பாசித்தியகண்டோ³

1. முஸாவாத³வக்³கோ³

1. முஸாவாத³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா

பாசித்தியேஸு முஸாவாத³வக்³க³ஸ்ஸ பட²மே ஸம்பஜானமுஸாவாதே³தி புப்³பே³பி ஜானித்வா வசனக்க²ணேபி ஜானந்தஸ்ஸேவ முஸாவாத³ப⁴ணனே. ப⁴ணனஞ்ச நாம இத⁴ அபூ⁴தஸ்ஸ வா பூ⁴ததம், பூ⁴தஸ்ஸ வா அபூ⁴ததம் கத்வா காயேன வா வாசாய வா விஞ்ஞாபனப்பயோகோ³, நிமித்தத்தே² சேதம் பு⁴ம்மவசனம். தஸ்மா யோ ஸம்பஜானமுஸாவாத³ம் வத³தி, தஸ்ஸ தம்னிமித்தம் தம்ஹேது தப்பச்சயா பாசித்தியம் ஹோதீதி ஏவமேத்த² அஞ்ஞேஸு ச ஈதி³ஸேஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

ஸாவத்தி²யம் ஹத்த²கம் ஸக்யபுத்தம் ஆரப்³ப⁴ அவஜானித்வா படிஜானனாதி³வத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மாரோசனத்த²ம் முஸா ப⁴ணந்தஸ்ஸ பாராஜிகம், அமூலகேன பாராஜிகேன அனுத்³த⁴ம்ஸனத்த²ம் ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ, ஸங்கா⁴தி³ஸேஸேன அனுத்³த⁴ம்ஸனத்த²ம் பாசித்தியம், ஆசாரவிபத்தியா அனுத்³த⁴ம்ஸனத்த²ம் து³க்கடம், ‘‘யோ தே விஹாரே வஸீ’’திஆதி³னா (பாரா. 220) பரியாயேன உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மாரோசனத்த²ம் படிவிஜானந்தஸ்ஸ முஸா ப⁴ணிதே து²ல்லச்சயம், அப்படிவிஜானந்தஸ்ஸ து³க்கடம், கேவலம் முஸா ப⁴ணந்தஸ்ஸ இத⁴ பாசித்தியம். அனுபதா⁴ரேத்வா ஸஹஸா ப⁴ணந்தஸ்ஸ, ‘‘அஞ்ஞம் ப⁴ணிஸ்ஸாமீ’’தி அஞ்ஞம் ப⁴ணந்தஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. விஸம்வாத³னபுரேக்கா²ரதா, விஸம்வாத³னசித்தேன யமத்த²ம் வத்துகாமோ, தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ விஞ்ஞாபனபயோகோ³ சாதி இமானேத்த² த்³வே அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி அதி³ன்னாதா³னஸதி³ஸானீதி.

முஸாவாத³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. ஓமஸவாத³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா

து³தியே ஓமஸவாதே³தி ஓவிஜ்ஜ²னவசனே, ஜாதினாமகோ³த்தகம்மஸிப்பஆபா³த⁴லிங்க³கிலேஸஆபத்திஅக்கோஸேஸு பூ⁴தேன வா அபூ⁴தேன வா யேன கேனசி பாராஜிகம் ஆபன்னம் வா அனாபன்னம் வா யம்கிஞ்சி பி⁴க்கு²ம் யாய காயசி வாசாய வா ஹத்த²முத்³தா³ய வா அனஞ்ஞாபதே³ஸேன அக்கோஸனவசனே பாசித்தியந்தி அத்தோ².

ஸாவத்தி²யம் ச²ப்³ப³க்³கி³யே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ ஓமஸனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், தேஹியேவ த³ஸஹி அக்கோஸவத்தூ²ஹி ‘‘ஸந்தி இதே⁴கச்சே சண்டா³லா’’திஆதி³னா (பாசி. 26) நயேன அஞ்ஞாபதே³ஸம் கத்வா அக்கோஸந்தஸ்ஸ, ‘‘சோரோஸி க³ண்டி²பே⁴த³கோஸீ’’திஆதீ³ஹி பாளிமுத்தகபதே³ஹி அக்கோஸந்தஸ்ஸ, யதா² ததா² வா அனுபஸம்பன்னம் அக்கோஸந்தஸ்ஸ ச து³க்கடம். இத⁴ பி⁴க்கு²னீபி அனுபஸம்பன்னஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. அனக்கோஸிதுகாமஸ்ஸ கேவலம் த³வகம்யதாய வத³தோ ஸப்³ப³த்த² து³ப்³பா⁴ஸிதம். அத்த²த⁴ம்மஅனுஸாஸனிபுரேக்கா²ரானம், உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. யம் அக்கோஸதி, தஸ்ஸ உபஸம்பன்னதா, அனஞ்ஞாபதே³ஸேன ஜாதிஆதீ³ஹி அக்கோஸனம், ‘‘மம் அக்கோஸதீ’’தி ஜானனா, அத்த²புரேக்கா²ரதாதீ³னம் அபா⁴வோதி இமானேத்த² சத்தாரி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி அதி³ன்னாதா³னஸதி³ஸானி, வேத³னா பன இத⁴ து³க்கா²தி.

ஓமஸவாத³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

3. பேஸுஞ்ஞஸிக்கா²பத³வண்ணனா

ததியே பி⁴க்கு²பேஸுஞ்ஞேதி பி⁴க்கு²ஸ்ஸ பேஸுஞ்ஞே, ஜாதிஆதீ³ஹி அக்கோஸவத்தூ²ஹி பி⁴க்கூ² அக்கோஸந்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸுத்வா வசனம் பி⁴க்கு²னோ பியகம்யதாய வா பே⁴தா³தி⁴ப்பாயேன வா யோ அக்குத்³தோ⁴, தஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸ்ஸ காயேன வா வாசாய வா உபஸம்ஹடே தஸ்மிம் பேஸுஞ்ஞகரணவசனே பாசித்தியந்தி அத்தோ².

ஸாவத்தி²யம் ச²ப்³ப³க்³கி³யே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ பேஸுஞ்ஞஉபஸம்ஹரணவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், வுத்தனயேனேவ அஞ்ஞாபதே³ஸேன அக்கோஸந்தஸ்ஸ வசனூபஸம்ஹாரே வா பாளிமுத்தகஅக்கோஸூபஸம்ஹாரே வா அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ ச உபஸம்ஹாரே து³க்கடம். இதா⁴பி பி⁴க்கு²னீ அனுபஸம்பன்னட்டா²னே டி²தா. ந பியகம்யதாய, ந பே⁴தா³தி⁴ப்பாயேன கேவலம் பாபக³ரஹிதாய வத³ந்தஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. ஜாதிஆதீ³ஹி அனஞ்ஞாபதே³ஸேன அக்கோஸந்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸுத்வா வசனம் பி⁴க்கு²ஸ்ஸ உபஸம்ஹரணம், பியகம்யதாபே⁴தா³தி⁴ப்பாயேஸு அஞ்ஞதரதா, தஸ்ஸ விஜானனாதி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி அதி³ன்னாதா³னஸதி³ஸானேவாதி.

பேஸுஞ்ஞஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

4. பத³ஸோத⁴ம்மஸிக்கா²பத³வண்ணனா

சதுத்தே² பத³ஸோ த⁴ம்மம் வாசேய்யாதி ஸங்கீ³தித்தயம் அனாருள்ஹம்பி ராஜோவாத³திக்கி²ந்த்³ரியசதுபரிவத்தனனந்தோ³பனந்த³குலும்பஸுத்தமக்³க³கதா²தி³த⁴ம்மஞ்ச ஸங்கீ³தித்தயமாருள்ஹம் திபிடகத⁴ம்மஞ்ச பத³ம் பத³ம் வாசேய்ய, பதா³னுபத³அன்வக்க²ரஅனுப்³யஞ்ஜனேஸு ஏகேகம் கோட்டா²ஸந்தி அத்தோ². பாசித்தியந்தி ஏதேஸு பதா³தீ³ஸு பி⁴க்கு²ஞ்ச பி⁴க்கு²னிஞ்ச ட²பேத்வா யம்கஞ்சி கோட்டா²ஸம் அவஸேஸபுக்³க³லேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஏகதோ ப⁴ணந்தஸ்ஸ பதா³தி³க³ணனாய பாசித்தியம்.

ஸாவத்தி²யம் ச²ப்³ப³க்³கி³யே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ பத³ஸோ த⁴ம்மவாசனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், திகபாசித்தியம். உபஸம்பன்னே அனுபஸம்பன்னஸஞ்ஞினோ வேமதிகஸ்ஸ வா து³க்கடம். அனுபஸம்பன்னேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகதோ உத்³தே³ஸக்³க³ஹணே, ஸஜ்ஜா²யகரணே, தஸ்ஸ ஸந்திகே உத்³தே³ஸக்³க³ஹணே, யேபு⁴ய்யேன பகு³ணக³ந்த²ம் ப⁴ணந்தஸ்ஸ, ஓஸாரேந்தஸ்ஸ ச க²லிதட்டா²னே ‘‘ஏவம் ப⁴ணாஹீ’’தி வசனே ச ஏகதோ ப⁴ணந்தஸ்ஸாபி, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. அனுபஸம்பன்னதா, வுத்தலக்க²ணம் த⁴ம்மம் பத³ஸோ வாசனதா, ஏகதோ ஓஸாபனஞ்சாதி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. பத³ஸோத⁴ம்மஸமுட்டா²னம், கிரியம், நோஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், அசித்தகம், பண்ணத்திவஜ்ஜம், வசீகம்மம், திசித்தம், திவேத³னந்தி.

பத³ஸோத⁴ம்மஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

5. பட²மஸஹஸேய்யஸிக்கா²பத³வண்ணனா

பஞ்சமே அனுபஸம்பன்னேனாதி பி⁴க்கு²ம் ட²பேத்வா அந்தமஸோ பாராஜிகவத்து²பூ⁴தேன திரச்சா²னக³தேனாபி. உத்தரிதி³ரத்ததிரத்தந்தி த்³வின்னம் வா திண்ணம் வா ரத்தீனம் உபரி. ஸஹஸேய்யந்தி ஸப்³ப³ச்ச²ன்னபரிச்ச²ன்னே யேபு⁴ய்யேன ச²ன்னபரிச்ச²ன்னே வா ஸேனாஸனே புப்³பா³பரியேன வா ஏகக்க²ணேன வா ஏகதோ நிபஜ்ஜனம். கப்பேய்யாதி வித³ஹேய்ய ஸம்பாதே³ய்ய. தத்த² ச²த³னம் அனாஹச்ச தி³யட்³ட⁴ஹத்து²ப்³பே³தே⁴ன பாகாராதி³னா பரிச்சி²ன்னம்பி ஸப்³ப³பரிச்ச²ன்னமிச்சேவ வேதி³தப்³ப³ம், தஸ்மா இமினா லக்க²ணேன ஸமன்னாக³தோ ஸசேபி ஸத்தபூ⁴மிகோ பாஸாதோ³ ஏகூபசாரோ ஹோதி, ஸதக³ப்³ப⁴ம் வா சதுஸாலம், யோ தத்த² வா அஞ்ஞத்த² வா தாதி³ஸே தேன வா அஞ்ஞேன வா அனுபஸம்பன்னேன ஸஹ திஸ்ஸோ ரத்தியோ ஸயித்வா சதுத்த²தி³வஸே அத்த²ங்க³தே ஸூரியே அனுபஸம்பன்னே நிபன்னே க³ப்³ப⁴த்³வாரம் பிதா⁴ய வா அபிதா⁴ய வா நிபஜ்ஜதி, பட²மனிபன்னோ வா தஸ்மிம் நிபஜ்ஜந்தே ந வுட்டா²தி, தஸ்ஸ உபி⁴ன்னம் உட்ட²ஹித்வா நிபஜ்ஜனப்பயோக³க³ணனாய அனுபஸம்பன்னக³ணனாய ச பாசித்தியம். அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரோ பன ஸமந்தபாஸாதி³காயம் (பாசி. அட்ட². 51) ஸப்³ப³ப்பகாரதோ வுத்தோ.

ஆளவியம் ஸம்ப³ஹுலே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ அனுபஸம்பன்னேன ஸஹஸேய்யவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ‘‘உத்தரிதி³ரத்ததிரத்த’’ந்தி அயமேத்த² அனுபஞ்ஞத்தி, ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், திகபாசித்தியம், உபஸம்பன்னே அனுபஸம்பன்னஸஞ்ஞினோ வேமதிகஸ்ஸ வா உபத்³த⁴ச்ச²ன்னபரிச்ச²ன்னாதீ³ஸு ச து³க்கடம். ஊனகதி³ரத்ததிரத்தம் வஸந்தஸ்ஸ, ததியாய ரத்தியா புராருணா நிக்க²மித்வா புன வஸந்தஸ்ஸ, ஸப்³ப³ச்ச²ன்னஸப்³பா³பரிச்ச²ன்னாதீ³ஸு வஸந்தஸ்ஸ, இதரஸ்மிம் நிஸின்னே நிபஜ்ஜந்தஸ்ஸ, நிபன்னே வா நிஸீத³ந்தஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. பாசித்தியவத்து²கஸேனாஸனம், தத்த² அனுபஸம்பன்னேன ஸஹ நிபஜ்ஜனம், சதுத்த²தி³வஸே ஸூரியத்த²ங்க³மனந்தி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி ஏளகலோமஸதி³ஸானேவாதி.

பட²மஸஹஸேய்யஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

6. து³தியஸஹஸேய்யஸிக்கா²பத³வண்ணனா

ச²ட்டே² மாதுகா³மேனாதி அந்தமஸோ தத³ஹுஜாதாயபி மனுஸ்ஸித்தி²யா. தி³ஸ்ஸமானரூபா பன யக்கி²பேதியோ பண்ட³கோ மேது²னவத்து²பூ⁴தா ச திரச்சா²னித்தி²யோ இத⁴ து³க்கடவத்து²கா ஹோந்தி.

ஸாவத்தி²யம் ஆயஸ்மந்தம் அனுருத்³த⁴த்தே²ரம் ஆரப்³ப⁴ மாதுகா³மேன ஸஹஸேய்யவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸேஸம் அனந்தரஸிக்கா²பதே³ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம் அஞ்ஞத்ர ரத்திபரிச்சே²தா³, தத்ர ஹி சதுத்த²தி³வஸே ஆபத்தி, இத⁴ பன பட²மதி³வஸேபீதி.

து³தியஸஹஸேய்யஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

7. த⁴ம்மதே³ஸனாஸிக்கா²பத³வண்ணனா

ஸத்தமே உத்தரிச²ப்பஞ்சவாசாஹீதிஏத்த² ஏகோ கா³தா²பாதோ³ ஏகா வாசாதி ஏவம் ஸப்³ப³த்த² வாசாபமாணம் வேதி³தப்³ப³ம். த⁴ம்மம் தே³ஸேய்யாதி பத³ஸோத⁴ம்மஸிக்கா²பதே³ வுத்தலக்க²ணம் த⁴ம்மம் வா அட்ட²கதா²த⁴ம்மம் வா பா⁴ஸேய்ய. அஞ்ஞத்ர விஞ்ஞுனா புரிஸவிக்³க³ஹேனாதி வினா விஞ்ஞுனா புரிஸேன. மனுஸ்ஸவிக்³க³ஹம் க³ஹேத்வா டி²தேன பன யக்கே²ன வா பேதேன வா திரச்சா²னேன வா ஸத்³தி⁴ம் டி²தாயபி த⁴ம்மம் தே³ஸேதும் ந வட்டதி. பாசித்தியந்தி து³தியானியதே வுத்தலக்க²ணேன மனுஸ்ஸேன வினா விஞ்ஞுமனுஸ்ஸித்தி²யா ச²ன்னம் வாசானம் உபரி பதா³தி³வஸேன த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தஸ்ஸ பதா³தி³க³ணனாய, ப³ஹூனம் தே³ஸயதோ மாதுகா³மக³ணனாய ச பாசித்தியம்.

