2. ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னஸிக்கா²பத³வண்ணனா
து³தியே ஊனானி பஞ்ச ப³ந்த⁴னானி அஸ்ஸாதி ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னோ, நாஸ்ஸ பஞ்ச ப³ந்த⁴னானி பூரேந்தீதி அத்தோ², தேன ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னேன, இத்த²ம்பூ⁴தஸ்ஸ லக்க²ணே கரணவசனம். தத்த² யஸ்மா அப³ந்த⁴னஸ்ஸாபி பஞ்ச ப³ந்த⁴னானி ந பூரேந்தி ஸப்³ப³ஸோ நத்தி²தாய, தேனஸ்ஸ பத³பா⁴ஜனே ‘‘ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னோ நாம பத்தோ அப³ந்த⁴னோ வா ஏகப³ந்த⁴னோ வா’’திஆதி³ (பாரா. 613) வுத்தம். ‘‘ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னேனா’’தி ச வுத்தத்தா யஸ்ஸ பஞ்சப³ந்த⁴னோ பத்தோ ஹோதி பஞ்சப³ந்த⁴னோகாஸோ வா, தஸ்ஸ ஸோ அபத்தோ, தஸ்மா அஞ்ஞம் விஞ்ஞாபேதும் வட்டதி. யஸ்மிம் பன பத்தே முக²வட்டிதோ ஹேட்டா² ப⁴ட்டா² த்³வங்கு³லப்பமாணா ஏகாபி ராஜி ஹோதி, தம் தஸ்ஸா ராஜியா ஹேட்டி²மபரியந்தே பத்தவேத⁴கேன விஜ்ஜி²த்வா பசித்வா ஸுத்தரஜ்ஜுகமகசிரஜ்ஜுகாதீ³ஹி வா திபுஸுத்தகேன வா ப³ந்தி⁴த்வா தம் ப³ந்த⁴னம் ஆமிஸஸ்ஸ அலக்³க³னத்த²ம் திபுபட்டகேன வா கேனசி ப³த்³த⁴ஸிலேஸாதி³னா வா படிச்சா²தே³தப்³ப³ம், ஸோ ச பத்தோ அதி⁴ட்ட²ஹித்வா பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³போ³, ஸுகு²மம் வா சி²த்³த³ம் கத்வா ப³ந்தி⁴தப்³போ³, பா²ணிதம் ஜா²பேத்வா பாஸாணசுண்ணேன ப³ந்தி⁴தும்பி வட்டதி. யஸ்ஸ பன த்³வே ராஜியோ வா ஏகாயேவ வா சதுரங்கு³லா, தஸ்ஸ த்³வே ப³ந்த⁴னானி தா³தப்³பா³னி. யஸ்ஸ திஸ்ஸோ வா ஏகாயேவ வா ச²ளங்கு³லா, தஸ்ஸ தீணி. யஸ்ஸ சதஸ்ஸோ வா ஏகாயேவ வா அட்ட²ங்கு³லா, தஸ்ஸ சத்தாரி. யஸ்ஸ பஞ்ச வா ஏகாயேவ வா த³ஸங்கு³லா, ஸோ ப³த்³தோ⁴பி அப³த்³தோ⁴பி அபத்தோயேவ, அஞ்ஞோ விஞ்ஞாபேதப்³போ³, ஏஸ தாவ மத்திகாபத்தே வினிச்ச²யோ.
