8. ஸஹத⁴ம்மிகவக்³கோ³
1. ஸஹத⁴ம்மிகஸிக்கா²பத³வண்ணனா
ஸஹத⁴ம்மிகவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே ஸஹத⁴ம்மிகம் வுச்சமானோதி இமஸ்ஸத்தோ² து³ப்³ப³சஸிக்கா²பதே³ வுத்தோ. ஏதஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³தி ஏதஸ்மிம் ஸிக்கா²பதே³ யம் வுத்தம், தம் ந தாவ ஸிக்கி²ஸ்ஸாமீதி அத்தோ². பாசித்தியந்தி ஏத்த² பன அனாத³ரியப⁴யா லேஸேன ஏவம் வத³ந்தஸ்ஸ வாசாய வாசாய பாசித்தியம் வேதி³தப்³ப³ம். ஸிக்க²மானேனாதி ஓவாத³ம் ஸிரஸா ஸம்படிச்சி²த்வா ஸிக்கி²துகாமேனேவ ஹுத்வா. அஞ்ஞாதப்³ப³ந்தி ஆஜானிதப்³ப³ம். பரிபுச்சி²தப்³ப³ந்தி ‘‘இமஸ்ஸ கோ அத்தோ²’’தி பரிபுச்சி²தப்³ப³ம். பரிபஞ்ஹிதப்³ப³ந்தி சிந்தேதப்³ப³ம் துலயிதப்³ப³ம்.
கோஸம்பி³யம் ச²ன்னத்தே²ரம் ஆரப்³ப⁴ ஏவம் ப⁴ணனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், திகபாசித்தியம், அனுபஸம்பன்னே திகது³க்கடம், உபோ⁴ஹிபி ‘‘இத³ம் ந ஸல்லேகா²யா’’திஆதி³னா (பாசி. 436) நயேனேவ அப்பஞ்ஞத்தேன வுச்சமானஸ்ஸாபி ஏவம் வத³தோ து³க்கடமேவ. ‘‘ஜானிஸ்ஸாமி ஸிக்கி²ஸ்ஸாமீ’’தி ப⁴ணந்தஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. உபஸம்பன்னஸ்ஸ பஞ்ஞத்தேன வசனம், அஸிக்கி²துகாமதாய ஏவம் வசனந்தி இமானேத்த² த்³வே அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி அதி³ன்னாதா³னஸதி³ஸானி, இத³ம் பன து³க்க²வேத³னந்தி.
ஸஹத⁴ம்மிகஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
2. விலேக²னஸிக்கா²பத³வண்ணனா
து³தியே உத்³தி³ஸ்ஸமானேதி ஆசரியேன அந்தேவாஸிகஸ்ஸ வுச்சமானே வா ஸஜ்ஜா²யவஸேன பரிவத்தியமானே வா. கு²த்³தா³னுகு²த்³த³கேஹீதி கு²த்³த³கேஹி ச அனுகு²த்³த³கேஹி ச. யாவதே³வாதி தேஸம் ஸம்வத்தனமரியாத³பரிச்சே²த³வசனம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ஏதானி ஹி யே உத்³தி³ஸந்தி வா உத்³தி³ஸாபேந்தி வா ஸஜ்ஜா²யந்தி வா, தேஸம் தாவ ஸம்வத்தந்தி, யாவ ‘‘கப்பதி நு கோ², ந கப்பதி நு கோ²’’தி குக்குச்சவிப்படிஸாரோ, விஹேஸா, விசிகிச்சா² மனோவிலேகா² ச உப்பஜ்ஜந்தியேவ. அத² வா யாவதே³வாதி அதிஸயவவத்தா²பனம். தஸ்ஸ ‘ஸம்வத்தந்தீ’திஇமினா ஸம்ப³ந்தோ⁴, குக்குச்சாய விஹேஸாய விலேகா²ய அதிவிய ஸம்வத்தந்தியேவாதி வுத்தம் ஹோதி. ஸிக்கா²பத³விவண்ணகேதி ஏவம் ஸிக்கா²பதா³னம் விவண்ணகே க³ரஹணே பாசித்தியம் ஹோதீதி அத்தோ².
ஸாவத்தி²யம் ச²ப்³ப³க்³கி³யே ஆரப்³ப⁴ வினயவிவண்ணனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், திகபாசித்தியம், அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ விவண்ணனே திகது³க்கடம், உபி⁴ன்னம்பி அஞ்ஞத⁴ம்மவிவண்ணனே து³க்கடமேவ. ந விவண்ணேதுகாமஸ்ஸ, ‘‘இங்க⁴ தாவ ஸுத்தந்தே வா கா³தா²யோ வா அபி⁴த⁴ம்மம் வா பரியாபுணஸ்ஸு, பச்சா²பி வினயம் பரியாபுணிஸ்ஸஸீ’’தி ப⁴ணதோ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. க³ரஹிதுகாமதா ச, உபஸம்பன்னஸ்ஸ ஸந்திகே ஸிக்கா²பத³விவண்ணனஞ்சாதி இமானேத்த² த்³வே அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி அதி³ன்னாதா³னஸதி³ஸானி, இத³ம் பன து³க்க²வேத³னந்தி.
விலேக²னஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
3. மோஹனஸிக்கா²பத³வண்ணனா
ததியே அன்வட்³ட⁴மாஸந்தி அனுபடிபாடியா அத்³த⁴மாஸே அத்³த⁴மாஸே. உத்³தி³ஸ்ஸமானேதி உபோஸத²வஸேன உத்³தி³ஸியமானே. யஞ்ச தத்த² ஆபத்திம் ஆபன்னோதி யம் ஸோ அனாசாரம் ஆசரித்வா அஞ்ஞாணகேன ஆபன்னபா⁴வம் ஜானாபேதுகாமோ ஏவமாஹ, தஸ்மிம் அனாசாரே யம் ஆபத்திம் ஆபன்னோ. தஞ்ச யதா²த⁴ம்மோ காரேதப்³போ³தி அஞ்ஞாணகேன ஆபன்னத்தா மோக்கோ² நத்தி², யதா² பன த⁴ம்மோ ச வினயோ ச டி²தோ, ததா² தம் ஆபத்திம் காரேதப்³போ³, தே³ஸனாகா³மினியா தே³ஸாபேதப்³போ³, வுட்டா²னகா³மினியா வுட்டா²பேதப்³போ³தி அத்தோ². உத்தரி சஸ்ஸ மோஹோ ஆரோபேதப்³போ³தி யதா²த⁴ம்மகரணதோ ச உத்தரி ‘‘தஸ்ஸ தே, ஆவுஸோ’’திஆதி³வசனேஹி நிந்தி³த்வா தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஞத்திது³தியகம்மேன மோஹோ ஆரோபேதப்³போ³. இத³ம் தஸ்மிம் மோஹனகே பாசித்தியந்தி யோ ஏவம் ஆரோபிதே மோஹே புன மோஹேதி, தஸ்மிம் மோஹனகே புக்³க³லே இத³ம் பாசித்தியம் வேதி³தப்³ப³ம், ந அனாரோபிதே மோஹேதி அத்தோ².