ஸாவத்தி²யம் உதா³யித்தே²ரம் ஆரப்³ப⁴ மாதுகா³மஸ்ஸ த⁴ம்மதே³ஸனாவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ‘‘அஞ்ஞத்ர விஞ்ஞுனா’’தி அயமேத்த² அனுபஞ்ஞத்தி, ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், திகபாசித்தியம், அமாதுகா³மே மாதுகா³மஸஞ்ஞினோ வேமதிகஸ்ஸ வா யக்கி²பேதிபண்ட³கமனுஸ்ஸவிக்³க³ஹதிரச்சா²னித்தீ²னம் தே³ஸேந்தஸ்ஸ ச து³க்கடம். ச²ஹி வாசாஹி, ததோ வா ஓரம் தே³ஸேந்தஸ்ஸ, வுத்தலக்க²ணே வா புரிஸே ஸதி, ஸயம் வா உட்டா²ய, புன நிஸீதி³த்வா மாதுகா³மஸ்ஸ வா உட்ட²ஹித்வா புன நிஸின்னஸ்ஸ, அஞ்ஞஸ்ஸ வா மாதுகா³மஸ்ஸ தே³ஸயதோ, ‘‘தீ³க⁴னிகாயோ நாம ப⁴ந்தே கிமத்தி²யோ’’தி ஏவம் பன புட்டே² ஸப்³ப³ம்பி தீ³க⁴னிகாயம் தே³ஸேந்தஸ்ஸ, அஞ்ஞஸ்ஸத்தா²ய வுச்சமானம் மாதுகா³மே ஸுணந்தே, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. வுத்தலக்க²ணஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ச²ன்னம் வாசானம் உபரி தே³ஸனா, வுத்தலக்க²ணோ மாதுகா³மோ, இரியாபத²பரிவத்தாபா⁴வோ, கப்பியகாரகஸ்ஸாபா⁴வோ, அபஞ்ஹாவிஸ்ஸஜ்ஜனாதி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி பத³ஸோத⁴ம்மஸதி³ஸானேவ, கேவலம் இத⁴ கிரியாகிரியம் ஹோதீதி.

த⁴ம்மதே³ஸனாஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

8. பூ⁴தாரோசனஸிக்கா²பத³வண்ணனா

அட்ட²மே உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மந்தி சதுத்த²பாராஜிகே வுத்தலக்க²ணம் உத்தரிமனுஸ்ஸானம் ஜா²யீனஞ்சேவ அரியானஞ்ச த⁴ம்மம். பூ⁴தஸ்மிம் பாசித்தியந்தி அத்தனி ஜா²னாதி³த⁴ம்மே ஸதி தம் பி⁴க்கு²ஞ்ச பி⁴க்கு²னிஞ்ச ட²பேத்வா அஞ்ஞஸ்ஸ ஆரோசயதோ பாசித்தியம்.

வேஸாலியம் வக்³கு³முதா³தீரியே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ தேஸம் பூ⁴தாரோசனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், நிப்பரியாயேன அத்தனி விஜ்ஜமானம் ஜா²னாதி³த⁴ம்மம் ஆரோசேந்தஸ்ஸ ஸசே யஸ்ஸ ஆரோசேதி, ஸோ அனந்தரமேவ ‘‘அயம் ஜா²னலாபீ⁴’’தி வா ‘‘அரியோ’’தி வா யேன கேனசி ஆகாரேன தமத்த²ம் ஜானாதி, பாசித்தியம். நோ சே ஜானாதி, து³க்கடம். பரியாயேன ஆரோசிதம் பன ஜானாது வா, மா வா, து³க்கடமேவ. ததா²ரூபே காரணே ஸதி உபஸம்பன்னஸ்ஸ ஆரோசயதோ, ஆதி³கம்மிகஸ்ஸ ச அனாபத்தி. யஸ்மா பன அரியானம் உம்மத்தகாதி³பா⁴வோ நத்தி², ஜா²னலாபி⁴னோ பன தஸ்மிம் ஸதி ஜா²னா பரிஹாயந்தி, தஸ்மா தே இத⁴ ந க³ஹிதா. உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மஸ்ஸ பூ⁴ததா, அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ ஆரோசனம், தங்க²ணவிஜானனா, அனஞ்ஞாபதே³ஸோதி இமானேத்த² சத்தாரி அங்கா³னி. பூ⁴தாரோசனஸமுட்டா²னம், கிரியம், நோஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், அசித்தகம், பண்ணத்திவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், குஸலாப்³யாகதசித்தேஹி த்³விசித்தம், ஸுக²மஜ்ஜ²த்தவேத³னாஹி த்³விவேத³னந்தி.

பூ⁴தாரோசனஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

9. து³ட்டு²ல்லாரோசனஸிக்கா²பத³வண்ணனா

நவமே பி⁴க்கு²ஸ்ஸாதி பாராஜிகம் அனஜ்ஜா²பன்னஸ்ஸ. து³ட்டு²ல்லந்தி கிஞ்சாபி த்³வின்னம் ஆபத்திக்க²ந்தா⁴னமேதம் அதி⁴வசனம், இத⁴ பன ஸங்கா⁴தி³ஸேஸமேவ அதி⁴ப்பேதம். அஞ்ஞத்ர பி⁴க்கு²ஸம்முதியாதி யம் ஸங்கோ⁴ அபி⁴ண்ஹாபத்திகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆயதிம் ஸம்வரத்தா²ய ஆபத்தீனஞ்ச குலானஞ்ச பரியந்தம் கத்வா வா அகத்வா வா திக்க²த்தும் அபலோகேத்வா கதிகம் கரோதி, தம் ட²பேத்வா, அயதா²கதிகாய ‘‘அயம் அஸுசிம் மோசேத்வா ஸங்கா⁴தி³ஸேஸம் ஆபன்னோ’’திஆதி³னா நயேன வத்து²னா ஸத்³தி⁴ம் ஆபத்திம் க⁴டேத்வா ஆரோசேந்தஸ்ஸ பாசித்தியம்.

ஸாவத்தி²யம் ச²ப்³ப³க்³கி³யே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ து³ட்டு²ல்லாபத்திஆரோசனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், திகபாசித்தியம், அது³ட்டு²ல்லாய து³ட்டு²ல்லஸஞ்ஞினோ வேமதிகஸ்ஸ வா து³க்கடம், அவஸேஸே ச² ஆபத்திக்க²ந்தே⁴, அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ புரிமபஞ்சஸிக்கா²பத³வீதிக்கமஸங்கா²தம் து³ட்டு²ல்லம் வா இதரம் அது³ட்டு²ல்லம் வா அஜ்ஜா²சாரம் ஆரோசேந்தஸ்ஸாபி து³க்கடமேவ. வத்து²மத்தம் வா ஆபத்திமத்தம் வா ஆரோசேந்தஸ்ஸ, பி⁴க்கு²ஸம்முதிபரிச்சே²த³ம் அனதிக்கமித்வா ஆரோசேந்தஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. வுத்தலக்க²ணஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸவத்து²கோ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸோ, அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ ஆரோசனம், பி⁴க்கு²ஸம்முதியா அபா⁴வோதி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி அதி³ன்னாதா³னஸதி³ஸானி, வேத³னா பன இத⁴ து³க்கா²யேவாதி.

து³ட்டு²ல்லாரோசனஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

10. பத²வீக²ணனஸிக்கா²பத³வண்ணனா

த³ஸமே பத²விந்தி து³விதா⁴ பத²வீ ஜாதபத²வீ அஜாதபத²வீதி. தத்த² ஜாதபத²வீ ஸுத்³த⁴மிஸ்ஸபுஞ்ஜவஸேன திவிதா⁴, தத்த² ஸுத்³த⁴பத²வீ நாம பகதியா ஸுத்³த⁴பம்ஸு வா ஸுத்³த⁴மத்திகா வா. மிஸ்ஸபத²வீ நாம யத்த² பம்ஸுதோ வா மத்திகாதோ வா பாஸாணஸக்க²ரகத²லமரும்ப³வாலுகாஸு அஞ்ஞதரஸ்ஸ ததியபா⁴கோ³ ஹோதி. புஞ்ஜபத²வீ நாம ‘‘அதிரேகசாதுமாஸம் ஓவட்டோ² பம்ஸுபுஞ்ஜோ வா மத்திகாபுஞ்ஜோ வா’’தி (பாசி. 86) வுத்தம், வுத்தலக்க²ணேன பன மிஸ்ஸகபுஞ்ஜோபி பிட்டி²பாஸாணே டி²தஸுகு²மரஜம்பி ச தே³வே பு²ஸாயந்தே ஸகிம் திந்தம் சதுமாஸச்சயேன திந்தோகாஸோ புஞ்ஜபத²விஸங்க²மேவ க³ச்ச²தி. திவிதா⁴பி சேஸா பத²வீ உத்³த⁴னபத்தபசனாதி³வஸேன வா யதா² ததா² வா அத³ட்³டா⁴ ‘ஜாதபத²வீ’தி வுச்சதி, த³ட்³டா⁴ பன வுத்தப்பமாணதோ அதி⁴கதரபாஸாணாதி³மிஸ்ஸா வா அஜாதபத²வீ நாம ஹோதி, கோ பன வாதோ³ ஸுத்³த⁴பாஸாணாதி³பே⁴தா³ய. தத்த² யா ‘ஜாதபத²வீ’தி வுத்தா, அயம் அகப்பியபத²வீ. யோ பி⁴க்கு² தம் ஏவரூபம் பத²விம் ஸயம் க²ணதி, க²ணனபே⁴த³னவிலேக²னபசனாதீ³ஹி விகோபேதி, தஸ்ஸ பயோக³க³ணனாய பாசித்தியம். யோ பன க²ணாபேதி, வுத்தனயேனேவ விகோபாபேதி, தஸ்ஸ ‘‘இமம் பதே³ஸ’’ந்தி வா ‘‘இமம் பத²வி’’ந்தி வா ஏவம் நியமேத்வா ‘‘க²ண, பி⁴ந்தா³’’திஆதி³னா நயேன ஆணாபேந்தஸ்ஸ ஆணத்தியா து³க்கடம், ஸகிம் ஆணத்தே தி³வஸம்பி க²ணந்தே ஆணாபகஸ்ஸ ஏகமேவ பாசித்தியம், ஸசே இதரோ புனப்புனம் ஆணாபேதி, வாசாய வாசாய பாசித்தியம்.

ஆளவியம் ஆளவகே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ பத²விக²ணனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, ஸாணத்திகம், பத²வியா வேமதிகஸ்ஸ, அபத²வியா பத²விஸஞ்ஞினோ சேவ வேமதிகஸ்ஸ ச து³க்கடம். ஓகாஸம் அனியமேத்வா ‘‘போக்க²ரணிம் க²ண, ஆவாடம் க²ண, கந்த³ம் க²ணா’’திஆதீ³னி ப⁴ணந்தஸ்ஸ, ஆதபேன ஸுஸ்ஸித்வா ப²லிதகத்³த³மம் வா கோ³கண்டகம் வா ஹேட்டா² பத²வியா அஸம்ப³த்³த⁴ம் பி⁴ஜ்ஜித்வா பதிதனதி³தடம் வா மஹந்தம்பி நங்க³லச்சி²ன்னமத்திகாபிண்ட³ந்திஏவமாதீ³னி ஸப்³ப³ஞ்ச அஜாதபத²விம் விகோபேந்தஸ்ஸ, ‘‘இமஸ்ஸ த²ம்ப⁴ஸ்ஸ ஆவாடம் ஜான, மத்திகம் தே³ஹி, மத்திகம் ஆஹர, பம்ஸுனா மே அத்தோ², மத்திகம் கப்பியம் கரோஹீ’’தி ப⁴ணந்தஸ்ஸ, அஸஞ்சிச்ச ருக்கா²தி³பவட்டனேன பி⁴ந்த³ந்தஸ்ஸ, அஸதியா பாத³ங்கு³ட்ட²காதீ³ஹி விலேக²ந்தஸ்ஸ, ஜாதபத²விபா⁴வம் வா, ‘‘க²ணாமி வா அஹ’’ந்தி அஜானந்தஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. ஜாதபத²வீ, பத²விஸஞ்ஞிதா, க²ணனக²ணாபனானம் அஞ்ஞதரந்தி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி அதி³ன்னாதா³னஸதி³ஸானி, இத³ம் பன பண்ணத்திவஜ்ஜம், திசித்தம், திவேத³னந்தி.

பத²வீக²ணனஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

முஸாவாத³வக்³கோ³ பட²மோ.

2. பூ⁴தகா³மவக்³கோ³

1. பூ⁴தகா³மஸிக்கா²பத³வண்ணனா

பூ⁴தகா³மவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே பூ⁴தகா³மபாதப்³யதாயாதி ஏத்த² ப⁴வந்தி அஹேஸுஞ்சாதி பூ⁴தா, ஜாயந்தி வட்³ட⁴ந்தி ஜாதா வட்³டி⁴தா சாதி அத்தோ². கா³மோதி ராஸி, பூ⁴தானம் கா³மோ, பூ⁴தா ஏவ வா கா³மோதி பூ⁴தகா³மோ, பதிட்டி²தஹரிததிணருக்கா²தீ³னமேதம் அதி⁴வசனம். பாதப்³யஸ்ஸ பா⁴வோ பாதப்³யதா, சே²த³னபே⁴த³னாதீ³ஹி யதா²ருசி பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³தாதி அத்தோ², தஸ்ஸம் பூ⁴தகா³மபாதப்³யதாய, நிமித்தத்தே² சேதம் பு⁴ம்மவசனம், பூ⁴தகா³மபாதப்³யதாஹேது பூ⁴தகா³மஸ்ஸ சே²த³னாதி³பச்சயா பாசித்தியந்தி அத்தோ². தஸ்மா யோ பி⁴க்கு² பத²விஉத³கபாகாராதீ³ஸு யத்த²கத்த²சி ஜாதம் அஸுக்க²ம் அந்தமஸோ அதிஸுகு²மதிணம்பி ஸாஸபபீ³ஜகஸேவாலம்பி உத்³த⁴ரணச்சே²த³னவிஜ்ஜ²னாதீ³ஹி விகோபேதி வா பத²விக²ணனே வுத்தனயேன விகோபாபேதி வா பாசித்தியம் ஆபஜ்ஜதி.

