீ³ து³க்க²ஸ்ஸ மூல’’ந்திஆதி³னா ஸத்³தி⁴ம் ஹேதுனா வட்டவிவட்டம் கதி²தந்தி பவத்தினிவத்திதது³ப⁴யஹேதுவிபா⁴வனேன சத்தாரி அரியஸச்சானி ஆவத்தந்தி. ‘‘தண்ஹானம் க²யா’’திஆதி³னா தண்ஹப்பஹானாபதே³ஸேன ததே³கட்ட²பா⁴வதோ தி³யட்³ட⁴ஸ்ஸ கிலேஸஸஹஸ்ஸஸ்ஸ பஹானம் ஆவத்ததி. ‘‘ஸப்³ப³ஸோ தண்ஹானம் க²யா ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி ச வுத்தத்தா ‘‘நந்தீ³ து³க்க²ஸ்ஸ மூல’’ந்தி, ‘‘இதி விதி³த்வா’’திஆதி³னா வுத்தஸ்ஸ மஞ்ஞனாபா⁴வஹேதுபூ⁴தஸ்ஸ பச்சயாகாரவேத³னஸ்ஸ ஸாவகேஹி அஸாதா⁴ரணஞாணசாரபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ, தேன சதுவீஸதிகோடிஸதஸஹஸ்ஸஸமாபத்திஸஞ்சாரி ப⁴க³வதோ மஹாவஜிரஞாணம் ஆவத்ததீதி. அயம் ஆவத்தோ ஹாரோ.
8. விப⁴த்திஹாரவண்ணனா
‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மமூலபரியாய’’ந்தி ஏத்த² ஸப்³ப³த⁴ம்மா நாம தேபூ⁴மகா த⁴ம்மா ஸக்காயஸ்ஸ அதி⁴ப்பேதத்தா. தேஸம் மஞ்ஞனா பத³ட்டா²னம் பபஞ்சஸங்கா²னிமித்தத்தா லோகவிசித்தஸ்ஸ. தயிமே குஸலா அகுஸலா அப்³யாகதாதி திவிதா⁴. தேஸு குஸலானம் யோனிஸோமனஸிகாராதி³ பத³ட்டா²னம், அகுஸலானம் அயோனிஸோமனஸிகாராதி³, அப்³யாகதானம் கம்மப⁴வஆவஜ்ஜனபூ⁴தரூபாதி³ பத³ட்டா²னம். தத்த² குஸலா காமாவசராதி³வஸேன பூ⁴மிதோ திவிதா⁴, ததா² அப்³யாகதா சித்துப்பாத³ஸபா⁴வா, அசித்துப்பாத³ஸபா⁴வா பன காமாவசராவ ததா² அகுஸலா. பரியத்திபடிபத்திபடிவேத⁴ஸுதகிச்சாபா⁴வேன திவிதோ⁴ அஸ்ஸுதவா. அந்த⁴கல்யாணவிபா⁴கே³ன து³விதோ⁴ புது²ஜ்ஜனோ. ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴ஸாவகபே⁴தே³ன திவிதா⁴ அரியா. மம்ஸசக்கு²தி³ப்³ப³சக்கு²பஞ்ஞாசக்கூ²ஹி த³ஸ்ஸனாபா⁴வேன திவிதோ⁴ அத³ஸ்ஸாவீ. மக்³க³ப²லனிப்³பா³னபே⁴தே³ன திவிதோ⁴, நவவிதோ⁴ வா அரியத⁴ம்மோ. ஸவனதா⁴ரணபரிசயமனஸிகாரபடிவேத⁴வஸேன பஞ்சவிதா⁴ அரியத⁴ம்மஸ்ஸ கோவித³தா. தத³பா⁴வதோ அகோவிதோ³. ஸம்வரபஹானபே⁴தே³ன து³விதோ⁴, த³ஸவிதோ⁴ வா அரியத⁴ம்மவினயோ, தத³பா⁴வதோ அரியத⁴ம்மே அவினீதோ. ஏத்த² பத³ட்டா²னவிபா⁴கோ³ ஹேட்டா² த³ஸ்ஸிதோயேவ. ‘‘ஸப்புரிஸானம் அத³ஸ்ஸாவீ’’திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ‘‘பத²விம் மஞ்ஞதீ’’திஆதீ³ஸு மஞ்ஞனாவத்து²விபா⁴கோ³ பாளியம் ஆக³தோவ, ததா² அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிராதி³கோ ச அந்தரவிபா⁴கோ³.