ஸாவத்தி²யம் ச²ப்³ப³க்³கி³யே ஆரப்³ப⁴ மோஹனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், திகபாசித்தியம், அத⁴ம்மகம்மே திகது³க்கடம், அனாரோபிதே மோஹே து³க்கடமேவ. யேன ந வித்தா²ரேன ஸுதம், ஊனகத்³வத்திக்க²த்தும் வா வித்தா²ரேன ஸுதம், யே ச ந மோஹேதுகாமா தேஸம், உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. மோஹாரோபனம், மோஹேதுகாமதா, வுத்தனயேன ஸுதபா⁴வோ, மோஹனந்தி இமானேத்த² சத்தாரி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி அதி³ன்னாதா³னஸதி³ஸானி, இத³ம் பன து³க்க²வேத³னந்தி.
மோஹனஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
4. பஹாரஸிக்கா²பத³வண்ணனா
சதுத்தே² பஹாரம் த³தே³ய்யாதி ஏத்த² பஹரிதுகாமதாய பஹாரே தி³ன்னே ஸசேபி மரதி, பாசித்தியமேவ.
ஸாவத்தி²யம் ச²ப்³ப³க்³கி³யே ஆரப்³ப⁴ பஹாரதா³னவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், திகபாசித்தியம், அனுபஸம்பன்னே திகது³க்கடம், விரூபகரணாதி⁴ப்பாயேன பன உபஸம்பன்னஸ்ஸபி கண்ணாதி³ச்சே²த³னே து³க்கடமேவ. கேனசி விஹேடி²யமானஸ்ஸ பன மோக்கா²தி⁴ப்பாயஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. குபிததா, ந மோக்கா²தி⁴ப்பாயதா, உபஸம்பன்னஸ்ஸ பஹாரதா³னந்தி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி பட²மபாராஜிகஸதி³ஸானி, இத³ம் பன து³க்க²வேத³னந்தி.
பஹாரஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
5. தலஸத்திகஸிக்கா²பத³வண்ணனா
பஞ்சமே தலஸத்திகம் உக்³கி³ரேய்யாதி பஹாரதா³னாகாரம் த³ஸ்ஸேந்தோ காயம் வா காயப்படிப³த்³த⁴ம் வா உச்சாரேய்ய. ஏத்த² ச உக்³கி³ரணபச்சயா பாசித்தியம். ஸசே பன உக்³கி³ரித்வா விரத்³தோ⁴ பஹாரம் தே³தி, ந பஹரிதுகாமதாய தி³ன்னத்தா து³க்கடமேவ, தேன பஹாரேன ஹத்தா²தீ³ஸு யம்கிஞ்சி பி⁴ஜ்ஜதி, து³க்கடமேவ. ஸேஸமேத்த² ஸப்³ப³ம் புரிமஸிக்கா²பதே³ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ந்தி.
தலஸத்திகஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
6. அமூலகஸிக்கா²பத³வண்ணனா
ச²ட்டே² அமூலகேனாதி தி³ட்டா²தி³மூலவிரஹிதேன. அனுத்³த⁴ம்ஸேய்யாதி சோதே³ய்ய வா சோதா³பேய்ய வா. பாசித்தியந்தி ஸசே சுதி³தகோ தங்க²ணஞ்ஞேவ ‘‘சோதே³தி ம’’ந்தி ஜானாதி, சோத³கஸ்ஸ பாசித்தியம்.
ஸாவத்தி²யம் ச²ப்³ப³க்³கி³யே ஆரப்³ப⁴ அமூலகேன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன அனுத்³த⁴ம்ஸனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, ஸாணத்திகம், திகபாசித்தியம், ஆசாரவிபத்தியா வா தி³ட்டி²விபத்தியா வா அனுத்³த⁴ம்ஸனே து³க்கடம், அனுபஸம்பன்னே திகது³க்கடம். ததா²ஸஞ்ஞிஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. உபஸம்பன்னதா, ஸங்கா⁴தி³ஸேஸஸ்ஸ அமூலகதா, அனுத்³த⁴ம்ஸனா, தங்க²ணவிஜானனாதி இமானேத்த² சத்தாரி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி அதி³ன்னாதா³னஸதி³ஸானி, இத³ம் பன து³க்க²வேத³னந்தி.
அமூலகஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
7. ஸஞ்சிச்சஸிக்கா²பத³வண்ணனா
ஸத்தமே குக்குச்சம் உபத³ஹேய்யாதி ‘‘ஊனவீஸதிவஸ்ஸோ த்வம் மஞ்ஞே’’திஆதீ³னி (பாசி. 466) ப⁴ணந்தோ உப்பாதே³ய்ய. ஏவம் அஞ்ஞஸ்மிம் உப்பாத³னபச்சயே அஸதி ஸஞ்சிச்ச உப்பாதே³ந்தஸ்ஸ வாசாய வாசாய பாசித்தியம்.
ஸாவத்தி²யம் ச²ப்³ப³க்³கி³யே ஆரப்³ப⁴ குக்குச்சஉப்பாத³னவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், திகபாசித்தியம், அனுபஸம்பன்னே திகது³க்கடம். நஉப்பாதே³துகாமஸ்ஸ, கேவலம் ஹிதேஸிதாய ததா² வத³ந்தஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. உபஸம்பன்னதா, அபா²ஸுகாமதா, குக்குச்சுப்பாத³னந்தி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி அனந்தரஸதி³ஸானேவாதி.
ஸஞ்சிச்சஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
8. உபஸ்ஸுதிஸிக்கா²பத³வண்ணனா
அட்ட²மே விவாதா³பன்னானந்தி ப⁴ண்ட³னகலஹேஹி விவட்³டி⁴தம் விவாதா³தி⁴கரணம் ஆபன்னானம். உபஸ்ஸுதிந்தி ஸுதிஸமீபம், யத்த² ட²த்வா ஸக்கா ஹோதி தேஸம் வசனம் ஸோதும், தத்த² திட்டே²ய்யாதி அத்தோ². ‘‘தத்த² ஸோஸ்ஸாமீ’’தி சோதே³துகாமதாய க³ச்ச²தோ பதே³ பதே³ து³க்கடம், துரிதக³மனேபி ஓஹீயமானேபி ஏஸேவ நயோ. யத்த² பன டி²தோ ஸுணாதி, தத்த² டி²தஸ்ஸ பாசித்தியம், அத்தனோ டி²தோகாஸம் ஆக³ந்த்வா தேஸு மந்தயமானேஸுபி உக்காஸித்வா, ‘‘அஹம் ஏத்தா²’’தி வா வத்வா ஜானாபேதப்³ப³ம், ஏவம் அகரோந்தஸ்ஸாபி ஸவனே பாசித்தியமேவ.
ஸாவத்தி²யம் ச²ப்³ப³க்³கி³யே ஆரப்³ப⁴ உபஸ்ஸுதிட்டா²னவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், திகபாசித்தியம், அனுபஸம்பன்னே திகது³க்கடம், ‘‘இமேஸம் ஸுத்வா ஓரமிஸ்ஸாமி விரமிஸ்ஸாமி வூபஸமிஸ்ஸாமி அத்தானம் பரிமோசேஸ்ஸாமீ’’தி (பாசி. 473) க³ச்ச²தோ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. உபஸம்பன்னதா, சோத³னாதி⁴ப்பாயோ, ஸவனந்தி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. தே²ய்யஸத்த²ஸமுட்டா²னம் இத³ம் பன ஸியா கிரியம், ஸியா அகிரியம், ஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், ஸசித்தகம், லோகவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், அகுஸலசித்தம், து³க்க²வேத³னந்தி.