ஆளவியம் ஆளவகே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ ருக்க²சி²ந்த³னவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, ஸாணத்திகம், பூ⁴தகா³மதோ வியோஜிதமூலபீ³ஜக²ந்த⁴பீ³ஜப²லுபீ³ஜஅக்³க³பீ³ஜபீ³ஜபீ³ஜானம் அஞ்ஞதரம் பா⁴ஜனக³தம் வா ராஸிகதம் வா பூ⁴மியம் ரோபிதம்பி நிக்க²ந்தமூலமத்தம் வா நிக்க²ந்தஅங்குரமத்தம் வா ஸசேபிஸ்ஸ வித³த்தி²மத்தா பத்தவட்டி நிக்³க³ச்ச²தி, அனிக்க²ந்தே வா மூலே நிக்க²ந்தே வா மூலே யாவ அங்குரோ ஹரிதோ ந ஹோதி, தாவ தம் விகோபேந்தஸ்ஸ து³க்கடம், ததா² பூ⁴தகா³மபீ³ஜகா³மே வேமதிகஸ்ஸ, அபூ⁴தகா³மபீ³ஜகா³மே பூ⁴தகா³மபீ³ஜகா³மஸஞ்ஞினோ சேவ வேமதிகஸ்ஸ ச. உப⁴யத்த² பன அததா²ஸஞ்ஞிஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி, அஸஞ்சிச்ச அஸதியா அஜானித்வா வா விகோபேந்தஸ்ஸ, ‘இமம் ருக்க²’ந்தி ஏவம் அனியமேத்வா ‘‘ருக்க²ம் சி²ந்த³, வல்லிம் சி²ந்தா³’’திஆதீ³னி ப⁴ணந்தஸ்ஸ, ‘‘இமம் புப்ப²ம் வா ப²லம் வா ஜான, இமம் தே³ஹி, இமம் ஆஹர, இமினா மே அத்தோ², இமம் கப்பியம் கரோஹீ’’தி ப⁴ணந்தஸ்ஸ ச அனாபத்தி. ஏவம் கப்பியவசனேன பூ⁴தகா³மதோ வியோஜிதம் பன பீ³ஜஜாதம் புன பி ‘‘கப்பியம் கரோஹீ’’தி காரேத்வாவ பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம். ஏவஞ்ஹிஸ்ஸ பீ³ஜகா³மபரிமோசனம்பி கதம் ஹோதி.

கப்பியம் கரோந்தேன பன அக்³கி³னா வா நகே²ன வா ஸத்தே²ன வா கத்தப்³ப³ம், அக்³கி³னா கரோந்தேன ச யேன கேனசி அக்³கி³னா ஏகதே³ஸே பு²ஸந்தேன ‘கப்பிய’ந்தி வத்வாவ காதப்³ப³ம். ஸத்தே²ன கரோந்தேன யஸ்ஸ கஸ்ஸசி திகி²ணஸத்த²ஸ்ஸ அந்தமஸோ ஸூசினக²ச்சே²த³னாதீ³னம்பி துண்டே³ன வா தா⁴ராய வா வேத⁴ம் வா சே²த³ம் வா த³ஸ்ஸேந்தேன ததே²வ காதப்³ப³ம். நகே²ன கரோந்தேன ட²பேத்வா கோ³மஹிம்ஸாதீ³னம் கு²ரே யேன கேனசி அபூதினா மனுஸ்ஸானம் வா திரச்சா²னானம் வா நகே²ன அந்தமஸோ சி²ந்தி³த்வா ஆஹடேனாபி ஸத்தே² வுத்தனயேனேவ காதப்³ப³ம். தத்த² ஸசேபி பீ³ஜானம் பப்³ப³தமத்தோ ராஸி, ருக்க²ஸஹஸ்ஸம் வா சி²ந்தி³த்வா ஏகாப³த்³த⁴ம், உச்சூ²னம் வா மஹாபா⁴ரோ ப³ந்தி⁴த்வா ட²பிதோ ஹோதி, ஏகஸ்மிம் பீ³ஜே வா ருக்க²ஸாகா²ய வா உச்சு²ம்ஹி வா கப்பியே கதே ஸப்³ப³ம் கதம் ஹோதி. உச்சு²ம் ‘‘கப்பியம் கரிஸ்ஸாமீ’’தி தேஹி ஸத்³தி⁴ம் ப³த்³த⁴ம் தா³ருகம் விஜ்ஜ²தி, வட்டதியேவ. ஸசே பன யாய வல்லியா பா⁴ரோ ப³த்³தோ⁴, தம் விஜ்ஜ²தி, ந வட்டதி. மரிசபக்காதீ³ஹி மிஸ்ஸேத்வா ப⁴த்தம் ஆஹரந்தி, ‘‘கப்பியம் கரோஹீ’’தி வுத்தே ஸசேபி ப⁴த்தஸித்தே² விஜ்ஜ²தி, வட்டதியேவ, திலதண்டு³லேஸுபி ஏஸேவ நயோ. யாகு³யா பக்கி²த்தானி பன ஏகாப³த்³தா⁴னி ஹுத்வா ந ஸந்திட்ட²ந்தி, தத்த² ஏகேகம் விஜ்ஜி²த்வாவ காதப்³ப³ம். கபிட்ட²ப²லாதீ³னம் அந்தோ மிஞ்ஜம் கடாஹம் முஞ்சித்வா ஸஞ்சரதி, பி⁴ந்தா³பேத்வா கப்பியம் காரேதப்³ப³ம். ஏகாப³த்³தா⁴ சே, கடாஹேபி காதும் வட்டதி. யம் பன ப²லம் தருணம் ஹோதி அபீ³ஜம் யஞ்ச நிப்³ப³த்தபீ³ஜம் பீ³ஜம் அபனேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம், தத்த² கப்பியகரணகிச்சம் நத்தி². பூ⁴தகா³மோ, பூ⁴தகா³மஸஞ்ஞிதா, விகோபனம் வா விகோபாபனம் வாதி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி பத²விக²ணனஸதி³ஸானேவாதி.

பூ⁴தகா³மஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. அஞ்ஞவாத³கஸிக்கா²பத³வண்ணனா

து³தியே யமத்த²ம் ஸங்க⁴மஜ்ஜே² வினயத⁴ரோ புச்ச²தி, ததோ அஞ்ஞம் வத³தீதி அஞ்ஞவாத³கோ, அஞ்ஞேனஞ்ஞம் படிசரணஸ்ஸேதம் நாமம். விஹேஸதீதி விஹேஸகோ, துண்ஹீபா⁴வஸ்ஸேதம் நாமம், தஸ்மிம் அஞ்ஞவாத³கே விஹேஸகே. பாசித்தியந்தி வத்து²த்³வயே பாசித்தியத்³வயம் வுத்தம். தஸ்மா யோ பி⁴க்கு² ஸாவஸேஸம் ஆபத்திம் ஆபன்னோ ஸங்க⁴மஜ்ஜே² அனுயுஞ்ஜியமானோ தம் ந கதே²துகாமோ அஞ்ஞேன வசனேன அஞ்ஞம் சா²தே³ந்தோ ததா² ததா² விக்கி²பதி, யோ ச துண்ஹீபா⁴வேன விஹேஸேதி, தேஸம் யம் ப⁴க³வதா அஞ்ஞவாத³ககம்மஞ்சேவ விஹேஸககம்மஞ்ச அனுஞ்ஞாதம், தஸ்மிம் ஸங்கே⁴ன கதே புன ததா² கரோந்தானம் பாசித்தியம்.

கோஸம்பி³யம் ச²ன்னத்தே²ரம் ஆரப்³ப⁴ அஞ்ஞேனஞ்ஞம் படிசரணவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், த⁴ம்மகம்மே திகபாசித்தியம், அத⁴ம்மகம்மே திகது³க்கடம், அனாரோபிதே பன அஞ்ஞவாத³கே வா விஹேஸகே வா ததா² கரோந்தஸ்ஸ து³க்கடமேவ. ஆபத்திம் ஆபன்னபா⁴வம் வா அஜானந்தஸ்ஸ ‘‘கிம் தும்ஹே ப⁴ணதா²’’தி புச்ச²தோ, கே³லஞ்ஞேன வா, ‘‘ஸங்க⁴ஸ்ஸ ப⁴ண்ட³னாதீ³னி வா ப⁴விஸ்ஸந்தி, அத⁴ம்மேன வா வக்³கே³ன வா நகம்மாரஹஸ்ஸ வா கம்மம் கரிஸ்ஸந்தீ’’தி இமினா அதி⁴ப்பாயேன ந கதே²ந்தஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. த⁴ம்மகம்மேன ஆரோபிததா, ஆபத்தியா வா வத்து²னா வா அனுயுஞ்ஜியமானதா, சா²தே³துகாமதாய அஞ்ஞேனஞ்ஞம் படிசரணம் வா துண்ஹீபா⁴வோ வாதி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி அதி³ன்னாதா³னஸதி³ஸானி, இத³ம் பன ஸியா கிரியம், ஸியா அகிரியம், து³க்க²வேத³னஞ்ச ஹோதீதி.

அஞ்ஞவாத³கஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

3. உஜ்ஜா²பனகஸிக்கா²பத³வண்ணனா

ததியே யேன வசனேன உஜ்ஜா²பேந்தி ‘‘ச²ந்தா³ய இத்த²ன்னாமோ இத³ம் நாம கரோதீ’’திஆதீ³னி வத³ந்தா உபஸம்பன்னம் ஸங்கே⁴ன ஸம்மதம் ஸேனாஸனபஞ்ஞாபகாதி³பே⁴த³ம் தஸ்ஸ அயஸகாமா ஹுத்வா பி⁴க்கூ²ஹி அவஜானாபேந்தி, அவஞ்ஞாய ஓலோகாபேந்தி, லாமகதோ வா சிந்தாபேந்தி, தம் வசனம் உஜ்ஜா²பனகம். யேன ச ததே²வ வத³ந்தா கி²ய்யந்தி, ஸப்³ப³த்த² தஸ்ஸ அவண்ணம் பகாஸேந்தி, தம் கி²ய்யனகம், தஸ்மிம் உஜ்ஜா²பனகே கி²ய்யனகே. பாசித்தியந்தி வத்து²த்³வயே பாசித்தியத்³வயம் வுத்தம். தஸ்மா யோ ஸம்மதஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அயஸகாமதாய உபஸம்பன்னஸ்ஸ வத³ந்தோ உஜ்ஜா²பேதி வா கி²ய்யதி வா, தஸ்ஸ பாசித்தியம் ஹோதி.

ராஜக³ஹே மேத்தியபூ⁴மஜகே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ உஜ்ஜா²பனகி²ய்யனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், யம் தஸ்ஸ உபஸம்பன்னஸ்ஸ ஸம்முதிகம்மம் கதம், தஸ்மிம் த⁴ம்மகம்மே திகபாசித்தியம், அத⁴ம்மகம்மே திகது³க்கடம், அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ பன ஸந்திகே ததா² ப⁴ணந்தஸ்ஸ, அஸம்மதஸ்ஸ ச அவண்ணம் யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஸந்திகே ப⁴ணந்தஸ்ஸ, அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ பன ஸம்மதஸ்ஸ வா அஸம்மதஸ்ஸ வா அவண்ணம் யஸ்ஸ கஸ்ஸசிதே³வ ஸந்திகே ப⁴ணந்தஸ்ஸ ச து³க்கடமேவ. பகதியாவ ச²ந்தா³தி³வஸேன கரோந்தம் உஜ்ஜா²பேந்தஸ்ஸ வா கி²ய்யந்தஸ்ஸ வா, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. த⁴ம்மகம்மேன ஸம்மததா, உபஸம்பன்னதா, அக³திக³மனாபா⁴வோ, தஸ்ஸ அவண்ணகாமதா, யஸ்ஸ ஸந்திகே வத³தி, தஸ்ஸ உபஸம்பன்னதா, உஜ்ஜா²பனம் வா கி²ய்யனம் வாதி இமானேத்த² ச² அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி அதி³ன்னாதா³னஸதி³ஸானி, இத³ம் பன து³க்க²வேத³னமேவாதி.

உஜ்ஜா²பனகஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

4. பட²மஸேனாஸனஸிக்கா²பத³வண்ணனா

சதுத்தே² ஸங்கி⁴கந்தி ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸந்தகம். மஞ்சாதீ³ஸு யோகோசி மஞ்சஸங்கே²பேன கதோ ஸப்³போ³பி மஞ்சோயேவ, பீடே²பி ஏஸேவ நயோ. யேன கேனசி பன சோளேன வா கப்பியசம்மேன வா ச²விம் கத்வா ட²பேத்வா மனுஸ்ஸலோமம் தாலீஸபத்தஞ்ச யேஹி கேஹிசி லோமபண்ணதிணவாகசோளேஹி பூரேத்வா கதஸேனாஸனம் பி⁴ஸீதி வுச்சதி. தத்த² நிஸீதி³தும்பி நிபஜ்ஜிதும்பி வட்டதி, பமாணபரிச்சே²தோ³பி சேத்த² நத்தி². கோச்ச²ம் பன வாகஉஸீரமுஞ்ஜபப்³ப³ஜாதீ³னம் அஞ்ஞதரமயம் அந்தோ ஸம்வேல்லித்வா ப³த்³த⁴ம் ஹேட்டா² ச உபரி ச வித்த²தம் பணவஸண்டா²னம் மஜ்ஜே² ஸீஹசம்மாதி³பரிக்கி²த்தம் ஹோதி, அகப்பியசம்மம் நாமேத்த² நத்தி². ஸேனாஸனஞ்ஹி ஸோவண்ணமயம்பி வட்டதி. அஜ்ஜோ²காஸேதி ஏத்த² யே அவஸ்ஸிகஸங்கேதா வஸ்ஸானமாஸாதி ஏவம் அஸஞ்ஞிதா அட்ட² மாஸா, தே ட²பேத்வா இதரேஸு சதூஸு மாஸேஸு ஸசேபி தே³வோ ந வஸ்ஸதி. ததா²பி பகதிஅஜ்ஜோ²காஸே ச ஓவஸ்ஸகமண்ட³பே ச ஸந்த²ரிதும் ந வட்டதி. யத்த² பன ஹேமந்தே வஸ்ஸதி, தத்த² அபரேபி சத்தாரோ மாஸே ந வட்டதி. கி³ம்ஹே பன ஸப்³ப³த்த² விக³தவலாஹகம் விஸுத்³த⁴ம் நப⁴ம் ஹோதி, தஸ்மா ததா³ கேனசிதே³வ கரணீயேன க³ச்ச²தி, வட்டதி. காகாதீ³னம் நிப³த்³த⁴வாஸருக்க²மூலே பன கதா³சிபி ந வட்டதி. இதி யத்த² ச யதா³ ச ஸந்த²ரிதும் ந வட்டதி, தம் ஸப்³ப³மித⁴ அஜ்ஜோ²காஸஸங்க²மேவ க³தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸந்த²ரித்வாதி ததா²ரூபே டா²னே அத்தனோ வா பரஸ்ஸ வா அத்தா²ய ஸந்த²ரித்வா. அஞ்ஞஸ்ஸத்தா²ய ஸந்த²தம்பி ஹி யாவ ஸோ தத்த² ந நிஸீத³தி, ‘க³ச்ச² த்வ’ந்தி வா ந ப⁴ணதி, தாவ ஸந்தா²ரகஸ்ஸேவ பா⁴ரோ. ஸந்த²ராபேத்வாதி அனுபஸம்பன்னேன ஸந்த²ராபேத்வா. ஏததே³வ ஹி தஸ்ஸ பலிபோ³தோ⁴ ஹோதி, உபஸம்பன்னேன ஸந்த²தம் ஸந்தா²ரகஸ்ஸேவ பா⁴ரோ, தஞ்ச கோ² யாவ ஆணாபகோ தத்த² ந நிஸீத³தி, ‘க³ச்ச² த்வ’ந்தி வா ந ப⁴ணதி. யஸ்மிஞ்ஹி அத்தனா ஸந்த²ராபிதே வா பகதிஸந்த²தே வா உபஸம்பன்னோ நிஸீத³தி, ஸப்³ப³ம் தம் நிஸின்னஸ்ஸேவ பா⁴ரோ, தஸ்மா ஸந்த²ராபிதந்த்வேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி. தம் பக்கமந்தோ நேவ உத்³த⁴ரேய்ய, ந உத்³த⁴ராபேய்யாதி அத்தனா வா உத்³த⁴ரித்வா பதிரூபே டா²னே ந ட²பேய்ய, பரேன வா ததா² ந காராபேய்ய. அனாபுச்ச²ம் வா க³ச்சே²ய்யாதி யோ பி⁴க்கு² வா ஸாமணேரோ வா ஆராமிகோ வா லஜ்ஜீ ஹோதி, அத்தனோ பலிபோ³த⁴ம் விய மஞ்ஞதி, ததா²ரூபம் அனாபுச்சி²த்வா தம் ஸேனாஸனம் தஸ்ஸ அனிய்யாதேத்வா நிரபேக்கோ² க³ச்ச²தி, தா²மமஜ்ஜி²மஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ லேட்³டு³பாதம் அதிக்கமேய்ய, தஸ்ஸ ஏகேன பாதே³ன லேட்³டு³பாதாதிக்கமே து³க்கடம், து³தியபாதா³திக்கமே பாசித்தியம். போ⁴ஜனஸாலாய டி²தோ பன ‘‘அஸுகஸ்மிம் நாம தி³வாவிஹாரட்டா²னே பஞ்ஞபேத்வா க³ச்சா²ஹீ’’தி பேஸேத்வா ததோ நிக்க²மித்வா அஞ்ஞத்த² க³ச்ச²ந்தோ பாது³த்³தா⁴ரேன காரேதப்³போ³.

