மூலஸிக்கா²-டீகா

க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²

ஸப்³ப³காமத³த³ம் ஸப்³ப³ரதனே ரதனத்தயம்;

உத்தமம் உத்தமதரம், வந்தி³த்வா வந்த³னாரஹம்.

சரணே ப்³ரஹ்மசாரீனம், ஆசரியானம் ஸிரம் மம;

ட²பேத்வான கரிஸ்ஸாமி, மூலஸிக்க²த்த²வண்ணனம்.

க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²வண்ணனா

தத்தா²தோ³ தாவ ஸப்³ப³ஸக்கதஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸத்துத்தமஸ்ஸ ஸத்து²னோ பணாமம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ ‘‘நத்வா நாத²’’ந்த்யாதி³. நாத²ம் சதூஹி நாத²ங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தம் ப⁴க³வந்தம் நத்வா வந்தி³த்வா ஆதோ³ ஆதி³ம்ஹி உபஸம்பன்னதோ பட்டா²ய நவகேன பி⁴க்கு²னா அது⁴னா பப்³ப³ஜிதேன உபஸம்பன்னேன மூலபா⁴ஸாய மாக³த⁴பா⁴ஸாய ஸிக்கி²தும் ஸமாஸதோ ஸங்கே²பேன மூலஸிக்க²ம் அஹம் பவக்கா²மீதி பிண்ட³த்தோ².

அயம் பன அவயவத்தோ² – நத்வாதி தன்னின்னதப்போணதப்பப்³பா⁴ரோ ஹுத்வா காயவசீமனோத்³வாரேஹி வந்தி³த்வாதி அத்தோ². நாத²தீதி நாதோ², வேனேய்யானம் ஹிதஸுக²ம் மேத்தாயனவஸேன ஆஸீஸதி பத்தே²தீதி அத்தோ², அத² வா நாத²தி வேனேய்யக³தே கிலேஸே உபதாபேதீதி அத்தோ², நாத²தி வா யாசதீதி அத்தோ². ப⁴க³வா ஹி ‘‘ஸாது⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² காலேன காலம் அத்தஸம்பத்திம் பச்சவேக்கே²ய்யா’’திஆதி³னா (அ. நி. 8.7) ஸத்தானம் தம் தம் ஹிதப்படிபத்திம் யாசித்வாபி கருணாய ஸமுஸ்ஸாஹிதோ தே தத்த² நியோஜேதி. பரமேன வா சித்திஸ்ஸரியேன ஸமன்னாக³தோ ஸப்³ப³ஸத்தே ஈஸதி அபி⁴ப⁴வதீதி பரமிஸ்ஸரோ ப⁴க³வா ‘‘நாதோ²’’தி வுச்சதி. ஸப்³போ³ சாயமத்தோ² ஸத்³த³ஸத்தா²னுஸாரதோ வேதி³தப்³போ³. பவக்கா²மீதி பகாரேன கதே²ஸ்ஸாமி. மூலஸிக்கா²தி அதி⁴ஸீலஅதி⁴சித்தஅதி⁴பஞ்ஞாவஸேன திஸ்ஸோபி ஸிக்கா², உபஸம்பன்னஸ்ஸ ஸுப்பதிட்டி²தபா⁴வஸாத⁴னட்டே²ன மூலா ச ஸா ஸிக்கி²தப்³ப³தோ ஸிக்கா² சாதி மூலஸிக்கா². க³ந்த²வஸேனேத்த² ஸங்கி²பித்வா வுத்தத்தா தத்³தீ³பனோ க³ந்தோ² ‘‘மூலஸிக்கா²’’தி வுச்சதி.

தத்த² கதமம் ஸீலம், கதமம் அதி⁴ஸீலம், கதமம் சித்தம், கதமம் அதி⁴சித்தம், கதமா பஞ்ஞா, கதமா அதி⁴பஞ்ஞாதி? வுச்சதே – பஞ்சங்க³அட்ட²ங்க³த³ஸங்க³ஸீலம் தாவ ஸீலமேவ. பாதிமோக்க²ஸம்வரஸீலம் பன ‘‘அதி⁴ஸீல’’ந்தி வுச்சதி. தஞ்ஹி ஸூரியோ விய பஜ்ஜோதானம், ஸினேரு விய பப்³ப³தானம் ஸப்³ப³லோகியஸீலானம் அதி⁴கஞ்சேவ உத்தமஞ்ச. பாதிமோக்க²ஸம்வரதோபி ச மக்³க³ப²லஸம்பயுத்தமேவ ஸீலம் அதி⁴ஸீலம், தம் பன இத⁴ நாதி⁴ப்பேதம். ந ஹி தம் ஸிக்க²ந்தோ மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவதி. காமாவசரானி பன அட்ட² குஸலசித்தானி, லோகியஅட்ட²ஸமாபத்திசித்தானி ச ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா சித்தமேவ. விபஸ்ஸனாபாத³கம் அட்ட²ஸமாபத்திசித்தம் பன ‘‘அதி⁴சித்த’’ந்தி வுச்சதி. தஞ்ஹி ஸப்³ப³லோகியசித்தானம் அதி⁴கஞ்சேவ உத்தமஞ்ச. ததோபி ச மக்³க³ப²லசித்தமேவ அதி⁴சித்தம், தம் பன இத⁴ நாதி⁴ப்பேதம். ந ஹி தம் ஸிக்க²ந்தோ மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவதி. ‘‘அத்தி² தி³ன்னம், அத்தி² யிட்ட²’’ந்திஆதி³னயப்பவத்தம் கம்மஸ்ஸகதாஞாணம் பஞ்ஞா, திலக்க²ணாகாரபரிச்சே²த³கம் பன விபஸ்ஸனாஞாணம் ‘‘அதி⁴பஞ்ஞா’’தி வுச்சதி. ஸா ஹி ஸப்³ப³லோகியபஞ்ஞானம் அதி⁴கா சேவ உத்தமா ச. ததோபி ச மக்³க³ப²லபஞ்ஞாவ அதி⁴பஞ்ஞா, ஸா பன இத⁴ நாதி⁴ப்பேதா. ந ஹி தம் ஸிக்க²ந்தோ மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவதி.

தாஸு தீஸு அதி⁴ஸீலஸிக்கா² சாரித்தவாரித்தவஸேன து³வித⁴ம்பி ஸீலம் யதா²னுஸிட்ட²ம் படிபஜ்ஜமானேன, தப்படிபக்கே² கிலேஸே தத³ங்க³ப்பஹானவஸேன பஜஹந்தேன ஸிக்கி²தப்³பா³. அதி⁴சித்தஸிக்கா² யதா²வுத்தேஸு ஆரம்மணேஸு அபி⁴யோக³வஸேன ஜா²னப்படிபக்கா²னம் நீவரணக³ணானம் விக்க²ம்ப⁴னப்பஹானம் குருமானேன ஸிக்கி²தப்³பா³. அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா² பன யதா²னுரூபம் தத³ங்க³ப்பஹானஸமுச்சே²த³வஸேன ஸானுஸயே கிலேஸே ஸமுச்சி²ந்த³ந்தேன ஸிக்கி²தப்³பா³. தஸ்மா ஸுப்பதிட்டி²தபா⁴வஸாத⁴னட்டே²ன மூலா ச ஸா ஸிக்கி²தப்³ப³தோ ஸிக்கா² சாதி மூலஸிக்கா², கம்மவசனிச்சா²யம் ‘‘மூலஸிக்க²’’ந்தி வுத்தம்.

ஸமாஸீயதே ஸங்கி²பீயதேதி ஸமாஸோ, ததோ ஸமாஸதோ. ஸமக்³கே³ன ஸங்கே⁴ன ஞத்திசதுத்தே²ன கம்மேன அகுப்பேன டா²னாரஹேன உபஸம்பன்னோதி பி⁴க்கு². தத்த² ஸப்³ப³ந்திமேன பரியாயேன பஞ்சவக்³க³கரணீயே கம்மே யாவதிகா பி⁴க்கூ² கம்மப்பத்தா, தேஸம் ஆக³தத்தா, ச²ந்தா³ரஹானம் ச²ந்த³ஸ்ஸ ஆஹடத்தா, ஸம்முகீ²பூ⁴தானஞ்ச அப்படிக்கோஸனதோ ஏகஸ்மிம் கம்மே ஸமக்³க³பா⁴வம் உபக³தேன ஸங்கே⁴ன தீஹி அனுஸ்ஸாவனாஹி ஏகாய ஞத்தியா காதப்³ப³கம்மஸங்கா²தேன ஞத்திசதுத்தே²ன த⁴ம்மிகேன வினயகம்மேன வத்து²ஞத்திஅனுஸ்ஸாவனஸீமாபரிஸாஸம்பத்திஸம்பன்னத்தா அகோபேதப்³ப³தம், அப்படிக்கோஸிதப்³ப³தம் உபக³தேன டா²னாரஹேன காரணாரஹேன ஸத்து²ஸாஸனாரஹேன உபஸம்பன்னோ நாம, உபரிபா⁴வம் ஸமாபன்னோ பத்தோதி அத்தோ². பி⁴க்கு²பா⁴வோ ஹி உபரிபா⁴வோ. தஞ்சேஸ யதா²வுத்தேன கம்மேன ஸமாபன்னத்தா ‘‘உபஸம்பன்னோ’’தி வுச்சதி, தேன பி⁴க்கு²னா. ஊனபஞ்சவஸ்ஸதாய நவகோ, தேன நவகேன அது⁴னா பப்³ப³ஜிதேன, அசிரபப்³ப³ஜிதேனாதி வுத்தம் ஹோதி. ஆதோ³தி ஆதி³ம்ஹியேவாதி அத்தோ², ஆதி³தோ பட்டா²யாதி வா. அபி ச தே²ரோ ‘‘ஆதோ³’’தி வசனேன ஸத்³தா⁴பப்³ப³ஜிதானம் குலபுத்தானம் ஆலஸியதோ³ஸேன, அப்படிபஜ்ஜந்தானம் அஞ்ஞாணதோ³ஸேன ச அஞ்ஞதா² படிபஜ்ஜந்தானம் ஸம்வேக³ம் ஜனேதி. கத²ம்? அதிது³ல்லப⁴ம் க²ணம் ஸமவாயம் படிலபி⁴த்வா தங்க²ணம் ந குஸீதேன வா நிரத்த²ககதா²பஸுதேன வா வீதினாமேதப்³ப³ம், கிம் காதப்³ப³ம்? ஆதி³தோ பட்டா²ய நிரந்தரமேவ தீஸு ஸிக்கா²ஸு ஆத³ரோ ஜனேதப்³போ³தி.

‘‘ஸா மாக³தீ⁴ மூலபா⁴ஸா, நரா யாயாதி³கப்பிகா;

ப்³ரஹ்மானோ சஸ்ஸுதாலாபா, ஸம்பு³த்³தா⁴ சாபி பா⁴ஸரே’’தி. –

வசனதோ மூலபா⁴ஸாயாதி மாக³த⁴மூலாய பா⁴ஸாய, ஸபா⁴வனிருத்தியா பா⁴ஸாயாதி வுத்தம் ஹோதி. ஸிக்கி²துந்தி உக்³க³ண்ஹிதும்.

1. பாராஜிகனித்³தே³ஸவண்ணனா

1. இதா³னி ஸப்³ப³ஸிக்கா²னம் பன மூலபூ⁴தத்தா அதி⁴ஸீலஸிக்கா²வ பட²மம் வுத்தா, தத்ராபி மஹாஸாவஜ்ஜத்தா, மூலச்சே²ஜ்ஜவஸேன பவத்தனதோ ச ஸப்³ப³பட²மம் பாராஜிகம் ஜானிதப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸம் நிமித்த’’ந்த்யாதி³மாஹ. தத்த² மக்³க³த்தயே ஸம் நிமித்தம் பவேஸந்தோ பி⁴க்கு² சுதோதி அத்தோ². ஸம் நிமித்தந்தி அத்தனோ அங்க³ஜாதம், ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³ன ஏகதிலபீ³ஜமத்தம்பி அத்தனோ அங்க³ஜாதந்தி வுத்தம் ஹோதி. பி⁴க்கூ²தி அனிக்கி²த்தஸிக்கோ². மக்³க³த்தயேதி ஏத்த² மனுஸ்ஸாமனுஸ்ஸதிரச்சா²னக³தானம் வஸேன திஸ்ஸோ இத்தி²யோ, தயோ உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகா, தயோ பண்ட³கா, தயோ புரிஸாதி பாராஜிகவத்து²பூ⁴தானம் நிமித்தானம் நிஸ்ஸயா த்³வாத³ஸ ஸத்தா ஹோந்தி. தேஸம் வச்சபஸ்ஸாவமுக²மக்³க³வஸேன தயோ மக்³கா³. தத்த² மனுஸ்ஸித்தி²யா தயோ, அமனுஸ்ஸித்தி²யா தயோ, திரச்சா²னக³தித்தி²யா தயோதி நவ, ததா² மனுஸ்ஸுப⁴தோப்³யஞ்ஜனகாதீ³னம். மனுஸ்ஸபண்ட³காதீ³னம் பன வச்சமுக²மக்³க³வஸேன த்³வே த்³வேதி ச², ததா² மனுஸ்ஸபுரிஸாதீ³னந்தி ஸப்³பே³ஸம் வஸேன திம்ஸ மக்³கா³ ஹோந்தி. தே ஸப்³பே³ பரிக்³க³ஹேத்வா இத⁴ ‘‘மக்³க³த்தயே’’தி வுத்தம், தஸ்மிம் மக்³க³த்தயே, த்³வாத³ஸன்னம் ஸத்தானம் தீஸு மக்³கே³ஸு யத்த² கத்த²சி மக்³கே³தி அத்தோ². சுதோதி ஸக்கத்தா வா ப்³ரஹ்மத்தா வா சுதஸத்தோ விய ஸாஸனதோ சுதோ ஹோதி, பாராஜிகோ ஹோதீதி அத்தோ².

இதா³னி பவேஸனம் நாம ந கேவலம் அத்துபக்கமேனேவ ஹோதி, பரூபக்கமேனாபி ஹோதி, தத்தா²பி ஸேவனசித்தே ஸதி பாராஜிகோ ஹோதீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘‘பவேஸனா’’த்யாதி³ வுத்தம். தஸ்ஸத்தோ² – யோ பி⁴க்கு² பவேஸனட்டி²தஉத்³த⁴ரணபவிட்ட²க்க²ணேஸு அஞ்ஞதரம் க²ணம் சேபி ஸாதி³யம் ஸாதி³யந்தோ ஸசேபி தஸ்மிம் க²ணே ஸேவனசித்தம் உபட்டா²பேந்தோ, சுதோ பாராஜிகோ ஹோதி. யோ பன ஸப்³ப³ஸோ அஸாதி³யந்தோ ஆஸீவிஸமுக²ம் அங்கா³ரகாஸும் பவிட்ட²ம் விய ச மஞ்ஞதி, ஸோ நிப்பராதோ⁴ ஹோதி. ஏத்த² பன டி²தம் நாம ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ஸமயப்பத்தம். பட²மபாராஜிகம்.

2-7. இதா³னி து³தியம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அதி³ன்னம் மானுஸம் ப⁴ண்ட³’’ந்த்யாதி³மாஹ. தத்த² யோ பி⁴க்கு² அதி³ன்னம் மானுஸம் க³ருகம் ப⁴ண்ட³ம் பஞ்சவீஸாவஹாரேஸு யேன கேனசி அவஹாரேன ஆதி³யந்தோ சுதோ ப⁴வேதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அதி³ன்னந்தி யம் கிஞ்சி பரபரிக்³க³ஹிதம் ஸஸ்ஸாமிகம் ப⁴ண்ட³ம், தம் தேஹி ஸாமிகேஹி காயேன வா வாசாய வா ந தி³ன்னந்தி அதி³ன்னம், அனிஸ்ஸட்ட²ம் அபரிச்சத்தம் ரக்கி²தம் கோ³பிதம் மமாயிதம் பரபரிக்³க³ஹிதம். மனுஸ்ஸஸ்ஸ இத³ந்தி மானுஸம், மனுஸ்ஸஸந்தகம், ‘‘ப⁴ண்ட³’’ந்திமினா துல்யாதி⁴கரணம். தே²ய்யாயேகேனாதி தே²ய்யாய ஏகேன, ஏகேன அவஹாரேனாதி அத்தோ². லிங்க³பே⁴த³ம் கத்வா வுத்தம். ‘‘தே²ய்யா கேனசீ’’தி வா பாடோ². தத்த² தே²னோதி சோரோ, தே²னஸ்ஸ பா⁴வோ தே²ய்யா, கரணத்தே² சேதம் பச்சத்தவசனம், தஸ்மா கேனசி தே²ய்யேன அவஹாரேனாதி அத்தோ². ஆதி³யந்தி ஆதி³யந்தோ க³ண்ஹந்தோ. பஞ்சவீஸாவஹாரேஸூதி பஞ்சபஞ்சகே ஸமோதா⁴னேத்வா பஞ்சவீஸதி அவஹாரா. தத்த² பஞ்சபஞ்சகானி நாம நானாப⁴ண்ட³பஞ்சகம் ஏகப⁴ண்ட³பஞ்சகம் ஸாஹத்தி²கபஞ்சகம் புப்³ப³ப்பயோக³பஞ்சகம் தே²ய்யாவஹாரபஞ்சகந்தி.