மஞ்ஞனா பன தண்ஹாமானதி³ட்டி²வஸேன ஸங்கே²பதோ திவிதா⁴, வித்தா²ரதோ பன தண்ஹாமஞ்ஞனா தாவ காமதண்ஹாதி³வஸேன அட்ட²ஸதவிதா⁴, ததா² ‘‘அஸ்மீதி ஸதி இத்த²ம்ஸ்மீதி ஹோதீ’’திஆதி³னா. ஏவம் மானமஞ்ஞனாபி. ‘‘அஸ்மீதி ஸதி இத்த²ம்ஸ்மீதி ஹோதீ’’திஆதி³னா பபஞ்சத்தயம் உத்³தி³ட்ட²ம் நித்³தி³ட்ட²ஞ்சாதி. ஏதேன தி³ட்டி²மஞ்ஞனாயபி அட்ட²ஸதவித⁴தா வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³. அபிச ஸேய்யஸ்ஸ ‘‘ஸேய்யோஹமஸ்மீ’’திஆதி³னா மானமஞ்ஞனாய நவவித⁴தா தத³ந்தரபே⁴தே³ன அனேகவித⁴தா ச வேதி³தப்³பா³. அயஞ்ச அத்தோ² ஹீனத்திகத்த²வண்ணனாய விபா⁴வேதப்³போ³. தி³ட்டி²மஞ்ஞனாய பன ப்³ரஹ்மஜாலே ஆக³தனயேன த்³வாஸட்டி²வித⁴தா தத³ந்தரபே⁴தே³ன அனேகவித⁴தா ச வேதி³தப்³பா³. ‘‘அபரிஞ்ஞாத’’ந்தி ஏத்த² ஞாதபரிஞ்ஞாதி³வஸேன சேவ ரூபமுகா²தி³அபி⁴னிவேஸபே⁴தா³தி³வஸேன ச பரிஞ்ஞானம் அனேகவித⁴தா வேதி³தப்³பா³. ததா² அட்ட²மகாதி³வஸேன ஸேக்க²விபா⁴கோ³ பஞ்ஞாவிமுத்தாதி³வஸேன அஸேக்க²விபா⁴கோ³ ச. அயமேத்த² த⁴ம்மவிபா⁴கோ³. பத³ட்டா²னவிபா⁴கோ³ ச பூ⁴மிவிபா⁴கோ³ ச வுத்தனயானுஸாரேன வேதி³தப்³பா³தி. அயம் விப⁴த்திஹாரோ.
9. பரிவத்தஹாரவண்ணனா
‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மமூலபரியாய’’ந்தி ஏத்த² ‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மா’’தி பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ க³ஹிதா, தேஸம் மூலகாரணந்தி ச தண்ஹாமானதி³ட்டி²யோ. ததா² அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ…பே… ஸப்புரிஸத⁴ம்மே அவினீதோதி. யாவகீவஞ்ச பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு ஸுப⁴தோ ஸுக²தோ நிச்சதோ அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸனவஸேன ‘‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’தி தண்ஹாமானதி³ட்டி²கா³ஹா ந ஸமுச்சி²ஜ்ஜந்தி, தாவ நேஸம் பப³ந்தூ⁴பரமோ ஸுபினந்தேபி ந கேனசி லத்³த⁴புப்³போ³. யதா³ பன நேஸம் அஸுப⁴தோ து³க்க²தோ அனிச்சதோ அனத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸனவஸேன ‘‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’’தி பவத்தமானா அப்பணிஹிதானிமித்தஸுஞ்ஞதானுபஸ்ஸனா உஸ்ஸக்கித்வா அரியமக்³கா³தி⁴க³மாய ஸம்வத்தந்தி, அத² நேஸம் பப³ந்தூ⁴பரமோ ஹோதி அச்சந்தஅப்பஞ்ஞத்திகபா⁴வூபக³மனதோ. தேன வுத்தம் ‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மாதி பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ க³ஹிதா, தேஸம் மூலகாரணந்தி ச தண்ஹாமானதி³ட்டி²யோ’’தி. ததா² அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ…பே… ஸப்புரிஸத⁴ம்மே அவினீதோ தீஹிபி மஞ்ஞனாஹி பத²விம் மஞ்ஞதி யாவ நிப்³பா³னம் அபி⁴னந்த³தி, தீஹிபி பரிஞ்ஞாஹி தஸ்ஸ தம் வத்து² அபரிஞ்ஞாதந்தி கத்வா. யஸ்ஸ பன தம் வத்து² தீஹி பரிஞ்ஞாஹி பரிஞ்ஞாதம், ந ஸோ இதரோ விய தம் மஞ்ஞதி. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘ஸுதவா ச கோ², பி⁴க்க²வே, அரியஸாவகோ…பே… ஸப்புரிஸத⁴ம்மே ஸுவினீதோ ரூபம் ‘நேதம் மம, நேஸோஹமஸ்மி, ந மேஸோ அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி, வேத³னம்…பே… அஸதி ந பரிதஸ்ஸதீ’’தி (ம. நி. 1.241). ஸேக்கோ² பத²விம் மா மஞ்ஞி, யாவ நிப்³பா³னம் மாபி⁴னந்தி³, அரஹா ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ச பத²விம் ந மஞ்ஞதி, யாவ நிப்³பா³னம் நாபி⁴னந்த³தி, மஞ்ஞனாமஞ்ஞிதேஸு வத்தூ²ஸு மத்தஸோ ஸப்³ப³ஸோ ச பரிஞ்ஞாபி⁴ஸமயஸம்ஸித்³தி⁴யா பஹானாபி⁴ஸமயனிப்³ப³த்திதோ. யஸ்ஸ பன தேஸு வத்தூ²ஸு ஸப்³ப³ஸோ மத்தஸோ வா பரிஞ்ஞா ஏவ நத்தி², குதோ பஹானம், ஸோ யதா²பரிகப்பம் நிரங்குஸாஹி மஞ்ஞனாஹி ‘‘ஏதம் மமா’’திஆதி³னா மஞ்ஞதேவ. தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ…பே… ஸப்புரிஸத⁴ம்மே அவினீதோ ரூபம் ‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’தி ஸமனுபஸ்ஸதி, வேத³னம்…பே…, ஸஞ்ஞ…பே…’’ந்திஆதி³ (ம. நி. 1.241). அயம் பரிவத்தோ ஹாரோ.
10. வேவசனஹாரவண்ணனா
‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மா ஸகலத⁴ம்மா அனவஸேஸத⁴ம்மா’’தி பரியாயவசனம், ‘‘மூலபரியாயம் மூலகாரணம் அஸாதா⁴ரணஹேது’’ந்தி பரியாயவசனம், ‘‘மூலபரியாயந்தி வா மூலதே³ஸனம் காரணதத²ன’’ந்தி பரியாயவசனம், ‘‘வோ தும்ஹாகம் தும்ஹ’’ந்தி பரியாயவசனம், ‘‘பி⁴க்க²வே, ஸமணா தபஸ்ஸினோ’’தி பரியாயவசனம், ‘‘தே³ஸேஸ்ஸாமீ கதே²ஸ்ஸாமீ பஞ்ஞபேஸ்ஸாமீ’’தி பரியாயவசனம், ‘‘ஸுணாத² ஸோதம் ஓத³ஹத² ஸோதத்³வாரானுஸாரேன உபதா⁴ரேதா²’’தி பரியாயவசனம், ‘‘ஸாது⁴கம் ஸம்மா ஸக்கச்ச’’ந்தி பரியாயவசனம், ‘‘மனஸி கரோத² சித்தே ட²பேத² ஸமன்னாஹரதா²’’தி பரியாயவசனம், ‘‘பா⁴ஸிஸ்ஸாமி ப்³யத்தம் கதே²ஸ்ஸாமி விப⁴ஜிஸ்ஸாமீ’’தி பரியாயவசனம், ‘‘ஏவம், ப⁴ந்தே, ஸாது⁴ ஸுட்டு² ப⁴ந்தே’’தி பரியாயவசனம், ‘‘பச்சஸ்ஸோஸும் ஸம்படிச்சி²ம்ஸு ஸம்படிக்³க³ஹேஸு’’ந்தி பரியாயவசனம். இமினா நயேன ஸப்³ப³பதே³ஸு வேவசனம் வத்தப்³ப³ந்தி. அயம் வேவசனோ ஹாரோ.