உபஸ்ஸுதிஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
9. கம்மப்படிபா³ஹனஸிக்கா²பத³வண்ணனா
நவமே த⁴ம்மிகானம் கம்மானந்தி த⁴ம்மேன வினயேன ஸத்து²ஸாஸனேன கதானம் அபலோகனகம்மம் ஞத்திகம்மம் ஞத்திது³தியகம்மம் ஞத்திசதுத்த²கம்மந்தி இமேஸம் சதுன்னம் கம்மானம். தத்ராயம் ஸங்கே²பதோ கம்மவினிச்ச²யோ – தத்ர அபலோகனகம்மம் நாம ஸமக்³க³ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுமதியா தம் தம் வத்து²ம் கித்தேத்வா ‘‘ருச்சதி ஸங்க⁴ஸ்ஸா’’தி திக்க²த்தும் ஸாவேத்வா கத்தப்³ப³ம் கம்மம் வுச்சதி. ஸமக்³க³ஸ்ஸேவ பன ஸங்க⁴ஸ்ஸ அனுமதியா ஏகாய ஞத்தியா கத்தப்³ப³ம் கம்மம் ஞத்திகம்மம் நாம. ஏகாய ஞத்தியா சேவ அனுஸ்ஸாவனாய ச கத்தப்³ப³ம் கம்மம் ஞத்திது³தியகம்மம் நாம. ஏகாய பன ஞத்தியா தீஹி ச அனுஸ்ஸாவனாஹி கத்தப்³ப³ம் கம்மம் ஞத்திசதுத்த²கம்மம் நாம.
தேஸு அபலோகனகம்மம் (பரி. 496; பரி. அட்ட². 495-496) பஞ்ச டா²னானி க³ச்ச²தி ஓஸாரணம் நிஸ்ஸாரணம் ப⁴ண்டு³கம்மம் ப்³ரஹ்மத³ண்ட³ம் கம்மலக்க²ணந்தி. தத்த² கண்டகஸாமணேரஸ்ஸ நாஸனா விய நிஸ்ஸாரணா, தாதி³ஸம்யேவ ஸம்மாவத்தந்தம் தி³ஸ்வா பவேஸனா ‘ஓஸாரணா’தி வேதி³தப்³பா³. பப்³ப³ஜ்ஜாபேக்க²ஸ்ஸ கேஸச்சே²த³னாபுச்ச²னம் ப⁴ண்டு³கம்மம் (மஹாவ. 98) நாம. முக²ரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பி⁴க்கூ² து³ருத்தவசனேஹி க⁴ட்டேந்தஸ்ஸ ‘‘இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² முக²ரோ பி⁴க்கூ² து³ருத்தவசனேஹி க⁴ட்டேந்தோ விஹரதி, ஸோ பி⁴க்கு² யம் இச்சே²ய்ய, தம் வதே³ய்ய, பி⁴க்கூ²ஹி இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² நேவ வத்தப்³போ³, ந ஓவாதா³னுஸாஸனிம் கத்தப்³போ³, ந ஓவதி³தப்³போ³’’தி ‘‘ஸங்க⁴ம், ப⁴ந்தே, புச்சா²மி ‘இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ப்³ரஹ்மத³ண்ட³ஸ்ஸ தா³னம் ருச்சதி ஸங்க⁴ஸ்ஸா’தி, து³தியம்பி புச்சா²மி, ததியம்பி புச்சா²மி ‘இத்த²ன்னாமஸ்ஸ, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு²னோ ப்³ரஹ்மத³ண்ட³ஸ்ஸ தா³னம் ருச்சதி ஸங்க⁴ஸ்ஸா’’’தி ஏவம் கத்தப்³ப³ம் கம்மம் ப்³ரஹ்மத³ண்ட³ம் (சூளவ. 445) நாம. யம் பன ப⁴க³வதா பி⁴க்கு²னீனம் ஊரும் விவரித்வா த³ஸ்ஸனாதி³வத்தூ²ஸு ‘‘அவந்தி³யோ ஸோ, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴ன காதப்³போ³’’தி (சூளவ. 411) ஏவம் அவந்தி³யகம்மம் அனுஞ்ஞாதம், யம் பி⁴க்கு²னீஹி ‘‘அய்யே, அஸுகோ நாம அய்யோ பி⁴க்கு²னீனம் அப்பஸாத³னீயம் த³ஸ்ஸேதி, ஏதஸ்ஸ அய்யஸ்ஸ அவந்தி³யகரணம் ‘ருச்சதி பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ஸ்ஸா’’’தி ஏவம் உபஸ்ஸயே நிஸின்னாஹேவ பி⁴க்கு²னீஹி கத்தப்³ப³ம், ஏவரூபம் கம்மம் யஸ்மா தஸ்ஸ கம்மம்யேவ லக்க²ணம் ந ஓஸாரணாதீ³னி, தஸ்மா கம்மலக்க²ணந்தி வுச்சதி. இத³ஞ்ச கம்மலக்க²ணம் நாம பி⁴க்கு²னிமூலகம் பஞ்ஞத்தம், அபிச பி⁴க்கூ²னம்பி லப்³ப⁴தி, தஸ்மா பி⁴க்கூ²ஹிபி அச்சி²ன்னசீவரகாதீ³னம் சீவராதீ³னி வா தே³ந்தேஹி, பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³பா³னி அபனேதப்³பா³னிபி வத்தூ²னி பரிபு⁴ஞ்ஜந்தேஹி வா, அபனேந்தேஹி வா, ததா²ரூபம் வா த⁴ம்மிகம் கதிகம் கரோந்தேஹி திக்க²த்தும் ஸாவேத்வா அபலோகனகம்மம் காதப்³ப³ம், ஸப்³ப³ஞ்ஹேதம் கம்மலக்க²ணமேவ பவிஸதி, இதி அபலோகனகம்மம் பஞ்ச டா²னானி க³ச்ச²தி.