தத்த² ஸவிஞ்ஞாணகாவிஞ்ஞாணகமிஸ்ஸகப⁴ண்ட³வஸேன நானாப⁴ண்ட³பஞ்சகம், ஸவிஞ்ஞாணகப⁴ண்ட³வஸேன ஏகப⁴ண்ட³பஞ்சகம். தத்த² நானாப⁴ண்ட³வஸேன தாவ ஏவம் வேதி³தப்³போ³ – யோ ஆராமம் அபி⁴யுஞ்ஜதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ஸாமிகஸ்ஸ விமதிம் உப்பாதே³தி, ஆபத்தி து²ல்லச்சயஸ்ஸ. ஸாமிகோ ‘‘ந மய்ஹம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி து⁴ரம் நிக்கி²பதி, ஆபத்தி பாராஜிகஸ்ஸ. அஞ்ஞஸ்ஸ ப⁴ண்ட³ம் ஹரந்தோ ஸீஸே பா⁴ரம் தே²ய்யசித்தோ ஆமஸதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ப²ந்தா³பேதி, ஆபத்தி து²ல்லச்சயஸ்ஸ. க²ந்த⁴ம் ஓரோபேதி, ஆபத்தி பாராஜிகஸ்ஸ. உபனிக்கி²த்தம் ப⁴ண்ட³ம் ‘‘தே³ஹி மே ப⁴ண்ட³’’ந்தி வுச்சமானோ ‘‘நாஹம் க³ண்ஹாமீ’’தி ப⁴ணதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ஸாமிகஸ்ஸ விமதிம் உப்பாதே³தி, ஆபத்தி து²ல்லச்சயஸ்ஸ. ஸாமிகோ ‘‘ந மய்ஹம் த³ஸ்ஸதீ’’தி து⁴ரம் நிக்கி²பதி, ஆபத்தி பாராஜிகஸ்ஸ. ‘‘ஸஹப⁴ண்ட³ஹாரகம் நேஸ்ஸாமீ’’தி பட²மம் பாத³ம் ஸங்காமேதி, ஆபத்தி து²ல்லச்சயஸ்ஸ. து³தியம் பாத³ம் ஸங்காமேதி, ஆபத்தி பாராஜிகஸ்ஸ. த²லட்ட²ம் ப⁴ண்ட³ம் தே²ய்யசித்தோ ஆமஸதி, ஆபத்தி து³க்கடஸ்ஸ. ப²ந்தா³பேதி, ஆபத்தி து²ல்லச்சயஸ்ஸ. டா²னா சாவேதி, ஆபத்தி பாராஜிகஸ்ஸ. அயமேத்த² நானாப⁴ண்ட³வஸேன யோஜனா. ஏகப⁴ண்ட³வஸேன பன ஸஸ்ஸாமிகம் தா³ஸம் வா திரச்சா²னம் வா யதா²வுத்தேன அபி⁴யோகா³தி³னா நயேன ஆதி³யதி வா ஹரதி வா அவஹரதி வா இரியாபத²ம் கோபேதி வா டா²னா சாவேதி வாதி. அயமேத்த² ஏகப⁴ண்ட³வஸேன யோஜனா.

பஞ்ச அவஹாரா ஸாஹத்தி²கோ ஆணத்திகோ நிஸ்ஸக்³கி³யோ அத்த²ஸாத⁴கோ து⁴ரனிக்கே²போதி. தத்த² ஸாஹத்தி²கோ நாம பரஸ்ஸ ப⁴ண்ட³ம் ஸஹத்தா² அவஹரதி. ஆணத்திகோ நாம ‘‘அஸுகஸ்ஸ ப⁴ண்ட³ம் அவஹரா’’தி அஞ்ஞம் ஆணாபேதி. நிஸ்ஸக்³கி³யோ நாம அந்தோஸுங்ககா⁴தே டி²தோ ப³ஹிஸுங்ககா⁴தம் பாதேதி, ஆபத்தி பாராஜிகஸ்ஸ. அத்த²ஸாத⁴கோ நாம ‘‘அஸுகம் ப⁴ண்ட³ம் யதா³ ஸக்கோஸி, ததா³ அவஹரா’’தி ஆணாபேதி. தத்த² ஸசே பரோ அனந்தராயிகோ ஹுத்வா தம் அவஹரதி, ஆணாபகோ ஆணத்திக்க²ணேயேவ பாராஜிகோ ஹோதி, அவஹாரகோ பன அவஹடகாலே, அயம் அத்த²ஸாத⁴கோ. து⁴ரனிக்கே²போ பன உபனிக்கி²த்தப⁴ண்ட³வஸேன வேதி³தப்³போ³தி இத³ம் ஸாஹத்தி²கபஞ்சகம்.

அபரேபி பஞ்ச அவஹாரா புப்³ப³ப்பயோகோ³ ஸஹப்பயோகோ³ ஸம்விதா⁴வஹாரோ ஸங்கேதகம்மம் நிமித்தகம்மந்தி. தத்த² ஆணத்திவஸேன புப்³ப³ப்பயோகோ³ வேதி³தப்³போ³, டா²னாசாவனவஸேன ஸஹப்பயோகோ³. ஸம்விதா⁴வஹாரோ நாம ஸம்ப³ஹுலா பி⁴க்கூ² ‘‘அமுகம் நாம கே³ஹம் க³ந்த்வா, ச²த³னம் வா பி⁴ந்தி³த்வா, ஸந்தி⁴ம் வா சி²ந்தி³த்வா ப⁴ண்ட³ம் ஹரிஸ்ஸாமா’’தி ஸம்வித³ஹித்வா க³ச்ச²ந்தி, தேஸு ஏகோ ப⁴ண்ட³ம் அவஹரதி, தஸ்ஸுத்³தா⁴ரே ஸப்³பே³ஸம் பாராஜிகம். ஸங்கேதகம்மம் நாம ஸஞ்ஜானனகம்மம் காலபரிச்சே²த³வஸேன ஸஞ்ஞாகரணம். ஏத்த² ச ‘‘புரேப⁴த்தம் அவஹரா’’தி வுத்தே அஜ்ஜ வா புரேப⁴த்தம் அவஹரது, ஸ்வே வா அனாக³தே ஸம்வச்ச²ரே வா, நத்தி² விஸங்கேதோ, ஸங்கேதகாரகஸ்ஸ ஆணத்திக்க²ணே, இதரஸ்ஸ டா²னா சாவனேதி ஏவம் ஆபத்தி உபி⁴ன்னம் பாராஜிகஸ்ஸ. நிமித்தகம்மம் நாம ஸஞ்ஞுப்பாத³னத்த²ம் கஸ்ஸசி நிமித்தஸ்ஸ கரணம் அக்கி²னிக²ணனஹத்தா²லங்க⁴னபாணிப்பஹாரஅங்கு³லிபோ²டனகீ³வுன்னாமனஉக்காஸனாதி³னா அனேகப்பகாரம். அவஹாரகோ ஆணாபகேன யம் நிமித்தஸஞ்ஞம் கத்வா வுத்தம், தம் ‘‘ஏத’’ந்தி மஞ்ஞமானோ தமேவ அவஹரதி, உபி⁴ன்னம் பாராஜிகம். யம் ‘‘அவஹரா’’தி வுத்தம், தம் ‘‘ஏத’’ந்தி மஞ்ஞமானோ அஞ்ஞம் தஸ்மிம்யேவ டா²னே ட²பிதம் அவஹரதி, மூலட்ட²ஸ்ஸ அனாபத்தி. இத³ம் புப்³ப³ப்பயோக³பஞ்சகம்.

அபரேபி பஞ்ச அவஹாரா தே²ய்யாவஹாரோ பஸய்ஹாவஹாரோ பரிகப்பாவஹாரோ படிச்ச²ன்னாவஹாரோ குஸாவஹாரோதி. தத்த² யோ கூடமானகூடகஹாபணாதீ³ஹி வஞ்சேத்வா க³ண்ஹாதி, தஸ்ஸேவம் க³ண்ஹதோ அவஹாரோ தே²ய்யாவஹாரோ. யோ ஸந்தஜ்ஜேத்வா ஸயம் த³ஸ்ஸேத்வா தேஸம் ஸந்தகம் க³ண்ஹாதி, யோ வா அத்தனோ பத்தப³லிதோ ச அதி⁴கம் ப³லக்காரேன க³ண்ஹாதி ராஜராஜமஹாமத்தாத³யோ விய, தஸ்ஸேவம் க³ண்ஹதோ அவஹாரோ பஸய்ஹாவஹாரோ. பரிகப்பேத்வா க³ண்ஹதோ பனாவஹாரோ பரிகப்பாவஹாரோ. ஸோ து³விதோ⁴ ப⁴ண்டோ³காஸபரிகப்பவஸேன. தத்ர யோ ‘‘ஸாடகோ சே, க³ண்ஹிஸ்ஸாமி, ஸுத்தம் சே, ந க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’’தி பரிகப்பேத்வா அந்த⁴காரே பஸிப்³ப³கம் க³ண்ஹாதி, தத்ர ஸாடகோ சே, உத்³தா⁴ரேயேவ பாராஜிகம், ஸுத்தம் சே ஹோதி, ரக்க²தி. அயம் ப⁴ண்ட³பரிகப்போ நாம. யோ டா²னம் பரிகப்பேத்வா ப⁴ண்ட³ம் க³ண்ஹாதி, தஸ்ஸ தம் பரிகப்பிதபரிச்சே²த³ம் அதிக்கந்தமத்தே பாராஜிகம். அயம் ஓகாஸபரிகப்போ நாம. ஏவமிமேஸம் த்³வின்னம் பரிகப்பானம் வஸேன பரிகப்பேத்வா க³ண்ஹதோ அவஹாரோ பரிகப்பாவஹாரோ. படிச்சா²தே³த்வா பரஸ்ஸ ப⁴ண்ட³ம் க³ண்ஹதோ அவஹாரோ படிச்ச²ன்னாவஹாரோ நாம. குஸம் ஸங்காமேத்வா அவஹரணம் குஸாவஹாரோ. யோ குஸம் பாதேத்வா சீவரே பா⁴ஜியமானே அத்தனோ கோட்டா²ஸஸ்ஸ ஸமீபே டி²தம் அப்பக்³க⁴தரம் வா மஹக்³க⁴தரம் வா ஸமஸமம் வா பரஸ்ஸ கோட்டா²ஸம் தி³ஸ்வா ஸசே பட²மதரம் பரகோட்டா²ஸதோ குஸத³ண்ட³கம் உத்³த⁴ரதி, அத்தனோ கோட்டா²ஸே பாதேதுகாமதாய உத்³தா⁴ரே ரக்க²தி, பாதனேபி ரக்க²தி, அத்தனோ கோட்டா²ஸதோ பன குஸத³ண்ட³ம் உத்³த⁴ரதி, உத்³தா⁴ரே ரக்க²தி, தம் உத்³த⁴ரித்வா பரகோட்டா²ஸே பாதேந்தஸ்ஸ ஹத்த²தோ முத்தமத்தே பாராஜிகம். அயம் குஸாவஹாரோ நாமாதி இமேஸு பஞ்சவீஸாவஹாரேஸு யேன கேனசி அவஹாரேன க³ண்ஹந்தோ பாராஜிகோ ப⁴வேதி அத்தோ².

க³ருகந்தி பஞ்சமாஸகம். வீஸதிமாஸகோ ஹி கஹாபணோ, கஹாபணஸ்ஸ சதுத்தோ² பா⁴கோ³ பாதோ³ நாம, தஸ்மா பஞ்சமாஸகம் வா பாத³ம் வா க³ருகந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² ‘‘சத்தாரோ வீஹயோ கு³ஞ்ஜா, த்³வே கு³ஞ்ஜா மாஸகோ ப⁴வே’’தி வசனதோ வீஹிவஸேன சத்தாலீஸ வீஹயோ த³ஸ கு³ஞ்ஜா பஞ்சமாஸகோதி வேதி³தப்³போ³. யம் பன ஸாமணேரஸிக்கா²யம் ‘‘வீஸதிவீஹீ’’தி வுத்தம், தம் நேவ பாளியம், ந அட்ட²கதா²யம் அத்தி², வீமம்ஸிதப்³ப³மேதம். து³தியபாராஜிகம்.

8. இதா³னி ததியம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மனுஸ்ஸபாணம் பாணோ’’த்யாதி³ வுத்தம். தத்த² யோ பி⁴க்கு² ‘‘மனுஸ்ஸபாணோ’’ இதி ஜானந்தோ வத⁴கசித்தேன மனுஸ்ஸபாணம் ஜீவிதா வியோஜேதி, ஸோ பி⁴க்கு² ஸாஸனா பாராஜிகோ ஹோதீதி ஸமுதா³யத்தோ².

மனுஸ்ஸபாணந்தி மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் படிஸந்தி⁴சித்தேன ஸஹுப்பன்னம் அதிபரித்தம் கலலரூபம் ஆதி³ம் கத்வா பகதியா வீஸவஸ்ஸஸதாயுகஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ யாவ மரணகாலா ஏத்த²ந்தரே அனுபுப்³பே³ன வுத்³தி⁴ப்பத்தோ அத்தபா⁴வோ, ஏஸோ மனுஸ்ஸபாணோ நாம, ஏவரூபம் மனுஸ்ஸபாணந்தி அத்தோ². பாணோதி ஜானந்தி ‘‘பாணோ’’ இதி ஜானந்தோ ‘‘தம் ஜீவிதா வோரோபேமீ’’தி ஜானந்தோ. வத⁴கசேதஸாதி வத⁴கசித்தேன, இத்த²ம்பூ⁴தே கரணவசனம், வத⁴கசித்தோ ஹுத்வா மரணாதி⁴ப்பாயோ ஹுத்வாதி வுத்தம் ஹோதி. ஜீவிதாதி ஜீவிதிந்த்³ரியதோ. யோதி அனியமவசனம். ஸோதி ஏதேன நியமனம் வேதி³தப்³ப³ம். வியோஜேதீதி வுத்தப்பகாரம் மனுஸ்ஸவிக்³க³ஹம் கலலகாலேபி தாபனமத்³த³னேஹி வா பே⁴ஸஜ்ஜஸம்பதா³னேன வா ததோ வா உத்³த⁴ம்பி தத³னுரூபேன உபக்கமேன ஜீவிதா வியோஜேதீதி அத்தோ². ஸாஸனாதி பராபுப்³ப³ஜிதா⁴துப்பயோகே³ நிஸ்ஸக்கவசனம், தேன ஸத்து²ஸாஸனதோதி அத்தோ². பராஜிதோதி பராஜயமாபன்னோ. ஹோதீதி பாட²ஸேஸோ. ததியபாராஜிகம்.

9. இதா³னி சதுத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஜா²னாதி³பே⁴த³’’ந்த்யாதி³ வுத்தம். தத்த² யோ பி⁴க்கு² அஞ்ஞாபதே³ஸஞ்ச அதி⁴மானஞ்ச வஜ்ஜேத்வா ஹத³யே அஸந்தம் ஜா²னாதி³பே⁴த³ம் த⁴ம்மம் மனுஸ்ஸஜாதிகஸ்ஸ ஸத்தஸ்ஸ வதே³ய்ய, தஸ்மிம் க²ணே ஞாதே ஸோ ததோ ஸாஸனா பாராஜிகோ ஏவ ஹோதீதி அத்தோ².

ஜா²னாதி³பே⁴த³ந்தி ‘‘ஜா²னம் விமோக்கோ² ஸமாதி⁴ ஸமாபத்தி ஞாணத³ஸ்ஸனம் மக்³க³பா⁴வனா ப²லஸச்சி²கிரியா கிலேஸப்பஹானம் வினீவரணதா சித்தஸ்ஸ ஸுஞ்ஞாகா³ரே அபி⁴ரதீ’’தி (பாரா. 198) ஏவம் வுத்தம் ஜா²னாதி³பே⁴த³ம் உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மம். ஹத³யேதி சித்தே. அஸந்தந்தி அஸம்விஜ்ஜமானம். அஞ்ஞாபதே³ஸந்தி ‘‘யோ தே விஹாரே வஸி, ஸோ பி⁴க்கு² பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ லாபீ⁴’’திஆதி³னா நயேன அஞ்ஞாபதே³ஸம் வஜ்ஜேத்வாதி அத்தோ². வினாதி வஜ்ஜனத்தே² நிபாதோ, தஸ்ஸ வஜ்ஜேத்வாதி அத்தோ². அதி⁴மானந்தி ‘‘அதி⁴க³தா மயா’’தி ஏவம் உப்பன்னம் மானந்தி அத்தோ². அதி⁴க³தோ மானோதி விக்³க³ஹோ, தம் அதி⁴மானம் வஜ்ஜேத்வாதி அத்தோ². மனுஸ்ஸஜாதிஸ்ஸாதி மனுஸ்ஸஜாதிகஸ்ஸ, ந தே³வப்³ரஹ்மாதீ³ஸு அஞ்ஞதரஸ்ஸாதி அத்தோ². வதே³ய்யாதி ஆரோசேய்ய. ஞாதக்க²ணேதி ஞாதே க²ணேதி சே²தோ³, தஸ்மிம் தேனாரோசிதக்க²ணே மனுஸ்ஸஜாதிகேன ஞாதேதி அத்தோ². தேனாதி நிஸ்ஸக்கே கரணவசனம், ததோ ஸாஸனதோ பாராஜிகோதி அத்தோ². சதுத்த²பாராஜிகம்.

பாராஜிகனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

2. க³ருகாபத்தினித்³தே³ஸவண்ணனா

10. இதா³னி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் பகாஸேதும் ‘‘மோசேதுகாமசித்தேனா’’திஆதி³மாரத்³த⁴ம். தத்த² மோசேதும் காமேதீதி மோசேதுகாமம், மோசேதுகாமஞ்ச தம் சித்தஞ்சாதி மோசேதுகாமசித்தம், தேன, மோசனஸ்ஸாத³சித்தேனாதி அத்தோ². ஏகாத³ஸன்னஞ்ஹி ராகா³னம் ஏகேன மோசனஸ்ஸாதே³ன ஆபத்தி ஹோதீதி வுத்தம் ஹோதி.

தத்ரிமே ஏகாத³ஸ அஸ்ஸாதா³ மோசனஸ்ஸாதோ³ முச்சனஸ்ஸாதோ³ முத்தஸ்ஸாதோ³ மேது²னஸ்ஸாதோ³ ப²ஸ்ஸஸ்ஸாதோ³ கண்டூ³வனஸ்ஸாதோ³ த³ஸ்ஸனஸ்ஸாதோ³ நிஸஜ்ஜஸ்ஸாதோ³ வாசஸ்ஸாதோ³ கே³ஹஸிதபேமம் வனப⁴ங்கி³யந்தி. தத்த² மோசனஸ்ஸாத³சேதனாய சேதேந்தோ சேவ அஸ்ஸாதே³ந்தோ ச உபக்கமதி, முச்சதி, ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ, ந முச்சதி சே, து²ல்லச்சயம். ஸசே பன ஸயனகாலே ராக³பரியுட்டி²தோ ஹுத்வா ஊருனா வா முட்டி²னா வா அங்க³ஜாதம் கா³ள்ஹம் பீளேத்வா மோசனத்தா²ய ஸஉஸ்ஸாஹோ ஸுபதி, ஸுபந்தஸ்ஸ சஸ்ஸ அஸுசி முச்சதி, ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. முச்சனஸ்ஸாதே³ அத்தனோ த⁴ம்மதாய முச்சமானம் அஸ்ஸாதே³தி, ந உபக்கமதி, முச்சதி, அனாபத்தி. முத்தஸ்ஸாதே³ அத்தனோ த⁴ம்மதாய முத்தே டா²னா சுதே அஸுசிம்ஹி பச்சா² அஸ்ஸாதே³ந்தஸ்ஸ வினா உபக்கமேன முச்சதி, அனாபத்தி. மேது²னஸ்ஸாதே³ மேது²னராகே³ன மாதுகா³மம் க³ண்ஹாதி, தேன அஸுசி முச்சதி, அனாபத்தி, து³க்கடம் பன ஆபஜ்ஜதி. ப²ஸ்ஸஸ்ஸாதோ³ து³விதோ⁴ அஜ்ஜ²த்திகோ பா³ஹிரோ சாதி. தத்த² அத்தனோ நிமித்தம் ‘‘த²த்³த⁴ம், முது³கந்தி ஜானிஸ்ஸாமீ’’தி வா லோலபா⁴வேன வா கீளாபயதோ அஸுசி முச்சதி, அனாபத்தி. பா³ஹிரப²ஸ்ஸஸ்ஸாதே³ பன காயஸம்ஸக்³க³ராகே³ன இத்தி²ம் பு²ஸதோ, ஆலிங்க³தோ ச அஸுசி முச்சதி, அனாபத்தி, காயஸம்ஸக்³க³ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் பன ஆபஜ்ஜதி.

கண்டூ³வனஸ்ஸாதே³ த³த்³து³கச்சு²பிளகபாணகாதீ³னம் அஞ்ஞதரேன க²ஜ்ஜமானம் நிமித்தம் கண்டூ³வனஸ்ஸாதே³ன கண்டூ³வதோ அஸுசி முச்சதி, அனாபத்தி. த³ஸ்ஸனஸ்ஸாதே³ இத்தி²யா அனோகாஸம் உபனிஜ்ஜா²யதோ அஸுசி முச்சதி, அனாபத்தி, து³க்கடம் பன ஹோதி. நிஸஜ்ஜஸ்ஸாதே³ மாதுகா³மேன ஸத்³தி⁴ம் ரஹோ நிஸின்னஸ்ஸ முத்தேபி அனாபத்தி, ரஹோனிஸஜ்ஜாபத்தி பன ஹோதி. வாசஸ்ஸாதே³ மாதுகா³மம் மேது²னப்படிஸம்யுத்தாஹி வாசாஹி ஓபா⁴ஸந்தஸ்ஸ முத்தேபி அனாபத்தி, து³ட்டு²ல்லவாசாஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் பன ஆபஜ்ஜதி. கே³ஹஸிதபேமே மாதாதீ³னம் மாதாதி³பேமேன ஆலிங்க³னாதி³ம் கரோந்தஸ்ஸ முத்தேபி அனாபத்தி. வனப⁴ங்க³ம் ஸந்த²வகரணத்தா²ய இத்தி²யா பேஸிதபுப்பா²தி³வனப⁴ங்க³ஸஞ்ஞிதம் பண்ணாகாரம் ‘‘இத்த²ன்னாமாய இமம் பேஸித’’ந்தி அஸ்ஸாதே³ன ஆமஸந்தஸ்ஸ முத்தேபி அனாபத்தீதி. ஏவமேதேஸு மோசனஸ்ஸாதே³ன ஆபத்தி ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மோசேது…பே… நா’’தி வுத்தம். அத² வா மோசேதுகாமம் சித்தம் யஸ்ஸ ஸோயம் மோசேதுகாமசித்தோ, தேன, இத்த²ம்பூ⁴தே கரணவசனம், மோசேதுகாமசித்தோ ஹுத்வாதி அத்தோ².

உபக்கம்மாதி ஹத்தா²தீ³ஸு யேன கேனசி நிமித்தே உபக்கமித்வாதி அத்தோ². விமோசயந்தி யம் அந்தமஸோ ஏகா கு²த்³த³கமக்கி²கா பிவேய்ய, தத்தகம்பி விமோசேந்தோதி அத்தோ². ஸுக்கந்தி நீலபீதலோஹிதோதா³ததக்கதேலத³ககீ²ரத³தி⁴ஸப்பிவண்ணஸங்கா²தேஸு த³ஸவிதே⁴ஸு ஸுக்கேஸு யம் கிஞ்சி ஸுக்கம். அஞ்ஞத்ர ஸுபினாதி யா ஸுபினந்தே ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி² ஹோதி, தம் ட²பேத்வாதி அத்தோ². ஸமணோதி யோ கோசி உபஸம்பன்னோ. க³ருகந்தி ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம். பு²ஸேதி ஆபஜ்ஜேய்யாதி அத்தோ². சேதனா உபக்கமோ முச்சனந்தி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னீதி. ஸுக்கவிஸ்ஸட்டி²ஸிக்கா²பத³ம்.

11. இதா³னி காயஸம்ஸக்³க³ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘காயஸம்ஸக்³க³ராகே³னா’’திஆதி³மாரத்³த⁴ம். பி⁴க்கு² மனுஸ்ஸித்தி²யா மனுஸ்ஸித்தி²ஸஞ்ஞீ ஹுத்வா காயஸம்ஸக்³க³ராகே³ன உபக்கமித்வா மனுஸ்ஸித்தி²ம் பராமஸந்தோ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் ஆபஜ்ஜேய்யாதி யோஜனா. தத்த² காயஸம்ஸக்³க³ராகே³னாதி ஹத்த²க்³க³ஹணாதி³காயஸம்ப²ஸ்ஸேன ராகே³ன காயமிஸ்ஸராகே³ன. மனுஸ்ஸித்தி²ந்தி தத³ஹுஜாதம்பி ஜீவமானகமனுஸ்ஸித்தி²ம். பராமஸந்தி பராமஸந்தோ, இத்தீ²தி ஸஞ்ஞா இத்தி²ஸஞ்ஞா, ஸா அஸ்ஸ அத்தீ²தி இத்தி²ஸஞ்ஞீ, இத்தி²ஸஞ்ஞீ ஹுத்வாதி அத்தோ². மனுஸ்ஸித்தீ², இத்தி²ஸஞ்ஞிதா, காயஸம்ஸக்³க³ராகோ³, தேன ராகே³ன வாயாமோ, ஹத்த²க்³கா³ஹாதி³ஸமாபஜ்ஜனந்தி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி. காயஸம்ஸக்³க³ஸிக்கா²பத³ம்.

12. இதா³னி து³ட்டு²ல்லம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘து³ட்டு²ல்லவாசஸ்ஸாதே³னா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² து³ட்டு²ல்லவாசஸ்ஸாதே³னாதி வச்சமக்³க³பஸ்ஸாவமக்³க³மேது²னத⁴ம்மப்படிஸம்யுத்தவாசஸ்ஸாத³ராகே³ன. மக்³க³ம் வாரப்³ப⁴ மேது²னந்தி வச்சமக்³க³பஸ்ஸாவமக்³கா³னம் அஞ்ஞதரம் மக்³க³ம் வா மேது²னம் வா ஆரப்³பா⁴தி அத்தோ². ஓபா⁴ஸந்தோதி அவபா⁴ஸந்தோ. மனுஸ்ஸித்தி²ந்தி விஞ்ஞும் படிப³லம் ஸுபா⁴ஸிதது³ப்³பா⁴ஸிதம் து³ட்டு²ல்லாது³ட்டு²ல்லம் ஸல்லக்க²ணஸமத்த²ம் மனுஸ்ஸித்தி²ம். ஸுணமானந்தி ஸுணந்திம். இமினா படிப³லாயபி இத்தி²யா அவிஞ்ஞத்திபதே² டி²தாய தூ³தேன வா பண்ணேன வா ஆரோசேந்தஸ்ஸ து³ட்டு²ல்லவாசாபத்தி ந ஹோதீதி தீ³பிதம் ஹோதி. மனுஸ்ஸித்தீ², இத்தி²ஸஞ்ஞிதா, து³ட்டு²ல்லவாசஸ்ஸாத³ராகோ³, தேன ராகே³ன ஓபா⁴ஸனம், தங்க²ணவிஜானனந்தி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி. து³ட்டு²ல்லவாசஸ்ஸாத³ஸிக்கா²பத³ம்.

13. இதா³னி அத்தகாமபாரிசரியம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘வண்ண’’ந்த்யாதி³ வுத்தம். தத்த² யோ பி⁴க்கு² அத்தனோ காமபாரிசரியாய வண்ணம் வத்வா மேது²னராகே³ன இத்தி²ம் மேது²னம் யாசமானோ க³ரும் பு²ஸேதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. வண்ணம் வத்வாதி கு³ணம் ஆனிஸம்ஸம் பகாஸேத்வா. அத்தனோகாமபாரிசரியாயாதி மேது²னத⁴ம்மஸங்கா²தேன காமேன பாரிசரியா காமபாரிசரியா, அத்தனோ அத்தா²ய காமபாரிசரியா அத்தனோகாமபாரிசரியா, அலுத்தஸமாஸோயம். அத² வா அத்தனோதி கத்வத்தே² ஸாமிவசனம், அத்தனோ காமிதா இச்சி²தாதி அத்தனோகாமா, ஸயம் மேது²னராக³வஸேன பத்தி²தாதி அத்தோ², அத்தனோகாமா ச ஸா பாரிசரியா சாதி அத்தனோகாமபாரிசரியா, தாய அத்தனோகாமபாரிசரியாய, ‘‘ஏதத³க்³க³ம், ப⁴கி³னி, பாரிசரியானம், யா மாதி³ஸம் ஸீலவந்தம் கல்யாணத⁴ம்மம் ப்³ரஹ்மசாரிம் ஏதேன த⁴ம்மேன பரிசரேய்யா’’தி ஏவம் வண்ணம் வத்வாதி அத்தோ². யாசதா⁴துனோ த்³விகம்மிகத்தா ‘‘இத்தி²ம் மேது²னம் யாசமானோ’’தி வுத்தம். தத்த² இத்தி²ந்தி து³ட்டு²ல்லோபா⁴ஸனே வுத்தப்பகாரம் இத்தி²ம். மனுஸ்ஸித்தீ², இத்தி²ஸஞ்ஞிதா, அத்தகாமபாரிசரியாய ராகோ³, தேன ராகே³ன வண்ணப⁴ணனம், தங்க²ணவிஜானனந்தி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி. அத்தகாமபாரிசரியஸிக்கா²பத³ம்.

14. இதா³னி ஸஞ்சரித்தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸந்தே³ஸ’’ந்த்யாதி³மாரத்³த⁴ம். தத்த² பி⁴க்கு² புரிஸஸ்ஸ வா ஸந்தே³ஸம், இத்தி²யா வா ஸந்தே³ஸம் படிக்³க³ஹேத்வா வீமம்ஸித்வா பச்சாஹரந்தோ க³ருகம் பு²ஸேதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² ஸந்தே³ஸந்தி ‘‘க³ச்ச², ப⁴ந்தே, இத்த²ன்னாமம் மாதுரக்கி²தம் ப்³ரூஹி ‘ஹோஹி கிர இத்த²ன்னாமஸ்ஸ ப⁴ரியா த⁴னக்கீதா’’தி (பாரா. 305) ஏவம் வுத்தம் புரிஸஸ்ஸ ஸாஸனம், ‘‘க³ச்ச², ப⁴ந்தே, இத்த²ன்னாமம் புரிஸம் ப்³ரூஹி ‘அஹம் தஸ்ஸ ப⁴ரியா ப⁴விஸ்ஸாமீ’’தி (பாரா. 326-327 தோ²கம் விஸதி³ஸம்) ஏவம் வுத்தம் இத்தி²யா ஸாஸனம். படிக்³க³ண்ஹித்வாதி ‘‘ஸாது⁴ உபாஸகா’’தி வா ‘‘ஹோதூ’’தி வா ‘‘ஆரோசேஸ்ஸாமீ’’தி வா யேன கேனசி ஆகாரேன வசீபே⁴த³ம் கத்வா வா ஸீஸகம்பனாதீ³ஹி வா படிக்³க³ண்ஹித்வா ஸம்படிச்சி²த்வாதி அத்தோ². வீமம்ஸித்வாதி வுத்தப்பகாரேன ஸாஸனம் க³ஹேத்வா புரிஸஸ்ஸ வா இத்தி²யா வா தேஸம் அவஸ்ஸாரோசனகானம் மாதாபிதாபா⁴தாப⁴கி³னிஆதீ³னம் வா ஆரோசேத்வாதி அத்தோ². ஹரம்பச்சாதி ஏத்த² ‘‘பச்சாஹர’’ந்தி வத்தப்³பே³ ச²ந்த³ஹானிப⁴யா ஹர-ஸத்³த³ம் புப்³ப³னிபாதம் கத்வா வுத்தந்தி த³ட்ட²ப்³ப³ம். யத்த² பஹிதேன தத்த² க³ந்த்வா தேன ஆரோசிதா ஸா இத்தீ² ‘‘ஸாதூ⁴’’தி ஸம்படிச்ச²து வா படிக்கி²பது வா லஜ்ஜாய வா துண்ஹீ ஹோது, புன ஆக³ந்த்வா தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ஹரந்தோ ஏத்தாவதா இமாய படிக்³க³ஹணாரோசனப்பச்சாஹரணஸங்கா²தாய திவங்க³ஸம்பத்தியா ஸோ பி⁴க்கு² ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் ஆபஜ்ஜேய்யாதி அத்தோ². தேஸம் மனுஸ்ஸஜாதிகதா, அலம்வசனீயதா, படிக்³க³ண்ஹனவீமம்ஸனப்பச்சாஹரணானீதி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி. ஸஞ்சரித்தஸிக்கா²பத³ம்.

15. இதா³னி அமூலகம் பகாஸேதும் ‘‘சாவேதுகாமோ’’திஆதி³மாரத்³த⁴ம். சாவேதுகாமோ பி⁴க்கு² அமூலந்திமவத்து²னா அஞ்ஞம் ஸுணமானம் பி⁴க்கு²ம் சோதே³ந்தோ வா சோதா³பேந்தோ வா க³ரும் பு²ஸேதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² சாவேதுகாமோதி ப்³ரஹ்மசரியா சாவேதுகாமோ. சோதே³ந்தோதி ‘‘த்வம் பாராஜிகம் த⁴ம்மம் ஆபன்னோஸி, அஸ்ஸமணோஸி, அஸக்யபுத்தியோஸீ’’திஆதீ³ஹி வசனேஹி ஸயம் சோதே³ந்தோதி அத்தோ². ஏவம் சோதே³ந்தஸ்ஸ வாசாய வாசாய ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ. அமூலந்திமவத்து²னாதி யம் சோத³கேன சுதி³தகம்ஹி புக்³க³லே அதி³ட்ட²ம் அஸுதம் அபரிஸங்கிதம், இத³ம் ஏதேஸம் த³ஸ்ஸனஸவனபரிஸங்கிதஸங்கா²தானம் மூலானம் அபா⁴வதோ நாஸ்ஸ மூலந்தி அமூலம், அந்திமம் வத்து² யஸ்ஸ பாராஜிகஸ்ஸ ததி³த³ம் அந்திமவத்து², அமூலஞ்ச தம் அந்திமவத்து² சேதி அமூலந்திமவத்து², தேன அமூலந்திமவத்து²னா, பி⁴க்கு²னோ அனுரூபேஸு ஏகூனவீஸதியா பாராஜிகேஸு அஞ்ஞதரேனாதி அத்தோ². சோதா³பயந்தி சோதா³பயந்தோ, தஸ்ஸ ஸமீபே ட²த்வா அஞ்ஞம் பி⁴க்கு²ம் ஆணாபேத்வா சோதா³பேந்தோ தஸ்ஸ ஆணத்தஸ்ஸ வாசாய வாசாய க³ரும் பு²ஸேதி அத்தோ². ஸுணமானந்தி இமினா பரம்முகா² தூ³தேன வா பண்ணேன வா சோதே³ந்தஸ்ஸ ந ருஹதீதி தீ³பிதம் ஹோதி. பரம்முகா² பன ஸத்தஹி ஆபத்திக்க²ந்தே⁴ஹி வத³ந்தஸ்ஸ து³க்கடம். யம் சோதே³தி, தஸ்ஸ உபஸம்பன்னோதி ஸங்க்²யூபக³மனம், தஸ்மிம் ஸுத்³த⁴ஸஞ்ஞிதா, யேன பாராஜிகேன சோதே³தி, தஸ்ஸ தி³ட்டா²தி³வஸேன அமூலகதா, சாவனாதி⁴ப்பாயேன ஸம்முகா² சோத³னா, தஸ்ஸ தங்க²ணவிஜானனந்தி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி. அமூலகஸிக்கா²பத³ம்.