11. பஞ்ஞத்திஹாரவண்ணனா
‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மமூலபரியாய’’ந்தி ஏத்த² ஸப்³ப³த⁴ம்மா நாம ஸக்காயத⁴ம்மா, தே க²ந்த⁴வஸேன பஞ்சதா⁴ பஞ்ஞத்தா, ஆயதனவஸேன த்³வாத³ஸதா⁴, தா⁴துவஸேன அட்டா²ரஸதா⁴ பஞ்ஞத்தா. ‘‘மூல’’ந்தி வா ‘‘மூலபரியாய’’ந்தி வா மஞ்ஞனா வுத்தா, தா தண்ஹாமானதி³ட்டி²வஸேன திதா⁴ அந்தரபே⁴தே³ன அனேகதா⁴ ச பஞ்ஞத்தா. அத² வா ‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மா’’தி தேபூ⁴மகத⁴ம்மானம் ஸங்க³ஹபஞ்ஞத்தி, ‘‘மூலபரியாய’’ந்தி தேஸம் பப⁴வபஞ்ஞத்தி, ‘‘வோ’’தி ஸம்பதா³னபஞ்ஞதி, ‘‘தே³ஸேஸ்ஸாமி பா⁴ஸிஸ்ஸாமீ’’தி படிஞ்ஞாபஞ்ஞத்தி, ‘‘ஸுணாத² ஸாது⁴கம் மனஸி கரோதா²’’தி ச ஆணாபனபஞ்ஞத்தி, ‘‘அஸ்ஸுதவா’’தி படிவேத⁴விமுக²தாபஞ்ஞத்தி சேவ பரியத்திவிமுக²தாபஞ்ஞத்தி ச, ‘‘புது²ஜ்ஜனோ’’தி அனரியபஞ்ஞத்தி, ஸா அரியத⁴ம்மபடிக்கே²பபஞ்ஞத்தி சேவ அரியத⁴ம்மவிரஹபஞ்ஞத்தி ச, ‘‘அரியான’’ந்தி அஸமபஞ்ஞத்தி சேவ ஸமபஞ்ஞத்தி ச. தத்த² அஸமபஞ்ஞத்தி ததா²க³தபஞ்ஞத்தி, ஸமபஞ்ஞத்தி பச்சேகபு³த்³தா⁴னஞ்சேவ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தாதீ³னஞ்ச வஸேன அட்ட²விதா⁴ வேதி³தப்³பா³. ‘‘அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ’’திஆதி³ த³ஸ்ஸனபா⁴வனாபடிக்கே²பபஞ்ஞத்தி, ‘‘பத²விம் மஞ்ஞதீ’’திஆதி³ பஞ்சன்னம் உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னம் த்³வாத³ஸன்னம் ஆயதனானம் அட்டா²ரஸன்னம் தா⁴தூனம் ஸம்மஸனுபகா³னம் இந்த்³ரியானம் நிக்கே²பபஞ்ஞத்தி சேவ பப⁴வபஞ்ஞத்தி ச, ததா² விபல்லாஸானம் கிச்சபஞ்ஞத்தி பரியுட்டா²னம் த³ஸ்ஸனபஞ்ஞத்தி கிலேஸானம் ப²லபஞ்ஞத்தி அபி⁴ஸங்கா²ரானம் விரூஹனபஞ்ஞத்தி தண்ஹாய அஸ்ஸாத³னபஞ்ஞத்தி தி³ட்டி²யா விப்ப²ந்த³னபஞ்ஞத்தி, ‘‘ஸேக்கா²’’தி ஸத்³தா⁴னுஸாரீஸத்³தா⁴விமுத்ததி³ட்டி²ப்பத்தகாயஸக்கீ²னம் த³ஸ்ஸனபஞ்ஞத்தி சேவ பா⁴வனாபஞ்ஞத்தி ச ‘‘அப்பத்தமானஸோ’’தி ஸேக்க²த⁴ம்மானம் டி²திபஞ்ஞத்தி, ‘‘அனுத்தரம் யோக³க்கே²மம் பத்த²யமானோ’’தி பஞ்ஞாய அபி⁴னிப்³பி³தா³பஞ்ஞத்தி, ‘‘அபி⁴ஜானாதீ’’தி அபி⁴ஞ்ஞேய்யத⁴ம்மானம் அபி⁴ஞ்ஞாபஞ்ஞத்தி, து³க்க²ஸ்ஸ பரிஞ்ஞாபஞ்ஞத்தி, ஸமுத³யஸ்ஸ பஹானபஞ்ஞத்தி, நிரோத⁴ஸ்ஸ ஸச்சி²கிரியாபஞ்ஞத்தி, மக்³க³ஸ்ஸ பா⁴வனாபஞ்ஞத்தி, ‘‘மா மஞ்ஞீ’’தி மஞ்ஞனானம் படிக்கே²பபஞ்ஞத்தி, ஸமுத³யஸ்ஸ பஹானபஞ்ஞத்தி. இமினா நயேன ஸேஸபதே³ஸுபி வித்தா²ரேதப்³ப³ம். அயம் பஞ்ஞத்தி ஹாரோ.