ஞத்திகம்மம் பன நவ டா²னானி க³ச்ச²தி ஓஸாரணம் நிஸ்ஸாரணம் உபோஸத²ம் பவாரணம் ஸம்முதிம் தா³னம் படிக்³க³ஹம் பச்சுக்கட்³ட⁴னம் கம்மலக்க²ணந்தி. தத்த² ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, இத்த²ன்னாமோ இத்த²ன்னாமஸ்ஸ ஆயஸ்மதோ உபஸம்பதா³பேக்கோ², அனுஸிட்டோ² ஸோ மயா, யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், இத்த²ன்னாமோ ஆக³ச்சே²ய்ய, ‘ஆக³ச்சா²ஹீ’தி வத்தப்³போ³’’தி (மஹாவ. 126) ஏவம் உபஸம்பதா³பேக்க²ஸ்ஸ ஓஸாரணா ஓஸாரணா நாம. ‘‘ஸுணந்து மே ஆயஸ்மந்தா, அயம் இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² த⁴ம்மகதி²கோ, இமஸ்ஸ நேவ ஸுத்தம் ஆக³ச்ச²தி, நோ ஸுத்தவிப⁴ங்கோ³, ஸோ அத்த²ம் அஸல்லக்கே²த்வா ப்³யஞ்ஜனச்சா²யாய அத்த²ம் படிபா³ஹதி, யதா³யஸ்மந்தானம் பத்தகல்லம், இத்த²ன்னாமம் பி⁴க்கு²ம் வுட்டா²பேத்வா அவஸேஸா இமம் அதி⁴கரணம் வூபஸமேய்யாமா’’தி ஏவம் உப்³பா⁴ஹிகவினிச்ச²யே (சூளவ. 233) த⁴ம்மகதி²கஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ நிஸ்ஸாரணா நிஸ்ஸாரணா நாம. ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, அஜ்ஜுபோஸதோ²…பே… உபோஸத²ம் கரேய்யா’’தி ஏவம் உபோஸத²கம்மவஸேன ட²பிதா ஞத்தி உபோஸதோ² நாம. ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, அஜ்ஜ பவாரணா பன்னரஸீ, யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ பவாரேய்யா’’தி (மஹாவ. 210) ஏவம் பவாரணாகம்மவஸேன ட²பிதா ஞத்தி பவாரணா நாம. ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, இத்த²ன்னாமோ இத்த²ன்னாமஸ்ஸ உபஸம்பதா³பேக்கோ², யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், அஹம் இத்த²ன்னாமம் அனுஸாஸேய்ய’’ந்தி, ‘‘யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், இத்த²ன்னாமோ இத்த²ன்னாமம் அனுஸாஸேய்யா’’தி (மஹாவ. 126) ஏவம் அத்தானம் வா பரம் வா ஸம்மன்னிதும் ட²பிதா ஞத்தி ஸம்முதி நாம. ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, இமம் சீவரம் இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ நிஸ்ஸக்³கி³யம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ நிஸ்ஸட்ட²ம், யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், ஸங்கோ⁴ இமம் சீவரம் இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ த³தே³ய்யா’’தி (பாரா. 464) ஏவம் நிஸ்ஸட்ட²சீவரபத்தாதீ³னம் தா³னம் தா³னம் நாம. ‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, அயம் இத்த²ன்னாமோ பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஸரதி விவரதி உத்தானிம் கரோதி தே³ஸேதி, யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம், அஹம் இத்த²ன்னாமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆபத்திம் படிக்³க³ண்ஹேய்ய’’ந்தி, தேன வத்தப்³போ³ ‘பஸ்ஸஸீ’தி, ‘ஆம, பஸ்ஸாமீ’தி, ‘‘ஆயதிம் ஸம்வரேய்யாஸீ’’தி (சூளவ. 239) ஏவம் ஆபத்திப்படிக்³க³ஹோ படிக்³க³ஹோ நாம. ‘‘ஸுணந்து மே ஆயஸ்மந்தா ஆவாஸிகா, யதா³யஸ்மந்தானம் பத்தகல்லம், இதா³னி உபோஸத²ம் கரேய்யாம, பாதிமோக்க²ம் உத்³தி³ஸேய்யாம, ஆக³மே காலே பவாரேய்யாமா’’தி (மஹாவ. 240) ஏவம் கதப்பவாரணப்பச்சுக்கட்³ட⁴னா பச்சுக்கட்³ட⁴னா நாம. திணவத்தாரகஸமதே² (சூளவ. 212) ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகஞத்தி, ஏகேகஸ்மிம் பக்கே² ஏகேகா ஞத்தி சாதி திஸ்ஸோபி ஞத்தியோ கம்மலக்க²ணம் நாம. இதி ஞத்திகம்மம் நவ டா²னானி க³ச்ச²தி.
ஞத்திது³தியகம்மம் ஸத்த டா²னானி க³ச்ச²தி ஓஸாரணம் நிஸ்ஸாரணம் ஸம்முதிம் தா³னம் உத்³தா⁴ரம் தே³ஸனம் கம்மலக்க²ணந்தி. தத்த² பி⁴க்கூ²னம் அலாபா⁴ய பரிஸக்கனாதி³கேஹி அட்ட²ஹி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ உபாஸகஸ்ஸ ஸங்கே⁴ன அஸம்போ⁴க³கரணத்த²ம் பத்தனிக்குஜ்ஜனவஸேன நிஸ்ஸாரணா நிஸ்ஸாரணா நாம. தஸ்ஸேவ ஸம்மாவத்தந்தஸ்ஸ பத்துக்குஜ்ஜனவஸேன ஓஸாரணா ச வேதி³தப்³பா³, ஸா கு²த்³த³கக்க²ந்த⁴கே வட்³ட⁴லிச்ச²விவத்து²ஸ்மிம் (சூளவ. 265-266) வுத்தா. ஸீமாஸம்முதி திசீவரேன அவிப்பவாஸஸம்முதிஸந்த²தஸம்முதிப⁴த்துத்³தே³ஸகஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகப⁴ண்டா³கா³ரிகசீவரப்படிக்³கா³ஹகயாகு³பா⁴ஜகப²லபா⁴ஜகக²ஜ்ஜபா⁴ஜகஅப்பமத்தகவிஸ்ஸஜ்ஜகஸாடியக்³கா³ஹபகபத்தக்³கா³ஹாபகஆராமிகபேஸகஸாமணேரபேஸகஸம்முதீதி ஏதாஸம் ஸம்முதீனம் வஸேன ஸம்முதி வேதி³தப்³பா³. கதி²னசீவரமதகசீவரதா³னவஸேன தா³னம் வேதி³தப்³ப³ம். கதி²னுத்³தா⁴ரவஸேன உத்³தா⁴ரோ வேதி³தப்³போ³. குடிவத்து²விஹாரவத்து²தே³ஸனாவஸேன தே³ஸனா வேதி³தப்³பா³. யா பன திணவத்தா²ரகஸமதே² (சூளவ. 212 ஆத³யோ) ஏகஸ்மிம் பக்கே² ஏகா, ஏகஸ்மிம் பக்கே² ஏகாதி த்³வே ஞத்திது³தியகம்மவாசா வுத்தா, யா ச மோஹாரோபனாதீ³ஸு கம்மவாசா (பாசி. 446) வுத்தா, தாஸம் வஸேன கம்மலக்க²ணம் வேதி³தப்³ப³ம், இதி ஞத்திது³தியகம்மம் ஸத்த டா²னானி க³ச்ச²தி.
ஞத்திசதுத்த²கம்மம்பி ஸத்தேவ டா²னானி க³ச்ச²தி ஓஸாரணம் நிஸ்ஸாரணம் ஸம்முதிம் தா³னம் நிக்³க³ஹம் ஸமனுபா⁴ஸனம் கம்மலக்க²ணந்தி. தத்த² தஜ்ஜனீயகம்மாதீ³னம் (சூளவ. 1 ஆத³யோ) ஸத்தன்னம் கம்மானம் வஸேன நிஸ்ஸாரணா, தேஸம்யேவ கம்மானம் படிப்பஸ்ஸம்ப⁴னவஸேன ஓஸாரணா ச வேதி³தப்³பா³, பி⁴க்கு²னோவாத³கஸம்முதிவஸேன (பாசி. 146-147) ஸம்முதி, பரிவாஸதா³ன(சஊளவ. 102) மானத்ததா³னவஸேன (சூளவ. 105) தா³னம், மூலாயபடிகஸ்ஸனவஸேன (சூளவ. 110) நிக்³க³ஹோ, உக்கி²த்தானுவத்திகா, அட்ட² யாவததியகா, அரிட்டோ² (பாசி. 417), சண்ட³காளீ (பாசி. 709) சாதி இமே தே யாவததியகாதி இமாஸம் ஏகாத³ஸன்னம் ஸமனுபா⁴ஸனானம் வஸேன ஸமனுபா⁴ஸனா, உபஸம்பதா³கம்மஅப்³பா⁴னகம்மவஸேன கம்மலக்க²ணம் வேதி³தப்³ப³ம். இதி ஞத்திசதுத்த²கம்மம் ஸத்த டா²னானி க³ச்ச²தி.