ஸாவத்தி²யம் ஸம்ப³ஹுலே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ ஸந்த²தம் அனுத்³த⁴ரித்வா அனாபுச்ச²ம் பக்கமனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், திகபாசித்தியம், புக்³க³லிகே திகது³க்கடம், சிமிலிகம் வா உத்தரத்த²ரணம் வா பூ⁴மத்த²ரணம் வா தட்டிகம் வா சம்மக்க²ண்ட³ம் வா பாத³புஞ்ச²னம் வா ப²லகபீட²ம் வா யம் வா பனஞ்ஞம் கஞ்சி தா³ருப⁴ண்ட³ம் மத்திகாப⁴ண்ட³ம் அந்தமஸோ பத்தாதா⁴ரகம்பி வுத்தலக்க²ணே அஜ்ஜோ²காஸே ட²பேத்வா க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ து³க்கடமேவ. ஆரஞ்ஞகேன பன அஸதி அனோவஸ்ஸகே ஸப்³ப³ம் ருக்கே² லக்³கே³த்வாபி யதா² வா உபசிகாஹி ந க²ஜ்ஜதி, ஏவம் கத்வாபி க³ந்தும் வட்டதி. அப்³போ⁴காஸிகேன பன சீவரகுடிகம் கத்வாபி ரக்கி²தப்³ப³ம். அத்தனோ ஸந்தகே, விஸ்ஸாஸிகபுக்³க³லிகே, உத்³த⁴ரணாதீ³னி கத்வா க³மனே, ஓதாபேந்தஸ்ஸ, ‘‘ஆக³ந்த்வா உத்³த⁴ரிஸ்ஸாமீ’’தி க³ச்ச²தோ, வுட்³ட⁴தரா உட்டா²பேந்தி, அமனுஸ்ஸோ தத்த² நிஸீத³தி, கோசி இஸ்ஸரோ க³ண்ஹாதி, ஸீஹாத³யோ தம் டா²னம் ஆக³ந்த்வா திட்ட²ந்தி, ஏவம் ஸேனாஸனம் பலிபு³த்³த⁴ம் ஹோதி, ததா² பலிபு³த்³தே⁴ வா ஸேனாஸனே, ஜீவிதப்³ரஹ்மசரியந்தராயகராஸு ஆபதா³ஸு வா க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. மஞ்சாதீ³னம் ஸங்கி⁴கதா, வுத்தலக்க²ணே தே³ஸே ஸந்த²ரணம் வா ஸந்த²ராபனம் வா, அபலிபு³த்³த⁴தா, ஆபதா³ய அபா⁴வோ, நிரபேக்க²தா, லேட்³டு³பாதாதிக்கமோதி இமானேத்த² ச² அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி பட²மகதி²னஸதி³ஸானேவ, இத³ம் பன கிரியாகிரியந்தி.

பட²மஸேனாஸனஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

5. து³தியஸேனாஸனஸிக்கா²பத³வண்ணனா

பஞ்சமே விஹாரேதி க³ப்³பே⁴ வா அஞ்ஞதரஸ்மிம் வா ஸப்³ப³பரிச்ச²ன்னே வுத்தஸேனாஸனே. ஸேய்யந்தி ஸேய்யா நாம பி⁴ஸீ சிமிலிகா உத்தரத்த²ரணம் பூ⁴மத்த²ரணம் தட்டிகா சம்மக்க²ண்டோ³ நிஸீத³னம் பச்சத்த²ரணம் திணஸந்தா²ரோ பண்ணஸந்தா²ரோதி வுத்தம். தத்த² சிமிலிகா நாம பரிகம்மகதாய பூ⁴மியா வண்ணானுரக்க²ணத்த²ம் கதா. உத்தரத்த²ரணம் நாம மஞ்சபீடா²தீ³னம் உபரி அத்த²ரிதப்³ப³யுத்தகம் பச்சத்த²ரணம். பூ⁴மத்த²ரணம் நாம சிமிலிகாய ஸதி தஸ்ஸா உபரி, அஸதி ஸுத்³த⁴பூ⁴மியம் அத்த²ரிதப்³பா³ கடஸாரகாதி³ விகதி. தட்டிகா நாம தாலபண்ணாதீ³ஹி கததட்டிகா. சம்மக்க²ண்டோ³ நாம யம்கிஞ்சி சம்மம், ஸீஹசம்மாதீ³னஞ்ஹி பரிஹரணேயேவ பரிக்கே²போ, ஸேனாஸனபரிபோ⁴கே³ பன அகப்பியசம்மம் நாம நத்தி². பச்சத்த²ரணம் நாம பாவாரோ கோஜவோதி ஏத்தகமேவ, ஸேஸம் பாகடமேவ. இதி இமாஸு த³ஸஸு ஸேய்யாஸு ஏகம்பி ஸேய்யம் அத்தனோ வஸ்ஸக்³கே³ன க³ஹேத்வா வுத்தலக்க²ணே விஹாரே ஸந்த²ரித்வா வா ஸந்த²ராபேத்வா வா யோ பி⁴க்கு² தி³ஸம்க³மிகோ யதா² ட²பிதம் உபசிகாஹி ந க²ஜ்ஜதி, ததா² ட²பனவஸேன நேவ உத்³த⁴ரேய்ய, ந உத்³த⁴ராபேய்ய, புரிமஸிக்கா²பதே³ வுத்தனயேன அனாபுச்ச²ம் வா க³ச்சே²ய்ய, தஸ்ஸ பரிக்கி²த்தஸ்ஸ ஆராமஸ்ஸ பரிக்கே²பம், அபரிக்கி²த்தஸ்ஸ உபசாரம் அதிக்கமந்தஸ்ஸ பட²மபாதே³ து³க்கடம், து³தியபாதே³ பாசித்தியம். யத்த² பன உபசிகாஸங்கா நத்தி², ததோ அனாபுச்சா²பி க³ந்தும் வட்டதி, ஆபுச்ச²னம் பன வத்தம்.

ஸாவத்தி²யம் ஸத்தரஸவக்³கி³யே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ ஸங்கி⁴கே விஹாரே ஸேய்யம் ஸந்த²ரித்வா அனுத்³த⁴ரித்வா அனாபுச்சா² பக்கமனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், திகபாசித்தியம், புக்³க³லிகே திகது³க்கடம், வுத்தலக்க²ணஸ்ஸ பன விஹாரஸ்ஸ உபசாரே ப³ஹி ஆஸன்னே உபட்டா²னஸாலாய வா அபரிச்ச²ன்னமண்ட³பே வா பரிச்ச²ன்னே வாபி ப³ஹூனம் ஸன்னிபாதபூ⁴தே ருக்க²மூலே வா ஸந்த²ரித்வா வா ஸந்த²ராபேத்வா வா, மஞ்சபீட²ஞ்ச விஹாரே வா வுத்தப்பகாரே விஹாரூபசாரே வா ஸந்த²ரித்வா வா ஸந்த²ராபேத்வா வா உத்³த⁴ரணாதீ³னி அகத்வா க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ து³க்கடமேவ. அத்தனோ ஸந்தகே, விஸ்ஸாஸிகபுக்³க³லிகே, உத்³த⁴ரணாதீ³னி கத்வா, புரிமனயேனேவ பலிபு³த்³த⁴ம் ச²ட்³டே³த்வா க³மனே, யோ ச ‘‘அஜ்ஜேவ ஆக³ந்த்வா படிஜக்³கி³ஸ்ஸாமீ’’தி ஏவம் ஸாபேக்கோ² நதி³பாரம் வா கா³மந்தரம் வா க³ந்த்வா யத்த²ஸ்ஸ க³மனசித்தம் உப்பன்னம், தத்தே²வ டி²தோ கஞ்சி பேஸேத்வா வா ஆபுச்ச²தி, நதி³பூரராஜசோராதீ³ஸு வா கேனசி பலிபு³த்³தோ⁴ ந ஸக்கோதி பச்சாக³ந்தும், தஸ்ஸ ச, ஆபதா³ஸு ச, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. வுத்தலக்க²ணஸேய்யா, தஸ்ஸா ஸங்கி⁴கதா, வுத்தலக்க²ணே விஹாரே ஸந்த²ரணம் வா ஸந்த²ராபனம் வா, அபலிபு³த்³த⁴தா, ஆபதா³ய அபா⁴வோ, அனபேக்க²ஸ்ஸ தி³ஸாபக்கமனம், உபசாரஸீமாதிக்கமோதி இமானேத்த² ஸத்த அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி அனந்தரஸிக்கா²பதே³ வுத்தனயானேவாதி.

து³தியஸேனாஸனஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

6. அனுபக²ஜ்ஜஸிக்கா²பத³வண்ணனா

ச²ட்டே² ஜானந்தி ‘‘அனுட்டா²பனீயோ அய’’ந்தி ஜானந்தோ, தேனேவஸ்ஸ பத³பா⁴ஜனே ‘‘வுட்³டோ⁴’தி ஜானாதி, ‘கி³லானோ’தி ஜானாதி, ‘ஸங்கே⁴ன தி³ன்னோ’தி ஜானாதீ’’தி (பாசி. 121) வுத்தம். வுட்³டோ⁴ ஹி அத்தனோ வுட்³ட⁴தாய அனுட்டா²பனீயோ, கி³லானோ கி³லானதாய, ஸங்கோ⁴ பன ப⁴ண்டா³கா³ரிகஸ்ஸ வா த⁴ம்மகதி²கவினயத⁴ரக³ணவாசகாசரியானம் வா ப³ஹூபகாரதம் கு³ணவிஸிட்ட²தஞ்ச ஸல்லக்கே²த்வா து⁴வவாஸத்தா²ய விஹாரம் ஸல்லக்கே²த்வா ஸம்மன்னித்வா தே³தி, தஸ்மா யஸ்ஸ ஸங்கே⁴ன தி³ன்னோ, ஸோபி அனுட்டா²பனீயோ. புப்³பு³பக³தந்தி புப்³ப³ம் உபக³தம். அனுபக²ஜ்ஜாதி மஞ்சபீடா²னம் வா தஸ்ஸ வா பி⁴க்கு²னோ பவிஸந்தஸ்ஸ வா நிக்க²மந்தஸ்ஸ வா உபசாரம் அனுபவிஸித்வா. தத்த² மஞ்சபீடா²னம் தாவ மஹல்லகே விஹாரே ஸமந்தா தி³யட்³டோ⁴ ஹத்தோ² உபசாரோ, கு²த்³த³கே யதோ பஹோதி, ததோ தி³யட்³டோ⁴ ஹத்தோ², தஸ்ஸ பன பவிஸந்தஸ்ஸ பாத³தோ⁴வனபாஸாணதோ யாவ மஞ்சபீட²ம், நிக்க²மந்தஸ்ஸ மஞ்சபீட²தோ யாவ பஸ்ஸாவட்டா²னம், தாவ உபசாரோ. ஸேய்யம் கப்பேய்யாதி தஸ்ஸ ஸம்பா³த⁴ம் கத்துகாமதாய தஸ்மிம் உபசாரே த³ஸஸு ஸேய்யாஸு ஏகம்பி ஸந்த²ரந்தஸ்ஸ வா ஸந்த²ராபேந்தஸ்ஸ வா து³க்கடம், தத்த² நிஸீத³ந்தஸ்ஸ வா நிபஜ்ஜந்தஸ்ஸ வா பாசித்தியம், த்³வேபி கரோந்தஸ்ஸ த்³வே பாசித்தியானி, புனப்புனம் கரோந்தஸ்ஸ பயோக³க³ணனாய பாசித்தியம்.

ஸாவத்தி²யம் ச²ப்³ப³க்³கி³யே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ அனுபக²ஜ்ஜ ஸேய்யகப்பனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், திகபாசித்தியம், புக்³க³லிகே திகது³க்கடம், வுத்தூபசாரதோ வா ப³ஹி, உபட்டா²னஸாலாதி³கே வா, விஹாரஸ்ஸ உபசாரே வா, ஸந்த²ரணஸந்த²ராபனேஸுபி நிஸஜ்ஜஸயனேஸுபி து³க்கடமேவ. அத்தனோ வா, விஸ்ஸாஸிகஸ்ஸ வா ஸந்தகே பன விஹாரே ஸந்த²ரந்தஸ்ஸ, யோ ச கி³லானோ வா ஸீதுண்ஹபீளிதோ வா பவிஸதி, தஸ்ஸ ச, ஆபதா³ஸு ச, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. ஸங்கி⁴கவிஹாரதா, அனுட்டா²பனீயபா⁴வஜானனம், ஸம்பா³தே⁴துகாமதா, உபசாரே நிஸீத³னம் வா நிபஜ்ஜனம் வாதி இமானேத்த² சத்தாரி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி பட²மபாராஜிகஸதி³ஸானேவ, இத³ம் பன து³க்க²வேத³னமேவாதி.

அனுபக²ஜ்ஜஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

7. நிக்கட்³ட⁴னஸிக்கா²பத³வண்ணனா

ஸத்தமே குபிதோதி குத்³தோ⁴. அனத்தமனோதி அதுட்ட²சித்தோ. நிக்கட்³டே⁴ய்ய வா நிக்கட்³டா⁴பேய்ய வா பாசித்தியந்தி ஏத்த² யே அனேகபூ⁴மகா பாஸாதா³, அனேககோட்ட²கானி வா சதுஸ்ஸாலானி, தாதி³ஸேஸு ஸேனாஸனேஸு க³ஹேத்வா அந்தரா அட்ட²பேத்வா ஏகேனேவ பயோகே³ன அதிக்காமேந்தஸ்ஸ ஏகம் பாசித்தியம், ட²பேத்வா ட²பேத்வா நானாபயோகே³ஹி அதிக்காமேந்தஸ்ஸ த்³வாரக³ணனாய பாசித்தியானி, ஹத்தே²ன அனாமஸித்வா ‘நிக்க²மா’தி வத்வா வாசாய நிக்கட்³ட⁴ந்தஸ்ஸாபி ஏஸேவ நயோ. நிக்கட்³டா⁴பேந்தஸ்ஸ பன ‘நிக்கட்³டா⁴’தி ஆணத்தமத்தே து³க்கடம், ஸகிம் ஆணத்தே பன தஸ்மிம் ப³ஹுகேபி த்³வாரே நிக்க²மந்தே இதரஸ்ஸ ஏகமேவ பாசித்தியம். ஸசே பன ‘‘ஏத்தகானி த்³வாரானி நிக்கட்³டா⁴ஹீ’’தி வா, ‘‘யாவ மஹாத்³வாரம், தாவ நிக்கட்³டா⁴ஹீ’’தி வா ஏவம் நியமேத்வா ஆணத்தோ ஹோதி, த்³வாரக³ணனாய பாசித்தியானி.