12. ஓதரணஹாரவண்ணனா
‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மமூலபரியாய’’ந்தி ஏத்த² ஸப்³ப³த⁴ம்மா நாம லோகியா பஞ்சக்க²ந்தா⁴ த்³வாத³ஸாயதனானி அட்டா²ரஸ தா⁴துயோ த்³வே ஸச்சானி ஏகூனவிஸதி இந்த்³ரியானி த்³வாத³ஸபதி³கோ பச்சயாகாரோதி, அயம் ஸப்³ப³த⁴ம்மக்³க³ஹணேன க²ந்தா⁴தி³முகே²ன தே³ஸனாய ஓதரணம். ‘‘மூல’’ந்தி வா ‘‘மூலபரியாய’’ந்தி வா மஞ்ஞனா வுத்தா, தா அத்த²தோ தண்ஹா மானோ தி³ட்டி² சாதி தேஸம் ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴ஸங்க³ஹோதி அயம் க²ந்த⁴முகே²ன ஓதரணம். ததா² ‘‘த⁴ம்மாயதனத⁴ம்மதா⁴தூஹி ஸங்க³ஹோ’’தி அயம் ஆயதனமுகே²ன தா⁴துமுகே²ன ச ஓதரணம். ‘‘அஸ்ஸுதவா’’தி இமினா ஸுதஸ்ஸ விப³ந்த⁴பூ⁴தா அவிஜ்ஜாத³யோ க³ஹிதா, ‘‘புது²ஜ்ஜனோ’’தி இமினா யேஸம் கிலேஸாபி⁴ஸங்கா²ரானம் ஜனனாதி³னா புது²ஜ்ஜனோதி வுச்சதி, தே கிலேஸாபி⁴ஸங்கா²ராத³யோ க³ஹிதா, ‘‘அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ’’திஆதி³னா யேஸம் கிலேஸத⁴ம்மானம் வஸேன அரியானம் அத³ஸ்ஸாவிஆதி³பா⁴வோ ஹோதி, தே தி³ட்டி²மானாவிஜ்ஜாத³யோ க³ஹிதாதி ஸப்³பே³ஹி தேஹி ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴ஸங்க³ஹோதி புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ ஓதரணம் வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘ஸஞ்ஜானாதி மஞ்ஞதி அபி⁴ஜானாதி ந மஞ்ஞதீ’’தி ஏத்தா²பி ஸஞ்ஜானனமஞ்ஞனாஅபி⁴ஜானனானுபஸ்ஸனானம் ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴பரியாபன்னத்தா வுத்தனயேனேவ ஓதரணம் வேதி³தப்³ப³ம். ததா² ஸேக்க²க்³க³ஹணேன ஸேக்கா², ‘‘அரஹ’’ந்திஆதி³னா அஸேக்கா² ஸீலக்க²ந்தா⁴த³யோ க³ஹிதாதி ஏவம்பி க²ந்த⁴முகே²ன ஓதரணம், ஆயதனதா⁴தாதி³முகே²ன ச ஓதரணம் வேதி³தப்³ப³ம். ததா² ‘‘ந மஞ்ஞதீ’’தி தண்ஹாகா³ஹாதி³படிக்கே²பேன து³க்கா²னுபஸ்ஸனாத³யோ க³ஹிதா, தேஸம் வஸேன அப்பணிஹிதவிமோக்க²முகா²தீ³ஹி ஓதரணம் வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘பரிஞ்ஞாத’’ந்தி இமினா பரிஜானனகிச்சேன பவத்தமானா போ³தி⁴பக்கி²யத⁴ம்மா க³ய்ஹந்தீதி ஸதிபட்டா²னாதி³முகே²ன ஓதரணம் வேதி³தப்³ப³ம். நந்தி³க்³க³ஹணேன ப⁴வக்³க³ஹணேன தண்ஹாக³ஹணேன ச ஸமுத³யஸச்சம், து³க்க²க்³க³ஹணேன ஜாதிஜராமரணக்³க³ஹணேன ச து³க்க²ஸச்சம், ‘‘தண்ஹானம் க²யா’’திஆதி³னா நிரோத⁴ஸச்சம், அபி⁴ஸம்போ³தி⁴யா க³ஹணேன மக்³க³ஸச்சம் க³ஹிதந்தி அரியஸச்சேஹி ஓதரணந்தி. அயம் ஓதரணோ ஹாரோ.
13. ஸோத⁴னஹாரவண்ணனா
‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மமூலபரியாயம் வோ, பி⁴க்க²வே…பே… இத⁴, பி⁴க்க²வே, அஸ்ஸுதவா…பே… பத²விம் பத²விதோ ஸஞ்ஜானாதீ’’தி ஆரம்போ⁴. ‘‘பத²விம் பத²வியா ஸஞ்ஞத்வா பத²விம் மஞ்ஞதீ’’தி பத³ஸுத்³தி⁴, நோ ஆரம்ப⁴ஸுத்³தி⁴. ததா² ‘‘பத²வியா மஞ்ஞதி பத²விதோ மஞ்ஞதி பத²விம் மேதி மஞ்ஞதி பத²விம் அபி⁴னந்த³தீ’’தி பத³ஸுத்³தி⁴, நோ ஆரம்ப⁴ஸுத்³தி⁴. ‘‘தம் கிஸ்ஸ ஹேது அபரிஞ்ஞாதம் தஸ்ஸாதி வதா³மீ’’தி பத³ஸுத்³தி⁴ சேவ ஆரம்ப⁴ஸுத்³தி⁴ ச. ஸேஸவாரேஸுபி ஏஸேவ நயோதி. அயம் ஸோத⁴னோ ஹாரோ.