அயோபத்தே பன ஸசேபி பஞ்ச வா அதிரேகானி வா சி²த்³தா³னி ஹோந்தி, தானி சே அயசுண்ணேன வா ஆணியா வா லோஹமண்ட³லேன வா ப³த்³தா⁴னி மட்டா²னி ஹோந்தி, ஸ்வேவ பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³போ³, அஞ்ஞோ ந விஞ்ஞாபேதப்³போ³. அத² பன ஏகம்பி சி²த்³த³ம் மஹந்தம் ஹோதி, லோஹமண்ட³லேன ப³த்³த⁴ம்பி மட்ட²ம் ந ஹோதி, பத்தே ஆமிஸம் லக்³க³தி, அகப்பியோ ஹோதி அயம் பத்தோ, அஞ்ஞோ விஞ்ஞாபேதப்³போ³. யோ பன ஏவம் பத்தஸங்கே²பக³தே வா அயோபத்தே, ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னே வா மத்திகாபத்தே ஸதி அஞ்ஞம் விஞ்ஞாபேதி, பயோகே³ து³க்கடம், படிலாபே⁴ன நிஸ்ஸக்³கி³யோ ஹோதி, நிஸ்ஸஜ்ஜிதப்³போ³. நிஸ்ஸஜ்ஜந்தேன ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஏவ நிஸ்ஸஜ்ஜிதப்³போ³, தேன வுத்தம் ‘‘பி⁴க்கு²பரிஸாய நிஸ்ஸஜ்ஜிதப்³போ³’’தி. யோ ச தஸ்ஸா பி⁴க்கு²பரிஸாயாதிஏத்த² தேஹி பி⁴க்கூ²ஹி பகதியா ஏவ அத்தனோ அத்தனோ அதி⁴ட்டி²தம் பத்தம் க³ஹேத்வா ஸன்னிபதிதப்³ப³ம், ததோ ஸம்மதேன பத்தக்³கா³ஹாபகேன பத்தஸ்ஸ விஜ்ஜமானகு³ணம் வத்வா ‘‘ப⁴ந்தே, இமம் க³ண்ஹதா²’’தி தே²ரோ வத்தப்³போ³. ஸசே தே²ரஸ்ஸ ஸோ பத்தோ ந ருச்சதி, அப்பிச்ச²தாய வா ந க³ண்ஹாதி, வட்டதி. தஸ்மிம் பன அனுகம்பாய அக³ண்ஹந்தஸ்ஸ து³க்கடம். ஸசே பன க³ண்ஹாதி, தே²ரஸ்ஸ பத்தம் து³தியத்தே²ரம் கா³ஹாபேத்வா ஏதேனேவ உபாயேன யாவ ஸங்க⁴னவகா கா³ஹாபேதப்³போ³, தேன பரிச்சத்தபத்தோ பன பத்தபரியந்தோ நாம, ஸோ தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பதா³தப்³போ³. தேனாபி ஸோ யதா² விஞ்ஞாபேத்வா க³ஹிதபத்தோ, ஏவமேவ ஸக்கச்சம் பரிபு⁴ஞ்ஜிதப்³போ³. ஸசே பன தம் ஜிகு³ச்ச²ந்தோ அதே³ஸே வா நிக்கி²பதி, அபரிபோ⁴கே³ன வா பரிபு⁴ஞ்ஜதி, விஸ்ஸஜ்ஜேதி வா, து³க்கடம் ஆபஜ்ஜதி.
ஸக்கேஸு ச²ப்³ப³க்³கி³யே ஆரப்³ப⁴ ப³ஹூ பத்தே விஞ்ஞாபனவத்து²ஸ்மிம் பஞ்ஞத்தம், ஸாதா⁴ரணபஞ்ஞத்தி, அனாணத்திகம், அப³ந்த⁴னேன அப³ந்த⁴னம், ஏகப³ந்த⁴னம், து³ப³ந்த⁴னம், திப³ந்த⁴னம், சதுப்³ப³ந்த⁴னம், அப³ந்த⁴னோகாஸம், ஏகத்³விதிசதுப்³ப³ந்த⁴னோகாஸம் சேதாபேதி, ஏவம் ஏகேகேன பத்தேன த³ஸதா⁴ த³ஸவித⁴ம் பத்தம். சேதாபனவஸேன பன ஏகம் நிஸ்ஸக்³கி³யபாசித்தியஸதம் ஹோதி. நட்ட²பத்தஸ்ஸ, பி⁴ன்னபத்தஸ்ஸ, அத்தனோ ஞாதகப்பவாரிதே, அஞ்ஞஸ்ஸ ச ஞாதகப்பவாரிதே, தஸ்ஸேவத்தா²ய விஞ்ஞாபேந்தஸ்ஸ, அத்தனோ த⁴னேன க³ண்ஹதோ, உம்மத்தகாதீ³னஞ்ச அனாபத்தி. அதி⁴ட்டா²னுபக³பத்தஸ்ஸ ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னதா, அத்துத்³தே³ஸிகதா, அகதவிஞ்ஞத்தி, தாய ச படிலாபோ⁴தி இமானேத்த² சத்தாரி அங்கா³னி. ஸமுட்டா²னாதீ³னி தோ⁴வாபனஸிக்கா²பதே³ வுத்தனயானேவாதி.
ஊனபஞ்சப³ந்த⁴னஸிக்கா²பத³வண்ணனா நிட்டி²தா.