ஸாவத்தி²யம் ச²ப்³ப³க்³கி³யே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ பி⁴க்கு²ம் ஸங்கி⁴கா விஹாரா நிக்கட்³ட⁴னவத்து²ஸ்மிம்

பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, ஸாணத்திகம், திகபாசித்தியம், புக்³க³லிகே திகது³க்கடம், தஸ்ஸ பரிக்கா²ரனிக்கட்³ட⁴னே, உபட்டா²னஸாலாதி³கா விஹாரூபசாரா தஸ்ஸ வா தஸ்ஸ பரிக்கா²ரஸ்ஸ வா நிக்கட்³ட⁴னே, அனுபஸம்பன்னஸ்ஸ பன அனுபஸம்பன்னபரிக்கா²ரஸ்ஸ வா விஹாரா வா விஹாரூபசாரா வா நிக்கட்³ட⁴னே நிக்கட்³டா⁴பனே ச து³க்கடமேவ. தஞ்ச கோ² அஸம்ப³த்³தே⁴ஸு பரிக்கா²ரேஸு பரிக்கா²ரக³ணனாய வேதி³தப்³ப³ம். அத்தனோ வா, விஸ்ஸாஸிகஸ்ஸ வா ஸந்தகா விஹாரா நிக்கட்³ட⁴னே, ஸகலஸங்கா⁴ராமதோபி ப⁴ண்ட³னகாரகஸ்ஸ வா தஸ்ஸ பரிக்கா²ரஸ்ஸ வா நிக்கட்³ட⁴னே நிக்கட்³டா⁴பனே வா, அத்தனோ வஸனட்டா²னதோ அலஜ்ஜிஸ்ஸ, உம்மத்தகஸ்ஸ, ந ஸம்மாவத்தந்தானம் அந்தேவாஸிகஸஅவிஹாரிகானம், தேஸம் பரிக்கா²ரஸ்ஸ வா நிக்கட்³ட⁴னே ச, ஸயம் உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. ஸங்கி⁴கவிஹாரோ, உபஸம்பன்னஸ்ஸ ப⁴ண்ட³னகாரகபா⁴வாதி³வினிமுத்ததா, கோபேன நிக்கட்³ட⁴னம் வா நிக்கட்³டா⁴பனம் வாதி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி அதி³ன்னாதா³னஸதி³ஸானி, இத³ம் பன து³க்க²வேத³னந்தி.

நிக்கட்³ட⁴னஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

8. வேஹாஸகுடிஸிக்கா²பத³வண்ணனா

அட்ட²மே உபரிவேஹாஸகுடியாதி உபரி அச்ச²ன்னதலாய த்³விபூ⁴மிககுடியா வா திபூ⁴மிககுடியா வா, பத³பா⁴ஜனே பன இத⁴ அதி⁴ப்பேதம் குடிம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘மஜ்ஜி²மஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ அஸீஸக⁴ட்டா’’தி (பாசி. 131) வுத்தம். ஆஹச்சபாத³கந்தி அங்கே³ விஜ்ஜி²த்வா பவேஸிதபாத³கம். அபி⁴னிஸீதே³ய்யாதி அபி⁴ப⁴வித்வா அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா நிஸீதே³ய்ய, பு⁴ம்மத்தே² வா ஏதம் உபயோக³வசனம், மஞ்சே வா பீடே² வா நிஸீதே³ய்ய வா நிபஜ்ஜேய்ய வாதி அத்தோ². அபீ⁴தி இத³ம் பன பத³ஸோப⁴ணத்தே² உபஸக்³க³மத்தமேவ, தஸ்மா யோ பி⁴க்கு² வுத்தலக்க²ணாய வேஹாஸகுடியா ஸப்³ப³ந்திமேன பரிச்சே²தே³ன யாவ பமாணமஜ்ஜி²மஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸோ ஹேட்டி²மாஹி துலாஹி ஸீஸம் ந க⁴ட்டேதி, ஏத்தகம் உச்சாய துலானம் உபரி ட²பிதே ஆஹச்சபாத³கே மஞ்சே வா பீடே² வா நிஸீத³தி வா நிபஜ்ஜதி வா, தஸ்ஸ அனுபக²ஜ்ஜஸிக்கா²பதே³ வுத்தனயேன பயோக³க³ணனாய பாசித்தியம்.

ஸாவத்தி²யம் அஞ்ஞதரம் பி⁴க்கு²ம் ஆரப்³ப⁴ உபரிவேஹாஸகுடியா ஆஹச்சபாத³கம் மஞ்சம் பீட²ம் ஸஹஸா அபி⁴னிஸீத³னஅபி⁴னிபஜ்ஜனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், திகபாசித்தியம், புக்³க³லிகே திகது³க்கடம், அத்தனோ வா, விஸ்ஸாஸிகஸ்ஸ வா ஸந்தகே விஹாரே, அவேஹாஸகுடியா, ஸீஸக⁴ட்டாய, யஸ்ஸ வா ஹேட்டா² த³ப்³ப³ஸம்பா⁴ராதீ³னம் நிக்கி²த்தத்தா அபரிபோ⁴க³ம் ஹோதி, உபரிதலம் வா பத³ரஸஞ்சிதம் ஸுதா⁴தி³பரிகம்மகதம் வா, தத்த² ஆஹச்சபாத³கே நிஸீத³ந்தஸ்ஸ, யோ சே தஸ்மிம் வேஹாஸட்டே²பி ஆஹச்சபாத³கே டி²தோ கிஞ்சி க³ண்ஹாதி வா லக்³க³தி வா, யஸ்ஸ ச படாணீ தி³ன்னா ஹோதி, பாத³ஸீஸானம் உபரி ஆணீ பவேஸிதா, தத்த² நிஸீத³ந்தஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. ஸங்கி⁴கோ விஹாரோ, அஸீஸக⁴ட்டா வேஹாஸகுடி, ஹேட்டா² ஸபரிபோ⁴க³ம், அபடாணிதி³ன்னே ஆஹச்சபாத³கே நிஸீத³னம் வா நிபஜ்ஜனம் வாதி இமானேத்த² சத்தாரி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி ஏளகலோமஸதி³ஸானீதி.

வேஹாஸகுடிஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

9. மஹல்லகவிஹாரஸிக்கா²பத³வண்ணனா

நவமே மஹல்லகந்தி ஸஸ்ஸாமிகம். விஹாரந்தி உல்லித்தாவல்லித்தம். யாவ த்³வாரகோஸாதிஏத்த² த்³வாரகோஸோ நாம உக்கட்ட²பரிச்சே²தே³ன பிட்ட²ஸங்கா⁴டஸ்ஸ ஸாமந்தா அட்³ட⁴தேய்யஹத்தோ² பதே³ஸோ. அக்³க³ளட்ட²பனாயாதி ஸகவாடகஸ்ஸ த்³வாரப³ந்த⁴ஸ்ஸ நிச்சலபா⁴வத்தா²ய. கவாடஞ்ஹி லஹுபரிவத்தகம் விவரணகாலே பி⁴த்திம் ஆஹனதி, பித³ஹனகாலே த்³வாரப³ந்த⁴ம். தேன ஆஹனேன பி⁴த்தி கம்பதி, ததோ மத்திகா சலதி, சலித்வா ஸிதி²லா வா ஹோதி பததி வா, தேனாஹ ப⁴க³வா ‘‘யாவ த்³வாரகோஸா அக்³க³ளட்ட²பனாயா’’தி. தத்த² கிஞ்சாபி ‘‘இத³ம் நாம கத்தப்³ப³’’ந்தி நேவ மாதிகாயம், ந பத³பா⁴ஜனே வுத்தம், அட்டு²ப்பத்தியம் பன ‘‘புனப்புனம் சா²தா³பேஸி, புனப்புனம் லேபாபேஸீ’’தி (பாசி. 134) அதி⁴காரதோ யாவ த்³வாரகோஸா அக்³க³ளட்ட²பனாய புனப்புனம் லிம்பிதப்³போ³ வா லேபாபேதப்³போ³ வாதி ஏவமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஆலோகஸந்தி⁴பரிகம்மாயாதிஏத்த² ஆலோகஸந்தீ⁴தி வாதபானகவாடகா வுச்சந்தி. தே விவரணகாலே வித³த்தி²மத்தம்பி அதிரேகம்பி பி⁴த்திப்பதே³ஸம் பஹரந்தி, உபசாரோ பனேத்த² ஸப்³ப³தி³ஸாஸு லப்³ப⁴தி, தஸ்மா ஸப்³ப³தி³ஸாஸு கவாடவித்தா²ரப்பமாணோ ஓகாஸோ ஆலோகஸந்தி⁴பரிகம்மத்தா²ய லிம்பிதப்³போ³ வா லேபாபேதப்³போ³ வாதி அயமேத்த² அதி⁴ப்பாயோ.

ஏவம் லேபகம்மே யம் கத்தப்³ப³ம், தம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ச²த³னே கத்தப்³ப³ம் த³ஸ்ஸேதும் த்³வத்திச்ச²த³னஸ்ஸாதிஆதி³மாஹ. தத்த² த்³வத்திச்ச²த³னஸ்ஸ பரியாயந்தி ச²த³னஸ்ஸ த்³வத்திபரியாயம், பரியாயம் வுச்சதி பரிக்கே²போ, பரிக்கே²பத்³வயம் வா பரிக்கே²பத்தயம் வா அதி⁴ட்டா²தப்³ப³ந்தி அத்தோ². அப்பஹரிதே டி²தேனாதி அஹரிதே டி²தேன. ஹரிதந்தி சேத்த² ஸத்தத⁴ஞ்ஞாதி³பே⁴த³ம் புப்³ப³ண்ணம், முக்³க³மாஸதிலகுலத்த²அலாபு³கும்ப⁴ண்டா³தி³பே⁴த³ஞ்ச அபரண்ணம் அதி⁴ப்பேதம். யம் தஸ்மிம் கே²த்தே வுத்தம் ந தாவ ஸம்பஜ்ஜதி, வஸ்ஸே பன பதிதே ஸம்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, தம்பி ஹரிதஸங்க²மேவ க³ச்ச²தி. தஸ்மா தஸ்மிம் ட²த்வா அதி⁴ட்ட²ஹந்தோ து³க்கடம் ஆபஜ்ஜதி. அப்பஹரிதே ட²த்வா அதி⁴ட்ட²ஹந்தஸ்ஸாபி அயம் பரிச்சே²தோ³, பிட்டி²வம்ஸஸ்ஸ வா கூடாகா³ரதூ²பிகாய வா பஸ்ஸே நிஸின்னோ புரிஸோ ச²த³னமுக²வட்டிஅந்தேன ஓலோகேந்தோ யஸ்மிம் பூ⁴மிபா⁴கே³ டி²தம் பி⁴க்கு²ம் பஸ்ஸதி, யஸ்மிஞ்ச டி²தோ தம் உபரி நிஸின்னகம் ததே²வ உல்லோகேந்தோ பஸ்ஸதி, தஸ்மிம் டா²தப்³ப³ம், தஸ்ஸ அந்தோ அஹரிதேபி டா²தும் ந லப⁴தி. ததோ சே உத்தரீதி மக்³கே³ன சா²தி³யமானே திண்ணம் மக்³கா³னம், பரியாயேன சா²தி³யமானே திண்ணம் பரியாயானம் உபரி இட்ட²கஸிலாஸுதா⁴ஹி சா²தி³யமானே இட்ட²கஸிலாஸுதா⁴பிண்ட³க³ணனாய, திணபண்ணேஹி சா²தி³யமானே பண்ணக³ணனாய சேவ திணமுட்டி²க³ணனாய ச பாசித்தியம்.

கோஸம்பி³யம் ச²ன்னத்தே²ரம் ஆரப்³ப⁴ புனப்புனம் சா²தா³பனலேபாபனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், திகபாசித்தியம், ஊனத்³வத்திபரியாயே அதிரேகஸஞ்ஞினோ வேமதிகஸ்ஸ வா து³க்கடம். ஸேதவண்ணாதி³கரணே, த்³வத்திபரியாயே வா ஊனகத்³வத்திபரியாயே வா, லேணகு³ஹாதிணகுடிகாதீ³ஸு, அஞ்ஞஸ்ஸத்தா²ய, அத்தனோ த⁴னேன காரேந்தஸ்ஸ, வாஸாகா³ரம் ட²பேத்வா ஸேஸானி அதி⁴ட்ட²ஹந்தஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. மஹல்லகவிஹாரதா, அத்தனோ வாஸாகா³ரதா, உத்தரி அதி⁴ட்டா²னந்தி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி ஸஞ்சரித்தே வுத்தனயானேவாதி.

மஹல்லகவிஹாரஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

10. ஸப்பாணகஸிக்கா²பத³வண்ணனா

த³ஸமே ஜானம் ஸப்பாணகந்தி ‘‘ஸப்பாணகம் ஏத’’ந்தி தி³ஸ்வா வா ஸுத்வா வா யேன கேனசி ஆகாரேன ஜானந்தோ. ஸிஞ்சேய்ய வா ஸிஞ்சாபேய்ய வாதி தேன உத³கேன ஸயம் வா ஸிஞ்சேய்ய, அஞ்ஞம் வா ஆணாபேத்வா ஸிஞ்சாபேய்ய. தத்த² தா⁴ரம் அவிச்சி²ந்தி³த்வா ஸிஞ்சந்தஸ்ஸ ஏகஸ்மிம் க⁴டே ஏகாவ ஆபத்தி, விச்சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ பயோக³க³ணனாய ஆபத்தியோ. மாதிகம் பமுக²ம் கரோதி, தி³வஸம்பி ஸந்த³து, ஏகாவ ஆபத்தி. தத்த² தத்த² ப³ந்தி⁴த்வா அஞ்ஞதோ நேந்தஸ்ஸ பயோக³க³ணனாய ஆபத்தியோ. ப³ஹுகம்பி திணபண்ணஸாகா²தி³ம் ஏகப்பயோகே³ன உத³கே பக்கி²பந்தஸ்ஸ ஏகாவ ஆபத்தி, ஏகேகம் பக்கி²பந்தஸ்ஸ பயோக³க³ணனாய ஆபத்தியோ. இத³ஞ்ச யம் ஏவம் பக்கி²பியமானே பரியாதா³னம் க³ச்ச²தி, ஆவிலம் வா ஹோதி, யதா² பாணகா மரந்தி, தாதி³ஸம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், ந மஹாஉத³கம். ஸிஞ்சாபனே ஆணத்தியா து³க்கடம், ஏகாணத்தியா ப³ஹுகம்பி ஸிஞ்சது, ஆணாபகஸ்ஸ ஏகமேவ பாசித்தியம்.

ஆளவியம் ஆளவகே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ ஸிஞ்சனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, ஸாணத்திகம், அப்பாணகே ஸப்பாணகஸஞ்ஞினோ, உபோ⁴ஸு வேமதிகஸ்ஸ து³க்கடம். அப்பாணகஸஞ்ஞினோ, அஸஞ்சிச்ச அஸ்ஸதியா வா ஸிஞ்சந்தஸ்ஸ, அஜானந்தஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. உத³கஸ்ஸ ஸப்பாணகதா, ‘‘ஸிஞ்சனேன பாணகா மரிஸ்ஸந்தீ’’தி ஜானனம், தஞ்ச உத³கம் தாதி³ஸமேவ, வினா வத⁴கசேதனாய யேன கேனசி கரணீயேன திணாதீ³னம் ஸிஞ்சனந்தி இமானேத்த² சத்தாரி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி அதி³ன்னாதா³னஸதி³ஸானி, இத³ம் பன பண்ணத்திவஜ்ஜம், திசித்தம், திவேத³னந்தி.