14. அதி⁴ட்டா²னஹாரவண்ணனா
‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மமூலபரியாய’’ந்தி ஏத்த² ஸப்³ப³த⁴ம்மக்³க³ஹணம் ஸாமஞ்ஞதோ அதி⁴ட்டா²னம். ‘‘பத²விம் ஆப’’ந்திஆதி³ பன தம் அவிகப்பேத்வா விஸேஸவசனம். ததா² ‘‘மூலபரியாய’’ந்தி ஸாமஞ்ஞதோ அதி⁴ட்டா²னம், தம் அவிகப்பேத்வா விஸேஸவசனம் ‘‘பத²விம் மஞ்ஞதி…பே… அபி⁴னந்த³தீ’’தி. ‘‘பத²விம் மஞ்ஞதீ’’தி ச ஸாமஞ்ஞதோ அதி⁴ட்டா²னம் தண்ஹாதி³க்³கா³ஹானம் ஸாதா⁴ரணத்தா மஞ்ஞனாய, தம் அவிகப்பேத்வா விஸேஸவசனம் ‘‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’தி, ஏவம் ஸுத்தந்தரபதா³னிபி ஆனேத்வா விஸேஸவசனம் நித்³தா⁴ரேதப்³ப³ம். ஸேஸவாரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ‘‘ஸேக்கோ²’’தி ஸாமஞ்ஞதோ அதி⁴ட்டா²னம், தம் அவிகப்பேத்வா விஸேஸவசனம் ‘‘காயஸக்கீ² தி³ட்டி²ப்பத்தோ ஸத்³தா⁴விமுத்தோ ஸத்³தா⁴னுஸாரீ த⁴ம்மானுஸாரீ’’தி. ததா² ‘‘ஸேக்கோ²’’தி ஸாமஞ்ஞதோ அதி⁴ட்டா²னம், தம் அவிகப்பேத்வா விஸேஸவசனம் ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸேக்கா²ய ஸம்மாதி³ட்டி²யா ஸமன்னாக³தோ ஹோதி…பே… ஸேக்கே²ன ஸம்மாஸமாதி⁴னா ஸமன்னாக³தோ ஹோதீ’’தி (ஸம். நி. 5.13). ‘‘அரஹ’’ந்தி ஸாமஞ்ஞதோ அதி⁴ட்டா²னம், தம் அவிகப்பேத்வா விஸேஸவசனம் ‘‘உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ பஞ்ஞாவிமுத்தோ (பு. ப. 13.2; 15.1 மாதிகா), தேவிஜ்ஜோ ச²ளபி⁴ஞ்ஞோ’’தி (பு. ப. 7.26, 27 மாதிகா) ச. ‘‘கீ²ணாஸவோ’’தி ஸாமஞ்ஞதோ அதி⁴ட்டா²னம், தம் அவிகப்பேத்வா விஸேஸவசனம் ‘‘காமாஸவாபி சித்தம் விமுச்சித்த², ப⁴வாஸவாபி சித்தம் விமுச்சித்தா²’’திஆதி³ (பாரா. 14). ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ‘‘அபி⁴ஜானாதீ’’தி ஸாமஞ்ஞதோ அதி⁴ட்டா²னம், தம் அவிகப்பேத்வா விஸேஸவசனம் ‘‘மஞ்ஞதீ’’தி. மஞ்ஞனாபா⁴வோ ஹிஸ்ஸ பஹானபடிவேத⁴ஸித்³தோ⁴, பஹானபடிவேதோ⁴ ச பரிஞ்ஞாஸச்சி²கிரியாபா⁴வனாபடிவேதே⁴ஹி ந வினாதி ஸப்³பே³பி அபி⁴ஞ்ஞாவிஸேஸா மஞ்ஞனாபடிக்கே²பேன அத்த²தோ க³ஹிதாவ ஹோந்தீதி. ததா² ‘‘அரஹ’’ந்தி ஸாமஞ்ஞதோ அதி⁴ட்டா²னம், தம் அவிகப்பேத்வா விஸேஸவசனம் ‘‘வீதராக³த்தா வீததோ³ஸத்தா வீதமோஹத்தா’’தி. இமினா நயேன ஸேஸபதே³ஸுபி ஸாமஞ்ஞவிஸேஸனித்³தா⁴ரணா வேதி³தப்³பா³. அயம் அதி⁴ட்டா²னோ ஹாரோ.