16. இதா³னி அஞ்ஞபா⁴கி³யம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘லேஸமத்த’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² லேஸமத்தமுபாதா³யாதி ஜாதினாமகோ³த்தலிங்கா³பத்திபத்தசீவரூபஜ்ஜா²யாசரியஸேனாஸனலேஸஸங்கா²தேஸு த³ஸஸு லேஸேஸு யோ தஸ்மிம் புக்³க³லே தி³ஸ்ஸதி, தம் லேஸமத்தம் உபாதா³ய நிஸ்ஸாய பி⁴க்கு²ம் ப்³ரஹ்மசரியா சாவேதுகாமோ அமூலந்திமவத்து²னா ஸுணமானம் பி⁴க்கு²ம் சோதே³ந்தோ க³ரும் பு²ஸேதி அத்தோ². கத²ம்? அஞ்ஞோ க²த்தியஜாதிகோ இமினா சோத³கேன பாராஜிகம் த⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பஜ்ஜந்தோ தி³ட்டோ² ஹோதி, ஸோ அஞ்ஞம் அத்தனோ வேரிம் க²த்தியஜாதிகம் பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸித்வா தம் க²த்தியஜாதிலேஸம் க³ஹேத்வா ஏவம் ‘‘க²த்தியோ மயா தி³ட்டோ² பாராஜிகம் த⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பஜ்ஜந்தோ, த்வம் க²த்தியோ பாராஜிகம் த⁴ம்மம் ஆபன்னோஸீ’’தி வா ‘‘த்வம் ஸோ க²த்தியோ, நாஞ்ஞோ, பாராஜிகம் த⁴ம்மம் அஜ்ஜா²பன்னோஸீ’’தி வா சோதே³தி, ஏவம் நாமலேஸாத³யோபி வேதி³தப்³பா³. அங்கா³னி பனேத்த² அனந்தரஸதி³ஸானி. அஞ்ஞபா⁴கி³யஸிக்கா²பத³ம்.

க³ருகாபத்தினித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. நிஸ்ஸக்³கி³யனித்³தே³ஸவண்ணனா

17. இதா³னி சீவரவிதி⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘விகப்பன’’ந்த்யாதி³முத்³த⁴டம். யோ பி⁴க்கு² அகாலசீவரம் விகப்பனஞ்ச அதி⁴ட்டா²னஞ்ச அகத்வா த³ஸாஹம் அதிக்காமேதி, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ நிஸ்ஸக்³கி³யம் ஸியாதி பிண்ட³த்தோ². தத்த² அகாலசீவரந்தி அகாலே சீவரம், கோ²மம் கப்பாஸிகம் கோஸேய்யம் கம்ப³லம் ஸாணம் ப⁴ங்க³ந்தி ஜாதிதோ ச² சீவரானி, து³கூலம் பட்டுண்ணம் ஸோமாரபட்டம் சீனபட்டம் இத்³தி⁴ஜம் தே³வதி³ன்னந்தி இமானி பன ச² அனுலோமசீவரானி. தேஸு து³கூலம் ஸாணஸ்ஸ அனுலோமம் வாகமயத்தா. பட்டுண்ணாதீ³னி தீணி கோஸேய்யஸ்ஸ அனுலோமானி பாணகேஹி கதஸுத்தமயத்தா. இத்³தி⁴ஜாதீ³னி த்³வயானி கோ²மாதீ³னம் அனுலோமானி தேஸமஞ்ஞதரபா⁴வதோ. இமேஸம் ச²ன்னம் சீவரானம் அஞ்ஞதரம் அகாலசீவரம்.

விகப்பனமதி⁴ட்டா²னந்தி ஏத்த² பன விகப்பனூபக³ம் அதி⁴ட்டா²னூபக³ஞ்ச ஏவம் வேதி³தப்³ப³ம். தத்ராயம் பாளி – ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, ஆயாமேன அட்ட²ங்கு³லம் ஸுக³தங்கு³லேன சதுரங்கு³லவித்த²தம் பச்சி²மசீவரம் விகப்பேது’’ந்தி (மஹாவ. 358). மஜ்ஜி²மஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ தீ³க⁴ஸோ த்³வே வித³த்தி²யோ, திரியம் வித³த்தி². த்³வே விகப்பனா ஸம்முகா²விகப்பனா ச பரம்முகா²விகப்பனா ச. கத²ம்? ‘‘இமம் சீவரம் துய்ஹம் விகப்பேமீ’’தி வத்தப்³ப³ம், அயம் ஸம்முகா²விகப்பனா. ‘‘மய்ஹம் ஸந்தகம் பரிபு⁴ஞ்ஜ வா விஸ்ஸஜ்ஜேஹி வா யதா²பச்சயம் வா கரோஹீ’’தி, ஏகஸ்ஸ ஸந்திகே ‘‘இமம் சீவரம் திஸ்ஸஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ விகப்பேமீ’’தி வத்தப்³ப³ம், அயம் அபராபி ஸம்முகா²விகப்பனா. தேன பி⁴க்கு²னா ‘‘திஸ்ஸஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸந்தகம் பரிபு⁴ஞ்ஜ வா விஸ்ஸஜ்ஜேஹி வா யதா²பச்சயம் வா கரோஹீ’’தி, ‘‘இமம் சீவரம் துய்ஹம் விகப்பனத்தா²ய த³ம்மீ’’தி வத்தப்³ப³ம், தேன வத்தப்³போ³ ‘‘கோ தே மித்தோ வா ஸந்தி³ட்டோ² வா ஸம்ப⁴த்தோ வா’’தி, ததோ இதரேன ‘‘திஸ்ஸோ பி⁴க்கூ²’’தி வத்தப்³ப³ம், புன தேன ‘‘அஹம் திஸ்ஸஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³ம்மீ’’தி வத்தப்³ப³ம், அயம் பரம்முகா²விகப்பனா. ‘‘திஸ்ஸஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸந்தகம் பரிபு⁴ஞ்ஜ வா விஸ்ஸஜ்ஜேஹி வா யதா²பச்சயம் வா கரோஹீ’’தி வுத்தே பச்சுத்³தா⁴ரோ நாம ஹோதி. ப³ஹுகே ‘‘இமானீ’’தி, அஹத்த²பாஸே ‘‘ஏதம், ஏதானீ’’தி வா. ஏவம் விகப்பனஞ்ச அகத்வாதி அத்தோ².

திசீவரஸ்ஸ பன பமாணம் உக்கட்ட²பரிச்சே²தே³ன ஸுக³தசீவரதோ ஊனகம் வட்டதி, லாமகபரிச்சே²தே³ன ஸங்கா⁴டியா, உத்தராஸங்க³ஸ்ஸ ச தீ³க⁴தோ முட்டி²பஞ்சகம், திரியம் முட்டி²த்திகம், அந்தரவாஸகோ தீ³க⁴தோ முட்டி²பஞ்சகோ, திரியம் த்³விஹத்தோ²பி அட்³ட⁴தேய்யோ வா வட்டதி. வுத்தப்பமாணதோ அதி⁴கஞ்ச ஊனகஞ்ச ‘‘பரிக்கா²ரசோள’’ந்தி அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ம். த்³வே சீவரஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னா காயேன வா அதி⁴ட்டே²தி, வாசாய வா அதி⁴ட்டே²தி. திசீவரம் அதி⁴ட்ட²ஹந்தேன ரஜித்வா கப்பபி³ந்து³ம் த³த்வா புராணஸங்கா⁴டிம் ‘‘இமம் ஸங்கா⁴டிம் பச்சுத்³த⁴ராமீ’’தி பச்சுத்³த⁴ரித்வா நவம் ஸங்கா⁴டிம் ஹத்தே²ன க³ஹேத்வா ‘‘இமம் ஸங்கா⁴டிம் அதி⁴ட்டா²மீ’’தி சித்தேன ஆபோ⁴க³ம் கத்வா காயவிகாரம் கரோந்தேன காயேன அதி⁴ட்டா²தப்³பா³, இத³ம் காயேன அதி⁴ட்டா²னம். தம் யேன கேனசி ஸரீராவயவேன அபு²ஸந்தஸ்ஸ ந வட்டதி. வாசாய அதி⁴ட்டா²னம் பன வசீபே⁴த³ம் கத்வா வாசாய அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ம், ஸசே ஹத்த²பாஸே ‘‘இமம் ஸங்கா⁴டிம் அதி⁴ட்டா²மீ’’தி, ஸசே அஹத்த²பாஸே ட²பிதட்டா²னம் ஸல்லக்கே²த்வா ‘‘ஏதம் ஸங்கா⁴டிம் அதி⁴ட்டா²மீ’’தி வாசா பி⁴ந்தி³தப்³பா³. ஏஸ நயோ உத்தராஸங்கே³, அந்தரவாஸகே ச. திசீவராதீ³னி ஸப்³பா³னி ஏகதோ கத்வா ‘‘இமானி சீவரானி பரிக்கா²ரசோளானி அதி⁴ட்டா²மீ’’தி அதி⁴ட்டா²தும்பி வட்டதீதி. ஏவம் அதி⁴ட்டா²னஞ்ச அகத்வாதி அத்தோ².

த³ஸ அஹானி த³ஸாஹம். அதிமாபேதீதி அதிக்காமேதி. தஸ்ஸாதி தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ. நிஸ்ஸக்³கி³யந்தி நிஸ்ஸஜ்ஜனம் நிஸ்ஸக்³கி³யம், புப்³ப³பா⁴கே³ கத்தப்³ப³ஸ்ஸ வினயகம்மஸ்ஸேதம் நாமம், நிஸ்ஸக்³கி³யமஸ்ஸ அத்தீ²தி நிஸ்ஸக்³கி³யம், கிம் தம்? பாசித்தியம், தம் அதிக்காமயதோ ஸஹனிஸ்ஸக்³கி³யவினயகம்மம் பாசித்தியம் ஸியா, அயமேத்த² அத்தோ². தம் பனேதம் சீவரம் யம் தி³வஸம் உப்பன்னம், தஸ்ஸ யோ அருணோ, ஸோ உப்பன்னதி³வஸனிஸ்ஸிதோ, தஸ்மா சீவருப்பாத³தி³வஸேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகாத³ஸே அருணுக்³க³மனே த³ஸாஹாதிக்கமிதம் ஹோதீதி. சீவரஸ்ஸ அத்தனோ ஸந்தகதா, ஜாதிப்பமாணயுத்ததா, சி²ன்னபலிபோ³த⁴பா⁴வோ, அதிரேகசீவரதா, த³ஸாஹாதிக்கமோதி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி. பட²மகதி²னஸிக்கா²பத³ம்.

18. இதா³னி து³தியம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘பி⁴க்கு²ஸம்முதியா’’த்யாதி³மாரத்³த⁴ம். யோ பி⁴க்கு²ஸம்முதிம் வஜ்ஜேத்வா காலஞ்ச வினா அதி⁴ட்டி²தம் திசீவரம் ஏகாஹம் அதிக்கமாபேதி, தஸ்ஸ நிஸ்ஸக்³கி³யம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² பி⁴க்கு²ஸம்முதியாஞ்ஞத்ராதி யம் ஸங்கோ⁴ கி³லானஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ திசீவரேன விப்பவாஸஸம்முதிம் தே³தி, தம் ட²பேத்வா. திசீவரமதி⁴ட்டி²தந்தி கரணத்தே² உபயோக³வசனம், தேன திசீவராதி⁴ட்டா²னனயேன அதி⁴ட்டி²தேஸு ஸங்கா⁴டிஆதீ³ஸு யேன கேனசி சீவரேன. ஏகாஹந்தி ஏகரத்தம். அதிமாபேதீதி விப்பவஸதி, வியுத்தோ வஸதீதி அத்தோ². தஸ்ஸ அலத்³த⁴ஸம்முதிகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏகரத்தம்பி சீவரேன விப்பவாஸதோ நிஸ்ஸக்³கி³யம் பாசித்தியம் ஸியாதி அத்தோ². ஸமயம் வினாதி சீவரகாலம் வஜ்ஜேத்வா. அதி⁴ட்டி²தசீவரதா, அனத்த²தகதி²னதா, அலத்³த⁴ஸம்முதிதா, ரத்திவிப்பவாஸோதி இமானேத்த² சத்தாரி அங்கா³னி. து³தியகதி²னஸிக்கா²பத³ம்.

19. இதா³னி புராணசீவரம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘அஞ்ஞாதிகா’’த்யாதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² அஞ்ஞாதிகாதி அஞ்ஞாதிகாய ‘‘படிஸங்கா² யோனிஸோ’’திஆதீ³ஸு விய, அஞ்ஞாதிகாய நேவ மாதுஸம்ப³ந்தே⁴ன ந பிதுஸம்ப³ந்தே⁴ன ஸம்ப³த்³தா⁴யாதி வுத்தம் ஹோதி. பி⁴க்கு²னியாதி அட்ட²வாசிககம்மேன உபஸம்பன்னாய. ஆகோடாபேதீதி பஹராபேதி. தந்தி நிஸ்ஸக்³கி³யம் பாசித்தியம் ப⁴வேய்யாதி அத்தோ². புராணசீவரதா, உபசாரே ட²த்வா அஞ்ஞாதிகாய பி⁴க்கு²னியா ஆணாபனம், தஸ்ஸா தோ⁴வனாதீ³னி சாதி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. புராணசீவரஸிக்கா²பத³ம்.

20. கிஞ்சி மூலகந்தி கிஞ்சி பாப⁴தம். சீவராதா³னேதி சீவரஸ்ஸ ஆதா³னே சீவரப்படிக்³க³ஹணே. விகப்பனூபக³சீவரதா, பாரிவத்தகாபா⁴வோ, அஞ்ஞாதிகாய ஹத்த²தோ க³ஹணந்தி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. சீவரப்படிக்³க³ஹணஸிக்கா²பத³ம்.

21. அப்பவாரிதந்தி ‘‘வதே³ய்யாத², ப⁴ந்தே, யேன அத்தோ²’’தி இச்சா²பிதம் இச்ச²ம் ருசிம் உப்பாதி³தம், ந பவாரிதந்தி அப்பவாரிதம். விஞ்ஞாபேந்தஸ்ஸாதி யாசந்தஸ்ஸ. அஞ்ஞத்ர ஸமயாதி நட்ட²சீவரகாலம் ட²பேத்வா. விகப்பனூபக³சீவரதா, ஸமயாபா⁴வோ, அஞ்ஞாதகவிஞ்ஞத்தி, தாய ச படிலாபோ⁴தி இமானேத்த² சத்தாரி அங்கா³னி. அஞ்ஞாதகவிஞ்ஞத்திஸிக்கா²பத³ம்.

22. ரஜதந்தி ரூபியம். ஜாதரூபந்தி ஸுவண்ணம். மாஸகந்தி தயோ மாஸகா லோஹமாஸகோ தா³ருமாஸகோ ஜதுமாஸகோதி. தத்த² லோஹமாஸகோதி தம்ப³லோஹாதீ³ஹி கதமாஸகோ. தா³ருமாஸகோதி ஸாரதா³ருனா வா வேளுபேஸிகாய வா அந்தமஸோ தாலபண்ணேனபி ரூபம் சி²ந்தி³த்வா கதமாஸகோ. ஜதுமாஸகோதி லாகா²ய வா நிய்யாஸேன வா ரூபம் ஸமுட்டா²பேத்வா கதமாஸகோ. கஹாபணந்தி ஸுவண்ணமயம் வா ரூபியமயம் வா பாகதிகம் வா. க³ண்ஹேய்யாதி அத்தனோ அத்தா²ய தீ³யமானம் வா கத்த²சி டி²தம் வா நிப்பரிக்³க³ஹம் தி³ஸ்வா ஸயம் க³ண்ஹேய்ய. க³ண்ஹாபேய்யாதி ததே³வ அஞ்ஞேன கா³ஹாபேய்ய. நிஸ்ஸக்³கீ³தி க³ஹணாதீ³ஸு யம் கிஞ்சி கரோந்தஸ்ஸ அக⁴னப³த்³தே⁴ஸு வத்து²க³ணனாய நிஸ்ஸக்³கி³ ஸியாதி அத்தோ². ஸாதி³யேய்ய வாதி காயவாசாஹி அப்படிக்கி²பித்வா சித்தேன அதி⁴வாஸேய்ய. ஜாதரூபரஜதபா⁴வோ, அத்துத்³தே³ஸிகதா, க³ஹணாதீ³ஸு அஞ்ஞதரபா⁴வோதி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. ரூபியப்படிக்³க³ஹணஸிக்கா²பத³ம்.