இமேஸு பன சதூஸு கம்மேஸு அபலோகனகம்மம் அபலோகேத்வாவ காதப்³ப³ம், ஞத்திகம்மாதி³வஸேன ந காதப்³ப³ம். ஞத்திகம்மம்பி ஏகம் ஞத்திம் ட²பேத்வாவ காதப்³ப³ம், அபலோகனகம்மாதி³வஸேன ந காதப்³ப³ம். ஞத்திது³தியகம்மம் பன அபலோகேத்வா காதப்³ப³ம்பி அத்தி² அகாதப்³ப³ம்பி, தத்த² ஸீமாஸம்முதி ஸீமாஸமூஹனனம் (மஹாவ. 139-140, 144 ஆத³யோ) கதி²னசீவரதா³னம் கதி²னுத்³தா⁴ரோ குடிவத்து²தே³ஸனா விஹாரவத்து²தே³ஸனாதி இமானி ச² கம்மானி க³ருகானி அபலோகேத்வா காதும் ந வட்டந்தி, ஞத்திது³தியகம்மவாசம் ஸாவேத்வாவ காதப்³பா³னி. அவஸேஸா தேரஸ ஸம்முதியோ ஸேனாஸனக்³கா³ஹாபகமதகசீவரதா³னஸம்முதியோ சாதி ஏதானி லஹுகம்மானி அபலோகேத்வாபி காதும் வட்டந்தி, ஞத்திகம்மாதி³வஸேன பன ந காதப்³பா³னேவ. ஞத்திசதுத்த²கம்மம்பி ஸகலக்க²ணேனேவ காதப்³ப³ம், ந ஸேஸகம்மவஸேன. ஏவம் அத்தனோ அத்தனோ லக்க²ணேனேவ வத்து²ஞத்திஅனுஸ்ஸாவனாஸீமாபரிஸாஸம்பத்தியா கதானி ஏதானி கம்மானி த⁴ம்மேன வினயேன ஸத்து²ஸாஸனேன கதத்தா த⁴ம்மோ ஏதேஸு அத்தீ²தி த⁴ம்மிகானி நாம ஹோந்தி, இதி ஏதேஸம் த⁴ம்மிகானம் கம்மானம் ச²ந்த³ம் த³த்வா பச்சா² கீ²யனத⁴ம்மம் ஆபஜ்ஜந்தஸ்ஸ வாசாய வாசாய பாசித்தியம்.
ஸாவத்தி²யம் ச²ப்³ப³க்³கி³யே ஆரப்³ப⁴ கீ²யனத⁴ம்மாபஜ்ஜனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், த⁴ம்மகம்மே வேமதிகஸ்ஸ, அத⁴ம்மகம்மே த⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞினோ, வேமதிகஸ்ஸ ச து³க்கடம். அத⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞிஸ்ஸ, ‘‘அத⁴ம்மேன வா வக்³கே³ன வா நகம்மாரஹஸ்ஸ வா கம்மம் கரோந்தீ’’தி ஞத்வா கீ²யந்தஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. த⁴ம்மகம்மதா, த⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞிதா, ச²ந்த³ம் த³த்வா கீ²யனந்தி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி அதி³ன்னாதா³னஸதி³ஸானேவ, இத³ம் பன து³க்க²வேத³னந்தி.
கம்மப்படிபா³ஹனஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
10. ச²ந்த³ம்அத³த்வாக³மனஸிக்கா²பத³வண்ணனா
த³ஸமே வினிச்ச²யகதா²யாதி யாவ ஆரோசிதம் வத்து² அவினிச்சி²கம், ஞத்திம் வா ட²பேத்வா கம்மவாசா அனிட்டா²பிதா, தாவ வினிச்ச²யகதா² வத்தமானா நாம ஹோதி. யோ பி⁴க்கு² ஏதஸ்மிம் அந்தரே கம்மம் கோபேதுகாமதாய பரிஸாய ஹத்த²பாஸம் விஜஹதி, தஸ்ஸ விஜஹனே து³க்கடம், விஜஹிதே பாசித்தியம்.
ஸாவத்தி²யம் அஞ்ஞதரம் பி⁴க்கு²ம் ஆரப்³ப⁴ ச²ந்த³ம் அத³த்வா பக்கமனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், த⁴ம்மகம்மே வேமதிகஸ்ஸ, அத⁴ம்மகம்மே த⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞினோ, வேமதிகஸ்ஸ ச து³க்கடம். அத⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞிஸ்ஸ பன, யோ ச ‘‘ஸங்க⁴ஸ்ஸ ப⁴ண்ட³னாதீ³னி வா ப⁴விஸ்ஸந்தி, அத⁴ம்மேன வா வக்³கே³ன வா நகம்மாரஹஸ்ஸ வா கம்மம் கரிஸ்ஸந்தீ’’தி (பாசி. 483) ஞத்வா, கி³லானோ வா ஹுத்வா, கி³லானஸ்ஸ வா கரணீயேன, உச்சாராதீ³ஹி வா பீளிதோ, ந ச கம்மம் கோபேதுகாமோ ‘‘புன பச்சாக³மிஸ்ஸாமீ’’தி க³ச்ச²தி, தஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. வினிச்ச²யகதா²ய வத்தமானதா, த⁴ம்மகம்மதா, த⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞிதா, ஸமானஸீமாயம் டி²ததா, ஸமானஸம்வாஸகதா, கோபேதுகாமதாய ஹத்த²பாஸவிஜஹனந்தி இமானேத்த² ச² அங்கா³னி. ஸமனுபா⁴ஸனஸமுட்டா²னம், கிரியாகிரியம், ஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், ஸசித்தகம், லோகவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், அகுஸலசித்தம், து³க்க²வேத³னந்தி.
ச²ந்த³ம்அத³த்வாக³மனஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
11. து³ப்³ப³லஸிக்கா²பத³வண்ணனா
ஏகாத³ஸமே ஸமக்³கே³ன ஸங்கே⁴னாதி ஸமானஸம்வாஸகேன ஸமானஸீமாயம் டி²தேன ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் சீவரம் த³த்வா. யதா²ஸந்து²தந்தி யோ யோ மித்தஸந்தி³ட்ட²ஸம்ப⁴த்தவஸேன ஸந்து²தோ, தஸ்ஸ தஸ்ஸாதி அத்தோ². பாசித்தியந்தி ஏவம் ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் ஸயமேவ ஸேனாஸனபஞ்ஞாபனாதி³வஸேன ஸம்மதஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ சீவரம் த³த்வா பச்சா² கீ²யந்தஸ்ஸ வாசாய வாசாய பாசித்தியம்.