14. பரிக்கா²ரஹாரவண்ணனா
‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மமூலபரியாய’’ந்தி ஏத்த² ஸப்³ப³த⁴ம்மா நாம பரியாபன்னத⁴ம்மா, தே குஸலாகுஸலாப்³யாகதபே⁴தே³ன திவிதா⁴. தேஸு குஸலானம் யோனிஸோமனஸிகாரோ அலோபா⁴த³யோ ச ஹேதூ, அகுஸலானம் அயோனிஸோமனஸிகாரோ லோபா⁴த³யோ ச ஹேதூ, அப்³யாகதேஸு விபாகானம் யதா²ஸகம் கம்மம், இதரேஸம் ப⁴வங்க³மாவஜ்ஜனஸமன்னாஹாராதி³ ச ஹேதூ. ஏத்த² ச ஸப்புரிஸூபனிஸ்ஸயாதி³கோ பச்சயோ ஹேதும்ஹி ஏவ ஸமவருள்ஹோ, ஸோ தத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸங்க³ஹிதோதி த³ட்ட²ப்³போ³. ‘‘மூல’’ந்தி வுத்தானம் மஞ்ஞனானம் ஹேதுபா⁴வோ பாளியம் வுத்தோ ஏவ. மஞ்ஞனாஸு பன தண்ஹாமஞ்ஞனாய அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸனா ஹேது. ‘‘ஸஞ்ஞோஜனியேஸு த⁴ம்மேஸு அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸினோ தண்ஹா பவட்³ட⁴தீ’’தி (ஸம். நி. 2.52) ஹி வுத்தம். மானமஞ்ஞனாய தி³ட்டி²விப்பயுத்தலோபோ⁴ ஹேது கேவலம் ஸம்ஸக்³க³வஸேன ‘‘அஹமஸ்மீ’’தி பவத்தனதோ. தி³ட்டி²மஞ்ஞனாய ஏகத்தனயாதீ³னம் அயாதா²வக்³கா³ஹோ ஹேது, அஸ்ஸுதபா⁴வோ புது²ஜ்ஜனபா⁴வஸ்ஸ ஹேது, ஸோ அரியானம் அத³ஸ்ஸனஸீலதாய, ஸா அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவித³தாய, ஸா அரியத⁴ம்மே அவினீததாய ஹேது, ஸப்³பா³ சாயம் ஹேதுபரம்பரா பத²வீஆதீ³ஸு ‘‘ஏதம் மம, ஏஸோஹமஸ்மி, ஏஸோ மே அத்தா’’தி திஸ்ஸன்னம் மஞ்ஞனானம் ஹேது, ஸேக்கா²ரஹாதி³பா⁴வா பன மத்தஸோ ஸப்³ப³ஸோ ச மஞ்ஞனாபா⁴வஸ்ஸ ஹேதூதி. அயம் பரிக்கா²ரோ ஹாரோ.