23. ரஜதாதி³சதுப்³பி³த⁴ம் அகப்பியம் கப்பியேனாபி பரிவத்தேய்ய ஸஹத⁴ம்மிகே ட²பேத்வா, நிஸ்ஸக்³கி³யம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² அகப்பியந்தி அகப்பியவத்து²ம். கப்பியேனாதி கப்பியவத்து²னா. ஸஹத⁴ம்மிகேதி பி⁴க்கு²பி⁴க்கு²னிஸாமணேரஸாமணேரிஸிக்க²மானஸங்கா²தே பஞ்ச ஸஹத⁴ம்மிகே. ரூபியபா⁴வோ, பரிவத்தனஞ்சாதி இமானேத்த² த்³வே அங்கா³னி. ரூபியபரிவத்தனஸிக்கா²பத³ம்.

24. ‘‘இமம் பத்தம் துய்ஹம் விகப்பேமீ’’திஆதி³னா விகப்பனஞ்ச ‘‘இமம் பத்தம் அதி⁴ட்டா²மீ’’திஆதி³னா அதி⁴ட்டா²னஞ்ச அகத்வாதி அத்தோ². பமாணிகந்தி ஏத்தா²யம் வினிச்ச²யோ – அனுபஹதபுராணஸாலிதண்டு³லானம் ஸுகோட்டிதபரிஸுத்³தா⁴னம் த்³வே மக³த⁴னாளியோ க³ஹேத்வா தேஹி தண்டு³லேஹி அனுத்தண்டு³லமகிலின்னமபிண்டி³தம் ஸுவிஸத³ம் குந்த³மகுளராஸிஸதி³ஸம் அவஸ்ஸாவிதோத³னம் பசித்வா நிரவஸேஸம் பத்தே பக்கி²பித்வா தஸ்ஸ ஓத³னஸ்ஸ சதுத்த²பா⁴க³ப்பமாணோ நாதிக⁴னோ நாதிதனுகோ ஹத்த²ஹாரியோ ஸப்³ப³ஸம்பா⁴ரஸங்க²தோ முக்³க³ஸூபோ பக்கி²பிதப்³போ³, ததோ ஆலோபஸ்ஸ அனுரூபம் யாவசரிமாலோபப்பஹோனகம் மச்ச²மம்ஸாதி³ப்³யஞ்ஜனம் பக்கி²பிதப்³ப³ம். ஸப்பிதேலதக்கரஸகஞ்ஜிகாதீ³னி பன அக³ணனூபகா³னி ஹோந்தி. தானி ஹி ஓத³னக³திகானி நேவ ஹாபேதும், ந வட்³டே⁴தும் ஸக்கோந்தி. ஏவமேதம் ஸப்³ப³ம்பி பக்கி²த்தம் ஸசே பன பத்தஸ்ஸ முக²வட்டியா ஹேட்டி²மராஜிஸமம் திட்ட²தி, ஸுத்தேன வா ஹீரேன வா சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ வா ஹீரஸ்ஸ வா ஹேட்டி²மந்தம் பு²ஸதி, அயம் உக்கட்டோ² நாம பத்தோ. ஸசே தம் ராஜிம் அதிக்கம்ம தூ²பீகதம் திட்ட²தி, அயம் உக்கட்டோ²மகோ நாம பத்தோ. ஸசே தம் ராஜிம் ந ஸம்பாபுணாதி, அந்தோக³தமேவ ஹோதி, அயம் உக்கட்டு²க்கட்டோ² நாம. உக்கட்ட²தோ உபட்³ட⁴ப்பமாணோ மஜ்ஜி²மோ. மஜ்ஜி²மதோ உபட்³ட⁴ப்பமாணோ ஓமகோ. தேஸம்பி வுத்தனயேனேவ பபே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. இச்சேதேஸு உக்கட்டு²க்கட்டோ² ச ஓமகோமகோ சாதி த்³வே அபத்தா, ஸேஸா ஸத்த பத்தா பமாணயுத்தா நாமாதி ஏவம் பமாணேன யுத்தோ பமாணிகோ, தம் பமாணிகம். பத்தந்தி ஸத்தஸு பத்தேஸு அஞ்ஞதரம் பத்தம். பத்தஸ்ஸ அத்தனோ ஸந்தகதா, பமாணயுத்ததா, அதி⁴ட்டா²னூபக³தா, அதிரேகபத்ததா, த³ஸாஹாதிக்கமோதி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி. பட²மபத்தஸிக்கா²பத³ம்.

25. யோ பி⁴க்கு² பஞ்சப³ந்த⁴னதோ ஊனபத்தே ஸதி பரம் பன நவம் பத்தம் விஞ்ஞாபேதி, தஸ்ஸபி பி⁴க்கு²னோ நிஸ்ஸக்³கி³யம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² பரந்தி அஞ்ஞம், ‘‘நவம் பத்த’’ந்திமினா துல்யாதி⁴கரணம். அதி⁴ட்டா²னூபக³பத்தஸ்ஸ ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னதா, அத்துத்³தே³ஸிகதா, கதவிஞ்ஞத்தி, தாய ச படிலாபோ⁴தி இமானேத்த² சத்தாரி அங்கா³னி. ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னஸிக்கா²பத³ம்.

26. யோ ஸப்பிதேலாதி³கம் பன பே⁴ஸஜ்ஜம் படிக்³க³ஹேத்வா ஸத்தாஹபரமம் ஸன்னிதி⁴காரகம் பு⁴ஞ்ஜந்தோ ஸத்தாஹம் அதிக்காமேதி, தஸ்ஸ நிஸ்ஸக்³கி³யம் ஸியாதி அத்தோ². தத்த² ஸப்பிதேலாதி³கந்தி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தோ³ நவனீதமது⁴பா²ணிதம் ஸங்க³ண்ஹாதி. தத்த² ஸப்பி நாம க³வாதீ³னம் ஸப்பி, யேஸம் மம்ஸம் கப்பதி, தேஸம் ஸப்பி, ததா² நவனீதம். தேலம் நாம திலஸாஸபமது⁴கஏரண்ட³வஸாதீ³ஹி நிப்³ப³த்தம். மது⁴ நாம மக்கி²காமது⁴மேவ. உச்சு²ரஸம் உபாதா³ய பன அபக்கா வா அவத்து²கபக்கா வா ஸப்³பா³பி உச்சு²விகதி பா²ணிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். பே⁴ஸஜ்ஜவிதா⁴னஸிக்கா²பத³ம்.

27. பி⁴க்கு²ஸ்ஸ சீவரம் த³த்வா புன தம் சீவரம் ஸகஸஞ்ஞாய அச்சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ வா அச்சி²ந்தா³பயதோபி வா நிஸ்ஸக்³கி³யம் ஸியாதி யோஜனா. தத்த² த³த்வாதி வேய்யாவச்சாதீ³னி பச்சாஸீஸமானோ த³த்வா. அச்சி²ந்த³ந்தஸ்ஸாதி வேய்யாவச்சாதீ³னி அகரோந்தம் தி³ஸ்வா ப³லக்காரேன க³ண்ஹந்தஸ்ஸ, ததா² அச்சி²ந்தா³பயதோதி. விகப்பனூபக³சீவரதா, ஸாமம்தி³ன்னதா, ஸகஸஞ்ஞிதா, உபஸம்பன்னதா, கோத⁴வஸேன அச்சி²ந்த³னம் வா அச்சி²ந்தா³பனம் வாதி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி. அச்சி²ந்த³னஸிக்கா²பத³ம்.

28. அப்பவாரிதம் அஞ்ஞாதிம் க³ஹபதிம் ஸுத்தம் யாசித்வா ஞாதிப்பவாரிதே வஜ்ஜேத்வா தந்தவாயேஹி சீவரம் வாயாபேந்தஸ்ஸ நிஸ்ஸக்³கி³யம் ஸியாதி பிண்ட³த்தோ². தத்த² ஸுத்தந்தி ச²ப்³பி³த⁴ம் கோ²மஸுத்தாதி³கம் வா தேஸம் அனுலோமம் வா. யாசியாதி சீவரத்தா²ய யாசித்வா. சீவரத்தா²ய விஞ்ஞாபிதஸுத்தம், அத்துத்³தே³ஸிகதா, அகப்பியதந்தவாயேன அகப்பியவிஞ்ஞத்தியா வாயாபனந்தி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. ஸுத்தவிஞ்ஞத்திஸிக்கா²பத³ம்.

29. யோ பி⁴க்கு² ஸங்க⁴ஸ்ஸ பரிணதம் லாப⁴ம் ஜானந்தோ அத்தனோ பரிணாமேதி, தஸ்ஸ நிஸ்ஸக்³கி³யம் ஸியாதி அத்தோ². தத்த² ஜானந்தி ஜானந்தோ. லாப⁴ந்தி லபி⁴தப்³ப³ம் சீவராதி³வத்து²ம். பரிணதந்தி ஸங்க⁴ஸ்ஸ நின்னம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ போணம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ பப்³பா⁴ரம் ஹுத்வா டி²தம். அத்தனோ பரிணாமேதீதி ‘‘மய்ஹம் தே³தா²’’திஆதீ³னி வத³ந்தோ அத்தனி நின்னம் கரோதி. ஸங்கே⁴ பரிணதபா⁴வோ, தம் ஞத்வா அத்தனோ பரிணாமனம், படிலாபோ⁴தி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. பரிணாமனஸிக்கா²பத³ம்.

நிஸ்ஸக்³கி³யனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. பாசித்தியனித்³தே³ஸவண்ணனா

30. இதா³னி பாசித்தியம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸம்பஜானமுஸாவாதே³’’த்யாதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² ஸம்பஜானமுஸாவாதே³தி நிமித்தத்தே² பு⁴ம்மவசனம், தஸ்மா யோ பி⁴க்கு² ஸம்பஜானந்தோ முஸா வத³தி, தஸ்ஸ தன்னிமித்தம் தம்ஹேது தப்பச்சயா பாசித்தியம் உதீ³ரிதந்தி அத்தோ². பி⁴க்கு²ஞ்ச ஓமஸந்தஸ்ஸாதி ஜாதினாமகோ³த்தகம்மஸிப்பவயஆபா³த⁴லிங்க³கிலேஸாபத்திஅக்கோஸேஸு பூ⁴தேன வா அபூ⁴தேன வா யேன கேனசி முக²ஸத்தினா பி⁴க்கு²ம் ஓவிஜ்ஜ²ந்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பாசித்தியம் உதீ³ரிதந்தி அத்தோ². பேஸுஞ்ஞஹரணேபி சாதி பி⁴க்கு²ஸ்ஸ பேஸுஞ்ஞஹரணே, ஜாதிஆதீ³ஹி அக்கோஸவத்தூ²ஹி பி⁴க்கு²ம் அக்கோஸந்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸுத்வா பி⁴க்கு²னோ பியகம்யதாய வா பே⁴தா³தி⁴ப்பாயேன வா யோ அக்குத்³தோ⁴, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ காயேன வா வாசாய வா பேஸுஞ்ஞஹரணவசனே பாசித்தியம் உதீ³ரிதந்தி அத்தோ².

31. ஸங்கீ³தித்தயமாருள்ஹம் பிடகத்தயம் த⁴ம்மம் பி⁴க்கு²ஞ்ச பி⁴க்கு²னிஞ்ச ட²பேத்வா அஞ்ஞேன புக்³க³லேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகதோ பத³ம் பத³ம் ப⁴ணந்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பத³க³ணனாய பாசித்தியம் உதீ³ரிதந்தி ஸமுதா³யத்தோ².

32. அனுபஸம்பன்னேனேவாதி பி⁴க்கு²ம் ட²பேத்வா அந்தமஸோ பாராஜிகவத்து²பூ⁴தேன திரச்சா²னக³தேனாபி ஸஹ திரத்தியம் ஸயித்வா சதுத்த²தி³வஸே அத்த²ங்க³தே ஸூரியே புன ஸஹஸேய்யாய பாசித்தி ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² ஸஹஸேய்யாயாதி ஸப்³ப³ச்ச²ன்னபரிச்சி²ன்னே, யேபு⁴ய்யேனச்ச²ன்னபரிச்சி²ன்னே வா ஸேனாஸனே புப்³பா³பரியேன வா ஏகக்க²ணே வா ஏகதோ நிஸஜ்ஜனாய. தத்த² ச²த³னம் அனாஹச்ச தி³யட்³ட⁴ஹத்து²ப்³பே³தே⁴ன பாகாராதி³னா பரிச்சி²ன்னம்பி ஸப்³ப³பரிச்சி²ன்னமிச்சேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

33. ஏகரத்தம்பி இத்தி²யா ஸத்³தி⁴ம் ஸேய்யம் கப்பயதோ தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோபி பாசித்தி ஸியாதி அத்தோ². தத்த² இத்தி²யாதி அந்தமஸோ தத³ஹுஜாதாயபி மனுஸ்ஸித்தி²யா. தே³ஸேந்தஸ்ஸ வினா விஞ்ஞும், த⁴ம்மஞ்ச ச²ப்பது³த்தரிந்தி விஞ்ஞும் புரிஸம் வினா இத்தி²யா ச²ப்பத³தோ உத்தரிம் த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பாசித்தி ஸியாதி அத்தோ². தத்த² ‘‘ச²ப்பது³த்தரி’’ந்தி ஏத்த² ஏகோ கா³தா²பாதோ³ ஏகம் பத³ந்தி ஏவம் ஸப்³ப³த்த² பத³ப்பமாணம் வேதி³தப்³ப³ம். ச² பதா³னி ச²ப்பத³ம், ச²ப்பத³தோ உத்தரிம் ச²ப்பது³த்தரிம்.

34. பி⁴க்கு²ஸம்முதிம் ட²பேத்வா பி⁴க்கு²னோ து³ட்டு²ல்லம் வஜ்ஜம் அபி⁴க்கு²னோ வத³ந்தஸ்ஸ பாசித்தியம் உதீ³ரிதந்தி அத்தோ². தத்த² து³ட்டு²ல்லந்தி இத⁴ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் அதி⁴ப்பேதம். பி⁴க்கு²ஸம்முதியாதி யம் ஸங்கோ⁴ அபி⁴ண்ஹாபத்திகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆயதிம் ஸம்வரத்தா²ய ஆபத்தீனஞ்ச குலானஞ்ச பரியந்தம் கத்வா வா அகத்வா வா திக்க²த்தும் அபலோகேத்வா கதிகம் கரோதி, தம் ட²பேத்வா. அபி⁴க்கு²னோதி அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ. வத³ந்தஸ்ஸாதி ஆரோசேந்தஸ்ஸ.

35. யோ அகப்பியம் பத²விம் க²ணேய்ய வா க²ணாபேய்ய வா, தஸ்ஸ பாசித்தியம் ஸியா. தத்த² அகப்பியந்தி உத்³த⁴னபசனாதி³வஸேன வா ததா² ததா² அத³ட்³டா⁴ வா ஜாதபத²வீ வுச்சதி. ஸா திவிதா⁴ ஸுத்³த⁴மிஸ்ஸபுஞ்ஜவஸேன. தத்த² ஸுத்³த⁴பத²வீ நாம பகதியா ஸுத்³த⁴பம்ஸு வா ஸுத்³த⁴மத்திகா வா. மிஸ்ஸபத²வீ நாம யத்த² பம்ஸுதோ வா மத்திகதோ வா பாஸாணஸக்க²ரகத²லமரும்ப³வாலுகாஸு அஞ்ஞதரஸ்ஸ ததியபா⁴கோ³ ஹோதி. புஞ்ஜபத²வீ நாம அதிரேகசாதுமாஸம் ஓவட்டோ² பம்ஸுபுஞ்ஜோ வா மத்திகாபுஞ்ஜோ வா ஹோதி. வுத்தலக்க²ணேன பன மிஸ்ஸகபுஞ்ஜோபி பிட்டி²பாஸாணே டி²தஸுகு²மரஜம்பி ச தே³வே பு²ஸயந்தே ஸகிம் சே திந்தம், சாதுமாஸச்சயேன திந்தோகாஸோ புஞ்ஜபத²வீஸங்க²மேவ க³ச்ச²தி. யோ பி⁴க்கு² பூ⁴தகா³மம் விகோபேய்ய, தஸ்ஸ பாசித்தியம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² பூ⁴தகா³மந்தி ப⁴வந்தி, அப⁴வும் சாதி பூ⁴தா, ஜாயந்தி வட்³ட⁴ந்தி ஜாதா வட்³டி⁴தா சாதி அத்தோ², கா³மோதி ராஸி, பூ⁴தானம் கா³மோ, பூ⁴தா ஏவ வா கா³மோதி பூ⁴தகா³மோ, பதிட்டி²தஹரிததிணருக்கா²தீ³னமேதம் அதி⁴வசனம். தம் பூ⁴தகா³மம். விகோபேய்யாதி சே²த³னபே⁴த³னாதீ³னி கரேய்ய.

36. யோ பி⁴க்கு² ஸங்கி⁴கம் மஞ்சாதி³ம் அஜ்ஜோ²காஸே ஸந்த²ரணாதி³கம் கத்வா ஆபுச்ச²னாதி³கம் அகத்வா யாதி, தஸ்ஸ பாசித்தி ஸியாதி அத்தோ². தத்த² ஸங்கி⁴கந்தி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸந்தகம். மஞ்சாதி³ந்தி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன பீட²பி⁴ஸிகோச்சா²தி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. ஸந்த²ரணாதி³கந்தி ஸந்த²ரணாதி³ம் கத்வா வா காராபேத்வா வா. ஆபுச்ச²னாதி³கந்தி ஆபுச்ச²னம் வா உத்³த⁴ரணம் வா உத்³த⁴ராபனம் வாதி அத்தோ². யாதீதி க³ச்ச²தி.