ராஜக³ஹே ச²ப்³ப³க்³கி³யே ஆரப்³ப⁴ சீவரம் த³த்வா பச்சா² கீ²யனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், த⁴ம்மகம்மே திகபாசித்தியம், சீவரம் ட²பேத்வா அஞ்ஞம் விஸ்ஸஜ்ஜியவேப⁴ங்கி³யம் பரிக்கா²ரம் த³த்வா பச்சா²கீ²யந்தஸ்ஸ து³க்கடம், விஸ்ஸஜ்ஜியவேப⁴ங்கி³யோ நாம ட²பேத்வா பஞ்ச க³ருப⁴ண்டா³னி அவஸேஸோ. ராஸிவஸேன ஹி பஞ்ச க³ருப⁴ண்டா³னி வுத்தானி, தத்த² ஆராமோ ஆராமவத்தூ²தி ஏகம், விஹாரோ விஹாரவத்தூ²தி து³தியம், மஞ்சோ பீட²ம் பி⁴ஸி பி³ம்போ³ஹனந்தி ததியம், லோஹகும்பீ⁴ லோஹபா⁴ணகம் லோஹவாரகோ லோஹகடாஹம் வாஸி பரஸு குடா²ரீ குதா³லோ நிகா²த³னந்தி சதுத்த²ம், வல்லி வேளு முஞ்ஜம் பப்³ப³ஜம் திணம் மத்திகா தா³ருப⁴ண்ட³ம் மத்திகாப⁴ண்ட³ந்தி பஞ்சமம். ஏதானி ஹி பஞ்ச ஸங்க⁴ஸந்தகானி நேவ ஸங்க⁴ஸ்ஸ, ந க³ணபுக்³க³லானம் விஸ்ஸஜ்ஜேதும் வா விப⁴ஜிதும் வா வட்டந்தி, விஸ்ஸஜ்ஜிதவிப⁴த்தானிபி ஸங்கி⁴கானேவ ஹோந்தி. தா²வரேன பன தா²வரம், இதரேன ச அகப்பியேன மஹக்³க⁴கப்பியேன வா இதரம் ஸங்க⁴ஸ்ஸ உபகாரம் ஸல்லக்கே²த்வா கப்பியபரிவத்தனேன பரிவத்தேதும் வட்டதி, வரஸேனாஸனாதீ³னம் ஸம்ரக்க²ணத்த²ம் லாமகானி விஸ்ஸஜ்ஜேதும் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதுஞ்ச வட்டதி. ஏத்த² ச புரிமேஸு தீஸு ராஸீஸு அக³ருப⁴ண்ட³ம் நாம கிஞ்சி நத்தி², சதுத்தே² லோஹகும்பீ⁴ அரஞ்ஜரஸண்டா²னம் லோஹபா⁴ணகம் லோஹகடாஹந்தி இமானி தீணி அந்தமஸோ பஸதமத்தஉத³கக்³க³ண்ஹனகானிபி க³ருப⁴ண்டா³னி. லோஹவாரகோ பன காளலோஹதம்ப³லோஹகம்ஸலோஹவட்டலோஹானம் யேன கேனசி கதோ ஸீஹளதீ³பே பாத³க்³க³ண்ஹனகோ பா⁴ஜேதப்³போ³, பாதோ³ ச நாம மக³த⁴னாளியா பஞ்சனாளிமத்தம் க³ண்ஹாதி, ததோ அதிரேகம் க³ருப⁴ண்ட³ம், இமானி தாவ பாளியம் ஆக³தானி லோஹபா⁴ஜனானி.
பாளியம் பன அனாக³தானிபி பி⁴ங்கா³ரபடிக்³க³ஹஉளுங்கத³ப்³பி³கடச்சு²பாதி தட்டகஸரகஸமுக்³க³அங்கா³ரகபல்லதூ⁴மகடச்சு²ஆதீ³னி கு²த்³த³கானிபி க³ருப⁴ண்டா³னேவ, அயபத்தோ அயதா²லகம் தம்ப³லோஹதா²லகந்தி இமானி பன பா⁴ஜனீயானி, கம்ஸலோஹவட்டலோஹபா⁴ஜனவிகதி ஸங்கி⁴கபரிபோ⁴கே³ன வா கி³ஹிவிகடா வா வட்டதி, புக்³க³லிகபரிபோ⁴கே³ன ந வட்டதி. ட²பேத்வா பன தம் பா⁴ஜனவிகதிம் அஞ்ஞஸ்மிம்பி கப்பியலோஹப⁴ண்டே³ அஞ்ஜனீ அஞ்ஜனிஸலாகா நத்து²தா³னம் கண்ணமலஹரணீ ஸூசி கு²த்³த³கோ பிப்ப²லிகோ கு²த்³த³கம் ஆரகண்டகம் குஞ்சிகா தாளம் கத்தரயட்டி² வேத⁴கோ பி⁴ந்தி³வாலகோ யதா²ததா²க⁴னகதலோஹம்விப்பகதலோஹப⁴ண்ட³ஞ்ச ஸப்³ப³ம் பா⁴ஜனீயம். தூ⁴மனேத்தபா²லதீ³பருக்க²தீ³பகபல்லிகஓலம்ப³கதீ³பஇத்தி²புரிஸதிரச்சா²னரூபகானி பன அஞ்ஞானி வா பி⁴த்திச்ச²த³னகவாடாதீ³ஸு உபனேதப்³பா³னி, அந்தமஸோ லோஹகி²லகம் உபாதா³ய ஸப்³பா³னிபி லோஹப⁴ண்டா³னி க³ருப⁴ண்டா³னியேவ, அத்தனா லத்³தா⁴னி பரிஹரித்வாபி புக்³க³லிகபரிபோ⁴கே³ன ந பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³பா³னி, ஸங்கி⁴கபரிபோ⁴கே³ன வா கி³ஹிவிகடானி வா வட்டந்தி, திபுப⁴ண்டே³பி ஏஸேவ நயோ. கீ²ரபாஸாணமயானி தட்டகஸரகாதீ³னி க³ருப⁴ண்டா³னியேவ.
க⁴டகோ பன தேலபா⁴ஜனம் வா பாத³க்³க³ண்ஹனகதோ அதிரேகமேவ க³ருப⁴ண்ட³ம், ஸுவண்ணரஜதஆரகூடஜாதிப²லிகபா⁴ஜனானி கி³ஹிவிகடானிபி ந வட்டந்தி. ஸேனாஸனபரிபோ⁴கே³ பன ஆமாஸம்பி அனாமாஸம்பி ஸப்³ப³ம் வட்டதி.
வாஸியாதீ³ஸு பன யாய வாஸியா த³ந்தகட்ட²ச்சே²த³னஉச்சு²தச்ச²னமத்ததோ அஞ்ஞம் மஹாகம்மம் காதும் ந ஸக்கா, அயம் பா⁴ஜனீயா. ஸேஸா யேன கேனசி ஆகாரேன கதா க³ருப⁴ண்ட³ம், பரஸு பன அந்தமஸோ வேஜ்ஜானம் ஸிராவேத⁴கோபி க³ருப⁴ண்ட³மேவ, ததா² குடா²ரீ. யா பன ஆவுத⁴ஸங்கே²பேன கதா, அயம் அனாமாஸா, குதா³லோ த³ண்ட³ப³ந்த⁴னிகா²த³னம் வா அக³ருப⁴ண்ட³ம் நாம நத்தி². ஸம்முஞ்ஜனித³ண்ட³க²ணனகம் பன அத³ண்ட³கம் ப²லமத்தகமேவ, யம் ஸக்கா ஸிபாடிகாய பக்கி²பித்வா பரிஹரிதும், தம் பா⁴ஜனீயம். ஸிக²ரம்பி நிகா²த³னேனேவ ஸங்க³ஹிதம், யேஹி மனுஸ்ஸேஹி விஹாரே வாஸிஆதீ³னி தி³ன்னானி ஹோந்தி, தே சே க⁴ரே த³ட்³டே⁴ வா விலுத்தே வா ‘‘தே³த² நோ, ப⁴ந்தே, உபக்க²ரே, புன ஆஹரிஸ்ஸாமா’’தி வத³ந்தி, தா³தப்³பா³. ஸசே ஹரந்தி, ந வாரேதப்³பா³, அனாஹரந்தாபி ந சோதே³தப்³பா³.