ஸப்பாணகஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

பூ⁴தகா³மவக்³கோ³ து³தியோ.

3. ஓவாத³வக்³கோ³

1. ஓவாத³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா

ஓவாத³வக்³க³ஸ்ஸ பட²மே அஸம்மதோதி யா அட்ட²ங்க³ஸமன்னாக³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ப⁴க³வதா ஞத்திசதுத்தே²ன கம்மேன (பாசி. 146) பி⁴க்கு²னோவாத³கஸம்முதி அனுஞ்ஞாதா, தாய அஸம்மதோ. ஓவதே³ய்யாதி பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ம் வா ஸம்ப³ஹுலா வா ஏகம் பி⁴க்கு²னிம் வா ‘‘வஸ்ஸஸதூபஸம்பன்னாய பி⁴க்கு²னியா தத³ஹுபஸம்பன்னஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ அபி⁴வாத³னம் பச்சுட்டா²னம் அஞ்ஜலிகம்மம் ஸாமீசிகம்மம் காதப்³ப³’’ந்தி ஆதி³கே (சூளவ. 403) அட்ட² க³ருத⁴ம்மே ஓவாத³வஸேன ஓஸாரேந்தோ ஓவதே³ய்ய. பாசித்தியந்தி ஓவாத³பரியோஸானே பாசித்தியம்.

ஸாவத்தி²யம் ச²ப்³ப³க்³கி³யே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ ஓவத³னவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், அஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், அஞ்ஞேன வா த⁴ம்மேன பி⁴க்கு²னீஸு உபஸம்பன்னமத்தம் வா ஓவத³தோ து³க்கடம். ஸம்மதஸ்ஸாபி தஞ்சே ஸம்முதிகம்மம் அத⁴ம்மகம்மம் ஹோதி, தஸ்மிம் அத⁴ம்மகம்மே அத⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞினோ வக்³கே³ பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴ ஓவத³தோ திகபாசித்தியம், ததா² வேமதிகஸ்ஸ த⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞினோ சாதி நவ பாசித்தியானி, ஸமக்³கே³பி பி⁴க்கு²னிஸங்கே⁴ன வாதி அத⁴ம்மகம்மவஸேன அட்டா²ரஸ. ஸசே பன தம் த⁴ம்மகம்மம் ஹோதி, ‘‘த⁴ம்மகம்மே த⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ ஸமக்³க³ம் பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ம் ஸமக்³க³ஸஞ்ஞீ ஓவத³தீ’’தி (பாசி. 151) இத³ம் அவஸானபத³ம் ட²பேத்வா தேனேவ நயேன ஸத்தரஸ து³க்கடானி, ‘‘ஸமக்³க³ம்ஹாய்யா’’தி ச வுத்தே அஞ்ஞம் த⁴ம்மம், ‘‘வக்³க³ம்ஹாய்யா’’தி ச வுத்தே அட்ட² க³ருத⁴ம்மே ப⁴ணந்தஸ்ஸ, ஓவாத³ஞ்ச அனிய்யாதேத்வா அஞ்ஞம் த⁴ம்மம் ப⁴ணந்தஸ்ஸ து³க்கடமேவ. யோ பன த⁴ம்மகம்மே த⁴ம்மகம்மஸஞ்ஞீ ஸமக்³க³ம் பி⁴க்கு²னிஸங்க⁴ம் ஸமக்³க³ஸஞ்ஞீ ஓவத³தி, க³ருத⁴ம்மபாளிம் உத்³தே³ஸம் தே³தி, பரிபுச்ச²ம் தே³தி, ‘‘ஓஸாரேஹி அய்யா’’தி வுச்சமானோ ஓஸாரேதி, பஞ்ஹம் புட்டோ² கதே²தி, பி⁴க்கு²னீனம் ஸுணமானானம் அஞ்ஞஸ்ஸத்தா²ய ப⁴ணதி, ஸிக்க²மானாய வா ஸாமணேரியா வா ப⁴ணதி, தஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. அஸம்மததா, பி⁴க்கு²னியா பரிபுண்ணூபஸம்பன்னதா, ஓவாத³வஸேன அட்ட²க³ருத⁴ம்மப⁴ணனந்தி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி பத³ஸோத⁴ம்மஸதி³ஸானேவாதி.

ஓவாத³ஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. அத்த²ங்க³தஸிக்கா²பத³வண்ணனா

து³தியே ஓவதே³ய்யாதி அட்ட²க³ருத⁴ம்மேஹி வா அஞ்ஞேன வா த⁴ம்மேன ஓவத³ந்தஸ்ஸ ஸம்மதஸ்ஸாபி பாசித்தியமேவ.

ஸாவத்தி²யம் ஆயஸ்மந்தம் சூளபந்த²கம் ஆரப்³ப⁴ அத்த²ங்க³தே ஸூரியே ஓவத³னவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், அஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், திகபாசித்தியம், ஸூரியே அத்த²ங்க³தே அத்த²ங்க³தஸஞ்ஞினோ வேமதிகஸ்ஸ வா, ஏகதோஉபஸம்பன்னம் ஓவத³ந்தஸ்ஸ ச து³க்கடம். புரிமஸிக்கா²பதே³ விய உத்³தே³ஸாதி³னயேன அனாபத்தி. அத்த²ங்க³தஸூரியதா, பரிபுண்ணூபஸம்பன்னதா, ஓவத³னந்தி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி பத³ஸோத⁴ம்மஸதி³ஸானேவாதி.

அத்த²ங்க³தஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

3. பி⁴க்கு²னுபஸ்ஸயஸிக்கா²பத³வண்ணனா

ததியே பி⁴க்கு²னுபஸ்ஸயந்தி பி⁴க்கு²னியா ஏகரத்தம் வஸனட்டா²னம்பி. ஓவதே³ய்யாதி இத⁴ க³ருத⁴ம்மேஹி ஓவத³ந்தஸ்ஸேவ பாசித்தியம். ஸசே பன அஸம்மதோ ஹோதி, த்³வே பாசித்தியானி. ஸசே பன ஸூரியேபி அத்த²ங்க³தே ஓவத³தி, தீணி ஹோந்தி. ஸம்மதஸ்ஸ பன ரத்திம் ஓவத³ந்தஸ்ஸபி த்³வே ஏவ ஹோந்தி. ஸம்மதத்தா ஹி பி⁴க்கு²ஸ்ஸ க³ருத⁴ம்மோவாத³மூலகம் பாசித்தியம் நத்தி². கி³லானாதி ந ஸக்கோதி ஓவாதா³ய வா ஸம்வாஸாய வா க³ந்தும்.

ஸக்கேஸு ச²ப்³ப³க்³கி³யே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ பி⁴க்கு²னுபஸ்ஸயம் உபஸங்கமித்வா ஓவத³னவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ‘‘அஞ்ஞத்ர ஸமயா’’தி அயமேத்த² அனுபஞ்ஞத்தி, அஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், திகபாசித்தியம், அனுபஸம்பன்னாய உபஸம்பன்னஸஞ்ஞினோ வேமதிகஸ்ஸ வா, ஏகதோஉபஸம்பன்னம் யேன கேனசி, இதரம் அஞ்ஞேன த⁴ம்மேன ஓவத³ந்தஸ்ஸ ச து³க்கடம். ஸமயே, அனுபஸம்பன்னாய, புரிமஸிக்கா²பதே³ விய உத்³தே³ஸாதி³னயேன ச அனாபத்தி. உபஸ்ஸயூபக³மனம், பரிபுண்ணூபஸம்பன்னதா, ஸமயாபா⁴வோ, க³ருத⁴ம்மேஹி ஓவத³னந்தி இமானேத்த² சத்தாரி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி பட²மகதி²னஸதி³ஸானி, இத³ம் பன கிரியம் ஹோதீதி.

பி⁴க்கு²னுபஸ்ஸயஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

4. ஆமிஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா

சதுத்தே² ஆமிஸஹேதூதி சீவராதீ³னம் அஞ்ஞதரஹேது. பி⁴க்கூ²தி ஸம்மதா பி⁴க்கூ² இதா⁴தி⁴ப்பேதா. பாசித்தியந்தி ஏவரூபே பி⁴க்கூ² அவண்ணகாமதாய ஏவம் ப⁴ணந்தஸ்ஸ பாசித்தியம்.

ஸாவத்தி²யம் ச²ப்³ப³க்³கி³யே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ ‘‘ஆமிஸஹேது ஓவத³ந்தீ’’தி ப⁴ணனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், அஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், த⁴ம்மகம்மே திகபாசித்தியம், அத⁴ம்மகம்மே திகது³க்கடம், அஸம்மதம் உபஸம்பன்னஞ்ச, அனுபஸம்பன்னஞ்ச ஸம்மதம் வா அஸம்மதம் வா ஏவம் ப⁴ணந்தஸ்ஸ து³க்கடமேவ. தத்த² யோ பி⁴க்கு² காலே ஸம்முதிம் லபி⁴த்வா ஸாமணேரபூ⁴மியம் ஸண்டி²தோ, அயம் ஸம்மதோ நாம அனுபஸம்பன்னோ. பகதியா சீவராதி³ஹேது ஓவத³ந்தம் பன ஏவம் ப⁴ணந்தஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. உபஸம்பன்னதா, த⁴ம்மேன லத்³த⁴ஸம்முதிதா, அனாமிஸந்தரதா, அவண்ணகாமதாய ஏவம் ப⁴ணனந்தி இமானேத்த² சத்தாரி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி அதி³ன்னாதா³னஸதி³ஸானி, இத³ம் பன து³க்க²வேத³னமேவாதி.

ஆமிஸஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

5. சீவரதா³னஸிக்கா²பத³வண்ணனா

பஞ்சமே ஸாவத்தி²யம் அஞ்ஞதரம் பி⁴க்கு²ம் ஆரப்³ப⁴ சீவரதா³னவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸேஸகதா²மக்³கோ³ பனேத்த² சீவரப்படிக்³க³ஹணஸிக்கா²பதே³ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. தத்ர ஹி பி⁴க்கு² படிக்³கா³ஹகோ, இத⁴ பி⁴க்கு²னீ, அயம் விஸேஸோ, ஸேஸம் தாதி³ஸமேவாதி.

சீவரதா³னஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

6. சீவரஸிப்³ப³னஸிக்கா²பத³வண்ணனா

ச²ட்டே² சீவரந்தி நிவாஸனபாருபனுபக³ம். ஸிப்³பே³ய்ய வா ஸிப்³பா³பேய்யா வாதி ஏத்த² ஸயம் ஸிப்³ப³ந்தஸ்ஸ ஸூசிம் பவேஸேத்வா பவேஸேத்வா நீஹரணே பாசித்தியம், ஸதக்க²த்தும்பி விஜ்ஜி²த்வா ஸகிம் நீஹரந்தஸ்ஸ ஏகமேவ பாசித்தியம். ‘ஸிப்³பா³’தி வுத்தோ பன ஸசேபி ஸப்³ப³ம் ஸூசிகம்மம் நிட்டா²பேதி, ஆணாபகஸ்ஸ ஏகமேவ பாசித்தியம். அத² ‘‘யம் ஏத்த² சீவரே கத்தப்³ப³ம், ஸப்³ப³ம் தம் தவ பா⁴ரோ’’தி வுத்தோ நிட்டா²பேதி, தஸ்ஸ ஆராபதே² ஆராபதே² பாசித்தியம். ஆணாபகஸ்ஸ ஏகவாசாய ஸம்ப³ஹுலானிபி, புனப்புனம் ஆணத்தியம் பன வத்தப்³ப³மேவ நத்தி².

ஸாவத்தி²யம் உதா³யித்தே²ரம் ஆரப்³ப⁴ சீவரஸிப்³ப³னவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், அஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, ஸாணத்திகம், திகபாசித்தியம், ஞாதிகாய அஞ்ஞாதிகஸஞ்ஞினோ வா வேமதிகஸ்ஸ வா, ஏகதோஉபஸம்பன்னாய ஸிப்³ப³ந்தஸ்ஸ ச து³க்கடம். அஞ்ஞம் த²விகாதி³பரிக்கா²ரம் ஸிப்³ப³ந்தஸ்ஸ, ஞாதிகாய, ஸிக்க²மானஸாமணேரீனஞ்ச சீவரம்பி ஸிப்³ப³ந்தஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. அஞ்ஞாதிகாய பி⁴க்கு²னியா ஸந்தகதா, நிவாஸனபாருபனுபக³தா, வுத்தலக்க²ணம் ஸிப்³ப³னம் வா ஸிப்³பா³பனம் வாதி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி ஸஞ்சரித்தஸதி³ஸானேவாதி.

சீவரஸிப்³ப³னஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

7. ஸம்விதா⁴னஸிக்கா²பத³வண்ணனா

ஸத்தமே ஸம்விதா⁴யாதி ஸம்வித³ஹித்வா, க³மனகாலே ஸங்கேதம் கத்வாதி அத்தோ². ஏகத்³தா⁴னமக்³க³ந்தி ஏகம் அத்³தா⁴னஸங்கா²தம் மக்³க³ம், ஏகதோ வா அத்³தா⁴னமக்³க³ம். ஸத்த²க³மனீயோதி ஸத்தே²ன ஸத்³தி⁴ம் க³ந்தப்³போ³, ஸேஸம் உத்தானபத³த்த²மேவ. அயம் பனேத்த² வினிச்ச²யோ – அகப்பியபூ⁴மியம் ஸம்வித³ஹந்தஸ்ஸ ஸம்வித³ஹனபச்சயா தாவ து³க்கடம். தத்த² ட²பேத்வா பி⁴க்கு²னுபஸ்ஸயம் அந்தராராமம் ஆஸனஸாலம் தித்தி²யஸேய்யஞ்ச ஸேஸா அகப்பியபூ⁴மி, தத்த² ட²த்வா ஸம்வித³ஹந்தஸ்ஸாதி அத்தோ². ஸம்வித³ஹித்வா பன ‘‘அஜ்ஜ வா ஸ்வே வா’’தி நியமிதம் காலம் விஸங்கேதம் அகத்வா, த்³வாரவிஸங்கேதம் பன மக்³க³விஸங்கேதம் வா கத்வாபி பி⁴க்கு²னியா ஸத்³தி⁴ம் க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ யாவ ஆஸன்னஸ்ஸாபி அஞ்ஞஸ்ஸ கா³மஸ்ஸ ‘‘அயம் இமஸ்ஸ உபசாரோ’’தி மனுஸ்ஸேஹி ட²பிதம் உபசாரம் ந ஓக்கமதி, தாவ அனாபத்தி. தம் ஓக்கமந்தஸ்ஸ பன பட²மபாதே³ து³க்கடம், து³தியபாதே³ பாசித்தியம், இதி கா³மூபசாரோக்கமனக³ணனாய பாசித்தியானி. அத்³த⁴யோஜனாதிக்கமே பன கா³மே அஸதி அத்³த⁴யோஜனக³ணனாய பாசித்தியம்.