37. யோ பி⁴க்கு² ஸங்கி⁴காவஸதே² ஸேய்யம் ஸந்த²ரணாதி³கம் கத்வா ஆபுச்ச²னாதி³கம் அகத்வா யாதி, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பாசித்தி ஸியாதி அத்தோ². தத்த² ஸங்கி⁴காவஸதே²தி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸந்தகே ஆவஸதே² விஹாரே க³ப்³பே⁴ வா அஞ்ஞஸ்மிம் வா ஸப்³ப³பரிச்சி²ன்னே கு³த்தஸேனாஸனே. ஸேய்யந்தி பி⁴ஸி சிமிலிகா பாவுரணம் உத்தரத்த²ரணம் பூ⁴மத்த²ரணம் தட்டிகா சம்மக்க²ண்ட³ம் நிஸீத³னம் பச்சத்த²ரணம் திணஸந்தா²ரோ பண்ணஸந்தா²ரோதி ஏவமாதி³கம். ஸந்த²ரணாதி³கந்தி தேஸு யேன கேனசி அத்த²ரணாதி³கம் கத்வா வா காராபேத்வா வா.

38-9. யோ பன பி⁴க்கு² ஜானம் ஸப்பாணகம் தோயம் பரிபு⁴ஞ்ஜயே, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பாசித்தி ஸியாதி யோஜனா. தத்த² ஜானம் ஸப்பாணகந்தி ‘‘ஸப்பாணகமித³’’ந்தி தி³ஸ்வா வா ஸுத்வா வா யேன கேனசி ஆகாரேன ஜானந்தோ. தோயந்தி உத³கம். பரிபு⁴ஞ்ஜயேதி பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய. யோ பி⁴க்கு² பாரிவத்தகம் ட²பேத்வா அஞ்ஞாதிகாய பி⁴க்கு²னியா சீவரம் தே³தி, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பாசித்தி ஸியா. சீவரப்படிக்³க³ஹணஸிக்கா²பதே³ பி⁴க்கு² படிக்³கா³ஹகோ இத⁴ பி⁴க்கு²னீ, அயம் விஸேஸோ. அஞ்ஞாதிகாய பி⁴க்கு²னியா சீவரம் ஸிப்³ப³தோபி தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பாசித்தி ஸியாதி அத்தோ². சீவரந்தி நிவாஸனபாருபனூபக³ம். ஸிப்³ப³தோதி ஸயம் ஸிப்³ப³ந்தஸ்ஸ ஸூசிம் பவேஸேத்வா நீஹரணே பயோக³க³ணனாய பாசித்தி. ஸிப்³பா³பேந்தஸ்ஸ பன ‘‘ஸிப்³பா³’’தி வுத்தோ ஸசேபி ஸப்³ப³ம் ஸூசிகம்மம் நிட்டா²பேஸி, ஏகமேவ பாசித்தி, ஆணத்தஸ்ஸ பயோக³க³ணனாய பாசித்தி ஹோதி. பவாரேத்வான அதிரித்தம் அகாரேத்வா பு⁴ஞ்ஜதோ பாசித்தி ஸியாதி அத்தோ². தத்ராயம் வினிச்ச²யோ – ஓத³னோ ஸத்து கும்மாஸோ மச்சோ² மம்ஸந்தி பஞ்சன்னம் போ⁴ஜனானம் அஞ்ஞதரம் ஸாஸபமத்தம்பி அஜ்ஜோ²ஹரித்வா போ⁴ஜனம் படிக்கே²பம் கத்வா அஞ்ஞேன இரியாபதே²ன ‘‘அலமேதம் ஸப்³ப³’’ந்தி அதிரித்தம் அகாரேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜதோ பாசித்தி ஹோதீதி.

40. யோ பி⁴க்கு² ஆஸாத³னாபேக்கோ² பு⁴த்தாவிம் பவாரிதம் பி⁴க்கு²ம் ‘‘ஹந்த³, பி⁴க்கு², கா²த³ வா பு⁴ஞ்ஜ வா’’தி அனதிரித்தேன பவாரேதி, போ⁴ஜனே பு⁴த்தே தஸ்ஸ பாசித்தியம் உதீ³ரிதந்தி அத்தோ². தத்த² ஆஸாத³னாபேக்கோ²தி ஆஸாத³னம் சோத³னம் மங்குகரணபா⁴வம் அபேக்க²மானோ.

41-2. யோ பி⁴க்கு² ஸன்னிதி⁴போ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜேய்ய, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பாசித்தி ஸியாதி அத்தோ². தத்த² ஸன்னிதி⁴போ⁴ஜனந்தி படிக்³க³ஹேத்வா ஏகரத்தம் வீதினாமிதபோ⁴ஜனம். விகாலே யாவகாலிகம் பு⁴ஞ்ஜதோ வாபி பாசித்தி ஸியாதி யோஜனா. தத்த² விகாலேதி விக³தகாலே, மஜ்ஜ²ன்ஹிகாதிக்கமதோ பட்டா²ய யாவ அருணுக்³க³மனாதி அத்தோ². யாவகாலிகந்தி வனமூலப²லாதி³கம் ஆமிஸபோ⁴ஜனம். அகி³லானோ பி⁴க்கு² பணீதகம் ஸப்பிப⁴த்தாதி³கம்பி விஞ்ஞாபேத்வான பு⁴ஞ்ஜேய்ய, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பாசித்தி ஸியாதி யோஜனா. தத்த² அகி³லானோதி கல்லகோ. பணீதகந்தி ஸப்பிதேலமது⁴பா²ணிதமச்ச²மம்ஸகீ²ரத³தி⁴ஸங்கா²தேஹி ஸம்ஸட்ட²ம் ஸத்தத⁴ஞ்ஞனிப்³ப³த்தம் பணீதபோ⁴ஜனம். யோ பி⁴க்கு² த³ந்தகட்டோ²த³கம் வஜ்ஜேத்வா அப்படிக்³க³ஹிதகம் பு⁴ஞ்ஜேய்ய, பாசித்தி ஸியாதி அத்தோ². தத்த² அப்படிக்³க³ஹிதந்தி காயேன வா காயப்படிப³த்³தே⁴ன வா க³ண்ஹந்தஸ்ஸ ஹத்த²பாஸே ட²த்வா காயகாயப்படிப³த்³த⁴னிஸ்ஸக்³கி³யானம் அஞ்ஞதரேன ந தி³ன்னம் அப்படிக்³க³ஹிதம் நாம.

43. யோ பி⁴க்கு² தித்தி²யஸ்ஸ ஸஹத்த²தோ கிஞ்சி பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம் த³தே³ய்ய, தஸ்ஸ பாசித்தி ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² தித்தி²யஸ்ஸாதி அஞ்ஞதித்தி²யஸ்ஸ. கிஞ்சி பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ந்தி யம் கிஞ்சி போ⁴ஜனீயம். ஸஹத்த²தோதி ஸஹத்தா². யோ பி⁴க்கு² மாதுகா³மேன ஏகதோ ரஹோ நிஸஜ்ஜம் கப்பேய்ய, தஸ்ஸ பாசித்தி ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² ரஹோதி படிச்ச²ன்னே. கப்பேதி கப்பேய்ய. ஏகதோதி ஸத்³தி⁴ம்.

44. ஸுராமேரயபானேபீதி ஏத்த² பிட்டா²தீ³ஹி கதம் மஜ்ஜம் ஸுரா. புப்பா²தீ³ஹி கதோ ஆஸவோ மேரயம். யோ பி⁴க்கு² தது³ப⁴யம்பி பீ³ஜதோ பட்டா²ய குஸக்³கே³னாபி பிவதி, தஸ்ஸ தப்பானபச்சயா பாசித்தியம் உதீ³ரிதந்தி அத்தோ². அங்கு³லிபதோத³கே சாபீதி அங்கு³லீஹி உபகச்ச²காதீ³னம் க⁴ட்டனபச்சயா பாசித்தி ஸியாதி அத்தோ². ஹஸத⁴ம்மேபி சோத³கேதி உபரிகோ³ப்ப²கே உத³கே ஹஸத⁴ம்மே கீளானிமித்தம் தஸ்ஸ பாசித்தி ஸியாதி அத்தோ².

45. அனாத³ரேபி பாசித்தீதி புக்³க³லஸ்ஸ வா த⁴ம்மஸ்ஸ வா அனாத³ரகரணேபி பாசித்தி ஸியாதி அத்தோ². யோ பி⁴க்கு² உபஸம்பன்னேன பஞ்ஞத்தேன வுச்சமானோ தஸ்ஸ வா வசனம் அகத்துகாமதாய, தம் வா த⁴ம்மம் அஸிக்கி²துகாமதாய அனாத³ரியம் கரோதி, தஸ்ஸ தஸ்மிம் அனாத³ரியே பாசித்தி ஸியாதி அத்தோ². ப⁴யானகம் கத²ம் கத்வா வா ப⁴யானகம் ரூபம் த³ஸ்ஸேத்வா வா பி⁴க்கு²ம் பீ⁴ஸயதோபி பாசித்தி ஸியாதி அத்தோ².

46. யோ பி⁴க்கு² அகி³லானோ கிஞ்சி பச்சயம் ட²பேத்வா ஜோதிம் ஜலேய்ய வா ஜலாபேய்ய வா, தஸ்ஸ பாசித்தியம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² கிஞ்சி பச்சயந்தி பதீ³புஜ்ஜலனம் வா பத்தபசனாதீ³ஸு ஜோதிகரணம் வாதி ஏவரூபம் பச்சயம் ட²பேத்வா. ஜோதிந்தி அக்³கி³ம்.

47-8. கப்பபி³ந்து³ம் அனாதா³ய நவசீவரபோ⁴கி³னோ நவம் சீவரம் பு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ பாசித்தி ஸியாதி அத்தோ². கப்பபி³ந்து³ந்தி மோரக்கி²மண்ட³லமங்கு³லபிட்டீ²னம் அஞ்ஞதரப்பமாணம் கப்பபி³ந்து³ம். அனாதா³யாதி அனாதி³யித்வா. பி⁴க்கு²னோ சீவராதி³கம் பரிக்கா²ரம் அபனேத்வா நிதே⁴ந்தஸ்ஸ வா நிதா⁴பேந்தஸ்ஸ வா ஹஸாபேக்க²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பாசித்தி ஸியாதி அத்தோ². சீவராதி³கந்தி ஆதி³-ஸத்³தே³ன பத்தனிஸீத³னஸூசிக⁴ரகாயப³ந்த⁴னாதி³ம் ஸங்க³ண்ஹாதி. நிதே⁴ந்தஸ்ஸாதி நித³ஹந்தஸ்ஸ. ஹஸாபேக்க²ஸ்ஸாதி ஹஸாதி⁴ப்பாயஸ்ஸ. ஜானம் பாணம் ஹனே பி⁴க்கு², திரச்சா²னக³தம்பி சாதி யோ பி⁴க்கு² ‘‘பாணோ’’தி ஜானந்தோ திரச்சா²னக³தம் பாணம் கு²த்³த³கம்பி மஹந்தம்பி ஹனேய்ய, தஸ்ஸ பாசித்தியம் ஸியாதி அத்தோ².

49. சா²தே³துகாமோ சா²தே³தி, து³ட்டு²ல்லம் பி⁴க்கு²னோபி சாதி யோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²னோ து³ட்டு²ல்லஸங்கா²தம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் சா²தே³துகாமோ ஹுத்வா சா²தே³தி, தஸ்ஸ பாசித்தியம் ஸியாதி அத்தோ². இத்தி²யா ஸஹ ஸம்விதா⁴ய கா³மந்தரக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பாசித்தியம் ஸியாதி யோஜனா.

50. பி⁴க்கு²ம் வா பஹரேய்யாதா²தி யோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் பஹரேய்ய, தஸ்ஸ பாசித்தியம் ஸியாதி யோஜனா. தலஸத்திகமுக்³கி³ரேதி யோ பி⁴க்கு² பஹரணாகாரம் த³ஸ்ஸேந்தோ காயம் வா காயப்படிப³த்³த⁴ம் வா உக்³கி³ரேய்ய, தஸ்ஸ பாசித்தியம் ஸியாதி அத்தோ². சோதே³ய்ய வா சோதா³பேய்ய, பி⁴க்கு²ம் அமூலகேன சாதி யோ பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²ம் அமூலகேன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன சோதே³ய்ய வா சோதா³பேய்ய வா, தஸ்ஸ பாசித்தியம் ஸியாதி அத்தோ². தத்த² அமூலகேனாதி தி³ட்டா²தி³மூலவிரஹிதேன.

51. குக்குச்சுப்பாத³னே சாபீதி ‘‘ஊனவீஸதிவஸ்ஸோ த்வம் மஞ்ஞே’’திஆதீ³னி ப⁴ணந்தோ குக்குச்சம் உப்பாதே³ய்ய, தஸ்ஸ குக்குச்சுப்பாத³னபச்சயா பாசித்தியம் ஹோதி. யோ பி⁴க்கு² ப⁴ண்ட³னத்தா²ய ப⁴ண்ட³னஜாதானம் வசனம் ஸோதும் உபஸ்ஸுதிம் யாதி, தஸ்ஸ பாசித்தியம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² ப⁴ண்ட³னத்தா²யாதி கலஹத்தா²ய. ப⁴ண்ட³னஜாதானந்தி கலஹஜாதானம். உபஸ்ஸுதிந்தி ஸுதிஸமீபம்.

52. யோ பி⁴க்கு² ஸங்க⁴ஸ்ஸ பரிணாமிதம் யம் லாப⁴ம், தம் பரபுக்³க³லஸ்ஸ நாமேதி, தஸ்ஸ பாசித்தியம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² நாமேதீதி பரிணாமேதி. புச்ச²ம் அகத்வாதி ‘‘விகாலே கா³மப்பவேஸனம் ஆபுச்சா²மீ’’தி வா ‘‘கா³மம் பவிஸிஸ்ஸாமீ’’தி வா அனாபுச்சி²த்வா. ஸந்தபி⁴க்கு²ந்தி அந்தோஉபசாரஸீமாய த³ஸ்ஸனூபசாரே பி⁴க்கு²ம் தி³ஸ்வா யம் ஸக்கா ஹோதி பகதிவசனேன ஆபுச்சி²தும், தாதி³ஸம் விஜ்ஜமானம் பி⁴க்கு²ம். கா³மஸ்ஸாதி கா³மம், கம்மத்தே² ஸாமிவசனம். க³தேதி ஸம்பதா³னத்தே² பு⁴ம்மவசனம், க³தஸ்ஸாதி அத்தோ². ஸந்தம் பி⁴க்கு²ம் அனாபுச்சி²த்வா விகாலே கா³மம் க³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பாசித்தியம் ஸியாதி அத்தோ². ஸேஸம் உத்தானமேவாதி.

பாசித்தியனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

5. பகிண்ணகனித்³தே³ஸவண்ணனா

53. இதா³னி பகிண்ணகம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸங்கி⁴க’’ந்த்யாதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² யோ பி⁴க்கு² இஸ்ஸரோ ஹுத்வா ஸங்கி⁴கம் க³ருப⁴ண்ட³ம் அஞ்ஞஸ்ஸ தே³தி, தஸ்ஸ து²ல்லச்சயம் ஸியா. தே²ய்யாய அஞ்ஞஸ்ஸ தே³தி, யதா²வத்து² பாராஜிகாதி³ ஸியா, து³க்கடவத்து² து³க்கடம், து²ல்லச்சயவத்து² து²ல்லச்சயம், பாராஜிகவத்து² பாராஜிகம் ஸியாதி வுத்தம் ஹோதி.

54. குஸாதி³மயசீரானீதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தோ³ வாகப²லகம் ஸங்க³ண்ஹாதி, குஸமயசீரம் வாகமயசீரம் ப²லகமயசீரந்தி. தத்த² குஸே க³ந்தே²த்வா கதசீரம் குஸமயசீரம். வாகமயசீரம் நாம தாபஸானம் வக்கலம். ப²லகமயசீரம் நாம ப²லகஸண்டா²னானி ப²லகானி ஸிப்³பே³த்வா கதசீரம். கம்ப³லம் கேஸவாலஜந்தி கேஸஜம் கம்ப³லம் வாலஜம் கம்ப³லம், கேஸகம்ப³லம் வாலகம்ப³லந்தி அத்தோ². கேஸேஹி தந்தே வாயித்வா கதகம்ப³லம் கேஸகம்ப³லம். சமரிவாலேஹி வாயித்வா கதகம்ப³லம் வாலகம்ப³லம். ஸமயம் வினாதி நட்ட²சீவரகாலம் ட²பேத்வா. தா⁴ரயதோ தா⁴ரயந்தஸ்ஸ. லூகபக்கா²ஜினக்கி²பந்தி உலூகபக்கி²அஜினக்கி²பம். தத்த² உலூகபக்கீ²தி உலூகஸகுணபக்கே²ஹி கதனிவாஸனம். அஜினக்கி²பந்தி ஸலோமம் ஸகு²ரம் அஜினமிக³சம்மம். நட்ட²சீவரகாலம் ட²பேத்வா இமேஸு ஸத்தஸு வத்தூ²ஸு யம் கிஞ்சி தா⁴ரயதோ து²ல்லச்சயம் ஸியாதி அத்தோ².