கம்மாரதட்டகாரசுந்த³காரனளகாரமணிகாரபத்தப³ந்த⁴கானம் அதி⁴கரணிமுட்டி²ஸண்டா³ஸதுலாதீ³னி ஸப்³பா³னி லோஹமயானி உபகரணானி ஸங்கே⁴ தி³ன்னகாலதோ பட்டா²ய க³ருப⁴ண்டா³னி. திபுகோட்டகஸுவண்ணகாரசம்மகாரஉபகரணேஸுபி ஏஸேவ நயோ. அயம் பன விஸேஸோ, திபுகோட்டகஉபகரணேஸு திபுச்சே²த³னகஸத்த²கம், ஸுவண்ணகாரஉபகரணேஸு ஸுவண்ணச்சே²த³னகஸத்த²கம், சம்மகாரஉபகரணேஸு கதபரிகம்மசம்மச்சே²த³னகு²த்³த³கஸத்த²ந்தி இமானி பா⁴ஜனீயானி. ந்ஹாபிததுன்னகாரஉபகரணேஸுபி ட²பேத்வா மஹாகத்தரிம் மஹாஸண்டா³ஸம் மஹாபிப்ப²லிகஞ்ச ஸப்³ப³ம் வட்டதி, இதரானி க³ருப⁴ண்டா³னி.
வல்லிஆதீ³ஸு வேத்தவல்லிஆதி³கா யா காசி அட்³ட⁴பா³ஹுப்பமாணா வல்லி ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னா வா தத்த²ஜாதகா வா ரக்கி²தகோ³பிதாவ க³ருப⁴ண்ட³ம், ஸா ஸங்க⁴கம்மே ச சேதியகம்மே ச கதே ஸசே அதிரேகா ஹோதி, புக்³க³லிககம்மேபி உபனேதும் வட்டதி, ஸுத்தமகசிவாகனாளிகேரஹீரசம்மமயா ரஜ்ஜுகா வா யோத்தானி வா வாகே ச நாளிகேரஹீரே ச வட்டேத்வா கதா ஏகவட்டா வா த்³விவட்டா வா ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸந்தகா க³ருப⁴ண்ட³ம். ஸுத்தம் பன அவட்டேத்வா தி³ன்னம் மகசிவாகனாளிகேரஹீரா ச பா⁴ஜனீயா. யேஹி பனேதானி ரஜ்ஜுகாதீ³னி தி³ன்னானி ஹோந்தி, தே அத்தனோ கரணீயேன ஹரந்தா ந வாரேதப்³பா³.
யோ கோசி அட்ட²ங்கு³லஸூசித³ண்ட³கமத்தோபி வேளு ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னோ வா தத்த²ஜாதகோ வா ரக்கி²தகோ³பிதோ க³ருப⁴ண்ட³ம், ஸோபி ஸங்க⁴ஸ்ஸ கம்மே ச சேதியகம்மே ச கதே அதிரேகோ புக்³க³லிககம்மே தா³தும் வட்டதி. பாத³க்³க³ண்ஹனகதேலனாளி பன கத்தரயட்டி² உபாஹனத³ண்ட³கோ ச²த்தத³ண்டோ³ ச²த்தஸலாகாதி இத³மேத்த² பா⁴ஜனீயப⁴ண்ட³ம், த³ட்³ட⁴கே³ஹமனுஸ்ஸா க³ண்ஹித்வா க³ச்ச²ந்தா ந வாரேதப்³பா³.
முஞ்ஜஞ்ச பப்³ப³ஜஞ்ச அவஸேஸஞ்ச ச²த³னதிணம் முட்டி²ப்பமாணம்பி ச²த³னதிணஸங்கே²பக³தேஸு தாலபண்ணாதீ³ஸு யம்கிஞ்சி ஏகபண்ணம்பி ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னம் வா தத்த²ஜாதகம் வா ப³ஹிஆராமே ஸங்கி⁴கே திணவத்து²ஸ்மிம் ஜாதகம் வா ரக்கி²தகோ³பிதம் க³ருப⁴ண்ட³ம், தம்பி ஸங்க⁴கம்மே ச சேதியகம்மே ச கதே அதிரேகம் புக்³க³லிககம்மே தா³தும் வட்டதி. த³ட்³ட⁴கே³ஹமனுஸ்ஸா க³ஹேத்வா க³ச்ச²ந்தா ந வாரேதப்³பா³, அட்ட²ங்கு³லப்பமாணோபி ரித்தகபோத்த²கோ க³ருப⁴ண்ட³மேவ.
மத்திகா பகதிமத்திகா வா ஹோது பஞ்சவண்ணா வா ஸுதா⁴ வா ஸஜ்ஜுரஸகங்கு³ட்ட²ஸிலேஸாதீ³ஸு வா யம்கிஞ்சி து³ல்லப⁴ட்டா²னே ஆனேத்வா வா தி³ன்னம் தத்த²ஜாதகம் வா ரக்கி²தகோ³பிதம் தாலபக்கமத்தம் க³ருப⁴ண்ட³ம் ஹோதி, தம்பி ஸங்க⁴கம்மே ச சேதியகம்மே ச கதே அதிரேகம் புக்³க³லிககம்மே தா³தும் வட்டதி. ஹிங்கு³ஹிங்கு³லகஹரிதாலமனோஸிலஞ்ஜனாதீ³னி பன பா⁴ஜனீயானி.
தா³ருப⁴ண்டே³ யோ கோசி வேளும்ஹி வுத்தப்பமாணோ தா³ருப⁴ண்ட³கோ ஸங்க⁴ஸ்ஸ தி³ன்னோ வா தத்த²ஜாதகோ வா ரக்கி²தகோ³பிதோ க³ருப⁴ண்ட³ம், அபி ச ஸப்³பா³பி தா³ருவேளுசம்மபாஸாணாதி³விகதி தா³ருப⁴ண்டே³ன ஸங்க³ஹிதா, தத்த² மஞ்சபீடே²ஹி அஸங்க³ஹிதானி ஆஸந்தி³காதீ³னி அந்தமஸோ சோளேன வா பலாலேஹி வா பண்ணேஹி வா கதபீட²ம் உபாதா³ய ஸப்³பா³னி ஆஸனானி.
வங்கப²லகம் தீ³க⁴ப²லகம் சீவரதோ⁴வனப²லகம் க⁴ட்டனப²லகம் க⁴ட்டனமுக்³க³ரோ த³ந்தகட்ட²ச்சே²த³னக³ண்டி²கா த³ண்ட³முக்³க³ரோ நாவா அம்ப³ணம் ரஜனதோ³ணி உத³கபடிச்ச²கோ தா³ருமயோ வா த³ந்தமயோ வா வேளுமயோ வா ஸபாத³கோபி அபாத³கோபி ஸமுக்³கோ³ மஞ்ஜூஸா பாத³க்³க³ண்ஹனகதோ அதிரேகப்பமாணோ கரண்டோ³ உத³கதோ³ணி உத³ககடாஹம் உளுங்கோ கடச்சு²பானீயஸராவம் பானீயஸங்கோ²தி ஏதேஸு யம்கிஞ்சி ஸங்கே⁴ தி³ன்னம் க³ருப⁴ண்ட³ம். ஸங்க²தா²லகம் பன பா⁴ஜனீயம், ததா² தா³ருமயோ உத³கதும்போ³.