ஸாவத்தி²யம் ச²ப்³ப³க்³கி³யே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ ஏகத்³தா⁴னமக்³க³ப்படிபஜ்ஜனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ‘‘அஞ்ஞத்ர ஸமயா’’தி அயமேத்த² அனுபஞ்ஞத்தி, அஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், திகபாசித்தியம், அஸம்வித³ஹிதே ஸம்வித³ஹிதஸஞ்ஞினோ வேமதிகஸ்ஸ வா, யோ ச பி⁴க்கு²னியா அஸம்வித³ஹந்தியா கேவலம் அத்தனாவ ஸம்வித³ஹதி, தஸ்ஸ து³க்கடம். ஸமயே ஸம்வித³ஹித்வாபி க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ, அத்தனா அஸம்வித³ஹந்தஸ்ஸ, விஸங்கேதேன வா, ஆபதா³ஸு க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. த்³வின்னம்பி ஸம்வித³ஹித்வா மக்³க³ப்படிபத்தி, அவிஸங்கேததா, ஸமயாபா⁴வோ, அனாபதா³, கா³மந்தரோக்கமனம் வா அத்³த⁴யோஜனாதிக்கமோ வாதி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி. ஏகதோஉபஸம்பன்னாதீ³ஹி பன ஸத்³தி⁴ம் மாதுகா³மஸிக்கா²பதே³ன ஆபத்தி, அத்³தா⁴னஸமுட்டா²னம், கிரியம், நோஸஞ்ஞாவிமோக்க²ம், அசித்தகம், பண்ணத்திவஜ்ஜம், காயகம்மம், வசீகம்மம், திசித்தம், திவேத³னந்தி.

ஸம்விதா⁴னஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

8. நாவாபி⁴ருஹனஸிக்கா²பத³வண்ணனா

அட்ட²மே ஸம்விதா⁴யாதி கீளாபுரேக்கா²ரோ ஸம்வித³ஹித்வா, அபி⁴ருஹனகாலே ஸங்கேதம் கத்வாதி அத்தோ². உத்³த⁴ம்கா³மினிந்தி கீளாவஸேன உத்³த⁴ம் நதி³யா படிஸோதம் க³ச்ச²ந்திம். அதோ⁴கா³மினிந்தி ததே²வ அதோ⁴ அனுஸோதம் க³ச்ச²ந்திம். யம் பன தித்த²ப்படிபாத³னத்த²ம் உத்³த⁴ம் வா அதோ⁴ வா ஹரந்தி, ஏத்த² அனாபத்தி. அஞ்ஞத்ர திரியம் தரணாயாதி உபயோக³த்தே² நிஸ்ஸக்கவசனம், யா திரியம் தரணா, தம் ட²பேத்வாதி அத்தோ². பாசித்தியந்தி ஸகா³மகதீரபஸ்ஸேன க³மனகாலே கா³மந்தரக³ணனாய, அகா³மகதீரபஸ்ஸேன வா யோஜனவித்த²தாய நதி³யா மஜ்ஜே²ன வா க³மனகாலே அத்³த⁴யோஜனக³ணனாய பாசித்தியம், ஸமுத்³தே³ பன யதா²ஸுக²ம் க³ந்தும் வட்டதி.

ஸாவத்தி²யம் ச²ப்³ப³க்³கி³யே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ நாவாபி⁴ருஹனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ‘‘அஞ்ஞத்ர திரியம் தரணாயா’’தி அயமேத்த² அனுபஞ்ஞத்தி, ஸேஸம் அனந்தரஸிக்கா²பதே³ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ந்தி.

நாவாபி⁴ருஹனஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

9. பரிபாசிதஸிக்கா²பத³வண்ணனா

நவமே பி⁴க்கு²னிபரிபாசிதந்தி பி⁴க்கு²னியா பரிபாசிதம், நேவ தஸ்ஸ நாத்தனோ ஞாதகப்பவாரிதானம் கி³ஹீனம் ஸந்திகே பி⁴க்கு²ஸ்ஸ கு³ணம் பகாஸேத்வா ‘‘தே³த² அய்யஸ்ஸ, கரோத² அய்யஸ்ஸா’’தி ஏவம் நிப்பா²தி³தம் லத்³த⁴ப்³ப³ம் கதந்தி அத்தோ². புப்³பே³ கி³ஹிஸமாரம்பா⁴தி ஏத்த² ஸமாரம்போ⁴தி ஸமாரத்³த⁴ம், படியாதி³தஸ்ஸேதம் நாமம். கி³ஹீனம் ஸமாரம்போ⁴ கி³ஹிஸமாரம்போ⁴, பி⁴க்கு²னியா பரிபாசனதோ புப்³பே³ பட²மதரம்யேவ யம் பி⁴க்கூ²னம் அத்தா²ய கி³ஹீனம் படியாதி³தப⁴த்தம், ஞாதகப்பவாரிதானம் வா ஸந்தகம், தம் ட²பேத்வா அஞ்ஞம் ஜானம் பு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ பாசித்தியந்தி அத்தோ². தஞ்ச கோ² அஜ்ஜோ²ஹரணக³ணனாய, படிக்³க³ஹணே பனஸ்ஸ து³க்கடம்.

ராஜக³ஹே தே³வத³த்தம் ஆரப்³ப⁴ பி⁴க்கு²னிபரிபாசிதபிண்ட³பாதபு⁴ஞ்ஜனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ‘‘அஞ்ஞத்ர புப்³பே³ கி³ஹிஸமாரம்பா⁴’’தி அயமேத்த² அனுபஞ்ஞத்தி, அஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், ஏகதோஉபஸம்பன்னாய பரிபாசிதம் பு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ, அபரிபாசிதே பரிபாசிதஸஞ்ஞினோ, உப⁴யத்த² வேமதிகஸ்ஸ ச து³க்கடம். உப⁴யத்த² அபரிபாசிதஸஞ்ஞினோ, கி³ஹிஸமாரம்பே⁴, ஸிக்க²மானஸாமணேராதீ³ஹி பரிபாசிதே, பஞ்ச போ⁴ஜனானி ட²பேத்வா அவஸேஸே, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. பி⁴க்கு²னியா பரிபாசிததா, பரிபாசிதபா⁴வஜானனம், கி³ஹிஸமாரம்பா⁴பா⁴வோ, ஓத³னாதீ³னம் அஞ்ஞதரதா, தஸ்ஸ அஜ்ஜோ²ஹரணந்தி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி பட²மபாராஜிகஸஅஸானி, இத³ம் பன பண்ணத்திவஜ்ஜம், திசித்தம், திவேத³னந்தி.

பரிபாசிதஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

10. ரஹோனிஸஜ்ஜஸிக்கா²பத³வண்ணனா

த³ஸமே ஸப்³போ³பி கதா²மக்³கோ³ து³தியஅனியதே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. இத³ஞ்ஹி ஸிக்கா²பத³ம் து³தியஅனியதேன ச உபரி உபனந்த³ஸ்ஸ சதுத்த²ஸிக்கா²பதே³ன ச ஏகபரிச்சே²த³ம், அட்டு²ப்பத்திவஸேன பன விஸும் பஞ்ஞத்தந்தி.

ரஹோனிஸஜ்ஜஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

ஓவாத³வக்³கோ³ ததியோ.

4. போ⁴ஜனவக்³கோ³

1. ஆவஸத²ஸிக்கா²பத³வண்ணனா

போ⁴ஜனவக்³க³ஸ்ஸ பட²மே அகி³லானேனாதி அத்³த⁴யோஜனம்பி க³ந்தும் ஸமத்தே²ன. ஏகோதி ஏகதி³வஸிகோ. ஆவஸத²பிண்டோ³தி ‘‘இமேஸம் வா ஏத்தகானம் வா’’தி ஏகம் பாஸண்ட³ம் வா, ‘‘ஏத்தகமேவா’’தி ஏவம் ப⁴த்தம் வா அனோதி³ஸ்ஸ ஸாலாதீ³ஸு யத்த² கத்த²சி புஞ்ஞகாமேஹி பஞ்ஞத்தம் போ⁴ஜனம். பு⁴ஞ்ஜிதப்³போ³தி ஏககுலேன வா நானாகுலேஹி வா ஏகதோ ஹுத்வா ஏகஸ்மிம் வா டா²னே, நானாடா²னேஸு வா ‘‘அஜ்ஜ ஏகஸ்மிம், ஸ்வே ஏகஸ்மி’’ந்தி ஏவம் அனியதட்டா²னே வா பஞ்ஞத்தோ ஏகஸ்மிம் டா²னே ஏகதி³வஸமேவ பு⁴ஞ்ஜிதப்³போ³. ததோ சே உத்தரீதி து³தியதி³வஸதோ பட்டா²ய தஸ்மிம் வா டா²னே அஞ்ஞஸ்மிம் வா டா²னே தேஸம் ஸந்தகஸ்ஸ படிக்³க³ஹணே து³க்கடம், அஜ்ஜோ²ஹாரே அஜ்ஜோ²ஹாரே பாசித்தியம்.

ஸாவத்தி²யம் ச²ப்³ப³க்³கி³யே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ அனுவஸித்வா ஆவஸத²பிண்ட³பு⁴ஞ்ஜனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ‘‘அகி³லானேனா’’தி அயமேத்த² அனுபஞ்ஞத்தி, ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், திகபாசித்தியம், கி³லானஸ்ஸ அகி³லானஸஞ்ஞினோ வேமதிகஸ்ஸ வா து³க்கடம். கி³லானஸ்ஸ கி³லானஸஞ்ஞினோ, யோ ச ஸகிம் பு⁴ஞ்ஜதி, க³ச்ச²ந்தோ வா அந்தராமக்³கே³ ஏகதி³வஸம், க³தட்டா²னே ஏகதி³வஸம், பச்சாக³ந்தோபி அந்தராமக்³கே³ ஏகதி³வஸம், ஆக³தட்டா²னே ஏகதி³வஸம், க³மிஸ்ஸாமீ’தி ச பு⁴ஞ்ஜித்வா நிக்க²ந்தோ கேனசி உபத்³த³வேன நிவத்தித்வா கே²மபா⁴வம் ஞத்வா க³ச்ச²ந்தோ புன ஏகதி³வஸம் பு⁴ஞ்ஜதி, யஸ்ஸ வா ஸாமிகா நிமந்தேத்வா தே³ந்தி, யோ வா பி⁴க்கூ²னம்யேவ உத்³தி³ஸ்ஸ பஞ்ஞத்தம், ந யாவத³த்த²ம் பஞ்ஞத்தம், ட²பேத்வா வா பஞ்ச போ⁴ஜனானி அஞ்ஞம் பு⁴ஞ்ஜதி, தஸ்ஸ ச, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. ஆவஸத²பிண்ட³தா, அகி³லானதா, அனுவஸித்வா பரிபோ⁴ஜனந்தி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி ஏளகலோமஸிக்கா²பத³ஸதி³ஸானீதி.

ஆவஸத²ஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

2. க³ணபோ⁴ஜனஸிக்கா²பத³வண்ணனா

து³தியே க³ணபோ⁴ஜனேதி க³ணஸ்ஸ போ⁴ஜனே. இத⁴ ச க³ணோதி சத்தாரோ வா ததுத்தரி வா பி⁴க்கூ², தேஸம் நிமந்தனதோ வா விஞ்ஞத்திதோ வா லத்³தே⁴ ஓத³னாதீ³னம் பஞ்சன்னம் போ⁴ஜனானம் அஞ்ஞதரபோ⁴ஜனேதி அத்தோ². தத்தா²யம் வினிச்ச²யோ – ஸசே ஹி கோசி சத்தாரோ பி⁴க்கூ² உபஸங்கமித்வா யேன கேனசி வேவசனேன வா பா⁴ஸந்தரேன வா பஞ்சன்னம் போ⁴ஜனானம் நாமம் க³ஹேத்வா ‘‘ஓத³னேன நிமந்தேமி, ஓத³னம் மே க³ண்ஹதா²’’திஆதி³னா நயேன நிமந்தேதி, தே சே ஏவம் ஏகதோ வா நானாதோ வா நிமந்திதா ஏகதோ வா நானாதோ வா க³ந்த்வா ஏகதோ க³ண்ஹந்தி, பச்சா² ஏகதோ வா நானாதோ வா பு⁴ஞ்ஜந்தி, க³ணபோ⁴ஜனம் ஹோதி. படிக்³க³ஹணமேவ ஹேத்த² பமாணம். ஸசே ஓத³னாதீ³னம் நாமம் க³ஹேத்வா ஏகதோ வா நானாதோ வா விஞ்ஞாபேத்வா ச க³ந்த்வா ச ஏகதோ க³ண்ஹந்தி, ஏவம்பி க³ணபோ⁴ஜனமேவ. தஸ்ஸ து³வித⁴ஸ்ஸாபி ஏவம் படிக்³க³ஹணே து³க்கடம், அஜ்ஜோ²ஹாரே அஜ்ஜோ²ஹாரே பாசித்தியம். கி³லானஸமயாதீ³ஸு யதா³ பாதா³னம்பி ப²லிதத்தா ந ஸக்கா பிண்டா³ய சரிதும், அயம் கி³லானஸமயோ. அத்த²தகதி²னானம் பஞ்ச மாஸா, இதரேஸம் கத்திகமாஸோதி அயம் சீவரதா³னஸமயோ. யதா³ யோ சீவரே கரியமானே கிஞ்சிதே³வ சீவரே கத்தப்³ப³ம் கம்மம் கரோதி, அயம் சீவரகாரஸமயோ. யதா³ அத்³த⁴யோஜனம்பி க³ந்துகாமோ வா ஹோதி க³ச்ச²தி வா க³தோ வா, அயம் அத்³தா⁴னக³மனஸமயோ. நாவாபி⁴ருஹனஸமயேபி ஏஸேவ நயோ. யதா³ கோ³சரகா³மே சத்தாரோ பி⁴க்கூ² பிண்டா³ய சரித்வா ந யாபேந்தி, அயம் மஹாஸமயோ. யதா³ யோகோசி பப்³ப³ஜிதோ ப⁴த்தேன நிமந்தேதி, அயம் ஸமணப⁴த்தஸமயோ, ஏதேஸு ஸமயேஸு பு⁴ஞ்ஜிதும் வட்டதி.

ராஜக³ஹே தே³வத³த்தம் ஆரப்³ப⁴ விஞ்ஞாபேத்வா பு⁴ஞ்ஜனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ‘‘அஞ்ஞத்ர ஸமயா’’தி அயமேத்த² ஸத்தவிதா⁴ அனுபஞ்ஞத்தி, ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், திகபாசித்தியம், நக³ணபோ⁴ஜனே க³ணபோ⁴ஜனஸஞ்ஞிஸ்ஸ வேமதிகஸ்ஸ வா து³க்கடம். நக³ணபோ⁴ஜனஸஞ்ஞிஸ்ஸ பன, யே ச த்³வே தயோ ஏகதோ க³ண்ஹந்தி, ப³ஹூனம் பிண்டா³ய சரித்வா ஏகதோ பு⁴ஞ்ஜந்தானம், நிச்சப⁴த்திகாதீ³ஸு, பஞ்ச போ⁴ஜனானி ட²பேத்வா ஸப்³ப³த்த², உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. க³ணபோ⁴ஜனதா, ஸமயாபா⁴வோ, அஜ்ஜோ²ஹரணந்தி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி ஏளகலோமஸதி³ஸானேவாதி.

க³ணபோ⁴ஜனஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

3. பரம்பரபோ⁴ஜனஸிக்கா²பத³வண்ணனா

ததியே பரம்பரபோ⁴ஜனேதி க³ணபோ⁴ஜனே வுத்தனயேனேவ பஞ்சஹி போ⁴ஜனேஹி நிமந்திதஸ்ஸ யேன யேன பட²மம் நிமந்திதோ, தஸ்ஸ தஸ்ஸ போ⁴ஜனதோ உப்படிபாடியா வா அவிகப்பேத்வா வா பரஸ்ஸ பரஸ்ஸ போ⁴ஜனே. தஸ்மா யோ பி⁴க்கு² பஞ்சஸு ஸஹத⁴ம்மிகேஸு அஞ்ஞதரஸ்ஸ ‘‘மய்ஹம் ப⁴த்தபச்சாஸம் துய்ஹம் த³ம்மீ’’தி வா ‘‘விகப்பேமீ’’தி வா ஏவம் ஸம்முகா² வா ‘‘இத்த²ன்னாமஸ்ஸ த³ம்மீ’’தி (பாசி. 226) வா ‘‘விகப்பேமீ’’தி வா ஏவம் பரம்முகா²வா பட²மனிமந்தனம் அவிகப்பேத்வா பச்சா² நிமந்திதகுலே லத்³த⁴பி⁴க்க²தோ ஏகஸித்த²ம்பி அஜ்ஜோ²ஹரதி, பாசித்தியம். ஸமயா வுத்தனயா ஏவ.