16. ஸமாரோபனஹாரவண்ணனா
‘‘ஸப்³ப³த⁴ம்மமூலபரியாய’’ந்திஆதீ³ஸு மூலபரியாயக்³க³ஹணேன அஸ்ஸுதவாக³ஹணேன ஸஞ்ஜானனமஞ்ஞனாபரிஞ்ஞாக³ஹணேஹி ச ஸம்கிலேஸத⁴ம்மா த³ஸ்ஸிதா, தே ச ஸங்கே²பதோ திவிதா⁴ தண்ஹாஸம்கிலேஸோ தி³ட்டி²ஸம்கிலேஸோ து³ச்சரிதஸம்கிலேஸோதி. தத்த² தண்ஹாஸம்கிலேஸோ தண்ஹாஸம்கிலேஸஸ்ஸ, தி³ட்டி²ஸம்கிலேஸஸ்ஸ, து³ச்சரிதஸம்கிலேஸஸ்ஸ ச பத³ட்டா²னம், ததா² தி³ட்டி²ஸம்கிலேஸோ தி³ட்டி²ஸம்கிலேஸஸ்ஸ, தண்ஹாஸம்கிலேஸஸ்ஸ, து³ச்சரிதஸம்கிலேஸஸ்ஸ ச பத³ட்டா²னம், து³ச்சரிதஸம்கிலேஸோபி து³ச்சரிதஸம்கிலேஸஸ்ஸ, தண்ஹாஸம்கிலேஸஸ்ஸ, தி³ட்டி²ஸம்கிலேஸஸ்ஸ ச பத³ட்டா²னம். தேஸு தண்ஹாஸம்கிலேஸோ அத்த²தோ லோபோ⁴வ, யோ ‘‘லோபோ⁴ லுப்³ப⁴னா லுப்³பி⁴தத்தம் ஸாராகோ³ ஸாரஜ்ஜனா ஸாரஜ்ஜிதத்த’’ந்திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 389) அனேகேஹி பரியாயேஹி விப⁴த்தோ. ததா² தி³ட்டி²யேவ தி³ட்டி²ஸம்கிலேஸோ, யோ ‘‘தி³ட்டி²க³தம் தி³ட்டி²க³ஹனம் தி³ட்டி²கந்தாரோ தி³ட்டி²விஸூகம் தி³ட்டி²விப்ப²ந்தி³த’’ந்திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 1105) அனேகேஹி பரியாயேஹி, ‘‘ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா’’திஆதி³னா (தீ³. நி. 1.30) த்³வாஸட்டி²யா பபே⁴தே³ஹி ச விப⁴த்தோ. து³ச்சரிதஸம்கிலேஸோ பன அத்த²தோ து³ஸ்ஸீல்யசேதனா சேவ சேதனாஸம்பயுத்தத⁴ம்மா ச, யா ‘‘காயது³ச்சரிதம் வசீது³ச்சரிதம் காயவிஸமம் வசீவிஸம’’ந்தி (விப⁴. 913, 924), ‘‘பாணாதிபாதோ அதி³ன்னாதா³ன’’ந்தி (விப⁴. 913) ச ஆதி³னா அனேகேஹி பரியாயேஹி, அனேகேஹி பபே⁴தே³ஹி ச விப⁴த்தா.
தேஸு தண்ஹாஸம்கிலேஸஸ்ஸ ஸமதோ² படிபக்கோ², தி³ட்டி²ஸம்கிலேஸஸ்ஸ விபஸ்ஸனா, து³ச்சரிதஸம்கிலேஸஸ்ஸ ஸீலம் படிபக்கோ². தே பன ஸீலாத³யோ த⁴ம்மா இத⁴ பரிஞ்ஞாக³ஹணேன ஸேக்க²க்³க³ஹணேன ‘‘அரஹ’’ந்திஆதி³னா அரியதாதி³க்³க³ஹணேன ச க³ஹிதா. தத்த² ஸீலேன து³ச்சரிதஸம்கிலேஸப்பஹானம் ஸிஜ்ஜ²தி, ததா² தத³ங்க³ப்பஹானம் வீதிக்கமப்பஹானஞ்ச, ஸமதே²ன தண்ஹாஸம்கிலேஸப்பஹானம் ஸிஜ்ஜ²தி, ததா² விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம் பரியுட்டா²னப்பஹானஞ்ச. விபஸ்ஸனாய தி³ட்டி²ஸம்கிலேஸப்பஹானம் ஸிஜ்ஜ²தி, ததா² ஸமுச்சே²த³ப்பஹானம் அனுஸயப்பஹானஞ்ச. தத்த² புப்³ப³பா⁴கே³ ஸீலே பதிட்டி²தஸ்ஸ ஸமதோ², ஸமதே² பதிட்டி²தஸ்ஸ விபஸ்ஸனா, மக்³க³க்க²ணே பன ஸமகாலமேவ ப⁴வந்தி. புப்³பே³யேவ ஹி ஸுபரிஸுத்³த⁴காயவசீகம்மஸ்ஸ ஸுபரிஸுத்³தா⁴ஜீவஸ்ஸ ச ஸமத²விபஸ்ஸனா ஆரத்³தா⁴ க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹந்தியோ பரிபாகம் க³ச்ச²ந்தியோ வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனம் பரிப்³ரூஹேந்தி, வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனா பா⁴வனாபாரிபூரிம் க³ச்ச²ந்தீ மக்³கே³ன க⁴டேந்தி மக்³க³க்க²ணே ஸமத²விபஸ்ஸனா பரிபூரேதி. அத² மக்³க³க்க²ணே ஸமத²விபஸ்ஸனாபா⁴வனாபாரிபூரியா அனவஸேஸஸம்கிலேஸத⁴ம்மம் ஸமுச்சி²ந்த³ந்தியோ நிரோத⁴ம் நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரோந்தீதி. அயம் ஸமாரோபனோ ஹாரோ.
ஸோளஸஹாரவண்ணனா நிட்டி²தா.