பாத³கத²லிகமண்ட³லம் தா³ருமயம் வா ஹோது சோளபண்ணாதி³மயம் வா ஸப்³ப³ம் க³ருப⁴ண்ட³ம். ஆதா⁴ரகோ பத்தபிதா⁴னம் தாலவண்டம் பீ³ஜனீ சங்கோடகம் பச்சி² யட்டி²ஸம்முஞ்ஜனீ முட்டி²ஸம்முஞ்ஜனீதி ஏதேஸுபி யம்கிஞ்சி கு²த்³த³கம் வா மஹந்தம் வா தா³ருவேளுபண்ணசம்மாதீ³ஸு யேன கேனசி கதம் க³ருப⁴ண்ட³மேவ.
த²ம்ப⁴துலாஸோபானப²லகாதீ³ஸு யம்கிஞ்சி தா³ருமயம் வா பாஸாணமயம் வா கே³ஹஸம்பா⁴ரூபக³ம் யோ கோசி கடஸாரகோ யம்கிஞ்சி பூ⁴மத்த²ரணம் யம்கிஞ்சி அகப்பியசம்மம், ஸப்³ப³ம் ஸங்கி⁴கம் க³ருப⁴ண்ட³ம், பூ⁴மத்த²ரணம் காதும் வட்டதி. ஏளகசம்மம் பன பச்சத்த²ரணக³திகம் ஹோதி, தம்பி க³ருப⁴ண்ட³மேவ, கப்பியசம்மானி பா⁴ஜனீயானி, குருந்தி³யம் பன ஸப்³ப³ம் மஞ்சப்பமாணம் சம்மம் க³ருப⁴ண்ட³ந்தி வுத்தம்.
உது³க்க²லம் முஸலம் ஸுப்பம் நிஸத³ம் நிஸத³போதோ பாஸாணதோ³ணி பாஸாணகடாஹம் ஸப்³ப³ம் கஸிப⁴ண்ட³ம்பி க³ருப⁴ண்ட³ம், ஸப்³ப³ம் சக்கயுத்தயானம் க³ருப⁴ண்ட³மேவ. மஞ்சபீடா²னம் பாதா³ ச அடனியோ ச வாஸிபரஸுஆதீ³னம் த³ண்டா³ சாதி ஏதேஸு யம்கிஞ்சி அனிட்டி²தம் பா⁴ஜனீயம், தச்சி²தமட்ட²ம் பன க³ருப⁴ண்ட³ம் ஹோதி, அனுஞ்ஞாதவாஸியா த³ண்டோ³ ச²த்தம் முட்டி²பண்ணம் கத்தரயட்டி² உபாஹனா அரணிஸஹிதம் த⁴ம்மகரணோ பாத³க்³க³ண்ஹனகதோ அனதிரித்தம் ஆமலகதும்ப³ம் ஆமலகக⁴டோ லாபு³கதும்ப³ம் லாபு³கக⁴டோ விஸாணதும்ப³ந்தி ஸப்³ப³மேதம் பா⁴ஜனீயம், ததோ பரம் க³ருப⁴ண்ட³ம்.
ஹத்தி²த³ந்தோ வா யம்கிஞ்சி விஸாணம் வா அதச்சி²தம் யதா²க³தமேவ பா⁴ஜனீயம், தேஹி கதமஞ்சபீட²பாதா³தீ³ஸு புரிமஸதி³ஸோவ வினிச்ச²யோ. தச்சி²தனிட்டி²தோபி ஹிங்கு³கரண்ட³கோ அஞ்ஜனிகரண்ட³கோ க³ண்டி²கா விதோ⁴ அஞ்ஜனீ அஞ்ஜனிஸலாகா உத³கபுஞ்ச²னீதி இத³ம் ஸப்³ப³ம் பா⁴ஜனீயமேவ.
மத்திகாப⁴ண்டே³ ஸப்³ப³ம் மனுஸ்ஸானம் உபபோ⁴க³பரிபோ⁴க³ம் க⁴டபிட²ராதி³குலாலபா⁴ஜனம், பத்தகடாஹம் அங்கா³ரகடாஹம் தூ⁴மதா³னகம் தீ³பருக்க²கோ தீ³பகபல்லிகா சயனிட்ட²கா ச²த³னிட்ட²கா து²பிகாதி ஸப்³ப³ம் க³ருப⁴ண்ட³ம், ஏதேஸு பன வுத்தனயேஸு க³ருப⁴ண்டே³ஸு யம்கிஞ்சி வேளுஆதி³ம் அத்தனோ அத்தா²ய க³ண்ஹந்தேன ஸமகம் வா அதிரேகம் வா பா²திகம்மம் கத்வா க³ஹேதப்³ப³ம். பாத³க்³க³ண்ஹனகதோ அனதிரித்தப்பமாணோ பன க⁴டகோ பத்தோ தா²லகம் கஞ்சனகோ குண்டி³காதி இத³மேத்த² பா⁴ஜனீயம், யதா² ச மத்திகாப⁴ண்டே³ ஏவம் லோஹப⁴ண்டே³பி குண்டி³கா பா⁴ஜனீயகோட்டா²ஸமேவ ப⁴ஜதி. இதி யம் பா⁴ஜனீயம் விஸ்ஸஜ்ஜனீயம்பி தம் ஏவம் விஸ்ஸஜ்ஜியவேப⁴ங்கி³யஸங்கா²தம் அஞ்ஞம் பரிக்கா²ரம் த³த்வா கீ²யந்தஸ்ஸ து³க்கடம், இதரம் பன தா³துமேவ ந வட்டதி. இஸ்ஸரவதாய தே³ந்தோ து²ல்லச்சயம் ஆபஜ்ஜதி, தே²ய்யசித்தேன க³ண்ஹந்தோ ப⁴ண்ட³ம் அக்³கா⁴பேத்வா காரேதப்³போ³. யதா² ச அஞ்ஞம் பரிக்கா²ரம் த³த்வா கீ²யந்தஸ்ஸ து³க்கடம், ததா² ஸங்கே⁴ன அஸம்மதஸ்ஸ சீவரம் வா அஞ்ஞம் வா பரிக்கா²ரம் த³த்வா கீ²யந்தஸ்ஸ து³க்கடமேவ, அனுபஸம்பன்னே ஸப்³ப³த்த² திகது³க்கடம். பகதியா பன ச²ந்தா³தி³வஸேன (பாசி. 488) கரோந்தம் தி³ஸ்வா ‘‘கோ அத்தோ² தஸ்ஸ தி³ன்னேன, லத்³தா⁴பி வினிபாதேஸ்ஸதி, ந ஸம்மா உபனேஸ்ஸதீ’’தி கீ²யந்தஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. உபஸம்பன்னதா, த⁴ம்மேன லத்³த⁴ஸம்முதிதா, ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் விகப்பனுபக³சீவரதா³னம், பச்சா² கீ²யிதுகாமதாய கீ²யனாதி இமானேத்த² சத்தாரி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி அதி³ன்னாதா³னஸதி³ஸானி, இத³ம் பன து³க்க²வேத³னந்தி.
து³ப்³ப³லஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
12. பரிணாமனஸிக்கா²பத³வண்ணனா
த்³வாத³ஸமே ஸப்³ப³ம் திம்ஸககண்டே³ பரிணாமனஸிக்கா²பதே³ வுத்தனயமேவ. அயமேவ ஹி விஸேஸோ, தத்த² அத்தனோ பரிணாமிதத்தா நிஸ்ஸக்³கி³யம் பாசித்தியம், இத⁴ புக்³க³லஸ்ஸ பரிணாமிதத்தா ஸுத்³தி⁴கபாசித்தியந்தி.
பரிணாமனஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.
ஸஹத⁴ம்மிகவக்³கோ³ அட்ட²மோ.