வேஸாலியம் ஸம்ப³ஹுலே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ அஞ்ஞத்ர நிமந்திதபோ⁴ஜனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ‘‘அஞ்ஞத்ர ஸமயா’’தி அயமேத்த² திவிதா⁴ அனுபஞ்ஞத்தி, பரிவாரே பன விகப்பனம்பி க³ஹேத்வா ‘‘சதஸ்ஸோ அனுபஞ்ஞத்தியோ’’தி (பரி. 86) வுத்தம், அஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், திகபாசித்தியம், நபரம்பரபோ⁴ஜனே பரம்பரபோ⁴ஜனஸஞ்ஞினோ வேமதிகஸ்ஸ வா து³க்கடம். நபரம்பரபோ⁴ஜனஸஞ்ஞிஸ்ஸ பன, யோ ச ஸமயே வா விகப்பேத்வா வா ஏகஸம்ஸட்டா²னி வா த்³வே தீணி நிமந்தனானி ஏகதோ வா கத்வா பு⁴ஞ்ஜதி, நிமந்தனப்படிபாடியா பு⁴ஞ்ஜதி, ஸகலேன கா³மேன வா பூகே³ன வா நிமந்திதோ தேஸு யத்த²கத்த²சி பு⁴ஞ்ஜதி, நிமந்தியமானோ வா ‘‘பி⁴க்க²ம் க³ஹேஸ்ஸாமீ’’தி வத³தி, தஸ்ஸ, நிச்சப⁴த்திகாதீ³ஸு, பஞ்ச போ⁴ஜனானி ட²பேத்வா ஸப்³ப³த்த², உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. பரம்பரபோ⁴ஜனதா, ஸமயாபா⁴வோ, அஜ்ஜோ²ஹரணந்தி இமானேத்த² தீணி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி பட²மகதி²னஸதி³ஸானேவ, இத³ம் பன கிரியாகிரியந்தி.

பரம்பரபோ⁴ஜனஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

4. காணமாதாஸிக்கா²பத³வண்ணனா

சதுத்தே² பூவேஹீதி பஹேணகத்தா²ய படியத்தேஹி அதிரஸகமோத³கஸக்க²லிகாதீ³ஹி யேஹி கேஹிசி க²ஜ்ஜகேஹி. மந்தே²ஹீதி பாதே²ய்யத்தா²ய படியத்தேஹி யேஹி கேஹிசி ஸத்துதிலதண்டு³லாதீ³ஹி. த்³வத்திபத்தபூராதி முக²வட்டியா ஹேட்டி²மலேக²ம் அனதிக்கந்தா த்³வே வா தயோ வா பத்தபூரா. ததோ சே உத்தரீதி ஸசேபி ததியம் பத்தம் தூ²பீகதம் க³ண்ஹாதி, முக²வட்டியா ஹேட்டி²மலேக²தோ உபரிட்டி²தபூவக³ணனாய பாசித்தியம். த்³வத்திபத்தபூரே படிக்³க³ஹேத்வாதி ஏத்த² யேன த்³வே க³ஹிதா ஹோந்தி, தேன ப³ஹி பி⁴க்கு²ம் தி³ஸ்வா ‘‘ஏத்த² மயா த்³வே பத்தபூரா க³ஹிதா, த்வம் ஏகம் க³ண்ஹேய்யாஸீ’’தி வத்தப்³ப³ம், தேனாபி அஞ்ஞம் பஸ்ஸித்வா ‘‘பட²மம் ஆக³தேன த்³வே பத்தபூரா க³ஹிதா, மயா ஏகோ க³ஹிதோ, த்வம் மா க³ண்ஹீ’’தி வத்தப்³ப³ம். யேன பட²மம் ஏகோ க³ஹிதோ, தஸ்ஸாபி பரம்பராரோசனே ஏஸேவ நயோ. யேன பன ஸயமேவ தயோ க³ஹிதா, தேன அஞ்ஞம் தி³ஸ்வா ‘‘மா கோ² த்வம் ஏத்த² படிக்³க³ண்ஹீதி வத்தப்³ப³ம், அவத³ந்தஸ்ஸ து³க்கடம், தம் ஸுத்வா க³ண்ஹந்தஸ்ஸாபி து³க்கடமேவ. ததோ நீஹரித்வா பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்விப⁴ஜிதப்³ப³ந்தி லத்³த⁴ட்டா²னதோ ஸப்³பா³ஸன்னம் ஆஸனஸாலம் வா விஹாரம் வா யத்த² வா பன நிப³த்³த⁴ம் படிக்கமதி, தத்த² க³ந்த்வா ஏகம் பத்தபூரம் அத்தனோ ட²பேத்வா ஸேஸம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ தா³தப்³ப³ம். யதா²மித்தம் பன தா³தும் ந லப்³ப⁴தி. யேன ஏகோ க³ஹிதோ, ந தேன கிஞ்சி அகாமா தா³தப்³ப³ம், யதா²ருசி காதப்³ப³ம்.

ஸாவத்தி²யம் ஸம்ப³ஹுலே பி⁴க்கூ² ஆரப்³ப⁴ ந மத்தம் ஜானித்வா படிக்³க³ஹணவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், திகபாசித்தியம், ஊனகத்³வத்திபத்தபூரே அதிரேகஸஞ்ஞிஸ்ஸ வேமதிகஸ்ஸ வா து³க்கடம். ஊனகஸஞ்ஞிஸ்ஸ பன, ந பஹேணகத்தா²ய ந பாதே²ய்யத்தா²ய வா படியத்தம், தத³த்தா²ய படியத்தஸேஸகம் வா, க³மனே வா படிப்பஸ்ஸத்³தே⁴, ஞாதகப்பவாரிதானம் வா தே³ந்தானம், அத்தனோ த⁴னேன க³ண்ஹந்தஸ்ஸ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. வுத்தலக்க²ணபூவமந்த²தா, அஸேஸகதா, அப்படிப்பஸ்ஸத்³த⁴க³மனதா, அனஞ்ஞாதகாதி³தா, அதிரேகப்படிக்³க³ஹணந்தி இமானேத்த² பஞ்ச அங்கா³னி, ஸமுட்டா²னாதீ³னி ஸஞ்சரித்தஸதி³ஸானேவாதி.

காணமாதாஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.

5. பட²மபவாரணாஸிக்கா²பத³வண்ணனா

பஞ்சமே பு⁴த்தாவீதி பு⁴த்தவா, யேன பஞ்சன்னம் போ⁴ஜனானம் ஸாஸபமத்தம்பி அஜ்ஜோ²ஹரிதம், ஸோ ஏவம் வுச்சதி. பவாரிதோதி ‘‘அஸனம் பஞ்ஞாயதி, போ⁴ஜனம் பஞ்ஞாயதி, ஹத்த²பாஸே டி²தோ அபி⁴ஹரதி, படிக்கே²போ பஞ்ஞாயதீ’’தி (பாசி. 239) ஏவம் பாளியம் வுத்தபஞ்சங்க³வஸேன கதப்பவாரணோ, கதப்படிக்கே²போதி அத்தோ². தத்த² யஸ்மா ‘‘அஸனம் பஞ்ஞாயதீ’’தி இமினா விப்பகதபோ⁴ஜனோ ‘பவாரிதோ’தி வுத்தோ. யோ ச விப்பகதபோ⁴ஜனோ, தேன கிஞ்சி பு⁴த்தம், கிஞ்சி அபு⁴த்தம், யஞ்ச பு⁴த்தம், தம் ஸந்தா⁴ய ‘பு⁴த்தாவீ’திபி ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி. தஸ்மா ‘பு⁴த்தாவீ’திவசனேன விஸும் கிஞ்சி அத்த²ஸித்³தி⁴ம் ந பஸ்ஸாம, ‘‘தி³ரத்ததிரத்த’’ந்திஆதீ³ஸு (பாசி. 52) பன தி³ரத்தாதி³வசனம் விய பவாரிதபத³ஸ்ஸ பரிவாரபா⁴வேன ப்³யஞ்ஜனஸிலிட்ட²தாய சேதம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

பவாரணங்கே³ஸு பன அஸனம் பஞ்ஞாயதீதி விப்பகதபோ⁴ஜனம் தி³ஸ்ஸதி, தம் பு⁴ஞ்ஜமானோ சேஸ புக்³க³லோ ஹோதீதி அத்தோ². போ⁴ஜனம் பஞ்ஞாயதீதி பவாரணப்பஹோனகம் போ⁴ஜனம் தி³ஸ்ஸதி, ஓத³னாதீ³னம் சே அஞ்ஞதரம் படிக்கி²பிதப்³ப³ம் போ⁴ஜனம் ஹோதீதி அத்தோ². ஹத்த²பாஸே டி²தோதி பவாரணப்பஹோனகம் சே போ⁴ஜனம் க³ண்ஹித்வா தா³யகோ அட்³ட⁴தேய்யஹத்த²ப்பமாணே ஓகாஸே டி²தோ ஹோதீதி அத்தோ². அபி⁴ஹரதீதி ஸோ சே தா³யகோ தஸ்ஸ தம் போ⁴ஜனம் காயேன அபி⁴ஸம்ஹரதீதி அத்தோ². படிக்கே²போ பஞ்ஞாயதீதி படிக்கே²போ தி³ஸ்ஸதி, தம் சே அபி⁴ஹடம் ஸோ பி⁴க்கு² காயேன வா வாசாய வா படிக்கி²பதீதி அத்தோ². ஏவம் பஞ்சன்னம் அங்கா³னம் வஸேன பவாரிதோ ஹோதி.

தத்ராயம் வினிச்ச²யோ – ‘அஸன’ந்திஆதீ³ஸு தாவ யஞ்ச அஸ்னாதி, யஞ்ச போ⁴ஜனம் ஹத்த²பாஸே டி²தேன அபி⁴ஹடம் படிக்கி²பதி, தம் ஓத³னோ கும்மாஸோ ஸத்து மச்சோ² மம்ஸந்தி இமேஸம் அஞ்ஞதரமேவ வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² ஓத³னோ நாம ஸாலி வீஹி யவோ கோ³து⁴மோ கங்கு³ வரகோ குத்³ரூஸகோதி இமேஸம் ஸத்தன்னம் த⁴ஞ்ஞானம் தண்டு³லே க³ஹேத்வா ‘‘ப⁴த்தம் பசாமா’’தி வா ‘‘யாகு³ம் பசாமா’’தி வா யம்கிஞ்சி ஸந்தா⁴ய பசந்து, ஸசே உண்ஹம் வா ஸீதலம் வா பு⁴ஞ்ஜந்தானம் போ⁴ஜனகாலே க³ஹிதக³ஹிதட்டா²னே ஓதி⁴ பஞ்ஞாயதி, ஓத³னோ ஹோதி, பவாரணம் ஜனேதி. யோ பன பாயாஸோ வா அம்பி³லயாகு³ வா உத்³த⁴னதோ ஓதாரிதமத்தா அப்³பு⁴ண்ஹா ஸக்கா ஹோதி ஆவிஜ்ஜி²த்வா பிவிதும், ஸா யஸ்ஸ ஹத்தே²ன க³ஹிதோகாஸேபி ஓதி⁴ ந பஞ்ஞாயதி, பவாரணம் ந ஜனேதி. ஸசே பன உஸுமாய விக³தாய க⁴னபா⁴வம் க³ச்ச²தி, ஓதி⁴ம் த³ஸ்ஸேதி, புன பவாரணம் ஜனேதி, புப்³பே³ தனுகபா⁴வோ ந ரக்க²தி. ஸசேபி ப³ஹூ பண்ணப²லகளீரே பக்கி²பித்வா முட்டி²மத்தாபி தண்டு³லா பக்கி²த்தா ஹோந்தி, போ⁴ஜனகாலே சே ஓதி⁴ பஞ்ஞாயதி, பவாரணம் ஜனேதி. அயாகு³கே நிமந்தனே ‘‘யாகு³ம் த³ஸ்ஸாமா’’தி ப⁴த்தே உத³ககஞ்ஜிககீ²ராதீ³னி ஆகிரித்வா ‘‘யாகு³ம் க³ண்ஹதா²’’தி தே³ந்தி, கிஞ்சாபி தனுகா ஹோதி, பவாரணம் ஜனேதியேவ. ஸசே பன பக்குதி²தேஸு உத³காதீ³ஸு பக்கி²பித்வா பசித்வா தே³ந்தி, யாகு³ஸங்க³ஹமேவ க³ச்ச²தி. ஸசே யாகு³யாபி ஸாஸபமத்தம்பி மச்ச²மம்ஸக்க²ண்ட³ம் வா ந்ஹாரு வா பக்கி²த்தம் ஹோதி, பவாரணம் ஜனேதி. ட²பேத்வா ஸானுலோமானம் வுத்தத⁴ஞ்ஞானம் தண்டு³லே அஞ்ஞேஹி வேளுதண்டு³லாதீ³ஹி வா கந்த³மூலப²லேஹி வா யேஹி கேஹிசி கதப⁴த்தம் பவாரணம் ந ஜனேதி. கும்மாஸோ நாம யவேஹி கதோ. அஞ்ஞேஹி பன முக்³கா³தீ³ஹி கதகும்மாஸோ பவாரணம் ந ஜனேதி. ஸத்து நாம ஸத்த த⁴ஞ்ஞானி ப⁴ஜ்ஜித்வா கதோ. அந்தமஸோ க²ரபாகப⁴ஜ்ஜிதானம் வீஹீனம் தண்டு³லே கோட்டேத்வா கதசுண்ணம்பி குண்ட³கம்பி ஸத்துஸங்க³ஹமேவ க³ச்ச²தி. ஸமபாகப⁴ஜ்ஜிதானம் பன ஆதபஸுக்கா²னம் குண்ட³கம் வா, யே கேசி தண்டு³லா வா லாஜா வா, லாஜேஹி கதப⁴த்தஸத்துஆதீ³னி வா ந பவாரேந்தி. மச்ச²மம்ஸேஸு ஸசே யாகு³ம் பிவந்தஸ்ஸ யாகு³ஸித்த²மத்தானேவ த்³வே மச்ச²க்க²ண்டா³னி வா மம்ஸக்க²ண்டா³னி வா ஏகபா⁴ஜனே வா நானாபா⁴ஜனே வா தே³ந்தி, தானி சே அகா²த³ந்தோ அஞ்ஞம் பவாரணப்பஹோனகம் யம்கிஞ்சி படிக்கி²பதி, ந பவாரேதி. ததோ ஏகம் கா²தி³தம், ஏகம் ஹத்தே² வா பத்தே வா ஹோதி, ஸசே அஞ்ஞம் படிக்கி²பதி பவாரேதி. த்³வேபி கா²தி³தானி ஹோந்தி, முகே² ஸாஸபமத்தம்பி அவஸிட்ட²ம் நத்தி², ஸசேபி அஞ்ஞம் படிக்கி²பதி, ந பவாரேதி. யோ பன அகப்பியமம்ஸம் குலதூ³ஸனவேஜ்ஜகம்மஉத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மாரோசனஸாதி³தரூபியாதீ³ஹி நிப்³ப³த்தம் அகப்பியபோ⁴ஜனஞ்ச அஞ்ஞம் கப்பியம் வா அகப்பியம் வா கா²த³ந்தோ படிக்கி²பதி, ந பவாரேதி.