55. ஸத்த²கேன கத்தப்³ப³ம் கம்மம் ஸத்த²கம்மம், தஸ்மிம் ஸத்த²கம்மே. வத்தி²ம்ஹி கத்தப்³ப³ம் கம்மம் வத்தி²கம்மம், தஸ்மிம் வத்தி²கம்மே. ஸம் நிமித்தந்தி அத்தனோ அங்க³ஜாதம். தம் சி²ந்த³தோ து²ல்லச்சயம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. மம்ஸாதி³போ⁴ஜனேதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தோ³ அட்டி²லோஹிதசம்மலோமானி ஸங்க³ண்ஹாதி. தஸ்மா மனுஸ்ஸானம் மம்ஸஅட்டி²லோஹிதசம்மலோமபோ⁴ஜனபச்சயா து²ல்லச்சயம் ஸியாதி அத்தோ².

56. கத³லேரகக்கது³ஸ்ஸானீதி ஏத்த² கத³லிஏரகஅக்கவாகேஹி கதானி வத்தா²னி தா⁴ரயந்தஸ்ஸ து³க்கடம். போத்த²கந்தி மகசிவாகேஹி கதம் போத்த²கது³ஸ்ஸம். ஸப்³ப³பீதாதி³கந்தி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன ஸப்³ப³லோஹிதகஸப்³ப³கண்ஹகஸப்³ப³மஞ்ஜேட்டி²கம் ஸங்க³ண்ஹாதி. தத்த² ஸப்³ப³மேவ நீலகம் ஸப்³ப³னீலகம். ஏவம் ஸேஸேஸுபி. நீலம் உம்மாரபுப்ப²வண்ணம். பீதம் கணிகாரபுப்ப²வண்ணம். லோஹிதம் ஜயஸுமனபுப்ப²வண்ணம். கண்ஹகம் அத்³தா³ரிட்ட²கவண்ணம். மஞ்ஜேட்டி²கம் லாகா²ரஸவண்ணம். இமேஸு அட்ட²ஸு வத்தூ²ஸு யம் கிஞ்சி தா⁴ரயந்தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி அத்தோ².

57-8. ஹத்தி²ஸ்ஸுரக³ஸோணானந்தி ஹத்தி²அஸ்ஸஉரக³ஸோணானம் மம்ஸம் அட்டி²ருதி⁴ரசம்மலோமானி. ஸீஹப்³யக்³க⁴ச்ச²தீ³பினந்தி ஸீஹப்³யக்³க⁴அச்ச²தீ³பீனம் மம்ஸாதீ³னி. தரச்ச²ஸ்ஸ ச மம்ஸாதி³ம் உத்³தி³ஸ்ஸகதமம்ஸஞ்ச அனாபுச்சி²தமம்ஸஞ்ச பு⁴ஞ்ஜதோ து³க்கடம் ஸியா. த³கதித்தா²தி³கந்தி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தோ³ வச்சபஸ்ஸாவகுடியோ ஸங்க³ண்ஹாதி. தேன யாதானுபுப்³ப³ம் ஆக³தப்படிபாடிம் ஹித்வான வஜ்ஜேத்வா நஹானதித்த²ஞ்ச வச்சகுடிஞ்ச பஸ்ஸாவகுடிஞ்ச வஜே வஜேய்ய க³ச்சே²ய்ய, து³க்கடம் தஸ்ஸ ஸியாதி அத்தோ².

59. ஸஹஸாதி வேக³ஸா வேகே³ன. வுப்³ப⁴ஜித்வானாதி அந்தரவாஸகம் தூ³ரதோவ உக்கி²பித்வா, வ-காரோ ஸந்தி⁴வஸேனாக³தோ. பவிஸேதி பவிஸேய்ய. வச்சபஸ்ஸாவகுடிகந்தி வச்சகுடிகம் பஸ்ஸாவகுடிகம். விஸேதி பவிஸேய்ய. யோ பி⁴க்கு² வச்சபஸ்ஸாவகுடிகம் ஸஹஸா பவிஸேய்ய வா நிக்க²மேய்ய வா, உப்³ப⁴ஜித்வா வா பவிஸேய்ய வா நிக்க²மேய்ய வா, உக்காஸிகம் வஜ்ஜேத்வா தம் பவிஸேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி யோஜனா.

60. நித்து²னந்தோ வச்சம் கரேய்ய த³ந்தகட்ட²ஞ்ச கா²த³ந்தோ, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி அத்தோ². வச்சபஸ்ஸாவதோ³ணீனம் ப³ஹி வச்சாதி³கம் வச்சபஸ்ஸாவம் கரேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியா.

61. க²ரேன சாவலேகே²ய்யாதி பா²லிதகட்டே²ன வா ப²ருஸேன வா க³ண்டி²கேன வா பூதிகட்டே²ன வா ஸுஸிரேன வா அவலேகே²ய்யாதி அத்தோ². கட்ட²ந்தி அவலேக²னகட்ட²ம். கூபகேதி வச்சகூபகே. ஊஹதஞ்சாதி கூ³த²மக்கி²தஞ்ச. ந தோ⁴வேய்யாதி அத்தனா வா ந தோ⁴வேய்ய பரேன வா ந தோ⁴வாபேய்ய. உக்லாபஞ்சாதி கசவரஞ்ச. ந ஸோத⁴யேந ஸம்மஜ்ஜேய்ய.

62. சபுசபூதி ஸத்³த³ம் கத்வா உத³ககிச்சம் கரோந்தஸ்ஸ ஆசமந்தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி அத்தோ². அனஜ்ஜி²ட்டோ²வாதி அனாணத்தோயேவ. தே²ரேனாதி ஸங்க⁴த்தே²ரேன. பாதிமோக்க²ந்தி பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸம். உத்³தி³ஸே உத்³தி³ஸேய்ய, து³க்கடம் ஸியா.

63. அனாபுச்சா²ய பஞ்ஹஸ்ஸ கத²னே, அனாபுச்சா²ய பஞ்ஹஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனே, அனாபுச்சா²ய ஸஜ்ஜா²யகரணே, அனாபுச்சா²ய பதீ³பஜாலனே, அனாபுச்சா²ய பதீ³பவிஜ்ஜா²பனேதி இமேஸு சதூஸு பச்சயேஸு தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியா.

64. அனாபுச்சா² வாதபானகவாடானி விவரேய்ய வா த²கேய்ய வா, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. வந்த³னாதி³ந்தி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தோ³ வந்தா³பனம் ஸங்க³ண்ஹாதி. யோ பி⁴க்கு² நக்³கோ³ வந்த³னம் கரேய்ய, வந்தா³பனம் கரேய்ய, க³மனம் கரேய்ய, போ⁴ஜனம் கரேய்ய, பிவனம் கரேய்ய, கா²த³னம் கரேய்ய, க³ஹணம் கரேய்ய, தா³னம் கரேய்ய, தஸ்ஸ ஸப்³ப³த்த² து³க்கடந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

65. திபடிச்ச²ன்னகம் வினாதி ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, திஸ்ஸோ படிச்சா²தி³யோ ஜந்தாக⁴ரப்படிச்சா²தி³ம் உத³கப்படிச்சா²தி³ம் வத்த²ப்படிச்சா²தி³’’ந்தி (சூளவ. 261) ஏவம் வுத்தா திஸ்ஸோ படிச்சா²தி³யோ ஸமாஹடாதி ‘‘திபடிச்சா²தீ³’’தி வுத்தம். திபடிச்ச²ன்னகம் ட²பேத்வா பரிகம்மம் ஸயம் கரேய்ய, பரம் காராபேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி அத்தோ². யோ பி⁴க்கு² நஹாயம் நஹாயந்தோ குட்டே வா த²ம்பே⁴ வா தரும்ஹி வா காயம் உபக⁴ம்ஸேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியா.

66. யோ பி⁴க்கு² நஹாயந்தோ குருவிந்த³கஸுத்தேன காயம் க⁴ம்ஸேய்ய, காயதோ காயேன அஞ்ஞமஞ்ஞம் க⁴ம்ஸேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யோ அகி³லானோ ஸஉபாஹனோ ப³ஹாராமே ப³ஹிஆராமே சரேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

67. ஸப்³ப³னீலாதி³கம்பி சாதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தோ³ லோஹிதோதா³தபீதகண்ஹமஞ்ஜேட்ட²மஹாரங்க³மஹானாமரங்க³ரத்தாத³யோ உபாஹனாயோ ஸங்க³ண்ஹாதி. யோ பி⁴க்கு² ஸப்³ப³னீலஸப்³ப³லோஹிதாதி³கம் உபாஹனம் தா⁴ரேதி, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யோ பி⁴க்கு² ரத்தோ ரத்தசித்தோ தத³ஹுஜாதாயபி இத்தி²யா நிமித்தம் பஸ்ஸேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியா. யோ பி⁴க்கு² பி⁴க்க²தா³யியா பி⁴க்க²தா³யிகாய இத்தி²யா முக²ம் பஸ்ஸேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியா.

68-9. யோ பி⁴க்கு² உஜ்ஜா²னஸஞ்ஞீ ஹுத்வா அஞ்ஞஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பத்தம் வா பஸ்ஸேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியா. ஆதா³ஸாதி³ம்ஹி உத³கபத்தே அத்தனோ முக²ம் பஸ்ஸேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியா. உச்சாஸனமஹாஸனே நிஸஜ்ஜாதி³ம் நிஸீத³னஸயனாதி³ம் கரோந்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ து³க்கடம் ஸியா. உக்கி²த்தானுபஸம்பன்னனானாஸம்வாஸகாதீ³னம் வந்த³னேபி து³க்கடம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² உக்கி²த்தோதி ஆபத்தியா அத³ஸ்ஸனே உக்கி²த்தகோ, ஆபத்தியா அப்படிகம்மே உக்கி²த்தகோ, பாபிகாய தி³ட்டி²யா அப்படினிஸ்ஸக்³கே³ உக்கி²த்தகோதி திவிதோ⁴பி இதா⁴தி⁴ப்பேதோ. அனுபஸம்பன்னோதி இமினா பி⁴க்கு²னிஸாமணேரஸாமணேரிஸிக்க²மானபண்ட³கஇத்தி²ஸிக்கா²பச்சக்கா²தகா க³ஹிதா. நானாஸம்வாஸகாதி லத்³தி⁴னானாஸம்வாஸகா க³ஹிதா. ஆதி³-ஸத்³தே³ன சி²ன்னமூலகா க³ஹிதா.

70-71. யோ தீ³கா⁴ஸனே பண்ட³கித்தீ²ஹி பண்ட³கேன வா இத்தி²யா வா உப⁴தோப்³யஞ்ஜனேன வா ஏகதோ நிஸீதே³ய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியா. அதீ³கே⁴ ஆஸனேதி ரஸ்ஸே ஆஸனே. யோ பி⁴க்கு² ரஸ்ஸாஸனே மஞ்சே வா பீடே² வா அஸமானாஸனிகேன ஏகதோ ஸயேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி அத்தோ². ப²லபுப்பா²தி³கந்தி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன வேளுசுண்ணத³ந்தகட்ட²மத்திகாத³யோ ஸங்க³ஹிதா. குலஸங்க³ஹத்தா²ய ப²லபுப்பா²தி³கம் த³த³தோ து³க்கடம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

72-3. யோ பி⁴க்கு² க³ந்தி²மாதி³ம் ஸயம் கரேய்ய, பரம் காராபேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியா. யோ பி⁴க்கு² ஜினேன வாரிதபச்சயே பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியா. அப்³யத்தோ பா³லோ யோ பி⁴க்கு² ஆசரியுபஜ்ஜா²யே அனிஸ்ஸாய நிஸ்ஸயம் அக்³க³ஹேத்வா வஸேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியா. யோ பி⁴க்கு² அனுஞ்ஞாதேஹி மாதாபிதுஆதீ³ஹி புக்³க³லேஹி அஞ்ஞஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ பே⁴ஸஜ்ஜம் கரேய்ய வா வதே³ய்ய வா, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியா. ஸாபத்திகோ யோ பி⁴க்கு² உபோஸத²ப்பவாரணம் கரேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² ஜினேன ப⁴க³வதா வாரிதா ஜினவாரிதா, ஜினவாரிதா ச தே பச்சயா சேதி ஜினவாரிதபச்சயா, தே ஜினவாரிதபச்சயே. த்³வேமாதிகாஅப்பகு³ணதாய அப்³யத்தோ.

74. யோ பி⁴க்கு² ஆபோ⁴க³ம் வா நியோக³ம் வா வஜ்ஜேத்வா த்³வாரப³ந்தா⁴தி³கே டா²னே பரிவத்தகவாடகம் அபிதா⁴ய தி³வா ஸயேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. த்³வாரப³ந்தா⁴தி³கேதி யேன கேனசி பரிக்கி²த்தே அப்³போ⁴காஸேபி ருக்க²மூலேபி அந்தமஸோ இமினா லக்க²ணேன யுத்தஆகாஸங்க³ணேபி. அபிதா⁴யாதி அபித³ஹித்வா. வினாபோ⁴க³ந்தி ‘‘ஏஸ த்³வாரம் ஜக்³கி³ஸ்ஸதீ’’தி ஆபோ⁴க³ம் ட²பேத்வாதி அத்தோ². நியோக³ந்தி அவஸட்டா²னம், அத்தனோ அவஸம் ப³ஹுஸாதா⁴ரணட்டா²னம் ட²பேத்வா. ‘‘ஸவஸோ’’தி வா பாடோ², ஸவஸோ ஹுத்வாதி அத்தோ². தி³வாதி தி³வாகாலே.

75. த⁴ஞ்ஞந்தி ஸாலி வீஹி யவோ கோ³து⁴மோ கங்கு³ வரகோ குத்³ரூஸகோதி ஸத்தவித⁴ம் த⁴ஞ்ஞம். இத்தி²ரூபந்தி தா³ருலோஹமயாதி³இத்தி²ரூபம். ரதனந்தி முத்தாதி³த³ஸவித⁴ம் ரதனம். ஆவுத⁴ந்தி ஸத்திதோமராதி³ஸப்³பா³வுத⁴ப⁴ண்ட³ம். இத்தி²பஸாத⁴னந்தி இத்தி²யா ஸீஸாதி³அலங்காரம். தூரியப⁴ண்ட³ந்தி த⁴மனஸங்கா²தி³ஸப்³ப³ம் தூரியப⁴ண்ட³ம். ப²லருக்கே²தி ப²லிதருக்கே². புப்³ப³ண்ணாதி³கந்தி முக்³க³மாஸாதி³கம். ஆதி³-ஸத்³தே³ன வாகுரகுமினாத³யோ க³ஹிதா. ஏதேஸு யம் கிஞ்சி ஆமஸேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி அத்தோ².

76. ஸஸித்தோ²த³கதேலேஹீதி யோ பன மது⁴ஸித்த²கதேலேன வா உத³கமிஸ்ஸகதேலேன வா யேன கேனசி சிக்க²ல்லேன வா. ப²ணஹத்த²ப²ணேஹி வாதி த³ந்தமயாதி³ப²ணேன வா ப²ணகிச்சஸாத⁴கேஹி ஹத்த²ங்கு³லீஹி வா கோச்சே²ன வா கேஸமோஸண்ட²னே து³க்கடம் ஸியாதி அத்தோ². ஏகஸ்மிம் பா⁴ஜனே போ⁴ஜனனிமித்தே து³க்கடம் ஸியாதி அத்தோ².

77. த்³வே பி⁴க்கூ² ஏகத்த²ரணா ஸயேய்யூம், த்³வே பி⁴க்கூ² ஏகபாவுரணா ஸயேய்யும், த்³வே பி⁴க்கூ² ஏகமஞ்சகே ஸயேய்யும், தேஸம் து³க்கடானி ஹோந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பமாணதோ அதி⁴கம் வா ஊனம் வா த³ந்தகட்ட²ம் கா²தே³ய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி யோஜனா. தத்த² அதி⁴கந்தி அட்ட²ங்கு³லதோ அதி⁴கம். ஊனந்தி சதுரங்கு³லதோ ஊனம்.

78. யோ பி⁴க்கு² நச்சஞ்ச கீ³தஞ்ச வாதி³தஞ்ச யோஜேதி வா யோஜாபேதி வா, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியா. தேஸம் நச்சானம் த³ஸ்ஸனம், தேஸம் கீ³தானம் ஸவனம், தேஸம் வாதி³தானம் ஸவனஞ்ச கரோந்தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி அத்தோ².

79. வீஹாதி³ரோபிமேதி வீஹிஆதீ³னம் ருஹனட்டா²னே. ப³ஹிபாகாரகுட்டகேதி பாகாரகுட்டானம் ப³ஹி. வச்சாதி³ச²ட்³ட³னாதி³ம்ஹீதி வச்சபஸ்ஸாவஸங்காரசலகாதீ³னம் ச²ட்³ட³னவிஸ்ஸஜ்ஜனபச்சயா து³க்கடம் ஸியாதி அத்தோ². தீ³க⁴கேஸாதி³தா⁴ரணேதி தீ³க⁴கேஸதா⁴ரணே தீ³க⁴னக²தா⁴ரணே து³க்கடம் ஸியாதி அத்தோ².

80. நக²மட்ட²கரணாதி³ம்ஹீதி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தே³ன ரஜனகரணம் க³ஹிதம். ஸம்பா³தே⁴ லோமஹாரணேதி ஸம்பா³தே⁴ உபகச்ச²கமுத்தகரணட்டா²னே லோமுத்³த⁴ரணே. ஸஉபாஹனோ பி⁴க்கு² பரிகம்மகதம் பூ⁴மிம் அக்கமேய்யாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

81. அதோ⁴தஅல்லபாதே³ஹீதி யோ பி⁴க்கு² அதோ⁴தபாதே³ஹி வா அல்லபாதே³ஹி வா ஸங்கி⁴கம் மஞ்சம் வா பீட²ம் வா அக்கமேய்ய, பரிகம்மகதம் பி⁴த்திம் வா காயதோ ஆமஸந்தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி அத்தோ².

82-3. ஸங்கா⁴டியாபி பல்லத்தே²தி அதி⁴ட்டி²தசீவரேன விஹாரே வா அந்தரக⁴ரே வா பல்லத்தி²கம் கரேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம். து³ப்பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய சீவரந்தி திண்ணம் சீவரானம் அஞ்ஞதரம் சீவரம் து³ப்பரிபோ⁴கே³ன பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய. அகாயப³ந்த⁴னோதி காயப³ந்த⁴னவிரஹிதோ பி⁴க்கு² கா³மம் வஜேய்ய க³ச்சே²ய்ய. யோ பி⁴க்கு² வச்சகம் உச்சாரம் கத்வான உத³கே ஸந்தே நாசமேய்ய உத³கஸுத்³தி⁴ம் ந கரேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி அத்தோ². ஸமாதே³ய்ய அகப்பியேதி பி⁴க்கு²ம் வா ஸாமணேராதி³கே ஸேஸஸஹத⁴ம்மிகே வா அகப்பியே நியோஜேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி அத்தோ². ஸபா⁴கா³பத்தியா தே³ஸனாரோசனபச்சயா து³க்கடம் ஸியாதி அத்தோ². ஸபா⁴கா³தி ஏத்த² வத்து²ஸபா⁴க³தாவ இதா⁴தி⁴ப்பேதா, ந ஆபத்திஸபா⁴க³தா.

84. ந வஸே வஸ்ஸந்தி யோ பி⁴க்கு² வஸ்ஸம் ந வஸேய்ய ந உபக³ச்சே²ய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியா. விஸம்வாதே³ ஸுத்³த⁴சித்தேதி ஏத்த² ஸம்பதா³னத்தே² பு⁴ம்மவசனம், படிஸ்ஸவம் விஸம்வாதே³ந்தஸ்ஸ ஸுத்³த⁴சித்தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி அத்தோ². வஸ்ஸம் வஸித்வா அனனுஞ்ஞாதகிச்சதோ அனனுஞ்ஞாதகிச்சேன பி⁴க்கு²னோ க³மனே து³க்கடம் ஸியாதி யோஜனா.

85. ஆபத³ம் வஜ்ஜேத்வா தருஸ்ஸ உத்³த⁴ம் போரிஸம்ஹா அபி⁴ருஹணே து³க்கடம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஆபத³ந்தி அந்தராயம். தருஸ்ஸாதி ருக்க²ஸ்ஸ. போரிஸம்ஹாதி ஏகபோரிஸப்பமாணா மஜ்ஜி²மஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ பஞ்சஹத்தா². அபரிஸ்ஸாவனோ யோ பி⁴க்கு² அத்³தா⁴னம் க³ச்சே²ய்ய, யோ ச பி⁴க்கு² தம் பரிஸ்ஸாவனம் யாசதோ ந த³தே³ய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி யோஜனா. அத்³தா⁴னந்தி அத்³த⁴யோஜனமேவ அந்திமமத்³தா⁴னம்.

86. அத்தனோ கா⁴தனே து³க்கடம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. யோ பி⁴க்கு² இத்தி²ரூபாதி³ரூபம் கரேய்ய வா காராபேய்ய வா, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியா. மாலாதி³கம் விசித்தம் ட²பேத்வா ஜாதகாதி³வத்து²ம் ஸயம் கரேய்ய, து³க்கடம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

87. பு⁴ஞ்ஜந்தமுட்ட²பேதி யோ பி⁴க்கு² பு⁴ஞ்ஜந்தம் உட்டா²பேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியா. ப⁴த்தஸாலாதீ³ஸு வுட்³டா⁴னம் ஓகாஸம் அத³த்வா நிஸீத³தோ து³க்கடம் ஸியாதி யோஜனா.

88. யானானீதி வய்ஹம் ரதோ² ஸகடம் ஸந்த³மானிகாதீ³னி. கல்லகோதி அகி³லானோ. அகி³லானோ யோ பி⁴க்கு² யானானி அபி⁴ருஹேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி அத்தோ². வதே³ த³வந்தி கேளிம் வதே³ய்ய, ரதனத்தயம் ஆரப்³ப⁴ கேளிம் வதே³ய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி அத்தோ². அஞ்ஞபரிஸாய உபலாலனே து³க்கடம் ஹோதி.

89. காயாதி³ந்தி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தோ³ ஊருனிமித்தம் ஸங்க³ண்ஹாதி. காயம் வா ஊரும் வா நிமித்தம் வா விவரித்வா பி⁴க்கு²னீனம் ந த³ஸ்ஸயே ந த³ஸ்ஸேய்யாதி அத்தோ². லோகாயதம் திரச்சா²னாதி³விஜ்ஜம் ந ச ஸயம் வாசேய்ய, பரஞ்ச ந வாசாபேய்ய. பலிதம் க³ண்ஹேய்ய வா க³ண்ஹாபேய்ய வா, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி யோஜனா.

90-92. யத்த² கத்த²சி பேளாயம் பக்கி²பித்வா ப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பத்தஹத்த²கோ யோ பி⁴க்கு² வாதபானம் வா கவாடம் வா பணாமே பணாமேய்ய, ஸோத³கம் பத்தம் உண்ஹேய்ய உண்ஹே ஓதாபேய்ய வா படிஸாமேய்ய வா, வோத³கம் பத்தம் அதிஉண்ஹேய்ய அதிட²பேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி அத்தோ². யோ பி⁴க்கு² பத்தம் பூ⁴மியம் வா அங்கே வா மஞ்சே வா பீடே² வா மிட்³ட⁴ந்தே வா பரிப⁴ண்ட³ந்தே வா பாதே³ வா ச²த்தே வா ட²பேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பூ⁴மியந்தி யேன கேனசி அனத்த²தாய பம்ஸுஸக்க²ரமிஸ்ஸாய. அங்கேதி த்³வின்னம் ஊரூனம் மஜ்ஜே². மிட்³ட⁴ந்தேதி மிட்³ட⁴பரியந்தே. பரிப⁴ண்ட³ந்தேதி பா³ஹிரபஸ்ஸே கதாய தனுகமிட்³டி⁴யா அந்தே. யோ பி⁴க்கு² சலகாதி³ம் வா பத்தே ட²பேய்ய, பத்தே வா ஹத்த²தோ⁴வனே ஹத்த²ஸ்ஸ தோ⁴வனப்பச்சயா தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

93. உச்சி²ட்ட²ம் முக²தோ⁴வனம் உத³கம்பி பத்தேன நீஹரந்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ து³க்கடம் ஸியா. யோ பி⁴க்கு² அகப்பியம் பத்தம் பரிபு⁴ஞ்ஜேய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி அத்தோ². தத்த² அகப்பியம் பத்தந்தி தா³ருமயபத்தாதி³ம்.

94. யோ பி⁴க்கு² கி²பிதே ‘‘ஜீவா’’தி வதே³ வதே³ய்ய, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி அத்தோ². யோ பி⁴க்கு² பரிமண்ட³லகாதி³ம்ஹி பஞ்சஸத்ததி ஸேகி²யே அனாத³ரோ ஹுத்வா ந ஸிக்க²தி, தஸ்ஸ து³க்கடம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

95. யோ பி⁴க்கு² ப⁴ண்டா³கா³ரே பயுதோ மாதுயா பிதுனோ ச ப⁴ண்ட³கம் கோ³பேய்ய, அஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பாசித்தியம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² பயுதோதி ப⁴ண்டா³கா³ரே ப்³யாபாரவஸேன யுத்தப்பயுத்தோ. கோ³பயேதி கோ³பேய்ய. யோ பி⁴க்கு² த³வாய ஹீனேன ஜாதிஆதி³னா உத்தமம்பி வதே³ய்ய, து³ப்³பா⁴ஸிதம் ஸியாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தத்த² ஹீனேஹி வா உக்கட்டே²ஹி வா ஜாதிஆதீ³ஹி ஏவம் உக்கட்ட²ம் வா ஹீனம் வா ‘‘சண்டா³லோஸீ’’திஆதி³னா நயேன உஜும் வா ‘‘ஸந்தி இதே⁴கச்சே சண்டா³லவேனனேஸாதா³’’திஆதி³னா நயேன அஞ்ஞாபதே³ஸேன வா உபஸம்பன்னம் வா அனுபஸம்பன்னம் வா அக்கோஸாதி⁴ப்பாயம் வினா கேவலம் கீளாதி⁴ப்பாயேன வதே³ய்ய, து³ப்³பா⁴ஸிதம் ஸியாதி.

பகிண்ணகனித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

6. வத்தாதி³கண்ட³னித்³தே³ஸவண்ணனா

96. இதா³னி வத்தம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘உபஜ்ஜா²சரியவத்த’’ந்தி வுத்தம். தத்த² உபஜ்ஜா²யவத்தஞ்ச ஆசரியவத்தஞ்ச க³மிகவத்தஞ்ச ஆக³ந்துகவத்தஞ்ச ஸேனாஸனாதி³வத்தஞ்ச பியஸீலேன பி⁴க்கு²னா காதப்³ப³ந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. க³மிகாக³ந்துகந்தி க³மிகம் ஆக³ந்துகந்தி சே²தோ³, க³மிகவத்தம் ஆக³ந்துகவத்தஞ்சாதி அத்தோ².

97. தா³துகாமோ ஹத்த²பாஸே டி²தோ கிஞ்சி க³ஹிதப்³ப³ம் ஏகேன புரிஸேன க³ஹிதப்³ப³ம் உக்கி²பனக்க²மம் வத்து²ம் திதா⁴ தீஸு பகாரேஸு ஏகேனாகாரேன த³தே³ய்ய, க³ஹேதுகாமோ பி⁴க்கு² த்³விதா⁴ த்³வீஸு ஏகேன க³ண்ஹேய்ய, அயம் பஞ்சங்கோ³ படிக்³க³ஹோதி அத்தோ².

98-100. தூ³ரே டி²தம் சீவரம் ட²பிதோகாஸம் ஸல்லக்கே²த்வா ‘‘ஏத’’ந்தி வத்தப்³ப³ம். ஹத்த²பாஸே டி²தம் ஹத்தே²ன ஆமஸித்வா ‘‘இம’’ந்தி வத்தப்³ப³ம். ‘‘ஏதம் அதி⁴ட்டா²மி, இமம் அதி⁴ட்டா²மீ’’தி இமேஸம் பதா³னம் மஜ்ஜே² ஸங்கா⁴டிஆதீ³ஸு பச்சேகம் யோஜேத்வா திசீவரம் அதி⁴ட்டே²ய்ய. கத²ம்? ‘‘ஏதம் ஸங்கா⁴டிம் அதி⁴ட்டா²மி, இமம் ஸங்கா⁴டிம் அதி⁴ட்டா²மீ’’தி அதி⁴ட்டே²ய்ய. ஏவம் ஸேஸேஸு ச சீவரேஸு. யதா² சீவராதி³ம் விதா⁴னம் ஏவம் பத்தேபி அதி⁴ட்டே²ய்ய பச்சுத்³த⁴ரேய்யாதி அத்தோ².

101. ஸஞ்சரித்தம் ட²பேத்வா ஸேஸா க³ருகா ச பாராஜிகா ச ஸசித்தகாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. அந்திமாதி பாராஜிகா. அச்சி²ன்னஸிக்கா²பத³ம், பரிணதஸிக்கா²பத³ஞ்சாதி இமம் த்³வயம் ட²பேத்வா ஸேஸம் நிஸ்ஸக்³கி³யம் அசித்தகந்தி அத்தோ².

102-3. கா³மப்பவேஸனந்தேதேதி கா³மப்பவேஸனம் இதி ஏதே. பாசித்தீஸு ஏதே பத³ஸோத⁴ம்மாத³யோ கா³மப்பவேஸனந்தா ஸத்தரஸ ஸிக்கா²பதா³ அசித்தகா.

104-5. பகிண்ணகேஸு உத்³தி³ஸ்ஸகதம் ட²பேத்வா அஞ்ஞமம்ஸகம் ஸேஸமம்ஸம் அசித்தகந்தி அத்தோ². ஏத்த² பகிண்ணகேஸு அஞ்ஞமம்ஸாதி³கம் பத்தஹத்தோ² கவாடகந்தம் தேரஸவித⁴ம் இத³ம் ஸிக்கா²பத³ம் அசித்தகம், ஸேஸம் ஸப்³ப³ம் ஸசித்தகந்தி அத்தோ².

106. ஆசரியா வீதிக்கமனசித்தேன ஸசித்தகம் அசித்தகந்தி வத³ந்தி, பஞ்ஞத்திஜானனேன சித்தேன ததா² ஸசித்தகம் அசித்தகந்தி ஆசரியா வத³ந்தீதி அத்தோ². ததா²-ஸத்³தே³ன ‘‘ஸசித்தகம் அசித்தக’’ந்தி இத³ம் க³ஹிதம்.

107-9. புப்³ப³கரணாதி³கந்தி ஏத்த² ஆதி³-ஸத்³தோ³ புப்³ப³கிச்சம் ஸங்க³ண்ஹாதி. தத்த² –

‘‘ஸம்மஜ்ஜனீ பதீ³போ ச, உத³கம் ஆஸனேன ச;

உபோஸத²ஸ்ஸ ஏதானி, புப்³ப³கரணந்தி வுச்சதி.

‘‘ச²ந்த³பாரிஸுத்³தி⁴உதுக்கா²னம், பி⁴க்கு²க³ணனா ச ஓவாதோ³;

உபோஸத²ஸ்ஸ ஏதானி, புப்³ப³கிச்சந்தி வுச்சதீ’’தி. –

ஏவம் புப்³ப³கரணாதி³கம் நவதா⁴ தீ³பிதம் ஸப்³ப³ம் உபோஸத²ப்பவாரணம் பியஸீலினா காதப்³ப³ந்தி அத்தோ².

112. யதா²க்கமந்தி ஏத்தா²யமதி⁴ப்பாயோ – க³ணோ பாரிஸுத்³தி⁴உபோஸத²ம் கரேய்ய, புக்³க³லோ அதி⁴ட்டா²னஉபோஸத²ம் கரேய்ய, ஸங்கோ⁴ ஸுத்துத்³தே³ஸஉபோஸத²ம் கரேய்யாதி.

113. சாதுத்³த³ஸோ பன்னரஸோ, ஸாமக்³கீ³ தி³னதோ திதா⁴தி சாதுத்³த³ஸோ உபோஸதோ², பன்னரஸோ உபோஸதோ², ஸாமக்³கீ³உபோஸதோ²தி தி³னதோ திதா⁴ ஹோந்தி. தி³னதோ புக்³க³லதோ கத்தப்³பா³காரதோ தே உபோஸதா² நவ இதி ஈரிதாதி அத்தோ².

114. தேவாசீ த்³வேகவாசீதி தேவாசிகா பவாரணா, த்³வேவாசிகா பவாரணா, ஏகவாசிகா பவாரணா இதி நவ பவாரணா வுத்தா.

115. தஸ்ஸாதி ப²க்³கு³னமாஸஸ்ஸ. ததோ ஸேஸந்தி ஆஸாள்ஹிஅந்திமபக்க²ம்ஹா யாவ கத்திகபுண்ணமா வஸ்ஸகாலந்தி அத்தோ². ஏத்த² ஹி ஏகஸ்மிம் ஸம்வச்ச²ரே சதுவீஸதிஉபோஸதா² ஹோந்தி.

116. ஏதேஸூதி ஏதேஸு தீஸு சதூஸு ஏகேகஸ்மிம் உதும்ஹி ததியபக்கா² ஸத்தமபக்கா². சாதுத்³த³ஸாதி ச² சாதுத்³த³ஸாதி அத்தோ². ஸேஸானி உத்தானத்தா²னேவாதி.

வத்தாதி³கண்ட³னித்³தே³ஸவண்ணனா நிட்டி²தா.

நிக³மனகதா²

ஏத்தாவதா ஸமாரத்³தா⁴, மூலஸிக்க²த்த²வண்ணனா;

நிட்டி²தா யா ஸமாஸேன, அட்³ட⁴மாஸஸ்ஸ அச்சயே.

அது⁴னூபஸம்பன்னானம், ஹிதத்தா²ய ஸமாஸதோ;

இமம் அத்த²ம் வண்ணயதா, யம் புஞ்ஞம்தி⁴க³தம் மயா.

தேன புஞ்ஞேனயம் லோகோ, ஸுகா²ய படிபத்தியா;

பாபுணாது விஸுத்³தா⁴ய, நிப்³பா³னம் அஜரம் பத³ம்.

நானாதருக³ணாகிண்ணே, நானாகுஸலகாமினோ;

ரம்மே யுத்³தா⁴னபதினோ, விஹாரே வஸதா ஸதா.

ஸாஸனே ஸித்³தி⁴பத்தஸ்ஸ, ஸித்³தி⁴னா ஞாணஸித்³தி⁴னா;

பண்டி³தேன கதா ஏஸா, மூலஸிக்க²த்த²வண்ணனா.